ဇိနဝံသဒီပံ
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
ပါဠိ မူရင်းသာ — မြန်မာပြန်နှင့် English ဘာသာပြန် မတင်ရသေးပါ။
ဂေါဃာတကော စတုရတရော ဝိကတ္တယေ
ကုစ္ဆိံ ဂဝံ တိခိဏဝိကန္တနေန စေ၊
ရုဒ္ဓါတိလေဟ’နရိယမဂ္ဂဂါမိနော
ဇာတာ တထာ ခရတရ ကုစ္ဆိဝေဒနာ; ()
၆၉.
အပ္ပါနကံ ပုနရပိ ဈာနမာစရံ
ဝီရော သမီရဏ မုပရုန္ဓိ သဗ္ဗထာ၊
စီန္တုဗ္ဘဝံ သကမုခကဏ္ဏနာသဂံ
တေနာ’သိ ကာယိကဒရထော ဓိတီမတော; ()
၇၀.
ဒဠှံ ဥဘော စရပုရိသာ မဟဗ္ဗလာ
ဗာဟာသု ဂဏှိယ ပုရိသံ’တိဒုဗ္ဗလံ၊
အင်္ဂါရကာသုယမဟိတာပယန္တိစေ
သော တာဒိသိံ အနုဘဝိ ဒုက္ခဝေဒနံ; ()
၇၁.
ခိတ္တံ ကလိင်္ဂရမိဝကာဝိဒေဝတာ
ရုဒ္ဓါနိလုဗ္ဘဝခရဝေဒနာတုရံ၊
ဝီရံ ဝိလောကိယ ပတိတံ တပေါဝနေ
ပဗျာကရုံက ဝရပုရိသော မတော ဣတိ; ()
၇၂.
ကာလံကရောတျ’ယမိတိ ကာစိ ဒေဝတာ
နောစာဟုကိံ တဒိတရ ဒေဝတာ ဝတံ၊
အဿေ’ဝ ဂေါတမသမဏဿ မာရိသာ
အာရောစယုံ ဝိဟရဏမီဒိသံဣတိ; ()
၇၃.
ယံနူန’ဟံ ပဋိပဒဟေယျမာယတိံ
အာဟာရယာပနဟရဏာယ သဗ္ဗသော၊
ဧဝံ သစိန္တယိ ကရုဏာယ စောဒိတာ
တာ ဒေဝတာ တုဝဋုမုပေစ္စ ဂေါတမံ; ()
၇၄.
အာရောစယုံ ယဒိပန နိစ္စဘောဇနော-
ပစ္ဆေဒနံ သမဏတုဝံ ကရိဿသိ၊
ကာဟာမ တေ မယမိတိလောမကုပတော
ဒိဗ္ဗောဇမောကိရိယ သရိရတပ္ပဏံ; ()
၇၅.
ဃာသဿဆေဒနဝီရိယံ ကရောမိ စေ
ယာပေန္တိ တာ မဓုရ သုဓာရသေန မံ၊
တေနာ’ဘိယာပနဝိဓိမိစ္ဆတော သတော
တံခေါတပံ နဘဝတိ ကိံ မုသာ မမံ; ()
၇၆.
နာလန္တိ သော ကုဟနဝသေန ဒေဝတာ-
ဝိမှာပနေတိ’ဟ နိဇဒေဟတပ္ပဏံ၊
ဧဝံ အနုဿရိယ’နုဝါသရံ ဝသီ
အာဟာရမာဟရိ ဝိရသံ ပရိတ္တကံ; ()
၇၇.
သွာစေလကော ဝိစရိကရာပလေခဏော
အာစာရမုတ္တျ’ဘဝိ နစေဟိတိဋ္ဌိကော၊
ဥဒ္ဒိဿကံ အဘိဟဋကံ နိမန္တနံ
နာသာဒယိ ပိဋကကလောပိကုမ္ဘိကံ; ()
၇၈.
သော ဒဏ္ဍမုဂ္ဂရမုသလေ’ဠကန္တရံ
ပါယန္တိဂဗ္ဘိနိပနိတီဟိ စာ’ဟဋံ၊
သာမက္ခိကာဝိသယ မုဟိန္နမေကိကံ
သင်္ကိတ္တိနောဒနမပိ နာဘိသာဒယီ; ()
၇၉.
သောဝီရကံ နပိဝိ သုရံ နမေရယံ
သုက္ခါမကံ ယဒပိ တိကောဝိသုဒ္ဓိကံ၊
သော မစ္ဆမံသကဝိကတိံ ပဋိက္ခိပိ
အပ္ပေကဒာ တပသိ နိရာမဂန္ဓိကော; ()
၈၀.
သော သတ္တတောပ္ပဘုတိ ကမေန ဟာပယံ
ယာဝေကမာဟရိ ကဗလံ ဗလတ္ထိကော၊
သော သတ္တတောပ္ပဘုတိ ကမေန ဟာပယံ
ဧကံ ကုလံ ဥပဂမိ ယာဝ ဘိက္ခိတုံ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၈၁.
ဧကာယ ဒီဟိပိ တိစတူဟိ ပဉ္စဟိ
ဒိန္နံ ပဋိဂ္ဂဟိ ဆဟိ ဒတ္တိသတ္တဟိ၊
ဧကာဟိကပ္ပဘုတိကမဒ္ဓမာသိကံ
မူလံ သယံ ပတိတဖလံ ပဘုဉ္ဇိ သော; ()
၈၂.
သာမာကတဏ္ဍုလမထသာကမဒ္ဒကံ
နီဝါရကုဏ္ဍကဟဋဒဒ္ဒုလာဒိကံ၊
ပိညာကဂေါမယတိဏ ဈာမကောဒနံ
ဝီရော မဟာဝိကဋမပါနုဘုဉ္ဇိ သော; ()
၈၃.
ထောကံ ပိဝိ ပကသတမိတံ ဟရေဏုက-
ယူသံ တထာ စနက ကုလတ္ထမုဂ္ဂဇံ၊
သော အပ္ပဘောဇနပရမော သဇီဝိတံ
ဧကေန ယာပယိ တိလတဏ္ဍုလေန’ပိ; ()
၈၄.
သာဏမ္မသာဏ?ဇိန’ဇိနက္ခိပစ္ဆဝ-
ဒုဿံ တိရီဋကကုသဝါကစီရကံ၊
သော ကေသကမ္ဗလမပိဝါဠကမ္ဗလ
မောဠုကပက္ခိကဖလကာနျ’ဓာရယိ; ()
၈၅.
ဒုဗ္ဗဏ္ဏနတ္တကမယမဂ္ဂပုဂ္ဂလော
အပ္ပေကဒာ ပရိဒဟိ ပံသုကူလကံ၊
အတ္တန္တပေါဝရဏ ပရာယဏော ဘဝိ
သော မဿုကုန္တလတနုလောမလောစကော; ()
၈၆.
ဥဗ္ဘဋ္ဌကော’ဘဝိ ပရိဝဇ္ဇိတာသနော
ဥက္ကဋ္ဌမုက္ကုဋိကဝတံ အဓိဋ္ဌဟီ၊
ဥဒ္ဓဂ္ဂကဏ္ဋကဝီသမေ အပဿယေ
သေယျံ အကာ တဒုပရိဌာနစင်္ကမံ; ()
၈၇.
သော သာယတတိယကမုဒကာဝရောဟဏ-
ယုတ္တော ပဝါဟယိတုမဃံ သမုဿ ဟီ၊
အာတာပယံ ဣတိ ပရိတာပယံ သကံ
ဒေဟံ စိရံ ပရိဟရိ ပါပဘီရုကော; ()
၈၈.
ယော နေကဟာယနဂဏိကော’တ္ထိ’တိန္ဒုက-
ရုက္ခဿ ခေါ ပပဋိကဇာတခါဏုကော၊
ဧဝံ တထာ ပပဋိကဇာတမတ္တနော
ဂတ္တဉ္စ သန္နိဝိတရဇောမလံ ဘဝိ; ()
၈၉.
သောဝါ ပရော နတု ပရိဝဇ္ဇယီ ရဇော-
ဇလ္လာနိ ကဇ္ဇလမလိနာနိ ပါဏိနာ၊
ဒေဟံ သုဘောဇနဇဟနေန ဇဇ္ဇရံ
တေလံ ဝိလေပိယ ရဇသာ’ဘိထူလယီ; ()
၉၀.
သော ဒွေ’ကပဿယိကဝတံ ပပူရယီ
အာပါနကော’ ဘဝိ ဖလကေ’ပိ ထဏ္ဍိလေ၊
သေယျံ အကာက ဝိဟရိ ဝိဝေကကာမဝါ
အဇ္ဈောဂဟံ အဒုတိယကော မဟာဝနံ; ()
၉၁.
ပါဏေ ဣမေ ဝိသမဂတေ’တိခုဒ္ဒကေ
နာ’ဟံ ဝဓိဿမိတိ ပဋိစ္စ’နုဒ္ဒယံ၊
ဥဿာဝမဒ္ဒနဟိရဘီရုတာယ သော
နာထော အဘိက္ကမိ စ သတော ပဋိက္ကမိ; ()
၉၂.
နိန္နတ္ထလာ ဝနဂဟနာ ဝနာသယော
နိန္နတ္ထလံ ဝနဂဟနံ မိဂေါ ယထာ၊
ဟီတော ဝိပဿိယ ဝိပိနောပဂေ ဇနေ
တာသာဘိဘူ ပပနတိ ဧဝမေဝခေါ; ()
၉၃.
ဒိသွာန လုဒ္ဒကဝနကမ္မိကာဒယော
ဂေါပါလကေ တိဏနဠကဋ္ဌဟာရကေ၊
မာစဒ္ဒသံ အဟမပိ တေတျ’ယံဇနော
မာ မံ ဝိပဿတု သမဓိဋ္ဌဟံ ဝတံ; ()
၉၄.
ဧကောဝသင်္ဂဏိကဝိဟာရဘီတိယာ
နိန္နတ္ထလာ ဝနဂဟနာ တပေါနိဓီ၊
နိန္နတ္ထလံ ဝနဂဟနံ ပပါတ သော
တဿာသိ တာဒိသိ ပဝိဝိတ္တတာ တဒာ; ()
၉၅.
ယသ္မိံဝနေ စရတမဝီတရာဂီနံ
ရောမုဂ္ဂမော စရဏတလာနိ ကမ္ပရေ၊
ဒိသွာန ဘိံသဏကဝနံ တထာဝိဓံ
အဇ္ဈောဂဟံ ဝသိ ပဝိဝေကကာမဝါ; ()
၉၆.
ဥဿာဝပါတတသမယေ’န္တရဋ္ဌကေ
ဟေမန္တိကေ သိသိရတရာယ ရတ္တိယာ၊
အဗ္ဘာဝကာသိက မဘိပူရယိ ဝတံ
ကိစ္ဆံ ဝသိ ဝသိ ဝနသဏ္ဍဂေါ ဒိဝါ; ()
၉၇.
ဂိမှောတု ပစ္ဆိမဒိဝသန္တရေ ဒိဝါ
အဗ္ဘာဝကာသိကဓုတဓမ္မပူရကော၊
ရတ္တိံ ဝနေ ဝိဟရိ ဇဝဋ္ဌိကာနျု’ပ
နိဿာယ သော အသယိ သုသာနဘူမိယံ; ()
၉၈.
ဗုဒ္ဓင်္ကုရံ ဥပဂမိယော’ဌုဘန္တိ’ပိ
ဩမုတ္တယန္တိပိ ရဇသော’ကိရန္တိ’ပိ၊
ဂေါမဏ္ဍလာ သဝဏခိလေသု ဒဏ္ဍကံ
ဒတွာ ဝဒာပယိတုမုပက္ကမန္တိ’ပိ; ()
၉၉.
သောဝါဓိဝါသယိ သတိမာ ဥပေက္ခကော
တံဝေဒနံ ကဋုကက မနညဝေဒိယံ၊
ဒုက္ခေ သုခေ သုမတိ တုလာသရိက္ခကော
ဗာလေသု တေသွ’ပိ နဝိကောပယိမနံ; ()
၁၀၀.
အာဟာရတပ္ပဏဝိဓိနာ ဝိသုဒ္ဓိ’တိ
ဧကေ ဝဒန္တိ’ဟ သမဏာညတိတ္ထိယာ၊
ကောလာဒိဘောဇနဝိကတိံ တထာဝိဓံ
အပ္ပိစ္ဆတာယ’နုဘဝိ သုဒ္ဓိကာမဝါ; ()
၁၀၁.
အပ္ပေါဇဘောဇနဝိကတိံ ပဘုဉ္ဇတော
ခတ္တိံသလက္ခဏသိရိယာ သမုဇ္ဇလံ၊
ကာယော သုရဒ္ဒုမရုစိရော’ဓိမတ္တက-
သီမာနမဋ္ဌိကတစ မာပဓီမတော; ()
ပဗ္ဗာနိဝါ အသိတလနာသွ’သိတိက-
ဝလ္လိသု ဥန္နတ’ဝနတာနိ သေယျထာ၊
အာသုံ တထာ ကရစရဏာဒိကာနိ’ပိ
တဿု’န္နတောနတ’ဝယဝါတိ ဝိဂ္ဂဟေ; ()
၁၀၃.
မောက္ခေသိနော ကရဘပဒံဝ နိဿိရိံ
နိမ္မံသ မာနိသဒ မဟူ သိရိမတော;
တဿု’န္တတာဝနတကပိဋ္ဌိကဏ္ဋကော
အာသိ ယထာဝလယိတဝဋ္ဋနာဝလိ; ()
၁၀၄.
ဂေါပါဏသိ သိထိလိတဗန္ဓနာ ဇရ-
သာဠာယ ဟေဋ္ဌုပရိဌိတေ’ဝ ဓီမတော၊
နိမ္မံသလောဟိတကကလေဗရေ ပျ’ဝ-
ဘဂ္ဂါ ဘဝုံ ပဝိသမဖာသုကာဝလီ; ()
၁၀၅.
အပ္ပံ ကုဘောဇနဝိကတိံ ပဘုဉ္ဇနော
တဿ’က္ခိကူပဂယုဂလက္ခိတာရကာ၊
ဩက္ကာယိကာ အဘဝု မဂါဓဂါ တဒာ
ဂမ္ဘီရကုပဂဒကတာရကာက ဝိယ; ()
၁၀၆.
ဝါတာတပေန’ ဘိဖုသိတော ယထာ’မက-
စ္ဆိန္နော’ဘိသမ္ဖုဋနိ အလာဗု တိတ္တကော၊
သီသစ္ဆဝီ သုခုမဆဝိဿ ဘောဇနော-
ပစ္ဆေဒနေန’ဘိဖုဋိတာ ဌိတံ တထာ; ()
၁၀၇.
တဿောဒရစ္ဆဝိ ပန ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကံ
အလ္လိယိ သော မုနိ မလမုတ္တမောစကော၊
ဩကုဇ္ဇိတော ပရိပတိ ပူတိမူလက-
လောမာနိ တဗ္ဗပုဂလိတာနိ ဘူမိယံ; ()
၁၀၈.
သော ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကမဝသင်္ဂပါဏိနာ
ကုစ္ဆိစ္ဆဝိံ ဖုသိတုမိတော ပရာမသိ၊
သော ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကမဝသင်္ဂပါဏိနာ
ကုစ္ဆိစ္ဆဝိံ ဖုသိတုမိတော ပရာမသိ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၁၀၉.
ကာလောနုခေါ ဝရပုရိသော’တိ နော တထာ
သာမောနုခေါ နပိ နနုမင်္ဂုရစ္ဆဝိ၊
အာသုံ တဒာ ကဝိမတိကထာပရာ နရာ
ဒိသွာ မလဂ္ဂဟိတမသောဘနစ္ဆဝိံ; ()
၁၁၀.
ယေ သန္တီ သမ္ပတီ သမဏာ’ဘဝုံ ပုရေ
အတ္တန္တပါ တပသိ အနာဂတေ သိယုံ၊
တေ ဝေဒနံ ကဋုကမိတောဓိကံ ကိမု
ဝေဒေန္တိ ဝေဒယု မဘိဝေဒယိဿရေ; ()
၁၁၁.
ဤဟာယ ဒုက္ကရကိရိယာယိ’မာယ’ပိ
နေဝ’ဇ္ဈဂါ ယမရိယဉာဏဒဿနံ၊
အတ္တူပတာပနကသိရဿ ကေဝလံ
ဘာဂီ ဘဝိ အနရိယမဂ္ဂဂါမိသော; ()
၁၁၂.
သံသာရေ သာတိသာရေ ဗရတရဒရထေ သံသရံ သစ္စသန္ဓော
ခေဒေဝေဒေသိ ဒေဝါသိရနရသရဏောဧသယံသတ္တသန္တိံ၊
ဓီရောဝီရောဝရောယောပဘဝဘဝဘယောပါပတာပဗ္ဗိပတ္တော
အာယောဂံ ယောဂိယောဂီ ပရိဟရိ ဟိရိမာဧဝမေဝစ္ဆဝဿံ; () (မုတ္တာဟာရ ဗန္ဓနံ)
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝိဇန ဟကယာနန္ဒဒာနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေနိဒာနေ မဟာဗောဓိသတ္တဿ မဟာ ပဓာနာနုယောဂပ္ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဧကာဒသမောသဂ္ဂေါ။
၁.
ကာမံ ကာမသုခလ္လိကာ’နုယောဂေါ
ဟီနော’နတ္ထကရော’တျ’နေ(’ကရူပံ)၊
စိန္တေတွာန တပေါဝနံ ဝိမာနာ
တွံ သိဒ္ဓတ္ထု’ပဂမ္မ ကာဟသေ ကိံ; ()
၂.
ကောနာမ’န္တု’ပတာပနာ’နုယုတ္တော
ပတ္တော ဟောတိ သုခပ္ပဒံ ကဒာစိ၊
တသ္မာ အတ္တု’ပတာပနာ’နုယောဂေါ
ဟီနော’နတ္ထကရော’တိ စိန္တယဿု; ()
၃.
အတ္တာနံ သယမေဝမောဝဒိတွာ
ပိဏ္ဍာယာ’နုဃရံ စရိတွ လဒ္ဓံ၊
ဘတ္တံ ဘုတ္တဝတော သကမှိ ကာယေ
အာသုံ ပါကတိကာနိ လက္ခဏာနိ၊ ()
၄.
ဟီနန္တဒွယဝဇ္ဇနေန ဇာတု
ဉာဏုက္ကံသဂတမှိ တမှိ ဝီရေ၊
ဗောဓာယူ’ပသမာယ နိဗ္ဗိဒာယ
ဥက္ကဋ္ဌံ ပဋိပတ္တိမာစရန္တေ; ()
၅.
ဆဗ္ဗဿာနျ’နိဒုက္ကရံ ကရိတွာ
ဗောဓိံ နာဇ္ဈဂတော သုဘောဇနာနိ၊
ဘုဉ္ဇန္တော ကိမု ကုဗ္ဗတေ’ ပဓာနာ
ဝိဗ္ဘန္တော ဣတိ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာယံ; ()
၆.
မဒဒိတွာ သိကတံ သိနေဟလဒ္ဓါ
ကေဝါ’သုံ သမဏံ ဟိ’မံ ဥပေစ္စ၊
ကော မူဠှော’ဓိဂမာဓိဂန္တုမိစ္ဆေ
စိန္တေတွာ မိဂဒာယမောတရိံသု; ()
၇.
သေနာနီနိဂမေ တဒာနိ သေဋ္ဌိ-
ဓီတာ သာမိကုလံ အလင်္ကတာ’သိ၊
ဘာရေနာ’ဝနတင်္ဂိနီ ကုစာနံ
ဟံသိဝါ’လသဂါမိနီ သုဇာတာ; ()
၈.
ဇာတေ ပတ္ထိတပတ္ထနာသမိဒ္ဓေ
ရုက္ခါ’ဓိဂ္ဂဟိတာယ ဒေဝတာယ၊
ကာတုံ သာဗလိကမ္မက မာနယိတွာ
ဓေနူ လဋ္ဌိဝနောပဂါ သဟဿံ; ()
၉.
တာသံ ပဉ္စသတာနိ ဒုဒ္ဓခီရံ
ပါယေတွာ ကတပုန ယာဝတာ’ဎဓေနူ၊
ခီရာနံ ပရိဝတ္တနံ ဝိဓာယ
ပစ္စူသမှိ ဒုဒောဟ တာ’ဎဓေနူ; ()
၁၀.
မိဿေတွာ သယမေဝဝ ဒုဒ္ဓခီရံ
ပါယာသံ ပစိတုံ သမာရဘိတ္ထ၊
ဒေဝါ တတ္ထ သုဓာရသံ ခိပိတွာ
အာရက္ခါဒိမကံသု ဥဒ္ဓနသ္မိံ; ()
၁၁.
တဿာ’သိ ဟိမာဝါစလော’ပဓာနံ
ပလ္လင်္ကော ပထဝိတလံ အဟူ စေ၊
ဟတ္ထာ ပစ္ဆိမပုဗ္ဗသာဂရေသု
ပါဒာ ဒက္ခိဏသာဂရေ ဘဝိံသူ; ()
၁၂.
ဥဂ္ဂန္တွာ တိဏဇာတိ နာဟိရန္ဓာ
တဿာ’ဟစ္စ ဌိတာ နဘံ အသေသံ၊
ဆာဒေသုံ စရဏုဋ္ဌိတာ’ဿ ကဏှ-
သီသာ’ဇာနုယုဂါ’ပျ’ကဏှကီဋာ; ()
၁၃.
စတ္တာရော သကုဏာ စတုဒ္ဒိသာဟိ
ပတွာ တပ္ပဒပဉ္ဇရံ ဝိဝဏ္ဏာ၊
သေတာ’သုံ ပုထုမီဠှပဗ္ဗတဿ
သီသေ စင်္ကမိ သော အလိမ္ပမာနော; ()
၁၄.
ဣစ္စေဝံ သုမတိ’ဋ္ဌပါကဒာနိ
ပဿိတွာ သုပိနာနိ ပဉ္စ နိဋ္ဌံ၊
ပတ္တော အဇ္ဇ ဘဝါမဟန္တိ ဗုဒ္ဓေါ
နိဂြောဓံ သမုပေစ္စ သန္နိသီဒိ; ()
၁၅.
သောဓေတံ သဟိတာ တု ပုဏ္ဏဒာသီ
ပစ္စူသေ ဝဋမူလပုဗ္ဗသေလေ၊
တံ လောကေကရဝိံ ဝိရာဇမာနံ
ဒိသွာ’ဝေါစ သုဇာတမေတမတ္ထံ; ()
၁၆.
လက္ခဂ္ဃံ ဟရိပါတိမာဟရိတွာ
သာ အာဝဇ္ဇယိ ပက္ကဘာဇနံ သော၊
ပါယာသော ဝိနိဝဋ္ဋိတော ဌိတော’သိ
တာယံ ပေါက္ခရပတ္တတောဝ’တောယံ; ()
၁၇.
သာ အညာယ သုဝဏ္ဏပါတိယာ တံ
ဆာဒေတွာ မုဒိတာ ပသန္တစိတ္တာ
ဂန္တွာ မဏ္ဍန မဏ္ဍိတာ သသီသေ
ကတွာ ပူဇယိ ဘောဇနံ သုဇာတာ; ()
၁၈.
ကာလံ ဧတ္တကမေဝဗောဓိသတ္တံ
နာတိက္ကမ္မ ဝိဓာတုဒိန္နပတ္တော၊
သမ္ပတ္တော’သိ အဒဿနံ တတော တံ
ပါတိံ သောဏ္ဏမယံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ; ()
၁၉.
ဟံသာလိမလိနီကတာရဝိန္ဒ-
ရေဏုစ္ဆန္နသုနီလနီရပုရာ၊
ယာ နေရဉ္ဇရဝိဿုတာ’သိ တာယ
နဇ္ဇာတီရမဂဉ္ဇိ သတ္တသာရော; ()
၂၀.
ပါယာသာမိသပုဏ္ဏသောဏ္ဏပါတိံ
ကာသာဝါနိ ဇိနင်္ကုရော ဌပေတွာ၊
တီရေ တာယ သဝန္တိယာ နဟာတုံ
တိတ္ထံ ဂန္ဓဂဇောရိဝေါ’တရိတ္ထ; ()
၂၁.
ရောလမ္ဗာကုလနီလနီရဇေဟိ
သေဝါလေဟိ နဒီဇလံ သုနိလံ၊
နိက္ခန္တဇ္ဇုတိသဉ္စယေဟိ ဒေဟာ
ဩတိဏ္ဏဿ ဇဂါမ ပိဉ္ဇရတ္တံ; ()
၂၂.
ဂင်္ဂါကာမိနိ ကဉ္ဇရေဏုဂန္ဓ-
စုဏ္ဏံ တုင်္ဂတရင်္ဂဗာဟုနာ တံ၊
ဘတ္တာရံ သလိလေန သီတလေန
မက္ခေတွာသုနဟာပယန္တီ’ဝါ’သိ; ()
၂၃.
တုလျံ တဗ္ဗဒနမ္ဗုဇေန လဒ္ဓုံ
အာယန္တံ ရဝိရံသိသင်္ဂမေန၊
ဟံသဿေဏိ သရောဇကောသရာသိံ
သံဒူသေသိ အာဝါရိယော ဟိ ပါကော; ()
၂၄.
တီရေ သာရသစက္ကဝါကပက္ခီ
သောသာယ’ဿဝိသာရိတံ’သပက္ခါ၊
ဂမ္ဘီရမ္ဘသိ မတ္တမာဟရိံသု
မညေ နိက္ကရုဏာယ ဧတ္တကန္တီ; ()
၂၅.
တုဏ္ဍေ မဏ္ဍိတပုဏ္ဍရီကဒဏ္ဍော
ပက္ခေ ကေရဝပဏ္ဍရေ ပသာရီ၊
နာထဿု’ဗ္ဗဟိ မတ္တဟံသရာဇာ
သေတစ္ဆတ္တဝိဘုတိမုတ္တမင်္ဂေ; ()
၂၆.
ဝတ္တမှောဇပလောဘိတာလိစက္ကံ
စက္ခဝါပါထဂတံ ဇိနင်္ကုရဿ၊
သံဒဿေသိ ပဓာနဘုဌိတဿ
နိလသ္မိံ ကသိဏမှိ ဘူတိဘာရံ; ()
၂၇.
ဝေယျာဝစ္စကရာရိဝါပဂါယံ
သေဝါလာဒိမလာပနေန မီနာ၊
ပါဒဉ္စန္ဒဂမီနလက္ခဏဿ
တဿ’ဂ္ဂေ ဝိမလိကရိံသု ဝါရိံ; ()
၂၈.
ဥတ္တိဏ္ဏဿ ဝိသာလသာဠသာခီ-
သာခါဟတ္ထပုဋေဟိ ပုဉ္က္နာယ၊
ဂတ္တံ မန္ဒသုဂန္ဓဂန္ဓဝါဟ-
ဝတ္ထံ သာဠဝနင်္ဂနာ အဒာသိ; ()
၂၉.
လောကိန္ဒော ပရိမဏ္ဍလံ နိဝတ္ထော
ဆာဒေတွာန တိမဏ္ဍလ’န္တရိယံ၊
ဗန္ဓိတွောပရိ ကာယဗန္ဓနမ္ပိ
ကာသာဝံ ပရိဓာယိ ပံသုကူလံ; ()
၃၀.
ပါယာသဿ နိရူဒကဿ ဦန-
ပညာသပ္ပမိတေ ဝိဓာယ ပိဏ္ဍေ၊
ပါစီနာဘိမုခေါ နိသဇ္ဇ နဇ္ဇာ
တီရေ တာယ အကာသိ ဘတ္တကိစ္စံ; ()
၃၁.
ပါယာသော မဓုရော’ယမဿ သတ္တ-
သတ္တာဟံ ပဋိဝိဒ္ဓဗောဓိနော ဟိ၊
ဩဇာသမဖရဏာယ ဌာနမာသိ
တသ္မာ သော ပဝိဟာသိ နိဗ္ဗိဟေသံ; ()
၃၂.
ဗုဇ္ဈေယျံ ယဒိ ဗောဓိမဇ္ဇ သောဟံ
ဥဒ္ဓံသောတမယံ သုဝဏ္ဏပါတိ၊
ဂင်္ဂါယံ ခိပကိ ဂစ္ဆတူတိ ဝတွာ
ဓီမာ ဒက္ခိဏဟတ္ထဂံ တမဂ္ဃံ; ()
၃၃.
သောတံ ဘိန္ဒိယ သာ သဝန္တိမဇ္ဈေ
ဌတွာ ပါတိ ယတော အသီတိဟတ္ထံ၊
ဥဒ္ဓံသောတမုပေစ္စ သန္နိမုဇ္ဇိ
တသ္မာ သော’ပိ နိမုဇ္ဇိ ပီတိနဇ္ဇံ; ()
၃၄.
နာဂါနံ ဘဝနံ ဥပေစ္စ တိဏ္ဏံ
ဗုဒ္ဓါနံ ပနိမမှိ ဘဒ္ဒကပ္ပေ၊
သာပါတိပရိဘုတ္တသောဏ္ဏပါတိ
ဃဋ္ဋေတွာန ဌိတာ ကတာနုရာဝါ; ()
၃၅.
တံ ဒီဃာယုကကာလနာဂရာဇာ
သုတွာ သဒ္ဒမထဇ္ဇပေ’ကဗုဒ္ဓေါ၊
ဥပ္ပန္နောတိ ဇိနံ အဘိတ္ထဝန္တော
အဋ္ဌာသိ ထုတိဂီတိကာသတေဟိ; ()
၃၆.
ဆာယာဗဒ္ဓဝိသာလသာဠသာလံ
ပတွာသာဠဝနံ နဒီသမီပေ၊
အာဇီဝဋ္ဌမသီလသံဝရေန
အာဒောယေဝ ဝိသုဒ္ဓကာယဝါစော; ()
၃၇.
ကတွာဋ္ဌာရသပိဋ္ဌိကဏ္ဋကာနံ
ကောဋီနံပဋိပါဒနံ ကမေန၊
ပလ္လင်္ကဿနိသဇ္ဇဗန္ဓနေန
ကမ္မဋ္ဌာနသတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ; ()
၃၈.
အာနာပါနသတိံပရိဂ္ဂဟေတွာ
နိဗ္ဗတ္တေသိမလဂ္ဂဟီတပုဗ္ဗေ၊
ရူပါရူပသမာဓယော’ဋ္ဌပဉ္စာ-
ဘိညာယော ဝသိတာစ သော ဝသီသော ()
၃၉.
ဈာနဿာဒရတော ဒိဝါဝိဟာရံ
ကတွာ သာဠဝနေ သုရာသုရေဟိ၊
ဓီရော မဂ္ဂမလင်္ကတံ ကရီဝ
ဂန္တုံ ဩတရိယတြဗောဓိမူလံ; ()
၄၀.
လာဇာဒီကုသုမေဟိဝိပ္ပကိဏ္ဏော
မုတ္တာပဏ္ဍရဝါဠုကာတ္ထတော သော၊
မဂ္ဂေါ တုင်္ဂတရင်္ဂ ဘင်္ဂဟာရိ
လက္ခီဝါသပယောဒဓီရိ’ဝါ’သိ; ()
၄၁.
မဇ္ဈာ’ရောပိတပင်္ကဇာဘိရာမံ
မုတ္တာဒာမသမာကုလံ သမန္တာ၊
ကဏ္ဏောလမ္ဗသုဝဏ္ဏဃဏ္ဋမဿ
ဒေဋာ ဒိဗ္ဗဝိတာန မုက္ခိပိံသု; ()
၄၂.
လောကတ္ထံ ကရဏာယ စောဒိတသ္မိံ
တသ္မိံ လောကဒိဝါကရေ’ကဝီရေ၊
ဂစ္ဆန္တေ သဟဇာတဗောဓိမူလံ
အာလောကော ဥဒပါဒိ သဗ္ဗလောကေ; ()
၄၃.
အာယန္တံ တိဏှာရကော ပထမှိ
ဒိသွာ သောတ္ထိယနာမဘူသုရော တံ၊
ပါဒာသိ တိဏမုဋ္ဌိယော’ဋ္ဌမတ္တာ
နာထော တာနိ တိဏာနိ သမ္ပဋိစ္ဆိ; ()
၄၄.
ဝတ္တတ္တေ ဝရပါဋိဟာရိယမှိ
မဂ္ဂေ ဂန္ဓဂဇော’စ ဇမှမာနော၊
သမ္ပတ္တော ကရုဏာကလတ္တဘတ္တာ
သမ္ဗောဓာဓိဂမာယ ဗောဓိမူလံ; ()
၄၅.
တဿောသီဒဌိတံ’ဝ စက္ကဝါဠံ
ဟေဋ္ဌာ ဒက္ခိဏတော’တ္တရာနနဿ၊
ပညာယု’တ္တရစက္ကဝါဠမုဒ္ဓံ
လင်္ဃိတွာနဌိတံ’ဝ အာဘဝဂ္ဂံ; ()
၄၆.
ဧဝံ ပစ္ဆိမမုတ္တရံ ဒိသမ္ပိ
အဋ္ဌာနန္တိ ပဒက္ခိဏံ ကရောန္တော၊
ဂန္တွာ ဌာနဝရံ ပုရတ္ထိမသ္မိံ
အဋ္ဌာသိ ဝသိ ပစ္ဆိမာနနော သော; ()
၄၇.
ဓီမာ ဒက္ခိဏပါဏိပလ္လဝေန
အဂ္ဂေ တာနိ တိဏာနိ သတ္ထရီ သော၊
တမှာ စုဒ္ဒသဟတ္ထမုပ္ပတိတွာ
ပလ္လင်္ကော သမလင်္ကရီ ဒုမိန္ဒံ; ()
၄၈.
ဒက္ခေါ ကာရုပဝီဏစိတ္တကာရော
ကာတုံ ဝါ’လိခိတုံ ယထာနသက္ကာ၊
အဋ္ဌံသု ဟရိတာနိ သန္ထတာနိ
ဧဝံ တာနိ တိဏာနိ ဥပ္ပတိတွာ; ()
၄၉.
မံသာဒီ ဥပသုဿရေ နဟာရူ
အဋ္ဌီစေပျဝသိဿရေ သရီရေ;
မုဉ္စေယျံ စတုရာသဝေဟိ ယာဝ
ဘိန္ဒိဿာမိ နတာဝိမံ အဟန္တိ; ()
၅၀.
ဒဠှံ စိန္တိယ ဒဠှမာနသော သော
ပါစီနာဘိမုခေါ ဒုမိန္ဒဗန္ဓံ;
ကတွာ ပိဋ္ဌိဂတံ နိသီဒိ ဗောဓိ-
ပလ္လင်္ကမှိ ယုဂန္ဓရေ ရဝီ’ဝ; ()
၅၁.
လောကေသော သသိမဏ္ဍလာဝဘာသံ
သေတစ္ဆတ္တမဓာရယီ တဒညေ၊
သုဒ္ဓါဝါသတလဋ္ဌဒေဝတာ တံ
ပူဇေသုံ မကုဋပ္ပိတဉ္ဇလီဟိ; ()
၅၂.
ယေ ရူပါဝစရေ ဝသန္တိ ဒေဝါ
တေ စ’ညတြ အသညသတ္တဒေဝေ၊
သမ္ပတွာ ဝဇိရာသနေ နိသိန္နံ
ပူဇေသုံ ကုသုမာကုလဉ္ဇလီဟိ ()
၅၃.
ဧကစ္စေ ပရနိမ္မိတာဒိလောကာ
ပတွာ ဘတ္တိဘရာ’မရာ မဟိံသု၊
ပူဇာဘဏ္ဍသမာဘိကိဏ္ဏဟတ္ထာ
မာရာရိံ တဟိမာပ ပါပိမာ ကိံ; ()
၅၄.
ယေ နိမ္မာဏရတိမှိ နိဇ္ဇရာ တေ;
ပတွာ ဂန္ဓကရဏ္ဍမဏ္ဍလေဟိ၊
သမ္ပူဇေသုမလင်္ကတင်္ဃိပီဌံ
နံ သေဋ္ဌံ ဝိဇယာသနောပဝိဋ္ဌံ; ()
၅၅.
အဋ္ဌာသိ တုသိတာလယာ သသေနော
ပတွာ သန္တုသိတဝှဒေဝရာဇာ၊
ဝိဇေန္တော ဟရိမောရ ပိဉ္ဆပုဉ္ဇ-
သောဘံ ကဉ္စနတာလဝဏ္ဋပန္တိံ; ()
၅၆.
ပတွာ ယာမသုရာလယာ သသေနော
သံဝိဇေသိ သုယာမ ဒေဝရာဇာ၊
ဓီရံ သောဏ္ဏပဏာဠိကာနိပါတ-
ဓာရာသန္နိဘစာရုစာမရေဟိ; ()
၅၇.
ဒေဝိန္ဒော ဝိဇယုတ္တရာချသင်္ခံ
ဝီသံ ဟတ္ထသတံ ဓမီတဒညေ၊
ပူဇေသုံ တမုပေစ္စ ကောဝိဠာရ-
ပုပ္ဖာဒီဟိ စ တာဝတိံသဒေဝါ; ()
၅၈.
ယက္ခါဒီဟိ ပုရက္ခတာ’ပိ ဒေဝ-
ရာဇာနော စတုရော စတုဒ္ဒိသာသု၊
ရက္ခံ သံဝိဒဟိံသု ဒေဝလောကာ
တံ ပတွာန ဝိနဋ္ဌလောမဟဋ္ဌံ; ()
၅၉.
ဝါဒေန္တော သရမဏ္ဍလံ ဝိဓာယ
ဝီဏံ ပဉ္စသိခေါ’ပိ ဗေဠုဝါချံ၊
တံ သမ္ပူဇယိ ကာလနာဂရာဇာ
ထောမေန္တော ထုတိဂီတိကာသတေဟိ; ()
၆၀.
ဧဝံ ကာဟဠဘေရိသင်္ခဝီဏာ-
ဃဏ္ဋာဝီဇနိဆတ္တစာမရေဟိ၊
နစ္စာဒီဟိစလာဇပဉ္စမေဟိ
ဒီပဒ္ဓုပဓဇေဟိ မာနယုံ တံ; ()
၆၁.
သိဒ္ဓတ္ထော ပဋိသိဒ္ဓမာရဓေယျော
ကတ္တုံ အတ္တဝသေ သဒေဝလောကံ၊
သုတွာ ဝါယမတီတိ ဗောဓိမဏ္ဍေ
မာရော တတြ သမာရဘိတ္ထဂန္တုံ; ()
၆၂.
တသ္မိံ ခေါ သမယေ ဘယာဝဟာနိ
မာရဿော’တရဏာယ ကာရဏာနိ၊
စက္ခစာပါထဂတာနိ ဒုန္နိမိတ္တ-
ရူပါဒီနိ တိလောကလောစနဿ; ()
၆၃.
သုက္ခ’မှောဓရရာဝဘေရိရာဝ-
ဝိပ္ဖာရာဗဓိရီကတမ္ဗရမ္ပိ၊
ဘီမံ ဝိဇ္ဇုလတာ’သိဃဋ္ဋဏေဟိ
မာရဿာ’ဟဝမ္ဗ္ဍလာဘမာဟ; ()
၆၄.
မာရဿာ’ဂမနဉ္ဇသေ ရဇောဝ
ဝါဇီနံ ခုရဃဋ္ဋဏေန ဇာတော၊
ဥက္ကာပါတသတံ ဇနေသိ တဿ
စက္ခဝါနိဋ္ဌဖခလံ ဒိသာသု ဍာဟော; ()
၆၅.
ဝေဟာသေ ဝိစရုံ ကဗန္ဓရူပါ
ကာကောလာ ဗလိပုဋ္ဌဝါယသာရီ၊
ဥန္နာဒိံသု ခရာနိလော ပဝါယီ
အဗ္ဘုဋ္ဌာသိ ရဇော ဒိသာသု ဓူမော; ()
၆၆.
အာလောကော ဝိဂတော ဃဏန္ဓကာရော
ဩတိဏ္ဏော မဟိကာသမာဘိကိဏ္ဏော၊
အာကာသော ပထဝိ ဘူသံ ပကမ္ပိ
မေဃစ္ဆန္နဒိနံ ဒိနံ ဗဘူဝ; ()
၆၇.
သိဒ္ဓတ္ထဉှိ အသိဒ္ဓမတ္ထမေတံ
ကာတုံ အဿဝမာရကိင်္ကရာမေ၊
ဝတွေ’ထာ’တိ ပဇာပတီ သသေနော
တတ္ထေဝ’န္တရဓာယိ တာဝဒေဝ; ()
၆၈.
သာ သေတာ ပုရတော ပဇာပတိဿ
အာသီ ဗာရသယောဇနံ ဝိနဒ္ဓါ၊
ဧဝံ ဒက္ခိဏဝါမနော စ လောက-
ဓာတွန္တာဝဓီမာသိ ပစ္ဆတော’ပိ; ()
၆၉.
ဥဒ္ဓံ သာ နဝယောဇနပ္ပမာဏာ
သဒ္ဒော ဘူမိဝိဒာရဏောရိ’ဝါ သိ၊
သော’ပဍ္ဎံ သတယောဇနံ ဗဘူဝ
ဥစ္စံ သော ဂိရိမေခလော ဂဇိန္ဒော; ()
၇၀.
နာဟေသုံ ပရိသာသု နိမ္မိတာသုံ
ဒွေယောဓာ သဒိသာယုဓာဒဓာနာ၊
တဗျာသေန အလဉှိ လောမဟံသော
ယဿာ’နုဿရဏေန စေ သိယာ မေ; ()
၇၁.
မာပေတွာ သဟသာ သဟဿဗာဟုံ
ဂဏှိတွာ ဝိဝိဓာယုဓာနိ တေဟိ၊
အာရူဠှော ဂိရိမေခလံ သသေနော
မာရော ပါတုရဟောသိ ဗဒ္ဓဝေရော; ()
၇၂.
ဒေဝေသော ယသသာ သမံ သကေန
သေတစ္ဆတ္တ မဂဉ္ဆိ သံဟရိတွာ၊
ဒေဝေသော ယသသာ သမံ သကေန
သငက္ခံ ပိဋ္ဌိဂတံ ဝိဓာယ ဓာဝီ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၇၃.
သင်္ကောစာ’နနကာဟလော ဇဂါမ
ပါတာလံ ခလု ကာလနာဂရာဇာ၊
ဝီဏာဒောဏိသခေါ သခါနပေခေါ
တမှာ ပဉ္စသိခေါ ကလဟုံ ပလာယိ; ()
၇၄.
ဒိသွာ မာရဗလံ သမောသရန္တံ
သမ္ပတ္တာ ဇနတာ ပလာယိ ဘီတာ၊
သောသီဟော’ဝ ဝိဟာသိ သကျသီဟော
ဧကော ကမာရကရိန္ဒကုမှဘေဒီ; ()
၇၅.
ပဿိတွာ’ဓရကန္တိဘာရမဿ
ဝတ္တမှောရုဟ မိန္ဒိရာဝိဟာရံ၊
သိဒ္ဓတ္ထေန သမော နစတ္ထိ လောကေ
ဣစ္စေဝံ ကလိမာ’ဟ မာရသေနံ; ()
၇၆.
ဧတသသာ’ဘိမုခါ မယံ ကဒာစိ
နောသက္ကောမ’ဘိယုဇ္ဈိတုန္တိ တာတာ၊
ဝတွာ ဥတ္တရပဿတော သမာရော
ခန္ဓာဝါရမဗန္ဓိ ဗဒ္ဓဝေရော;
၇၇.
ဒိသွာ’ဇ္ဈောတ္ထရမာနမာရသေနံ
အာရက္ခါဝရဏံ ထိရံ ဝိဓာယ၊
ခန္ဓာဝါရမဗန္ဓိ သောပိ ဝီရော
ဇေတုံ တံ ဒသပါရမီ ဘဋေဟိ; ()
၇၈.
မာရော ဘုဓရမေရုစက္ကဝါဠေ
ရုက္ခါဒီနိ ဝိစုဏ္ဏိတုံ သမတ္ထံ၊
ခေါဘေတွာ ဘုဝနတ္တယံ ဒိသာသု
ဥဋ္ဌာပေသိ သမီရဏံ သုဃောရံ; ()
၇၉.
ဝါတော ပါရမိဓာမဝါရိတော သော
နိတ္တေဇံ ပလယာနိလဿမောပိ၊
ပတ္တော စာမရမန္ဒမာရုတောဝ
တန္ဒေဟောတုပရိဿမံ ဇဟာသိ; ()
၈၀.
ဓာရာဝေဂဝိဟိန္နဘူမိဘာဂံ
ဂမ္ဘီရာ’သနိရာဝနိဗ္ဘရာ’ဃံ၊
မာရော မာပယိ တုင်္ဂဝီစဘင်္ဂံ
ဝဿောဃံ ပရိပါတရုက္ခသေလံ; ()
၈၁.
ဝီရော ပါရမိပါဠိဗန္ဓနေန
ရက္ခံ ဗန္ဓိ နိဇန္တဘာဝခေတ္တေ၊
တေနော’ဃော ဝိပထင်္ဂမော ဝိပက္ခ-
သေနာယာ’သိ ပဝါဟဏေ နိဒာနံ; ()
၈၂.
တေဇောခဏ္ဍသမာနမတ္တနော သော
တတ္တံ ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ၊
မာပေတွော’ပလဝဿမပ္ပသယှံ
ဈာပေတုံ တမုပက္ကမိတ္ထ မာရော; ()
၈၃.
မာရဿေဝ ပတန္တမုတ္တမင်္ဂေ
ဃောရံ ပါရမိဝါယုဝေဂရုဒ္ဓံ၊
တံဝဿံ ဝဇိရာသနူပစာရေ
ပူဇာပုပ္ဖဂုဠတ္တနံ ဇဂါမ; ()
၈၄.
အဿဒ္ဓေါ ဝိသဒိဒ္ဓတိဏှဓာရံ
အာဒိတ္တံ ပိဟိတမ္ဗရော’ဒရံ သော၊
မာပေသိ အသိသတ္တိတောမရာဒိ-
ဝဿံ သဗ္ဗဒိသာနိပါတမာနံ; ()
၈၅.
တသ္မိံ ပါရမိဝမ္မဝမ္မိတသ္မိံ
ဝိဿဋ္ဌာ’ယုဓဝုဋ္ဌိ ကုဏ္ဌိတဂ္ဂါ၊
ပတွာ သမ္ပတိ ပုပ္ဖဝုဋ္ဌိဘာဝံ
တပ္ပါဒာသနမတ္ထကေ ပပါတ; ()
၈၆.
မာရော ဝိစ္စိဋစိစ္စိဋာယမာနံ
သံဝဋ္ဋာနလခဏ္ဍဝိဗ္ဘမံ သော၊
ဝဿင်္ဂါရမယံ သဝိပ္ဖုလိင်္ဂံ
ဥဋ္ဌာပေသိ ပလာသပကုပ္ဖဝဏ္ဏံ; ()
၈၇.
ခိပ္ပံပါရမိမန္တဇပ္ပနေန
အင်္ဂါရာနိနိဝါရိတာနိတာနိ၊
တံဗုဒ္ဓင်္ကုရပုဏ္ဏစန္ဒဗိမ္ဗံ
သေဝန္တာနိဝိကိဏ္ဏဘာနိဝါသုံ; ()
၈၈.
ဘသ္မီကာတုမလန္တိမာရဝေရိံ
ဓူမာကိဏ္ဏမနိဂ္ဂတဂ္ဂိဇာလံ၊
မာရောဘေရဝရာဝမုဿဒာဘ-
မဗ္ဘုဋ္ဌာပယိခါရဘသ္မဝဿံ; ()
၈၉.
သေတာမုဒ္ဓနိဝိပ္ပကိဏ္ဏဘသ္မိံ
တံဝဿံစိတပါရမီဗလေန၊
ပတွာစန္ဒနဂန္ဓစုဏ္ဏဘာဝံ
မာရာရိဿပပါတပါဒမူလေ; ()
၉၀.
အသ္မိံ ဂုဝလယာလဝါဠဂဗ္ဘေ
သမ္ပါတာနလဒဍ္ဎဝဏ္ဏုဓာရံ၊
ဥတ္တာသာဝဟမတ္တနော’ပိ ကဏှော
ဝဿာပေသိ ဥဠာရဝဏ္ဏုဝဿံ; ()
၉၁.
ဒိသွာ’ငက္ဃီနခရာလိရံသိဂင်္ဂါ-
တီရုဿာရိတဝဏ္ဏုရာသိ မဿ၊
အင်္ဂါရော’ဝ’ဓိကောဓပါဝကေန
ကဏှော ကဏှတရော’သိ ဈာပိတတ္တော; ()
၉၂.
ဓူပါယန္တမဝီစိမစ္စိမန္တံ
သမ္ဖုဋ္ဌံ ဃနဖေဏဏဗုဗ္ဗုလေဟိ၊
ဝဿံ ပင်္ကမယံ ဘုသံ နိမုဂ္ဂေါ
မာရော မာပယိ ပဉ္စကာမပင်္ကေ; ()
၉၃.
တသ္မိံပါရမိသတ္တီသိတိဘူတေ
ပင်္ကေ စန္ဒနပင်္ကဘာဝယာတေ၊
မာရော ပဿိယ ဖုလ္လပင်္ကဇာဟံ
ကောပါ ပင်္ကဟတာနနောရိဝါသိ; ()
၉၄.
မာရာရိံ ဣမိနာ ဟနာမဟန္တီ
သော လောကန္တရိယန္ဓကာရဃောရံ၊
မာရော သူဝိဝိဒာရိယံ ဒိသာသု
ဥဋ္ဌာပေသိဃနန္ဓကာရခန္ဓံ; ()
၉၅.
သော’ယံ ပါရမိဇာတရံသိဇာလ-
ဘိန္နာ’သေသတမောဇိနင်္ကုရေဏော၊
ပလ္လင်္ကောဒယပဗ္ဗတောဒိတော’သိ
ကာမံ မာရတုသာရသောသနာယ; ()
၉၆.
ဧတံ ဂဏှထ ဗန္ဓထာ’တိ ဝတွာ
နိဋ္ဌံ ကပ္ပမဝဏ္ဏိယံ ကဝီဟိ၊
သဒ္ဓိံ မာရဗလေနု’ပါဂတော သော
ကုဒ္ဓေါ ယုဒ္ဓမကာ ပမတ္တဗန္ဓု; ()
၉၇.
တံ ဒိသွာ’စလနိစ္စလဋ္ဌမေသ
ပလ္လင်္ကော နစပါပုဏာတိ တုယှံ၊
မယှံ ဟေ’သု’ပကပက္ပတေဝ တသ္မာ
အသ္မာ ဝုဋ္ဌဟထာ’ဝုသောတျ’ဝေါစ; ()
၉၈.
ဧကာ’ပီ သမတိံသပါရမီနံ
ပလ္လင်္ကတ္ထမပူရိတာ တယာ’တိ၊
ဝုတ္တေ သော ခိပိ နိဇ္ဇိတော’ရစက္ကံ
စက္ကံ စက္ကဝရင်္ကိတဿ သီသေ; ()
၉၉.
တံ စက္ကာယုဓမုဇ္ဈိတပ္ပဘာဝံ
ယုဒ္ဓေ လဒ္ဓဇယဿ မာရဇိဿ၊
ဥဿိသမှိ ဝရာသနူပစာရေ
သေတစ္ဆန္တမိဝုဿိတံ ရရာဇ; ()
၁၀၀.
တုယှံ သဉ္စိနနမှိ ပါရမီနံ
ကော သက္ခီ’တိ အဟဉ္စ သက္ခိဟောမိ၊
သက္ခီ’ဂန္တိ ပဝတ္တမာရသေနာ-
ဃောသော ဘုမိဝိဒာရဏောရိ’ဝါသိ; ()
၁၀၁.
ဒာပေန္တောနိဇသက္ခိမုဂ္ဂတေဇော
ဗာဟုံတာဝပသာရယီ ပဝိရော၊
သက္ခီဟန္တီဝဒံ’ဝ မာရသေနံ
တဇ္ဇေန္တော’ဝ ဗဘူဝ ဘုမိစာလော; ()
၁၀၂.
မာတင်္ဂေါ ဂိရိမေခလော ဆိတာရိံ
ဝန္ဒန္တော’ဝပပါတ ဇန္နုကေဟိ၊
မာရော လဒ္ဓပရာဇယော နိဝတ္ထ-
ဝတ္ထဿာ’ပိ အနိဿရော ပလာယိ; ()
၁၀၃.
ဃောရမာရဗလဝါရဏာဓိပ-
မာနဒပ္ပနိဘကုမ္ဘဒာရဏော၊
ဗောဓိမူလဝဇိရာသနောပရိ
ကေသရီဝ ဝိရရာဇ မာရဇိ; ()
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေန ယတိနာ ဝိရစိတေ သကလ ကဝကိဇန ဟဒယာနန္ဒဒာနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒူရေ နိဒာနေ ဒေဝပုတ္တ မာရဗလ ဝိဒ္ဓံသန ပဝတ္တိပရိဒီပေါ ဒွာဒသမော သဂ္ဂေါ။
၁.
နိခိလမာရတုသာရဝိသောသိနော
အထဇိနင်္ကုရဒီဓိတိမာလိနော၊
ရဝိ ကတာဝသရော’ဝ’ပရာစလံ
(ဒုတ’ဝိလမ္ဗိတ) ဂါမိမုပါဂမီ; ()
၂.
ဇလဓိဝါရိသိနေဟသုပုရိတေ
အဘဝိ ပံသုမဟီတလမလ္လကေ၊
ပဏိဟိတာပရဘုဓရဝတ္တိကာ-
ဇလိတဒီပသိခေ’ဝ နဘောမဏိ; ()
၃.
ဥဒယပဗ္ဗတဂဗ္ဘသမုဗ္ဘဝံ
သကယသောပဋိဗိမ္ဗသမံသုဘံ၊
သပဒိ တပ္ပမုခေ သသိမဏ္ဍလံ
ကသိဏမဏ္ဍလဝိဗ္ဘမမုဗ္ဗဟိ; ()
၄.
အရုဏဝဏ္ဏသုဓာကရ ဘာကရာ
ဒိဝသသန္ဓိဝိလာသိနိယာ ခဏံ၊
ပရိဟရိံသု’ဒယာပရဘုဓရ-
သဝဏဂံ မဏိမဏ္ဍန ဝိဗ္ဘမံ; ()
၅.
ရဝိဓုရာ ဝိဓုရာ သရသီဝဓု
ကမလကောမလကောသပုဋဉ္ဇလီ၊
ဥပဝနေ ပဝနေ’ရိတဘူရုဟာ
ပနမိတာနမိတာဝ တပေါဓနံ; () (ယမကဗန္ဓနံ;)
၆.
အပရသာဂရမုဒ္ဓနိ ဘာသုရံ
တိမိရဇာလပရံ ရဝိမဏ္ဍလံ၊
မုကုလိတမ္ဗုရုဟဿိရိမာဟရိ
ဘမရစက္ကဘရံ သရသူပရိ; ()
၇.
လဝဏဝါရိဓိကာစသရာဝကေ
အပရဘူဓရ ကူဋ ဘုဇပ္ပိတာ၊
သူရိယမဏ္ဍလပါတိ နိမုဇ္ဇိယ
ပုရိမယာမမုခံနကိမာဟရိ; ()
၈.
မဏိပဘာရုဏ ဘာကရ မဏ္ဍလံ
တမနုဘုယ မဟမ္ဗုဓိရာဟုနာ၊
မုခဂတံဝမိတံ ဝိယက လောဟိတံ
ဇလဒရာဇိ ရရာဇ ဒိနစ္စယေ; ()
၉.
ဝိတတမေဃပဘာဟိ မုဟုံ မုဟုံ
ကဠိတ ပါဋလ ပလ္လဝ သမ္ပဒံ၊
ဝနဃဋံ ဝိဋပန္တရဂံ ကမာ
ဖူဋတမောပဋလံပရိဏာမယီ ()
၁၀.
သုဘဇနေဘဇနေနိရပေက္ခိနီ
ဝိပတိနီ ပတိနီဝ ရဇဿလာ၊
သုမဓုပေ မဓုပေ ပရိဝဇ္ဇယုံ
ကမလိနီမလိနီကတနိရဇာ; () (ယမကဗန္ဓနံ;)
၁၁.
မဓုမဒာလိကုလာ မကုလာဝလီ
အနိလဘင်္ဂ တရင်္ဂ ဘုဇေရိတာ၊
ပဒုမိနီ ရမဏီဟိ သိရိမတော
သုမဟိတာမဏိကိင်္ကိဏိသေဏိဝ; ()
၁၂.
ရသိကပက္က ဖလာဖလ သာလိသု
တရုသိရေသု သမောသရမာနကာ၊
တိမိရခဏ္ဍနိဘာ ဗဓိရီကရုံ
ရဝိပထံ ဝိရုတေဟိ ဝိဘင်္ဂမာ; ()
၁၃.
ကုမုဒိနီပမဒာ’ထသုဓာကရ-
ကရသတေဟိ ပရာမသနာပရံ၊
ကုသုမဟာသဝိလာသဓရာ ဘုသံ
ဘုဝနဝန္ဒိရဂဗ္ဘမလင်္ကရိ; ()
၁၄.
ဟိမကရော ဟရိဏဉ္ဇနဟာရိနာ
နိဇကရေန နိရာကရိ တင်္ခဏေ၊
သကလလောက’ဝိလောစန သမ္ဘဝံ
ဃနတမောပဋလံဟိသဇော ယထာ; () (သိလေသဗန္ဓနံ)
၁၅.
သပဒိပါရမိတာရမိတာသယော
နဝမ’နုဿတိယာသတိယာ ပရံ၊
အဓိကတာ’ဓိ သမာဓိ သမာဟိတော
ပုရိမဇာတိဘဝေ တိဘဝေ သရိ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၁၆.
သုမတိပါဒက ဈာန သမုဋ္ဌိတော
ပုရိမခန္ဓသမူဟမနုက္ကမံ၊
အသရိသော’ပနိသိန္နဇယာသန-
ပ္ပဘုတိ ယာဝသုမေဓဘဝါဝဓိံ; ()
၁၇.
ဣဓဘဝေ သမနန္တရဇာတိယံ
တဒိယခန္ဓပဗန္ဓမနုဿရိ၊
တိစတုပဉ္စဆသတ္တ နဝ’ဋ္ဌပိ
ဒသပိ ဝိသတိတိံသတိ ဇာတိယော; ()
၁၈.
လဟုမနုဿရိတာဠိသ ဇာတိယော
ပဘဝ ခန္ဓဝသေန တဟိံတဟိံ၊
ဘဝသတံဘဝုပဍ္ဎသတံဘဝ-
ဒသသတံဘဝလက္ခမထာပရံ ()
၁၉.
အပရိမာဏ ယုဂန္တဂဇာတိယော
အပရိမာဏ ဝိဝဋ္ဋဂဇာတိယော၊
အပရိမာဏ ယုဂန္တ ဝိဝဋ္ဋဂါ
အပရိမာဏ ဂုဏော သရိဇာတိယော; ()
၂၀.
စတုသုယောနိသုသတ္တမနဋ္ဌိတိ-
တိဘဝပဉ္စဂတီသုပရိဗ္ဘမိံ၊
ကသိရဘာရဝဟော အဟမဉ္ဇသေ
သကဋဘာရဝဟော ဂဝဇောယထာ; ()
၂၁.
ဣတိသမည ဓရော’သိမမုတြ’ဟံ
ဣတိ နိဟီနပသတ္ထ ကုလော ဘဝိံ၊
ဣတိ ဘဝိံ အဘီရူပဝိရူပိမာ
ဣတိပိ ဘတ္တ ဖခလာဖလ မာဟရိံ; ()
၂၂.
အနုဘဝိံကုသလာကုသလာရဟံ
ဝိဝိဓဒုက္ခမဒုက္ခ မဒုက္ခ ခံ၊
ဒသသတာယု သတာယုမိတောဘဝိံ
ဣတိဘဝံတိဘဝံသမနုဿရိ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၂၃.
ဣတိဟ ယာဝသုမေဓ ဘဝံ သုဓီ
သုမရိယာ’တိဂတာ’မိတဇာတိယော၊
အသရိ သောပဋိလောမဝသာ တတော-
ပ္ပဘုတိ ယာဝ ဣတော တတိယံ ဘဝံ; ()
၂၄.
ပုနရမုတြ တတောဘဝတော စုတော
သမုပပဇ္ဇိ မနန္တရဇာတိယံ၊
တဟိမဟံတုသိတေ တိဒသာလယေ
ဘဝိမတိဇ္ဇုတိ သန္တုသိတာဘိဓော; ()
၂၅.
တုသိတဒေဝနိကာယသမတွယော
ပရမရူပ ဝိလာသဓရော’ဘဝိံ၊
သုမဓုရာမတမာဟရိ မိဒိသံ
အနုဘဝိံသုခမိန္ဒြိယ ဂေါစရံ; ()
၂၆.
သမုပဇီဝိမမာနုသဟာယန-
စတုသဟဿ မဟံတုသိတာလယေ၊
မရုဂဏမ္ဗုရုဟာသနယာစနံ
ဣဟ ပဋိစ္စ တတော ဘဝတော စုတော; ()
၂၇.
ဇနနိရာဇိနိယာ မဏိစေတိယေ
သုဂတဓာတုမိဝါ’သမကုစ္ဆိယံ၊
ရဝိကုလေ ပဋိသန္ဓိမဟံ ပိတြ-
နရပတိံ အဓိကိစ္စ သမပ္ပယိံ; ()
၂၈.
ဣတိဟ ရူပမရူပမနာဒိကံ
ဝိပရိဝတ္တတိ ဝတ္တတိ နာပရံ၊
ဝိသတိယာ သတိ ယာဝ ဓိယာ’သနံ
ဝိဟတမောဟတမော’သိ ဘဝေ သုဓီ; () (ယမကဗန္ဓနံ;)
၂၉.
စုတုပပတ္တိပဗန္ဓဝသေနဟိ
အဝသဝကတ္တနဓာတုပရမ္ပရာ၊
ဇလိတဒီပသိခေ’ဝ ပဝတ္တတိ
နယိဓပုဂ္ဂလဝေဒကကာရကော; ()
၃၀.
ပုရိမခန္ဓပဗန္ဓမနေကဓာ
ဣတိဝဝတ္ထယတော ဟိ ကုဒိဋ္ဌိယော၊
အပဂတာ’တ္တနိ ဝီသတိဝတ္ထုကာ
တမိဟဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ’တိ ဝုစ္စတိ; ()
၃၁.
သတိမတော ရဝိမဏ္ဍလသန္တိဘာ
သကဋမဂ္ဂနိဘာ’ယမနုဿတိ၊
ပုရိမဇာတိသု နာဘိဝိရဇ္ဈတိ
သရဝယေ သရဘင်္ဂသရော ယထာ; ()
၃၂.
အစုတိယာစုတိယာမတိ မာသနေ
သုတဝတီ’တဝတီ’ဟတိ ဗုဇ္ဈိတုံ၊
သမုဒိတေ’မုဒိတေ ကုမုဒာနိ’မ
နကမလာ ကမလာနိ အလင်္ကရိ; () (ယမကဗန္ဓနံ;)
၃၃.
ရုစိရစန္ဒမရိစိဝိလေပိနီ
ကုမုဒသဏ္ဍဝိကာသဝိဟာသိနီ၊
ရဇနိမဇ္ဈိမယာမဝိလာသိနီ
တဒဓိသီလဓနံ ဝိဇာဘာသိ ကိံ ()
၃၄.
ဃနသုနီလဝိသာလတပေါဝနံ
အနလဘာသုရကီဋကုလာကုလံ၊
ရဇနိရာဇိနိယာ ကုသုမာကုလာ-
ဝိရဠကေသကလာပသိရိံ ဘဇီ; ()
၃၅.
တဒုပဟာရရတာယိ’ဝ ကောမုဒီ-
ဘုဇလတာယ ဝိဘာဝရိဘီရုယာ၊
ဂဟိတလာဇကဘာဇနဝိဗ္ဘမံ
ဖုဋိတကေရဝကာနန မာဟရိ; ()
၃၆.
တိဘုဝနေကရဝိံ ရဝိဘတ္တရိ
အပရဒီပဂတေ သရသီဝဓူ၊
ရဇနိယာ ဝိဟိတာဝသရာ’ပိ ကိံ
ပရိစရိံသု ပတိဗ္ဗတမဗ္ဘုတံ; ()
၃၇.
ပရိလသိံသု ဘုသံ ဘုဝနေ’ဝု ဘော
ရဝိပထေ ဝိတတာ၊ ဝိတတာရကာ၊
အနိမိသေ ဟိ မဟာယ မဟိမတော
ဇလိတဒီပသိခါစ မဟီတလေ; ()
၃၈.
မကရတေနကေတနသန္တိဘာ
တုဟိနဒီဓိတိဒီဓိတိ မဇ္ဈိမေ၊
နိသိ ဒဒာရ သဒာရသရာဂိနံ
ဟဒယကေရဝကေရဝကာနနံ; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၃၉.
အထ ဘဝါဘဝဒိဋ္ဌိဝိဘေဒ နံ
ဝိမတိ မောဟ တမောပုဋပါဋ နံ၊
စုတုပပါတပဘုတိ ဝိဇာန နံ
ကထမလတ္ထ သဒိဗ္ဗဝိလောစ နံ; ()
၄၀.
ကုသလကမ္မပဘာဝသမုဗ္ဘဝံ
သုခုမဒုရဂတာနိ’ပိ ဂေါစရံ၊
အနိမိသာန ပသာဒဝိလောစနံ
ရုဓိရသေမ္ဘမကလာပဂတံက ယထာ; ()
၄၁.
တထရိဝ’က္ခိသမေန သုဓာသိနံ
ဝိမတိဒိဋ္ဌိမိသောဓနဟေတုနာ၊
ဟတမနောပကိလေသမလေန သော
ဝိဂတမာနုသကေနဟိ စက္ခုနာ; ()
၄၂.
ကရတလမ္ဗုရုဟောပရိစက္ခုမာ
ယထာရိဝါ’မလကီဗဒရီဖလံ၊
စုတုပပတ္တိဂတေပိ တထာဂတေ
တိဘုဝနမှိ ယထိစ္ဆိတ မဒ္ဒသ; ()
၄၃.
နဝုပပါတခဏေစ စုတိက္ခဏေ
ဝိသယဘာဝမုပေန္တိ တထာဂတာ၊
တဒုပစာရဝသေနိ’ဟဒဿနံ
ခမတိ အဋ္ဌကထာစရိယာသဘော; ()
၄၄.
ဥပဓိဟီန’ဓိဟနီနတထာဂတေ
အနပနီတပဏီတ တထာဂတေ၊
အနဘိရူပ’ဘိရူပတထာဂတေ
သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိ ဒုဂ္ဂ မုပါဂတေ; () (ယမကဗန္ဓနံ;)
၄၅.
တိရိယမုဒ္ဓမဓောပတိတီယ သော
မတိပဟံ အဘိပဿိ ယထာရဟံ၊
နိစိတကမ္မပထေစ တထာဂတေ
ဥပရိ ပါဒကဈာနသမုဋ္ဌိတော; ()
၄၆.
အကုသလာနိ ကရိံသု ဣမေ တိဓာ
သုစရိတာနိ ကရိံသု တိဓာ ဣမေ၊
အရိယမဂ္ဂဖလေဟိက သမင်္ဂိနော
နသမဏာ’တိပိ အန္တိမဝတ္ထုနာ; ()
၄၇.
ဂုဏနိရာကရဏေန အသာဓဝေါ
ဥပဝဒိံသု နသန္တိ ဂုဏာ’တိ’မေ၊
အပိစသပ္ပုရိသာ’ရိယပုဂ္ဂလေ
တဒနုရူပဂုဏေဟိ ပသံသယုံ; ()
၄၈.
ဝိတထလဒ္ဓိပရာမသနာ ဣမေ
ပရမလဒ္ဓိပရာမသနာ ဣမေ၊
ဂဟိတလဒ္ဓိဝသေန တဟိံတဟိံ
နိစိတကမ္မပထာ ဇနတာ အယံ; ()
၄၉.
စတုရပါယမပါယမပါယတိံ
ဥပဂတာ သုဂတိ သုဂတိံဣတိ၊
ယတိ သမာဟိတဝါဟိတဝါ’ ဒ္ဒသ
အနိမိသက္ခိသမက္ခိသမနွိတော; () (ယမကဗန္ဓနံ)
၅၀.
သမ္မာသမ္မသတောသတော သတိမတော ကမ္မာဒိဟေတုဗ္ဘဝံ
ရူပါရူပမနာဂတင်္နိ မဟာ မောဟန္ဓကာရော ဓိယာ၊
အဗ္ဘတ္ထင်္ဂမိ ယာယ သောဠသဝိဓာ ကင်္ခါစတေကာလိကာ
သာကင်္ခါတရဏဗ္ဗိသုဒ္ဓု ဒုတိယေယာမေ ပဝတ္တာ မတိ; ()
ဣတိ မေဓာနန္ဒာဘိဓာနေနယတိနာ ဝိရစိတေ သကလကဝိဇန ဟဒယာနန္ဒဒာနနိဒာနေ ဇိနဝံသဒီပေ အဝိဒုရေ နိဒာနေ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏာဓိဂမ ပဝတ္တိပရိဒီပေါ တေရသမော သဂ္ဂေါ။
၁.
သုဓာကရေ ဝိကသိတကေရဝါကရေ
ကမေနု’ ပါသတိ သတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ၊
ဝိဟာဝရီ သသိရုစိရာနနံ ဇိနံ
ဘဇန္တိ ပစ္ဆိမမထယာမ မောတရိ; ()
၂.
ခဏံ နိသာပတိ ဝိရဟာတုရေဝ’ယံ
နိသာဝဓူ မလိနပယောဓရမ္ဗရာ၊
စတုဒ္ဒိသာယတနယနေဟိ သမ္ပတိ