မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ

ဥပပုဗ္ဗာ ဝသတိသ္မာ အထော ဟောတိ, ဝဿ ဩဋ် စာဒေသော။ ဥပဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဥပေါသထော=တိထိဝိသေသော, နဝမဟတ္ထိ ကုလဉ္စ။

၈၇။ ရမာ ထက်။

ရမတိသ္မာ ထက် ဟောတိ, ကာနုဗန္ဓကရဏသာမတ္ထိယာ အတ ကာရာဒေါပိ မလောပေါ။ ရမန္တိ ကီဠန္တိ ဧတေနာတိ ရထော=သန္ဒနော။

၈၈။ တိတ္ထာဒယော။

တိတ္ထအာဒယော ထကပရာ နိပစ္စန္တေ။ တရ-တရဏေ, အဿ ဣတ္တံ, ပရရူပါဒိ, တရန္တျနေနာတိ တိတ္ထံ=နဇ္ဇာဒိံ ယေနာဝတရန္တိ တံ။ သိစ-ရက္ခဏေ, သေစတီတိ သိတ္တံ=မဓုစ္ဆိဋ္ဌံ။ ဟသ-ဟသနေ, ဟသန္တျနေနာတိ ဟတ္ထော=ကရော, နက္ခတ္တာဉ္စ။ ဂါယတီတိ ဂါထာ=ပဇ္ဇဝိသေသော။ အရန္တိ ပဝတ္တန္တျနေနာတိ အတ္ထော=ဓနံ။ ရောဂံ တုဒတိ ပီဠေတီတိ တုတ္ထံ=ဩသဓံ။ ယု-မိဿနေ, ဒီဃော, ယဝတီတိ

ယူထော=သဇာတိကာနံ တိရစ္ဆာနာနံသမူဟော။ ဂုပ-ဂေါပနေ, ဒီဃော, ပလောပေါ, ပဋိကူလတ္တာ ဂေါပီယတီတိ ဂူထော=ဝစ္စံ, ဧဝမညေပိ။

၈၉။ ဝသ မသ ကုသာ ထု။

ဝသ-နိဝါသေ, မသ-အာမသနေ, ကုသ-အက္ကောသေ, ဧတေဟိ ထု ဟောတိ။ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝတ္ထု=ပဒတ္ထော။ ဒဓိံ အာမသတီတိ မတ္ထု=ဒဓိမဏ္ဍော။ ကုသီယတိ အက္ကောသီယတိ ဘေရ ဝနာဒတ္တာတိ ကောတ္ထု=သိဂါလော။

၉၀။ သက ဝသာ ထိ။

သက-သတ္တိယံ, ဝသ-နိဝါသေ, ဧတေဟိ ထိ ဟောတိ။ သက္ကောတိ ဂန္တုမနေနာတိ သတ္ထိ=ဦရု။ ဝသီယတိ အစ္ဆာဒီယတီတိ ဝတ္ထိ=နာဘိယာ အဓော။

၉၁။ ဝီတော ထိက။

ဝီ ဝါ-ဂမနေတီမသ္မာ ထိက ဟောတိ။ ဝီယန္တိ ဂစ္ဆန္တိ ဧတာယာတိ ဝီထိ=အာဝလိ။

၉၂။ သာရိသ္မာ ရတိ။

သာရိသ္မာ ဏျန္တာ ရထိ ဟောတိ။ သာရေတီတိ သာရထိ=ရထ-ဝါဟော။

၉၃။ တာ-တာ ဣထိ။

တာ-ပါလနေ, အတ-သာတစ္စဂမနေ, ဧတေဟိ ဣထိ ဟောတိ။ တာယတိ ပါလေတီတိ တိထိ=ပဋိပဒါဒိ, အတတိ ဂစ္ဆတီတိ အတိထိ=အဗ္ဘာဂတော။

၉၄။ ဣသာ ထီ။

ဣသတိသ္မာ ထီ ဟောတိ။ ဣစ္ဆတိ ဣစ္ဆီယတီတိ ဝါ ဣတ္ထီ=နာရီ။

၉၅။ ရုဒ ခုဒ မုဒ မဒ ဆိဒ သူဒ သပ ကမာ ဒက။

ဧတေဟိ ဒက ဟောတိ။ ရုဒတီတိ ရုဒ္ဒေါ=ဥမာပတိ။ ရဿ လတ္တေ လုဒ္ဒေါ=နေသာဒေါ။ ခုဒတိ အသဟတီတိ ခုဒ္ဒေါ=နီစော။ မောဒန္တိ ဧတာယာတိ မုဒ္ဒါ=သက္ခရမင်္ဂုလိယံ။ မဇ္ဇန္တိ အသ္မိန္တိ မဒ္ဒေါ=ဇနပဒေါ။ ဆိဇ္ဇတီတိ ဆိဒ္ဒံ=ရန္ဓံ။ ဦဿ ရဿတ္တံ, သူဒတိ သာမိကေဟိ ဘတိံ ပက္ခရတီတိ သုဒ္ဒေါ=ဝသလော။ သပန္တုနေနာတိ သဒ္ဒေါ=သောတဝိသယော။ ကာမီယတီတိ ကန္ဒော=မူလဝိသေသော။

၉၆။ ကုန္ဒာဒယော။

ကုန္ဒအာဒယော ဒကအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ကမိဿ အဿု, ကာမီယတီတိ ကုန္ဒော=ပုပ္ဖဝိဓသသော, မဏိဿ မန, မညတေတိ မန္ဒော=ဇဠော။ ဝုဏာတိဿ ဗုန, ဝုဏီယတိ သံဝရီယတီတိ ဗုန္ဒော=မူလပ္ပဒေသော။ နိန္ဒ-ဂရဟာယံ, နလောပေါ, နိန္ဒီယတီတိ နိဒ္ဒါ=သောပ္ပံ။ ဥန္ဒ-ကိလေဒနေ, နလောပေါ, ဥန္ဒတိ ကိလေဒတီတိ ဥဒ္ဒေါ=ဇလဗိဠာလော။ သံပုဗ္ဗဿ ဥန္ဒိဿ စ, သမ္မာ ဥန္ဒတိ ကိလေဒတီတိ သမုဒ္ဒေါ=သာဂရော။ ပုလ-မဟတ္တဟိံ သာဉာဏေသု, ဣမုဉ, ပုလတိ ဟိံသတီတိ ပုလိန္ဒော=သဝရော။ ဧဝံ-မညေပိ။

၉၇။ ဒဒါ ဒု။

ဒဒ-ဒါနေတီမသ္မာ ဒု ဟောတိ။ ဒုက္ခံ ဒဒါတီဟိ ဒဒ္ဒု=ကုဋ္ဌဝိသေသော။

၉၈။ ခနာန ဒမ ရမာ ဓော။

ခန ခဏ-အဝဒါရဏေ, အန-ပါဏနေ, ဒမ-ဥပသမေ, ရမ-ကီဠာယံ, ဧတေဟိ ဓော ဟောတိ။ ဉာဏေန ဓညတေတိ ခန္ဓော=ရာသိ။ အနတိ ဇီဝတိ ဧတေနာတိ အန္ဓော=အစက္ခုကော။ ဒမေတဗ္ဗောတိ ဒန္ဓော=ဇဠော, ရမန္တိ ဧတ္ထ သပ္ပာဒယောတိ ရန္ဓံ=ဆိဒ္ဒံ။

၉၉။ မုဒ္ဓါ ဒယော။

မုဒ္ဓအာဒယော ဓန္တာ နိပစ္စန္တေ။ မုဒ-တောသေ, ဩတ္တာဘာဝေါ, မောဒန္တိ ဧတ္ထ ဦကာတိ မုဒ္ဓါ=မတ္ထကော။ အရ-ဂမနေ, အရန္တိ ယန္တိ ဧတ္ထာတိ အဒ္ဓါ=မဂ္ဂေါ, ကာလော စ, အဒ္ဓံ=ဥပဒ္ဓံ။ ဂိဓ-အဘိ ကင်္ခါယံ, ဣဿ အတ္တံ, ဂေဓတီတိ ဂဒ္ဓါ=ဂိဇ္ဈော။ ဝိဓ-ဝေဓနေ, ဧတ္တာဘာဝေါ, ပရိဝဇ္ဈတီတိ ဝိဒ္ဓံ=ဝိမလံ, ဧဝမညေပိ။

၁၀၀။ သီတော ဓုက။

သေတိသ္မာ ဓုက ဟောတိ။ သယန္တိ ဧတာယာတိ သီဓု=သုရာဝိသေသော။

၁၀၁။ ဝရာရကရတရဒရယမအဇ္ဇမိထသကာ ကုနော။

ဝရ-ဝရဏသမ္ဘတ္တီသု, အရ-ဂမနေ, ကရ-ကရဏေ, တရ-တရ-ဏေ ဒရ-ဝိဒါရဏေ, ယမ-ဥပရမေ, အဇ္ဇ သဇ္ဇ-အဇ္ဇနေ, မိထ-သင်္ဂမေ, သက-သတ္တိယံ, ဧတေဟိ ကုနော ဟောတိ။ “ရာ နဿ ဏော”တိ (၅-၁၇၁) နဿ ဏတ္တံ, ဝါရေတီတိ ဝရုဏော=ဧဝံနာမကော ဣသိ, ဒေဝရာဇာ, ပါဒပေါ စ။ အရတိ ဂစ္ဆတီတိ အရုဏော=သူရိယော,

တဿ သာရထိ စ။ ပရဒုက္ခေ သတိ သာဓူနံ ဟဒယကမ္မနံ ကရောတီတိ ကရုဏာ=ဒယာ။ ဗာလဘာဝံ အတရီတိ တရုဏော=ယုဝါ။ “ဏိဏာပိန”န္တိ (၅.၁၆၀) ယောဂဝိဘာဂါ ဏိလောပေါ, ဝိဒါရေတီတိ ဒါရုဏော=ကက္ခဠော။ ယမေတိ ပါဝံ နာသေတီတိ ယမုနာ=ဧကာ မဟာနဒီ။ အဇ္ဇတိ ဓနသဉ္စယံ ကရောတီတိ အဇ္ဇုနော=ရာဇာ, ရုက္ခဝိသေသော စ။ မိထော သင်္ဂမော မိထုနံ=ပုမိတ္ထိယုဂဠံ။ သက္ကောတီတိ သကုနော=ပက္ခီ။ နဒါဒိပါဌာ ဝီမှိ=သကုနီ။ “တထနရာနံဋဋ္ဌဏလာ”တိ (၁-၂၇) ဝါ ဏတ္တေ=သကုဏော, သကုဏိ။

၁၀၂။ အဇာ ဣနော။

အဇ ဝဇ-ဂမနေ တီမသ္မာ ဣနော ဟောတိ။ အဇတိ ဝိက္ကယံ ယာတီတိ အဇိနံ=စမ္မံ။

၁၀၃။ ဝိပိနာဒယော။

ဝိပိနအာဒယော ဣနန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဝပ-ဗီဇနိက္ခေပေ, အဿ ဣတ္တံ, ဝပန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝိပိနံ=ဝနံ။ သုပ-သယေ, သုပန္တိ ဧတေနာတိ သုပိနံ=နိဒ္ဒါ, သုပန္တေန ဒိဋ္ဌဉ္စ။ တုဒ-ဗျထနေ, ဒဿ ဟော, တုဒတိ သတ္တေ ပီဠေတီတိ တုဟိနံ=ဟိမံ။ ကပ္ပ-သာမတ္ထိယေ, ကပ္ပတိ ရိပဝေါ ဝိဇေတုံ သမတ္ထေတီတိ ကပ္ပိနော=ရာဇာ။ ကမ-ပဒဝိက္ခေပေ, အဿ ဥတ္တံ, ကမန္တိ ဧတ္ထ မီနာဒယော ပဝိသန္တီတိ ကုမိနံ=မစ္ဆဗန္ဓနောပကရဏဝိသေသော။ ဒါ-ဒါနေ, ဒေန္တိ ဧတသ္မိန္တိ ဒိနံ=ဒိဝသော, ဧဝမညေပိ။

၁၀၄။ ကိရာ ကနော။

ကိရတိသ္မာ ကနော ဟောတိ။ နဿ ဏော, ကိရန္တိ ဝိကိရန္တီတိ ကိရဏာ=ရံသိယော။

၁၀၅။ ဒီ ဇိဣမီဟိ နက။

ဒီ-ခယေ, ဇိ-ဇယေ, ဣ-အဇ္ဈေနဂတီသု, မီ-ဟိံသာယံ, ဧတေဟိ နက ဟောတိ။ အဒေသိ ခယမဂမာသီတိ ဒီနော=နိဒ္ဓနော။ ပဉ္စမာရေ အဇိနီတိ ဇိနော=ဗုဒ္ဓါ။ ဧသိ ဣဿရတ္တမဂမာသီတိ ဣနော=သာမီ။ မီယတေ ဟိံသီယတေတိ မီနော=မစ္ဆော။

၁၀၆။ သိဓာဝီဝါဟိ နော။

သိ-ဗန္ဓနေ, ဓာ-ဓာရဏေ, ဝီ ဝါ-ဂမနေ, ဧတေဟိ နော ဟောတိ။ သေတိ ဗန္ဓတီတိ သေနော=သသာဒနော သေနာ=စမူ။ ဓာရေတီတိ ဓာနာ=ဘဇ္ဇိတယဝေါ။ ဝေတိ ပဝတ္တတီတိ ဝေနော=ဟီနဇာတိ။ သတ္တေသု ဝါတိ ပဝတ္တတီတိ ဝါနံ=တဏှာ။

၁၀၇။ ဦနာဒယော။

ဦနအာဒယော နန္တာ နီပစ္စန္တေ။ ဦဟ-ဝိတက္ကေ, ဟလောပေါ, ဦဟနံ ဦနော=အပုဏ္ဏော။ ဟိ-ဂတိယံ, ဒီဃတ္တံ, ဟေသိ ဟီနတ္တမဂမီတိ ဟီနော=နိဟီနော။ စိ-စယေ, ဒီဃတ္တံ, စယန္တိ ဧတ္ထ ရတနာနီတိ စီနော=ဇနပဒေါ။ ဟနိဿ ဇဃော, ဟညတီတိ ဇဃနံ=ကဋိ။ ဌာဿ ထေ ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ ထေနော=စောရော။ ဥန္ဒိဿ ဩဒေါ, ဥန္ဒီယတီတိ ဩဒနော=အန္နံ။ အန္နံ။ ရံဇိဿ နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, အက စ, ရံဇတေ အနေနာတိ ရဇနံ=ရာဂေါ။ ရဉ္ဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ရဇနီ=ရတ္တိ။ ပဒိဿ

ဇုနုက, ပဇ္ဇတိ ဂစ္ဆတီတိ ပဇ္ဇုန္နော=ဣန္ဒော, မေဃော စ။ ဂမိဿ ဂင, ဂစ္ဆန္တိ ဧတ္ထ ဝိဟင်္ဂါဒယောတိ ဂဂနံ=အန္တလိက္ခံ, ဧဝမညေပိ။

၁၀၈။ ဝီ ပတာ တနော။

ဝီ ဝါ-ဂမနေ, ပတ ပထ-ဂမနေ, ဧတေဟိ တနော ဟောတိ။ ဝေတိ ပဝတ္တတိ ဧတေနာတိ ဝေတနံ=ဘတိ။ ပတန္တိ ဧတ္ထာတိ ပတ္တနံ=နဂရံ။

၁၀၉။ ရမာ တနက။

ရမ ကီဠာယမိစသ္မာ တနက ဟောတိ။ “ဂမာဒိရာနံ လောပေါန္တဿာ”တိ (၅.၁၀၉) မလောပေါ, ရမန္တိ ဧတ္ထာတိ ရတနံ=မဏိ အာဒီ, ဟတ္ထမတ္တဉ္စ။

၁၁၀။, သူ ဘာဟိ နုက,

သူ-ပသဝေ, ဘာ-ဒိတ္တိယံ, ဧတေဟိ နုက ဟောတိ။ ပသဝီယတီတိ သူနု=ပုတ္တော။ ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ဘာနု=သူရိယော။

၁၁၁။ ဓာဿေ စ။

ဓာ-ဓာရဏေတီမသ္မာ နုက ဟောတိ, ဓာဿ ဧ စ။ ဓာရေတီတိ ဓေနု=ဂါဝီ။

၁၁၂။ ဝတ္တာ ဋာဝ ဓမာသေဟျနိ။

ဝတ္တ-ဝတ္တနေ, အဋ-ဂမနတ္ထော, အဝ-ရက္ခဏေ, ဓမ-သဒ္ဒေ, အသ-ခေပနေ, ဧတေဟိ အနိ ဟောတိ။ ဝတ္တန္တိ ဧတေနာတိ ဝတ္တနိ=တသရဒဏ္ဍံ။ ဝီမှိ ဝတ္တနီ=ပန္ထော။ အဋတေ ဂမ္မတေတိ အဋနိ=

မဉ္စင်္ဂေါ။ သတ္တေ အဝတိ ရက္ခတီတိ အဝနိ=မဟီ။ ဓမန္တိ ဧတေန ဝီဏာဒယောတိ ဓမနိ=သီရာ။ ဒဏ္ဍတ္ထာယ အသီယတေ ခိပီယတေတိ အသနိ=ကုလိသံ။

၁၁၃။ ယုတော နိ။

ယု-မိဿနေတီမသ္မာ နိ ဟောတိ။ ယဝန္တိ သတ္တာ အနေန ဧတီဘာဝံ ဂစ္ဆန္တီတိ ယောနိ=ဘဂံ, အဏ္ဍဇာဒိယောနိ စ။

(ဣတိ တဝဂ္ဂပစ္စယဝိဓာနံ)။

၁၁၄။ စမာပ ပါ ဝပါ ပေါ။

စမ-အဒနေ, အပ-ပါပုဏနေ, ပါ-ရက္ခဏေ, ဝပ-ဗီဇနိက္ခေပေ, ဧတေဟိ ပေါ ဟောတိ။ စမန္တိ အဒန္တိ ဧတ္ထာတိ စမ္ပာ=နဂရံ, အပေသိ ဤသကမတ္တမဂမာသီတိ အပ္ပံ=အဗဟု။ အပါယံ ပါတိ ရက္ခတီတိ ပါပံ-ကိဗ္ဗိသံ။ ဝပန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝပ္ပော=ကေဒါရံ။

၁၁၅။ ယု ထု ကူနံ ဒီဃော စ။

ယု-မိဿနေ, ထု-အဘိတ္ထဝေ, ကု-သဒ္ဒေ, ဧတေဟိ ပေါ ဟောတိ, ဧတေသံ ဒီဃော စ။ ဒီဃဝိဓာနသာမတ္ထိယာ ဩတ္တာဘာဝေါ။ ယဝန္တိ သဟ ဝတ္တန္တိ ဧတ္ထာတိ ယူပေါ=ယညယဋ္ဌိ, ပါသာဒေါ စ။ ထဝီယတီတိ ထူပေါ=စေတိယံ။ ကဝန္တိ နဒန္တိ ဧတ္ထာတိ ကူပေါ=ဥဒပါနော။

၁၁၆။ ခိပ သုပ နီသူ ပူဟိ ပက။

ခိပ-ပေရဏေ, သုပ-သယေ, နီ-နယေ, သူ-ပသဝေ, ပူ-ပဝနေ, ဧတေဟိ ပက ဟောတိ။ ခပတိ ခယံ ဂစ္ဆတီတိ ခိပ္ပံ=သီဃံ။ သုပန္တိ

ဧတ္ထ သုနခါဒယောတိ သုပ္ပံ=ပပ္ဖောဋနံ။ နယန္တိ ဧတသ္မာ ဖလန္တိ နိပေါ=ရက္ခော။ သဝတိ ရုစိံ ဇနေတီတိ သူပေါ=ဗျဉ္ဇနဝိသေသော။ ပဝီယတိ မရိစဇီရကာဒီဟိ ပဝိတ္တံ ကရီယတီတိ ပူပံ=ခဇ္ဇကံ။

၁၁၇။ သိပ္ပာဒယော။

သိပ္ပအာဒယော ပကအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ သပိဿ အဿဣတ္တံ, သပတိ အနေနာတိ သိပ္ပံ=ကလာ။ ဝပိဿ အဿိ, ဝိဇ္ဇံ ဝပတီတိ ဝိပ္ပော=ဗြာဟ္မဏော။ ဝဿ ဗော, ဝပတိ ဗဟိ နိက္ခမတိ ဟဒယင်္ဂတသောကေနာတိ ဗပ္ပံ=အဿု။ ဆုပ-သမ္ဖဿေ, ဥဿေ, ဆုပတိ အနေနာတိ ဆေပ္ပံ=နင်္ဂုဋ္ဌံ။ ရုပ=ရုပ္ပနေ, ပလောပ ဒီဃာ, ရုပ္ပတိ ဝိကာရမာပဇ္ဇတီတိ ရူပံ-ဘူတဘူတိကံ, ဧဝမညေပိ။

၁၁၈။ သာသာ အပေါ။

သာသ အနုသိဋ္ဌိယမိစ္စသ္မာ အပေါ ဟောတိ။ သာသီယန္တိ ဧတေနာတိ သာသပေါ=ဝီဟိဝိသေသော။

၁၁၉။ ဝိဋပါဒယော။

ဝိဋပအာဒယော အပန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဝဋ-ဝေဋ္ဌနေ, အဿ ဣတ္တံ, ဝဋတိ ဝေဋ္ဌတိ ဧတေနာတိဝိဋပေါ=ဂုမ္ဗဝိသေသော, ကုထ-ပူတိဘာဝေ, ထဿ ဏော, အကုထိ ပူတိဘာဝမဂမီတိ ကုဏပေါ=မတကော။ မဏ္ဍ=ဘူသနေ, မဏ္ဍေတိ ဇနံ, မဏ္ဍီယတိ ဇနေဟီတိ ဝါ မဏ္ဍပေါ=ဇနာလယော, ဧဝမညေပိ။

၁၂၀။ ဂုပါ ဖော။

ဂုပိသ္မာ ဖော ဟောတိ။ ဂေါပီယတီတိ ဂေါပ္ဖော=စရဏဂဏ္ဌိ။

၁၂၁။ ဂရသရာဒီဟိ ဗော။

ဂရသရာဒီဟိ ဗော ဟောတိ။ ဂရတိ အညေ အနေန ပီဠေတီတိ ဂဗ္ဗော=အဘိမာနော။ သရတိ ပဝတ္တတီတိ သဗ္ဗော=သကလော။ ဖလကာမေဟိ ဇနေဟိ အမီယတိ ဂမီယတီတိ အမ္ဗော=စူတော။ ပုတ္တေန အမီယတိ ဂမီယတီတိ အမ္ဗာ=မာတာ။

၁၂၂။ နိမ္ဗာဒယော။

နိမ္ဗအာဒယော ဗန္တာ နိပစ္စန္တေ။ နမိဿ အဿိ, နမတိ ဖလဘာရေနာတိ နိမ္ဗော=အရိဋ္ဌော။ ဝမိဿ ဝဿ ဗိတ္တံ။ ပိတ္တာဒယော ဝမတိ ဥဂ္ဂိရတီတိ ဗိမ္ဗံ=သရီရံ။ ကုသိဿ အမုက, တိတ္တေန ကုသီယတိ အက္ကောသီယတီတိ ကောသမ္ဗော=ရုက္ခော။ ကဒတိဿ အမုက, ကဒန္တိ ဧတေန ဒွါရာဒီနီတိ ကဒမ္ဗော=ရုက္ခော။ ကုဋိဿ ဥမုက, ဇနေဟိ ကောဋီယတိ ပဝတ္တီယတီတိ ကုဋုမ္ဗံ=စတုပ္ပဒေါ, ခေတ္တံ, ဃရံ, ကလတ္တံ, ဒါသာ စ။ ကဏ္ဍိဿ ကုဍု။ တဏ္ဍုလာဒယော အနေန ကဏ္ဍန္တိ ပရိစ္ဆိန္ဒန္တီတိ ကုဍုဗော=မာနံ, ဧဝမညေပိ။

၁၂၃။ ဒရာ ဗိ။

ဒရ ဝိဒါရဏေတီမသ္မာ ဗိ ဟောတိ။ ဩဒနာဒီနိ ဒါရေန္တိ ဇတာယာတိ ဒဗ္ဗိ=ကဋစ္ဆု, ဝီမှိ ဒဗ္ဗီ။

၁၂၄။ ကရ သရ သလ ကလ ဝလ္လ ဝသာ အဘော။

ကရ-ကရဏေ, သရ-ဂတိ ဟိံသာစိန္တာသု, သလ-ဂမနတ္ထော, ကလ-သင်္ချာနေ, ဝလ ဝလ္လ-သံဝရဏေ, ဝသ-နိဝါသေ, ဧတေဟိ အဘော ဟောတိ။ ကရောတီတိ ကရဘော=ဩဋ္ဌာ, ပါဏိပ္ပဒေသော စ။ သရတိ ဂစ္ဆတီတိ သရဘော=မိဂဝိသေသော။ သလတိ ဂစ္ဆတီတိ

သလဘော=ပဋင်္ဂေါ။ ကလီယတိ ပရိမီယတိ ဝယသာတိ ကလဘော=ဟတ္ထိပေါတကော။ တဒမိနာဒိပါဌာ ဠတ္တေ ကဠဘော=သောဝ။ ဝလ္လေတိ သံဝရဏံ ကရောတီတိ ဝလ္လဘော=ပိယော။ ဝသန္တျနေနာတိ ဝသဘော=ပုင်္ဂဝေါ။

၁၂၅။ ဂဒါ ရဘော။

ဂဒတိသ္မာ ရဘော ဟောတိ။ ဂဒတီတိ ဂဒြဘော=ခရော။

၁၂၆။ ဥသရာသာ ကဘော။

ဥသ-ဒါဟေ, ရာသ-သဒ္ဒေ, ဧတေဟိ ကဘော ဟောတိ။ ဥသတိ ပဋိပက္ခေ ဒဟတီတိ ဥသဘော=သေဋ္ဌော။ ရာသတိ နဒတီတိ ရာသဘော=ဂဒြဘော။

၁၂၇။ ဣတော ဘက။

ဣ ဣတိသ္မာ ဘက ဟောတိ။ ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ဣဘော=ဟတ္ထီ။

၁၂၈။ ဂရာဝါ ဘော။

ဂရ ဃရ-သေစနေ, အဝ-ရက္ခနေ, ဧတေဟိ ဘော ဟောတိ။ ဂရတိ ဗဟိ နိက္ခမနဝသေန သိဉ္စတီတိ ဂဗ္ဘော=ပသဝေါ, ဩဝရကော စ။ အဝတိ သတ္တေ ရက္ခတီတိ အဗ္ဘံ=မေဃော။

၁၂၉။ သောဗ္ဘာဒယော။

သောဗ္ဘအာဒယော ဘန္တာ နိပစ္စန္တေ။ သဒတိဿ အဿ ဩတ္တံ, သီဒန္တိ ဧတ္ထာတိ သောဗ္ဘံ=ဝိဝရံ, သောဗ္ဘော=ဇလာသယဝိသေသော။ ကမိဿ အဿု, ကာမီယတီတိ ကုမ္ဘော=ဒသမ္ဗဏမတ္တော,

ဃဋော စ။ (ကေန ဇလေန ဥမ္ဘီယတိ ပူရီယတီတိ ဝါ ကုမ္ဘော=ဃဋော။) ကုသိဿ ဥမုက, ကုသတိ အဝှာယတီတိ ကုသုမ္ဘံ=မဟာရဇနံ။ ကုသုမ္ဘော=ကနကံ, ဧဝမညေပိ။

၁၃၀။ ဥသ ကုသ ပဒ သုခါ ကုမော။

ဥသာဒီဟိ ကုမော ဟောတိ။ ဥသတိ ဒဟတီတိ ဥသုမံ=ဥဏှံ။ ကုသတိ အဝှာယတီတိ သုကုမံ=ပုပ္ဖံ။ ပဇ္ဇတိ ဒေဝပူဇာဒိံ ယာတီတိ ပဒုမံ=ပင်္ကဇံ။ သုခယတီတိ သုခုမ=အဏု။

၁၃၁။ ဝဋုမာဒယော။

ဝဋုမအာဒယော ကုမန္တာ နိပစ္စန္ထေ။ ဝဇိဿ-န္တဿ ဋော, ဝဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝဋုမံ=ပထော။ သိလိသဿ လိဿေ, သိလိဿတီတိ သိလေသုပံ=သေမှံ။ ကမိဿ ကုင်္ကာဒေသော, ကာမီယတီတိ ကုင်္ကမံ=ကသ္မီရဇံ, ဧဝမညေပိ။

၁၃၂။ ဂုဓာ ဥမော။

ဂုဓ ပရိဝေဋ္ဌနေတီမသ္မာ ဥမော ဟောတိ။ ဂုဓတိ ပရိဝေဋ္ဌတီတိ ဂေါဓုမော=ဓညဝိသေသော။

၁၃၃။ ပဌ စရာ အမိမာ။

ပဌတိစရတိသ္မာ အမ ဣမာ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ။ ပဋ္ဌီယတိ ဥစ္စာရီယတိ ဥတ္တမဘာဝေနာတိ ပဌမံ=သေဋ္ဌံ။ စရတိ ဟီနတ္တံ ယာတီတိ စရိမံ=ပစ္ဆိမံ။

၁၃၄။ ဟိဓူဟိ မက။

ဟိ-ဂတိယံ, ဓူ-ကမ္ပနေ, ဧတေဟိ မက ဟောတိ။ ဟိနောတိ ပဝတ္တဟီတိ ဟိမံ=တုဟိနံ။ ဓုနာတိ ကမ္ပတီတိ ဓူမော=အဂ္ဂိပသဝေါ။

၁၃၅။ ဘီတော ရီသနော စ။

ဘီ-ဘယေတီမသ္မာ ရီသနော ဟောတိ မကစ။ အန္တသရာဒိလောပေါ, ဘာယန္တိ ဧတသ္မာတိ ဘီသနော=ဘယာနကော။ ဘီမော=သောဝ။

၁၃၆။ ခီ သု ဝီ ယာ ဂါဟိ သာ လူ ခု ဟု မရ ဓရ ဃရ ဇမာမ သမာ မော။

ခီ-ခယေ။ သု-သဝနေ, ဝီ-တန္တသန္တာနေ, ယာ-ပါပုဏနေ, ဂါ-သဒ္ဒေ, ဟိ-ဂတိယံ, သာ-တနုကရဏာဝသာနေသု, လူ-ဆေဒနေ, ခု-သဒ္ဒေ, ဟု-ဟဝနေ, မရ-ပါဏစာဂေ, ဓရ-ဓာရဏေ, ကရ-ကရဏေ, ဃရ-သေစနေ, ဇမ-အဒနေ, အမ ဂမ-ဂမနေ, သမ-ဥပမေ, ဧတေဟိ ဓာတူဟိ မော ဟောတိ။ ခေပနံ နိရုပဒ္ဒဝကရဏတာယ ခေမော=နိရုပဒ္ဒဝေါ။ သုနောတီတိ သောမော=စန္ဒော။ ဝါယန္တိ ဧတေနာတိ ဝေမော=တန္တဝါယောပကရဏံ။ ယာတီတိ ယာမော=ဒိနဿ ဆဋ္ဌော ဘာဂေါ, အဋ္ဌမော ဝါ။ ဂါယန္တိ ဧတ္ထာတိ ဂါမော=သံဝသထော။ ဟိနောတိ ပဝတ္တတီတိ ဟေမံ=သုဝဏ္ဏံ။ သာတိ သုန္ဒရတ္တံ တနုံ ကရောတီတိ သာမော=ကာဠော။ လူယတေတိ လောမံ=တနုရုဟံ။ ခူယတေ ဥတ္တမဘာဝေနာတိ ခေါမံ=အတသိ။ ဟဝနံ, ဟူယတေ ဝါ ဟောမံ=ဟုတိ။ မရန္တျနေနာတိ မမ္ဗံ=ယသ္မိံ တာဠိတေ န ဇီဝတိ တံ။ အတ္တာနံ ဓာရေန္တေ အပါယေ ဝဋ္ဋဒုက္ခေ စ အပတမာနေ ကတွာ ဓာရေတီတိ

ဓမ္မော=ပရိယတျာဒိ။ ကရဏံ, ကရီယတီတိ ဝါ ကမ္မံ=သုခဒုက္ခဖလာဒိ။ သေဒေါ ပဂ္ဃရတိ အနေနာတိ ဃမ္မော=နိဒါဃော။ ဇမေတိ အဘက္ခိ တဗ္ဗံ အဒတီတိ ဇမ္မော=နိဟီနော, အနိသမ္မကာရီ စ။ အမေတိ ပေမေန ပုတ္တကေသု ပဝတ္တတီတိ အမ္မာ=မာတာ။ သမေန္တိ အနေနာတိ သမ္မာ=ပိယသမုဒါစာရော။

၁၃၇။ အသ္မာဒယော။

အသ္မအာဒယော မန္တာ နိပစ္စန္တေ, ပရရူပါဒီနမဘာဝေါ နိပါတနာ။ အသ-ခေပနေ, အဿတေတိ အသ္မာ=ပါသာဏော။ ဘသ-ဘသ္မီကရဏေ, ဘသတိ ပက္ခရတီတိ ဘသ္မာ=ဆာရိကာ။ ဥသ-ဒါဟေ, ဥသတိ ဒဟတီတိ ဥသ္မာ=တေဇောဓာတု။ ဝိသ-ပဝိသနေ, ပဝိသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝေသ္မံ=ဃရံ။ ဘီ-ဘယေ, မဿ သုဉ, ဘာယန္တိ ဧတသ္မာတိ ဘေသ္မာ=ဘယာနကော။ အသတိဿ ဓင, အဿတိ ဇနေဟိ စဇီယတီတိ အဓမော=နိဟီနော။ ကရောတိဿ အဿ ဥတ္တံ, ကရောတီတိ ကုမ္မော=ကစ္ဆပေါ။ ဧဝမညေပိ။

၁၃၈။ နီတော မိ။

နယတိသ္မာ မိ ဟောတိ။ နယတီတိ နေမိ=စက္ကန္တံ။

၁၃၉။ ဦမိ ဘူမိနိမိ ရသ္မိ။

ဧတေသဒ္ဒါ မိအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဦဟ-ဝိတက္ကေ, ဟလောပေါ, ဦဟန္တိ ဝိတက္ကေန္တိ ဧတေနာတိ ဦမိ=တရင်္ဂေါ။ ဘူ-သတ္တာယံ ဩတ္တာဘာဝေါ, ဘဝန္တိ ဧတ္ထာတိ ဘူမိ=မဟီ။ နိ-ပါပနေ, ဧတ္တာဘာဝေါ, သုဂတိံ နေတိ ပါပေတီတိ နိမိ=ရာဇာ။ ရသ-အဿာဒနေ, ပရရူပါဘာဝေါ, ရသန္တိ သတ္တာ ဧတာယာတိ ရသ္မိ=ရဇ္ဇု။

(ဣတိ ပဝဂ္ဂပစ္စယဝိဓာနံ)။

၁၄၀။ မာဆာဟိ ယော။

မာ-မာနေ-ဆာ-ဆာဒနေ, ဧတေဟိ ယော ဟောတိ။ မေတိ ပရိမေတိ အညေန ဥတ္တမေန ဂုဏေန အတ္တနော အဂုဏန္တိ မာယာ=သန္တဒေါသ ပဋိစ္ဆာဒန လက္ခဏာ။ ဆေတိ ဆိန္ဒတိ သံသယန္တိ ဆာယာ=ပဋိဗိမ္ဗံ။

၁၄၁။ ဇနိဿ ဇာ စ။

ဇနိသ္မာ ယော ဟောတိ, ဇနိဿ ဇာ စ, ဇနေတီတိ ဇာယာ=ဘရိယာ။

၁၄၂။ ဟဒယာ ဒယော။

ဟဒယအာဒယော ယန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဟရိဿ ဒင, ဟရတီတိ ဟဒယံ=စိတ္တံ, မနောဓာတု မနောဝိညာဏဓာတု နိဿယော စ, တနိဿအက, အတ္တနိ ပေမံ တနောတီတိ တနယော=ပုတ္တော။ သရတိဿ သုရိ, သရတိ ဂစ္ဆတီတိ သူရိယော=အာဒိစ္စော။ ဟရတိဿ မ္မိင, သုခမာဟရတီတိ ဟမ္မိယံ=မုဏ္ဍစ္ဆဒနပါသာဒေါ။ ကသ-ဂမနေ, ကသဿ အလက, အဿ ဣ စ, ကသတိ ဝုဒ္ဓိံ ယာတီတိ ကိသလယံ=ပလ္လဝံ, ဧဝမညေပိ။

၁၄၃။ ခီ သိ သိ နီ သီ သု ဝီ ကုသူဟိ ရက။

ခီ-ခယေ, သိ-သေဝါယံ, သိ-ဗန္ဓနေ, နီ-ပါပနေ, သီ-သယေ, သု-သဝနေ, ဝီ ဝါ-ဂမနေ, ကု-သဒ္ဒေ, သူ-ပသဝေ, ဧတေဟိ ရက ဟောတိ။ ခယတိ ဒုဟနေနာတိ ခီရံ=ပယော။ ကုသုမာဒီဟိ သေဝီယတီတိ သိရော=မုဒ္ဓါ။ သေတိ သရီရံ ဗန္ဓတီတိ သိရာ=ဒေဟဗန္ဓနီ။ နေတိ, ပရေဟိဝါနီယတီတိ နီရံ=ဇလံ။ သယတီတိ သီရော=ဟလံ။ အနိဋ္ဌဖလ-

ဒါယကတ္တံ သဝတီတိ သုရာ=မဒိရာ။ သုဏောတိ ဥတ္တမဂီတာဒိန္တိ သုရော=ဒေဝေါ။ ဝေတိ ဥတ္တမဘာဝံ ယာတီတိ ဝီရော=ဝိက္ကန္တော။ ကဝတိ နဒတီတိ ကုရံ=ဘတ္တံ။ ဘယဋ္ဋိတာနံ ပဌမကပ္ပိယာနံ သူရတ္တံ ပသဝတီတိ သူရော=သူရိယော, ဝိက္ကန္တော စ။

၁၄၄။ ဟိ စိ ဒု မိနံ ဒီဃော စ။

ဟိ-ဂတိယံ, စိ-စယေ, ဒု-ဂတိယံ, မိ-ပက္ခေပနေ, ဧတေဟိ ရက ဟောတိ, ဒီဃော စာန္တဿ။ ဟိနောတိ ပဝတ္တတီတိ ဟီရံ=တာလဟီရာဒိ။ စယတီတိ စီရံ=ဝက္ကလံ။ ဒူယတိ ဒုက္ခေန ဂမီယတီတိ ဒူရံ=အနာသန္နံ။ မီယတေ ပက္ခီပီယတေတိ မီရော=သမုဒ္ဒေါ။

၁၄၅။ ဓာ တာနမီ စ။

ဓာ-ဓာရဏေ, တာ-ပါလနေ, ဧတေဟိ ရက ဟောတိ, ဤ စာန္တာဒေသော။ ဓာရေတီတိဓီရော=ဓိတိမာ။ ဇလံ တာယတီတိ တီရံ=တဋံ။

၁၄၆။ ဘဒြာယော။

ဘဒြအာဒယော ရကအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဘဒ္ဒ-ကလျာဏေ, ဒလောပေါ ပရရူပါဘာဝေါ, ဘဇီယတီတိ ဘဒြံ=ကလျာဏံ။ ဘီ-ဘယေ, နဒါဒိပါဌာ ဝီ, ဘာယန္တိ ဧတာယာတိ ဘေရီ=ဒုန္ဒုဘိ။ စိတ-သဉ္စေတနေ, ဝိပုဗ္ဗော, ဝိစိန္တိတဗ္ဗန္တိ ဝိစိတြံ=နာနာကာရံ, ယာ-ပါပုဏနေ, ရဿ တုဉ, ဂမနံ ယာတြာ=ယာနံ။ ဂုပ-ဂေါပနေ, ဥဿ ဩ, ပဿ တဉ္စ ဂေါပီယတီတိ ဂေါတြံ=ကုလာဒိ, ဘသ-ဘသ္မီကရဏေ, ရဿ တုဉ, ဘသတိ ဘက္ခံ ကရောတိ တောယာတိ ဘသ္တာ-ကမ္မာရဂဂ္ဂရီ။ ဥသ=ဒါဟေ, သလောပေါ, သောကေန တာဠိတေ ဥသတိ ဒဟတီတိ ဥရော=သရီရေကဒေသော, ဧဝမညေပိ။

၁၄၇။ မန္ဒင်္က သသာသ မထ စတာ ဥရော။

မန္ဒ-ဇဠတ္တေ, အင်္က-လက္ခဏေ, သသ-ဂတိဟိံသာပါဏနေသု, အသ-ခေပနေ, မထ မန္ထ-ဝိလောဠနေ, စတ-ယာစနေ, ဧတေဟိ ဥရော ဟောတိ။ အမန္ဒိ အသုန္ဒရတ္တာ ဇဠတ္ထမဂမီတိ မန္ဒုရာ=ဝါဇိသာလာ။ အင်္ကီယတိ လက္ခီယတီတိ အင်္ကုရော=ဗီဇပသဝေါ။ သသတိ ဟိံသတီတိ သသုရော=ဇယမ္ပတီနံ ပိတာ။ အသီယိတ္ထာတိ အသုရော=ဒါနဝေါ, အရီဟိ မထီယတိ အာလောဠီယတီတိ မထုရာ=နဂရံ။ စတီယတီတိ စတုရော=ဒက္ခော။

၁၄၈။ ဝိဓုရာဒယော။

ဝိဓုရအာဒယော ဥရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဝိဓ-ဝေဓနေ, ဧတ္တာဘာဝေါ, ဝေဓတိ ဟိံသတီတိ ဝိဓုရော=ဝိရုဒ္ဓါ။ ဥန္ဒ-ကိလေဒနေ, ဥန္ဒတိ ကိလေဒတီတိ ဥန္ဒုရော=အာခု။ မံက-မဏ္ဍနေ, နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, မင်္ကတိ အနေန အတ္တာနံ အလင်္ကရောတီတိ မကုရော=အာဒါသော, ရထော, ကက္ကော, မစ္ဆော စ။ ကုက ဝက-အာဒါနေ, ကဿ ဒွိတ္တံ။ ကုကတိ သလာဒယော အာဒဒါတီတိ ကုက္ကုရော=သာ။ မင်္ဂ-မင်္ဂလျေ, အမင်္ဂိ ပသတ္ထမဂမီတိ မင်္ဂုရော=မစ္ဆဝိသေသော, ဧဝမညေပိ။

၁၄၉။ တိမ ရုဟ ရုဓ ဗဓ မဒ မန္ဒ ဝဇာဇ ရုစ ကသာ ကိရော။

တိမ-တေမနေ, ရုဟ-ဇနနေ, ရုဓ-အာဝရဏေ, ဗဓ-ဗာဓနေ, မဒဥမ္မာဒေ, မန္ဒ-မောဒနထုတိဇဠတ္တေသု, ဝဇ အဇ-ဂမနေ, ရုစ-ဒိတ္တိယံ, ကသ-ဂမနေ, ဧတေဟိ ကိရော ဟောတိ။ တေမေတီတိ တိမိရံ=အန္ဓကာရံ, အာပေါ စ။ ရုဟတိ ပဝတ္တတီတိ ရုဟိရံ=လောဟိတံ။ ဇီဝိတံ ရုန္ဓတီတိ ရုဓိရံ=တဒေဝ။ ဗာဓီယတီတိ ဗဓိရော=သောတဝိကလော။ ဇနာ မဇ္ဇန္တိ ဧတာယာတိ မဒိရာ=သုရာ။ မောဒန္တိ ဧတ္ထာတိ မန္ဒိရံ=

ဃရံ။ ဝဇတီတိ ဝဇိရံ=ကုလိသုံ။ အဇန္တိ ဂစ္ဆန္တီ ဧတ္ထာတိ အဇိရံ=အင်္ဂဏံ ဃရဝိသယောကာသော စ။ ရောစတီတိ ရုစိရံ=မနုညံ။ ကသီယတိ ဒုက္ခေန ဂမီယတီတိ ကသိရံ=ကိစ္ဆံ။

၁၅၀။ ထိရာဒယော။

ထိရအာဒယော ကိရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဌာ-ဂတိနိဝတ္တိယံ, ဌဿ ထတ္တံ, ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ ထိရံ=စိရဋ္ဌာယီ။ ဣသ သိံသ-ဣစ္ဆာယံ, နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, ဣစ္ဆီယတီတိ သိသိရော=ဥတုဝိသေသော။ အဒ ခါဒ-ဘက္ခနေ, အာဿ ရဿတ္ထံ, ခါဒီယတိ ပါဏကေဟီတိ ခဒိရော=ဒန္တဓာဝနော, ဧဝမညေပိ။

၁၅၁။ ဒဒ ဂရေဟိ ဒုရဘရာ။

ဒဒ-ဒါနေ, ဂရ ဃရ-သေစနေ, ဧတေဟိ ယထာက္ကမံ ဒုရဘရာ ဟောန္တိ။ အန္တာနံ ဒဒါတီတိ ဒဒ္ဒုရော=ဘေကော။ ဂရတိ သိဉ္စတီတိ ဂဗ္ဘရံ=ဂုဟာ။

၁၅၂။ စရ ဒရ ဇရ ဂရ မရေဟိ တေ။

စရာဒီဟိ ဓာတူဟိ တေ စရာဒယော ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ။ စရဂတိဘက္ခနေသု စရန္တိ ဧတ္ထာတိ စစ္စရံ=ဝီထိစတုက္ကံ, အင်္ဂဏဉ္စ, ဒရ-ဝိဒါရဏေ, ဒရီယတီတိ ဒဒ္ဒရံ=ဝါဒိတ္တံ, ဘေရီ စ။ ဇရ-ဝယောဟာနိယံ, အဇရီတိ ဇဇ္ဇရော=ဇိဏ္ဏော။ ဂရ ဃရ-သေစနေ, ဂရတိ သိဉ္စတီတိ ဂဂ္ဂရော=ဘိန္နဿရော, ဟံသဿရော စ။ မရ-ပါဏစာဂေ, မရတီတိ မမ္မရော=သုက္ခပဏ္ဏံ, ပတ္ထပဏ္ဏာနံ သဒ္ဒေါ စ။

၁၅၃။ ပီတော ကွရော။

ပီ-တပ္ပနေတီမသ္မာ ကွရော ဟောတိ။ အပ္ပိဏီတိ ပီဝရံ=ထူလံ။

၁၅၄။ စီဝရာဒယော။

စီဝရအာဒယော ကွရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ စိနာတိဿ ဒီဃတ္တံ။ စီယတီတိ စီဝရံ=ကာသာဝံ။ သမ-ဥပသမေ, နဒါဒိတ္တာ ဝီ, ပရိဠာဟံ သမေတီတိ သံဝရီ=ရတ္တိ။ ဓာဿ ဤ, ဇာလကုမိနာဒီနိ ဓာရေတီတိ ဓီဝရော=ကောဋ္ဋော, တာယတိဿ ဤ, ယေန ကေနစိ အတ္တာနံ တာယတီတိ တီဝရော=ဟီနဇာတိ။ နယတိဿီ, နယန္တိ ဧတ္ထ သတ္တာတိ နီဝရံ=ဃရံ, ဧဝမညေပိ။

၁၅၅။ ကုတော ကြိရော။

ကု-သဒ္ဒေတီမသ္မာ ကြိရော ဟောတိ။ ကဝတိ နဒတီတိ ကုရရော=ပက္ခီ, ဣတ္ထိယံ ဝီမှိ ကုရရီ။

၁၅၆။ ဝသာသာ ဆရော။

ဝသ-နိဝါသေ, အသ-ခေပနေ, ဧတေဟိ ဆရော ဟောတိ။ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝစ္ဆရော=ဝဿော။ သံပုဗ္ဗော, သံဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ သံဝစ္ဆရော=သောဝ။ အသတိ ဝိဿဇ္ဇေတီတိ အစ္ဆရာ=ဒေဝကညာ, အင်္ဂုလိဖောဋနဉ္စ။

၁၅၇။ မသာ ဆေရော စ။

မသ-အမသနေတီမသ္မာ ဆေရော ဟောတိ ဆရော စ။ တဏှာယ ပရာမသနံ မစ္ဆေရံ=သကသမ္ပတ္တိနိဂုဟနံ, မစ္ဆရံ=တဒေဝ။

၁၅၈။ ဓူ ဝါတော သရော။

ဓုနာတိ ဝါတီဟိ သရော ဟောတိ။ ဓုနာတီတိ ဓူသရော=လူခေါ ဤသံပဏ္ဍု စ။ ဝါတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါသရော=ဒိဝသော။

၁၅၉။ ဘမာဒီဟျရော။

ဘမ တသ မန္ဒ ကန္ဒာဒီဟိ အရော ဟောတိ။ ဘမတီတိ ဘမရော=မဓုကရော။ တသတိ တန္တံ ဂဏှာတီတိ တသရော=သုတ္တဝေဋ္ဌနော။ မန္ဒန္တိ မောဒန္တိ ဧတ္ထာတိ မန္ဒရော=ပဗ္ဗတော။ ကန္ဒတိ အဝှာယတီတိ ကန္ဒရော=ဒရီ။ ဒိဝဿ ဧတ္တံ, ဒေဝန္တိ ကီဠန္တိ ဧတေနာတိ ဒေဝရော=ပတိရော ဘာတာ။

၁၆၀။ ဝဒိဿ ဗဒစ။

ဝဒတိသ္မာ အရော ယောတိ, ဝဒတိဿ ဗဒါဒေသော စ။ ဝဒန္တိ ဧတေနာတိ ဗဒရော=ကက္ကန္ဓူဖလံ။ ဝီမှိ ဗဒရီ=ကက္ကန္ဓူ။

၁၆၁။ ဝဒ ဇနာနံ ဌငစ။

ဝဒ ဇနေဟိ အရော ဟောတိ, ဌင စာန္တာဒေသော။ ဝဒတီတိ ဝဌရော=မူဠော ဝဌရံ=ထူလံ။ ဇာယတီတိ ဇဌရံ=ဥဒရံ။

၁၆၂။ ပစိဿိဌငစ။

ပစတိသ္မာ အရော ဟောတိ ဣဌငစာန္တာဒသော။ ပစန္တိ ဧတေနာတိ ပိဌရော=ထာလီ။

၁၆၃။ ဝကာ အရဏ။

ဝက ကုက-အာဒါနေတိမသ္မာ အရဏဟောတိ။ ဝကေတိ အာဒဒါတိ ဧတာယာတိ ဝါကရာ=မိဂဗန္ဓနီ။

၁၆၄။ သိင်္ဂျင်္ဂါဂ မဇ္ဇကလာလာ အာရော။

သိင်္ဂိဣတိ နာမဓာတု, အင်္ဂ-ဂမနတ္ထော, အဂ-ကုဋိလဂမနေ, မဇ္ဇသံသုဒ္ဓိယံ, ကလ-သင်္ချာနေ, အလ-ဗန္ဓနေ, ဧတေဟိ အာရော ဟောတိ။ ဝိဇ္ဈနတ္ထေန သိင်္ဂံ ဝိယ သိင်္ဂံ=နာဂရိကဘာဝသင်္ခါတဿ ကိလေသသိင်္ဂဿေတံ နာမံ, တံကရောတိ သိင်္ဂံ ဝါ ပယုတ္တံ, တံ ကရောတိ ရာဂီသု ပဘဝတီတိ ဝါ, “ဓာတွတ္ထေ နာနာမသ္မီ”တိ (၅.၁၂) ဣ, ပုဗ္ဗ သရလောပေါ, သိင်္ဂိ, တတော အာရော, “သရောလောပေါ သရေ”တိ (၁.၂၆) ဣလောပေါ, ပုဗ္ဗေ “ဝိပ္ပဋိသေဓေ”တိ (၁.၂၂) အနိဋ္ဌပ္ပဋိသေဓော, ဧတ္ထ ဟိ အာရတော အညတ္ထ သာဝကာသပုဗ္ဗသရလောပေါဝ, ဣပစ္စယတော အညတ္ထ စ, သိင်္ဂါရော=ကိလေသသိင်္ဂကရဏံ, ဝိလာသောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ အင်္ဂတိ ဝိနာသံ ဂစ္ဆတီတိ အင်္ဂါရော=ဒဍ္ဎကဋ္ဌံ။ အဂန္တိ ဂစ္ဆန္တိ ဧတ္ထာတိ အဂါရံ=ဃရံ။ လီဟနေန အတ္တနော သရီရံ မဇ္ဇတိ နိမ္မလတ္တံ ကရောတီတိ မဇ္ဇာရော=ဗိဠာရော။ ကလာတိ နိဒ္ဒေသာ လဿ ဠတ္တံ, ဧတေန ဂုဏံ ကလီယတိ ပရိမီယတီတိ ကဠာရော=ပိင်္ဂလော။ ဒီဃတ္တံ အလတိ ဗန္ဓတီတိ အဠာရော=ဝင်္ကော ဝိသာလော စ။

၁၆၅။ ကမိဿဿု စ။

ကမ-ဣစ္ဆာယမိစ္စသ္မာ အာရော ဟောတိ, အဿ ဥ စ။ ကာမီယတီတိ ကုမာရော=ဗာလော။

၁၆၆။ ဘိင်္ဂါရာဒယော။

ဘိင်္ဂါရပ္ပဘုတယော အာရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဘရ=ဘရဏေ, ဘရဏံ ဓာရဏံ ပေါသနဉ္စ, ဓာရဏတ္ထဿ ဘရတိဿ ဘိင်္ဂါဒေသော,

ဘရတိ ဒဓာတိ ဥဒကန္တိ ဘိင်္ဂါရော=ဟေမဘာဇနံ။ က္လေဒ က္လိဒ-အလ္လ ဘာဝေ, လ လောပေါ, က္လေဒယတီတိ ကေဒါရံ=ခေတ္တံ, (ကေ ဇလေ သတိ ဒါရော ဝိဒါရဏမဿာတိ ဝါ ကေဒါရံ=တဒေဝ, ဗဟုလာဓိကာရာ သတ္တမိယာ န လောပေါ။) ဝိဒ-လာဘေတီမသ္မာ ကုပုဗ္ဗာ အာရော ဒဿ ဠတ္တံ ဣဿ ဧတ္တာဘာဝေါ သမာသေ ကုဿ ဩ စ နိပစ္စန္တေ, ကုံ ပထဝိံ ဝိန္ဒတိ တတြုပ္ပန္နတာယာတိ ကောဝိဠာရော=ဒိဂုဏပတ္တော။

၁၆၇။ ကရာ မာရော။

ကရောတိသ္မာ မာရော ဟောတိ။ လောဟကိစ္စံ ကရောတီတိ ကမ္မာရော=လောဟကာရော။

၁၆၈။ ပုသ သရေဟိ ခရော။

ပုသ သရေဟိ ခရော ဟောတိ။ ပေါသီယတိ ဇလေနာတိ ပေါက္ခရံ=ပဒုမံ။ သရတိ ဝိကာရံ ဂစ္ဆတီတိ သက္ခရာ=ဥစ္ဆုဝိကာရော။

၁၆၉။ သရ ဝသ ကလာ ကီရော ဝဿုဋ စ။

ဧတေဟိ ကီရော ဟောတိ ဝဿ ဥဋ စ။ သရီယတီတိ သရီရံ=ဒေဟော။ ဝသန္တိ ဝါသံ ကရောန္တိ ဧတေနာတိ ဥသီရံ=ဗီရဏမူလံ။ အနေန ထူလာဒိ ကလီယတိ ပရိမီယတိတိ ကလိရော=အင်္ကုရော။

၁၇၀။ ဂမ္ဘီရာဒယော။

ဂမ္ဘီရအာဒယော ကီရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဂမိဿ ဘုက, မလောပေါ ဝါ, ပထဝိံ, ဘိန္ဒိတွာ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ ဂမ္ဘီရော, ဂဘီရော=

အဂါဓော, ကုလိဿ လဿ ဠော, ပါဒေ ကုလတိ ပတ္ထရတီတိ ကုဠီရော=ကက္ကဋော, ဧဝမညေပိ။

၁၇၁။ ခဇ္ဇ ဝလ္လ မသာ ဦရော။

ခဇ္ဇ-မဇ္ဇနေ, ဝလ ဝလ္လ-သံဝရဏေ, သမ-အာမသနေ, ဧတေဟိ ဦရော ဟောတိ, ခဇ္ဇီယတီတိ ခဇ္ဇူရော, ဝီမှိ ခဇ္ဇူရီ=ရုက္ခဝိသေသော။ ဝလ္လီယတိ သံဝရီယတီတိ ဝလ္လူရော=သုက္ခမံသော။ မသီယတီတိ မသူရော=ဝီဟိဝိသေသော။

၁၇၂။ ကပ္ပူရာဒယော။

ကပ္ပူရအာဒယော ဦရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ တုဋ္ဌိမုပ္ပာဒေတုံ ကပ္ပတိ သက္ကောတီတိ ကပ္ပူရံ=ဃနသာရော။ ကရောတိဿ အဿု, ကိဗ္ဗိသံ ကရောတီတိ ကုရူရော=ပါပကာရီ။ ပသ-ဗာဓနေ, ပသတိ ပီဠေတီတိ ပသူရော=ဒုဋ္ဌော, ဗျဉ္ဇနံ, ဧဝံနာမကော စ, ဧဝမညေပိ။

၁၇၃။ ကဌ စကာ ဩရော။

ကဌ-ကိစ္ဆဇီဝနေ, စက-ပရိဝိတက္ကနေ, ဧတေဟိ ဩရော ဟောတိ။ ကဌတိ ကိစ္ဆေန ဇီဝတီတိ ကဌောရော=ထဒ္ဓါ။ စကတိ ပရိဝိတက္ကေတီတိ စကောရော=ပက္ခိဝိသေသော။

၁၇၄။ မောရာဒယော။

မောရအာဒယော ဩရန္တာ နိပစ္စန္တေ။ မီ-ဟိံသာယံ, ဤလောပေါ, မယတိ ဟိံသတီတိ မောရော=မယူရော။ ကသ-ဂမနေ,

အဿိ, ကသတိ ဂစ္ဆတီတိ ကိသောရော=ပဌမဝယော အဿော။ မဟီယတိ ပူဇီယတီတိ မဟောရော=ဝမ္မိကော, ဧဝမညေပိ။

၁၇၅။ ကုတော ဧရက။

ကု-သဒ္ဒေတီမသ္မာ ဧရက ဟောတိ။ “ယုဝဏ္ဏာနမိယငုဝင သရေ”တိ (၅.၁၃၆) ဥဝင, ကဝတိ နဒတီတိ ကုဝေရော=ဝေဿဝဏော။

၁၇၆။ ဘူ သူဟိ ရိက။

ဘူသတ္တာယံ, သူ-ပသဝနေ, ဧတေဟိ ရိက ဟောတိ။ ဘဝတီတိ ဘူရိ=ပဟူတံ, ငီမှိ ဘူရီ=မေဓာ။ သဝတိ ဟိတံ ပသဝတီတိ သူရိ=ဝိစက္ခဏော။

၁၇၇။ မီ ကသီ နီဟိ ရု။

မီ-ဟိံသာယမိစ္စသ္မာ, ကပုဗ္ဗာ သယတိသ္မာ, နယတိသ္မာ စ ရု ဟောတိ။ ရံသီဟိ အန္ဓကာရံ မီယတိ ဟိံသတီတိ မေရု=သိရေရု, ကေ ဇလေ သယတိ ပဝတ္တတီတိ ကသေရု=တိဏဝိသေသော။ အတ္တနိဿိတေ သုန္ဒရတ္တံ နေတိ ပါပေတီတိ နေရု=ပဗ္ဗတော။

၁၇၈။ သိနာ ဧရု။

သိနာ-သောစေယျေတီမသ္မာ ဧရု ဟောတိ။ သိနာတိ သုစိံ ကရောတီတိ သိနေရု=ပဗ္ဗတရာဇာ။

၁၇၉။ ဘီ ရုဟိ ရုက။

ဘီ-သယေ, ရု-သဒ္ဒေ, ဧတေဟိ ရုက ဟောတိ။ ဘာယန္တိ ဧတသ္မာတိ ဘီရု=ဘယာနကော။ ရဝတီတိ ရုရု=မိဂေါ။

၁၈၀။ တမာ ဗူလော။

တမ-ဘူသနေတီမသ္မာ ဗူလော ဟောတိ။ မုခံ တမေတိ ဘူသေတီတိ တမ္ဗူလံ=မုခဘူသနံ။

၁၈၁။ သိတော လကဝါလာ။

သိ-သေဝါယမိစ္စသ္မာ လကဝါလဣစ္စေတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ။ သတ္တေဟိ သေဝီယတီတိ သိလာ=ပါသာဏော, သေလော=ပဗ္ဗတော။ ဇလံ သေဝတီတိ သေဝါလော=ဇလတိဏံ။

၁၈၂။ မင်္ဂ ကမ သမ္ဗ သဗ သက ဝသ ပိသ ကေဝ ကလ ပလ္လ ကဌ ပဋ ကုဏ္ဍ မဏ္ဍာ အလော။

မင်္ဂ-မင်္ဂလျေ, ကမ-ဣစ္ဆာယံ, သမ္ဗ-မဏ္ဍနေ, သဗဣတိ အဿေဝ ကတမလောပဿ နိဒ္ဒေသော, သက-သတ္တိယ, ဝသ-နိဝါသေ, ပိသဂမနေ, ကေဝ-သေဝနေ, ကလ-သင်္ချာနေ, ပလ္လ-ဂမနေ, ကဌ ကိစ္ဆဇီဝနေ, ပဋ-ဂမနတ္ထော, ကုဏ္ဍ-ဒါဟေ, မဏ္ဍ-ဘူသနေ, ဧတေဟိ အလော ဟောတိ။ မင်္ဂန္တိ သတ္တာ ဧတေန ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တီတိ မင်္ဂလံ=ပသတ္ထံ။ ကာမီယတီတိ ကမလံ-ပင်္ကဇံ။ သမ္ပတိ မဏ္ဍေတီတိ သမ္ဗလံ=ပါထေယျံ။ သဗလံ=ဝိသဘာဂ ဝဏ္ဏဝန္တံ။ သက္ကောတိ ဝတ္တုန္တိ သကလံ=သဗ္ဗံ။ ဝသတီတိ ဝသလော=သုဒ္ဒေါ။ ပိယဘာဝံ ပိသတိ ဂစ္ဆတီတိ ပေသလော=ပိယသီလော။ ကေဝတိ ပဝတ္တတီတိ ကေဝလံ=သကလံ။ ကလီယတိ ပရိမီယတိ ဥဒကမေတေနာတိ ကလလံ=အပတ္ထိန္နံ, ပလ္လတိ အာဂစ္ဆတိ ဥဒကမေတသ္မာတိ ပလ္လလံ=အပ္ပောဒကော သရော။ ကဌန္တိ ဧတ္ထ ဒုက္ခေန ယန္တီတိ ကဌလံ=ကပါလခဏ္ဍံ, ပဋတိ ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတီတိ ပဋလံ=သမူ-

ဟော။ ဃံသေန ကုဏ္ဍတိ ဒဟတီတိ ကုဏ္ဍလံ=ကဏ္ဏာဘရဏံ။ မဏ္ဍီယတိ ပရိစ္ဆေဒကရဏဝသေန ဘူသီယတီတိ မဏ္ဍလံ=သမန္တတော ပရိစ္ဆိန္နံ။

၁၈၃။ မုသာ ကလော။

မုသတိသ္မာ ကလော ဟောတိ။ မုသတိ ဧတေနာတိ မုသလော=အယောဂ္ဂေါ။

၁၈၄။ ထလာဒယော။

ထလအာဒယော ကလန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဌဿ ထော, ပုဗ္ဗသရလောပေါ, တိဋ္ဌန္တိ ဧတ္ထာတိ ထလံ=ဥန္နတပ္ပဒေသော။ ပါ-ပါနေ, ဥပုဗ္ဗော, ဒွိဘာဝသရလောပါ, ဥဒကံ ပိဝတီတိ ဥပ္ပလံ=ကုဝလယံ။ ပတိဿ ပါဋံ, ပတတိ ဂစ္ဆတိ ပရိပါကန္တိ ပါဋလံ=ဖလံ, တမ္ဗဝဏ္ဏံ ကုသုမဉ္စ။ ဗံဟိဿ နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, ဗံဟတိ ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတီတိ ဗဟလံ=ဃနံ။ စုပိဿ ဥဿ အတ္တံ, စုပတိ ဧကတ္ထ န တိဋ္ဌတီတိ စပလော=အနဝဋ္ဌိတော, ဧဝမညေပိ။

၁၈၅။ ကုလာ ကာလော စ။

ကုလ-ပတ္ထာရေတီမသ္မာ ကာလော ဟောတိ ကလော စ။ ကုလတိ အတ္တနော သိပ္ပံ ပတ္ထရတီတိ ကုလာလော=ကုမ္ဘကာရော။ ကုလတိ ပက္ခေ ပသာရေတီတိ ကုလလော=ပက္ခိဇာတိ။

၁၈၆။ မုဠာလာဒယော။

မုဠာလအာဒယော ကာလန္တာ နိပစ္စန္တေ။ မီလ-နိမီလနေ, ဥတ္တဠတာနိ, ဥဒ္ဓဋမတ္တေ နိမီလတီတိ မုဠာလံ=ဘိသံ။ ဗလ-ပါဏနေ, ဣတ္တ-

ဠတ္တာနိ, မူသိကာဒိခါဒနေန ဗလတိ ဇီဝတီတိ ဗိဠာလော=မဇ္ဇာရော။ ကပ္ပိဿ သံယောဂါဒိလောပေါ, ကပ္ပန္တိ ဇီဝိကံ ဧတေနာတိ ကပါလံ=ဃဋာဒိခဏ္ဍံ။ ပီ တပ္ပနေ။ “ယုဝဏ္ဏာနမိယငုဝင သရေ”တိ (၅.၁၃၆) ဣယင, အတ္တနော ဖလေန သတ္တေ သန္တပ္ပေတီတိ ပိယာလော-ရုက္ခော။ ကုဏ-သဒ္ဒေ, ဝါတသမုဋ္ဌိတာ ဝီစိမာလာ ဧတ္ထ ကုဏန္တိ နဒန္တီတိ ကုဏာလော=ဧကော မဟာသရော။ ဝိသ-ပဝိသနေ, ပဝိသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝ္သာလော=ဝိတ္ထိဏ္ဏော။ ပလ-ဂမနေ, ဝါတေန ပလတိ ဂစ္ဆတီတိ ပလာလံ=သဿာနမုပနီတဓညာနံ နာဠပတ္တာနိ။ သရတိဿ သိဂေါ, သသာဒယော သရတိ ဟိံသတီတိ သိဂါလော=ကောတ္ထု, ဧဝမညေပိ။

၁၈၇။ စဏ္ဍ ပတာ ဏာလော။

စဏ္ဍ-စဏ္ဍိကျေ, ပတ ပထ-ဂမနေ, ဧတေဟိ ဏာလော ဟောတိ။ စဏ္ဍေတိ ပီဠေတီတိ စဏ္ဍာလော=မာတင်္ဂေါ, ပတတိ အဓောဂစ္ဆတီတိ ပါတာလံ=ရသာတလံ။

၁၈၈။ မာဒိတော လော။

မာ-မာနေ, ဣ-အဇ္ဈေနဂတီသု, ပီ-တပ္ပနေ, ဒူ-ပရိတာပေ, ဧဝမာဒီဟိ လော ဟောတိ။ မီယတိ ပရိမီယတီတိ မာလာ=ပန္တိ။ ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ဧလာ=သုခုမေလာ။ ပိဏေတိ တပ္ပေတိ ဧတ္ထာတိ ပေလာ=အာသိတ္တကူပဓာနံ။ ဒူယတိ ပရိတာပေတီတိ ဒေါလာ=ကီဠနယာနကံ။ ကလသင်္ချာနေ, ကလနံ ကလ္လံ=ယုတ္တံ။

၁၈၉။ အန သလ ကလ ကုက သဌ မဟာ ဣလော။

အန-ပါဏနေ, သလ-ဂမနေ, ကလ-သင်္ချာနေ, ကုက ဝက-အာဒနေ, သဌ-ကိတဝေ, အရဟ မဟ-ပူဇာယံ, ဧတေဟိ ဣလော ဟောတိ။

အနတိ ပဝတ္တတီတိအနိလော=မာလုတော။ သလတိ ဂစ္ဆတီတိ သလိလံ=ဇလံ။ ကလတိ ပဝတ္တတီတိ ကလိလံ=ဂဟနံ။ ကုကတိ အတ္တနော နာဒေန သတ္တာနံ မနံ ဂဏှာတီတိ ကောကိလော=ပရပုဏ္ဍော။ သဌတိ ဝဉ္စေတီတိ သဌိလော=သဌော။ မဟီယတိ ပူဇီယတီတိ မယိလာ=ဣတ္ထီ။

၁၉၀။ ကုဋာ ကိလော။

ကုဋ-ကောဋိလျေတီမသ္မာ ကိလော ဟောတိ။ အကုဋိ ကုဋိလတ္တမဂမီတိ ကုဋိလော=ဝင်္ကော။

၁၉၁။ သိထိလာဒယော။

သိထိလအာဒယော ကိလန္တာ နိပစ္စန္တေ။ သဟ ခမာယံ, သဟိဿ သိထတ္တံ, သဟိတုမလန္တိ သိထိလံ=အဒဠှံ။ ကမ္ပိဿ သံယောဂါဒိလောပေါ, ပရဒုက္ခေ သတိ ကမ္ပတီတိ ကပိလော=ဣသိ။ ကဗ-ဝဏ္ဏေ, ဗဿ ပေါ, အကဗိ နီလာဒိဝဏ္ဏတ္တမဂမီတိ ကပိလော=ဝဏ္ဏဝိသေသော။ မထိဿ မိထော, မထီယတီတိ မိထိလာ=ပူရီ, ဧဝမညေပိ။

၁၉၂။ စဋ ကဏ္ဍ ဝဋ္ဋ ပုထာ ကုလော။

စဋ-ဘေဒနေ, ကဏ္ဍ-ဆေဒနေ, ဝဋ္ဋ-ဝတ္တနေ, ပုထ ပထ-ဝိတ္ထာရေ, ဧတေဟိ ကုလော ဟောတိ။ စဋတိ မိတ္တေ ဘိန္ဒတီတိ စဋုလော=စာဋုကာရီ။ ကဏ္ဍီယတိ ဆိန္ဒီယတီတိ ကဏ္ဍုလော=ရုက္ခော။ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဋ္ဋုလော=ပရိမဏ္ဍလော။ အပတ္ထရီတိ ပုထုလော=ဝိတ္ထာရော။

၁၉၃။ တုမုလာဒယော။

တုမုလအာဒယော ကုလန္တာ နိပစ္စန္တေ။ တမ ခေဒနေ, အဿု, အတမိ ဝိတ္ထိဏ္ဏတ္တမဂမီတိ တုမုလော=ပတ္ထဋော။ တမိဿ ဍုက်,

တမီယတိ ဝိကာရမာပါဒီယတီတိ တဏ္ဍုလော=ဝီဟိသာရော။ နိပုဗ္ဗဿ စိနာတိဿ ဣလောပေါ, အတ္ထိကေဟိ နိစီယတေတိ နိစုလော=ဟိဇ္ဇလော, ဧဝမညေပိ။

၁၉၄။ ကလ္လ ကပ တက္က ပဋာ ဩလော။

ကလ္လ-သဒ္ဒေ, ကပ-အစ္ဆာဒနေ, တက္က-ဝိတက္ကေ, ပဋ-ဂမနေ, ဧတေဟိ ဩလော ဟောတိ။ ဝါတဝေဂေန သမုဒ္ဒတော ဥဋ္ဌဟိတွာ ကလ္လတိ နဒတီတိ ကလ္လောလော=မဟာဝီစိ။ ကပတိ ဒန္တေ အစ္ဆာဒတီတိ ကပေါလော=ဝဒနေကဒေသော။ တက္ကီယတီတိ တက္ကောလံ=ကောလကံ။ ပဋတိ ဗျာဓိမေတေန ဂစ္ဆတီတိ ပဋောလော=တိတ္တကော။

၁၉၅။ အင်္ဂါ ဥလောလီ။

အင်္ဂ-ဂမနတ္ထော, ဧတသ္မာ ဥလဥလီ ဟောန္တိ။ အင်္ဂန္တိ ဧတေန ဇာနန္တီတိ အင်္ဂုလံ=ပမာဏံ။ အင်္ဂတိ ဥဂ္ဂစ္ဆတီတိ အင်္ဂလိ=ကရသာခါ။

၁၉၆။ အဉ္ဇာလိ။

အဉ္ဇ-ဗျတ္တိ မက္ခန ဂတိ ကန္တီသု, ဧတသ္မာ အလိ ဟောတိ။ အဉ္ဇေတိ ဘတ္တိမနေန ပကာသေတီတိ အဉ္ဇလိ=ကရပုဋော။

၁၉၇။ ဆဒါ လိ။

ဆဒ-သံဝရဏေ, ဧတသ္မာ လိ ဟောတိ။ ဆာဒေတီတိ ဆလ္လီ=သကလိကာ။

၁၉၈။ အလ္လျာဒယော။

အလ္လိအာဒယော လိအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ အရ-ဂမနေ, အရတိ ပဝတ္တတီတိ အလ္လိ=ရုက္ခော။ နယတိဿ ဧတ္တာဘာဝေါ, အတ္တိကေဟိ

နီယတီတိ ၄ နီလိ, ငီမှိ နီလီ=ဂစ္ဆဇာတိ။ “သရမှာ ဒွေ”တိ (၁.၃၄) လဿ ဒွိဘာဝေ ရဿတ္တေ စ နိလ္လီတိပိ ဟောတိ။ ပါလိဿ ပါ, ပါလေတိ ရက္ခတီတိ ပါလိ, ငီမှိ ပါလီ=ပန္တိ။ ပါလိဿ ပလော, ပါလေတိ ရက္ခတီတိ ပလ္လိ=ကုဋိ။ စုဒ-စောဒနေ, ဩတ္တာဘာဝေါ, စောဒီယတီတိ စုလ္လိ=ဥဒ္ဓနံ, ဧဝမညေပိ။

၁၉၉။ ပိလာဒီဟျဝေါ။

ပိလ-ဝတ္တနေ, ပလ္လ-ဂမနေ, ပဏ-ဗျဝဟာရထုတီသု, ဧဝမာဒီဟိ အဝေါ ဟောတိ။ ပိလျတေတိ ပေလဝေါ=လဟု။ ပလ္လတီတိ ပလ္လဝေါ=ကိသလယံ။ ပဏီယတီတိ ပဏဝေါ=မုဒင်္ဂေါ။ ဧဝမညေပိ။

၂၀၀။ သာဠဝါဒယော။

သာဠဝအာဒယော အဝန္တာ နိပစ္စန္တေ။ သလ-ဂမနတ္ထော, ဥပန္တဿ ဒီဃော ဠတ္တဉ္စ နိပါတနာ။ သလတိ ပဝတ္တတီတိ သာဠ ဝေါ=အဘိသင်္ခတံ ဗဒရာဒိဖလခါဒနီယံ။ ကိတ-နိဝါသေ, ဧတ္တာဘာဝေါ, ကေတတီတိ ကိတဝေါ=ဇူတကာရော, စောရော စ။ မူ-ဗန္ဓနေ, ဦဿ ရဿတ္တံ, တုဉ စာဝဿ, မုနာတိ ဗန္ဓတီတိ မုတဝေါ=စဏ္ဍာလော။ ဝလ ဝလ္လ-သံဝရဏေ, ဠတ္တံ, ဝလတိ, ဝလျတေတိ ဝါ ဝဠဝါ=တုရင်္ဂကန္တာ။ မုရ-သံဝေဠနေ, မုရီယတီတိ မုရဝေါ=မုဒင်္ဂေါ, ဧဝမညေပိ။

၂၀၁။ သရာ အာဝေါ။

သရတိသ္မာ အာဝေါ ဟောတိ။ သရတိ ပဝတ္တတီတိ သရာဝေါ=ဘာဇနဝိသေသော။

၂၀၂။ အလ မလ ဗိလာ ဏုဝေါ။

အလ-ဗန္ဓနေ, မလ မလ္လ-ဓာရဏေ, ဗိလ-ဘေဒနေ, ဧတေဟိ ဏုဝေါ ဟောတိ။ လတာဟိ အလီယတီတိ အာလုဝေါ=ဂစ္ဆဇာတိ။ မလတိ ဓာရေတီတိ မာလုဝေါ=ပတ္တလတာ။ ဗိလတိ ဘိန္ဒတီတိ ဗေလုဝေါ=ရုက္ခော။

၂၀၃။ ဂါတွီ ဝေါ။

ကာ ဂါ-သဒ္ဒေတီမသ္မာ ဤဝေါ ဟောတိ။ ဂါယန္တိ ဧတာယာတိ ဂီဝါ=ဂလော။

၂၀၄။ သုတော ကွတွာ။

သု-သဝနေတီမသ္မာ ကွ ကွာ ဟောန္တိ။ သုဏာတီတိ သုဝေါ=ကီရော။ သုဝါ=သုဏော။

၂၀၅။ ဝိဒွါ။

ဝိဒတိသ္မာ ကွာ ပရရူပါဘာဝေါ အ နိပစ္စန္တေ။ ဝိဒတိ ဇာနာတီတိ ဝိဒွါ=ဝိဒူ။

၂၀၆။ ထုတော ရေဝေါ။

ထု-အဘိတ္ထဝေ, ဧတသ္မာ ရေဝေါ ဟောတိ။ ထဝတိ သိဉ္စတီတိ ထေဝေါ=ဖုသိတံ။

၂၀၇။ သမာ ရိဝေါ။

သမ-ဥပသမေ, ဧတသ္မာ ရိဝေါ ဟောတိ။ သမေတိ ဥပသမေတီတိ သိဝေါ=ဥမာပတိ, သိဝါ=သိဂါလော, သိဝံ=သန္တိ။

၂၀၈။ ဆဒါ ရဝိ။

ဆဒ-သံဝရဏေ, ဧတသ္မာ ရဝိ ဟောတိ။ ဆာဒေတီတိ ဆဝိ=ဇုတိ။

၂၀၉။ ပူရ တိမာ ကိသော ရဿော စ။

ပူရ-ပူရဏေ, တိမ-တေမနေ, ဧတေဟိ ကိသော ဟောတိ ဦဿ ရဿော စ။ ပူရေတီတိ ပုရိသော=ပုမာ။ (ပုရေ ဥစ္စဋ္ဌာနေ သေတိ ပဝတ္တတီတိ ဝါ ပုရိသော=သောဝ။) တေမေတီတိ တိမိသံ=တမော။

၂၁၀။ ကရာ ဤသော။

ကရောတိသ္မာ ဤသော ဟောတိ။ ကရီယတီတိ ကရီသံ=ဂူထံ။

၂၁၁။ သိရီသာဒယော။

သိရီသအာဒယော ဤသန္တာ နိပစ္စန္တေ။ သရတိဿ အဿိ, သပ္ပဒဋ္ဌကာလာဒီသု သရီယတီတိ သိရီသော=ရုက္ခော။ ပူရိဿ ရဿတ္တံ, ပူရေတီတိ ပုရီသံ=ဂူထံ။ တလိဿ ဒီဃော, တလတိ သတ္တာနံ ပတိဋ္ဌာနံ ဘဝတီတိ တာလီသံ=ဩသဓိဝိသေသော, ဧဝမညေပိ။

၂၁၂။ ကရာ ရိဗ္ဗိသော။

ကရောတိသ္မာ ရိဗ္ဗိသော ဟောတိ။ ကရီယတီတိ ကိဗ္ဗိသံ=ပါပံ။

၂၁၃။ သသာသ ဝသ ဝိသ ဟန ဝန မနာန ကမာ သော။

သသ-ဂတိ ဟိံသာ ဝိဿသ ပါဏနေသု, အသ-ခေပနေ, ဝသ-နိဝါသေ, ဝိသ-ပဝိသနေ, ဟန-ဟိံ သာယံ, ဝန သန-သမ္ဘတ္တိယံ, မန-ဉာဏေ, အန-ပါဏနေ, ကမ-ဣစ္ဆာယံ, ဧတေဟိ သော ဟောတိ, သသန္တိ ဇီဝန္တိ သတ္တာ ဧတေနာတိ သဿံ=ကလမာဒိ, အသတိ ခိပတီတိ

အဿော=ဟယော။ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝဿံ=သံဝစ္ဆရော။ ဝိသတီတိ ဝေဿော=တတိယဝဏ္ဏော။ ဟညတေတိ ဟံသော=သိတစ္ဆဒေါ။ ဝနောတိ ပတ္ထရတီတိ ဝံသော=သန္တာနော, ဝေဠု စ။ မညတေတိ မံသံ=ပိသိတံ, အနတိ ဇီဝတိ ဧတေနာတိ အံသော=ဧကာဋ္ဌာသော, ဘုဇသိရော စ။ ကာမီယတီတိ ကံသော=ပရိမာဏံ။

၂၁၄။ အာမိ ထု ကု သီတော သက။

အာပုဗ္ဗော မိ-ပက္ခေပေ, ထု-အဘိတ္ထဝေ ကု-သဒ္ဒေ, သီ-သယေ, ဧတေဟိ သက ဟောတိ။ အာမီယတိ အန္တော ပက္ခိပီယတီတိ အာမိသံ=ဘက္ခံ။ ထဝီယတီတိ ထုသော=ဝီဟိတစော။ ကဝတိ ဝါတေန နဒတီတိ ကုသော=တိဏဝိသေသော။ သယန္တိ ဧတ္ထ ဦကာတိ သီသံ=မုဒ္ဓါ, ကာလတိပု စ။

၂၁၅။ ဖဿာဒယော။

ဖဿအာဒယော သကအန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ဖုသ-သမ္ဖဿေ, ဥဿတ္ထံ, ဖုသတီတိ ဖဿော=ကာယဝိညာဏဝိသယော။ ဖုဿော=နက္ခတ္တံ။ ပုသ ပေါသနေ, ပေါသီယတီတိ ပုဿံ=ဖလဝိသေသော။ ဘူ-သတ္တာယံ, ဘူဿ ရဿော, အဘဝီတိ ဘုသံ=တုစ္ဆဓညံ, အံကိဿ ဥက, အင်္ကေတိ အနေန အညေတိ အင်္ကုသော=ဂဇပတောဒေါ။ ဖာယ-ဝုဒ္ဓိယံ, ပပုဗ္ဗော, ယလောပေါ, ဖာယတိ ဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတီတိ ပပ္ဖာသံ=ဒေဟကောဋ္ဌာသဝိသေသော။ ကလိသ္မာ သဿ မာဉ, ကုလိသ္မာ စ, ကလီယတိ ပရိမီယတီတိ ကမ္မာသော=သဗလော, ကမ္မာသံ=ပါပံ။ ကုလတိ ပတ္ထရတီတိ ကုမ္မာသော=ဘက္ခဝိသေသော။ မနိဿ ဇူက, မညတိ သဓနတ္တံ ဧတာယာတိ မဉ္ဇူသာ=ကဋ္ဌပေဠာ။ ပီဿ ယူက, ပိဏေတီတိ ပီယူသံ=အမတံ။ ကုလ-သံဝရဏေ, ဣက, ကုလီယတိ သံဝရီယတီတိ

ကုလိသံ=ဝဇိရံ။ ဗလ-သံဝရဏေ, ဣက, လဿ ဠတ္တဉ္စ, ဗလတိ ဧတေန မစ္ဆေ ဂဏှာတီတိ ဗဠိသော=မစ္ဆဝေဓနံ။ မဟိဿ ဧက, မဟီယတီတိ မဟေသီ=ကတာဘိသေကာ ပဓာနိတ္ထီ, ဧဝမညေပိ။

၂၁၆။ သုတော ဏိသက။

သုဏာတိသ္မာ ဏိသက ဟောတိ။ သုဏာတီတိ သုဏိသာ=ပုတ္တဘရိယာ။

၂၁၇။ ဝေတာတ ယု ပနာလ ကလ စမာ အသော။

ဝေတ-သုတ္တိယော ဓာတု, အတ-သာတစ္စဂမနေ, ယု-မိဿနေ, ပနထုတိယံ, အလ-ဗန္ဓနေ, ကလ-သင်္ချာနေ, စမ-အဒနေ, ဧတေဟိ အသော ဟောတိ။ ဝေတတိ ပဝတ္တတီတိ ဝေတသော=ဝါနီရော။ အတတိ ဝါတေရိတော နိစ္စံ ဝေဓတ္တံ ယာတီတိ အတသော=ဝနပ္ပတိဝိသေသော ဝီမှိ အဘသီ=ဂစ္ဆဝိသေသော။ ယဝီယတိ မိဿီယတီတိ ယဝသော=ပသုဃာသော။ ပညတေ ထဝီယတေတိ ပနသော=ကဏ္ဍဏီဖလော။ အလီယတိ ဗန္ဓိယတီတိ အလသော=မန္ဒကာရီ။ ကလီယတီတိ ကလသော=ကုမ္ဘော။ စမတိ အဒတိ အနေနာတိ စမသော=ဟောမဘာဇနံ။

၂၁၈။ ဝယ ဒိဝ ကရ ကရေဟျသဏသကပါသကသာ။

ဝယတျာဒီဟိ အသဏအာဒယော ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ။ ဝယတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါယသော=ကာကော။ ဒိဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထာတိ ဒိဝသော=ဒိနံ။ ကရီယတီတိ ကပ္ပာသော=သုတ္တသမ္ဘဝေါ။ ကိဗ္ဗိသံ ကရောတီတိ ကက္ကသော=ဖရုသော။

၂၁၉။ သသ မသ ဒံသာသာ သု။

သသာဒီဟိ သု ဟောတိ။ သသတိ ဇီဝတီတိ သဿု=ဇယမ္ပတီနံ မာတာ။ မသီယတီတိ မဿု=ပုရိသမုခေ ပဝဒ္ဓလောမာနိ။ “လောပေါ”တိ (၁.၃၉) နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, ဒံသီယတိ ဗန္ဓမနေနာတိ ဒဿု=စောရော။ အသီယတိ ခိပီယတီတိ အဿု=ဗပ္ပော။

၂၂၀။ ဝိဒါ ဒသုက။

ဝိဒိသ္မာ ဒသုက ဟောတိ။ ဝိဒတိ ဇာနာတီတိ ဝိဒ္ဒသု=ဝိဒွါ။

၂၂၁။ သသာ ရီဟော။

သသတိသ္မာ ရီဟော ဟောတိ။ သသတိ ဟိံသတီတိ သီဟော=ကေသရီ။

၂၂၂။ ဇီဝါမာ ဟော ဝမာ စ။

ဇီဝ-ပါဏဓာရဏေ, အမ-ဂမနေ, ဧတေဟီ ဟော ဟောတိ, ဝမာ စာန္တာဒေသာ ယထာက္ကမံ, အာဒေသဝိဓာနံ ပန ပရရူပဗာဓနတ္ထံ။ “ဗျဉ္ဇနေ ဒီဃရဿာ”တိ (၁.၃၉) ရဿတ္တံ, ဇီဝန္တိ ဧတာယာတိ ဇိဝှာ=ရသနာ။ အမတိ ပဝတ္တတီတိ အမှံ=အသ္မာ။ ပပုဗ္ဗေ အမတိ ပဝတ္တတီတိ ပမှံ=ပခုမံ။

၂၂၃။ တဏှာဒယော။

တဏှအာဒယော ဟန္တာ နိပစ္စန္တေ။ တသ-ပိပါသာယံ, သဿ ဏတ္တံ, ဧဝမုပရိ စ, တသတိ ပါတုမိစ္ဆတိ ဧတာယာတိ တဏှာ=လော ဘော။ ကသ-ဝိလေခနေ, ကသတီတိ ကဏှော=ကာဠော။ ဇုတ-ဒိတ္တိယံ, တဿ ဏတ္တံ, ဩတ္တာဘာဝေါ စ, ဇောတေတီတိ ဇုဏှာ=စန္ဒ-

ပဘာ။ မီလိဿ ဠော, နိမီလန္တျနေန အက္ခီနီတိ မီဠှံ-ဂူထံ။ ဂါဟိဿ ဠော, ဂယှတီတိ ဂါဠှံ, ဒဟိဿ ဠော, ဒဟတီတိ ဒဠှံ, ဗဟိဿ ဠော, ဒီဃော စ, ဗဟတိ ဝုဒ္ဓိံ ဝစ္ဆတီတိ ဗာဠှံ, ဧတေ တယော ဒဠှတ္ထာ။ ဂမိဿ အဿိ, ဂစ္ဆတီတိ ဂိမှော-နိဒါဃော။ ပဋကလာနံ အက စ, ပဋတိ ယာတီတိ ပဋဟော=ဘေရိဝိသေသော။ ကလီယတိ ပရိမီယတိ အနေန သူရဘာဝေါတိ ကလဟော=ဝိဝါဒေါ။ ကဋဝရာနံ အာက, ကဋန္တိ ဧတ္ထ ဩသဓာဒိံ မဒ္ဒန္တီတိ ကဋာဟော=ဘာဇနဝိသေသော။ ဝရီယတီတိ ဝရာဟော=သူကရော။ လုနာတိဿ ဩ, လုနာတိ ဧတေနာတိ လောဟံ=အယာဒိ။ ဧဝမညေပိ။

၂၂၄။ ပဏုဿဟာ ဟိဟီ ဏောဠင စ။

ပဏာ ဥပုဗ္ဗသဟာ စ ဟိဟီ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ, ဏဩဠင စာန္တာဒေသာ, အာဒေသဝိဓာနသာမတ္ထိယာ ပရရူပါဘာဝေါ, ပဏီယတိ ဝေါဟရီယတီတိ ပဏှိ=ပါဒဿ ပစ္ဆာဘာဂေါ။ ဥဿဟတီတိ ဥဿာဠှီ-ဝီရိယံ။

၂၂၅။ ခီ မိ ပီ စု မာ ဝါကာဟိ ဠော ဥဿ ဝါ ဒီဃော စ။

ခီ-ခယေ, မိ-ပက္ခေပေ, ပီ-တပ္ပနေ, စု-စဝနေ, မာ-မာနေ, ဝီ ဝါ-ဂမနေ, ကာ ဂါ-သဒ္ဒေ, ဧတေဟိ ဠော ဟောတိ, ဥကာရဿ ဝါ ဒီဃော စ။ ခီယတီတိ ခေလော=လာလာ။ မီယတိ ပက္ခိပီယတီတိ မေဠာ=မသိ။ ပိဏေတီတိ ပေဠာ=ဘာဇနဝိသေသော။ စဝတီတိ စူဠာ=သိခါ။ စောဠော=ပိလောတိကော။ မီယတိ ပရိမီယတီတိ မာဠော=ဧကကူဋသင်္ဂဟိတော အနေကကောဏဝန္တော ပဋိဿယဝိသေသော။ ဝါတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါဠော=စဏ္ဍမိဂေါ။ ကာယတိ ဖရုသံ ဝဒတီတိ ကာဠော=ကဏှော, ဝီမှိ ကာဠီ=ကဏှာ။

၂၂၆။ ဂုတော ဠက စ။

ဂု-သဒ္ဒေတီမသ္မာ ဠက ဟောတိ ဠော စ။ ဂဝတိ ပဝတ္တတိ ဧတေနာတိ ဂုဠော=ဥစ္ဆုဝိကာရော။ ဂေါဠော=လကုဏ္ဍကော။

၂၂၇။ ပင်္ဂုဠာဒယော။

ပင်္ဂုဠအာဒယော ဠက အန္တာ နိပစ္စန္တေ။ ခဉ္ဇ-ဂတိဝေကလ္လေ, ပင်္ဂုအာဒေသော, အခဉ္ဇိ ဂတိဝေကလ္လမာပဇ္ဇီတိ ပင်္ဂဠော=ပီဌသပ္ပီ။ ကရောတိသ္မာ ဠဿ ခဉ, ကိဗ္ဗိသံ ကရောတီတိ ကက္ခဠော=ကုရူရော။ ကုကတိဿ ကုက, ကုကျတိ ပါပကာရီဟိ အာဒီယတီတိ ကုက္ကုဠံ=သင်္ကု သံကိဏ္ဏော သောဗ္ဘော။ ကုက္ကုဠော=ထုသဂ္ဂီ။ မံကိဿ ဥက, ဗိန္ဒု လောပေါ စ, မံကေတိ ဝနံ မဏ္ဍေတီတိ မကုဠော=အဝိကသိတကုသုမံ။

၂၂၈။ ပါတော ဠိ။

ပါတိသ္မာ ဠိ ဟောတိ။ အတ္ထံ ပါတိ ရက္ခတီတိ ပါဠိ=တန္တိ။

၂၂၉။ ဝီတော ဠု။

ဝီတိသ္မာ ဠု ဟောတိ။ ဝေတိ ပဝတ္တတီတိ ဝေဠု=ဝေဏု။

(ဣတိ အဝဂ္ဂပစ္စယဝိဓာနံ)။

ဣတိ မောဂ္ဂလ္လာနေ ဗျာကရဏေ ဝုတ္တိယံ

ဏွာဒိကဏ္ဍော သတ္တမော။

သုတ္တံ ဓာတု ဂဏော ဏွာဒိ၊ နာမလိင်္ဂါနုသာသနံ။

ယဿ တိဋ္ဌတိ ဇီဝှဂ္ဂေ၊ သ ဗျာကရဏကေသရီ။

သမတ္တာ စာယံ မောဂ္ဂလ္လာနဝုတ္တိ

သတ္တဟိ ဘာဏဝါရေဟိ။

၁။ ယဿ ရညော ပဘာဝေန၊ ဘာဝိတတ္တယမာကုလံ။

အနာကုလံ ဒုလဒ္ဓီဟိ၊ ပါပဘိက္ခူဟိ သဗ္ဗသော။

၂။ လင်္ကာယ မုနိရာဇဿ၊ သာသနံ သာဓု သဏ္ဌိကံ။

ပုဏ္ဏစန္ဒသမာယောဂါ၊ ဝါရိဓီဝ ဝိဝဒ္ဓတေ။

၃။ ပရက္ကမဘုဇေ တသ္မိံ၊ သဒ္ဓါဗုဒ္ဓိဂုဏောဒိတေ။

မနုဝံသဒ္ဓဇာကာရေ၊ လင်္ကာဒီပံ ပသာသတိ။

၄။ မောဂ္ဂလ္လာနေန ထေရေန၊ ဓီမတာ သုစိဝုတ္တိနာ။

ရစိတံ ယံ သုဝိညေယျ-မသန္ဒိဒ္ဓ’မနာကုလံ။

၅။ အသေသဝိသယဗျာပိ၊ ဇိနဗျပ္ပထ နိဿယံ။

သဒ္ဓသတ္ထ’မနာယာသ-သာဓိယံ ဗုဒ္ဓိဝဒ္ဓနံ။

၆။ တဿ ဝုတ္တိ သမာသေန၊ ဝိပုလတ္ထပကာသနီ။

ရစိတာ ပုန တေနေဝ၊ သာသနုဇ္ဇောတကာရိနာတိ။

မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ နိဋ္ဌိတံ။