ဓမ္မလမ်း
← နိရုတ္တိဒီပနီ

နိရုတ္တိဒီပနီ

ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။

ပါဠိ မူရင်းသာ — မြန်မာပြန်နှင့် English ဘာသာပြန် မတင်ရသေးပါ။

စာ-၄၆၁

ဝိဒ-အနုဘဝနေ, ဝေဒေတိ, ဝေဒယတိ, ပဋိသံဝေဒေတိ, ပဋိသံဝေဒယတိ။

ပဋိ, နိ, ပပုဗ္ဗော အာစိက္ခနေ, ပဋိဝေဒေတိ, ပဋိဝေဒယတိ, နိဝေဒေတိ, နိဝေဒယတိ, ပဝေဒေတိ, ပဝေဒယတိ ဣစ္စာဒိ။

စုရာဒိဂဏော နိဋ္ဌိတော။

ဝိကရဏပစ္စယရာသိ နိဋ္ဌိတော။

သာမည ခ, ဆ, သရာသိ

အထ ဓာတုပစ္စယာ ဝုစ္စန္တေ။

ကြိယာဝါစီဘာဝေန ဓာတုရူပါ ပစ္စယာ ဓာတုပစ္စယာ, ကြိယတ္ထပစ္စယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ, တသ္မာ တေဟိပိ သဗ္ဗေသံ တျာဒိ, တဗ္ဗာဒိဝိဘတ္တိ, ပစ္စယာနံ သမ္ဘဝေါ။

တိဇ, မာန, ကိတ, ဂုပ, ဗဓ။

၆၉၃။ တိဇမာနေဟိ ခသာ ခမာဝီမံသာသု [က. ၄၃၃; ရူ. ၅၂၈; နီ. ၉၀၆-၉; စံ. ၁.၁.၁၇, ၂၈; ပါ. ၃.၁.၅]။

ခမာယံ ဝီမံသာယဉ္စ ပဝတ္တေဟိ တိဇ, မာနဓာတူဟိ ပရံ ကမေန ခ, သပစ္စယာ ဟောန္တိ။

တိဇ-ခမာယံ, ဣမိနာ ခပစ္စယော။

စာ-၄၆၂

၆၉၄။ ခဆသာနမေကဿရံ ဒွေ [က. ၄၅၈; ရူ. ၄၆၁; နီ. ၉၃၉; စံ. ၅.၁.၁; ပါ. ၆.၁.၁, ၉; ‘။မေကသရောဒိ။’ (ဗဟူသု)]။

ခ, ဆ, သပစ္စယန္တာနံ ဓာတုရူပါနံ ပဌမံ သဒ္ဒရူပံ ဧကဿရံ ဒွေရူပံ ဟောတီတိ ‘တိဇ, တိဇ’ဣတိ ဒွိရူပေ ကတေ ‘လောပေါနာဒိဗျဉ္ဇနဿာ’တိ အနာဒိဗျဉ္ဇနဘူတဿ ဇ-ကာရဿ လောပေါ, ‘ပရရူပမယကာရေ ဗျဉ္ဇနေ’တိ ဓာတွန္တဇကာရဿ ပရရူပတ္တံ။ ‘စတုတ္ထဒုတိယေသွေသံ တတိယပဌမာ’တိ သံယောဂါဒိဿ ခဿ ကတ္တံ, ‘တိတိက္ခ’ဣတိ ဓာတုပစ္စယန္တရူပံ, တတော တျာဒျုပ္ပတ္တိ။

တိတိက္ခတိ, တိတိက္ခန္တိ။

ကမ္မေ-တိတိက္ခီယတိ။

ကာရိတေ-တိတိက္ခေတိ, တိတိက္ခယတိ, တိတိက္ခာပေတိ, တိတိက္ခာပယတိ။

ကမ္မေ-တိတိက္ခာပီယတိ, တိတိက္ခာပီယန္တိ။

တိတိက္ခတု, တိတိက္ခန္တု, တိတိက္ခေယျ, တိတိက္ခေယျုံ ဣစ္စာဒိ။

ခမာယန္တိ ကိံ? တိဇ-နိသာနေ, တေဇေတိ, တေဇေန္တိ။

ကာရိတေ-တေဇေတိ။ “သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတီ”တိ [မ. နိ. ၃.၂၇၆] ပါဠိ။

မာန-ဝီမံသာယံ, တတော သပစ္စယော။ ‘ခဆသာနမေကဿရံ ဒွေ’တိ ‘မာန, မာန’ဣတိ ဒွိရူပေ ကတေ -

၆၉၅။ မာနဿ ဝီ ပရဿ စ မံ [က. ၄၆၃-၇; ရူ. ၅၃၂-၃; နီ. ၉၄၄]။

ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ မာနဿ ဝီ ဟောတိ, ပရဿ စ သဗ္ဗဿ မာနဿ မံ ဟောတိ။

ဝီမံသတိ, ဝီမံသန္တိ။

ကမ္မေ-ဝီမံသီယတိ, ဝီမံသီယန္တိ။

ကာရိတေ-ဝီမံသေတိ, ဝီမံသယတိ, ဝီမံသာပေတိ, ဝီမံသာပယတိ။

ကမ္မေ-ဝီမံသာပီယတိ, ဝီမံသာပီယန္တိ။

ဝီမံသာယန္တိ ကိံ? မာန-ပူဇာယံ, မာနေတိ, သမ္မာနေတိ, အဘိမာနေတိ, ပူဇေတီတိ အတ္ထော။

ကိတ-ရောဂါပနယနေ သံသယေ စ။

၆၉၆။ ကိတာ တိကိစ္ဆာသံသယေသု ဆော [က. ၄၃၃; ရူ. ၅၂၈; နီ. ၉၀၆-၉; စံ. ၁.၁.၁၈; ပါ. ၃.၁.၅ ကာ]။

တိကိစ္ဆာယံ သံသယေ စ ပဝတ္တကိတဓာတုတော ပရံ ဆော ဟောတိ။

‘ကိတ, ကိတ’ ဣတိ ဒွိရူပေ ကတေ -

၆၉၇။ ကိတဿာသံသယေတိ ဝါ [က. ၄၆၃; ရူ. ၅၃၂; နီ. ၉၄၄]။

သံသယမှာ အညသ္မိံ တိကိစ္ဆတ္ထေ ပဝတ္တဿ ကိတဓာတုဿ ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ ကိတဿတိ ဟောတိ ဝါ။ ‘ပရရူပမယကာရေ ဗျဉ္ဇနေ’တိ ပရရူပတ္တံ, သံယောဂါဒိဿ စကာရတ္တံ။

တိကိစ္ဆတိ, တိကိစ္ဆန္တိ။ ဒေဝါပိ နံ တိကိစ္ဆန္တိ, မာတာပေတ္တိဘရံ နရံ [ဇာ. ၂.၂၂.၄၀၈]။

ကမ္မေ-တိကိစ္ဆီယတိ, တိကိစ္ဆီယန္တိ။

ကာရိတေ-တိကိစ္ဆေတိ, တိကိစ္ဆယတိ, တိကိစ္ဆာပေတိ, တိကိစ္ဆာပယတိ။

ဝါသဒ္ဒေန တိကာရာဘာဝေ ‘ကဝဂ္ဂဟာနံ စဝဂ္ဂဇာ’တိ ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ စဝဂ္ဂေါ, စိကိစ္ဆတိ, စိကိစ္ဆန္တိ, စိကိစ္ဆီယတိ, စိကိစ္ဆီယန္တိ။

အသံသယေတိ ကိံ? ဝိစိကိစ္ဆတိ, ဝိစိကိစ္ဆန္တိ။

တိကိစ္ဆတ္ထ, သံသယတ္ထတော အညသ္မိံ အတ္ထေ -

ကိတ-ဉာဏေ နိဝါသေ စ, ကေတတိ, သံကေတတိ, နိကေတတိ။

ဂုပ-နိန္ဒာယံ။

၆၉၈။ နိန္ဒာယံ ဂုပဗဓာ ဗဿ ဘော စ [က. ၄၃၃; ရူ. ၅၂၈; စံ. ၁.၁.၁၉, ၂၀; ပါ. ၃.၁.၅, ၆ ကာ]။

နိန္ဒာယံ ပဝတ္တေဟိ ဂုပ, ဗဓေဟိ ပရံ ဆပစ္စယော ဟောတိ, ဗဿ စ ဘော ဟောတိ။ ဒွိရူပေ ကတေ အနာဒိဗျဉ္ဇနလောပေါ။

၆၉၉။ ဂုပိဿိ [က. ၄၆၅; ရူ. ၄၆၃; နီ. ၉၄၆; ‘ဂုပိဿုဿ’ (ဗဟူသု)]။

ဂုပိဿ ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ ဥ-ကာရဿ ဣ ဟောတိ။ ဂဿ စဝဂ္ဂတ္တံ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ, သံယောဂါဒိဿ ပဌမတ္တံ။

ဇိဂုစ္ဆတိ, ဇိဂုစ္ဆန္တိ။

ကမ္မေ-ဇိဂုစ္ဆီယတိ, ဇိဂုစ္ဆီယန္တိ။

ကာရိတေ-ဇိဂုစ္ဆေတိ, ဇိဂုစ္ဆယတိ, ဇိဂုစ္ဆာပေတိ, ဇိဂုစ္ဆာပယတိ။ ဇိဂုစ္ဆတု, ဇိဂုစ္ဆန္တု ဣစ္စာဒိ။

နိန္ဒာယန္တိ ကိံ? ဂုပ-သံဝရဏေ, ဂေါပေတိ, ဂေါပယတိ။

ဗဓ-နိန္ဒာယံ, ဒွိရူပါဒိမှိ ကတေ -

၇၀၀။ ခဆသေဿိ [က. ၄၆၅; ရူ. ၄၆၃; နီ. ၉၄၆; ‘ခဆသေသွဿိ’ (ဗဟူသု)]။

ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ အဿ ဣ ဟောတိ ခ, ဆ, သေသူတိ အဿ ဣတ္တံ, ပရဗကာရဿ စ ဘတ္တံ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပါဒိ။

ဗိဘစ္ဆတိ, ဝိရူပေါ ဟောတီတိ အတ္ထော။ ဗိဘစ္ဆန္တိ။

နိန္ဒာယန္တိ ကိံ? ဗဓ-ဗန္ဓန, ဟိံသာသု, ဗာဓေတိ, ဗာဓယတိ။ ဝါတံ ဇာလေန ဗာဓေသိ [ဇာ. ၁.၁၂.၈]။

ကမ္မေ-ဗာဓီယတိ, ဗာဓီယန္တိ, ဗဇ္ဈတိ, ဗဇ္ဈန္တိ။

ဣတိ သာမည ခ, ဆ, သရာသိ။

တုမိစ္ဆတ္ထေ ခဆသရာသိ

၇၀၁။ တုံသ္မာ လောပေါ စိစ္ဆာယံ တေ [က. ၄၃၄; ရူ. ၅၃၄; နီ. ၉၁၀; စံ. ၁.၁.၂၂; ပါ. ၃.၁.၇]။

တုမန္တေဟိ ဣစ္ဆတ္ထေ တေ ခ, ဆ, သာ ဟောန္တိ, တုံပစ္စယဿ စ လောပေါ ဟောတိ။ ဣဒဉ္စ သုတ္တံ တုမိစ္ဆတ္ထသမ္ဘဝေ သတိ သဗ္ဗဓာတုပဒေဟိပိ ခ, ဆ, သာနံ ပဝတ္တိဒီပနတ္ထံ။ တေန တုမိစ္ဆတ္ထေ သ, ဆပစ္စယေ ကတွာ ‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ သ, ဆာနံ အာဒိမှိ ဤအာဂမံ ကတွာ “အပုတ္တံ ပုတ္တမိဝ အာစရိတုံ ဣစ္ဆတိ ပုတ္တီယီသတိ, ပဗ္ဗတော ဝိယ အတ္တာနံ အာစရိတုံ ဣစ္ဆတိ ပဗ္ဗတာယီသတိ, ဒါတုံ ဣစ္ဆတိ ဒိစ္ဆတိ” ဣစ္စာဒီနိ သိဇ္ဈန္တိ။

ဘုဇ, ဃသ, ဟန, ဇိ, ဟရ, ပါ, သု။

ဘုဉ္ဇိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ-ဘုဇတော ခပစ္စယော, တုံပစ္စယလောပေါ, ဒွိတ္တံ, ပုဗ္ဗဿ အနာဒိလောပေါ, ပရရူပတ္တေ သံယောဂါဒိဿ ပဌမတ္တံ, ပုဗ္ဗဿ ဘဿ ဗတ္တံ, ဗုဘုက္ခတိ, ဗုဘုက္ခန္တိ, ဗုဘုက္ခီယတိ, ဗုဘုက္ခီယန္တိ, ဗုဘုက္ခေတိ, ဗုဘုက္ခယတိ, ဗုဘုက္ခာပေတိ, ဗုဘုက္ခာပယတိ, ဗုဘုက္ခာပီယတိ, ဗုဘုက္ခာပီယန္တိ, ဗုဘုက္ခတု, ဗုဘုက္ခန္တု, ဗုဘုက္ခေယျ, ဗုဘုက္ခေယျုံ, ဗုဘုက္ခိ, ဗုဘုက္ခိံသု, ဗုဘုက္ခိဿတိ, ဗုဘုက္ခိဿန္တိ, ဗုဘုက္ခိဿာ, ဗုဘုက္ခိဿံသု။

ဃသ-အဒနေ, ဃသိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - ဆပစ္စယော, ဒွိတ္တာဒိ, ပုဗ္ဗဿ ဃဿ ဂတ္တံ, ဂဿ ဇတ္တံ, အဿ ဣတ္တံ, ဇိဃစ္ဆတိ, ဇိဃစ္ဆန္တိ, ဇိဃစ္ဆီယတိ, ဇိဃစ္ဆီယန္တိ, ဇိဃစ္ဆေတိ, ဇိဃစ္ဆာပေတိ ဣစ္စာဒိ။

ဟန-ဟိံ သာယံ, ဟန္တုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - ဆပစ္စယော, ဒွိတ္တာဒိ, ‘ကဝဂ္ဂဟာနံ စဝဂ္ဂဇာ’တိ ပုဗ္ဗဿ ဟဿ ဇော, အဿ ဣတ္တံ။

၇၀၂။ ပရဿ ဃံ သေ။

ဒွိတ္တေ ပရဿ ဟနဿ ဃံ ဟောတိ သေ ပရေ။

ဇိဃံသတိ, ဇိဃံသန္တိ။

ဇိ-ဇယေ, ဇေတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - သပစ္စယော, ဒွိတ္တံ။

၇၀၃။ ဇိဟရာနံ ဂီ [က. ၄၆၂, ၄၇၄; ရူ. ၄၆၇, ၅၃၅; နီ. ၉၄၃-၉၅၄]။

ဇိ, ဟရာနံ ဒွိတ္တေ ပရဿ ဇိဿ ဟရဿ စ ဂီ ဟောတိ သေ ပရေ။

ဇိဂီသတိ, ဇိဂီသန္တိ, ဝိဇိဂီသတိ, ဝိဇိဂီသန္တိ။

ဟရ-ဟရဏေ, ဒွိတ္တာဒိ, ပရဿ ဂီ, ပုဗ္ဗဿ ဟဿ ဇော, အဿ ဣတ္တံ, ဇိဂီသတိ, ဟရိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထော, ဇိဂီသန္တိ။

ပါ-ပါနေ, ပိဝိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - သပစ္စယော, ဒွိတ္တံ, ‘ရဿော ပုဗ္ဗဿာ’တိ ရဿော, အဿ ဣတ္တံ, ပိပါသတိ, ပိပါသန္တိ, ပိပါသီယတိ, ပိပါသီယန္တိ။

သု-သဝနေ, သောတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - ဒွိတ္တေ ပရဿ ဒွိတ္တံ, သုဿုသတိ [သုဿူသတိ (ဗဟူသု)], သုဿုသန္တိ, သုဿုသီယတိ, သုဿုသီယန္တိ, သုဿုသေတိ, သုဿုသယတိ, သုဿုသာပေတိ, သုဿုသာပယတိ, သုဿုသာပီယတိ, သုဿုသာပီယန္တိ, သုဿုသတု, သုဿုသန္တု ဣစ္စာဒိ။

တိတိက္ခိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ - တိတိက္ခတော သပစ္စယော, သပစ္စယပရတ္တာ ပုန ဒွိတ္တပ္ပသင်္ဂေ -

စာ-၄၆၇

၇၀၄။ န ပုန [စံ. ၅.၁.၆]။

သကိံ ဒွိတ္တေ ကတေ ပုန ဒွိတ္တံ န အာပဇ္ဇတီတိ ပုန ဒွိတ္တာဘာဝေါ, ‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ဦ အာဂမော။

တိတိက္ခိသတိ, တိတိက္ခိသန္တိ ဣစ္စာဒိ။ ဧဝံ တိကိစ္ဆိတုံ ဣစ္ဆတီတိ တိကိစ္ဆိသတိ, တိကိစ္ဆိသန္တိ, စိကိစ္ဆိသတိ, စိကိစ္ဆိသန္တိ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ တုမိစ္ဆတ္ထေ ခ, ဆ, သ ရာသိ။

နာမဓာတုရာသိ

ပုတ္တံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ -

၇၀၅။ ဤယော ကမ္မာ [က. ၄၃၇; ရူ. ၅၃၈; နီ. ၉၁၂; စံ. ၁.၁.၂၃, ၂၄; ပါ. ၃.၁.၈, ၉]။

ကမ္မတ္ထာ နာမပဒမှာ ဣစ္ဆတ္ထေ ဤယော ဟောတီတိ ကမ္မဘူတာ ပုတ္တသဒ္ဒတော ဣစ္ဆာယံ ဤယော, ‘ပုတ္တီယ’ဣတိ ဓာတုပစ္စယန္တရူပံ, တတော တျာဒျုပ္ပတ္တိ။

ပုတ္တီယတိ, ပုတ္တီယန္တိ, ပုတ္တီယေတိ, ပုတ္တီယယတိ, ပုတ္တီယာပေတိ, ပုတ္တီယာပယတိ, ပုတ္တီယာပီယတိ, ပုတ္တီယာပီယန္တိ။ ဧဝံ စီဝရီယတိ, စီဝရီယန္တိ, ပတ္တီယတိ, ပတ္တီယန္တိ, ပရိက္ခာရီယတိ, ပရိက္ခာရီယန္တိ ဣစ္စာဒိ။

အပုတ္တံ သိဿံ ပုတ္တမိဝ အာစရတီတိ အတ္ထေ -

၇၀၆။ ဥပမာဏာစာရေ [က. ၄၃၆; ရူ. ၅၃၇; နီ. ၉၁၂; စံ. ၁.၁.၂၅; ပါ. ၃.၁.၁၀]။

ဥပမီယတိ ဥပမေတဗ္ဗော အတ္ထော ဧတေနာတိ ဥပမာနံ, ဥပမာနဘူတာ ကမ္မပဒတော အာစာရတ္ထေ ဤယော ဟောတိ။

ပုတ္တီယတိ, ပုတ္တီယန္တိ သိဿံ။

ကမ္မေ-အပုတ္တောပိ ပုတ္တော ဝိယ အာစရီယတိ ပုတ္တီယီယတိ, ပုတ္တီယီယန္တိ, ပုတ္တီယေတိ, ပုတ္တီယယတိ, ပုတ္တီယာပေတိ, ပုတ္တီယာပယတိ, ပုတ္တီယာပီယတိ, ပုတ္တီယာပီယန္တိ။ ဧဝံ သိဿီယတိ, သိဿီယန္တိ။

ကုဋိယံ ဝိယ ပါသာဒေ အာစရတီတိ အတ္ထေ -

၇၀၇။ အာဓာရာ [က. ၄၃၆; ရူ. ၅၃၇; နီ. ၉၁၂; စံ. ၁.၁.၂၆; ပါ. ၃.၁.၁၀]။

ဥပမာနဘူတာ အာဓာရဘူတာ စ နာမမှာ အာစာရတ္ထေ ဤယော ဟောတိ။

ကုဋီယတိ, ကုဋီယန္တိ ပါသာဒေ, နဒိယံ ဝိယ သမုဒ္ဒေ အာစရတိ နဒီယတိ, နဒီယန္တိ ဣစ္စာဒိ။

အရညေ ဝိယ နဂရေ အာစရတိ အရညီယတိ, အရညီယန္တိ နဂရေ။ ဧဝံ ဂေဟီယတိ ဝိဟာရေ။

လောကဓမ္မေဟိ အကမ္ပနီယဋ္ဌေန ပဗ္ဗတော ဝိယ အတ္တာနံ အာစရတီတိ အတ္ထေ -

၇၀၈။ ကတ္တုတာယော [က. ၄၃၅; ရူ. ၅၃၆; နီ. ၉၁၁; စံ. ၁.၁.၂၇; ပါ. ၃.၁.၁၁]။

ဥပမာနဘူတာ ကတ္တုဘူတာ စ နာမမှာ အာစာရတ္ထေ အာယော ဟောတီတိ ပဗ္ဗတသဒ္ဒတော အာယော။ တတော တျာဒျုပ္ပတ္တိ။

ပဗ္ဗတာယတိ သံဃော, ပဗ္ဗတာယန္တိ, စိစ္စိဋော ဝိယ အတ္တာနံ အာစရတိ စိစ္စိဋာယတိ, သဒ္ဒေါ။ ဧဝံ ပဋပဋာယတိ, ကဋကဋာယတိ, ဓူမဓူမာယတိ, ဓူပါယတိ, သန္ဓူပါယတိ။

အဘုသမ္ပိ ဘုသံ ဘဝတီတိ အတ္ထေ -

၇၀၉။ ဈတ္ထေ [က. ၄၃၅; ရူ. ၅၃၆; နီ. ၉၁၁; စံ. ၁.၁.၃၀; ပါ. ၃.၁.၁၂, ၁၃]။

စီပစ္စယဿ အတ္ထော အဗ္ဘူတတဗ္ဘာဝေါ ဈတ္ထော နာမ။ ကတ္တုတော ဈတ္ထေ အာယော ဟောတိ။

ဘုသာယတိ, ဘုသာယန္တိ, အပဋောပိ ပဋော ဘဝတိ ပဋာယတိ, ပဋာယန္တိ, အလောဟိတမ္ပိ လောဟိတံ ဘဝတိ လောဟိတာယတိ။ ဧဝံ နီလာယတိ, ကမလာယတိ, စန္ဒာယတိ, စန္ဒနာယတိ, ကဉ္စနာယတိ, ဝဇိရာယတိ။

ကတ္တုတောတွေဝ? ဘုသံ ကရောတိ။

သဒ္ဒံ ကရောတီတိ အတ္ထေ -

၇၁၀။ သဒ္ဒါဒီဟိ ကရောတိ [က. ၄၃၅; ရူ. ၅၃၆; နီ. ၉၁၁; စံ. ၁.၁.၃၆; ပါ. ၃.၁.၁၇, ၁၈; ‘သဒ္ဒါဒီနိ’ (ဗဟူသု)]။

သဒ္ဒါဒီဟိ ဒုတိယန္တေဟိ နာမေဟိ ကရောတျတ္ထေ အာယော ဟောတိ။

သဒ္ဒါယတိ, သဒ္ဒါယန္တိ, ဝေရံ ကရောတိ ဝေရာယတိ, ဝေရာယန္တိ, ကလဟံ ကရောတိ ကလဟာယတိ, ကလဟာယန္တိ, မေတ္တံ ကရောတိ မေတ္တာယတိ, မေတ္တာယန္တိ, ကရုဏံ ကရောတိ ကရုဏာယတိ, ကရုဏာယန္တိ, မုဒိတံ ကရောတိ မုဒိတာယတိ, မုဒိတာယန္တိ, ဥပေက္ခံ ကရောတိ ဥပေက္ခာယတိ, ဥပေက္ခာယန္တိ, ကုက္ကုစ္စံ ကရောတိ ကုက္ကုစ္စာယတိ, ကုက္ကုစ္စာယန္တိ, ပိယံ ကရောတိ ပိယာယတိ, ပိယာယန္တိ, ပစ္စယံ သဒ္ဒဟနံ ကရောတိ ပတ္တိယာယတိ, ပတ္တိယာယန္တိ, တဏှံ ကရောတိ တဏှာယတိ, တဏှာယန္တိ, တဏှီယတိ, တဏှီယန္တိ ဝါ, ကရောတျတ္ထေ ဤယော။ မမ ဣဒန္တိ ကရောတိ မမာယတိ, မမာယန္တိ။

နမော ကရောတီတိ အတ္ထေ -

၇၁၁။ နမောတွဿော [စံ. ၁.၁.၃၇; ပါ. ၃.၁.၁၉]။

နမောသဒ္ဒတော ကရောတျတ္ထေ အဿော ဟောတိ။

နမဿတိ, နမဿန္တိ။

သမာနံ သဒိသံ ကရောတီတိ အတ္ထေ -

၇၁၂။ ဓာတွတ္ထေ နာမသ္မိ [ပါ. ၃.၁.၂၁, ၂၅]။

ဓာတွတ္ထော ဝုစ္စတိ ယာ ကာစိ ကြိယာ။ နာမသ္မာ ဓာတွတ္ထေ ဣ ဟောတိ။ ‘ယုဝဏ္ဏာနမေဩ ပစ္စယေ’တိ ဣဿ ဧတ္တံ။

သမာနေတိ, သမာနေန္တိ။

‘ဧဩနမယာဝါ သရေ’တိ ဧဿ အယာဒေသော။ ‘ဏိဏာပျာပီဟိ ဝါ’တိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန လပစ္စယော, သမာနယတိ, သမာနယန္တိ, ပိဏံ ကရောတိ ပိဏေတိ, ပိဏယတိ, ကုသလံ ပုစ္ဆတိ ကုသလေတိ, ကုသလယတိ, ဝိသုဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိသုဒ္ဓေတိ, ဝိသုဒ္ဓယတိ, ဝီဏာယ ဥပဂါယတိ ဥပဝီဏေတိ, ဥပဝီဏာယတိ, ပညာယ အတိက္ကမတိ အတိပညေတိ, အတိပညာယတိ, ဝစ္စံ ကရောတိ ဝစ္စေတိ, ဝစ္စယတိ, မုတ္တံ ကရောတိ မုတ္တေတိ, မုတ္တယတိ, ဗလေန ပီဠေတိ ဗလေတိ, ဗလယတိ။

အဿ ဣတ္တေ-ဗလီယတိ, ဗလီယန္တိ။ “အဗလာနံ ဗလီယန္တီ”တိ ပါဠိ။

သစ္စံ ကရောတီတိ အတ္ထေ -

၇၁၃။ သစ္စာဒီဟာပိ [သံယုတ္တနိကာယေ; ရူ. ၅၄၀; နီ. ၉၁၄; ပါ. ၃.၁.၂၅]။

သစ္စာဒီဟိ နာမေဟိ ဓာတွတ္ထေ အာပိ ဟောတိ။

သစ္စာပေတိ, သစ္စာပေန္တိ, အတ္ထဝိဘာဂံ ကရောတိ အတ္ထာပေတိ, အတ္ထာပေန္တိ, ဗေဒသတ္ထံ ကရောတိ ဗေဒါပေတိ, ဗေဒါပေန္တိ, သုက္ခံ ကရောတိ သုက္ခာပေတိ, သုက္ခာပေန္တိ, သုခံ ကရောတိ သုခါပေတိ, သုခါပေန္တိ, ဒုက္ခံ ကရောတိ ဒုက္ခာပေတိ, ဒုက္ခာပေန္တိ, ဥဏှံ ကရောတိ ဥဏှာပေတိ, ဥဏှာပေန္တိ ဣစ္စာဒိ။

အပုတ္တံ ပုတ္တမိဝ အာစရတိ ပုတ္တီယတိ, ပုတ္တီယိတုံ ဣစ္ဆတီတိ အတ္ထေ ‘တုံသ္မာ လောပေါ စိစ္ဆာယံ တေ’တိ သပစ္စယော။

၇၁၄။ ယထိဋ္ဌံ သျာဒိနော [က. ၄၅၈; ရူ. ၄၆၁; နီ. ၉၃၉; စံ. ၅.၁.၈; ပါ. ၆.၁.၃]။

ဣစ္ဆီယတီတိ ဣဋ္ဌံ, ယံ ယံ ဣဋ္ဌံ ယထိဋ္ဌံ။ “ယမိဋ္ဌ”န္တိပိ ပါဌော။ သျာဒျန္တဿ ယထိဋ္ဌံ ဧကဿရံ အာဒိဘူတ’မညံ ဝါ ဒွေရူပံ ဟောတိ, န တျာဒိဿ ဝိယ အာဒိဘူတမေဝါတိ အတ္ထော။ ‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ဦ အာဂမော။

အာဒိမှိ ဒွိတ္တေ-ပုပ္ပုတ္တီယိသတိ။

မဇ္ဈေ ဒွိတ္တေ-ပုတ္တိတ္တီယိသတိ။

အကမလံ ကမလံ ဘဝတိ ကမလာယတိ, ကမလာယိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ကကမလာယိသတိ, ကမမလာယိသတိ, ကမလလာယိသတိ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ နာမဓာတုရာသိ။

ဣတိ နိရုတ္တိဒီပနိယာ နာမ မောဂ္ဂလ္လာနဒီပနိယာ

တျာဒိကဏ္ဍော နာမ အာချာတကဏ္ဍော

နိဋ္ဌိတော။

စာ-၄၇၂

၇. ကိတကဏ္ဍ

ဓာတွန္တဝိကာရရာသိ

ဝိသံယောဂရူပရာသိ

အထ ဓာတုပစ္စယသံသိဒ္ဓံ ကာလ, ကာရက, လိင်္ဂ, သင်္ချာ, ကြိယာဘေဒဒီပကံ ဒဗ္ဗပ္ပဓာနဝါစကံ ကိတကပဒံ ဒီပိယတေ။

တတ္ထ အတီတာဒယော ကာလဘေဒေါ နာမ။

ကတ္တာ စ ကမ္မဉ္စ ကရဏဉ္စ သမ္ပဒါနဉ္စ အပါဒါနဉ္စ အဓိကရဏဉ္စ ဘာဝေါ စာတိ သတ္တ သာဓနာနိ ကာရကဘေဒေါ နာမ။

ဣတ္ထိလိင်္ဂါဒီနိ လိင်္ဂဘေဒေါ နာမ။

ဧကတ္တ, ဗဟုတ္တဘေဒေါ သင်္ချာဘေဒေါ နာမ။

တဿီလကြိယာ, တဒ္ဓမ္မကြိယာ, တဿာဓုကာရကြိယာ, အတ္တမာနကြိယာ, အဘိက္ခညကြိယာ, အရဟကြိယာ, သက္ကကြိယာ, ပေသနကြိယာ, အတိသဂ္ဂကြိယာ, ပတ္တကာလာရောစနကြိယာ, အဝဿမ္ဘာဝီကြိယာဒယော ကြိယာဘေဒေါ နာမ။

“ဂမနံ ဘဝတိ, ပစနံ ဇာနာတိ” ဣစ္စာဒီသု ပစ္စယတ္ထဘူတော ဘာဝေါ နာမ သာဓနရူပေါ ဟောတိ။ ဇာတိ ဝိယ သင်္ခတဓမ္မဿ ဓာတွတ္ထဘူတာယ သာဓျကြိယာယ သာဓကတ္တာ လိင်္ဂတ္တယယုတ္တော စ ဟောတိ, ကြိယာ, ကာရော, ကရဏန္တိ သိဒ္ဓတ္တာ သင်္ချာဘေဒယုတ္တော စ ဟောတိ-နာနာဓာတွတ္ထာနဉ္စ ကတ္တု, ကမ္မာနဉ္စ ကာလာဒီနဉ္စ ဘေဒေန သရူပဘေဒသဗ္ဘဝတော, တသ္မာ သောပိ ဒဗ္ဗေ ဧဝ သင်္ဂယှတီတိ ကတွာ ‘ဒဗ္ဗပ္ပဓာနဝါစက’န္တိ ဝုတ္တံ။ သေသံ သဗ္ဗံ တျာဒိကဏ္ဍေ ဘာဝသာဓနဝိနိစ္ဆယေ ဝုတ္တမေဝ။

‘ဗဟုလ’န္တိ စ ‘ကြိယတ္ထာ’တိ စ ဝတ္တန္တေ -

၇၁၅။ ကတ္တရိ ဘူတေ က္တ က္တဝန္တု က္တာဝီ [က. ၅၅၅; ရူ. ၆၁၂; နီ. ၁၁၄၂; စံ. ၁.၂.၆၆ ။ပေ.။ ၃.၂.၁၀၂]။

အဘဝီတိ ဘူတော, အတီတော, ဘူတေ ဝတ္တဗ္ဗေ ကြိယတ္ထာ ကတ္တရိ ကာနုဗန္ဓာ တ, တဝန္တု, တာဝီပစ္စယာ ဟောန္တိ, ကာနုဗန္ဓာ ‘န တေ ကာနုဗန္ဓနာဂမေသူ’တိ သုတ္တေ ဝိသေသနတ္ထာ။

၇၁၆။ က္တော ဘာဝကမ္မေသု [က. ၅၅၆; ရူ. ၆၂၂; နီ. ၁၁၄၃; စံ. ၁.၂.၆၇ ။ပေ.။ ၃.၂.၁၀၂; ၃.၄.၇၀]။

ဘူတေ ဝတ္တဗ္ဗေ ကြိယတ္ထာ ဘာဝ, ကမ္မေသု ကာနုဗန္ဓော တပစ္စယော ဟောတိ။

အဘဝီတိ ဘူတော-ပုရိသော, ဘူတာ-ဣတ္ထီ, ဘူတံ-ကုလံ, ကာရိတေ ဓာတုတော ဏာနုဗန္ဓာနံ ပဌမံ သမ္ပတ္တတ္တာ ‘န တေ ကာနုဗန္ဓနာဂမေသူ’တိ ပဋိသေဓော န ပါပုဏာတိ, ‘ယုဝဏ္ဏာနမေဩ ပစ္စယေ’တိ ဩဝုဒ္ဓိ, ‘အာဝါယာ ဏာနုဗန္ဓေ’တိ ဩဿ အာဝတ္တံ, တတော တပစ္စယော။

၇၁၇။ ဉီ ဗျဉ္ဇနဿ [က. ၆၀၅; ရူ. ၅၄၇; နီ. ၁၂၁၀]။

ဗျဉ္ဇနာဒိပစ္စယဿ အာဒိမှိ ဉာနုဗန္ဓော ဤကာရော အာဂစ္ဆတိ။

ကတ္တရိ-အဘာဝယိတ္ထာတိ ဘာဝိတော-ပုရိသော, ဘာဝိတာဣတ္ထီ, ဘာဝိတံ-ကုလံ။

ကမ္မေ-အနုဘူယိတ္ထာတိ အနုဘူတော-ဘောဂေါ, အနုဘူတာသမ္ပတ္တိ, အနုဘူတံ-သုခံ။

ကာရိတေ-ဘာဝီယိတ္ထာတိ ဘာဝိတော-မဂ္ဂေါ, ဘာဝိတာပဋိပဒါ, ဘာဝိတံ-စိတ္တံ။

တဝန္တု, တာဝီသု-အဘဝီတိ ဘူတဝါ-ပုရိသော, ဘူတဝန္တီ, ဘူတဝတီ-ဣတ္ထီ, ဘူတဝံ-ကုလံ, ဂုဏဝန္တုသမံ။ ဘူတာဝီ-ပုရိသော။ ဘူတာဝိနီ-ဣတ္ထီ, ဘူတာဝိ-စိတ္တံ, ဒဏ္ဍီ, ဒဏ္ဍိနီသမံ။ ပုရိသော ဘောဂံ အနုဘူတော, ပုရိသေန ဘောဂေါ အနုဘူတော။

ဧတ္ထ စ ကိတပစ္စယာနံ အတ္ထော ဒုဝိဓော ဝါစ္စတ္ထော, အဘိဓေယျတ္ထော စာတိ သဗ္ဗံ တျာဒိကဏ္ဍေ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ။

ပုရိမေသု ပန ဆသု သာဓနေသု ပစ္စယာနံ အဘိဓေယျတ္ထော ပဒန္တရေန အာစိက္ခီယတိ, ဘာဝသာဓနေ ပန အတ္တနော ဓာတုနာ ဧဝ။

တတ္ထ စ ကတ္တုသတ္တိ, ကမ္မသတ္တိ, ကရဏသတ္တိ, သမ္ပဒါနသတ္တိ, အပါဒါနသတ္တိ, အဓိကရဏသတ္တိသင်္ခါတံ ဝါစ္စတ္ထံ ဥဇုံ ဝဒန္တာ ကိတပစ္စယာ အတ္တနော အဘိဓေယျပဒေန သမာနလိင်္ဂ, ဝိဘတ္တိ, သင်္ချာယုတ္တာ ဟုတွာ ဝဒန္တိ။

တံ ယထာ? -

ကတ္တရိ တာဝ-ပုရိသော ဘောဂံ အနုဘူတော, ပုရိသာ ဘောဂံ အနုဘူတာ။ပေ.။ ပုရိသေသု ဘောဂံ အနုဘူတေသု, ဣတ္ထီ ဘောဂံ အနုဘူတာ, ဣတ္ထိယော ဘောဂံ အနုဘူတာယော။ပေ.။ ဣတ္ထီသု ဘောဂံ အနုဘူတာသု, ကုလံ ဘောဂံ အနုဘူတံ, ကုလာနိ ဘောဂံ အနဘူတာနိ။ပေ.။ ကုလေသု ဘောဂံ အနုဘူတေသု။

ကမ္မေ-ဘောဂေါ ပုရိသေန အနုဘူတော, ဘောဂါ ပုရိသေန အနုဘူတာ။ပေ.။ ဘောဂေသု ပုရိသေန အနုဘူတေသု, သမ္ပတ္တိ ပုရိသေန အနုဘူတာ, သမ္ပတ္တိယော ပုရိသေန အနုဘူတာယော။ပေ.။ သမ္ပတ္တီသု ပုရိသေန အနုဘူတာသု, သုခံ ပုရိသေန အနုဘူတံ, သုခါနိ ပုရိသေန အနုဘူတာနိ။ပေ.။ သုခေသု ပုရိသေန အနုဘူတေသု။ ဧသ နယော ကရဏာဒီသုပိ။

ဧဝံ ကိတဝါစကာ အတ္တနော အဘိဓေယျပဒေန သမာနလိင်္ဂ, ဝိဘတ္တိ, သင်္ချာယုတ္တာ ဟုတွာ တံ တံ သာဓနံ ဝဒန္တိ။

‘ဣတ္ထိယမဏတိကယကျာ စာ’တိ ဣတ္ထိယံ တိပစ္စယော, အနုဘဝနံ, အနုဘူယတေ ဝါ အနုဘူတိ။ “တိဿဿ အနုဘူတိ, ဖုဿဿ အနုဘူတိ” ဣစ္စာဒိကာ ဗဟူ အနုဘူတိယောပိ သိဇ္ဈန္တိ, တသ္မာ “အနုဘူတိ, အနုဘူတိယော, အနုဘူတိံ, အနုဘူတိယော။ပေ.။ အနုဘူတီသူ”တိ ယုဇ္ဇတိ။

၅၀၃ ၇၁၈. ကတ္တရိ လ္တုဏကာ [က. ၅၂၇, ၅၃၀; ရူ. ၅၆၈, ၅၉၀; နီ. ၁၁၀၉, ၁၁၁၄; စံ. ၁.၁.၁၃၉; ပါ. ၃.၁.၁၃၃, ၁၃၄]။

ကတ္တုကာရကေ ကြိယတ္ထာ လ္တု, ဏကာ ဟောန္တိ, လာနုဗန္ဓော တုဿ ကတ္တရိ နိဗန္ဓနတ္ထော, ‘လ္တုပိတာဒီနမာ’တိ ဝိသေသနတ္ထော စ။

အနုဘဝတီတိ အနုဘူတာ, အနုဘူတာရော, သတ္ထုသမံ။

သာမညဝိဓာနတ္တာ အရဟတ္ထေ သတ္တိအတ္ထေ တဿီလ, တဒ္ဓမ္မ, တဿာဓုကာရ, အတ္တမာနေသု စ ကာလတ္တယေ စ ဘဝန္တိ။

အရဟတ္ထေ-ဗြဟ္မဏော ဗြဟ္မဏိယာ ပရိဂ္ဂဟိတာ။

သတ္တိအတ္ထေ-ဘဂဝါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပာဒေတာ။

တဿီလာဒီသု-ပသယှပဝတ္တာ။

အတ္တမာနေ-အတ္တာနံ ပဏ္ဍိတံ မညတီတိ ပဏ္ဍိတမာနိတာ။

၇၁၉။ ပုဗ္ဗေကကတ္တုကာနံ [က. ၅၆၄; ရူ. ၆၄၀; နီတိ. ၁၁၅၀-၆; စံ. ၁.၃.၁၃၁; ပါ. ၃.၄.၂၁]။

ယာသံ ဝိသေသန, ဝိသေသျာနံ ဒွိန္နံ ပုဗ္ဗာ’ပရကြိယာနံ ကတ္တာ ဧကောဝ ဟောတိ။ တာသု ပုဗ္ဗကြိယာယံ ဘာဝတ္ထေ တုန, တွာန, တွာပစ္စယာ ဟောန္တိ။ ‘ဧဩနမယဝါ သရေ’တိ ဤကာရေ ပရေ ဩဝုဒ္ဓိယာ အဝတ္တံ။

ဘောဂံ အနုဘဝိတုန, အနုဘုတွာန, အနုဘုတွာ။

ဧကကတ္တုကာနန္တိ ကိံ? ဒေဝဒတ္တော ဘုဉ္ဇိ, ယညဒတ္တော ဂစ္ဆတိ။

ပုဗ္ဗေတိ ကိံ? ပစ္ဆာ ဘုဉ္ဇတိ, ပဌမံ ပစတိ။

ဗဟုလာဓိကာရာ သမာနာ’ပရကြိယာသုပိ နာနာကတ္တုကာသုပိ တုနာဒယော ဘဝန္တိ။ ထက္ကစ္စ ဒဏ္ဍော ပတတိ, ဒွါရံ သံဝရိတွာ နိက္ခမတိ, ပုရိသော သီဟံ ဒိသွာ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ။

ယသ္မိံ ဝါကျေ အပရကြိယာပဒံ န ဒိဿတိ။ ယထာ? ပဗ္ဗတံ အတိက္ကမ္မ နဒီ, အတိက္ကမ္မ နဒိံ ပဗ္ဗတော, ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အရူပါတိ, တတ္ထပိ သတ္တာကြိယာ ဝိညာယတေဝ သဗ္ဗပဒတ္ထာနံ သတ္တာနာတိဝတ္တနတော။ အပရကြိယာရဟိတေ အသမာနကတ္တုကေ စ ဝါကျေ ပဌမန္တယောဂဿ ဒိဋ္ဌတ္တာ ကတ္တရိပိ တုနာဒီနံ သမ္ဘဝေါ ယုတ္တော။

၇၂၀။ ပဋိသေဓာလံခလူနံ တုန တွာန တွာ ဝါ [ပဋိသေဓေလံခလူနံ တုနတ္တွာန တ္တွာ ဝါ’ (ဗဟူသု)]။

ပဋိသေဓတ္ထာနံ အလံ, ခလူနံ ယောဂေ တုနာဒယော ဟောန္တိ ဝါ။

အလံ ဘုတွာ, ခလု ဘုတွာ, အလံ ဘုတ္တေန, ခလု ဘုတ္တေန ဝါ။

၇၂၁။ တုံတာယေတဝေ ဘာဝေ ဘဝိဿတိကြိယာယံ တဒတ္ထာယံ [က. ၅၆၁-၂-၃; ရူ. ၆၃၆, ၆၃၈-၉; နီ. ၁၁၄၈-၉]။

တဿာ တဿာ ကြိယာယ အတ္ထဘူတာယ ဘဝိဿမာနကြိယာယ ဂမျမာနာယ ဘာဝတ္ထေ တုံ, တာယေ, တဝေပစ္စယာ ဘဝန္တိ။ သုတ္တပဒဝဍ္ဎနေန တုယေပစ္စယောပိ။

အနုဘဝိတုံ ဂစ္ဆတိ, အနုဘဝိတာယေ ဂစ္ဆတိ, အနုဘဝိတဝေ ဂစ္ဆတိ, အနုဘဝိတုံ ဣစ္ဆတိ, ကာမေတိ, သက္ကောတိ, ဇာနာတိ။ တထာ ကာလော အနုဘဝိတုံ, သမယော အနုဘဝိတုံ, ဝေလာ

အနုဘဝိတုံ။ တထာ အနုဘဝိတုံ မနော, အနုဘဝိတုံ သောကော, စက္ခု ဒဋ္ဌုံ, သောတံ သောတုံ, မနော ဝိညာတုံ, ဟတ္ထော ကာတုံ, ပါဒေါ ဂန္တုံ, ဓနု ယုဇ္ဈိတုံ, ဇဠော ဝတ္တုံ, မန္ဒော ဂန္တုံ, အလသော ကတ္တုန္တိ။

ဧတ္ထ စ “ကာလော အနုဘဝိတု”န္တိအာဒီသု သတ္တာဝသေန ဟေတုကြိယာ သိဇ္ဈတိ, တသ္မာ “အနုဘဝိတုံ ကာလော ဘဝတီ”တိအာဒိနာ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။

ဣမေ ပနေတ္ထ တာယေ, တုယေပယောဂါ - အာဂတာမှ ဣမံ ဓမ္မသမယံ, ဒက္ခိတာယေ အပရာဇိတသံဃံ [ဒီ. နိ. ၂.၃၃၂]။ အလဉှိ တေ ဇဂ္ဃိတာယေ, မမံ ဒိသွာန ဧဒိသံ [ဇာ. ၁.၅.၁၃၇]။ ကော တာဒိသံ အရဟတိ ခါဒိတာယေ [ဇာ. ၁.၁၆.၉၂], အတ္ထိ ဟေဟိတိ သော မဂ္ဂေါ, န သော သက္ကာ န ဟောတုယေ [ဗု. ဝံ. ၂.၉ ‘ဟေတုယေ’], အရဟသိ နံ ယာစိတုယေ တုဝမ္ပိ, အရဟသိ နော ဇာနိတုယေ ကတာနိ ဣစ္စာဒိ။

၇၂၂။ ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာနီယာ [က. ၅၄၀; ရူ. ၅၄၅; နီ. ၁၁၂၅]။

ဘာဝေ ကမ္မနိ စ တဗ္ဗ, အနီယာ ဟောန္တိ။ သုတ္တပဒဝဍ္ဎနေန တဗျ, တာယ, တေယျပစ္စယာပိ ဟောန္တိ။

အနုဘဝိတဗ္ဗော-ဘောဂေါ, အနုဘဝိတဗ္ဗာ-သမ္ပတ္တိ, အနုဘဝိတဗ္ဗံ-သုခံ။

ဗဟုလာဓိကာရာ ကတ္တာဒီသွပိ ဘဝန္တိ, တပန္တီတိ တပနီယာပါပဓမ္မာ, ဥပဋ္ဌာတီတိ ဥပဋ္ဌာနီယော-သိဿော။ ပဝုစ္စတိ ဧတေနာတိ ပဝစနီယော-ဥပဇ္ဈာယော, နိယျန္တိ ဧတေနာတိ နိယျာနီယော, သော ဧဝ နိယျာနိကော။

သိနာ-သောစေယျေ, သိနာယန္တိ ဧတေနာတိ သိနာနီယံစုဏ္ဏံ, ဒီယတေ အဿာတိ ဒါနီယော-ဗြာဟ္မဏော။ သမ္မာ ဝတ္တတိ ဧတ္ထာတိ သမ္မာဝတ္တနီယော-ဂုရု။

ဣဓ ဂါထာ ဝုစ္စတိ -

အရဟတ္ထေ စ သက္ကတ္ထေ၊ ပတ္တကာလေ စ ပေသနေ။

တဗ္ဗာဒယော အတိသဂ္ဂေ၊ အဝဿာဓမိဏေသု စ။

တတ္ထ “အရဟ သက္က ဝိသိဋ္ဌေ ကတ္တရီ”တိ ဝုတ္တိယံ ဝုတ္တံ, တသ္မာ ဘဝတီတိ ဘဗ္ဗော, ဘဝိတုံ အရဟတီတိ အတ္ထော, မဇ္ဇတီတိ မဇ္ဇံ, မဒနီယံ, မဇ္ဇိတုံ သက္ကောတီတိ အတ္ထော, ဧဝမ္ပိ ယုဇ္ဇတိ။

ပတ္တကာလေ-ကတ္တဗ္ဗော ဘဝတာ ကဋော, ဧသ ကာလော ကဋကရဏဿာတိ ဒီပေတိ။

ပေသနေ-ဂန္တဗ္ဗော ဘဝတာ ဂါမော, ဂစ္ဆတု ဘဝံ ဂါမန္တိ ဒီပေတိ။

အတိသဇ္ဇနံ သမ္ဗောဓနံ အတိသဂ္ဂေါ, ဥပဒေသော စေဝ ဝိဓိ စ။ တတ္ထ ကတ္တဗ္ဗာ’ကတ္တဗ္ဗဿ ကမ္မဿ အာစိက္ခဏံ ဥပဒေသော, ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ, သီလံ ရက္ခိတဗ္ဗံ, ပါဏော န ဟန္တဗ္ဗော, အဒိန္နံ န အာဒါတဗ္ဗံ [ဒီ. နိ. ၃.၈၅]။ ကတ္တဗ္ဗာ’ကတ္တဗ္ဗာကာရဒဿနံ ဝိဓိ, သက္ကစ္စံ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ, နော အသက္ကစ္စံ။

အဝဿကေ-ဂမနီယော အဘိသမ္ပရာယော, အဝဿံ ဂန္တဗ္ဗောတိ အတ္ထော။

ယံ ဣဏံ အဒေန္တဿ ဒဏ္ဍော အာဂစ္ဆတိ, ဣဒံ အဓမိဏံ နာမ, သတံ မေ ဒါတဗ္ဗံ ဘဝတာတိ။

ဣမေ ပနေတ္ထ တဗျ, တာယ, တေယျပယောဂါ - န ဗြာဟ္မဏေ အဒ္ဓိကေ တိဋ္ဌမာနေ, ဂန္တဗျမာဟု ဒွိပဒိန္ဒ သေဋ္ဌ [ဇာ. ၁.၁၀.၁၃ (ဂန္တဗ္ဗ)]။ ဘူတဂါမပါတဗျတာ, ကာမေသု ပါတဗျတာ [ပါစိ. ၉၀], အလဇ္ဇိတာယေ လဇ္ဇန္တိ [ဓ. ပ. ၃၁၆], လဇ္ဇိတာယေ န လဇ္ဇရေ။ ဃာတေတာယံ ဝါ ဃာတေတုံ, ပဗ္ဗာဇေတာယံ ဝါ ပဗ္ဗာဇေတုံ [မ. နိ. ၁.၃၅၇], ဉာတေယျံ, ဒိဋ္ဌေယျံ, ပတ္တေယျံ, ဝိဒ္ဓေယျံ မံ အမညထ [ဇာ. ၂.၂၂.၂၉၇]။

တ,တိ, တု, တဝန္တု, တာဝီ, တွာ, တွာန, တုန, တုံ, တဝေ, တာယေ, တုယေ, တဗ္ဗ။ ဣမေ တကာရပစ္စယာ နာမ။

ကရ, ခနု, ဂါ, ဂမု, ဇန, ဌာ, တနု, ထရ, ဓာ, ဓရ, နမု, ပါ, ဖရ, ဘရ, မန, မရ, ရမု, သရ, ဟရ, ဟန။

၇၂၃။ ဂမာဒိရာနံ လောပေါန္တဿ [က. ၅၈၆-၇; ရူ. ၆၀၀, ၆၃၂; နီ. ၁၁၉၀, ၁၁၉၁]။

ဂမာဒီနံ မကာရ, နကာရန္တာနံ ရကာရန္တာနဉ္စ ဓာတူနံ အန္တဿ လောပေါ ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တပစ္စယေ ပရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ကရ-ကရဏေ, ကရီယိတ္ထာတိ ကတော-ဝိဟာရော, ကတာဂူဟာ, ကတံ-ဂေဟံ, သက္ကရီယိတ္ထာတိ သက္ကတော, မဟာဝုတ္တိနာ သန္တဿ သော။

‘ကရောတိဿ ခေါ’တိ ပါဒိတော ကရဿ ကဿ ခေါ, သင်္ခရီယိတ္ထာတိ သင်္ခတော, အဘိသင်္ခတော, ဝိသင်္ခရိတ္ထ ဝိကိရီယိတ္ထာတိ ဝိသင်္ခတော, ဥပကရီယိတ္ထ သဇ္ဇီယိတ္ထာတိ ဥပက္ခဋော, ‘တထနရာနံ ဋဌဏလာ’တိ တဿ ဋော။ ဧဝံ ဒုက္ကဋံ။

ပရိတော ကရီယိတ္ထာတိ ပရိက္ခတော, ပုရတော ကရီယိတ္ထာတိ ပုရက္ခတော, ပုရေက္ခတော ဝါ, မဟာဝုတ္တိနာ ပုရဿ ဧတ္တံ။

ခနု-အဝဒါရဏေ, ခညိတ္ထာတိ ခတော-အာဝါဋော။

ဂါ-သဒ္ဒေ။

၇၂၄။ ဂါပါနမီ [က. ၅၈၈; ရူ. ၆၂၀; နီ. ၁၁၉၂]။

ဂါ, ပါနံ အန္တော ဤကာရော ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တပစ္စယေ ပရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ဂါယိတ္ထာတိ ဂီတံ, သမောဓာနေတွာ ဂါယိတ္ထာတိ သင်္ဂီတောပရိယတ္တိဓမ္မော။

ဂမု-ဂတိမှိ အဂစ္ဆီတိ ဂတော, အဂစ္ဆီယိတ္ထာတိ ဝါ ဂတော။ ဧဝံ အာဂတော, ဥဂ္ဂတော, ဒုဂ္ဂတော, နိဂ္ဂတော, ဝိဂတော, သုဂတော, သင်္ဂတော, အနုဂတော, အပဂတော, အဝဂတော, ဥပဂတော, အဓိဂတော။

ဇန-ဇာတိယံ။

၇၂၅။ ဇနိဿာ [က. ၅၈၅; ရူ. ၆၁၉; နီ. ၁၁၈၉]။

ဇနိဿ နဿ အာ ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တပစ္စယေ ပရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

အဇာယိတ္ထာတိ ဇာတော, ဒုဇ္ဇာတော, သုဇာတော, သဉ္ဇာတော, အနုဇာတော, အဝဇာတော, အတိဇာတော။

သုတ္တဝိဘတ္တေန အညသ္မိမ္ပိ ဝဏ္ဏေ ပရေ နဿ အာ ဟောတိ, ပုတ္တံ ဝိဇာယိတွာ, ဝိဇာယိတုံ, ဝိဇာယနံ, ဝိဇာယန္တီ-ဣတ္ထီ, ဝိဇာယမာနာ, ပုတ္တံ ဇနေတီတိ ဇာယာ ဣစ္စာဒိ, သဗ္ဗတ္ထ မဟာဝုတ္တိနာ သရေ ပရေ ယာဂမော, မဟာဝုတ္တိနာ ဝါ သဗ္ဗတ္ထ နဿ ယာဒေသော အာဒိဒီဃော စ။

ဌာ-ဂတိနိဝတ္တိယံ။

၇၂၆။ ဌာဿိ [က. ၅၈၈; ရူ. ၆၂၀; နီ. ၁၁၉၂]။

ဌာဿ ဣ ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တကာရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

အဋ္ဌာသီတိ ဌိတော, ဥဋ္ဌိတော, နိဋ္ဌိတော, သဏ္ဌိတော, အဓိဋ္ဌိတော။

တနု-ဝိတ္ထာရေ, အာတညိတ္ထာတိ အာတတံ, ဝိတတံ, အာတတဝိတတံ, တူရိယဘေဒေါ။

ထရ-သန္ထရဏေ, သန္ထရီယိတ္ထာတိ သန္ထတော, ဝိတ္ထတော။

ဓာ-ဓာရဏေ။

စာ-၄၈၁

၇၂၇။ ဓာဿ ဟိ [က. ၅၁၇; ရူ. ၄၈၈; နီ. ၁၁၀၅]။

ဓာဓာတုဿ ဓဿ ဟိ ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တကာရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

အာဓီယိတ္ထာတိ အာဟိတော, အာဂျာဟိတော, ဝိဓီယိတ္ထာတိ ဝိဟိတော, နိဓီယိတ္ထာတိ နိဟိတော, သန္ဓီယိတ္ထာတိ သံဟိတော, ဩဓီယိတ္ထာတိ ဩဟိတော, အဘိဓီယိတ္ထာတိ အဘိဟိတော, ပိဓီယိတ္ထာတိ ပိဟိတော, အပိဟိတော။ ဒွိတ္တေ ပုဗ္ဗဿ တတိယတ္တံ, ‘ဓာဿ ဟော’တိ သုတ္တေန ပရဿ ဟတ္တံ, အာဒဟိတော, ဝိဒဟိတော, နိဒဟိတော, သံဒဟိတော, သဒ္ဒဟိတော ဝါ, သန္နိဒဟိတော, ဩဒဟိတော, ပိဒဟိတော, အပိဒဟိတော, ပရိဒဟိတော။

ဓရ-ဓာရဏေ, ဥဒ္ဓရီယိတ္ထာတိ ဥဒ္ဓဋော, သမုဒ္ဓဋော, နိဒ္ဓဋော, တဿ ဋတ္တံ။

နမု-နမနေ, နမိတ္ထာတိ နတော, ဥန္နတော, သမုန္နတော, ဩနတော, အဝနတော။

ပါ-ပါနေ, ‘ဂါပါနမီ’တိ ဤတ္တံ, ပီယိတ္ထာတိ ပီတံ။

ဖရ-ဖရဏေ, ဖရိတ္ထ, ဖရီယိတ္ထာတိ ဝါ ဖုဋော, ဝိပ္ဖုဋော, သမ္ဖုဋော, ဩဖုဋော, မဟာဝုတ္တိနာ ဖဿ ဥတ္တံ, တဿ ဋတ္တံ။

ဘရ-ဓာရဏေ, ဘရီယိတ္ထာတိ ဘတော, အာဘတော, အာဘဋော ဝါ။ ဥဒကာတလမုဗ္ဘတော, ဥဗ္ဘတံ သံဃေန ကထိနံ [မဟာဝ. ၃၁၇], သမ္ဘတံ ဓနံ။

မန-ဉာဏေ, မတော, မဟာဇနေန သမ္မတောတိ မဟာသမ္မတော, သမ္မတာ သီမာ [မဟာဝ. ၁၃၉], အနုမတော, အဘိမတော။

မရ-ပါဏစာဂေ, မရိတ္ထာတိ မတော, ကာလင်္ကတော။

ရမု-ကီဠာယံ, ရမိတ္ထာတိ ရတော, အဘိရတော။

ရမု-ဥပရမေ, ဝိရတော, ပဋိဝိရတော, ဥပရတော။

သရ-ဂတိ, စိန္တာသု, ဗဟုလာဓိကာရာ ကာလတ္တယေပိ တပစ္စယော, သရတိ, အသရိ, သရိဿတီတိ သတော, အနုဿတော, ပတိဿတော။

ဟရ-ဟရဏေ, ဟရီယိတ္ထာတိ ဟတော, အာဟတော, နိဟတော။

တဿ ဋတ္တေ-အာဟဋော, နိဟဋော, ဥဒါဟဋော, သမုဒါဟဋော, အဝဟဋော။

ဟန-ဟိံသာယံ, ဟညိတ္ထာတိ ဟတော, ဝိဟတော, သမူဟတော အဝိပ္ပဝါသော [မဟာဝ. ၁၄၅], သမူဟတာ သီမာ [မဟာဝ. ၁၄၆]။

တိပစ္စယမှိ ဗဟုလာဓိကာရာ အကာနုဗန္ဓေပိ အန္တလောပေါ။ ပဌမံ ကရီယတီတိ ပကတိ, အာကာရော အာကတိ, ဝိကာရော ဝိကတိ, ဂါယနံ ဂီတိ, ဥဂ္ဂီတိ, သင်္ဂီတိ, အနုဂါယနံ အနုဂီတိ, ဂမနံ ဂတိ, ဂန္တဗ္ဗာတိ ဝါ ဂတိ, ဂစ္ဆန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝါ ဂတိ, အာဂမနံ အာဂတိ, သုဂတိ, ဒုဂ္ဂတိ, သမာဂမနံ သင်္ဂတိ, ဇနနံ ဇာတိ, ဇာယန္တိ ဧတာယ, ဧတ္ထာတိ ဝါ ဇာတိ, ဌာနံ ဌိတိ, သဏ္ဌိတိ, အဝဋ္ဌိတိ, ပုနပ္ပုနံ တနနံ သန္တတိ, ဓာရေန္တိ ဧတာယာတိ ဓီတိ, မဟာဝုတ္တိနာ ဤတ္တံ။

နမနံ နတိ, ဥန္နတိ, သမုန္နတိ, ဩနတိ, အဝနတိ, ဘရိတဗ္ဗာတိ ဘတိ, မနတိ ဇာနာတိ ဧတာယာတိ မတိ, ဝိဝိဓာ မတိ ဝိမတိ, ရမဏံ ရတိ, အာရမဏံ အာရတိ, ဝိရမဏံ ဝိရတိ, အဘိရမဏံ အဘိရတိ, ပဋိဝိရမဏံ ပတိဝိရတိ, သရဏံ သတိ, သရန္တိ ဧတာယာတိ ဝါ သတိ, အနုဿတိ, ပဋိဿတိ, ဥပဟနနံ ဥပဟတိ။

တဝန္တုပစ္စယမှိ-အကာသီတိ ကတဝါ, အဟနီတိ ဟတဝါ။

တာဝီပစ္စယမှိ-ကတာဝီ, ဟတာဝီ။

တွာဒီသု -

၇၂၈။ တုံတုနတဗ္ဗေသု ဝါ။

ကရဓာတုဿ ရ-ကာရဿ အာ ဟောတိ ဝါ တုံ, တုန, တဗ္ဗေသု။ တုနသဒ္ဒေန တွာန, တွာပိ သင်္ဂယှန္တိ။

၇၂၉။ ကရဿာ တဝေ။

ကရဿ ရ-ကာရဿ အာ ဟောတိ တဝေပစ္စယမှိ။

ကာတုံ, ကာတဝေ, ကာတုန, ကာတဗ္ဗံ။

ယထာ ကရဿ, တထာ မဟာဝုတ္တိနာ ဟရဿ ရူပံ သိဇ္ဈတိ, ဟာထုံ, ဟာတဝေ, ဟာတုန။ တေသံ တုဏ္ဍေန ဟာတူန, မုဉ္စေ ပုဗ္ဗကတံ ဣဏံ [ဇာ. ၁.၁၄.၁၀]။

တွာမှိ အာဿ ဣတ္တံ, အာဟိတွာ, သောဏ္ဍာယုဒကမာဟိတွာ [ဇာ. ၁.၁၀.၉ (။ဟတွာ)]။

ဣတိ ဝိသံယောဂရူပရာသိ။

သဒိသသံယောဂရူပရာသိ

အထ သဒိသသံယောဂရူပရာသိ ဝုစ္စတေ။

တုပစ္စယမှိ -

၇၃၀။ ပရရူပမယကာရေ ဗျဉ္ဇနေ။

ယကာရဝဇ္ဇိတေ ဗျဉ္ဇနပစ္စယေ ပရေ သဗ္ဗဓာတူနံ အန္တဗျဉ္ဇနော ပရရူပံ အာပဇ္ဇတေ။

ကရောတီတိ ကတ္တာ, ကာတုံ အရဟတိ, ကာတုံ သက္ကောတိ, ကရဏသီလော, ကရဏဓမ္မော, သက္ကစ္စံ ဝါ ကရောတီတိ အတ္ထော။ ဘရတီတိ ဘတ္တာ, ဟရတီတိ ဟတ္တာ။

တွာဒီသု ရ-ကာရဿ အာတ္တံ, သံယောဂေ ပရေ ရဿတ္တဉ္စ, ကတွာ, ကတွာန။

ပရရူပတ္တံ, ကတ္တုန, ကတ္တုံ, ကတ္တဗ္ဗံ, ဘရဏံ ဘတ္တုံ, ဘတ္တဝေ, ဟရဏံ ဟတ္တုံ, အဘိဟတ္တုံ, ဟတ္တဝေ။

အာပ, ဏာပ, ခိပ, ဂုပ, စဇ, ဉပ, ဉာပ, တပ, ဒီပ, ဓူပ, ပဒ, ဘဇ, ဘုဇ, မဒ, မိဒ, ယုဇ, ရိစ, ရန္ဇ, လိပ, လုပ, ဝစ, ဝတု, ဝဒ, ဝပ, ဝိစ, သန္ဇ, သိစ, သမ္ဘု, သူစ, သူဒ, သုပ။

ဓာတွန္တဗျဉ္ဇနဿ ပရရူပတ္တံ, တပစ္စယမှိ ဝိပုဗ္ဗော အာပဗျာပနေ, ဗျာပယတိ ခိပ္ပံ ဉာဏဗျာပနေန ဗျာပိတုံ သက္ကောတီတိ ဗျတ္တော, ဝိယတ္တော။

ပရိပုဗ္ဗော ပရိယာပုဏနေ ပဟုတ္တေ စ, ပရိယတ္တော။

သံပုဗ္ဗော ပရိပုဏ္ဏဘာဝေ, သမာပယိတ္ထာတိ သမတ္တော, ပရိသမတ္တော။

အာပုဗ္ဗော ဏာပ-ပေသနေ, အာဏာပီယိတ္ထာတိ အာဏတ္တော။

ခိပ-ခိပနေ, ခိပီယိတ္ထာတိ ခိတ္တော-ဒဏ္ဍော, ခိတ္တာ-မတ္တိကာ, ခိတ္တံ-လေဋ္ဋု။ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ။ ပက္ခိတ္တော, ဥက္ခိတ္တော, နိက္ခိတ္တော, ဝိက္ခိတ္တော, ဩက္ခိတ္တော, သံခိတ္တော။

ဂုပ-ဂုတ္တိယံ, ဂေါပီယိတ္ထာတိ ဂုတ္တော, သံဂုတ္တော။

စဇ-စာဂေ, စဇီယိတ္ထာတိ စတ္တော။

ဥပ-ပညာပနေ, ပညပီယိတ္ထာတိ ပညတ္တော-ဝိနယော, ပညတ္တံသိက္ခာပဒံ, ပညတ္တံ-အာသနံ။

ဉာပ-ဉာပနေ, ဝိကတိဓာတု နာမေသာ ကာရိတန္တတ္တာ, ပညာပီယိတ္ထာတိ ပညတ္တော, သညာပီယိတ္ထာတိ သညတ္တော, ဝိညာပီယိတ္ထာတိ ဝိညတ္တော။

တပ-သန္တာပေ, အတပ္ပီတိ တတ္တော, သန္တတ္တော။

ဒီပ-ဒိတ္တိယံ, အဒီပိတ္ထာတိ ဒိတ္တော, ပဒိတ္တော, အာဒိတ္တော။

ဓူပ-သောဏ္ဍိယေ, ဓူပတိ, အဓူပိ, ဓူပိဿတီတိ ဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော [သု. နိ. ၁၀၆]။

ပဒ-ဂတိယံ, အပဇ္ဇီတိ ပတ္တော, နိပတ္တော, သမ္ပတ္တော။

ဘဇ-သမ္ဘတ္တိယံ, ဘဇတီတိ ဘတ္တော, သမ္ဘတ္တော။

ဝိပုဗ္ဗော ပုထက္ကရဏေ, ဝိဘဇိတ္ထာတိ ဝိဘတ္တော။

ဘုဇ-ပါလန, ဗျဝဟရဏေသု, ဘုဉ္ဇိတ္ထ, ဘုဉ္ဇီယိတ္ထာတိ ဝါ ဘုတ္တော, ပရိဘုတ္တော။

မဒ-ဥမ္မာဒေ, မဇ္ဇိတ္ထာတိ မတ္တော, သမ္မတ္တော, ပမတ္တော, ဥမ္မတ္တော။

မိဒ-သိနေဟနေ, မိဇ္ဇတီတိ မိတ္တော။

ယုဇ-ယောဂေ, ယုဉ္ဇတီတိ ယုတ္တော, ပယုတ္တော, ဥယျုတ္တော, နိယုတ္တော, ဝိယုတ္တော, သံယုတ္တော, သညုတ္တော။

ရိစ-ဝိရိဉ္စနေ, ရိဉ္စတီတိ ရိတ္တော။

ရန္ဇ-ရာဂေ, ရဉ္ဇတီတိ ရတ္တော, သာရတ္တော, ဝိရတ္တော။

လိပ-လိမ္ပနေ, လိမ္ပီယိတ္ထာတိ လိတ္တော, ဥလ္လိတ္တော, အဝလိတ္တော။

လုပ-အဒဿနေ, လုပ္ပတီတိ လုတ္တော။

ဝစ-ဝိယတ္တိယံ ဝါစာယံ။

၇၃၁။ ဝစာဒီနံ ဝဿုဋ ဝါ [က. ၅၇၉; ရူ. ၆၂၉; နီ. ၁၁၈၂]။

ဝစာဒီနံ ဝဿ ဥဋ ဟောတိ ဝါ ကာနုဗန္ဓေ တ-ကာရပစ္စယေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ဝုစ္စိတ္ထာတိ ဥတ္တော-ဓမ္မော, ဥတ္တာ-ကထာ, ဥတ္တံ-ဝစနံ, နိရုတ္တော, နိရုတ္တာ, နိရုတ္တံ, ရာဂမော။

၇၃၂။ အဿု။

ဝစာဒီနံ အဿ ဥ ဟောတိ ကာနုဗန္ဓေ တ-ကာရပစ္စယေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ဝုတ္တော-ဓမ္မော, ဝုတ္တာ-ကထာ, ဝုတ္တံ-ဝစနံ။

ဝတု-ဝတ္တနေ, ဝတ္တတီတိ ဝတ္တော, ပဝတ္တော, နိဝတ္တော။

ဝပ-ဗီဇနိက္ခေပေ, ဝပီယိတ္ထာတိ ဝုတ္တံ-ဗီဇံ, ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ။

ဝိစ-ဝိဝေစနေ, ဝိဝိစ္စိတ္ထာတိ ဝိဝိတ္တော။

သန္ဇ-သင်္ဂေ, သဉ္ဇတီတိ သတ္တော, အာသတ္တော, ဝိသတ္တော။

သိစ-သေစနေ, သိဉ္စီယိတ္ထာတိ သိတ္တော, အာသိတ္တော, အဝသိတ္တော, အဘိသိတ္တော။

သူစ-သူစနေ, အတ္ထံ သူစေတီတိ သုတ္တံ။

သူဒ-ပဂ္ဃရဏေ, အတ္ထံ သူဒတီတိ သုတ္တံ။

သုပ-သောပ္ပနေ, သုပတီတိ သုတ္တော ဣစ္စာဒိ။

တိပစ္စယမှိ-ဗျာပနံ ဗျတ္တိ, ဝိယတ္တိ, ပရိယာပုဏနံ ပရိယတ္တိ, သမာပနံ သမတ္တိ, ပရိသမတ္တိ, အာဏာပနံ အာဏတ္တိ, ဂေါပနံ ဂုတ္တိ, ဉာပနံ ဉတ္တိ, ပညာပနံ ပညတ္တိ, သညာပနံ သညတ္တိ, ဝိညာပနံ ဝိညတ္တိ။

တပ-တပ္ပနေ, တပ္ပနံ တိတ္တိ, မဟာဝုတ္တိနာ အဿ ဣတ္တံ။ ဒီပနံ ဒိတ္တိ, ပဇ္ဇနံ ပတ္တိ, အာပတ္တိ, ဥပ္ပတ္တိ, နိပ္ပတ္တိ, ဝိပတ္တိ, သမ္ပတ္တိ, ဘဇနံ ဘတ္တိ, သမ္ဘတ္တိ, ဘုဉ္ဇနံ ဘုတ္တိ, ယုဉ္ဇနံ ယုတ္တိ, ရိဉ္စနံ ရိတ္တိ, နိဒ္ဓါရေတွာ ဝုစ္စတိ အတ္ထော ဧတာယာတိ နိရုတ္တိ, ဝုစ္စတိ သုတ္တဿ

အတ္ထော ဧတာယာတိ ဝုတ္တိ။ “ဝိဝရီယတိ သုတ္တဿ အတ္ထော ဧတာယာတိ ဝုတ္တီ”တိပိ ဝဒန္တိ။ ဝတ္တနံ ဝုတ္တိ, ဇီဝိတဝုတ္တိ, တဒါယတ္တဝုတ္တိ, ‘အဿူ’တိ အဿ ဥတ္တံ။ ဝိဝေစနံ ဝိဝိတ္တိ, သဇ္ဇနံ သတ္တိ, အာသတ္တိ, ဝိသတ္တိ ဣစ္စာဒိ။

တုပစ္စယမှိ-ခိပတီတိ ခိတ္တာ, ဂေါပေတီတိ ဂုတ္တာ, စဇတီတိ စတ္တာ။

ဣဓ ဆိဒ, ဘိဒါဒယောပိ ဝတ္တဗ္ဗာ, ဆိန္ဒတီတိ ဆေတ္တာ, ဘိန္ဒတီတိ ဘေတ္တာ, ဘဇတီတိ ဘတ္တာ, ဘုဉ္ဇတီတိ ဘုတ္တာ, ဘောတ္တာ, ယုတ္တာ, ရိတ္တာ, လိတ္တာ, လုတ္တာ, ဝစတိ ဝဒတီတိ ဝါ ဝတ္တာ, ဝိဝိစ္စတီတိ ဝိဝိတ္တာ, သဉ္ဇတီတိ သတ္တာ, သုပ္ပတီတိ သုတ္တာ ဣစ္စာဒိ။

တဝန္တုပစ္စယမှိ-ခိပိတ္ထာတိ ခိတ္တဝါ, ဂေါပိတ္ထာတိ ဂုတ္တဝါ, စဇိတ္ထာတိ စတ္တဝါ, ဆိန္ဒိတ္ထာတိ ဆေတ္တဝါ။

ဘဇ-ပုထက္ကရဏေ, ဘာဇိတ္ထာတိ ဘတ္တဝါ, ဝိဘတ္တဝါ, အဘုဉ္ဇီတိ ဘုတ္တဝါ, အယုဉ္ဇီတိ ယုတ္တဝါ ဣစ္စာဒိ။

တာဝီပစ္စယမှိ-ခိတ္တာဝီ, ဂုတ္တာဝီ, စတ္တာဝီ, ဆေတ္တာဝီ, ဝိဘတ္တာဝီ, ဘေတ္တာဝီ, ဘုတ္တာဝီ, ယုတ္တာဝီ ဣစ္စာဒိ။

တွာဒီသု ပရရူပတ္တေ မဟာဝုတ္တိနာ တိဏ္ဏံ ဗျဉ္ဇနာနံ အာဒိဗျဉ္ဇနဿ လောပေါ, ဆေတွာ, ဆေတွာန, ဆေတ္တုန, ဝိဘတွာ, ဝိဘတွာန, ဝိဘတ္တုန, ဘုတွာ, ဘုတွာန, ဘုတ္တုန ဣစ္စာဒိ။

တုံ, တဝေသု-ဆေတ္တုံ, ဆေတ္တဝေ, ဆေတုံ, ဆေတဝေ ဝါ, အာဒိဗျဉ္ဇနဿ လောပေါ။ ဝိဘတ္တုံ, ဝိဘတ္တဝေ, ဘေတ္တုံ, ဘေတ္တဝေ, ဘောတ္တုံ, ဘောတ္တဝေ, အာဒိဝုဒ္ဓိ ဣစ္စာဒိ။

တဗ္ဗပစ္စယေ-ဆေတ္တဗ္ဗံ, ဆေတဗ္ဗံ ဝါ, ဘေတ္တဗ္ဗံ, ဘောတ္တဗ္ဗံ, ဝုစ္စတီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ သဒိသသံယောဂရူပရာသိ။

စာ-၄၈၈

ဝဂ္ဂန္တရူပရာသိ

အထ ဝဂ္ဂန္တရူပရာသိ ဝုစ္စတေ။

ကမု, ကိလမု, ခနု, ခမု, ဂမု, တနု, တိမု, ဒမု, ဘမု, မန, ယမု, ဝမု, သမု, ဟန။

၇၃၃။ မနာနံ နိဂ္ဂဟီတံ။

မကာရ, နကာရန္တာနံ ဓာတူနံ အန္တော မကာရော နကာရော စ နိဂ္ဂဟီတံ ဟောတိ ယကာရဝဇ္ဇိတေ ဗျဉ္ဇနေ ပရေ။ ‘ဝဂ္ဂေ ဝဂ္ဂန္တော’တိ နိဂ္ဂဟီတဿ ဝဂ္ဂန္တတ္တံ။

ကမု-ပါဒဂမနေ, ပက္ကမိတ္ထာတိ ပက္ကန္တော, ပါဒေန အက္ကမိတ္ထာတိ အက္ကန္တော, ဥက္ကန္တော, ဝိက္ကန္တော, နိက္ခန္တော, ‘နိတော ကမဿာ’တိ ကဿ ခတ္တံ, သင်္ကန္တော, ဩက္ကန္တော, အဝက္ကန္တော, အပက္ကန္တော, အတိက္ကန္တော, ပဋိက္ကန္တော, ကဿ ဒွိတ္တာနိ။

ကိလမု-ခေဒေ, ကိလမိတ္ထာတိ ကိလန္တော။

တိမု-အဒ္ဒဘာဝေ, တေမယိတ္တာတိ တိန္တော။

ဒမု-ဒမနေ, ဒမိတ္ထာတိ ဒန္တော။

ဘမု-အနဝတ္ထာနေ, ဘမိတ္ထာတိ ဘန္တော, ဝိဗ္ဘန္တော။

မန-ဉာဏေ, မနတီတိ မန္တော။

ဝမု-ဥဂ္ဂိလနေ, ဝမိတ္ထာတိ ဝန္တော။

သမု-သန္တိယံ, သမ္မတီတိ သန္တော, ဥပသန္တော, ဝူပသန္တော။

သမု-ခေဒေ, သမ္မတိ ခိဇ္ဇတီတိ သန္တော ဣစ္စာဒိ။

တိပစ္စယမှိ-ကာမနံ ကန္တိ, နိကာမနံ နိကန္တိ, ပက္ကမနံ ပက္ကန္တိ, ခမနံ ခန္တိ, တနနံ တန္တိ, ဒမနံ ဒန္တိ, ဘမနံ ဘန္တိ, ဝိဗ္ဘန္တိ, မနနံ မန္တိ, သမနံ သန္တိ ဣစ္စာဒိ။

တုပစ္စယေ-ပက္ကမတီတိ ပက္ကန္တာ, ခနတီတိ ခန္တာ, ခမတီတိ ခန္တာ, ဂစ္ဆတီတိ ဂန္တာ, တနောတီတိ တန္တာ, တေမယတီတိ တိန္တာ, ဒမယတီတိ ဒန္တာ, ဘမတီတိ ဘန္တာ, မနတီတိ မန္တာ။

နိပုဗ္ဗော ယမု-နိယမနေ, နိယာမေတီတိ နိယန္တာ, ဝမတီတိ ဝန္တာ, သမတီတိ သန္တာ, ဟနတီတိ ဟန္တာ ဣစ္စာဒိ။

တွာဒီသု-ဂန္တွာ, ဂန္တွာန, ဂန္တုန, မန္တွာ, မန္တွာန, မန္တုန, ဟန္တွာ, ဟန္တွာန, ဟန္တုန ဣစ္စာဒိ။

တုံ, တဝေသု-ပက္ကန္တုံ, ပက္ကန္တဝေ, ခနနံ ခန္တုံ, ခန္တဝေ, ဂမနံ ဂန္တုံ, ဂန္တဝေ, မနနံ မန္တုံ, မန္တဝေ, ဟနနံ ဟန္တုံ, ဟန္တဝေ ဣစ္စာဒိ။

တဗ္ဗမှိ-အဘိက္ကန္တဗ္ဗံ, ပဋိက္ကန္တဗ္ဗံ, ခညတေတိ ခန္တဗ္ဗံ, ဂစ္ဆီယတေတိ ဂန္တဗ္ဗံ, မညတေတိ မန္တဗ္ဗံ, ဝမီယတေတိ ဝန္တဗ္ဗံ, ဟညတေတိ ဟန္တဗ္ဗံ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ ဝဂ္ဂန္တရူပရာသိ။

ဓာတွန္တဝိကာရရာသိ နိဋ္ဌိတော။

ပစ္စယဝိကာရရာသိ

ကာဒေသရာသိ

အထ ပစ္စယဝိကာရရာသိ ဝုစ္စတေ။

၇၃၄။ ပစာ ကော [က. ၅၈၃; ရူ. ၆၁၇; နီ. ၁၁၈၆]။

ပစမှာ တ, တဝန္တူနံ တဿ ကော ဟောတိ။

ပစ္စိတ္ထာတိ ပက္ကော, ပက္ကဝါ။

ဗဟုလာဓိကာရာ တပစ္စယော ကာလတ္တယေပိ ဟောတိ, အသက္ခိ, သက္ခတိ, သက္ခိဿတီတိ သက္ကော, မဟာဝုတ္တိနာ တပစ္စယဿ ကော။

မုစ-မောစနေ။

၇၃၅။ မုစာ ဝါ [က. ၅၈၃; ရူ. ၆၁၇; နီ. ၁၁၈၆]။

မုစမှာ တ, တဝန္တူနံ တဿ အနန္တရဿ ကော ဟောတိ ဝါ။

ဩမုစ္စိတ္ထာတိ ဩမုက္ကော, ဩမုက္ကဝါ, ပဋိမုက္ကော, ပဋိမုက္ကဝါ။

သုသ-သောသနေ။

၇၃၆။ သုသာ ခေါ [က. ၅၈၃; ရူ. ၆၁၇; နီ. ၁၁၈၆]။

သုသမှာ တ, တဝန္တူနံ တဿ ခေါ ဟောတိ။

သုဿိတ္ထာတိ သုက္ခော, သုက္ခဝါ။

၇၃၇။ ဂေါ ဘန္ဇာဒီဟိ [က. ၅၇၇; ရူ. ၆၂၈; နီ. ၁၁၈၀]။

ဘန္ဇာဒီဟိ တ, တဝန္တူနံ တဿ ဂေါ ဟောတိ။

အဘဉ္ဇိတ္ထာတိ ဘဂ္ဂေါ, ဘဂ္ဂဝါ, ဩဘဂ္ဂေါ, သမ္ဘဂ္ဂေါ, ပလိဘဂ္ဂေါ။

လဂ-လဂ္ဂနေ, လဂိတ္ထာတိ လဂ္ဂေါ, လဂ္ဂဝါ, ဝိလဂ္ဂေါ, ဝိလဂ္ဂဝါ။

မုဇ-မုဇ္ဇနေ, မုဇ္ဇိတ္ထာတိ မုဂ္ဂေါ, မုဂ္ဂဝါ, နိမ္မုဂ္ဂေါ, ဥမ္မုဂ္ဂေါ။

ဝိဇ-ဘယ, စလနေသု, သံဝိဇိတ္ထာတိ သံဝိဂ္ဂေါ, သံဝိဂ္ဂဝါ, ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ, ဥဗ္ဗိဂ္ဂဝါ။

လုဇ-ဝိနာသေ, ပလုဇိတ္ထာတိ ပလုဂ္ဂေါ, ပလုဂ္ဂဝါ, ဩလုဂ္ဂေါ, ဩလုဂ္ဂဝါ, ဝိလုဂ္ဂေါ, ဝိလုဂ္ဂဝါ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ ကာဒေသရာသိ။

စာ-၄၉၁

ဌာဒေသရာသိ

ဣသု, အာသ, ဧသ, ကသ, ကိသ, ကိလိသ, ကုသ, ဃုသ, ဇုသ, တုသ, ဒိသ, ဒုသ, ဒံသ, နသ, ပိသ, ပုသ, ပုစ္ဆ, ဖုသ, ဘဿ, ဘဇ္ဇ, မဇ, မသ, မုသ, ဝဿ, ဝိသ, သဇ, သိသ, သိလိသ, ဟသ, ဟဿ, ဟံသ။

၇၃၈။ သာနန္တရဿ တဿ ဌော [က. ၅၇၃; ရူ. ၆၂၆; နီ. ၁၁၇၆ (ထောကံ ဝိသဒိသံ)]။

သကာရန္တေဟိ ဓာတူဟိ ပရဿ အနန္တရဿ ပစ္စယတကာရဿ ဌော ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ, ‘စတုတ္ထဒုတိယေသွေသ’န္တိ သံယောဂါဒိဿ ပဌမတ္တံ။

ဣသု-ဣစ္ဆာ, ကန္တီသု, ဣစ္ဆီယတေတိ ဣဋ္ဌော, ပရိယိဋ္ဌော။

အာသ-ဥပဝေသနေ, ဝိပရိတတော အာသတိ ဥပဝီသတီတိ ဝိပလ္လဋ္ဌော။

ကသ-ဝပ္ပနေ ဝိလေခနေ စ။

၇၃၉။ ကသဿိမ စ ဝါ [က. ၅၇၃; ရူ. ၆၂၆; နီ. ၁၁၇၆ (ထောကံ ဝိသဒိသံ)]။

ကသမှာ ပရဿ ပစ္စယတကာရဿ ဌော ဟောတိ, ကသဿ အာဒိသရမှာ ပရံ ဣမ စ ဟောတိ ဝါ။

ကဿိတ္ထာတိ ကိဋ္ဌံ-သဿံ, ကဋ္ဌံ ဝါ။

ဥပပုဗ္ဗော အာသန္နေ, ဥပကဋ္ဌော။

ဝိပုဗ္ဗော ပဝါသေ, ဝူပကဋ္ဌော။

ကိသ-ဟာနိမှိ, ပဋိကိဋ္ဌော, နိဟီနောတိ အတ္ထော။

ကိလိသ-ဝိဗာဓနေ ဥပတာပေ စ, ကိလိဿတီတိ ကိလိဋ္ဌော, သံကိလိဋ္ဌော, ဥပက္ကိလိဋ္ဌော။

ကုသ-အက္ကောသေ, အက္ကောသီယိတ္ထာတိ အက္ကုဋ္ဌော။ အက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန။

ဃုသ-သဒ္ဒေ, ဃောသီယိတ္ထာတိ ဃုဋ္ဌော, သံဃုဋ္ဌော။ အစ္ဆရာဂဏသံဃုဋ္ဌံ [သံ. နိ. ၁.၄၆]။ ဥဂ္ဃုဋ္ဌော။

ဇုသ-သေဝါယံ, ဇုသီယိတ္ထာတိ ဇုဋ္ဌော။

တုသ-ပီတိမှိ, တုဿိတ္ထာတိ တုဋ္ဌော, သန္တုဋ္ဌော။

ဒိသ-ပေက္ခနေ, ပဿီယိတ္ထာတိ ဒိဋ္ဌော, သန္ဒိဋ္ဌော။

ဒိသီ-ကထနေ, ဥဒ္ဒိသီယိတ္ထာတိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌော, နိဒ္ဒိသီယိတ္ထာတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌော, အပဒိသီယိတ္ထာတိ အပဒိဋ္ဌော။

ဒုသ-ဒူသနေ, ဒုသီယိတ္ထာတိ ဒုဋ္ဌော။

ဒံသ-ဒံသနေ, ဒံသီယိတ္ထာတိ ဒဋ္ဌော, နိဂ္ဂဟီတလောပေါ။

နသ-အဒဿနေ, နဿိတ္ထာတိ နဋ္ဌော, ဝိနဋ္ဌော။

ပိသ-စုဏ္ဏိယေ, ပိသီယိတ္ထာတိ ပိဋ္ဌံ။

ပုသ-ပေါသနေ, ပေါသီယိတ္ထာတိ ပုဋ္ဌော, ပရပုဋ္ဌော။

ဖုသ-သမ္ဖဿေ, ဖုသီယိတ္ထာတိ ဖုဋ္ဌော, သမ္ဖုဋ္ဌော။

ဘဿ-ကထနေ စဝနေ စ, ဘဿိတ္ထာတိ ဘဋ္ဌော, အာဘဋ္ဌော။

မသ-အာမသနေ ဝိဇ္ဈနေ စ, မသီယိတ္ထာတိ မဋ္ဌော, အာမဋ္ဌော, ဩမဋ္ဌော, ဥမ္မဋ္ဌော။ သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော [သံ. နိ. ၁.၂၁]။

မုသ-နဿနေ, မုဿိတ္ထာတိ မုဋ္ဌော, ပမုဋ္ဌော, သမ္မုဋ္ဌော။

ဝဿ-သေစနေ, ဝဿိတ္ထာတိ ဝုဋ္ဌော-ဒေဝေါ, ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ။

ဝိသ-ပဝေသနေ, ပဝိသိတ္ထာတိ ပဝိဋ္ဌော, နိဝိဋ္ဌော, ဥပဝိဋ္ဌော။

သိသ-သေသေ, အဝသေသိတ္ထာတိ အဝသိဋ္ဌော။

ဝိပုဗ္ဗော ဝိသေသနေ, ဝိသေသိတ္ထာတိ ဝိသိဋ္ဌော။

သိလိသ-သိလေသနေ, သိလိဿိတ္ထာတိ သိလိဋ္ဌော။

ဟသ-ဟာသေ, ဟသိတ္ထာတိ ဟဋ္ဌော, ပဟဋ္ဌော။

ဟဿ, ဟံသဓာတုယော သဒိသာ ဧဝ။

ပုစ္ဆ-ပုစ္ဆာယံ။

၇၄၀။ ပုစ္ဆာဒိတော [က. ၅၇၁; ရူ. ၆၂၆; နီ. ၁၁၇၆]။

ပုစ္ဆာဒီဟိ ပရဿ အန္တရဿ ပစ္စယတကာရဿ ဌော ဟောတိ။

ပုစ္ဆီယိတ္ထာတိ ပုဋ္ဌော။

ဘဇ္ဇ-ဘဇ္ဇနေ, ဘဇ္ဇိတ္ထာတိ ဘဋ္ဌံ-ဓညံ။

မဇ-သုဒ္ဓိယံ, သုဋ္ဌု မဇ္ဇိတ္ထာတိ သမ္မဋ္ဌော-ဘူမိဘာဂေါ။

သဇ-သံသဂ္ဂါဒီသု, သံသဇ္ဇိတ္ထာတိ သံသဋ္ဌော, ဝိသဋ္ဌော, နိသဋ္ဌော, ဩသဋ္ဌော။

ယဇ-ပူဇာယံ။

၇၄၁။ ယဇဿ ယဿ ဋိယီ [က. ၆၁၀; ရူ. ၆၂၇; နီ. ၁၂၁၅]။

ယဇဿ ယကာရဿ ဋိ, ယိအာဒေသာ ဟောန္တိ ကာနုဗန္ဓေ ပစ္စယတကာရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ယဇိတ္ထာတိ ဣဋ္ဌော, ယိဋ္ဌော။

တိပစ္စယမှိ-ပရိယေသနံ ပရိယေဋ္ဌိ။

ဧသ-ဂဝေသနေ, ဧသနံ ဧဋ္ဌိ, ပရိယေဋ္ဌိ, တုဿနံ တုဋ္ဌိ, သန္တုဋ္ဌိ, ဒဿနံ ဒိဋ္ဌိ, သန္ဒိဋ္ဌိ, ဝဿနံ ဝုဋ္ဌိ, ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ။ ဝိသဇ္ဇနံ ဝိသဋ္ဌိ။

တွာဒီသု-ဒိသ-ပေက္ခနေ, ‘ဒိသဿ ပဿဒဿဒသာဒဒက္ခာ’တိ သုတ္တေန ဒိသဿ ဒသာဒေသော, မဟာဝုတ္တိနာ ဝကာရလောပေါ, ဒဋ္ဌာ, ဒဋ္ဌာန, ဒဋ္ဌုန။

‘တုံယာနာ’တိ တွာပစ္စယဿ တုံအာဒေသော။ နေက္ခမံ ဒဋ္ဌု ခေမတော [သု. နိ. ၄၂၆], ဂါထာဝသေန နိဂ္ဂဟီတလောပေါ။

တုံ, တဝေသု-ဒဋ္ဌုံ, ဒဋ္ဌဝေ, ပုစ္ဆနံ ပုဋ္ဌုံ, ပုဋ္ဌဝေ။

တဗ္ဗမှိ-တုဿိတဗ္ဗန္တိ တုဋ္ဌဗ္ဗံ, တောဋ္ဌဗ္ဗံ, ပဿိတဗ္ဗန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ, ပုစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ပုဋ္ဌဗ္ဗံ, ဖုသိတဗ္ဗန္တိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ။

ဣတိ ဌာဒေသရာသိ။

ဎာဒေသရာသိ

၇၄၂။ ဒဟာ ဎော [က. ၅၇၆; ရူ. ၆၀၇; နီ. ၁၁၇၉]။

ဒဟမှာ ပရဿ အနန္တရဿ ပစ္စယတကာရဿ ဎော ဟောတိ, ပရရူပတ္တေ သံယောဂါဒိဿ တတိယတ္တံ။

ဒဟ-ဒယှနေ, ဒယှိတ္ထာတိ ဒဍ္ဎော။

၇၄၃။ ဗဟဿုမ စ [က. ၅၇၆; ရူ. ၆၀၇; နီ. ၁၁၇၉]။

ဗဟမှာ ပရဿ အနန္တရဿ တဿ ဎော ဟောတိ, ဗဟဿ အာဒိသရမှာ ဥမ စ ဟောတိ။

ဗဟ-ဝုဒ္ဓိယံ, အဗဟီတိ ဗုဍ္ဎော, ဗဿ ဝေါ, ဝုဍ္ဎော။

တိမှိ-ဗဟနံ ဝုဍ္ဎိ။

၇၄၄။ လောပေါ ဝဍ္ဎာ တိဿ [‘တ္တိဿ’ (ဗဟူသု)]။

ဝဍ္ဎမှာ ပရဿ တိပစ္စယဿ တကာရဿ လောပေါ ဟောတိ။

ဝဍ္ဎ-ဝဍ္ဎနေ, ဝဍ္ဎနံ ဝုဍ္ဎိ။

ဣတိ ဎာဒေသရာသိ။

စာ-၄၉၅

ဏာဒေသရာသိ

ကိရ ခီ, စရ, ဇရ, တရ, ထရ, ပူရ။

၇၄၅။ ကိရာဒီဟိ ဏော။

ကိရာဒီဟိ ပရေသံ တ, တဝန္တူနံ တကာရဿ အနန္တရဘူတဿ ဏော ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ။

ကိရ-အာကိရဏေ သမ္မိဿန, ခိပနေသု စ, ကိရိတ္ထာတိ ကိဏ္ဏော, ပကိဏ္ဏော, အာကိဏ္ဏော, ဝိက္ကိဏ္ဏော, သံကိဏ္ဏော, သမာကိဏ္ဏော။

ပူရ-ပူရဏေ, ပူရိတ္ထာတိ ပုဏ္ဏော, သမ္ပုဏ္ဏော, ပရိပုဏ္ဏော။

ခီ-ခယေ, ခိယိတ္ထာတိ ခီဏော။

ကိဏ္ဏဝါ, ပုဏ္ဏဝါ, ခီဏဝါ။

၇၄၆။ တရာဒီဟိ ရိဏ္ဏော [က. ၅၈၁; ရူ. ၆၁၆; နီ. ၁၁၈၄]။

တရာဒီဟိ ပရေသံ တ, တဝန္တူနံ တကာရဿ အနန္တရဘူတဿ ရိဏ္ဏော ဟောတိ။ ‘ရာနုဗန္ဓေန္တသရာဒိဿာ’တိ ဓာတွန္တဗျဉ္ဇနဿ အာဒိသရဿ စ လောပေါ။

စရ-ဂတိ, ဘက္ခနေသု, စရိတ္ထ, စရီယိတ္ထာတိ ဝါ စိဏ္ဏော, အာစိဏ္ဏော, သမာစိဏ္ဏော။

ဇရ-ဇိရဏေ, ဇိယျိတ္ထာတိ ဇိဏ္ဏော, အနုဇိဏ္ဏော, ပရိဇိဏ္ဏော။

တရ-တရဏေ, တရိတ္ထာတိ တိဏ္ဏော, ဥတ္တိဏ္ဏော, နိတ္တိဏ္ဏော, ဝိတိဏ္ဏော, ဩတိဏ္ဏော, သမောတိဏ္ဏော။

ထရ-ဝိတ္ထာရေ, ဝိတ္ထရိတ္ထာတိ ဝိတ္ထိဏ္ဏော။

စိဏ္ဏဝါ, ဇိဏ္ဏဝါ, တိဏ္ဏဝါ, ဝိတ္ထိဏ္ဏဝါ။

ဣတိ ဏာဒေသရာသိ။

စာ-၄၉၆

ထာဒေသရာသိ

၇၄၇။ ဓသ္တောဩသ္တာ။

ဓသ္တော, ဥတြသ္တောတိ ဧတေ သဒ္ဒါ တပစ္စယန္တာ သိဇ္ဈန္တိ။

ဓံသ-ဝိဒ္ဓံသနေ, ဝိဒ္ဓံသတီတိ ဝိဒ္ဓသ္တော, ဝိဒ္ဓံသိတော ဝါ။

တသ-သန္တာသေ, ဥတြသတီတိ ဥတြသ္တော, ဥတ္တသိတော ဝါ။

ဘသ-ဘသ္မီကရဏေ, ဘသန္တိ ဘသ္မိံ ကရောန္တိ ဧတေနာတိ ဘသ္တာ, ဘသ္တြာ ဝါ, ကမ္မာရဂဂ္ဂရီ, ဧဝမာဒီနိပိ ဣဓ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။

၇၄၈။ သာသ ဝသ သံသ ဟံသာ ထော [‘။သံသ သသာ ထော’ (ဗဟူသု)]။

ဧတေဟိ ပရဿ အနန္တရဿ ပစ္စယတကာရဿ ထော ဟောတိ။

သာသ-အနုသိဋ္ဌိမှိ။

၇၄၉။ သာသဿ သိသာ [‘သာသဿ သိသ ဝါ’ (ဗဟူသု)]။

သာသဿ သိသာ ဟောန္တိ ကာနုဗန္ဓေ ပစ္စယတကာရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ သံယောဂါဒိဿ စ ပဌမတ္တံ။

သာသီယတီတိ သိတ္ထော, အနုသာသီယတီတိ အနုသိဋ္ဌော။ “အနုသိဋ္ဌော သော မယာ”တိ [မဟာဝ. ၁၂၆] ဧတ္ထ ပန တ္ထကာရဿ ဋ္ဌကာရောတိ ဝုတ္တိယံ ဝုတ္တော။ တံ တံ အတ္ထံ သာသတိ ဧတ္ထ, ဧတေနာတိ ဝါ သတ္ထံ, သဒ္ဒသတ္ထံ, ဝေဒသတ္ထံ။

ဝသ-နိဝါသေ, ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ, အဝသီတိ ဝုတ္ထော, ဝသီယိတ္ထာတိ ဝါ ဝုတ္ထော, ဝဿံ ဝသိတ္ထာတိ ဝဿံဝုတ္ထော, အာဝသီယိတ္ထာတိ အာဝုတ္ထံ-ဇေတဝနံ, နိဝသိတ္ထာတိ နိဝုတ္ထော, အဇ္ဈာဝသိတ္ထာတိ အဇ္ဈာဝုတ္ထော။ ဗဟုလာဓိကာရာ “ရုက္ခေ

အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ”တိ [ပါစိ. ၈၆] ဧတ္ထ ဥတ္တံ နတ္ထိ။ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတ္ထာတိ ဥပေါသထံဥပဝုတ္ထော, ဥပဝသီယိတ္ထာတိ ဝါ ဥပဝုတ္ထောဥပေါသထော, ပရိဝါသံ ပရိဝသိတ္ထာတိ ပရိဝါသံပရိဝုတ္ထော, ပရိဝသီယိတ္ထာတိ ဝါ ပရိဝုတ္ထော-ပရိဝါသော။

သံသ-ပသံသနေ, ပသံသီယိတ္ထာတိ ပသတ္ထော။

ဟံသ-ပဟံသနေ, ဟံသီယိတ္ထာတိ ဟတ္ထော, နိဂ္ဂဟီတလောပေါ, ပဟတ္ထော။

တိပစ္စယမှိ-အနုသာသနံ အနုသိတ္ထိ, အနုသိဋ္ဌိ ဝါ, နိဝသနံ နိဝုတ္ထိ။

တုပစ္စယမှိ-သဒေဝကံ လောကံ သာသတိ အနုသာသတီတိ သတ္ထာ။

တဝန္တုပစ္စယမှိ-နိဝသိတ္ထာတိ နိဝုတ္ထဝါ။

တာဝီမှိ-နိဝုတ္ထာဝီ။

တုံ, တဝေသု-ဝသနံ ဝတ္ထုံ, ဝတ္ထဝေ။

တဗ္ဗမှိ-ဒွါရမူလေ ဝတ္ထဗ္ဗံ, သဘာယေ ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဝသ-ပရိဒဟနေ, ဗဟုလာဓိကာရာ ဥတ္တံ နတ္ထိ, ဝါသိတဗ္ဗန္တိ ဝတ္ထံ, နိဝါသီယိတ္ထာတိ နိဝတ္ထံ, ဝတ္ထဗ္ဗံ, နိဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဣတိ ထာဒေသရာသိ။

ဓာဒေသရာသိ

ဣဓ, ကုဓ, ဂိဓ, ဗဓ, ဗုဓ, ဗုဓိ, မိဓ, ယုဓ, ရာဓ, ရုဓ, ဝိဓ, သိဓ, သုဓ, ထဘိ, ရဘ, လဘ, လုဘ, သမ္ဘူ, ဒုဟ, နဟ, မုဟ။

၇၅၀။ ဓော ဓဘဟေဟိ [က. ၅၇၆; ရူ. ၆၀၇; နီ. ၁၁၇၉; ‘ဓော ဓဟဘေဟိ’ (ဗဟူသု)]။

ဧတေဟိ ပရဿ အနန္တရဿ တဿ ဓော ဟောတိ။

ဣဓ-ဣဇ္ဈနေ, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ သံယောဂါဒိဿ စ တတိယတ္တံ, သမိဇ္ဈိတ္ထာတိ သမိဒ္ဓါ-မဟဒ္ဓနော။

ကုဓ-ကောပေ, ကုဇ္ဈတီတိ ကုဒ္ဓါ, သံကုဒ္ဓါ။

ဂိဓ-ဂေဓေ, ဂိဇ္ဈိတ္ထာတိ ဂိဒ္ဓါ, အနုဂိဒ္ဓါ, အဘိဂိဒ္ဓါ။

ဗဓ-ဗန္ဓနေ, ဗဇ္ဈိတ္ထာတိ ဗဒ္ဓါ, ပဗဒ္ဓါ, အာဗဒ္ဓါ, နိဗဒ္ဓါ။

ဗုဓ-ဉာဏေ ဇာဂရေ ဝိကသနေ စ, ဗုဇ္ဈတိ ဇာနာတီတိ ဗုဒ္ဓါ, သမ္ဗုဒ္ဓါ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ, ပဗုဇ္ဈတိ ဇာဂရောတီတိ ဝါ ပဗုဒ္ဓါ, ပဋိဗုဒ္ဓါ။

ဗုဓိ-နိဝါရဏေ, ပရိဗုန္ဓီယတီတိ ပလိဗုဒ္ဓါ။ ဝါတပလိဗုဒ္ဓါ, ပိတ္တပလိဗုဒ္ဓါ, သေမှပလိဗုဒ္ဓါ။

မိဓ-မိဇ္ဈနေ, မိဇ္ဈတီတိ မိဒ္ဓံ, မိဒ္ဓါ။ ကပိမိဒ္ဓါ။

ယုဓ-သမ္ပဟာရေ, ယုဇ္ဈီယတေတိ ယုဒ္ဓံ။ မလ္လယုဒ္ဓံ, မေဏ္ဍယုဒ္ဓံ, ဟတ္ထိယုဒ္ဓံ, ကုက္ကုဋယုဒ္ဓံ။

ရာဓ-အာရာဓနေ, အာရာဓယိတ္ထာတိ အာရဒ္ဓါ, အဘိရဒ္ဓါ။

ဝိပုဗ္ဗော-ဝိရဇ္ဈနေ, ဝိရဒ္ဓါ။

ရုဓ-အာဝရဏေ, ရုန္ဓီယိတ္ထာတိ ရုဒ္ဓါ, ဩရုဒ္ဓါ, အဝရုဒ္ဓါ။

နိပုဗ္ဗော-နိရောဓေ, နိရုဇ္ဈိတ္ထာတိ နိရုဒ္ဓါ။

ဝိပုဗ္ဗော-ဝိရောဓေ, ဝိရုဇ္ဈိတ္ထာတိ ဝိရုဒ္ဓါ, ပဋိဝိရုဒ္ဓါ။

အနုပုဗ္ဗော-ကန္တိယံ, အနုရုဒ္ဓါ။

ဝိဓ-ဝိဇ္ဈနေ, ဝိဇ္ဈိတ္ထာတိ ဝိဒ္ဓါ။ သလ္လဝိဒ္ဓါ။

သိဓ-နိပ္ဖတ္တိယံ, သိဇ္ဈိတ္ထာတိ သိဒ္ဓါ။

ပပုဗ္ဗော-ပါကဋဘာဝေ, ပသိဒ္ဓါ။

နိ, ပဋိပုဗ္ဗော နိဝါရဏေ, နိသိဒ္ဓါ, ပဋိသိဒ္ဓါ။

သုဓ-သုဇ္ဈနေ, သုဇ္ဈတီတိ သုဒ္ဓါ, ဝိသုဒ္ဓါ, ပရိသုဒ္ဓါ။

ထဘိ-ထမ္ဘနေ, ထမ္ဘတီတိ ထဒ္ဓါ, ပတ္ထဒ္ဓါ, ဥပတ္ထဒ္ဓါ။

ရဘ-အာရဘေ, အာရဘိတ္ထာတိ အာရဒ္ဓါ, အာရဗ္ဘိတ္ထာတိ ဝါ အာရဒ္ဓါ, သမာရဒ္ဓါ။

လဘ-လာဘေ, အလဘီတိ လဒ္ဓါ, လဗ္ဘိတ္ထာတိ ဝါ လဒ္ဓါ, ပဋိလဒ္ဓါ, ဥပလဒ္ဓါ။

လုဘ-ဂိဒ္ဓိယံ, လုဗ္ဘတီတိ လုဒ္ဓါ, ပလုဒ္ဓါ, ဝိလုဒ္ဓါ။

သမ္ဘူ-ပဿဒ္ဓိယံ, ပဿမ္ဘိတ္ထာတိ ပဿဒ္ဓါ။

ဒုဟ-ဒေါဟနေ, ဒုယှိတ္ထာတိ ဒုဒ္ဓါ-ဂါဝီ။

နဟ-ဗန္ဓနေ, သန္နယှိတ္ထာတိ သန္နဒ္ဓါ, ဩနဒ္ဓါ, အဝနဒ္ဓါ။

မုဟ-အန္ဓဘာဝေ, မုယှတီတိ မုဒ္ဓါ-ဗာလော။

တိပစ္စယမှိ-ဣဇ္ဈနံ ဣဒ္ဓိ, ဣဇ္ဈန္တိ ဧတာယာတိ ဝါ ဣဒ္ဓိ, သမိဇ္ဈနံ သမိဒ္ဓိ, ဂိဇ္ဈနံ ဂိဒ္ဓိ, မိဇ္ဈနံ မိဒ္ဓိ, အဘိရာဓနံ အဘိရဒ္ဓိ, ဝိရုဇ္ဈနံ ဝိရုဒ္ဓိ, ပဋိဝိရုဒ္ဓိ, သိဇ္ဈနံ သိဒ္ဓိ, သံသိဒ္ဓိ, ပဋိသိဒ္ဓိ, သုဇ္ဈနံ သုဒ္ဓိ, ဝိသုဒ္ဓိ, ပါရိသုဒ္ဓိ, လဘနံ လဒ္ဓိ, ဥပလဒ္ဓိ, လုဗ္ဘနံ လုဒ္ဓိ, ပဿမ္ဘနံ ပဿဒ္ဓိ, မုယှနံ မုဒ္ဓိ။

တဝန္တု, တာဝီသု- “သမိဒ္ဓါ, သမိဒ္ဓါဝီ”တိအာဒိနာ ဝတ္တဗ္ဗံ။

တွာဒီသု-ရဘ-အာရဘေ, အာရဒ္ဓါ, အာရဒ္ဓါန။

လဘ-လာဘေ, လဒ္ဓါ, လဒ္ဓါန, ပဋိလဒ္ဓါ, ပဋိလဒ္ဓါန။

တုံ, တဝေသု-ဗုဓ-ဉာဏေ, ဗုဒ္ဓုံ, ဗုဒ္ဓဝေ, သုဗုဒ္ဓုံ, သုဗုဒ္ဓဝေ, ဗောဒ္ဓုံ, ဗောဒ္ဓဝေ, လဒ္ဓုံ, လဒ္ဓဝေ, ပဋိလဒ္ဓုံ, ပဋိလဒ္ဓဝေ။

တဗ္ဗမှိ-ဗောဒ္ဓဗ္ဗံ, လဒ္ဓဗ္ဗံ, ပဋိလဒ္ဓဗ္ဗံ။

၇၅၁။ ဝဒ္ဓဿ ဝါ။

ဝဒ္ဓဿ ဥ ဟောတိ ဝါ ကာနုဗန္ဓေ ပစ္စယတကာရေ တွာဒိဝဇ္ဇိတေ။

ဝဒ္ဓိတ္ထာတိ ဝုဒ္ဓါ, ဝဒ္ဓါ ဝါ, ဝဒ္ဓနံ ဝုဒ္ဓိ, မဟာဝုတ္တိနာ ဥတ္တံ။ တိပစ္စယဿ စ တဿ လောပေါ။

ဣတိ ဓာဒေသရာသိ။

ဝိသံယောဂနာဒေသရာသိ

ဟာ, ဣ, စိ, ဇိ, ဋိ, ထီ, ဒီ,ပီ, မိ, လီ, ထု, ဒူ, ဓူ, ပူ, ဘူ, လူ, ဝု, သု, ဟု, အာသ, ကထ, ကုပ, ပလ, မလ, သုပ, ပဠ။

၇၅၂။ ဘိဒါဒိတော နော က္တ, က္တဝန္တူနံ။

ဘိဒါဒိမှာ ပရေသံ က္တ, က္တဝန္တူနံ တကာရဿ အနန္တရဘူတဿ နော ဟောတိ။

ဟာ-စာဂေ, ဟီယိတ္ထာတိ ဟီနော, ပဟီနော, နိဟီနော, ဩဟီနော။ ဧတ္ထ စ နောအာဒေသံ ကတွာ ပစ္ဆာ ‘ဦဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ဤအာဂမော, တဿ စ ကွစိ ရဿော။ ဧဝံ ပရတ္ထ။

အဓိပုဗ္ဗော-ဣ-အာယတ္တေ, အဓိစ္စ ဧတီတိ အဓိနော။

စိ-စယေ, စယိတ္ထာတိ စိနော, အာစိနော။

ဇိ-ဇယေ, ပဉ္စမာရေ ဇိနာတီတိ ဇိနော။

ဍိ-ဂတိယံ, ဍေတီတိ ဍိနော။

ထီ-သံဃာတေ, ထီယတီတိ ထိနံ။

ဒီ-ခယေ, အနုက္ကမေန ဒီယတိ ခိယျတီတိ ဒိနော-ဒိဝသော။

ပီ-တပ္ပနေ, ပီနိတ္ထာတိ ပီနော။

မိ-ပက္ခေပေ, မိနာတီတိ မိနော။

လီ-လယေ, လီယိတ္ထာတိ လီနော, အလ္လီယိတ္ထာတိ အလ္လီနော။ နိလီယိတ္ထာတိ နိလီနော, ပဋိလီယိတ္ထာတိ ပဋိလီနော, ပဋိလီနစရော ဘိက္ခု, ပဋိသလ္လီယိတ္ထာတိ ပဋိသလ္လီနော။

ထု-နိတ္ထုနနေ, နိတ္ထုနာတီတိ နိတ္ထုနော။

ဒူ-ခေဒေ, ဒူယတေတိ ဒူနော။

ဓူ-နိဒ္ဓူနနေ, အဟိတေ ဓမ္မေ ဓုနာတီတိ ဓုနော, ဓောနောပညဝါ။

ပူ-သောဓနေ, ပုနာတီတိ ပုနော, ဒန္တံ ပုနန္တိ ဧတေနာတိ ဒန္တပေါဏော, နဿ ဏတ္တံ။

ဘူ-ဝုဒ္ဓိယံ, ဘဝတိ ဝဍ္ဎတီတိ ဘူနော-ဟိတရာသိ။

လူ-ဆေဒနေ, လုနာတီတိ လုနော။

ဝု-သံဝရဏေ, အာဝုဏာတီတိ အာဝုဏော။

သု-သဝနေ, သုဏာတီတိ သုနော, သောဏော, နဿ ဏတ္တံ။

သု-ပသဝနေ ဝါ, ပသဝတိ ဝဍ္ဎတီတိ သုနံ-ဥဒ္ဓုမာတံ။

ဟု-ပူဇာ, ဒါနေသု, အာဟုတဗ္ဗန္တိ အာဟုနံ, ပါဟုတဗ္ဗန္တိ ပါဟုနံ-ဒါတဗ္ဗဝတ္ထု။

အာသ-ဥပဝေသနေ, အစ္ဆတီတိ အာသိနော, တုဏှီ အစ္ဆတီတိ တုဏှီမာသိနော။

ကထ-ထဒ္ဓေ ထေရိယေ စ, ကထတီတိ ကထိနံ။

ကုပ-ကောပေ, ဟိရီ ကုပ္ပတိ ဧတေနာတိ ဟိရီကောပိနံ။

ပလ-ဂတိယံ, ပလေတီတိ ပလိနော။

မလ-မလိနဘာဝေ, မလတီတိ မလိနော, မလိနံ-ဝတ္ထံ။

သုပ-သောပ္ပနေ, သုပတီတိ သုပိနော။

ပဠ-ဂတိယံ, ပဠေတီတိ ပဠိနော, ပဠိနာ ဇမ္ဗုဒီပါတေ [ပါရာ. အဋ္ဌ. ၁.တတိယသံဂီတိကထာ]။

ဣတိ ဝိသံယောဂနာဒေသရာသိ။

စာ-၅၀၂

သသံယောဂနာဒေသရာသိ

ခိဒ, ဆိဒ, တုဒ, ဒါ, နုဒ, ပတ, ပဒ, ဘိဒ, ဝိဒ, သဒ။

‘ဘိဒါဒိတော နော က္တက္တဝန္တူန’န္တိ တဿ နော, ဓာတွန္တဿ ပရရူပတ္တံ, ခိဇ္ဇိတ္ထာတိ ခိန္နော, ဆိဇ္ဇိတ္ထာတိ ဆိန္နော, သဉ္ဆိန္နော, တုဒိတ္ထာတိ တုန္နော, ပတုန္နော, နိတုန္နော, ဝိတုန္နော။

နုဒ-ခေပေ, နုဒိတ္ထာတိ နုန္နော, ပနုန္နော။

ပတ-ပတနေ, ပတတီတိ ပန္နော, ပန္နဓဇော, န္နဿ ဏ္ဏတ္တေရုက္ခပဏ္ဏံ, ပတ္တံ ဝါ။

ပဒ-ဂတိယံ, ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ပန္နော, အာပန္နော, ဥပ္ပန္နော, နိပန္နော, ဝိပန္နော, သမ္ပန္နော, ဥပပန္နော, သမုပပန္နော, ပရိယာပန္နော။

ဘိဒ-ဝိဒါရဏေ, ဘိဇ္ဇိတ္ထာတိ ဘိန္နော, ပဘိန္နော, သမ္ဘိန္နော, ပရိဘိန္နော, ဝိဘိန္နော။

ဝိဒ-တုဋ္ဌိယံ, နိဗ္ဗိန္ဒတီတိ နိဗ္ဗိန္နော။

သဒ ဝိသရဏ, ဂတျာ’ဝသာနေသု, သီဒိတ္ထာတိ သန္နော, ဩသန္နော, ပသီဒိတ္ထာတိ ပသန္နော, အဘိပ္ပသန္နော, နိသီဒိတ္ထာတိ နိသိန္နော, သန္နိသိန္နော, ‘သဒဇရာနမီမ’ဣတိ ဤမ, သံယောဂေ ရဿော စ။

တဝန္တုမှိ-ခိန္နဝါ, ဆိန္နဝါ, သဉ္ဆိန္နဝါ, တုန္နဝါ, ပတုန္နဝါ, ပနုန္နဝါ, ပန္နဝါ, အာပန္နဝါ, ဘိန္နဝါ, သမ္ဘိန္နဝါ, သန္နဝါ, ပသန္နဝါ, နိသိန္နဝါ။

၇၅၃။ ဒါတွိန္နော [က. ၅၈၂; ရူ. ၆၃၁; နီ. ၁၁၈၅]။

ဒါဓာတုမှာ ပရေသံ တ, တဝန္တူနံ တဿ ဣန္နော ဟောတိ။

ဒီယိတ္ထာတိ ဒိန္နော, ပဒိန္နော, အာဒိန္နော, သမာဒိန္နော, ဥပါဒိန္နော, ပရိယာဒိန္နော, န္နဿ ဏ္ဏတ္တေ ဥပါဒိဏ္ဏော။

ဣတိ သသံယောဂနာဒေသရာသိ။

စာ-၅၀၃

ဟာဒေသရာသိ

ဦဟ, ဂါဟု, ဂုဟ, ဗဟ, ဗာဟ, ဗုဟ, မုဟ, ရုဟ, ဝဟ။

၇၅၄။ ရုဟာဒီဟိ ဟော ဠော စ [က. ၅၈၉; ရူ. ၆၂၁; နီ. ၁၁၉၂; ‘။ဠ စ’ (ဗဟူသု)]။

ရုဟာဒီဟိ ပရဿ အနန္တရဘူတဿ တပစ္စယဿ တကာရဿ ဟော ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ ဠော ဟောတိ။

ဦဟ-သဉ္စယေ, ဗျူဟိတ္ထာတိ ဗျူဠှော, ဝိယူဠှော, ပရိဗျူဠှော, ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ [သံ. နိ. ၁.၂၄၉]။

ဂါဟု-ဘုသတ္ထေ ဝိလောလနေ စ, မာ ဂါဠှံ ပရိဒေဝယိ။ အာဂါဠှာယ စေတေတိ။ ဂါဟိတ္ထာတိ ဂါဠှော, ပဂါဠှော, အာဂါဠှော, ဩဂါဠှော, အဇ္ဈောဂါဠှော [ပါရာ. အဋ္ဌ. ၁.၁]။

ဗဟ-ဝုဒ္ဓိမှိ။

၇၅၅။ မုဟဗဟဗုဟာနဉ္စ တေ ကာနုဗန္ဓေတွေ [က. ၅၁၇; ရူ. ၄၈၈; နီ. ၁၁၀၅; “မုဟဗဟာနဉ္စ။” (ဗဟူသု)]။

တွာဒိဝဇ္ဇိတေ ကာနုဗန္ဓေ ပစ္စယတကာရေ ပရေ မုဟ, ဗဟ, ဗုဟာနဉ္စ ဂုဟဿ စ ဒီဃော ဟောတိ။

‘ရုဟာဒီဟိဟော ဠော စာ’တိ ဓာတွန္တဿဠော, တပစ္စယဿ ဟော, အဗဟီတိ ဗာဠှံ။

ဗုဟ-ဥဒ္ဓရဏေ, အဗုဟိတ္ထာတိ ဗူဠှော, အဗ္ဗူဠှော, အဗူဠှသလ္လော [သု. နိ. ၇၈၅]။

မုဟ-အန္ဓဘာဝေ။

၇၅၆။ မုဟာ ဝါ။

မုဟမှာ ပရဿ အနန္တရဘူတဿ တကာရဿ ဟော ဟောတိ, ဓာတွန္တဿ စ ဠော ဟောတိ ဝါ။

မုယှိတ္ထာတိ မူဠှော, မုဒ္ဓါ ဝါ။

ရုဟ-ဇနနေ, ဂတိယဉ္စ, ရုဟိတ္ထာတိ ရူဠှော, ပရူဠှော, အာရူဠှော, ဩရူဠှော, ဝိရူဠှော, နိရူဠှော။

ဝဟ-ပါပနေ, ဝဟိတ္ထာတိ ဝူဠှော, ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ။

တိပစ္စယမှိ-ရုဟနံ ရူဠှိ, နိရုဟနံ နိရူဠှိ, ဝိရုဟနံ ဝိရူဠှိ။

တွာဒီသု -

၇၅၇။ ပျော ဝါ တွာဿ သမာသေ။

သမာသဋ္ဌာနေ တွာပစ္စယဿ ပါနုဗန္ဓော ယော ဟောတိ ဝါ။ ပါနုဗန္ဓော ‘ပျေ သိဿာ’တိ ဝိသေသနတ္ထော။ ‘ဟဿ ဝိပလ္လာသော’တိ ဟ, ယာနံ ဝိပရိယာယော။

ဗျုယှ, ပရိဗျုယှ။ ဗျူဟိတွာ, ဝိယူဟိတွာ ဝါ, ဝိဂါယှ, ဝိဂါဟိတွာ, ဩဂါယှ, ဩဂါဟိတွာ, အဇ္ဈောဂါယှ, အဇ္ဈောဂါဟိတွာ။

ဗဟုလာဓိကာရာ အသမာသေပိ ပျော ဟောတိ, ဂုယှ, ဂူဟိတွာ, နိဂုယှ, နိဂူဟိတွာ, ဩဂုယှ, ဩဂူဟိတွာ။

နဟ-ဗန္ဓနေ, သန္နယှ, သန္နာဟိတွာ။

ဗာဟ-နိဝါရဏေ, ဒီဃော, ဗာယှ, ဗာဟိတွာ, ပဋိဗာယှ, ပဋိဗာဟိတွာ။

ဗုဟ-ဥဒ္ဓရဏေ ပပုဗ္ဗော, ပဗ္ဗုယှ။ သမူလံ တဏှံ ပဗ္ဗုယှ [သံ. နိ. ၁.၁၅၉ (တဏှမဗ္ဗုမှ)]။

အာပုဗ္ဗော-အဗ္ဗုယှ, “အဗ္ဗုဟေ သလ္လမတ္တနော”တိ အာဒီသု ဝိယ။ ပမုယှ, ပမုယှိတွာ, ဝိမုယှ, ဝိမုယှိတွာ, သမ္မုယှ, သမ္မုယှိတွာ, အာရုယှ, အာရုဟိတွာ, အာရောဟိတွာ, ဩရုယှ, ဩရောဟိတွာ။

သဟ-သဟနေ, ပသယှ, ပသဟိတွာ ဝါ။

ဣတိ ဟာဒေသရာသိ။

စာ-၅၀၅

တွာဒိဝိကာရရာသိ

အထ တွာ, တွာန, တုနာနံ ဝိကာရော ဝုစ္စတေ။

ဣ, ကရ, ဟန။

၇၅၈။ ဣတော စ္စော။

ဣဓာတုမှာ ပရဿ တွာဿ စ္စော ဟောတိ ဝါ။

ပေစ္စ, သမေစ္စ, အဘိသမေစ္စ, အဝေစ္စ, အနွေစ္စ, အပေစ္စ, ဥပေစ္စ, သမုပေစ္စ, အဓိစ္စ, အတိစ္စ, ပဋိစ္စ။

ဝါတိ ကိံ? ဥပေတွာ, သမုပေတွာ, အဓိယိတွာ။

၇၅၉။ သာဓိကရာ ရစ္စရိစ္စာ [က. ၅၉၈; ရူ. ၆၄၃; နီ. ၁၂၀၃; ‘သာသာဓိကရာ စစရိစ္စာ’ (ဗဟူသု)]။

သန္တ, အဓိပရာ ကရမှာ တွာဿ ရစ္စ, ရိစ္စာ ဟောန္တိ ဝါ, သုတ္တဝိဘတ္တံ ဣဓ လဗ္ဘတိ။

သက္ကစ္စ, ‘သက္ကစ္စ’န္တိ ဗိန္ဒာဂမော, အဓိကိစ္စ။

ဝါတိ ကိံ? သက္ကတွာ, သက္ကရိတွာ, အဓိကရိတွာ။

သုတ္တဝိဘတ္တေ-အတ္တံ နိရံကစ္စ ပိယာနိ သေဝတိ [ဇာ. ၂.၂၁.၄၆၁], အဘိသင်္ခစ္စ ဘောဇနံ။

၇၆၀။ ဟနာ ရစ္စော [က. ၅၉၈; ရူ. ၆၄၃; နီ. ၁၂၀၃။ ‘သာသာဓိကရာ စစရိစ္စာ’ (ဗဟူသု)]။

ဟနမှာ တွာဿ ရစ္စော ဟောတိ ဝါ သမာသေ။ သုတ္တဝိဘတ္တေန ဟရမှာပိ။

အာဟစ္စ, ဥဟစ္စ, ဝိဟစ္စ, သံဟစ္စ, ဥပဟစ္စ။

ဝါတိ ကိံ? အာဟနိတွာ, ဥဟနိတွာ, ဝိဟနိတွာ, သံဟနိတွာ။

ဟရမှိ-သာ နော အာဟစ္စ ပေါသေတိ [ဇာ. ၂.၂၂.၂၃၃၄ (အာဟတွ)], တတော ဥဒကမာဟစ္စ။

ဒိသ-ပေက္ခနေ။

၇၆၁။ ဒိသာ ဝါနဝါ သ စ [က. ၅၉၉; ရူ. ၆၄၄; နီ. ၁၂၀၄; ‘။သ စ’ (ဗဟူသု)]။

ဒိသမှာ တွာဿ ဝါန, ဝါ ဟောန္တိ ဝါ, ဒိသဿ စ သဿ သ ဟောတိ, ပရရူပနိသေဓနမိဒံ။

ဒိသွာန, ဒိသွာ။

ဝါတိ ကိံ? ပဿိတွာ။

ခါ, ဉာ, ဒါ, ဓာ, ဟာ, ကိ, ခိ, စိ, ဇိ, နီ, လီ, သိ, ဘူ။

‘ပျော ဝါ တွာဿ သမာသေ’တိ တွာဿ ယော, မဟာဝုတ္တိနာ ဝိကပ္ပေန ကွစိ ယလောပေါ, သံပုဗ္ဗော ခါ-ဉာဏေ, သင်္ခါယ, သင်္ခါ, ပဋိသင်္ခါယ, ပဋိသင်္ခါ, အညာယ, အညာ, အဘိညာယ, အဘိညာ, ပရိညာယ, ပရိညာ။

သမာသေတိ ကိံ? ဉတွာ။

ဝါတိ ကိံ? အာဇာနိတွာ, အဘိဇာနိတွာ, ပရိဇာနိတွာ။

အဓိဋ္ဌာယ, အဓိဋ္ဌာ, ပတိဋ္ဌာယ, ပတိဋ္ဌာ။

သမာသေတိ ကိံ? ဌတွာ။

ဝါတိ ကိံ? အဓိဋ္ဌဟိတွာ, ပတိဋ္ဌဟိတွာ။ မဟာဝုတ္တိနာ ဣတ္တံ, ဥပဋ္ဌိတွာ။

အာဒါယ, ဥပါဒါယ, ဥပါဒါ။

သမာသေတိ ကိံ? ဒတွာ။

ဝါတိ ကိံ? အာဒိယိတွာ, သမာဒိယိတွာ, ‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ဤအာဂမော, ‘ဒါဿိယင’ဣတိ သုတ္တေန သရေ ပရေ သမာသေ ဣယာဒေသော။

စာ-၅၀၇

၇၆၂။ တုံယာနာ။

တွာဿ တုဉ္စ ယာနဉ္စ ဟောန္တိ ကွစိ သမာသေ။

ဗဟုလာဓိကာရာ ဂါထာယံ အသမာသေပိ, နေက္ခမံ ဒဋ္ဌု ခေမတော [သု. နိ. ၄၂၆], ကိမဗ္ဘုတံ ဒဋ္ဌု မရူ ပမောဒိတာ, ဗိန္ဒုလောပေါ။

အဘိဟတ္တုံ ပဝါရေယျ, “အဘိဟဋု”န္တိပိ ပါဌော, သံယောဂါဒိဿ လောပေါ တဿ ဋတ္တံ။ “အဘိဟဋ္ဌု”န္တိပိ [ပါစိ. ၂.၂၄၃] ပဌန္တိ။ ဗျဉ္ဇနံ န သမေတိ။

အာဒိယာန, ဥပါဒိယာန။ ဝိဓာယ, နိဓာယ, သန္ဓာယ, ဩဓာယ, သမောဓာယ, ဝိဒဟိတွာ, နိဒဟိတွာ, ဩဒဟိတွာ, သမောဒဟိတွာ။ ပဟာယ, ဝိဟာယ, ဩဟာယ, ဟိတွာ, ဇဟိတွာ။

ဣဝဏ္ဏေသု ပျဿ ဒွိတ္တံ, ဝိက္ကိယျ, ဝိက္ကိဏိတွာ။

ဝိစေယျ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ [ပေ. ဝ. ၃၂၉], ‘ဦလဿေ’တိ ဣဿ ဧတ္တံ, ဝိစိနိတွာ, ဝိနေယျ, ဝိနေတွာ, ဝိနယိတွာ, အလ္လီယ, အလ္လီယိတွာ, ပဋိသလ္လီယ, ပဋိသလ္လီယိတွာ, ယာဂမော။

၇၆၃။ ပျေ သိဿာ [က. ၅၁၇; ရူ. ၄၈၈; နီ. ၁၁၀၅]။

ပျေ ပရေ သိဿ အာ ဟောတိ။

နိဿာယ, ဥပနိဿာယ, အပဿာယ, အပဿယိတွာ, အဝဿာယ, အဝဿယိတွာ။

ဝါတိ ကိံ? အဓိသေတွာ, အဓိသယိတွာ။

ဘူ-သတ္တာယံ, ရဿတ္တံ, သမ္ဘုယျ, ဝိဘုယျ, အနုဘုယျ, အဓိဘုယျ, ပရိဘုယျ, အဘိဘုယျ။

သမာသေတိ ကိံ? ဘုတွာ, ဧဒန္တေသု မဟာဝုတ္တိနာ ဧဿ အာတ္တံ, နိဇ္ဈာယ, နိဇ္ဈာယိတွာ, ဥပနိဇ္ဈာယ, ဥပနိဇ္ဈာယိတွာ, အဘိဇ္ဈာယ, အဘိဇ္ဈာယိတွာ။

ဗျဉ္ဇနန္တဓာတူသု ‘ဝဂ္ဂလလေဟိ တေ’တိ သုတ္တေန စဝဂ္ဂ, ပဝဂ္ဂ, သကာရေဟိ ယဿ ပုဗ္ဗရူပတ္တံ။ တဝဂ္ဂေ ‘တဝဂ္ဂဝရဏာနံ ယေ စဝဂ္ဂဗယဉာ’တိ တဝဂ္ဂဿ စဝဂ္ဂေါ, တတော ယဿ ပုဗ္ဗရူပတ္တံ, ဝိပစ္စ, ပရိပစ္စ, ဝိမုစ္စ, အဓိမုစ္စ။

မဟာဝုတ္တိနာ ယလောပေါ ဒီဃော စ, အာပုစ္ဆာ, အနာပုစ္ဆာ, ဝိဘဇ္ဇ, သံဝိဘဇ္ဇ, ဝိသဇ္ဇ, နိသဇ္ဇ, ပဋိနိသဇ္ဇ။

ဥဇ္ဈ-ဝိသဂ္ဂေ, ယလောပေါ, ဥဇ္ဈ, ဥဇ္ဈိယ, ဥဇ္ဈိတွာ။

ကတိ-ဆေဒနေ, ကစ္စ, ဝိကစ္စ, ကန္တိတွာ, ဝိကန္တိတွာ။

နိကရ-ဝဉ္စနေ, နိကစ္စ ကိတဝဿေဝ [သံ. နိ. ၁.၃၅]။

ပတ-ဂတိယံ, ပစ္စ, နိပစ္စ, ပတိတွာ, နိပတိတွာ။

ကထ-ကထနေ, သာကစ္ဆ။

ပဒ-ဂတိယံ, ပဇ္ဇ, အာပဇ္ဇ, နိပဇ္ဇ, ဝိပဇ္ဇ, သမ္ပဇ္ဇ, ဥပသမ္ပဇ္ဇ, ပဋိပဇ္ဇ။

‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ဤအာဂမေ ‘ပဒါဒီနံ ယုက’ဣတိ ယာဂမော, ပုဗ္ဗရူပံ, ပဇ္ဇိယ, ပဇ္ဇိယာန, အာပဇ္ဇိယ, အာပဇ္ဇိယာန, နိပဇ္ဇိယ, ဝိပဇ္ဇိယ, သမ္ပဇ္ဇိယ, ပဋိပဇ္ဇိယ။

အာပုဗ္ဗ သဒ-ဃဋ္ဋနေ, အာသဇ္ဇ နံ တထာဂတံ [ဣတိဝု. ၈၉], ကာကောဝ သေလမာသဇ္ဇ။ ဆေဇ္ဇ, ဆိဇ္ဇ, ဆိန္ဒိယ, အစ္ဆိဇ္ဇ, အစ္ဆိန္ဒိယ, ဝိစ္ဆိဇ္ဇ, ဝိစ္ဆိန္ဒိယ, ပရိစ္ဆိဇ္ဇ, ပရိစ္ဆိန္ဒိယ, ဘေဇ္ဇ, ဘိဇ္ဇ, သမ္ဘိဇ္ဇ, ပဋိသမ္ဘိဇ္ဇ, ဘိန္ဒိယ, သမ္ဘိန္ဒိယ။

ဗုဓ-ဉာဏေ, ဗုဇ္ဈ, သမ္ဗုဇ္ဈ, အဘိသမ္ဗုဇ္ဈ, ဗုဇ္ဈိယ, ဗုဇ္ဈိယာန, “မရီစိကူပမံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါနော”တိ ပါဠိ, ဒါဒေသေ အဿ ဩတ္တံ ကတွာ သိဒ္ဓါ ယထာ ‘အနုပါဒိယာနော’တိ။

ဝဓ-ဟိံသာယံ, ဝဇ္ဈ, ဝဇ္ဈိယ။

ဝိဓ-တာဠနေ, ဝိဇ္ဈ, ဝိဇ္ဈိယ။

ခန-ဝိလေခနေ, ခည, ခဏိယ, နာဿ ဏတ္တံ။

ပဝဂ္ဂေ -

ခိပ္ပ, နိခိပ္ပ, သံခိပ္ပ, ခိပိယ, သံခိပိယ။

လဗိ-အဝသံသနေ, ယလောပေါ, အာလမ္ဗ, ဝိလမ္ဗ, အဝလမ္ဗ။

လုဗိ-သန္ထမ္ဘနေ, ဒဏ္ဍမောလုမ္ဗ တိဋ္ဌတိ, ဈာနမောလုမ္ဗ ဝတ္တတိ။

ဥပုဗ္ဗော ဥဒ္ဓရဏေ “ဥလ္လုမ္ဗတု မံ ဘန္တေ သံဃော”တိ [မဟာဝ. ၇၁ (ဥလ္လုမ္ပတု)] အာဒီသု ဝိယ, ဥလ္လုမ္ဗ, အာရဗ္ဘ, သမာရဗ္ဘ, လဗ္ဘာ, ဥပလဗ္ဘာ, ဒီဃော။

ပက္ကမ္မ, အက္ကမ္မ, ဝိက္ကမ္မ, နိက္ခမ္မ, ဩက္ကမ္မ, အဘိက္ကမ္မ, အတိက္ကမ္မ, ပဋိက္ကမ္မ, အာဂမ္မ, သင်္ဂမ္မ။

သမ-ဥပဓာရဏေ။ နိသမ္မ ရာဇ ကယိရာ, နာနိသမ္မ ဒိသမ္ပတိ [ဇာ. ၁.၄.၁၂၈ (နိသမ္မ ခတ္တိယော)]။

သမု-သန္တိယံ ခေဒေ စ, ဥပသမ္မ, ဝူပသမ္မ, ဝိဿမ္မ။

ကသ-ကဍ္ဎနေ, အပကဿ။

ဒိသ-ပေက္ခနေ, အာဒိဿ, ဥဒ္ဒိဿ, ဩဒိဿ, အပဒိဿ။

ဖုသ-သမ္ဖဿေ။ ဖုဿ ဖုဿ ဗျန္တီကရောတိ [အ. နိ. ၄.၁၉၅]။

ဝသ-နိဝါသေ။ ဥပဝဿံ ခေါ ပန ကတ္တိကတေမာသပုဏ္ဏမံ [ပါရာ. ၆၅၃ (ကတ္တိကပုဏ္ဏမံ)], ဗိန္ဒာဂမော။

ဝိသ-ပဝေသနေ, ပဝိဿ, နိဝိဿ, အဘိနိဝိဿ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ တွာဒိဝိကာရရာသိ။

ပစ္စယဝိကာရရာသိ နိဋ္ဌိတော။

စာ-၅၁၀

ပကတိရူပရာသိ

တာဒိပစ္စယရာသိ

အထ ပကတိရူပရာသိ ဝုစ္စတေ။

တ,တိ, တု, တဝန္တု, တာဝီ, တွာ, တွာန, တုန, တုံ, တဝေ, တာယေ, တဗ္ဗ။

ဒါ, ချာ, ဂါ, ဃာ, ဋာ, ဌာ, တာ, ထာ, ဒါ, ဓာ, ပါ, ဖာ, ဘာ, မာ, ယာ, လာ, ဝါ, သာ, ဟာ။

အက္ခာတော, သွာက္ခာတော, အာချာတော, ဝိချာတော။

‘ဦ ဗျဉ္ဇနဿာ’တိ ကွစိ ဤအာဂမော ရဿော စ, သင်္ဂါယိတော, ဃာယိတော, ဉာတော။

‘ဇျာဒီဟိ က္နာ’တိ နာပစ္စယော, ဇာနိတော။

ကာရိတေ-ဉာပိတော, ဉာပယိတော။ ပုတ္တံ တာယတိ ရက္ခတီတိ တာတော-ပိတာ။ ဒတ္တော, ဒွိတ္တံ ရဿတ္တဉ္စ။ ဒေဝဒတ္တော, ဗြဟ္မဒတ္တော, ယညဒတ္တော, ဒါပိတော, ဒါပယိတော။

မဟာဝုတ္တိနာ ပဿ ပိဝေါ, ပိဝိတော။

ဖာ-ဝုဒ္ဓိယံ, ဖိတော ပဘာတာ ရတ္တိ။

မာ-မာနေ, မိတော, သမ္မိတော, ဥပမိတော, နိမ္မိတော, ယာတော, လာတော, ဝါတော။

မဟာဝုတ္တိနာ ဝါဿုတ္တံ, နိဗ္ဗုတော, ပရိနိဗ္ဗုတော, နိဗ္ဗာပိတော, ပရိနိဗ္ဗာပိတော, ဩသိတော, ပရိယောသိတော, ဩသာပိတော, ပရိယောသာပိတော, ပဟိတော, ပဇဟိတော, ဟာပိတော။

တိမှိ-ဉတ္တိ, ဒတ္တိ, ပါတိ, ဖာတိ, နိဗ္ဗုတိ, ပရိနိဗ္ဗုတိ။

တုမှိ-သင်္ခါတာ သဗ္ဗဓမ္မာနံ [ဇာ. ၂.၂၂.၁၄၅၁], အက္ခာတာရော တထာဂတာ [ဓ. ပ. ၂၇၆] အညာတာရော ဘဝိဿန္တိ [ဒီ. နိ. ၂.၆၈], ဉာပေတာ, ဉာပယိတာ။ ဥဋ္ဌာတာ ဝိန္ဒတေ ဓနံ [သံ. နိ. ၁.၂၄၆]။

‘ဦ လဿေ’တိ ကွစိ ဤဿ ဧတ္တံ, ဥဋ္ဌာပေတာ, သမုဋ္ဌာပေတာ, အဃဿ တာတာ, တာယိတာ, ဒါတာ, ဒါပေတာ, သန္ဓာတာ, သန္ဓာပေတာ, မာပိတာ, မာပယိတာ, နိဗ္ဗာပေတာ, နိဗ္ဗာပယိတာ, ဟာပေတာ, ဟာပယိတာ။

တဝန္တု, တာဝီသု-အက္ခတာ, အက္ခာတာဝီ ဣစ္စာဒိ။

တွာဒီသု သံယောဂေ ရဿတ္တံ, ဉတွာ, ဇာနိတွာ, ဉာပေတွာ, ဇာနာပေတွာ, ဌတွာ။

ပါဒိတော ဌာဿ ဌဟော, သဏ္ဌဟိတွာ, ပတိဋ္ဌဟိတွာ။

ကာရိတေ ကွစိ ရဿတ္တံ, ဌပေတွာ, ပဋ္ဌပေတွာ, ပတိဋ္ဌာပေတွာ, ဒတွာ, အာဒိယိတွာ, သမာဒိယိတွာ, ဒဇ္ဇိတွာ။

ဒဒ-ဒါနေ, တွာဿ ပျော, ယမှိ ဒဿ ဇော, ယဿ ပုဗ္ဗရူပံ ဒီဃော, ဒဇ္ဇာ, ဒါပေတွာ။

ပါဒိတော ရဿော, သမာဒပေတွာ။

ဓာ-ဓာရဏေ, ဒွိတ္တံ, ပုဗ္ဗဿ တတိယတ္တံ ရဿော စ, ပရဿ ‘ဓာဿ ဟော’တိ ဟော, ပဒဟိတွာ, ဝိဒဟိတွာ, နိဒဟိတွာ, သဒ္ဒဟိတွာ, ဩဒဟိတွာ, ပိဒဟိတွာ, ပရိဒဟိတွာ။

ကာရိတေ-အာဓပေတွာ, သန္နိဓာပေတွာ, ပိဝိတွာ, ပိတွာ ဝါ, ပါယေတွာ, မာပေတွာ, ဩသာပေတွာ, ပရိယောသာပေတွာ, ဟိတွာ, ပဇဟိတွာ, ဟာပေတွာ, ပဇဟာပေတွာ။

တုံ, တဝေသု-အက္ခာတုံ, အက္ခာတဝေ, သင်္ခါတုံ, သင်္ခါတဝေ, ဉာတုံ, ဉာတဝေ, ဇာနိတုံ, ဇာနိတဝေ, ဉာပေတုံ, ဉာပေတဝေ, ဇာနာပေတုံ, ဇာနာပေတဝေ, ဌာတုံ, ဌာတဝေ, သဏ္ဌာတုံ, သဏ္ဌာတဝေ, သဏ္ဌဟိတုံ, သဏ္ဌဟိတဝေ, ဌပေတုံ, ဌပေတဝေ, သဏ္ဌာပေတုံ, သဏ္ဌာပေတဝေ, ဒါတုံ, ဒါတဝေ, ပဒါတုံ, ပဒါတဝေ, အာဒါတုံ, အာဒါတဝေ, ဒဇ္ဇိတုံ, ဒဇ္ဇိတဝေ, ဒါပေတုံ, ဒါပေတဝေ, သမာဒပေတုံ, သမာဒပေတဝေ, သန္ဓာတုံ, သန္ဓာတဝေ, သဒ္ဒဟိတုံ, သဒ္ဒဟေတုံ, သဒ္ဒဟေတဝေ, နိဓေတုံ,

နိဓေတဝေ သန္ဓာပေတုံ, နိဓာပေတုံ, ပါတုံ, ပိဝိတုံ, ပါတဝေ, ပိဝေတဝေ, မာတုံ, မိနိတုံ, ပမေတုံ, ဥပမေတုံ, ယာတုံ, ယာယိတုံ, ယာတဝေ, ဩသာယေတုံ, ဩသာပေတုံ, ပရိယောသာပေတုံ, ဟာတုံ, ပဟာတုံ, မာရဓေယျံ ပဟာတဝေ [ဓ. ပ. ၃၄], ဇဟိတုံ, ပဇဟိတုံ, ဟာပေတုံ, ပဟာပေတုံ, ဇဟာပေတုံ။

တဗ္ဗမှိ-အက္ခာတဗ္ဗံ, သင်္ခါတဗ္ဗံ, သင်္ချာတဗ္ဗံ, ဂါယိတဗ္ဗံ, ဉာတဗ္ဗံ, ဇာနိတဗ္ဗံ, ဉာပေတဗ္ဗံ, ဇာနာပေတဗ္ဗံ, ဌာတဗ္ဗံ, ဌပေတဗ္ဗံ, ဒါတဗ္ဗံ, အာဒါတဗ္ဗံ, သမာဒါတဗ္ဗံ, ဒါပေတဗ္ဗံ, သမာဒပေတဗ္ဗံ, ဝိဓာတဗ္ဗံ, ဝိဒဟိတဗ္ဗံ, ပါတဗ္ဗံ, ပိဝိတဗ္ဗံ, မိနိတဗ္ဗံ, မိနေတဗ္ဗံ, ယာတဗ္ဗံ, လာတဗ္ဗံ, ပဟာတဗ္ဗံ။

ဣဝဏ္ဏေသု ဝိပုဗ္ဗော ဣ-ဂတျံ, ဝီတော, ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော [သံ. နိ. ၁.၂၄၉], ဥဒိတော, သမုဒိတော, ဒါဂမော။

သမိတော, သမေတော, သမဝေတော, အပေတော, ဥပေတော, သမုပေတော, အဘိတော, ကီတော, ကယိတော, ကိဏိတော, စိတော, စိနိတော, အာစိတော, ဥပစိတော, သဉ္စိတော, ဇိတော, ပရာဇိတော, ဍိတော, ဩဍ္ဍိတော, နီတော, အာနီတော, ဝိနီတော, ဩဏီတော, ပဏီတော, နဿ ဏတ္တံ။

ပီတော, ဘီတော, မိတော, သိတော, နိဿိတော, ပဟိတော။

တိမှိ-သမိတိ, ဝိစိတိ, နီတိ, ဒွိတ္တေ အာဒိဝုဒ္ဓိ, နေတ္တိ, သဒ္ဓမ္မနေတ္တိ, ဘီတိ။

တုမှိ-သမေတာ, အဘိသမေတာ, ဝိစေတာ, ဇေတာ, နေတာ, ဝိနေတာ, နိန္နေတာ။

တဝန္တု, တာဝီသု-သမေတဝါ, သမေတာဝီ, အဘိသမေတဝါ, အဘိသမေတာဝီ ဣစ္စာဒိ။

တွာဒီသု-သမေတွာ, ဥပေတွာ, ကိဏိတွာ, ဝိစိနိတွာ, ဇေတွာ, ဝိဇေတွာ, ဇိနိတွာ, ဝိဇိနိတွာ, ပရာဇေတွာ, နေတွာ,

အာနေတွာ ဝိနေတွာ, နယိတွာ, အာနယိတွာ, ဝိနယိတွာ, အလ္လီယိတွာ, ပဋိသလ္လီယိတွာ, သယိတွာ။

တုံ, တဝေသု-သမေတုံ, ဥပေတုံ, သမုပေတုံ, သမေတဝေ, ကေတုံ, ကိဏိတုံ, ကေတဝေ, ဝိစေတုံ, ဝိစိနိတုံ, ဇေတုံ, ဝိဇေတုံ, နိတုံ, အာနိတုံ, ဝိနိတုံ, နေတုံ, အာနေတုံ, ဝိနေတုံ, နယိတုံ, အာနယိတုံ, ဝိနယိတုံ, နေတဝေ။

တဗ္ဗမှိ-သမေတဗ္ဗံ, ကေတဗ္ဗံ, ကိဏိတဗ္ဗံ ဣစ္စာဒိ။

ဥဝဏ္ဏေသု-စုတော, စဝိတော။

ကာရိတေ-စာဝိတော။

ဇုတော, ဇဝိတော, ထုတော, အဘိတ္ထုတော, အဘိတ္ထဝိတော,

သံပုဗ္ဗော ဓု-ဝလ္လဘေ, သန္ဓုတော-မိတ္တော။ “အသဏ္ဌုတံ စိရသဏ္ဌုတေနာ”တိပိ ပါဠိ။

ဒု-ဂတိယံ ဟိံသာယဉ္စ, ဒုတော, ဥပဒ္ဒုတော။

ဓူ-ကမ္ပနေ, ဓုတော, နိဒ္ဓုတော။

ဘူတော, သမ္ဘူတော။

ကာရိတေ-ဘာဝိတော, သမ္ဘာဝိတော, ဝိဘာဝိတော, ပရိဘာဝိတော။

ယု-မိဿနေ, သံယုတော။

ရု-သဒ္ဒေ, ရုတော, လုတော, ဝုတော, သံဝုတော, သုသံဝုတော, သုတော, ဝိဿုတော။

ဟု-ပူဇာယံ, ဟုတော။

တိမှိ-စဝနံ စုတိ, ထဝနံ ထုတိ, ဘူတိ, ဝိဘူတိ, သဝနံ သုတိ,

တုမှိ-စဝိတာ, စာဝေတာ, ဇဝိတာ, ထဝိတာ, သန္ထဝိတာ, သောတာ, သာဝေတာ။

တဝန္တု တာဝီသု-စုတဝါ, စုတာဝီ, စာဝေတဝါ, စာဝေတာဝီ ဣစ္စာဒိ။

တွာဒီသု-စဝိတွာ, စဝိတွာန, စဝိတုန, ဇဝိတွာ, အဘိတ္ထဝိတွာ, ဘုတွာ, အနုဘဝိတွာ, ဘာဝေတွာ, ဘာဝယိတွာ, သုတွာ, သုဏိတွာ, သာဝေတွာ, သာဝယိတွာ။

တုံ, တဝေသု-စဝိတုံ, စာဝေတုံ, ဘောတုံ, ဘဝိတုံ, အနုဘဝိတုံ, ဘာဝေတုံ, ဘာဝယိတုံ, သောတုံ, သာဝေတုံ။

ဟူ-သတ္တာယံ, ဟောတုံ။ “ယာ ဣစ္ဆေ ပုရိသော ဟောတုံ [ဇာ. ၂.၂၂.၁၂၈၂]။ န သော သက္ကာ န ဟောတုယေ”တိ [ဗု. ဝံ. ၂.၉ ‘။ဟေတုယေ’] ပါဠီ။

တဗ္ဗမှိ-စဝိတဗ္ဗံ, ဘဝိတဗ္ဗံ, အနုဘဝိတဗ္ဗံ, ဘာဝေတဗ္ဗံ, သောတဗ္ဗံ။ ဒွိတ္တေ-သောတ္တဗ္ဗံ, သာဝေတဗ္ဗံ။

ဧဒန္တေသု မဟာဝုတ္တိနာ ကွစိ ဧကာရဿ ဣတ္တံ, ဂါယိတော, အပစာယိတော, အပစိတော ဝါ, ဥဇ္ဈာယိတော, နိဇ္ဈာယိတော, အဘိဇ္ဈာယိတော။

ဂါယနံ ဂီတိ, အပစာယနံ အပစိတိ။

တုမှိ-ဂါယိတာ, အပစာယိတာ, ဥဇ္ဈာယိတာ။

တဝန္တု, တာဝီသု-ဂါယိတဝါ, ဂါယိတာဝီ ဣစ္စာဒိ။

ဂါယိတွာ, ဈာယိတွာ, အဘိဇ္ဈာယိတွာ။

ဂါယိတုံ, ဂါယိတဝေ, အပစာယိတုံ, အပစာယိတဝေ, ဈာယိတုံ, ဈာယိတဝေ, အဘိဇ္ဈာယိတုံ, အဘိဇ္ဈာယိတဝေ။

ဂါယိတဗ္ဗံ, အပစာယိတဗ္ဗံ, ဥဇ္ဈာယိတဗ္ဗံ။

ဣတိ ဧကဗျဉ္ဇနဓာတူနံ ပကတိရူပရာသိ။

စာ-၅၁၅

ဘူဝါဒိဂဏ

အနေကဗျဉ္ဇနဓာတူနံ ပကတိရူပါနိ တျာဒိကဏ္ဍေ ဝိဘာဂနယေန ဘူဝါဒီဟိ သတ္တဟိ ဓာတုဂဏေဟိ စ ကာရိတပစ္စယေဟိ စ ဓာတုပစ္စယေဟိ စ ယထာလာဘံ ဝိဘဇိတွာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ။

အတြိဒံ နယဒဿနံ -

အာသ, ဣသ, ဂမု, ဒိသ။

အာသ-ဥပဝေသနေ, စ္ဆာဒေသသုတ္တေ ‘န္တ မာန တျာဒီသူ’တိ အဓိကတတ္တာ တပစ္စယေသုစ္ဆာဒေသော နတ္ထိ, ဂရုံ ဥပါသိတော, ပယိရုပါသိတော။

တုမှိ-ဥပါသိတာ, ဥပါသေတာ ဝါ, ဥပါသိတဝါ, ဥပါသိတာဝီ, ဥပါသိတွာ, ဥပါသိတွာန, ဥပါသိတုန။ ‘ပျော ဝါ တွာဿ သမာသေ’တိ ပျာဒေသေ-ဥပါသိယ, ပယိရုပါသိယ, ဥပသိယာန, ဥပါသိတုံ, ဥပါသိတဝေ, ဥပါသိတဗ္ဗော။

ဣသု-ဣစ္ဆာ, ကန္တီသု, ဗဟုလာဓိကာရာ စ္ဆာဒေသော, ဣစ္ဆိတော, ဣစ္ဆိတာ, ဣစ္ဆိတဝါ, ဣစ္ဆိတာဝီ, ဣစ္ဆိတုံ, ဣစ္ဆိတဝေ, ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဣစ္ဆာပိတော, ဣစ္ဆာပိတာ, ဣစ္ဆာပိတာဝီ, ဣစ္ဆာပေတွာ, ဣစ္ဆာပေတုံ, ဣစ္ဆာပေတဝေ, ဣစ္ဆာပေတဗ္ဗံ။

ဧသဓာတုမှိ-ဧသိတော, ပရိယေသိတော, ဧသိတာ, ပရိယေသိတာ, ဧသိတဝါ, ပရိယေသိတဝါ, ဧသိတွာ, ပရိယေသိတွာ, ဧသိတွာန, ပရိယေသိတွာန, ဧသိတုံ, ပရိယေသိတုံ, ဧသိတဝေ, ပရိယေသိတဝေ, ဧသိတဗ္ဗံ, ပရိယေသိတဗ္ဗံ။

ဂမု-ဂတိမှိ, ဂမိတော, ဂမိတာ, ဂမိတဝါ, ဂမိတာဝီ, ဂမိတွာ, ဂမိတွာန, ဂမိတုန, ဂမိတုံ, ဂမိတဝေ, ဂမိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဂမာပိတော, ဂမာပေတာ ဣစ္စာဒိ။

ဒိသ-ပေက္ခနေ ပဿိတော, ပဿိတာ, ပဿေတာ ဝါ, ပဿိတွာ, ပဿိတွာန, ပဿိတုန, ပဿိတုံ, ပဿိတဝေ, ပဿိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဒဿိတော, ဒဿယိတော, ဒဿိတာ, ဒဿေတာ, ဒဿယိတာ, ဒဿိတဝါ, ဒဿိတာဝီ, ဒဿေတွာ, ဒဿယိတွာ, ဒဿေတွာန, ဒဿယိတွာန, ဒဿေတုံ, ဒဿယိတုံ, ဒဿေတဗ္ဗံ။

ဒက္ခာဒေသေ-ဒက္ခိတော, ဒက္ခိတာ, ဒက္ခိတဝါ, ဒက္ခိတာဝီ, ဒက္ခိတွာ, ဒက္ခိတုံ, ဒက္ခိတဝေ, “ဒက္ခိတာယေ အပရာဇိတသံဃ”န္တိ [ဒီ. နိ. ၂.၃၃၂] ပါဠိ, ဒက္ခိတဗ္ဗံ။

ဒုသ-နာသေ, ကာရိတေ ဏိပစ္စယေ -

၇၆၄။ ဏိမှိ ဒီဃော ဒုသဿ [က. ၄၈၆; ရူ. ၅၄၃; နီ. ၉၇၇]။

ဏိမှိ ပရေ ဒုသဿ ဒီဃော ဟောတိ။

ဒူသိတော, ဒူသိတာ, ဒူသေတာ, ဒူသိတဝါ, ဒူသိတာဝီ, ဒူသေတွာ, ဒူသေတွာန, ဒူသိတုန, ဒူသေတုံ, ဒူသေတဝေ။

ဏိမှီတိ ကိံ? ဒုဋ္ဌော။

ဣတိ ဘူဝါဒိဂဏော။

ရုဓာဒိဂဏ

ဘုဇ, ယုဇ, ဆိဒ, ဘိဒ, ရုဓ။

၇၆၅။ မံ ဝါ ရုဓာဒီနံ [က. ၄၄၆; ရူ. ၅၀၉; နီ. ၉၂၆]။

ရုဓာဒီနံ ပုဗ္ဗန္တသရာ ပရံ မာနုဗန္ဓော နိဂ္ဂဟီတာဂမော ဟောတိ ဝါ။

ဘုဉ္ဇိတော, ဘုဉ္ဇိတာ, ဘုဉ္ဇိတဝါ, ဘုဉ္ဇိတာဝီ, ဘုဉ္ဇိတွာ, ဘုဉ္ဇိတွာန, ဘုဉ္ဇိတုန, ဘုဉ္ဇိတုံ, ဘုဉ္ဇိတဝေ, ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဘောဇိတော, ဘောဇိတာ, ဘောဇေတာ ဝါ, ဘောဇိတဝါ, ဘောဇိတာဝီ, ဘောဇေတွာ, ဘောဇယိတွာ, ဘောဇေတုံ, ဘောဇေတဝေ, ဘောဇေတဗ္ဗံ, ယုဉ္ဇိတော, အနုယုဉ္ဇိတော, ဘုဇဓာတုသဒိသံ။

ဆိန္ဒိတော, ဆိန္ဒိတာ, ဆိန္ဒေတာ ဝါ, ဆိန္ဒိတဝါ, ဆိန္ဒိတာဝီ, ဆိန္ဒိတွာ, ဆိန္ဒိတွာန, ဆိန္ဒိတုန။ ပျာဒေသေ-လတံ ဒန္တေဟိ ဆိန္ဒိယ [ဂဝေသိတဗ္ဗံ], ဆိန္ဒိယာန, သဉ္ဆိန္ဒိယ, သဉ္ဆိန္ဒိယာန, ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဆိန္ဒာပိတော, ဆိန္ဒာပေတာ ဣစ္စာဒိ။

ဘိန္ဒိတော, ဘိန္ဒိတာ, ဘိန္ဒေတာ ဝါ, ဆိဒဓာတုသဒိသံ။

ရုန္ဓိတော, ရုန္ဓိတာ, ရုန္ဓေတာ, ရုန္ဓိတဝါ, ရုန္ဓိတာဝီ, ရုန္ဓိတွာ, ရုန္ဓိတွာန, ရုန္ဓိတုံ, ရုန္ဓိတဝေ, ရုန္ဓိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ရုန္ဓာပိတော, ရုန္ဓာပယိတော ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ ရုဓာဒိဂဏော။

ဒိဝါဒိဂဏ

ပဒ, ဗုဓ, တုသ, ဒိဝု။

၇၆၆။ ပဒါဒီနံ ကွစိ။

ပဒါဒီနံ ကွစိ ယုက ဟောတိ, ယာဂမော, ‘တဝဂ္ဂဝရဏာနံ ယေ စဝဂ္ဂဗယဉာ’တိ စဝဂ္ဂတ္တံ, ‘ဝဂ္ဂလသေဟိ တေ’တိ ယဿ ပုဗ္ဗရူပတ္တံ။

ပဇ္ဇိတော, အာပဇ္ဇိတော, ပဋိပဇ္ဇိတော, ပဋိပဇ္ဇိတာ, ပဋိပဇ္ဇိတဝါ, ပဋိပဇ္ဇိတာဝီ, ပဋိပဇ္ဇိတွာ, ပဋိပဇ္ဇိတွာန, ပဋိပဇ္ဇိတုန, ပဋိပဇ္ဇိတုံ, ပဋိပဇ္ဇိတဝေ, ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-အာပါဒိတော, ဥပ္ပာဒိတော, နိပ္ဖာဒိတော, သမ္ပာဒိတော, ပဋိပါဒိတော, အာပါဒိတာ, အာပါဒေတာ, ဥပ္ပာဒိတာ,

အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပာဒေတာ [အပ. ထေရီ ၂.၃.၁၃၅], နိပ္ဖာဒိတာ, နိပ္ဖာဒေတာ, သမ္ပာဒိတာ, သမ္ပာဒေတာ, ပဋိပါဒိတာ, ပဋိပါဒေတာ, အာပါဒေတွာ, ဥပ္ပာဒေတွာ, နိပ္ဖာဒေတွာ, သမ္ပာဒေတွာ, ပဋိပါဒေတွာ, အာပါဒေတုံ, ဥပ္ပာဒေတုံ, နိပ္ဖာဒေတုံ, သမ္ပာဒေတုံ, ပဋိပါဒေတုံ, အာပါဒေတဗ္ဗံ, ဥပ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိပ္ဖာဒေတဗ္ဗံ, သမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, ပဋိပါဒေတဗ္ဗံ, ဗုဇ္ဈိတော, ဗုဇ္ဈိတာ သစ္စာနီတိ ဗုဒ္ဓါ [မဟာနိ. ၁၉၂], ဗုဇ္ဈိတဝါ, ဗုဇ္ဈိတာဝီ, ဗုဇ္ဈိတွာ, ဗုဇ္ဈိတွာန, ဗုဇ္ဈိတုန, ဗုဇ္ဈိတုံ, ဗုဇ္ဈိတဝေ, ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဗောဓိတော, ဗောဓေတာ ပဇာယာတိ ဗုဒ္ဓါ [မဟာနိ. ၁၉၂], ဗောဓေတဝါ, ဗောဓေတာဝီ, ဗောဓယိတွာ, ဗောဓယိတွာန, ဗောဓေတုံ, ဗောဓေတဝေ, ဗောဓေတဗ္ဗံ, တုဿိတော, သန္တုဿိတော, တုဿိတာ, တုဿိတဝါ, တုဿိတာဝီ, တုဿိတွာ, တုဿိတုံ, တုဿိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-တောသိတော, တောသိတာ, တောသေတာ ဝါ, တောသိတဝါ, တောသိတာဝီ, တောသေတွာ, တောသေတုံ, တောသေတဗ္ဗံ, ဒိဗ္ဗိတော, ဒိဗ္ဗိတာ, ဒိဗ္ဗိတဝါ, ဒိဗ္ဗိတာဝီ, ဒိဗ္ဗိတွာ, ဒိဗ္ဗိတုံ, ဒိဗ္ဗိတဗ္ဗံ။

ဣတိ ဒိဝါဒိဂဏော။

သွာဒိဂဏ

သု, ဝု, အာပ။

သုဏိတော, သုဏိတာ, သောတာ ဝါ, သုဏိတဝါ, သုဏိတာဝီ, သုဏိတွာ, သုဏိတုံ, သုဏိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-သာဝိတော, သာဝေတာ, သာဝေတဝါ, သာဝေတာဝီ, သာဝေတွာ, သာဝေတုံ, သာဝေတဗ္ဗံ, သံဝုဏိတော, အာဝုဏိတော, သံဝုဏိတာ, သံဝုဏိတွာ, သံဝုဏိတုံ, သံဝုဏိတဗ္ဗံ, ပါပုဏိတော, ပရိယာပုဏိတော, ပါပုဏိတာ, ပရိယာပုဏိတာ, ပါပုဏိတဝါ, ပရိယာပုဏိတဝါ, ပါပုဏိတာဝီ, ပရိယာပုဏိတာဝီ,

ပါပုဏိတွာ ပရိယာပုဏိတွာ, ပါပုဏိတုံ, ပရိယာပုဏိတုံ, ပါပုဏိတဗ္ဗော, ပရိယာပုဏိတဗ္ဗော။

ကာရိတေ-ပါပိတော, ပါပိတာ, ပါပေတာ ဝါ, ပါပေတွာ, ပါပေတုံ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ သွာဒိဂဏော။

ကိယာဒိဂဏော ဧကဗျဉ္ဇနေသု ဝုတ္တော ဧဝ။

တနာဒိဂဏ

ကရ, တန။

‘ကရောတိဿ ခေါ’တိ ကဿ ခေါ, အဘိသင်္ခရိတော, အဘိသင်္ခရိတာ, အဘိသင်္ခရိတဝါ, အဘိသင်္ခရိတာဝီ, ကရိတွာ, ကရိတွာန, အဘိသင်္ခရိတွာ, အဘိသင်္ခရိတွာန, အဘိသင်္ခရိတုံ, အဘိသင်္ခရိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ကာရိတော, ကာရာပိတော, ကာရိတာ, ကာရေတာ, ကာရာပိတာ, ကာရာပေတာ, ကာရိတဝါ, ကာရိတာဝီ, ကာရေတွာ, ကာရာပေတွာ, ကာရေတုံ, ကာရာပေတုံ, ကာရေတဗ္ဗံ, ကာရာပေတဗ္ဗံ။

တနိတော, တနိတွာ, တနိတုံ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ တနာဒိဂဏော။

စုရာဒိဂဏ

ကပ္ပ, စိန္တ, စုရ, ဝိဒ။

ကပ္ပ-သင်္ကပ္ပနေ, ကပ္ပိတော, သင်္ကပ္ပိတော, ကပ္ပယိတော, သင်္ကပ္ပေတာ, သင်္ကပ္ပယိတာ, ကပ္ပေတဝါ, ကပ္ပေတာဝီ, ကပ္ပေတွာ, ကပ္ပယိတွာ, ကပ္ပေတုံ, ကပ္ပယိတုံ, ကပ္ပေတဗ္ဗံ, ကပ္ပယိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ကပ္ပာပိတော ဣစ္စာဒိ။

စိန္တိတော, စိန္တယိတော, စိန္တေတာ, စိန္တယိတာ, စိန္တိတဝါ, စိန္တိတာဝီ, စိန္တေတွာ, စိန္တယိတွာ, စိန္တိတုံ, စိန္တေတုံ, စိန္တယိတုံ, စိန္တိတဗ္ဗံ, စိန္တေတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-စိန္တာပိတော ဣစ္စာဒိ။

စောရိတော, စောရယိတော, စောရေတာ, စောရယိတာ ဣစ္စာဒိ။

ဝေဒိတော, ဝေဒယိတော, ဝေဒေတာ, ဝေဒယိတာ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ စုရာဒိဂဏော။

တိတိက္ခ, ဝီမံသ, ဗုဘုက္ခ, ပဗ္ဗတာယ။

တိတိက္ခိတော, တိတိက္ခိတာ, တိတိက္ခိတဝါ, တိတိက္ခိတာဝီ, တိတိက္ခိတွာ, တိတိက္ခိတုံ, တိတိက္ခိတဗ္ဗော။

ကာရိတေ-တိတိက္ခာပိတော ဣစ္စာဒိ။

ဝီမံသိတော, ဝီမံသေတာ, ဝီမံသိတဝါ, ဝီမံသိတာဝီ, ဝီမံသိတွာ, ဝီမံသိတုံ, ဝီမံသိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဝီမံသာပိတော ဣစ္စာဒိ။

ဗုဘုက္ခိတော, ဗုဘုက္ခိတာ, ဗုဘုက္ခိတဝါ, ဗုဘုက္ခိတာဝီ, ဗုဘုက္ခိတွာ, ဗုဘုက္ခိတုံ, ဗုဘုက္ခိတဗ္ဗံ။

ကာရိတေ-ဗုဘုက္ခာပိတော ဣစ္စာဒိ။

ပဗ္ဗတာယိတော, ပဗ္ဗတာယိတာ, ပဗ္ဗတာယိတဝါ, ပဗ္ဗတာယိတာဝီ, ပဗ္ဗတာယိတွာ, ပဗ္ဗတာယိတုံ, ပဗ္ဗတာယိတဗ္ဗော။

ကာရိတေ-ပဗ္ဗတာယာပိတော ဣစ္စာဒိ။

ဧဝံ ကုက္ကုစ္စာယိတော, ကုက္ကုစ္စာယိတာ, ကုက္ကုစ္စာယိတဝါ, ကုက္ကုစ္စာယိတာဝီ, ကုက္ကုစ္စာယိတွာ, ကုက္ကုစ္စာယိတုံ,

ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ, ပိယာယိတော, ပိယာယိတွာ, ပိယာယိတုံ ဣစ္စာဒီနိ စ ယောဇေတဗ္ဗာနိ။

အထ ဝိသေသရာသိ ဝုစ္စတေ။

၇၆၇။ ကတ္တရိ စာရမ္ဘေ [က. ၅၅၆-၇; ရူ. ၆၀၆, ၆၂၂; နီ. ၁၁၄၃-၄]။

အာရမ္ဘော နာမ အာဒိကြိယာ-ပဌမာရမ္ဘော။ ကြိယာရမ္ဘေ ဝတ္တဗ္ဗေ ကတ္တရိ စ ဘာဝ, ကမ္မေသု စ က္တော ဟောတိ, ဧတေန ပစ္စုပ္ပန္နေပိ ကြိယာသန္တာနေ ပဌမာရမ္ဘံ ပဋိစ္စ အတီတဝိသယော တပစ္စယော ဝိဟိတော, ယထာ? ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတောတိ [ပါစိ. ၂၃၈]။

ပုရိသော ကဋံ ပကတော, ပုရိသေန ကဋော ပကတော။

၇၆၈။ ဌာသဝသသိလိသသီရုဟဇရဇနီဟိ [က. ၅၅၆; ရူ. ၆၀၆, ၆၂၂; နီ. ၁၁၄၃-၄]။

ဌာဒီဟိ ကတ္တရိ စ ဘာဝ, ကမ္မေသု စ က္တော ဟောတိ။

ဌာမှိ-ဥပဋ္ဌိတော ဂရုံ သိဿော, ဥပဋ္ဌိတော ဂရု သိဿေန။

အာသမှိ-ဥပါသိတော ဂရုံ သိဿော, ဥပါသိတော ဂရု သိဿေန။

ဝသမှိ-အနုဝုသိတော ဂရုံ သိဿော, အနုဝုသိတော ဂရု သိဿေန။

သိလိသ-အာလိင်္ဂနေ, အာသိလိဋ္ဌော ပိတရံ ပုတ္တော, အာသိလိဋ္ဌော ပိတာ ပုတ္တေန။

သီမှိ-အဓိသယိတော ဥက္ခလိံ ဇနော, အဓိသယိတာ ဥက္ခလိ ဇနေန, ဥဒ္ဓနံ အာရောပိတာတိ အတ္ထော။

ရုဟမှိ-အာရူဠှော ရုက္ခံ ဇနော, အာရူဠှော ရုက္ခော ဇနေန။

ဇရမှိ-အနုဇိဏ္ဏော ဝသလိံ ဒေဝဒတ္တော, အနုဇိဏ္ဏာ ဝသလီ ဒေဝဒတ္တေန, အနုဇာတော မာဏဝိကံ မာဏဝေါ, အနုဇာတာ မာဏဝိကာ မာဏဝေန။

စာ-၅၂၂

၇၆၉။ ဂမနတ္ထာကမ္မကာဓာရေ စ [က. ၅၅၆-၇; ရူ. ၆၀၆, ၆၂၂; နီ. ၁၁၄၃-၄]။

ဂမနတ္ထဓာတူဟိ အကမ္မကဓာတူဟိ စ ပရံ အာဓာရေ စ ကတ္တရိ စ ဘာဝ, ကမ္မေသု စ က္တော ဟောတိ။

ယန္တိ ဧတ္ထာတိ ယာတံ, ဣဒံ တေသံ ယာတံ။ ပဒံ အက္ကမတိ ဧတ္ထာတိ ပဒက္ကန္တံ, ဣဒံ တေသံ ပဒက္ကန္တံ။ ဣဟ တေ ယာတာ, အယံ တေဟိ ယာတော မဂ္ဂေါ, ဣဟ တေဟိ ယာတံ။

အကမ္မကမှိ-ဣဒံ တေသံ အာသိတံ ဌာနံ, ဣဟ တေ အာသိတာ, ဣဒံ တေဟိ အာသိတံ ဌာနံ, ဣဓ တေဟိ အာသိတံ။

၇၇၀။ အာဟာရတ္ထာ [က. ၅၅၆-၇; ရူ. ၆၀၆, ၆၂၂; နီ. ၁၁၄၃-၄]။

အဇ္ဈောဟရဏတ္ထဓာတုတော ကတ္တရိ စ ဘာဝ, ကမ္မေသု စ အာဓာရေ စ က္တော ဟောတိ။

ဣဟ တေ ဘုတ္တာ, အသိတာ, ပီတာ, ခါယိတာ, သာယိတာ။ ဣမာနိ တေဟိ ဘုတ္တာနိ, အသိတာနိ, ပီတာနိ, ခါယိတာနိ, သာယိတာနိ။ ဣဟ တေသံ ဘုတ္တံ, အသိတံ, ပီတံ, ခါယိတံ, သာယိတံ။ ဣဒံ တေသံ ဘုတ္တံ ဌာနံ, အသိတံ ဌာနံ, ပီတံ ဌာနံ, ခါယိတံ ဌာနံ, သာယိတံ ဌာနံ။

ဣတိ တာဒိပစ္စယရာသိ။

အနီယပစ္စယရာသိ

‘ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာနီယာ’တိ အနီယော, အနုဘုယျတီတိ အနုဘဝနီယော။

အာကာရန္တေသု ပရဿရလောပေါ, ကွစိ ယာဂမော, ဥပဋ္ဌာနီယော, ဒါနီယော, ပဒဟတီတိ ပဓာနီယော-ယောဂါဝစရော, ပါတဗ္ဗန္တိ ပါနီယံ, သာယိတုံ အရဟတီတိ သာယနီယံ, ပဋိသာယနီယံ, ပဟာနီယံ, အဘိတ္ထဝနီယံ, သောတဗ္ဗန္တိ သဝနီယံ,

ဟုတဗ္ဗန္တိ ဟဝနီယံ, ဥပါသနီယော, အဘိက္ကမိတဗ္ဗောတိ အဘိက္ကမနီယော, ရဉ္ဇေတီတိ ရဇ္ဇနီယော, ဂန္တဗ္ဗောတိ ဂမနီယော, ဝုစ္စတီတိ ဝစနီယော။

ကရ, တရ, ထရ, ဓရ, သရ, ဟရ။

၇၇၁။ ရာ နဿ ဏော [က. ၅၄၉; ရူ. ၅၅၀; နီ. ၁၁၃၅]။

ရကာရန္တဓာတုမှာ ပရဿ ပစ္စယနကာရဿ ဏော ဟောတိ။

ကတ္တဗ္ဗန္တိ ကရဏီယံ, တရိတဗ္ဗန္တိ တရဏီယံ, အတ္ထရိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထရဏီယံ, ဓာရေတဗ္ဗန္တိ ဓာရဏီယံ, သာရေတဗ္ဗန္တိ သာရဏီယံ, ဟရိတဗ္ဗန္တိ ဟရဏီယံ ဣစ္စာဒိ။

ရုန္ဓိတဗ္ဗန္တိ ရုန္ဓနီယံ, ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဘုဉ္ဇနီယံ, ဘောဇနီယံ, ပရိဘောဇနီယံ, ယောဇေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနီယံ, ဒိဗ္ဗိတဗ္ဗန္တိ ဒိဗ္ဗနီယံ, ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗန္တိ ဗုဇ္ဈနီယံ, ပါပုဏိတဗ္ဗန္တိ ပါပနီယံ, ဉာပေတဗ္ဗန္တိ ဉာပနီယံ, စိန္တေတဗ္ဗန္တိ စိန္တနီယံ, ဝဇ္ဇေတဗ္ဗန္တိ ဝဇ္ဇနီယံ, တိတိက္ခိတဗ္ဗန္တိ တိတိက္ခနီယံ, ဝီမံသိတဗ္ဗန္တိ ဝီမံသနီယံ ဣစ္စာဒိ။

ဣတိ အနီယပစ္စယရာသိ။

န္တ, မာနပစ္စယရာသိ

အထ န္တ, မာနပစ္စယာ ဝုစ္စန္တေ။

၇၇၂။ န္တော ကတ္တရိ ဝတ္တမာနေ [က. ၅၆၅; ရူ. ၆၄၆; နီ. ၁၁၅၇]။

ဝတ္တမာနော ဝုစ္စတိ ပစ္စုပ္ပန္နော, ဝတ္တမာနေ ကာလေ ကြိယတ္ထာ ပရံ ကတ္တရိ န္တော ဟောတိ။

ဘူ-သတ္တာယံ, ‘ကတ္တရိ လော’တိ အပစ္စယော, ‘ယုဝဏ္ဏာနမေဩပစ္စယေ’တိ ဩဝုဒ္ဓိ, ဘဝတီတိ ဘောန္တော-ပုရိသော, ဘောန္တံကုလံ, ဘောန္တီ-ဣတ္ထီ။

ပုန ‘ဧဩနမယဝါ သရေ’တိ ဩဿ အဝါဒေသော, ဘဝံပုရိသော, ဘဝန္တံ-ကုလံ, ဘဝန္တီ, ဘဝတီ, ဘောတီ ဝါ-ဣတ္ထီ။

၇၇၃။ မာနော [က. ၅၆၅; ရူ. ၆၄၆; နီ. ၁၁၅၇]။

ဝတ္တမာနေ ကာလေ ကြိယတ္ထာ ပရံ ကတ္တရိ မာနော ဟောတိ။

ဘဝမာနော-ပုရိသော, ဘဝမာနံ-ကုလံ, ဘဝမာနာ-ဣတ္ထီ။

၇၇၄။ ဘာဝကမ္မေသု စ [က. ၅၆၅; ရူ. ၆၄၆; နီ. ၁၁၅၇]။

ဝတ္တမာနေ ကာလေ ကြိယတ္ထာ ပရံ ဘာဝ, ကမ္မေသု စ မာနော ဟောတိ။ ‘ကျော ဘာဝကမ္မေသူ။’တိ ယပစ္စယော။

အနုဘူယတေတိ အနုဘူယမာနော ဘောဂေါ ပုရိသေန, အနုဘူယမာနာ သမ္ပတ္တိ, အနုဘူယမာနံ သုခံ။

ယဿ ဒွိတ္တံ, အနုဘုယျမာနော။

၇၇၅။ တေ ဿပုဗ္ဗာနာဂတေ။

အနာဂတေ ကာလေ ဝတ္တဗ္ဗေ တေ န္တ, မာနပစ္စယာ ဿပုဗ္ဗာ ဟောန္တိ။

ဘဝိဿတီတိ ဘဝိဿန္တော [ရူ. ၄၀၃-ပိဋ္ဌေ ရူပဝိဓိ ပဿိတဗ္ဗော] -ပုရိသော, ဘဝိဿန္တံ-ကုလံ, ဘဝိဿန္တီ-ဝိဘတ္တိ, ဘဝိဿတီ ဝါ, ဘဝိဿမာနော, ဘဝိဿမာနံ, ဘဝိဿမာနာ။

ကမ္မေ-အနုဘူယိဿမာနော။

၇၇၆။ မာနဿ မဿ။

မာနပစ္စယဿ မဿ ကွစိ လောပေါ ဟောတိ။

နိသိန္နော ဝါ သယာနော [ခု. ပါ. ၉.၉] ဝါ, သတော သမ္ပဇာနော [ဒီ. နိ. ၁.၂၁၇], နိစ္စံ နလောပေါ။

ပညာယန္တော, ပညာယမာနော။

ကမ္မေ-ဝိညာယမာနော။

ကာရိတေ-ဉာပေန္တော, ဉာပယန္တော, ဉာပယမာနော။

ကမ္မေ-ဉာပီယမာနော။

ကိယာဒိဂဏေ-ဇာနန္တော, ဇာနမာနော။

ကာရိတေ-ဇာနာပေန္တော, ဇာနာပယမာနော။

ကမ္မေ-ဇာနာပီယမာနော။

တိဋ္ဌံ, တိဋ္ဌန္တော, တိဋ္ဌမာနော, သဏ္ဌဟံ, သဏ္ဌဟန္တော, သဏ္ဌဟမာနော။

ကမ္မေ-ဥပဋ္ဌီယမာနော။

ကာရိတေ-ပတိဋ္ဌာပေန္တော, ပတိဋ္ဌာပယန္တော, ပတိဋ္ဌာပယမာနော။

ကမ္မေ-ပတိဋ္ဌာပီယမာနော။

ဒေန္တော, ဒဒန္တော, ဒဇ္ဇန္တော, သမာဒိယန္တော, ဒဒမာနော, ဒဇ္ဇမာနော, သမာဒီယမာနော။

ကမ္မေ-ဒီယမာနော, ဒိယျမာနော။

ကာရိတေ-ဒါပေန္တော, ဒါပယန္တော, သမာဒပယန္တော, ရဿော။

ကမ္မေ-ဒါပီယမာနော, သမာဒါပီယမာနော။

နိဓေန္တော, နိဒဟန္တော, နိဒဟမာနော, နိဓိယျမာနော, နိဓာပေန္တော, နိဓာပယန္တော, နိဓာပယမာနော, နိဓာပီယမာနော, ယာယန္တော။ ယာယန္တ’မနုယာယန္တိ [ဇာ. ၂.၂၂.၁၇၅၃], ယာယမာနော မဟာရာဇာ, အဒ္ဒါ သီဒန္တရေ နဂေ [ဇာ. ၂.၂၂.၅၆၆]။ ဝါယန္တော, ဝါယမာနော, နိဗ္ဗာယန္တော, ပရိနိဗ္ဗာယန္တော, နိဗ္ဗာယမာနော, နိဗ္ဗာပေန္တော,

နိဗ္ဗာပယမာနော, နိဗ္ဗာပီယမာနော, ဩသာယန္တော, ဩသာပေန္တော, ဩသာပယန္တော, ပဟာယန္တော, ပဟာယမာနော, ဇဟန္တော, ဇဟမာနော, ပဟီယမာနော, ပဟိယျမာနော, ဇဟီယမာနော, ဟာပေန္တော, ဟာပယန္တော, ဟာပယမာနော, ဇဟာပေန္တော, ဇဟာပယန္တော, ဇဟာပယမာနော, ဟာပီယမာနော, ဇဟာပီယမာနော။

ဣဝဏ္ဏေသု-ဝိက္ကယန္တော, ဝိက္ကိဏန္တော, ဝိနိစ္ဆယန္တော, ဝိနိစ္ဆိနန္တော, နိတော စဿ ဆော။

အာစယန္တော, အာစိနန္တော, ဇယန္တော, ဇိနန္တော, ဍေန္တော, ဍေမာနော, နေန္တော, ဝိနေန္တော, နယန္တော, ဝိနယန္တော, နယမာနော, နိယျမာနော, နယာပေန္တော, နယာပယမာနော, သေန္တော, သယန္တော, သေမာနော, သယမာနော, သယာနော ဝါ, ပဟိဏန္တော, ပဟိဏမာနော။

ဥဝဏ္ဏေသု-စဝန္တော, စဝမာနော, ဌာနာ စာဝန္တော, စာဝယန္တော, စာဝယမာနော, ဇဝန္တော, ဇဝမာနော, အဘိတ္ထဝန္တော, အဘိတ္ထဝမာနော, အဘိတ္ထဝီယမာနော, သန္ဓဝန္တော, သန္ဓဝမာနော, ဓုနန္တော, နိဒ္ဓုနန္တော, ဓုနမာနော, နိဒ္ဓုနမာနော, ပုနန္တော, ရဝန္တော, လုနန္တော, အာဝုဏန္တော, ပသဝန္တော, ဝိဿဝန္တော။

ကမ္မေ-သုယျမာနော။

ကာရိတေ-သာဝေန္တော, သာဝယန္တော။

သွာဒိဂဏေ-သုဏန္တော, သုဏမာနော။

ကာရိတေ-သုဏာပေန္တော, သုဏာပယန္တော။

ဟု-ပူဇာယံ, ဇုဟောန္တော။

ပပုဗ္ဗော ပဟုတ္တေ, ပဟောန္တော, သမ္ပဟောန္တော။

ဟူ-သတ္တာယံ, ဟောန္တော။

ဧဒန္တေသု-ဧန္တော။ အတ္ထံ ဧန္တမှိ သူရိယေ [ဇာ. ၂.၂၂.၂၁၈၇ (အတ္ထင်္ဂတမှိ)], သမေန္တော, အဘိသမေန္တော, ခါယန္တော, ခါယမာနော, ဂါယန္တော, ဂါယမာနော, ဂါယီယမာနော, ဂါယာပေန္တော, ဂါယာပယန္တော, အပစာယန္တော, ဓမ္မံ အပစာယမာနော, ဈာယန္တော, ဈာယမာနော, ပဇ္ဈာယန္တော, ဥဇ္ဈာယန္တော, နိဇ္ဈာယန္တော, အဘိဇ္ဈာယန္တော။

ကာရိတေ-ဈာပေန္တော, ဥဇ္ဈာပေန္တော, ယလောပေါ။

ဘာယန္တော, ဘာယမာနော, သာလိံ လာယန္တော, လာယမာနော, စီဝရံ ဝါယန္တော, ဝါယမာနော။

ကိလေ-ကီဠာယံ ပေမနေ စ, ကေလာယန္တော, ကေလာယမာနော, စာလေန္တော ပိယာယန္တောတိ ဝါ အတ္ထော။

ဂိလေ-ဂေလညေ, ဂိလာယန္တော။

စိနေ-အဝမညနေ, စိနာယန္တော။

ပလေ-ဂတိယံ, ပလာယန္တော။

မိလေ-ဟာနိယံ, မိလာယန္တော။

သင်္ကသေ-နိဝါသေ, သင်္ကသာယန္တော ဣစ္စာဒိ။

အနေကဗျဉ္ဇနေသု-အသ-ဘုဝိ, “န္တမာနာန္တန္တိယိယုံသွာဒိလောပေါ”တိ န္တ, မာနေသု အာဒိလောပေါ, သန္တော, သမာနော, ဥပါသန္တော, ဥပါသမာနော, ဥပါသီယမာနော, ဣစ္ဆန္တော, ဣစ္ဆမာနော, ဣစ္ဆီယမာနော, ဂစ္ဆန္တော, ဂစ္ဆမာနော, ဂစ္ဆီယမာနော။

ယဿ ပုဗ္ဗရူပတ္တေ-ဂမ္မမာနော, အဓိဂမ္မမာနော, အနာဂတေ ဿပုဗ္ဗော- “လဘ ဝသ ဆိဒ ဂမ ဘိဒ ရုဒါနံ စ္ဆင”ဣတိ ဿေန သဟ ဓာတွန္တဿ စ္ဆော, ဂစ္ဆန္တော, ဂမိဿန္တော, ဂစ္ဆမာနော, ဂမိဿမာနော, ဇိရန္တော, ဇိရမာနော, ဇိယျန္တော, ဇိယျမာနော, ဒဟန္တော, ဒဟမာနော။

ဒဟဿ ဒဿ ဍော, ဍဟန္တော, ဍဟမာနော။

ကမ္မေ-ဍယှမာနော။

ဒိသ-ပေက္ခနေ, ပဿန္တော, ပဿမာနော, ပဿီယမာနော။

ကာရိတေ-ဒဿေန္တော, ဒဿယန္တော, ဒဿယမာနော။

လဘန္တော, လဘမာနော။

ကမ္မေ ပုဗ္ဗရူပံ, လဗ္ဘမာနော, ဥပလဗ္ဘမာနော။

အနာဂတေ-လစ္ဆန္တော, လဘိဿန္တော, လစ္ဆမာနော, လဘိဿမာနော။

မရန္တော, မရမာနော, မိယန္တော, မိယမာနော။

ယမု-ဥပရမေ, နိယမန္တော, သညမန္တော, သညမမာနော, နိယစ္ဆန္တော။

ကာရိတေ-နိယာမေန္တော။

ရုဒန္တော, ရောဒန္တော, ရောဒမာနော။

အနာဂတေ-ရုစ္ဆန္တော, ရောဒိဿန္တော, ရုစ္ဆမာနော, ရောဒိဿမာနော။

ဝစန္တော, ဝစမာနော။

ကမ္မေ ‘အဿူ’တိ ဥတ္တံ, ဝုစ္စမာနော။

ကာရိတေ-ဝါစေန္တော, ဝါစယန္တော, ဝါစယမာနော။

ကမ္မေ-ဝါစီယမာနော။

အနာဂတေ-‘ဝစ ဘုဇ မုစ ဝိသာနံ က္ခင’ဣတိ ဿေန သဟ ဓာတွန္တဿ က္ခာဒေသော, ဝက္ခန္တော, ဝက္ခမာနော, ဝဒန္တော, ဝဒမာနော, ဩဝဒန္တော, ဩဝဒမာနော, ဝဇ္ဇန္တော, ဝဇ္ဇမာနော။

ကမ္မေ-ဝဒီယမာနော, ဩဝဒီယမာနော, ဩဝဇ္ဇမာနော။

ကာရိတေ-ဘေရိံ ဝါဒေန္တော, ဝါဒယမာနော။

ဝသန္တော ဝသမာနော။

ကမ္မေ ပုဗ္ဗရူပတ္တံ, ဥပဝဿမာနော။

ဝါသေန္တော, ဝါသယန္တော။

အနာဂတေ-ဝစ္ဆန္တော, ဝသိဿန္တော, ဝစ္ဆမာနော, ဝသိဿမာနော။

ပဝိသန္တော, ပဝိသမာနော။

ကမ္မေ-ပဝိသီယမာနော။

အနာဂတေ-ပဝေက္ခန္တော, ပဝိသိဿန္တော, ပဝေက္ခမာနော, ပဝိသိဿမာနော ဣစ္စာဒိ။

ရုဓာဒိမှိ-ရုန္ဓန္တော, ရုန္ဓမာနော။

ကမ္မေ-ရုန္ဓီယမာနော။

ပုဗ္ဗရူပတ္တေ-ရုဇ္ဈမာနော။

ရောဓေန္တော, ရောဓမာနော, ရောဓီယမာနော။

ဆိန္ဒန္တော, ဆိန္ဒမာနော, ဆိန္ဒီယမာနော, ဆိဇ္ဇမာနော, ဆိန္ဒာပေန္တော, ဆိန္ဒာပယန္တော။

အနာဂတေ-ဆေစ္ဆန္တော, ဆိန္ဒိဿန္တော, ဆေစ္ဆမာနော, ဆိန္ဒိဿမာနော။

ဘိန္ဒန္တော, ဘိန္ဒမာနော, ဘိန္ဒီယမာနော, ဘိဇ္ဇမာနော, ဘေစ္ဆန္တော, ဘိန္ဒိဿန္တော, ဘေစ္ဆမာနော, ဘိန္ဒိဿမာနော။

ဘုဉ္ဇန္တော, ဘုဉ္ဇမာနော။

ကမ္မေ-ဘုဉ္ဇီယမာနော။

ပုဗ္ဗရူပတ္တေ-ဘုဇ္ဇမာနော။

ဘောဇေန္တော, ဘောဇယန္တော, ဘောဇယမာနော, ဘောဇီယမာနော။

အနာဂတေ-ဘောက္ခန္တော, ဘုဉ္ဇိဿန္တော, ဘောက္ခမာနော, ဘုဉ္ဇိဿမာနော။

မုဉ္စန္တော, မုဉ္စမာနော, မုဉ္စီယမာနော, မုစ္စမာနော။

အနာဂတေ-မောက္ခန္တော, မုဉ္စိဿန္တော, မောက္ခမာနော, မုဉ္စိဿမာနော ဣစ္စာဒိ။

ဒိဝါဒိမှိ သုဒ္ဓကတ္တုရူပံ သုဒ္ဓကမ္မရူပဉ္စ ပုဗ္ဗရူပေ သဒိသမေဝ, ဒိဗ္ဗန္တော, ဒိဗ္ဗမာနော, ဒိဗ္ဗီယမာနော။

ပုဗ္ဗရူပတ္တေ-ဒိဗ္ဗမာနော။

ဆိဇ္ဇန္တော, ဆိဇ္ဇမာနော, ဆေဒါပေန္တော, ဆေဒါပယမာနော။

ဗုဇ္ဈန္တော, ဗုဇ္ဈမာနော, ဗုဇ္ဈီယမာနော, ဗောဓေန္တော, ဗောဓယန္တော, ဗောဓယမာနော။

မုစ္စန္တော, မုစ္စမာနော, မောစေန္တော, မောစယန္တော, မောစယမာနော, မောစီယမာနော။

ယုဇ္ဇန္တော, ယုဇ္ဇမာနော ဣစ္စာဒိ။

သွာဒိမှိ-သုဏန္တော, သုဏမာနော။

ကမ္မေ-သုယျမာနော။

ကာရိတေ-သာဝေန္တော, သာဝယန္တော, သာဝယမာနော။

ပါပုဏန္တော, ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တော, ပရိယာပုဏမာနော, ပါပုဏီယမာနော, ပါပီယမာနော။

ကာရိတေ-ပါပေန္တော, ပါပယန္တော, ပါပယမာနော။

ပရိ, သံပုဗ္ဗော-ပရိသမာပေန္တော, ပရိသမာပယန္တော, ပရိသမာပယမာနော, ပရိသမာပီယမာနော။

သက္ကုဏန္တော, အာဝုဏန္တော ဣစ္စာဒိ။

ကိယာဒိမှိ-ကိဏန္တော, ကိဏာပေန္တော, ဝိက္ကယန္တော ဣစ္စာဒိ။

တနာဒိမှိ-တနောန္တော, ကရောန္တော, ကုဗ္ဗန္တော, ကုဗ္ဗမာနော, ကြုဗ္ဗန္တော, ကြုဗ္ဗမာနော, ကုရုမာနော, ကယိရန္တော, ကယိရမာနော။

ကမ္မေ-ကရီယမာနော, ကယျမာနော, ‘တဝဂ္ဂဝရဏာနံ ယေ စဝဂ္ဂဗယဉာ’တိ ဓာတွန္တဿ ယာဒေသော။

သင်္ခရောန္တော, အဘိသင်္ခရောန္တော။

ကာရိတေ-ကာရေန္တော, ကာရယန္တော, ကာရယမာနော, ကာရီယမာနော။

သက္ကောန္တော ဣစ္စာဒိ။

စုရာဒိမှိ-စောရေန္တော, စောရယန္တော, စောရယမာနော, ထေနေန္တော, ထေနယန္တော, ထေနယမာနော, စိန္တေန္တော, စိန္တယန္တော, စိန္တယမာနော, စိန္တီယမာနော, စိန္တာပေန္တော, စိန္တာပယန္တော, စိန္တာပယမာနော, စိန္တာပီယမာနော ဣစ္စာဒိ။

တိတိက္ခန္တော, တိတိက္ခမာနော, တိတိက္ခီယမာနော, တိတိက္ခာပေန္တော, တိတိက္ခာပယန္တော, တိတိက္ခာပယမာနော, ဝီမံသန္တော, တိကိစ္ဆန္တော, စိကိစ္ဆန္တော, ဝိစိကိစ္ဆန္တော။

ဘုဉ္ဇိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ဗုဘုက္ခန္တော, ဃသိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ဇိဃစ္ဆန္တော, ပါတုံ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ပိပါသန္တော, ဂေါတ္တုံ သံဝရိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ဇိဂုစ္ဆန္တော, ဟရိတုံ ပရိယေသိတုံ ဣစ္ဆတီတိ ဇိဂီသန္တော, ဝိဇေတုံ ဣစ္ဆတီတိ ဝိဇိဂီသန္တော။

ပဗ္ဗတော ဝိယ အတ္တာနံ စရတီတိ ပဗ္ဗတာယန္တော, ပဗ္ဗတာယမာနော, ပိယာယန္တော, မေတ္တာယန္တောဣစ္စာဒီနိ စ ယောဇေတဗ္ဗာနိ။

ဣတိ န္တ, မာနပစ္စယရာသိ။

စာ-၅၃၂

ဏျာဒိပစ္စယရာသိ

အထ ဏျ, ယ, ယကပစ္စယန္တာ ဝုစ္စန္တေ။

၇၇၇။ ဃျဏ။

ဘာဝ, ကမ္မေသု ဃ, ဏာနုဗန္ဓော ယပစ္စယော ဟောတိ။ ဃာနုဗန္ဓော ‘ကဂါစဇာနံ ဃာနုဗန္ဓေ’တိအာဒီသု ဝိသေသနတ္ထော။ ဏာနုဗန္ဓော ဝုဒ္ဓိဒီပနတ္ထော။ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ။

အနုဘဝိတဗ္ဗောတိ အနုဘာဝိယော ဘောဂေါ ပုရိသေန, အနုဘာဝိယံ သုခံ, အနုဘာဝိယာ သမ္ပတ္တိ။

၇၇၈။ အာဿေ စ။

အာဒန္တဓာတူနံ အာဿ ဧ ဟောတိ ဃျဏမှိ။ စသဒ္ဒေန ဣဝဏ္ဏဓာတူနံ အာဂမဤကာရဿ စ ဧတ္တံ။

အက္ခာတဗ္ဗံ ကထေတဗ္ဗန္တိ အက္ခေယျံ။

ယဿ ဒွိတ္တံ, သင်္ခါတဗ္ဗန္တိ သင်္ချေယျံ, သင်္ခါတုံ အသက္ကုဏေယျန္တိ အသင်္ချေယျံ, ဂါယိတဗ္ဗန္တိ ဂေယျံ-သဂါထကံ သုတ္တံ, ဃာယိတုံ အရဟတီတိ ဃေယျံ, ဃာယနီယံ, အပစာယိတုံ အရဟတီတိ အပစေယျံ, ဉာတုံ အရဟတီတိ ဉေယျံ, အာဇာနိတုံ အရဟတီတိ အညေယျံ, ဝိညေယျံ, အဘိညေယျံ, ပရိညေယျံ။

ဤအာဂမေ-ဇာနိယံ, ဝိဇာနိယံ, ဤဿ ရဿော။

ဇာနေယျံ, ဝိဇာနေယျံ, အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ အဓိဋ္ဌေယျံ, အဓိဋ္ဌဟေယျံ, ဒါတဗ္ဗန္တိ ဒေယျံ, အာဒါတဗ္ဗန္တိ အာဒေယျံ, သဒ္ဒဟိတုံ အရဟတီတိ သဒ္ဒဟေယျံ, ဝိဓာတုံ အရဟတီတိ ဝိဓေယျံ, န ဝိဓေယျံ အဝိဓေယျံ-အနတ္တလက္ခဏံ, မာရဿ အာဏာ ဒဟတိ ဧတ္ထာတိ မာရဓေယျံ, မစ္စုဓေယျံ, သန္နိဟိတဗ္ဗန္တိ သန္နိဓေယျံ, အဘိဓာတဗ္ဗံ ကထေတဗ္ဗန္တိ အဘိဓေယျံ, ပိဒဟိတဗ္ဗန္တိ ပိဓေယျံ, အလောပေါ, အပိဓေယျံ ဝါ, ပါတဗ္ဗန္တိ ပေယျံ, မိနေတဗ္ဗန္တိ မေယျံ,

ပမေတဗ္ဗန္တိ ပမေယျံ, ဥပေစ္စ မိနိတုံ အရဟတီတိ ဥပမေယျံ, ဟာတဗ္ဗန္တိ ဟေယျံ, ပဟေယျံ, ပဇဟေယျံ။

ဣဝဏ္ဏေသု-အဇ္ဈာယိတဗ္ဗန္တိ အဇ္ဈေယျံ, အဓိယေယျံ, ဥပေတဗ္ဗန္တိ ဥပေယျံ, ဝိက္ကိဏိတဗ္ဗန္တိ ဝိက္ကေယျံ, ဝိက္ကာယိယံ, ဝိက္ကာယေယျံ, ဝိက္ကိဏေယျံ ဝါ, ဝိစိနိတဗ္ဗန္တိ ဝိစေယျံ, ဝိစိနေယျံ, ဇေတဗ္ဗန္တိ ဇေယျံ, ဝိဇေယျံ, နေတဗ္ဗန္တိ နေယျံ, ဝိနေယျံ, အဓိသယိတဗ္ဗန္တိ အဓိသေယျံ, ပဟိတဗ္ဗန္တိ ပါဟေယျံ, ပဟိဏေယျံ ဝါ။

ဥဝဏ္ဏေသု ဝုဒ္ဓိအာဝါဒေသော, ကု-သဒ္ဒေ, ကုယျတီတိ ကာဝေယျံ။

ဤဿ အဘာဝေ ဝဿ ဗတ္တံ ရဿော စ, ကဗျံ။

ပုဗ္ဗရူပတ္တေ ကဗ္ဗံ, စာဝေတဗ္ဗန္တိ စာဝေယျံ, ဇဝိတဗ္ဗန္တိ ဇဝေယျံ, အဘိတ္ထဝိတဗ္ဗန္တိ အဘိတ္ထဝေယျံ, ဘဝိတုံ အရဟတီတိ ဘဗ္ဗံ။ ဇုဟောတဗ္ဗန္တိ ဟဗျံ-သပ္ပိ။

ဧဒန္တေသု-အပစာယိတဗ္ဗန္တိ အပစေယျံ, အပစာယိယံ။

ဝေ-တန္တသန္တာနေ, ဝေတဗ္ဗန္တိ ဝေယျံ။

ဝစ, ဘဇ, ဘုဇ, ယုဇာဒီဟိ ဃျဏ္ပစ္စယော။

၇၇၉။ ကဂါ စဇာနံ ဃာနုဗန္ဓေ [က. ၆၂၃; ရူ. ၅၅၄; နီ. ၁၂၂၉]။

စ, ဇာနံ ဓာတွန္တာနံ က, ဂါ ဟောန္တိ ဃာနုဗန္ဓေ ပစ္စယေ ပရေ။

ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဝါကျံ, ဝါက္ကံ, ဝါစ္စံ, ဝါစေယျံ ဝါ။

ဘဇ-သေဝါယံ, ဘဇိတဗ္ဗန္တိ ဘာဂျံ, ဘဂ္ဂံ, ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဘောဂျံ, ဘောဂ္ဂံ, ယုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ယောဂျံ, ယောဂ္ဂံ။

၇၈၀။ ဝဒါဒီဟိ ယော [က. ၅၄၁; ရူ. ၅၅၂; နီ. ၁၁၂၆]။

ဝဒါဒီဟိ ဘာဝ, ကမ္မေသု ဗဟုလံ ယော ဟောတိ။

ဘုဉ္ဇိဘဗ္ဗန္တိ ဘောဇ္ဇံ, ခါဒိတဗ္ဗန္တိ ခဇ္ဇံ, ဝိတုဒိတဗ္ဗန္တိ ဝိတုဇ္ဇံ, ပနုဒိတဗ္ဗန္တိ ပနုဇ္ဇံ, ပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ပဇ္ဇံ, မဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ မဇ္ဇံ။

မုဒ-ဟာသေ, ပမောဒတိ ဧတေနာတိ ပါမောဇ္ဇံ, ဝဒီယတီတိ ဝဇ္ဇံ။

ဝဓ-ဟိံသာယံ, ဝဓိတဗ္ဗန္တိ ဝဇ္ဈံ, ဝိဇ္ဈိတဗ္ဗန္တိ ဝိဇ္ဈံ, ပုနန္တိ သုဇ္ဈန္တိ သတ္တာ ဧတေနာတိ ပုညံ, နာဂမော။

ဝိဟညတေ ဝိဟညံ, ဝပိယတေတိ ဝပ္ပံ, သုပနံ သောပ္ပံ, လဘိတဗ္ဗန္တိ လဗ္ဘံ, ဂန္တဗ္ဗန္တိ ဂမ္မံ, ဒမိတုံ အရဟတီတိ ဒမ္မံ, ရမိတဗ္ဗန္တိ ရမ္မံ, အဘိရမ္မံ, နိသာမီယတေ နိသမ္မံ, ဝိသမီယတေ ဝိသမ္မံ, ဖုသီယတေတိ ဖဿော, ဥဿ အတ္တံ။

သာသိတဗ္ဗောတိ သိဿော, ‘သာသဿ သိသာ’တိ သိတ္တံ။

ဂဟ, ဂုဟ, ဂရဟ, ဒုဟ, ဝဟ, သဟ။

၇၈၁။ ဂုဟာဒီဟိ ယက [က. ၅၄၁; ရူ. ၅၅၂; နီ. ၁၁၂၆]။

ဧတေဟိ ဘာဝ, ကမ္မေသု ဗဟုလံ ယက ဟောတိ, ဟဿ ဝိပလ္လာသော။

ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဂယှံ, ဂုဟိတဗ္ဗန္တိ ဂုယှံ။

ဂရဟ-နိန္ဒာယံ, ဂရဟိတဗ္ဗန္တိ ဂါရယှံ, ဒုဟိတဗ္ဗန္တိ ဒုယှံ, ဝဟိတဗ္ဗန္တိ ဝယှံ။

သဟ-သာဟသေ, သဟိတဗ္ဗန္တိ သယှံ, ပသယှံ။

၇၈၂။ ကိစ္စ ဃစ္စ ဘစ္စ ဂဗ္ဗ လျာ [‘။ဗဗ္ဗလေယျာ’ (ဗဟူသု)]။

ဧတေ သဒ္ဒါ ယပစ္စယန္တာ သိဇ္ဈန္တိ, ဣမိနာ ယပစ္စယံ ကတွာ တေန သဟ ကရဿ ကိစ္စံ, ဟနဿ ဃစ္စံ, ဘရဿ ဘစ္စံ, ဂုဿ ဂဗ္ဗံ, လိဿ လျတ္တံ ကတွာ သိဇ္ဈန္တိ။

ကရီယတေတိ ကိစ္စံ, ကိစ္စယံ ဝါ, ဟညတေတိ ဃစ္စံ, ဟစ္စံ ဝါ, ဘရီယတေတိ ဘစ္စံ။

ဂု-ဒဗ္ဗေ, ဂုယတေ ဂဗ္ဗံ, ပဋိသလ္လီယတေ ပဋိသလျံ။

ဝိသေသဝိဓာနံ -

ဘရ-ဘရဏေ, ဘရိတဗ္ဗန္တိ ဘာရိယံ, ဟရိတဗ္ဗန္တိ ဟာရိယံ, ဘာဇေတဗ္ဗန္တိ ဘာဇိယံ, ဘာဇေယျံ, ဥပါသိတဗ္ဗန္တိ ဥပါသိယံ, ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ဣစ္ဆေယျံ, အဓိဂန္တဗ္ဗန္တိ အဓိဂမေယျံ ဣစ္စာဒိ။

ရုန္ဓိတဗ္ဗန္တိ ရုန္ဓေယျံ, ဆိန္ဒိတဗ္ဗန္တိ ဆိန္ဒေယျံ, ဆေဇ္ဇံ ဣစ္စာဒိ။

ဒိဗ္ဗိတဗ္ဗန္တိ ဒိဗ္ဗေယျံ, ဒိဗ္ဗံ, ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗန္တိ ဗုဇ္ဈေယျံ, ဗောဓေယျံ, ဗောဇ္ဈံ ဣစ္စာဒိ။

သောတဗ္ဗန္တိ သုဏေယျံ, ပါပုဏိတဗ္ဗန္တိ ပါပုဏေယျံ, သက္ကုဏိတဗ္ဗန္တိ သက္ကုဏေယျံ, န သက္ကုဏေယျံ အသက္ကုဏေယျံ ဣစ္စာဒိ။

တနိတဗ္ဗန္တိ တာနေယျံ, တညံ, ကာတဗ္ဗန္တိ ကာရိယံ, ကယျံ။

စောရေတဗ္ဗန္တိ စောရေယျံ, ထေနီယတေ ထေယျံ, နဿ ပရရူပတ္တံ, စိန္တေတဗ္ဗန္တိ စိန္တေယျံ, န စိန္တေယျံ အစိန္တေယျံ, အစိန္တိယံ, မန္တေယျံ, မန္တိယံ, ဝေဒိယံ, ဝေဒေယျံ ဣစ္စာဒိ။

တိတိက္ခေယျံ, ဝီမံသေယျံ ဣစ္စာဒိ စ ယောဇေတဗ္ဗာနိ။

ဣတိ ဏျာဒိပစ္စယရာသိ။

အအာဒိပစ္စယရာသိ

အထ အ, အဏ, ဃက, ဃဏပစ္စယန္တာ ဝုစ္စန္တေ။

၇၈၃။ ဘာဝကာရကေသွဃဏဃက [‘ဘာဝကာရကေသွဃဏဃကာ’ (ဗဟူသု)]။

ဘာဝေ ဆသု ကာရကေသု စ ကြိယတ္ထာ ပရံ အ, ဃဏ, ဃကပစ္စယာ ဟောန္တိ ကမ္မာဒိမှိ ဝါ အကမ္မာဒိမှိ ဝါ။

စာ-၅၃၆

၇၈၄။ ကွစဏ။

အရင်းအမြစ်များ