ဇိနဝံသဒီပံ
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
ပါဠိ မူရင်းသာ — မြန်မာပြန်နှင့် English ဘာသာပြန် မတင်ရသေးပါ။
ဂိမှာဘီတာပပရိပီဠိတင်္ဓလ္လိကာနံ
ဂမ္ဘီရရာဝမုခရီကတဒာယရာဇိ၊
ဒုက္ခါတုရဗ္ဗိရဟိနီပမဒာဇနဿ
အာသိ ဝိလာပဗဓိရီကဠိတေ’ဝ သာဠာ; ()
၈၀.
တသ္မိံ ဝိကာသကလိကာဝလိဟာရိဟာရာ
ကိဉ္စာပိ ပက္ကဖခလဝလ္လရိကဏ္ဌဘုသာ၊
နာသက္ခိ ပူဂတရုပန္တိ သုမဏ္ဍိတာယ
မာယာယ တာယ သိရိမာဘရိတုံ ဃဋန္တီ; ()
၈၁.
ဥယျာနမုဗ္ဘမိတမတ္တမဓုဗ္ဗတေဟိ
စမ္ပေယျပုပ္ဖမကုလေဟိ သမာကုလံတံ၊
ဥဒ္ဓုတဓုမပဋလေဟိ မနောဘဝဿ
ဒီပေဟိ ဝါသဘဝကနံ’ဝ လသန္တမာသိ; ()
၈၂.
ဂဗ္ဘူပဂံ ဘမရကေသကလာပဘာရာ
ဗုဒ္ဓင်္ကုရံ ပရိဏတင်္ကုရလောမဟံသာ၊
ဝန္ဒန္တိယော ဝိယ တဟိံ ထဗကဉ္ဇလီဟိ
မန္ဒာနိလေရိတလတာဝနိတာ ကနတာ’သုံ; ()
၈၃.
ဂဗ္ဘူပဂဿ ပရိပက္ကဖလေဟိ နာနာ
ပုညာနုဘာဝပဘဝေါတုသမုဗ္ဘဝေဟိ၊
မာယာယ ဂဗ္ဘဗလိကမ္မနိ တပ္ပရေ’ဝ
ဥယျာနဘုမိ ဇနတံ ဘဝိ တပ္ပယန္တိ; ()
၈၄.
ဂဗ္ဘူပဂဿ ဟိ မဟာပုရိသဿ ဂဗ္ဘ-
ဝုဋ္ဌာနမင်္ဂလမဟုဿဝဝါသရမှိ၊
ဥယျာနဘုမိ သကလောတုသမုဗ္ဘဝေဟိ
အာသိ ဝိကာသကုသုမေဟိ သမာဘိကိဏ္ဏာ; ()
၈၅.
သာလုမ္ဗိနီဝနသိရိံ ကလဟံသဃောသံ
သမဖုလ္လပုပ္ဖသုရဘိံဖလသမ္ဘဝေါဇံ၊
ပဉ္စိန္ဒြိယေဟိ ဂိရိနိဇ္ဈရသိတဝါတံ
ပစ္စက္ခပဉ္စဝိဓကာမရသံအဝိန္ဒိ; ()
၈၆.
နိယျာသသာရသုရဟိံဖခလပလ္လဝေဟိ
ဈံကာရိတာလိကုလကုဇိတကောကိလေဟိ၊
သမ္ဖုလ္လပုပ္ဖနိကရေဟိ သမာဘိကိဏ္ဏ
မဒ္ဒက္ခိသာယုဝတိမင်္ဂလသာဠသာလံ; ()
၈၇.
သမ္ဖုလ္လသာဠကလိကံတယတာလိမာလာ
သဉ္စုမ္ဗိတံကုဝလယာမလလောစနာယ၊
သာခံသုကောမလကရင်္ဂုလိပလ္လဝေဟိ
မာယာမဟေသိသမလင်္ကရိ ဝိတမာယာ; ()
၈၈.
ဘာရောနတာ’ဝ ရုစိရင်္ဂုလိပလ္လဝါနံ
ဈင်္ကာရရာဝမုခရာလိကုလာဘိရာမာ၊
သာခါ ဝိကာသကုသုမေဟိသမာကုလာ သာ
ဩလမ္ဗယဋ္ဌိ ဘဝိ ဂဗ္ဘဘရာတုရာယ; ()
၈၉.
တဿာ စလိတ္ထ ပဝနော စလလောစနာယ
ကမ္မုဗ္ဘဝေါ ဝရတိရောကရဏေဟိ တာဝ၊
ဒေဝိံ နိရူပမသိရိံ သုပရိက္ခိပိတွာ
တမှာ ပဋိက္ကမိ ဇနော ကဠိတာဝကာသော; ()
၉၀.
ဗြဟ္မာမရာသုရနရောရဂပူဇနီယံ
ဗတ္တိံသလက္ခဏသမုဇ္ဇလရူပ သာရံ
နိဒ္ဓေါတဇာတိမဏိသန္နိဘသုဒ္ဓဂတ္တံ
သတ္တုတ္တမံ သပဒိ ဒေဝိ ဌိတာ ဝိဇာယိ; ()
၉၁.
ဒုဂ္ဂန္ဓမုတ္တမလသောဏိတမက္ခိတင်္ဂါ
ဇာယန္တျ’သေသမနုဇာ မနုဇေသုနေ’ဝံ၊
စင်္ဂေါဋကမှိ ဇိနဓာတုရိဝါဓိဝါသော
ထူပမှိ သောဏ္ဏပဋိမာရိဝ မာတုဂဗ္ဘံ; ()
၉၂.
နိဿေဏိတောဝ ပုရိသော ရတနာသနမှာ
ထေရောဝ ဓမ္မကထိကော ဌိတကော’တရန္တော၊
သမ္မာ ပသာရိယ ဥဘော မုဒုပါဏိပါဒေ
သော နိက္ခမိတ္ထ ကုဏပေဟိ အမက္ခိတင်္ဂေါ; ()
၉၃.
တတြောပဂမ္မ စတုရော စတုရာနနာ တံ
ဇာလေန ကဉ္စနမယေန ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ၊
အာဒာယ မာတုပုရတော တနယံ ဌပေတွာ
စန္ဒာနနေ ဘဝတု နန္ဒမနာ’တျ’ဝေါစုံ; ()
၉၄.
အာဒိစ္စဝံသကမလာကရဘာကရဿ
ဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ သုဘသီတလဝါရိဓာရာ၊
နိက္ခမ္မ တာဝ နဘသာ နိဇမာတုယာ စ
ဂါဟာပယုံ ဥတုမုဘောသု ကလေဗရေသု; ()
၉၅.
တေသံ ကရေဟိ စတုရော သုရရာဇပုတ္တာ
ဂဏှိံသု သဏှသုခုမာယ’ဇိဏပ္ပဝေဏျာ၊
တေသဉှိ ပါဏိတလတော ပဏိပါတပုဗ္ဗံ
ဂဏှိံသု တံ ဒုကုလစုမ္ဗဋကေန’မစ္စာ; ()
၉၆.
တေသံ ကရေဟိ ပထဝိတလမောတရိတွာ
ဌတွာ ပုရတ္ထိမဒိသံ အသမော ဝိပဿိ၊
ဥဒ္ဓံ အဓော စတုဒိသာနုဒိသာ စ ဧဝံ
ဧကင်္ဂနံ ဘဝိတဒာ’ခိလလောကဓာတု; ()
၉၇.
တုမှေဟိ ဥတ္တရိတရော ဘုဝသေ တီသု
နတ္ထီတိ မတ္ထကဇဋာမကုဋပ္ပိတေဟိ၊
ကတွာနိဇဉ္ဇလိပုဋေဟိ နိပစ္စကာရံ
ဗြဟ္မာမရာသုရနရာ တမဘိတ္ထဝိံသု; ()
၉၈.
သောစ’တ္တနာ သမမဒိသွ ဒိသာသု တာသူ
တပ္ပါဒဝီတိဟရဏေန ပဒာနိသတ္တ၊
ဂန္တွာန ဥတ္တရဒိသာ’ဘိမုခေါ အဝနျာ
အဗ္ဘုဂ္ဂတမ္ဗုရုဟမုဒ္ဓနိ တိဋ္ဌမာနော; ()
၉၉.
အဂ္ဂေါ’ဟမသ္မိ အဟမသ္မိ ဇနဿ ဇေဋ္ဌော
သေဋ္ဌော’ဟမသ္မိ အယမန္တိမ’ဇာတိ မယှံ၊
ဓီရော မမေတရဟိ နတ္ထိ ပုနဗ္ဘဝေါ’တိ
နိစ္ဆာရိတာသဘိဝစော နဒိ သီဟကနာဒံ; ()
၁၀၀.
ဝေသာခေမာသေ သုဟကုဇဒိနေ ပုဏ္ဏမာယံ ဝိသာခေ
နက္ခတ္တေယောဂေ သုရဂုရုဂတေ သော ကုဠီရဝှရာသိံ၊
သဉ္ဇာတော နာထော ပရမကရုဏာဘာဝနာဘာဝတတ္တော
မာယာကုစ္ဆိမှာ ကုသုမိတလတာဝေလလိတုယျာနဘုမျာ; ()
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒာနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေနိဒာနေ ပစ္ဆိမဘဝိက မဟာဗောဓိ သတ္တုပ္ပတ္တိ ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဆဋ္ဌောသဂ္ဂေါ။
၁.
အထရမ္မတရာ’သိ ဇာတိခေတ္တ-
ပရိယာပတ္တ’ဝကာသလောကဓာတု၊
ကမလုပ္ပလ (မာလဘာရိနီ) ဟိ
တဒုပဋ္ဌာနဂတာဟိ ဒေဝတာဟိ; ()
၂.
ကမလာသနဒေဝဒာနဝါနံ
ဘုဝနေ’ကတ္ထ သမာဂမော တဒာ’သိ၊
ဇိနစက္ကပဋိဂ္ဂဟဿ ဌာနံ
အဝိဝါဒေန သဒေဝမာနုသာနံ; ()
၃.
ပဋိလာဘနိမိတ္တမာဒိသန္တီ
ဝတ သဗ္ဗညုတဉာဏသမ္ပဒာယ၊
ဒသသင်္ခသဟဿိလောကဓာတု
အဘိကမ္ပီ ပဟဋေ’ဝ ကံသပါတီ; ()
၄.
ဇနနုဿဝဝါသရမှိ တသ္မိံ
နိဇဒေဟဇ္ဇုတိပိဉ္ဇရော’ဒပါဒိ၊
ဒသသင်္ခသဟဿစက္ကဝါဠ-
ကုဟရာလောကကရော မဟာဝဘာသော; ()
၅.
အပတာဠိတစမ္မနဒ္ဓဘေရီ-
ဝိကတီနံ သယမေဝ ဝဇ္ဇနမ္ပိ၊
တဒနုတ္တရဓမ္မဒေသနာယ
ဘဝိ ဌာနံ အနုသာဝဏဿ လောကေ; ()
၆.
ဃဏကာဟဠဝံသသင်္ခဝီဏာ-
ဘရဏာနံ သယမေဝ ဝဇ္ဇနမ္ပီ၊
အနုပုဗ္ဗဝိဟာရဘာဝနာနံ
ပဋိလာဘာယ နိဗန္ဓနံ ဗဘူဝ; ()
၇.
ပရိမုတ္တိဝရတ္တပါသကာရာ-
ဃရ၊ယောသင်္ခလိကာဒိဗန္ဓနေဟိ၊
မိဂပက္ခိနရာနမသ္မိမာန-
ဝိဂမဿာ’သိ နိဒာနမာဒိဘုတံ; ()
၈.
ဘုဝနေသု မဟာဇနဿ ရောဂါ-
ပဂမေနာ’ဒိသနံ အဟောသုခန္တိ၊
စတုရာရိယသစ္စဒဿနေန
ဘဝိ ဌာနံ စတုသစ္စဒေသနာယ; ()
၉.
ဝိဝိဓဗ္ဘုတရူပဂေါစရာနံ
ဘုဝိ ဇစ္စန္ဓဇနဿလောစနာနံ၊
ပဘဝေါ ပဘဝေါ’သိ ဒိဗ္ဗစက္ခု
ပဋိလာဘာယ တိလောကလောစနဿ; ()
၁၀.
ထုတဂီတိသုဓာရသဿ ပါနံ
ဗဓိရာနံ သဝဏဉ္ဇလီပုဋေဟိ၊
အတိမာနုသဒိဗ္ဗသောတဓာတု-
ပဋိဝေဓာယ နိဒာနမာသိ တဿ; ()
၁၁.
ဘုဝိ ဇာတိဇဠာဒိပုဂ္ဂလာနံ
တဒဟေ’နုဿတိယာ သုပါတုဘာဝေါ၊
ဘဝိ ပုဗ္ဗမုပဋ္ဌိတဿတိဿ
သတိပဋ္ဌာနနိဗောဓနာယ ဌာနံ; ()
၁၂.
ဝိသိခါစရဏံ သရောဇစာရု-
ပဒဝိညာသဝသေန ပင်္ဂုလာနံ၊
ပုရိမံ စတုရိဒ္ဓိပါဒဝေဂ-
ပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမာသိ လောကေ; ()
၁၃.
မဓုရေန သရေန ဇာတိမူဂါ
ထုတိဂီတာနျ’ဝဒိံသု ဝန္ဒိနော’ဝ၊
ဘုဝိ ခုဇ္ဇဇနော’ဇုဂတ္တလာဘော
ကုဋိလတ္တာ’ပဂမာယ ဌာနမာသိ; ()
၁၄.
သရဏံ ပုရိသာသဘော သိယာနော
ဘဝတော ဒုဂ္ဂတိတော ဝိမုတ္တိယာ’တိ၊
ကရိနော’ပိ ကရိံသု ကုဉ္စနာဒံ
တုရဂါ ဟေသမကံသု ပီတိယေ’ဝ; ()
၁၅.
ဝိသဒာ ပဋိသမ္ဘိဒာ စတဿော
ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ စာ’ယတိံ သစာ’ယံ၊
သကပဋ္ဋနမေဝ တန္နိဒာနာ
တရဏီ သီဃမုပါဂမုံ ဝိဒေသာ; ()
၁၆.
သယမေဝ ဝိရောစနံ တဒာနိ
ရတနာနံ ဘုဝနာကရုဗ္ဘဝါနံ၊
ရဝိဝံသရဝိဿ ဓမ္မရံသီ
ဝိသရဿု’ဇ္ဇလနာယ ဌာနမာသီ; ()
၁၇.
တုရိယာနိ သကံသကံ နိနာဒံ
အကရုံ တဂ္ဂုဏဒီပကာနိဝါ’တြ၊
ဝိဝဋာ ဝိဒိသာဒိသာ သကိတ္တိ-
ဝိသရောကာသကတေ’ဝ’ဟိပ္ပသတ္တာ; ()
၁၈.
သကလဿ ကိလေသပါဝကဿ
ပရိနိဗ္ဗာနသဘာဝဒီပနေန၊
နိရယေသု ဟုတာသဇာလမာလာ
တဒဟေ နိဗ္ဗုတိမာပ ဇာတိခေတ္တေ; ()
၁၉.
ပရိသာသု ဝိသာရဒဿ တဿ
စတုဝေသာရဒဉာဏလာဘဟေတု၊
ဘုဝနေသု တဒာမဟာနဒီနံ
အနဘိဿန္ဒနမာသိ ကုန္နဒီနံ; ()
၂၀.
ဥဒပါဒိ ပဘာ နိရာကရိတွာ-
ဗိလလောကန္တရိယေသု အန္ဓကာရံ၊
ဟတမောဟတမ’ဂ္ဂ မဂ္ဂဉာဏ-
ဇ္ဇုတိလာဘာယ နိဗန္ဓနံ တမာသိ; ()
၂၁.
သုဝိမုတ္တိရသော သိယာ’ဝ တဿ
စတုရာသိတသဟဿဓမ္မခန္ဓော၊
မဓုရံ စတုရောဒဓီနမာသိ
သလိလံ သန္တတရံ တရင်္ဂရိတ္တံ; ()
၂၂.
ဝိဒိသာသု စတုဒ္ဒိသာသု စဏ္ဍ-
ပဝနဿာ’ပိ အဝါယနံ တဒာနိ၊
ဘဝိ ပုဗ္ဗနိမိတ္တမတ္တနော’ပိ
ဘဋဒိဋ္ဌျာဘဝဒဋ္ဌိဘေဒနာယ; ()
၂၃.
နဝပလ္လဝပတ္တသေခရာနံ
ဝိဋပီနံ ကုသုမာဟိကိဏ္ဏဘာဝေါ၊
ဘဝိ ပုဗ္ဗနိဗန္ဓနံ ဝိမုတ္တိ
ကုသုမေဟာ’တုမဒေဟဘူသဏာယ; ()
၂၄.
ကုမုဒာကရဗောဓကဿ စန္ဒ-
ကိရဏဿာ’တိဝိရောစနံ တဒာသိ၊
သတိဗုဒ္ဓသုဓာကရော’ဒယမှိ
ဇနသန္ဒောဟမနောပသာဒဟေတု; ()
၂၅.
ဝိမလတ္တမနုဏှတာ နိဒာဃ-
သူရိယဿူ’ပသမော နိမိတ္တမဂ္ဂံ၊
ဘဝိ စေတသိကဿ ကာယိကဿ
ပဋိလာဘာယ သုခဿ တမှိဇာတေ; ()
၂၆.
ဂဂနာ’ဂနဂါဒိတော’တရိတွာ
ပထဝိသင်္ကမဏံ တဒာ ခဂါနံ၊
သရဏာဂမနဿ ဌာနမာသိ
ဇိနဓမ္မံ သုနိသမ္မ သဇ္ဇနာနံ; ()
၂၇.
နဘသာ’ဘိပဝဿနံ တဒာနိ
စတုဒီပေသု အကာလဝါရိဒာနံ၊
ပရိသာသု အခဏ္ဍဓမ္မဝုဋ္ဌိ-
ပတနဿာ’သိ နိဗန္ဓနံ ဇိနမှာ; ()
၂၈.
ဆဏမင်္ဂလကီဠဏံ တဒာနိ
တိဒသာနမ္ပိ သကေသကေ ဝိမာနေ၊
ဥပဂမ္မ တဟိံတဟိံ ဥဒာန
သမုဒာနဿနိဒာနမာ’သိ ဗောဓိံ; ()
၂၉.
ဝိဝဋာ သယမေဝ မန္ဒိရာနံ
ပိဟိတဉ္စာရကဝါဋဝါတပါနာ၊
ဘဝဒုက္ခနိရောဓဂါမိမဂ္ဂ-
ပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမာဟရိံသု; ()
၃၀.
တဒဟေ မဓုရာမိသဿ ပေတ္တီ-
ဝိသယေသွာဟရဏံ ခုဒာတုရာနံ၊
ဘဝိ ကာယဂတာသတာမတဿ
ပဋိလာဘာယ နိမိတ္တမတ္တနော’ပိ; ()
၃၁.
ဒိဝသေ ဇနနုဿဝေ ပိပါသာ-
ဝိဂမော ဒီနဇနဿ ပေတလောကေ၊
သုခိတတ္တဿ ဥပေစ္စဗုဒ္ဓဘာဝံ; ()
၃၂.
ပဋိပက္ခဇနဿ မေတ္တိလာဘော
တဒဟေ ဝါယသဝါယသာရိနမ္ပိ၊
ဘဝိဌာနမနန္တသတ္တလောက-
ဝိသယဗြဟ္မဝိဟာရဘာဝနာယ; ()
၃၃.
သတိမဂ္ဂဖလုဗ္ဘဝေ ယထေဝ
ဘဝဘီတျာပဂမော တထာဂတာနံ၊
သတိ ဇာတမဟာမဟေ ဘယံ ဝါ
နတိရစ္ဆာနဂတာနမာသိ တာသော; ()
၃၄.
ပိယဘာဝုပသင်္ကမော ပဇာနံ
ဟဒယာနန္ဒကရာယ ခေါ ဂိရာယ၊
ဇိနဓမ္မကထာယ သာဝကာနံ
ဝိယ သာမဂ္ဂိရသဿ ပါတုဘာဝေါ; ()
၃၅.
သိတကိတ္တိလတာယ ရောပိတာယ
ဘဝတော’သ္မိံ ဘုဝနာလဝါဠဂဗ္ဘေ၊
ဝိယ နိမ္မိတယန္တဝါရိဓာရာ
ဇလဓာရာ ဓရဏီတလုဋ္ဌဟိံသု; ()
၃၆.
ဘမရာဝလိဘာရပဉ္စဝဏ္ဏ-
ကမလစ္ဆန္နမဟီတလံ ရရာဇ၊
ဇလဇံ ထလဇံ ပရာဂဟာရံ
ဘုဝိ သဗ္ဗတ္ထ အပုပ္ဖိ ပုပ္ဖဇာတံ၊ ()
၃၇.
ဝိဋပီသု လတာသု ခန္ဓသာခါ-
သတပတ္တာနိ တဒာ သုပုပ္ဖိတာနိ၊
နရဝီရ’ဘိရူပဒဿနာယ
ဘူသမုမ္မီလိတလောစနာနိ’ဝါသုံ; ()
၃၈.
ဥပရူပရိ သတ္တသတ္တ ဟုတွာ
သတပတ္တာနိ သီလာတလုဗ္ဘဝါနိ၊
တဝ အဗ္ဘုဒယော သုဒုလ္လဘောတိ
ကထယန္တိဝိ’ဟ ကပါတုဘာဝတော နော; ()
၃၉.
နိဇပါရမိတာလတာယ ကတ္တိ-
လတယာ’လင်္ကတပုပ္ဖဟာသရူပါ၊
သမလင်္ကရိ ယာဝတာ ဘဝဂ္ဂံ
ဓဇမာလာ ဇနနုဿဝေ တိလောကံ; ()
၄၀.
အဝကုဇ္ဇသရောရုဟာဘိရာမံ
နဘဝမ္ဘောဇဝနဿိရိံ ဗဗန္ဓ၊
ဘုဝိ ပေါက္ခရဝဿမီဒိသန္တိ
ဝဒမာနံဝ ပဝဿိ ဓမ္မဝဿံ; ()
၄၁.
ရမဏီ ရမဏီယရူပသောဘာ
အစရုံ ဓမ္မမနင်္ဂရင်္ဂဘူမိ၊
မဓုပါ မဓုပါနမန္ဒိရာနိ
တဒဟေ နာဝသရိံသု ဓမ္မကာမာ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမေကံ)
၄၂.
ကမလာ ကမလာလယာ ဝိဝေသ
ဘုဝနံ ဘူရိနဝါဝတာရဟာရီ၊
ဓရဏီ ဓရဏီဓရာဝတံသာ
ဥပဟာရာတိဘရာတုရေဝ ကမ္ပိ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၃.
ရုစိရံ ရုစိရင်္ဂနာ တဒာနိ
အကရုံ ကီဠမနေကစန္ဒိကာသု၊
သုဝီရံ သုစိရံသိကိဏ္ဏတာရာ-
နိကရော’ဘာသတရော’သိ ဘာကရော’ဝ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၄.
ပဝနော’ပဝနော’ပဝါယမာနော
ပဝိနောဒေသိ ပရိဿမံ ဇနဿ၊
ဝနဒာ ဝနဒာဟဝုပသန္တိံ
အကရုံ သဗ္ဗဓိ သဿသမ္ပဒဉ္စ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၅.
ဝိသဒာ ဝိသဒာ သကိတ္တိရာမာ
မုခရင်္ဂါလယ မာပကောဝိဒာနံ၊
သုဇနာ’သုဇနာ ဘဇိံသု တဿ
စရဏာနျင်္ကိတစက္ကလက္ခဏာနိ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၆.
ဝသုဓံ ဝသုဓမ္ပတီ သမဂ္ဂါ
ဒသဓမ္မေန’နုသာသယုံ တဒာနိ၊
ဟဒယံ ယဒယင်္ဂမာယ ဝါဏျာ
အသတံ မိတ္တဒုဟီ ဝိဓာနယိံသု; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၇.
တိမဒာ’တိမဒာ ဂဇာဓိပါပိ
မိဂရာဇူဟိ တဒာ သမာစရိံသု၊
ပဗလာ’ပဗလာ မိဂါ တဒညေ
ပဋိသတ္ထာရမကံသု အညမညံ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၈.
ဘုဝနေ ဘုဝနေကလောစနဿ
ဇနနသ္မိံ ဒိဝသေ သမုဇ္ဇလာနီ၊
နိဟနိတာ’နိဟိတာယုဓာတိ ဘိတိံ
ဇနယုံ ပါပိမတောဝ နေတရေသံ; () (အဗျပေတ ပဌမဒုတိယ ပါဒာဒိယမကံ)
၄၉.
ပရိဝါဒိတဒိဗ္ဗဘေရိဝီဏာ-
တုရိယံ ဒဿိတဒိဗ္ဗနစ္စဘေဒံ၊
ဂဂနံ သုရရင်္ဂမဏ္ဍလာဘံ
တိဒသာနံ ဥပဟာရသာရမာသိ; ()
၅၀.
သောဝဏ္ဏဝဏ္ဏဝဓုယာ ဂရုဂဗ္ဘဂသ္မိံ
တံနန္ဒနဗ္ဗနသမာနဝနင်္ဂတသ္မိံ၊
ဘုတဗ္ဘုတနွိတမဟေ နယနဉ္ဇနသ္မိံ
ဇာတမှိ တမှိ တနုဇေ ဘဝိ ဘဒ္ဒဘတ္တိ; () (မာလာဗန္ဓနံ)
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေနိဒာနေ ဝိဝိဓပုဗ္ဗနိမိတ္တပါတုဘာဝပ္ပဝတ္တိ ပရိဒိပေါ။ သတ္တမောသဂ္ဂေါ။
၁.
ဝိသုဒ္ဓ (ဝံသဋ္ဌ) မသေသဗန္ဓဝေါ
ကုမာရမာဒာယ တိလောကလောစနံ၊
အဂံသု တမှာ ကပိလဝှယံပုရံ
ပုရီဝတံသံ သမလင်္ကတဉ္ဇသံ; ()
၂.
တဒာ အဘိညာသု ဝသိသု ပါရဂေါ
သမာဓိဝိက္ခမ္ဘိတသဗ္ဗကိဗ္ဗိသော၊
ဝိဟာသိ သုဒ္ဓေါဒနဘုမိဘတ္တုနော
ကုလူပဂေါ ဒေဝလနာမတာပသော; ()
၃.
တပေါဓနော သော ပဝိဝေကကာမဝါ
ဒိဝါဝိဟာရတ္ထမုပါဂတော ဒိဝံ၊
တမတ္ထမညာတုမပုစ္ဆိ ဒေဝတာ-
ပဝတ္တိတံ ပဿိယမင်္ဂလုဿဝံ; ()
၄.
တဝေဝုပဋ္ဌာယကဘုမိဘတ္တုနော
ဝရောရသော မာရိယ မာရဝါဟိနိံ၊
ပရာဇယံ လစ္ဆတိ ဗောဓိမာယတိံ
မဟုဿဝေါ တမ္ပတိ ဝတ္တတေ၊ ဗြဝုံ; ()
၅.
ဣမာယ ဝုတ္တန္တကထာယ စောဒိတော
တပေါဓနော ဣဒ္ဓိဗလေန ဣဒ္ဓိမာ၊
သုရာလယေ အန္တရဓာန’နန္တရံ
နိကေတနေ ပါတုရဟောသိ ရာဇိနော; ()
၆.
ကုမာရနိဇ္ဈာနမနောရထောက ဝသိ
တဟိံ သုပညတ္တမဟာရဟကာသနေ၊
နိသဇ္ဇ သုဒ္ဓေါဒနရာဇိနော’ဗြုဝိ
တဝတြဇံ ဒဋ္ဌုမိဓာဂတောတျ’ဟံ; ()
၇.
နရိန္ဒစူဠာမဏိစုမ္ဗိတာနျ’ထ
ပဒာနိ ဝန္ဒာပယိတု တပဿိနော၊
ဝိဘုသဏာလင်္ကတမတ္တသမ္ဘဝံ
နရာဓိပေါ ရာဇကုမာရမာဟရိ; ()
၈.
တဒတ္တဘာဝေန’ဟိဝါဒနာရဟ-
ဿ’ဘာဝတော တဿ ရရာဇ သူနုနော၊
ပဝဋ္ဋယိတွာ ဇဋိလဿ သမ္ပတိ
ဇဋာသု စက္ကင်္ကိတပါဒပင်္ကဇံ; ()
၉.
ကုမာရမာဒာယ သမပ္ပိတဉ္ဇလိံ
ဝိဓာယ ပါဒေသွနိသမ္မကာရိနော၊
သစေ ဌပေယျုံ ဇဋိလဿ သတ္တဓာ
ဖလေယျ မုဒ္ဓါ ဇဋိတောဇဋာယ’ပိ; ()
၁၀.
သကာသနုဋ္ဌာယ အထေ’သိဘူမိယာ
နိဟစ္စ သော ဒက္ခိဏဇာနုမဏ္ဍလံ၊
အကာ မဟာကာရုဏိကဿ ဂါရဝံ
သိရောဝိရူဠှဉ္ဇလိ ပုပ္ဖမဉ္ဇရီ; ()
၁၁.
ဥဒိက္ခမာနော ဝသိနာ သမပ္ပိတံ
တမဉ္ဇလိံ ဘတ္တိဘရေန ဘူပတိ၊
အထော’နမေတွာ တနုမီသကံ သကံ
ပဝန္ဒိ ပါဒမ္ဗုရုဟာနိ သုနုနော; ()
၁၂.
သိယာ’ဝ ဗုဒ္ဓေါ ပုရိသာသဘော အယံ
နဒဿနံ တဿ သိယာ မမန္တီ သော၊
နိရူပမံ ရူပသိရိံ သမေက္ခိယ
ပယာသိ နိဋ္ဌံ ဥပဓာရယံ ဝသိ; ()
၁၃.
ဝဝတ္ထယိတွေဝမုဠာရဗုဒ္ဓိမာ
ဝိတိဏ္ဏကင်္ခေါ ဟသမီသကံ ရုဒံ၊
နရိန္ဒမောရောဓပုရက္ခတံ ဝသီ
တဒဝသီဒာပယိ သံသယဏ္ဏဝေ; ()
၁၄.
တမာဟရိတွာန ပကဝတ္တိမဗ္ဘုတံ
ပုရက္ခတော’ရောဓဇနဿ ရာဇိနော၊
ယတိဿရော သံသယသလ္လမုဒ္ဓရံ
သဗန္ဓဝေ’နုဿရိ ကာလဒေဝလော;()
၁၅.
သကေကုလေ နာဠကနာမဒာရကော
သယမ္ဘုနော လစ္ဆတိ ဒဿနံ ဣတိ၊
တမတ္ထမညာ သမုပေစ္စ တံကုလံ
တွမာဟ ပဗ္ဗဇ္ဇိတိ ဘာဂိနေယျကံ; ()
၁၆.
နိရာမယံ ပဉ္စမဝါသရမှိ သော
ဝရောရသံ ဝါသိတဂန္ဓဝါရိနာ၊
ပဝတ္တမာနေ ဘဝနေ မဟာမဟေ
နဟာပယိ ဘူပတိ ဗန္ဓုမဇ္ဈဂေါ; ()
၁၇.
ပသတ္ထမနွတ္ထဘိဓာန မတ္တနော
ကုမာရမာရောပယိတုံ ပရောသတံ၊
သဝေဒဝေဒင်္ဂပဘေဒကောဝိဒေ
ဒွိဇေ နိမန္တာပယိ သော နရာဓိပေါ; ()
၁၈.
သုရိန္ဒရူပေါ သုရမန္ဒိရောပမံ
တမိန္ဒိရာဓာရနရိန္ဒမန္ဒိရံ၊
ဇနိန္ဒသီဟော’ပဂတာ’ဝနီသုရေ
အမန္ဒပူဇာဝိဓိနာ’ဘိရာဓယိ; ()
၁၉.
အနေနသိဒ္ဓါ သမတိံသပါရမီ-
သဒတ္ထသမ္ပတ္တိပရတ္ထကာရိနာ၊
တထာ’တ္ထ သင်္ခါတဓနံ နိဓာနဂံ
ဣမမှိ သိဒ္ဓံ သဟဇာတိယာ ယတော; (၅)
၂၀.
ဒွိဇေဟိ တန္တိဗ္ဗစနဒွယာရဟံ
သမာသသံခိတ္တပဒတ္ထသံဟိတံ၊
သုတဿ သိဒ္ဓတ္ထ’ဘိဓာနမတ္တနော
တတော’ဘိဝေါဟာရသုခါယ ကာရယိ; ()
၂၁.
သုယာမရာမဒ္ဓဇမန္တိလက္ခဏ-
သုဘောဇကောဏ္ဍညသုဒတ္တသညိနော၊
ဣမေ ဒွိဇာ ရာဇသုပူဇိတာ တဒာ
ဝိစက္ခဏာလက္ခဏပါဌကာ’ဘဝံ; ()
၂၂.
သုဘာသုဘံ ပဿိယ ဒေဟလက္ခဏံ
ဝိဘာဝယဝှော ဣတိ တေသမဗြုဝိ၊
သမုက္ခိပိတွာ’င်္ဂုလိပလ္လဝဒွယံ
ဇနာဓိပံ သတ္တဇနာ’ဗြဝုံ ဒွိဓာ; ()
၂၃.
သစေ မဟာရာဇ အဂါရမာဝသေ
ဝရောရသော တေ ပရိစာရိတိန္ဒြိယော၊
သမင်္ဂိဘုတော ရတနေဟိ သတ္တဟိ
ဘဝေယျ ရာဇာ ဝတစက္ကဝတျ’ယံ; ()
၂၄.
မဟာဒယော’ယံ ကရုဏာယ စောဒိတော
ဃရာ’ဘိဂန္တွာ ယဒိ ပဗ္ဗဇိဿတိ၊
ဘဝေယျ ဗုဒ္ဓေါ’ခိလဉေယျမဏ္ဍလံ
သယံ အဘိညာယ နဟေ’တ္ထသံသယော; ()
၂၅.
ကဏိဋ္ဌဘူတော ဝယသာ တဒန္တရေ
ပသတ္ထသတ္ထာ’ဝဂမေန ဇေဋ္ဌကော၊
သမုက္ခိပိတွာ’င်္ဂုလိမေကမဗြုဝိ
ဣတီဟ ကောဏ္ဍညသမညဘုသုရော; ()
၂၆.
ဣမဿ ဝေနေယျဇနာကတဉ္ဇလီ
သမံ ဖုသန္တာနိ ဝသုန္ဓရာတလံ၊
သုဘာနိ ဘောပါဒတလာတိ သဗ္ဗဒာ
ဘဇန္တိ ဘတျာ ကမလာနိဝါလိနော; ()
၂၇.
ဣမဿ ခေမန္တမသေသပါဏိနော
တိပဋ္ဋကန္တာရပထာဝတာရဏေ၊
သုသဇ္ဇိတံ စက္ကယုဂံဝ ပါရမီ
ရထမှိ ပါဒင်္ကိတစက္ကလက္ခဏံ; ()
၂၈.
ဣမဿ ဘော ကမ္ဗလဘေဏ္ဍုကောပမံ
သုမဋ္ဋဝဋ္ဋာယတပဏှိမဏ္ဍလံ၊
သဒာ ပဒမ္ဘောဇနိဝါသလက္ခိယာ
တနောတိ ပီနတ္ထနပိဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ; ()
၂၉.
ဣမဿ ဒီဃင်္ဂုလိပန္တိ ဝဋ္ဋိတ-
မနောသိလာလတ္တကဝတ္တိကောပမာ၊
ဝိဘာတိ ဘော ဗာဟုလတာယ ပါရမီ-
လတာယ ဝါ နူတနပတ္တပန္တိဝ; ()
၃၀.
ဣမဿ ပါရေဝဋပါဒ ပါဋလာ
သပါဏိပါဒာ တဠုဏာတိကောမလာ၊
ဥဠာရပူဇာဝိဓိသမ္ပဋိစ္ဆနေ
ပဝါဠပါတိ’ဝ သမုလ္လသန္တိ ဘော; ()
၃၁.
ဣမဿရူပဿိရိမန္ဒိရောဒရေ
သမပ္ပမာဏာဘိနဝင်္ဂုလီဟိ ဘော၊
ပဒိဿရေ ဇာလကဝါဋသန္တိဘာ
သပါဏိပါဒာ တတဇာလလက္ခဏာ ()
၃၂.
ဣမဿ ဥဿင်္ခပဒဿ ဂေါပ္ဖကာ
ပဒမ္ဗုဇာနံ စတုရင်္ဂုလောပရိ၊
ပတိဋ္ဌိတာ ပုဏ္ဏဃဋေသုကန္ဓရာ-
ဝိလာသမာလိင်္ဂိယ ရာဇဘာသရေ; ()
၃၃.
ဣမဿ ဒေဟဇ္ဇုတိဝါရိပူရိတ-
သရီရကေဒာရဘဝါ ဖလတ္ထိနော၊
သုရတ္တသာလျောဒရသန္နိဘာ သုဘာ
ဒုဝေဏိဇင်္ဃာ အဘိပီဏယန္တီ ဘော; ()
၃၄.
ဣမဿ ဘော ဇာနုယုဂံ ပရာမသံ
အနောနမန္တော ဌိတကော မဟာဘုဇော၊
သဟတ္တနာ သမ္ဘဝဗောဓိသာခိနော
ဝိသာလသာခါယ ဝိလာသမာဒိသေ; ()
၃၅.
ဣမဿ ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှကော
အဘိန္နကောကာသကကောသကောသဂေါ၊
အနညသာဓာရဏတာဒိနာ’ယတိံ
အနင်္ဂသင်္ဂါမပရမ္မုခေါ သိယာ; ()
၃၆.
ဣမဿ ဘော ဂေါတမဂေါတ္တကေတုနော
ကလေဝရေ ကဉ္စနသတ္တိဘတ္တစော၊
သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဇိနစီဝရဿပိ
တနောတိ သောဘံ ဃနဗုဒ္ဓရံသိနော; ()
၃၇.
ဣမဿ ဇမ္ဗောနဒီပိဉ္ဇရာယ ဘော
သိရိသပုပ္ဖဿုကုမာရစာရိယာ
ရဇောနုမတ္တံ ဆဝိယာ နလိမ္ပတေ
သရောဇပတ္တေရိဝ ဝါရိဗိန္ဒဝေါ; ()
၃၈.
ဣမဿ လောမာနိ ကလေဝရေ ဝရေ
ဝိသုံ ဝိသုံ ကူပဂတာနိ သူနုနော၊
ဝိလုမ္ပရေ ရူပဝိလာသလက္ခိယာ
မနောရမံ ဘော ကမဏိကဉ္စုကဿိရိံ; ()
၃၉.
ဣမဿ ဥဒ္ဓဂ္ဂမုခံ မုခဿိရိံ
ပဒက္ခိဏာဝတ္တ မပေက္ခိနော ယထာ၊
တိရောကရေ ရောမဝိတာန မိန္ဒိရာ-
နိကေတနိန္ဒီဝရကာနနဿိရိံ; ()
၄၀.
ဣမဿ ဘောရာဇ သရောဇယောနိနော
ယထောဇုဂတ္တံ ဥဇုဂတ္တမာယတိံ၊
အနညသာမညဂုဏာဝကာသတော
ပဇာဘိပူဇာဝိဓိဘာဇနံ သိယာ; ()
၄၁.
ဣမဿ သတ္တုဿဒလက္ခဏံ သုဘံ
သမံသမဒ္ဒိဋ္ဌသိရာဝလိံ သဒာ၊
ဒဓာတိ ဘော ပါရမိဓမ္မသိပက္ပိနော
သုဓန္တစာမီကရပိဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ; ()
၄၂.
ဣမဿ ပုဏ္ဏောဘယကာယဘာဂိမံ
မိဂိန္ဒပုဗ္ဗဒ္ဓသရီရလက္ခဏံ၊
ကုဒိဋ္ဌိဝါဒီဘသိရောဝိဒာရဏေ
နရိန္ဒသာမတ္ထိယမုဗ္ဗဟေ နကိံ; ()
၄၃.
ဣမဿု’ပေတော ဃနမံသဝဋ္ဋိယာ
စိတန္တရံသော မုဒုစာရုပိဋ္ဌိယံ၊
ဘဝဏ္ဏဝါ ကဉ္စနပစ္စရိသိရံ
တနောတိ သတ္တုတ္တရဏေ နရာဓိပ; ()
၄၄.
ဣမဿ နိဂြောဓမဟီရုဟဿိဝ
သမပ္ပမာဏော ပရိမဏ္ဍလောပျ’ယံ၊
ကဒာစိ ဒုက္ခါတပခိန္နဒေဟိနံ
ပရိဿမံ ဘော ပဇဟေ ဘဝဉ္ဇသေ; ()
၄၅.
ဣမဿ ရာဇိတ္တယရဉ္ဇိတော’တ္တရိံ
ကရီယမာနု’တ္တမဓမ္မနိဿနော၊
သုမဋ္ဋဝဋ္ဋော သမဝတ္တခန္ဓကော
မုတိင်္ဂခန္ဓောရိဝ ရာဇ ရာဇတေ; () (သိလေသ ဗန္ဓနံ)
၄၆.
ဣမဿ ဘော သတ္တသဟဿသမ္မိတာ
ယထာ’မတဇ္ဈောဟရဏာဘိလာသိနော၊
ရသဂ္ဂသာ သန္တိ ရသာဒနုမ္မုခါ
ရသဂ္ဂသဂ္ဂီ’တျ’ဘိဓီယတေ တတော; ()
၄၇.
ဣမဿ’နုဗျဉ္ဇနတာရကာကုလေ
အနန္တရူပါယတနမ္ဗရော ဒရေ၊
ဝိရောစတေဗာရသမီသသိရိဝ
နရိန္ဒသီဟဿဟနူပမာဟနူ; ()
၄၈.
ဣမဿ တာဠိသတိဒန္တပန္တိ ဘော
ပဟူတဇိဝှာရထိကံ စရန္တိယာ၊
မနုညဝါဏိဝနိတာယ တတွတေ
ပသတ္ထမုတ္တာဝလိလီလမာယတိံ; ()
၄၉.
ဣမဿ ဇဝှာဝရကဏ္ဏိကာဝဟေ
မုခမ္ဗုဇေ သစ္စသုဂန္ဓဝါသိတေ၊
သမပ္ပမာဏာ ဒသနာဝလီ သုဘာ
ဝိဘာတိ ကိဉ္ဇက္ခတတီဝ ဘူပတီ; ()
၅၀.
ဣမဿ ဘော ခဏ္ဍိတသင်္ခပဏ္ဍရာ
ဒွိဇာဝလီ နိဗ္ဗိဝရန္တရာယတိံ၊
သမုဗ္ဘဝါယုတ္တိလတာယ တာယတိ
မုခါလဝါဠေ မုကုလာဝလိဿိရိံ; ()
၅၁.
ဣမဿ ပီဏာနနစန္ဒစန္ဒိကာ
သုသုက္ကဒာဌာဝလိ သစ္စဝါဒိနော၊
ပဒိဿတေ ဓမ္မတဠာကကီဠနေ
ကတာဘိလာသာရိဝဟံသမာလိနီ; ()
၅၂.
ဣမဿ စာနုတ္တရဓမ္မဒေသနာ-
တရဏျမာလောလလကာရရူပိနီ၊
ပဟူတဇိဝှာ ဘဝသာဂရာ’ယတိံ
နရိန္ဒ ပါရံ ဇနတာ’ဝတာရယေ; ()
၅၃.
ဣမဿ ဘော ဗြဟ္မသရောပမော သဒာ
သဟဿဓာ’ယံ ကရဝီကရာဝတော၊
မနောဟရဋ္ဌင်္ဂသမင်္ဂိသုဿရော
သသောတကာနံ မဏိကုဏ္ဍလာယတေ; ()
၅၄.
ဣမဿ နီလံ နယနုပ္ပလဉ္စယံ
နိရူပမေ ရူပဝိလာသမန္ဒိရေ၊
နိရောပိတံ ဘော မဏိသီဟပဉ္ဇရ-
ဒွယံဝ ဘာသေ ကုသလေန ကေနစိ; ()
၅၅.
ဣမဿ ပါဌီနယုဂံ’ဝ ဒိဿတေ
ဝိသိဋ္ဌရူပါယတနာပဂါသယံ၊
သုဘံ ဂဝစ္ဆာပဝိလောစနောပမံ
မဏိပ္ပဘံ ဂေါပခုမဒွယံ သဒာ; ()
၅၆.
ဣမဿာ ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရုဗ္ဘဝါ
ဠာဋမဇ္ဈောပဂတာ ဝိရောစတိ၊
ယဒတ္ထိ သဉဈာဃနရာဇိမဇ္ဈဂံ
သသင်္ကဟီနံ သသိမဏ္ဍလံ တထာ ()
၅၇.
ဣမဿ ဥဏှီသကသီသလက္ခဏံ
သဓမ္မရဇ္ဇိဿရိယံ အနာဂတေ၊
ကရိယမာနဿ ဟိ စက္ကဝတ္တိနော
ဒဓာတိ ဥဏှီသကသိသဝိဗ္ဘမံ; ()
၅၈.
ဣမဿ ဘုမိဿရ သုပက္ပတိဋ္ဌိတ-
ပဒင်္ကိတေ စက္ကယုဂမှိ ဒိဿရေ၊
အရာသဟဿာနိ စ နေမိနာဘိယော
တိဝဋ္ဋရေခါ သိရိဝစ္ဆကာဒယော; ()
၅၉.
ဣမေဟိ ဗတ္တိံသတိလက္ခဏေဟိ ဘော
အသီတျနုဗျဉ္ဇနလက္ခဏေဟိ’ပိ၊
သမုဇ္ဇလန္တော ပုရိသာသဘောတျယံ
ဘဝေယျ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝဗန္ဓနစ္ဆိဒော; ()
၆၀.
သသောတမာပါထဂတာယ တာဝဒေ
ဒွိဇဿ ဝိတ္ထာရကထာယ စောဒိတော၊
အပုစ္ဆိ ရာဇာ ကိမယံ သမေက္ခိယ
အနာဂတေ ဗြာဟ္မဏ ပဗ္ဗဇိဿတိ; ()
၆၁.
ကဒာစိ ဥယျာနဂတော မဟာပထေ
ဇရာရုဇာမစ္စုဝိရူပဒဿနံ၊
ဝိဓာယ နိဗ္ဗိန္တမနော ဘဝတ္တယေ
တပေါဓနံ ပဿိယ ပဗ္ဗဇိဿတိ; ()
၆၂.
ဣတိဟ ဝတွာန သကံသကံ ဃရံ
တတော’ပဂန္တွာ’ဒ္ဓနိမိတ္တပါဌကာ၊
မဟလ္လကာ’ဒာနိ မယန္တိ သုနဝေါ
တမာနုပဗ္ဗဇ္ဇိတုမောဝဒိံသု တေ; ()
၆၃.
ဒွိဇေသု ဝုဒ္ဓေသု မတေသု သတ္တသု
အယံဟိ ကောဏ္ဍညသမဝှယော သုဓီ၊
မဟာပဓာနံ ပုရိသာသဘော’ဓုနာ
ကရောတိ သုတွာ ကရုဏာယ စောဒိတော; ()
၆၄.
သမာနလဒ္ဓိဟိ ကုလေသု တေသု ဟိ
စတုဟိ ဝိပ္ပေဟိ သဟ’န္တပဉ္စမော၊
အထော’ရုဝေလံ ဥပဂမ္မ ပဗ္ဗဇိ
ဘဝိံသု တေပဉ္စိ’ဓ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ; ()
၆၅.
ကဒာစိ လဒ္ဓါ ပရိယန္တသာဂရံ
ဣမံ စတုဒ္ဒီပိကရဇ္ဇမတြဇံ၊
ဇိတာရိဝဂ္ဂံ ဝိစရန္တမမ္ဗရေ
ကရောမိ ပစ္စက္ခမဟန္တိ စိန္တိယ; ()
၆၆.
နိမိတ္တရူပက္ခိပထပ္ပဝေသနံ
နိဝါရဏတ္ထံ တနိဇရာဇသူနုနာ၊
နရာဓိပေါ သော ပုရိသေဟိ သဗ္ဗထာ
ဒိသာသု ရက္ခါဝရဏံ အကာရယိ; ()
၆၇.
အယံ ကုမာရော ယဒိ စက္ကဝတ္တိဝါ
ဘဝေယျ သမ္ဗောဓိပဒံ လဘေယျဝါ၊
သကေကုလေ ခတ္တိယဗန္ဓဝေဟိ သော
ပုရက္ခတောယေဝ စရိဿတံ ဣတိ; ()
၆၈.
ကုမာရနာမဋ္ဌပနမှိ ဝါသရေ
သဟဿမတ္တေသု ကုလေသွ’သိတိယာ၊
အဒာသိ ပစ္စေကဇနော ပဋိဿဝံ
ပဒာတုကာမောဝ ဝိသုံဝိသုံ သုတေ; ()
၆၉.
အသေသဒောသာပဂတာ သုခေဓိ တာ
သုဝဏ္ဏကုမ္ဘောရုပယောဓရော န တာ၊
အနေကဓာတီ ဝရဝဏ္ဏဂဗ္ဗိ တာ
သပစ္စုပဋ္ဌာပယိ တင်္ခဏေပိ တာ; ()
၇၀.
တဠာကတီရမှိ တရင်္ဂဘာသုရေ
ယထေဝ ဟံသျာ ကလဟံသပေါတကံ၊
မဟေသိယာ’င်္ကေ သယနေ သိတတ္ထရေ
သုဝါသရေ ဘုပတိ ပုတ္တမဒ္ဒသ; ()
၇၁.
အဒိဋ္ဌပုတ္တာနနပင်္ကဇာ စိရံ
လဟုံ ပရိက္ခီဏဝယောဂုဏာ ဣတော၊
စုတာ’ဝ မာယာဇနနိ နိရာမယာ
ဥပါဝိသိ သတ္တမဝါသရေ ဒိဝံ; ()
၇၂.
မဟေသိမာယာဘဂိနီ တဒာ မဟာ-
ပဇာပတိဂေါတမိနာမရာဇိနီ၊
နိဇံ ကုမာရံ ဘရဏာယ ဓာတိနံ
ဝိဓာယ ဘာရံ ပဋိဇဂ္ဂိ တံ သယံ; ()
၇၃.
တဒာ’ဘဝုံ ဒီပသိခါ ဇဂန္တယေ
ကလေဗရော’ဘာသလဝေန သုနုနော၊
ဝိနဋ္ဌတေဇာရိဝ ရင်္ဂဒီပိကာ
ဝိမာနဒိပေသု ကထာဝကာ’တ္တနော; ()
၇၄.
ဝိစိတ္တဘုမ္မတ္ထရဏေ အဘိက္ခဏံ
သဇန္နုကေဟာ’စရိ မန္ဒိရောဒရေ၊
မဟာဝနသ္မိံ မဏိဝါလုကာတလေ
ဝိဇမ္ဘမာနောရိဝ သိဟပေါတကော; ()
၇၅.
သုတဿ ကီဠာပသုတဿ မန္ဒိ ရေ
ဘမန္တဗိမ္ဗံ မဏိဒပ္ပဏောဒ ရေ
နိဗဒ္ဓမဒ္ဒက္ခိ စရန္တမမ္ဗ ရေ
ယထေဝ စက္ကံ ရတနံ မဟီဘု ဇော; ()
၇၆.
တဒင်္ဃိဝိညာသဝသေန ဘုမိယာ
ဝဇန္တမင်္ကော’ပနိဓာယ ဘုမိပေါ၊
တဒာ’ဘိနိစ္ဆာရိတ မာသဘိံ ဂိရံ
ဣဒာနိ မံ သာဝယ ပုတ္တမဗြုဝိ; ()
၇၇.
နိဗဒ္ဓမန္တောမဏိဝေဒိကာတလေ
မုခေန္ဒုဗိမ္ဗုဒ္ဓရဏေ ပယောဇယံ၊
သယံ ပလမ္ဘေသိ အမစ္စသူနဝေါ
ဝယေန မန္ဒော’ပိ အမန္ဒဗုဒ္ဓိမာ; ()
၇၈.
ဥဠာရသောကံ ပိတုစိတ္တသမ္ဘဝံ
တိလောကဒီပေါ နိဇပုညတေဇသာ၊
တမောပဗန္ဓံ ဘုဝနော’ဒရုဗ္ဘဝံ
နိရာကရိ ဗာလရဝီ’ဝ ရံသိနာ; ()
၇၉.
ဝိကိဏ္ဏလာဇာကုသုမာကုလဉ္ဇသေ
ဝိတာနရင်္ဂဒ္ဓဇနိဗ္ဘရမ္ဗရေ၊
ပုရေ တဟိံ မင်္ဂလကိစ္စသမ္မတံ
ကဒာစိ ရညော ဘဝိ ဝပ္ပမင်္ဂလံ; ()
၈၀.
သုဂန္ဓမာလာဘရဏာဒိမဏ္ဍိတ-
ပသာဓိတာ ကာပိလဝတ္ထဝါ နရာ၊
သကိင်္ကရာ ကမ္မကရာ’ပိ ကပ္ပိတာ
တတော တတော သတ္တိပတိံသု တံ ကုလံ; ()
၈၁.
မဟစ္စသေနာယပုရက္ခတောဟိသော
ဥဠာရရာဇိဒ္ဓိသမုဇ္ဇလံတတော
ပယာသိကမ္မန္တပဒေသမတြဇံ
ကုမာရမာဒာယပုရိန္ဒဒောပမော; ()
၈၂.
ဆဏမှိ တသ္မိံ မနုဝံသကေတုနော
မနောရမံ မင်္ဂလနင်္ဂလာဒိကံ၊
သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေဟိ ပရိက္ခဋံက မဟာ-
ဇနဿ’ပီ ရူပိယပဋ္ဋဆာဒိတံ; ()
၈၃.
ဝိသာလသာခါကုလဇမ္ဗုသာခိနော
ဝိဓာယ ဟေဋ္ဌာ သယနေ မဟာရဟေ၊
နိဇံ ကုမာရံ သဇနော ဇနာဓိပေါ
သမာရဟီ သမ္ပတိ ဝပ္ပမင်္ဂလံ; ()
၈၄.
ကုမာရရက္ခါဝရဏာယု’ပဋ္ဌိတာ
တမုဿဝံ ဓာတိဇနာ ဝိပဿိတုံ၊
အပက္ကမိတွာ ဗဟိ သာဏိတော ခဏံ
ပမတ္တရူပါ ဝိစရိံသွိ’တောစိတော; ()
၈၅.
ပရိဂ္ဂဟေတွာ’နမပါန မာသနေ
နိသဇ္ဇ ပလ္လင်္က မလတ္ထ ဗန္ဓိယ၊
ဇိနင်္ကုရော နီဝရဏေဟိ နိဿဋံ
ဝိဝေကဇံ ဈာနမဂါဓဗုဒ္ဓိမာ; ()
၈၆.
ဝိပဿ ပုတ္တဿု’ပဝေသနံ တဟိံ
ဒုမဿ ဆာယာယ နိဝတ္တတံ တထာ၊
ပဝန္ဒိ ရာဇာ ပဋိဟာရိကာကထာ-
ပစောဒိတောပုတ္တမုပေစ္စ တင်္ခဏေ; ()
၈၇.
ကလာသု ဝုဇ္ဇာသု စ ပုတ္တမတ္တနော
ဝိနေတုကာမော ဝိနယက္ခမံ ပိတာ;
ပသတ္ထသတ္ထန္တရပါရဒဿိနံ
ကဒာစိ ဝိပ္ပါစရိယံ ကိရာ’နယိ; ()
၈၈.
သမပ္ပိတံ တံ ဂုရုနော ကရမ္ဗုဇေ
သဒေဝလောကဿ ဂုရုံ သဂါရဝံ၊
မဟီသုရော သော ဇလဗိန္ဒုနာ ယထာ
သုဒုတ္တရာဂါဓမဟောဒဓီရသံ; ()
၈၉.
သဝဏ္ဏဘေဒံ သနိဃဏ္ဋုကေဋုဘံ
အထဗ္ဗဗေဒေနိ’နိဟာသပဉ္စမံ၊
တိဝေဒမုဒ္ဒေသပဒေန ဒုဒ္ဒသံ
တထာ ကလာသိပ္ပတံ နိဗောဓယီ; ()
၉၀.
အနညသာဓာရဏပုညဝါသနာ-
ဝိဓူတသမ္မောဟဝိသုဒ္ဓဗုဒ္ဓိနော၊
သမတ္တဝိဇ္ဇာ သကလာကလာ ဓိယာ
ကလမ္ပိ နာလံ ဗဟုဘာသနေန ကိံ; ()
၉၁.
န ကေဝလံ တဿ ကလေဗရံ ဗဟိ
ဝိဘာတိ ဗတ္တိံသတိလက္ခဏေဟိ ဘော၊
ဘုသံ တဒဗ္ဘန္တရဝတ္ထု ဒိပ္ပတေ
သုဗုဒ္ဓသတ္ထန္တရလက္ခဏေဟီ’ပိ; ()
၉၂.
တိလောစနဿာ’ပိ တိလောကစက္ခုနော
အယံ ဝိသေသော နယနေဟိ ဒိဿတေ၊
လလာဋနေတ္တော ပုရိမော နသောဘတိ
ပရော’ဝ အဗ္ဘတ္တရဉာဏလောစနော; ()
၉၃.
အနုဗ္ဗဇန္တော နဝယောဗ္ဗနဿိရိံ
ယသောပဗန္ဓေန သကေ နိကေတနေ၊
ပဝဍ္ဎိ ဓီရော သကလံ ကလာန္တရံ
ကလာနိဓီ ရံသိစယေနိ’ဝ’မ္ဗရေ; ()
၉၄.
ဥပဍ္ဎဂဏ္ဍာဟိတဒာဌိကာယ သော
ယသောဓနော သောဠသဝဿိကော ယဒာ၊
ကပေါလဖုဋ္ဌဉ္ဇနဒာနရာဇိယာ
ကရိ ယထာ ဗာလဒသံ ဝျတိက္ကမိ ()
၉၅.
တဒာ နရိန္ဒော သုရမန္ဒိရော’ပမံ
ဥတုတ္တယာနုစ္ဆဝိကံ မနောရမံ၊
ပယောဇယိတွာန ပဝိဏသိပ္ပိကေ
သုတာယ ကာရာပယိ မန္ဒိရတ္တယံ; ()
၉၆.
နိသိတသမ္ဗာဓတလံ နိဝါရိတ-
သရောနိလံ ဖဿိတသိဟပဉ္ဇရံ၊
မဟိဝတံသံ နဝဘုမိကံ ဃရံ
ဗဘုဝ ရမ္မံ ဘုဝိ ရမ္မနာမိကံ; ()
၉၇.
သသိကရ’မ္ဘောဓရရာဝနိဗ္ဘရ-
ဝိတာန မုဂ္ဃာဋကဝါဋဗန္ဓနံ၊
သုရမ္မနာမံ ဟတဃမ္မမိန္ဒိရာ-
နိဝါသရမ္မံ ဘဝိ ပဉ္စဘူမိကံ; ()
၉၈.
အဟိဏှသိတုဏ္ဘဂုဏေဟိ ပါဝုသေ
သုခါနုလောမံ သမသတ္တဘုမိကံ၊
သုဖဿိတာ’ဖဿိတသိဟပဉ္ဇရံ
သုဘံ သုဘံ နာမ နိကေတနံ ဘဝိ; ()
၉၉.
ဝယောနုပတ္တဿ နရိန္ဒသုနုနော
ဥဠာရရာဇိဒ္ဓိဝိလာသဒဿနေ၊
ကတာ’ဘိလာသော ဇနကော ဇနာဓိပေါ
ပဒာတုကာမော နိဇရဇ္ဇသမ္ပဒံ; ()
၁၀၀.
ဝသန္တိ စေ ယောဗ္ဗနဟာရိဒာရိကာ
နရိန္ဒသန္ဒေသဟရေဟိ ပေသယိ
သ သာကိယာနံ သစိဝေဟိ သာသနေ; ()
၁၀၁.
နိဝေဒယုံ ယောဗ္ဗနဂဗ္ဗိတဿ တေ
နကိဉ္စိသိကပ္ပါယတန’န္တဒဿိနော၊
သုတဿ ဒာရာဘရဏာယ ဓီတရော
ကထန္နု ဒဿာမ မယန္တိ ခတ္တိယာ; ()
၁၀၂.
သုတေန တံ ရာဇသုတေန စောဒိတော
ပိတာ စရာပေသိ ပုရမှိ ဘေရိယော၊
မမ’တြဇော ကာဟတိ သိပ္ပဒီပနံ
ဣတောပရံ သတ္တမဝါသရေ ဣတိ; ()
၁၀၃.
ဝရော ကုမာရော ဟိ ကုမာရဝိက္ကမော
ကလာပသန္နဒ္ဓ ကလေဗရော တဒာ၊
ဝိပဿတံ ဗန္ဓုဇနာနမောသရိ
အနပ္ပဒပ္ပေါ ရဏကေဠိမဏ္ဍလံ; ()
၁၀၄.
ဓနုဒ္ဓရော သော ပဌမံ သကေ ဘုဇေ
သဟဿထာမံ သသရံ သရာသနံ၊
ဝိဓာယ ပေါဌေသိ ဇိယံ ဝသုန္ဓရာ-
ဝိဒာရဏာကာရမဟာရဝံ ရဝိ; ()
၁၀၅.
စတုဒ္ဒိသာ’ဓရဓနုဒ္ဓရာ မမံ
ကရောန္တု လက္ခံ နိဇခါဏပတ္တိယာ၊
ဣတီဟ ဝတွာ သရဝါရဏေန သော
အဘုတပုဗ္ဗံ သရသိပ္ပမာဟရိ; ()
၁၀၆.
စတုဒ္ဒိသာယံ စတုရော ဓနုဒ္ဓရေ
မမေ’ကဗာဏေန ဟဏာမ’ဟံ ဣတိ၊
အကာသိ တဒဒီပယမညထာ’ဗ္ဘုတံ
သ စက္ကဝေဓဝှယသိပ္ပဒီပနံ; ()
၁၀၇.
သရေဟိ ဝေဏျာ’ယတယဋ္ဌိရဇ္ဇုကံ
သရေဟိ စာ’ရောဟဏမဏ္ဍပါလယံ၊
သရေဟိ ပါကာရတဠာကပင်္ကဇံ
သရေဟိ ဝဿံ ဣတိသိပ္ပမာဟရိ; ()
၁၀၈.
မဟာသတ္တော လောကပ္ပဘဝမသမံ သိပ္ပဇာတံ ဇနာနံ
တဒာ သံဒဿေသိ မုဒိတဟဒယာ သာကိယာ ဒာရိကာယော၊
ဥပဋ္ဌာပေသုံ တာ သုရတိရတိသင်္ဂါမစတုရာ
သဟဿာနံ တာဠိသတိပရိမိတာ နာဋိကာ’သုံ ဃရေသူ; ()
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒ ဒာနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေနိဒာနေ လက္ခဏပဋိဂ္ဂဟဏ ကုမာရသမ္ဘရဏာဒိ ပဝတ္တိ ပရိဒိပေါ အဋ္ဌမော သဂ္ဂေါ။
၁.
ဣတိ ဝိဟိတေ သတိ သိပ္ပဒီပနသ္မိံ
တဒဘိမုခေ’တရခတ္တိယာ’တိသူရာ၊
အပဂတမာနမဒာဘဝိံသုမညော
(တရုဏမိဂိန္ဒမုခေ)ဝ မတ္တဒန္တိ; ()
၂.
ဝိဇဋိတ သံသယဗန္ဓနော ပဒာတုံ
သုမရိယ ဒေဝဒဟမှိ သုပက္ပဗုဒ္ဓေါ၊
နရပဝရော နိဇဓီတရံ ကုမာရိံ
သုဝိမလ ကောလိယဝံသကဉ္ဇဟံသိံ; ()
၃.
တဟိမထမန္တိဝရေဟိ မန္တယိတွာ
နိခိလပဝတ္တိနိဝေဒနာယ ဒူတေ၊
ပဟိဏိ ကဝိဝါဟမဟေ ဝိဓိယတန္တိ
တဝ တနုဇေန မမဉှိ ဓီတုကညာ; ()
၄.
ဝလယိတတာရမုပဋ္ဌိတော’ဒယံ တေ
ဟိမကရဗိမ္ဗမိဝေါ’ပဝိဋ္ဌပီဌံ၊
ပရိဝုတမန္တိဂဏံ ပဏမ္မ ရာဇံ
ကပိလပုရောပဂတာ တမတ္ထမာဟု;
၅.
အထ ပဋိလဒ္ဓပဋိဿဝေနု’ဒဂ္ဂါ
ပဒယုဂမဉ္ဇလိပုပ္ဖမဉ္ဇရီဟိ၊
သုမဟိယ တံ ပဋိဝေဒယိံသု ရညော
သကဝိသယံ သမုပေစ္စ ရာဇဒူတာ; ()
၆.
ဥဘယကုလမှိ မဟီဘုဇာ’ညမညံ
ပုနရပိ မန္တိဝရေဟိ မန္တယိတွာ၊
ဝိသဒမတီဟိ နိမိတ္တပါဌကေဟိ
နိယမိတမင်္ဂလဝါသရမှိတမှာ; ()
၇.
ကနကဝိတာနဝိနဒ္ဓဟာရိဟာရံ
ကုသုမသမာကုလဟေမပုဏ္ဏကုမ္ဘံ၊
တိဒိဝဝိမာနသမာနမုလ္လသန္န-
ရတနဝိစိတ္တဝိဝါဟမဏ္ဍပဂ္ဂံ; ()
၈.
ဂဟိတဝိတာနသိတာတပတ္တကေတု-
ဒ္ဓဇမဏိဝိဇနိစရုစာမရေဟိ၊
ပစုရဇနေဟိ ကတုပဟာရမဂ္ဂေ
သုပရိဝုတံ စတုင်္ဂိရနိဓဇိနျာ; (၆)
၉.
ဝိဝိဓဝိဘူသဏဘုသိတတ္တဘာဝံ
အဘိနဝပီနပယောဓရာဘိရာမံ၊
ဟရိသိဝိကာယ ယသောဓရံ ကုမာရိံ
မဏိခစိတာယ ဝိဓာယ စာ’နယိံသု; ()
၁၀.
ဝလယိတမာလတိဒာမဟေမမာလာ
ပရိမလဘာဝိတကုန္တလပ္ပဝေဏိ၊
ဝိရဠဗကာဝလိမပ္ပဝိဇ္ဇုရာဇိံ
ဇလဓရမာလမဇေသိ ကောမလာယ ()
၁၁.
နိရဝဓိရူပနဘောတလမှိ တဿာ
ဇနမနကုန္ဒဝိကာသနံ ဗဘာသ၊
ကုဋိလတရာလကကာလမေဃရာဇိ-
ဇဋိတလလာဋတလဒ္ဓစန္ဒဗိမ္ဗံ; ()
၁၂.
မိဂမဒကုင်္ကုမဂန္ဓပင်္ကလိတ္တော
ကုလဝဓုယာ တိလကော လလာဋမဇ္ဈေ၊
မကရဓဇေန နိရောပိတောရိ’ဝါ’သိ
တိဘုဝနဘုတဇယာယ ပုပ္ဖကေတု; ()
၁၃.
ဇနနယနဉ္ဇနရူပသမ္ပဒာယ
ကုလမပဒာယ ရရာဇ နိမ္မဒာယ၊
ပရမသိရိံ သရုသီရုဟာဘိရာမံ
ဝဒနမနင်္ဂသုဝဏ္ဏဒပ္ပဏာဘံ; ()
၁၄.
မဏိဂဏမဏ္ဍိတကုဏ္ဍလေဟိ တဿာ
သဝဏျုဂံ ဃဋိတာဝဂဏ္ဍဘာဂံ၊
မနသိဇသာကုဏိကေန ခိတ္တပါသ-
ယုဂလမိဝက္ခိဝိဘင်္ဂမာနမာသိ; ()
၁၅.
သုဝိမလကန္တိပဗန္ဓသန္ဒနတ္ထံ
နယနနဒီနမုဘိန္နမန္တရာဠေ၊
ကနကပဏာဠိသမပ္ပိတေ’ဝ တာယ
ဝရဝဒနာယ ရရာဇ တုင်္ဂနာသာ; ()
၁၆.
နိရုပမရူပဝိလာသမန္ဒိရသ္မိံ
သဇဝနိကာနိ’ဝ သီဟပဉ္ဇရာနိ၊
ရုစိရဝိလာသိနိယာ လသိံသု ပမ္ဘာ-
ဝလိသဟိတာနိ သုနီလလောစနာနိ; ()
၁၇.
ကနကကပါလနိဘံ မနောဘဝဿ
ဝိမလကပေါလယုဂံ သိနိဒ္ဓကန္နိံ၊
နဝသသိမဏ္ဍလပုဏ္ဍရီကသဏ္ဍ-
သသိရိမဝရုန္ဓိမနောဟရာဓရာယ; (၆)
၁၈.
သုစရိတပါရမိတာလတာယ တာယ
ပရိဏတရာဂလတာယ ဘူလတာယ၊
အဓရယုဂံ တရုဏင်္ကုရဒွယံ ဝါ
ကိမိတိ ဝိတက္ကဟတော’ယမာသိ လောကော; ()
၁၉.
ကုလဝဓုယာ ဝဒနာ’လဝါဠဂဗ္ဘေ
နဝကလိကာဝလိဖုလ္လိတေ’ဝကိဉ္စိ၊
သုမဓုရဝါဏိလတာယ မန္ဒဟာသ-
ဇ္ဇုတိဓဝလိ ဒသနဝလိ ရရာဇ; ()
၂၀.
ကုဝလယနီလဝိလောလလောစနာယ
မုခကမလာ’လိကုလာနုကာရိနီဘု၊
နယနမယူခဂုဏေဟ’ပါင်္ဂဘင်္ဂ-
နိသိတ္သရေဟိ အနင်္ဂစာပရူပါ; ()