သာသနာတော် ပြန့်ပွားမှု

မဇ္ဈန္တိက

မဇ္ဈန္တိကမထေရ်သည် ကသျီရ-ဂန္ဓာရတိုင်းသို့ ကြွ၍ အရဝါဠ နဂါးမင်းကို ဆုံးမပြီး အာသီဝိသောပမသုတ်ကို ဟောကာ သာသနာ တည်စေတော်မူသည်။

တတိယသင်္ဂါယနာ ပြီးဆုံးသောအခါ သံဃာ့ခေါင်းဆောင် အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်သည် နောင်အနာဂတ်၌ သာသနာတော် ပစ္စန္တရစ်တိုင်းတို့၌ တည်တံ့မည်ကို မြင်၍ မထေရ်တို့ကို အရပ်ရပ်သို့ စေလွှတ်တော်မူသည်။ ထိုအနက် မဇ္ဈန္တိကမထေရ်ကို ကသျီရ-ဂန္ဓာရတိုင်း (ယနေ့ ကက်ရှမီးယား၊ ပါကစ္စတန် မြောက်ပိုင်း) သို့ စေလွှတ်သည်။

ထိုအခါ ထိုတိုင်း၌ အရဝါဠ အမည်ရှိသော နဂါးမင်းသည် မိုးသီးမိုးပေါက်ကြီးများ ရွာစေ၍ ကောက်ပဲသီးနှံတို့ကို ရေမျောစေကာ ဖျက်ဆီးနေသည်။ မထေရ်သည် ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွရောက်၍ နဂါးမင်း၏ ရေကန်ပေါ်၌ စင်္ကြံသွားခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း စသည်ဖြင့် တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြတော်မူသည်။ နဂါးမင်းသည် ဒေါသထွက်၍ မိုးကြိုး မုန်တိုင်း၊ မီးခိုး မီးလျှံတို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်သော်လည်း မထေရ်၏ တန်ခိုးကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာ မထိခိုက်နိုင်ချေ။ နောက်ဆုံး၌ နဂါးမင်းသည် အရှုံးပေး၍ သရဏဂုံ သီလ၌ တည်လေသည်။

ထို့နောက် မထေရ်သည် စုရုံးလာသော လူအပေါင်းတို့အား အာသီဝိသောပမသုတ် (မြွေဆိုးဥပမာ သုတ်) ကို ဟောတော်မူရာ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ ရှစ်သောင်းတို့ တရားထူး ရကြပြီး တစ်သိန်းတို့ မထေရ်ထံ ရဟန်း ပြုကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကသျီရ-ဂန္ဓာရတိုင်းသည် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်သော တိုင်းဖြစ်လာသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

မဟာဒေဝ

မဟာဒေဝမထေရ်သည် မဟိသမဏ္ဍလတိုင်း၌ ဒေဝဒူတသုတ်ကို ဟော၍ လူ လေးသောင်းကို တရားထူး ရစေတော်မူသည်။

မဟာဒေဝမထေရ်ကို မဟိသမဏ္ဍလတိုင်း (ယနေ့ အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း မိုင်ဆိုးဒေသဟု ယူဆကြသည်) သို့ စေလွှတ်သည်။ ထိုမထေရ်သည် ရှင်မဟိန္ဒာကို ရှင်သာမဏေ ပြုပေးခဲ့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

မထေရ်သည် ထိုတိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ ဒေဝဒူတသုတ် (နတ်တမန် ဟူသော အို၊ နာ၊ သေ စသည့် သတိပေးချက်များကို ဟောသော သုတ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ လေးသောင်းတို့ ဓမ္မစက္ခု (သောတာပတ္တိမဂ်) ကို ရကြပြီး လေးသောင်းတို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

ရက္ခိတ

ရက္ခိတမထေရ်သည် ဝနဝါသိတိုင်း၌ ကောင်းကင်ပေါ်မှ အနမတဂ္ဂသံယုတ်ကို ဟော၍ ကျောင်း ငါးရာ တည်စေတော်မူသည်။

ရက္ခိတမထေရ်ကို ဝနဝါသိတိုင်း (ယနေ့ အိန္ဒိယ အနောက်တောင်ပိုင်း ကာနာတကဒေသ) သို့ စေလွှတ်သည်။

မထေရ်သည် လူအပေါင်းတို့ ရှေ့၌ ကောင်းကင်ပေါ်တွင် ရပ်တည်လျက် အနမတဂ္ဂသံယုတ် (အစမထင်သော သံသရာအကြောင်း ဟောသော သံယုတ်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ ခြောက်သောင်းတို့ တရားထူး ရကြပြီး သုံးသောင်းခုနစ်ထောင်တို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။ ထိုတိုင်း၌ ကျောင်း ငါးရာ ဆောက်လုပ်၍ သာသနာကို တည်စေတော်မူသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

ယောန ဓမ္မရက္ခိတ

ယောနကအမျိုးသား ဓမ္မရက္ခိတမထေရ်သည် အပရန္တတိုင်း၌ အဂ္ဂိက္ခန္ဓောပမသုတ်ကို ဟောတော်မူသည်။

ယောနက (ဂရိ) အမျိုးသား ဓမ္မရက္ခိတမထေရ်ကို အပရန္တတိုင်း (ယနေ့ အိန္ဒိယ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ ဂူဂျာရတ်-မဟာရာရှထရ ဒေသ) သို့ စေလွှတ်သည်။ ယောနကအမျိုးသား မထေရ်တစ်ပါးကိုပင် သာသနာပြု ခေါင်းဆောင်အဖြစ် စေလွှတ်ခြင်းသည် ထိုခေတ်က သာသနာတော်သည် အမျိုးဇာတ်မခွဲခြားဘဲ ကျယ်ပြန့်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြသည်။

မထေရ်သည် အဂ္ဂိက္ခန္ဓောပမသုတ် (မီးပုံကြီး ဥပမာဖြင့် သီလပျက်သူ၏ အပြစ်ကို ဟောသော သုတ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ သုံးသောင်းခုနစ်ထောင်တို့ အမြိုက်တရားကို သောက်ရကြပြီး မင်းမျိုး ယောက်ျား တစ်ထောင်နှင့် ထိုထက်များသော အမျိုးသမီးတို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

မဟာဓမ္မရက္ခိတ

မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်သည် မဟာရဋ္ဌတိုင်း၌ မဟာနာရဒကဿပဇာတ်ကို ဟောတော်မူသည်။

မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်ကို မဟာရဋ္ဌတိုင်း (ယနေ့ အိန္ဒိယ မဟာရာရှထရ ဒေသ) သို့ စေလွှတ်သည်။

မထေရ်သည် မဟာနာရဒကဿပဇာတ် (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ယူသော မင်းကို ဘုရားလောင်း နာရဒဗြဟ္မာက ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို သိစေ၍ ဆုံးမပုံ ဇာတ်တော်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ ရှစ်သောင်းလေးထောင်တို့ မဂ်ဖိုလ် ရကြပြီး တစ်သောင်းသုံးထောင်တို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

မဟာရက္ခိတ

မဟာရက္ခိတမထေရ်သည် ယောနက (ဂရိ) တိုင်း၌ ကာဠကာရာမသုတ်ကို ဟောတော်မူသည်။

မဟာရက္ခိတမထေရ်ကို ယောနကတိုင်း (အိန္ဒိယ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဂရိလူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသ၊ ယနေ့ အာဖဂန်နစ္စတန်-ပါကစ္စတန် အစပ်) သို့ စေလွှတ်သည်။

မထေရ်သည် ကာဠကာရာမသုတ် (သာကေတမြို့ ကာဠကာရာမ ကျောင်း၌ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသော သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်အကြောင်း သုတ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ တစ်သိန်းခုနစ်သောင်းတို့ မဂ်ဖိုလ် ရကြပြီး တစ်သောင်းတို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

မဇ္ဈိမ

မဇ္ဈိမမထေရ်နှင့် မထေရ်လေးပါးတို့သည် ဟိမဝန္တာဒေသ၌ ဓမ္မစကြာတရား ဟော၍ တိုင်းငါးတိုင်း၌ သာသနာ တည်စေတော်မူကြသည်။

မဇ္ဈိမမထေရ်ကို ကဿပဂေါတ္တ၊ အာဠကဒေဝ၊ ဒုန္ဒုဘိဿရ၊ သဟဒေဝ ဟူသော မထေရ်လေးပါးနှင့်အတူ ဟိမဝန္တာ တောင်ခြေဒေသ (ယနေ့ နီပေါ-ဟိမဝန္တာ ဒေသ) သို့ စေလွှတ်သည်။

မထေရ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ပထမ တရားဦး ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်ကို ဟောကြားကြရာ မဟာဝံသ အဆိုအရ သတ္တဝါ ကုဋေ ရှစ်ဆယ်တို့ မဂ်ဖိုလ် ရကြသည်။ မထေရ် ငါးပါးတို့သည် တစ်ပါးလျှင် တိုင်းတစ်တိုင်းစီ၌ သာသနာကို ထွန်းကားစေကြပြီး တစ်ပါးစီ၏ အထံ၌ လူ တစ်သိန်းစီ ရဟန်း ပြုကြသည်။

ဆန်ချီ (Sanchi) ဓာတ်တော်အိုးတို့၌ “ဟိမဝန္တာ တစ်ခွင်လုံး၏ ဆရာ ကဿပဂေါတ္တ”၊ “မဇ္ဈိမ” စသည့် အမည်တို့ ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၍ ဤသာသနာပြု ခရီးကို ကျောက်စာ အထောက်အထားဖြင့်ပါ သိရသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)၊ ဆန်ချီ ဓာတ်တော်အိုး ကျောက်စာ

သောဏ-ဥတ္တရ

သောဏမထေရ်နှင့် ဥတ္တရမထေရ်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘူမိ၌ ဘီလူးဘေးကို ငြိမ်းစေ၍ ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို ဟောတော်မူကြသည်။

သောဏမထေရ်နှင့် ဥတ္တရမထေရ်တို့ကို သုဝဏ္ဏဘူမိ (ရွှေပြည်) သို့ စေလွှတ်သည်။ မြန်မာ့ ရိုးရာ အစဉ်အလာအရ သုဝဏ္ဏဘူမိသည် မွန်တို့၏ သထုံဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၌မူ နခွန်ပထုံ ဒေသဟု ယူဆကြသည်။

မထေရ်တို့ ရောက်ရှိချိန်၌ ထိုတိုင်းသည် ဘေးကြီးတစ်ခု ကြုံနေသည်။ မင်းနန်းတော်၌ မင်းသား ဖွားမြင်တိုင်း ပင်လယ်ထဲမှ ဘီလူးမ တစ်ကောင် တက်လာ၍ စားသောက်သွားလေ့ ရှိသည်။ ထိုနေ့၌ပင် မင်းသားတစ်ပါး ဖွားမြင်သဖြင့် မြို့သူမြို့သားတို့ ထိတ်လန့်နေကြစဉ် မထေရ်တို့ ရောက်လာကြသည်ကို မြင်၍ ဘီလူးမ၏ အပေါင်းအပါဟု ထင်မှတ်ကာ လက်နက်ကိုင်၍ ဝိုင်းကြသည်။ မထေရ်တို့က မိမိတို့သည် သီလရှိသော ရဟန်းများ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြနေစဉ် ဘီလူးမသည် အပေါင်းအပါများနှင့်အတူ ပင်လယ်ထဲမှ ထွက်လာလေသည်။

မထေရ်တို့သည် တန်ခိုးဖြင့် ဘီလူးတို့ထက် နှစ်ဆ များသော ကြောက်မက်ဖွယ် အသွင်တို့ကို ဖန်ဆင်း၍ ဝိုင်းထားရာ ဘီလူးတို့သည် ကြောက်လန့်၍ ပင်လယ်ထဲသို့ ပြေးကြလေသည်။ ထို့နောက် တိုင်းပြည်ကို အရပ်လေးမျက်နှာမှ စောင့်ရှောက်ရန် အစောင့်အရှောက် ချထားတော်မူသည်။

မထေရ်တို့သည် စုရုံးလာသော လူအပေါင်းတို့အား ဗြဟ္မဇာလသုတ် (ဒီဃနိကာယ်၏ ပထမ သုတ်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးကို ပြသော သုတ်) ကို ဟောတော်မူကြသည်။ မဟာဝံသ အဆိုအရ လူ ခြောက်သောင်းတို့ တရားထူး ရကြပြီး အမျိုးကောင်းသား သုံးထောင့်ငါးရာနှင့် အမျိုးကောင်းသမီး တစ်ထောင့်ငါးရာတို့ ရဟန်း ပြုကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုတိုင်း၌ ဖွားမြင်သော မင်းသားတို့ကို “သောဏုတ္တရ” ဟု အမည် မှည့်ခေါ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။

မြန်မာ သာသနာဝင်တို့သည် ဤသာသနာပြု ခရီးကို မြန်မာပြည်၌ ထေရဝါဒ သာသနာ ပထမဆုံး ရောက်ရှိခြင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)၊ သာသနာဝံသ

မဟိန္ဒ

အသောကမင်း၏ သားတော် အရှင်မဟိန္ဒာသည် သီဟဠကျွန်းသို့ ကြွ၍ ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းနှင့် တကွ လူ လေးသောင်းကို သရဏဂုံ တည်စေတော်မူသည်။

အသောကမင်းကြီး၏ သားတော် အရှင်မဟိန္ဒာကို ဣဋ္ဌိယ၊ ဥတ္တိယ၊ သမ္ဗလ၊ ဘဒ္ဒသာလ ဟူသော မထေရ်လေးပါး၊ မြေး သုမနသာမဏေနှင့် ဥပါသကာ ဘဏ္ဍုကတို့နှင့်အတူ သီဟဠကျွန်း (သီရိလင်္ကာ) သို့ စေလွှတ်သည်။ အရှင်မဟိန္ဒာသည် မထွက်ခွာမီ ဝေဒိသမြို့၌ မယ်တော် ဒေဝီကို တွေ့ဆုံ ကန်တော့ခဲ့သည်။

နယုန်လပြည့်နေ့ (သီရိလင်္ကာ၌ ယနေ့တိုင် ပိုဆွန် ပွဲတော် ကျင်းပသော နေ့) ၌ မထေရ်တို့သည် ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် အနုရာဓပူရမြို့အနီး မိဿကတောင် (ယနေ့ မီဟင်တလေ) ပေါ်သို့ ဆင်းသက်တော်မူကြသည်။ ထိုနေ့၌ ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းသည် သမင်လိုက်ရင်း ရောက်လာရာ မထေရ်က “တိဿ… လာလော့” ဟု ခေါ်တော်မူသည်။

မထေရ်သည် မင်းကြီး၏ ဉာဏ်ပညာကို စမ်းသပ်ရန် သရက်ပင်နှင့် ဆွေမျိုးတို့အကြောင်း ပုစ္ဆာများကို မေးတော်မူရာ မင်းကြီးက ပညာရှိစွာ ဖြေနိုင်သဖြင့် စူဠဟတ္ထိပဒောပမသုတ် (ဆင်ခြေရာ ဥပမာ သုတ်ငယ်) ကို ဟောတော်မူသည်။ မင်းကြီးနှင့်တကွ လူ လေးသောင်းတို့ သရဏဂုံ ခံယူကြသည်။

နောင်တွင် မင်းကြီးသည် မဟာမေဃဝန ဥယျာဉ်ကို လှူ၍ မဟာဝိဟာရ ကျောင်းတော် တည်ခဲ့သည်။ အရှင်မဟိန္ဒာ၏ နှမတော် ထေရီ သင်္ဃမိတ္တာသည်လည်း ဗုဒ္ဓဂယာ မဟာဗောဓိပင်၏ တောင်ဘက်ကိုင်းကို ပင့်ဆောင်လာ၍ အနုရာဓပူရ၌ စိုက်ပျိုးကာ ဘိက္ခုနီ သာသနာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုဗောဓိပင်သည် ယနေ့တိုင် ရှင်သန်ဆဲ ဖြစ်သည်။ သီဟိုဠ်၌ တည်သော ဤ မဟာဝိဟာရ ထေရဝါဒ အစဉ်အဆက်မှ နောင်အခါ မြန်မာ၊ ထိုင်း စသော နိုင်ငံတို့သို့ သာသနာ ပြန့်ပွားခဲ့သည်။

ကိုးကား — မဟာဝံသ ၁၂–၁၉၊ ဒီပဝံသ၊ သမန္တပါသာဒိကာ (ဗာဟိရနိဒါန)

မြတ်စွာဘုရား၏ စွယ်တော် လေးဆူအနက် တစ်ဆူကို ဂန္ဓာရတိုင်း၌ ပူဇော်ကြသည်ဟု မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် ဂါထာ၌ ဆိုသည်။

မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး ကုသိနာရုံ၌ မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီးသောအခါ စွယ်တော် လေးဆူ၊ ညှပ်ရိုးတော် နှစ်ဆူနှင့် နဖူးသင်းကျစ်တော် တစ်ဆူတို့သည် မူလ အသွင်အတိုင်း မကွဲမပြား ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ မင်းကွန်းဆရာတော်၏ မဟာဗုဒ္ဓဝင် (အခဏ်း ၄၁) ၌ လက်ျာစွယ်တော်ကို ဒေါဏပုဏ္ဏား ဦးရစ်ကြား ဝှက်ထားရာမှ သိကြားမင်း ပင့်ဆောင်၍ တာဝတိံသာ စူဠာမဏိစေတီ၌ ဌာပနာပုံကို ဖော်ပြထားသည်။

ဒီဃနိကာယ် မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၏ အဆုံးရှိ ဂါထာတို့၌ “စွယ်တော် တစ်ဆူကို တာဝတိံသာ၌ ပူဇော်ကြ၏၊ တစ်ဆူကို ဂန္ဓာရမြို့၌ ပူဇော်ကြ၏၊ တစ်ဆူကို ကလိင်္ဂမင်း၏ တိုင်း၌ ပူဇော်ကြ၏၊ တစ်ဆူကို နဂါးမင်းတို့ ပူဇော်ကြ၏” ဟု ဆိုသည်။

ဂန္ဓာရ စွယ်တော်၏ နောက်ကြောင်းကို ပါဠိကျမ်းတို့၌ အသေးစိတ် မဖော်ပြထားပေ။ (၅) ရာစုနှင့် (၇) ရာစုတို့၌ ဂန္ဓာရဒေသသို့ ရောက်ခဲ့သော တရုတ် ရဟန်း ဖာရှန်နှင့် ရွှန်ဇန်တို့က ထိုဒေသ၌ စွယ်တော်ကို ပူဇော်နေကြသည်ကို မှတ်တမ်း တင်ခဲ့ကြသော်လည်း ယနေ့ ထိုစွယ်တော် မည်သည့်အရပ်၌ ရှိသည်ကို မသိရတော့ပေ။

ကိုးကား — ဒီဃနိကာယ် မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် (ဂါထာ)၊ မဟာဗုဒ္ဓဝင် အခဏ်း ၄၁၊ ဖာရှန်နှင့် ရွှန်ဇန်တို့၏ ခရီးမှတ်တမ်း

ဒာဌာဓာတု

ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တပူရမြို့၌ ပူဇော်ခဲ့သော စွယ်တော်ကို ဟေမမာလာ မင်းသမီးနှင့် ဒန္တကုမာရ မင်းသားတို့ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ယနေ့ ကန္ဒီမြို့၌ ကိန်းဝပ်လျက် ရှိသည်။

ဒါဌာဝံသ (စွယ်တော် ရာဇဝင်) အဆိုအရ ခေမမထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ ထင်းပုံမှ စွယ်တော် တစ်ဆူကို ပင့်ယူ၍ ကလိင်္ဂတိုင်း (ယနေ့ အိန္ဒိယ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ အိုရီဆာ ဒေသ) ၏ ဗြဟ္မဒတ်မင်းအား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် စွယ်တော်ကို နေပြည်တော်၌ ဌာပနာ၍ ပူဇော်ရာ ထိုမြို့ကို ဒန္တပူရ (စွယ်တော်မြို့) ဟု ခေါ်တွင်လာသည်။

ကလိင်္ဂမင်း အဆက်ဆက်တို့ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါ ဂုဟသီဝမင်း လက်ထက်၌ စွယ်တော်ကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မီးထဲ ပစ်ထည့်သော်လည်း မလောင်၊ ထုရိုက်သော်လည်း မကြေ စသည်ဖြင့် အံ့ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂုဟသီဝမင်းသည် သမီးတော် ဟေမမာလာကို ဥဇ္ဇေနီမှ လာသော ဒန္တကုမာရ မင်းသားနှင့် ထိမ်းမြားပေး၍ စွယ်တော်ကို စောင့်ရှောက်စေသည်။

ရန်သူ့တပ်တို့ ဒန္တပူရကို ဝိုင်းသောအခါ မင်းကြီး၏ မှာကြားချက်အတိုင်း ဟေမမာလာနှင့် ဒန္တကုမာရတို့သည် ပုဏ္ဏားအသွင် ဖြင့် ရုပ်ဖျက်ကာ စွယ်တော်ကို မင်းသမီး၏ ဆံထုံးအတွင်း ဝှက်၍ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ သီဟိုဠ် ကိတ္တိသိရိမေဃဝဏ္ဏမင်း၏ နန်းစံ (၉) နှစ်မြောက် (ခရစ် (၄) ရာစု) ၌ အနုရာဓပူရသို့ ရောက်ရှိ၍ မင်းကြီးက ကြီးကျယ်စွာ ပူဇော်ကာ ဓမ္မစက္ကအိမ်တော်၌ ဌာပနာခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ စွယ်တော်သည် သီဟိုဠ်ဘုရင်တို့၏ မင်းအာဏာ၏ အမှတ်လက္ခဏာ ဖြစ်လာပြီး နေပြည်တော် ပြောင်းရွှေ့တိုင်း လိုက်ပါ ပင့်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ ကန္ဒီမြို့ ဒလဒါမာလိဂါဝ (စွယ်တော် ကျောင်းတော်) ၌ ကိန်းဝပ်လျက် နှစ်စဉ် ဧသလ ပေရဟာရ ပွဲတော်ဖြင့် ပူဇော်လျက် ရှိသည်။

ကိုးကား — ဒီဃနိကာယ် မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် (ဂါထာ)၊ ဒါဌာဝံသ၊ စူဠဝံသ ၃၇