ဗုဒ္ဓဝံသပါဠိ
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
ဗောဓိ တဿ ဘဂဝတော, အဿတ္ထောတိ ပဝုစ္စတိ။
၂၄။ ‘‘စိတ္တော ဟတ္ထာဠဝကော စ, အဂ္ဂါ ဟေဿန္တုပဋ္ဌကာ၊
နန္ဒမာတာ စ ဥတ္တရာ, အဂ္ဂါ ဟေဿန္တုပဋ္ဌိကာ’’။
၂၄။ စိတ္တသည်လည်းကောင်း၊ ဟတ္ထာဠဝကသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဒါယကာ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌက’တို့ ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့။ နန္ဒမာတာသည်လည်းကောင်း၊ ဥတ္တရာ သည်လည်းကောင်း မြတ်သောအလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ’ တို့ ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့ဟု ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူ၏။
၂၅။ ဣဒံ သုတွာန ဝစနံ, အဿမဿ မဟေသိနော၊
အာမောဒိတာ နရမရူ, ဗုဒ္ဓဗီဇံ ကိရ အယံ။
၂၅။ လူ နတ်တို့သည် တူသောသူ မရှိသော ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ ဤစကားကိုကြားနာရကုန်သည်ရှိသော် ဤရဟန်းကား ဘုရားလောင်း ဖြစ်သတတ်ဟု အလွန်ဝမ်းမြောက် ကုန်လျက်-
၂၆။ ဥက္ကုဋ္ဌိသဒ္ဒါ ပဝတ္တန္တိ, အပ္ဖေါဋေန္တိ ဟသန္တိ စ၊
ကတဉ္ဇလီ နမဿန္တိ, ဒသသဟဿီ သဒေဝကာ။
၂၆။ ကြွေးကြော်သံတို့ကို ဖြစ်စေကြကုန်၏၊ လက်ပန်းပေါက်လည်း ခတ်ကြကုန်၏၊ ရွှင်လန်းလည်းရွှင်လန်းကြကုန်၏၊ လောကဓာတ်တစ်သောင်း၌ နတ်နှင့် တကွသော လူတို့ သည် လက်အုပ်ချီ၍ရှိခိုးကြကုန်၏။
၂၇။ ‘‘ယဒိမဿ လောကနာထဿ, ဝိရဇ္ဈိဿာမ သာသနံ၊
အနာဂတမှိ အဒ္ဓါနေ, ဟေဿာမ သမ္မုခါ ဣမံ။
၂၇။ အကယ်၍ ငါတို့သည် ဤမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ကို လွဲချော်ကုန်အံ့၊ အနာဂတ်အဓွန့်ကာလတွင် ဤ (ဂေါတမ) မြတ်စွာဘုရား၏ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ရပါလိုကုန်၏။
၂၈။ ‘‘ယထာ မနုဿာ နဒိံ တရန္တာ, ပဋိတိတ္ထံ ဝိရဇ္ဈိယ၊
ဟေဋ္ဌာ တိတ္ထေ ဂဟေတွာန, ဥတ္တရန္တိ မဟာနဒိံ။
၂၈။ မြစ်ကို ကူးကုန်သော လူတို့သည် မျက်နှာချင်းဆိုင် (တူရူ) ဆိပ်ကမ်းကို လွဲချော်ကုန် သည်ရှိသော့်အောက်ဆိပ်ကမ်းတို့ကို ယူ၍ မြစ်ကြီးကို ကူးကုန်သကဲ့သို့-
၂၉။ ‘‘ဧဝမေဝ မယံ သဗ္ဗေ, ယဒိ မုဉ္စာမိမံ ဇိနံ၊
အနာဂတမှိ အဒ္ဓါနေ, ဟေဿာမ သမ္မုခါ ဣမံ’’။
၂၉။ ဤအတူပင် ငါတို့အားလုံးသည် ဤမြတ်စွာဘုရားကို အကယ်၍ လက်လွှတ်ရ ကုန်အံ့၊ အနာဂတ်အဓွန့်ကာလတွင် ဤ (ဂေါတမ) မြတ်စွာဘုရား၏ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ရပါ လိုကုန်၏ (ဟုဆုတောင်းကုန်၏)။
၃၀။ တဿာပိ ဝစနံ သုတွာ, ဘိယျော စိတ္တံ ပသာဒယိံ၊
ဥတ္တရိံ ဝတမဓိဋ္ဌာသိံ, ဒသပါရမိပူရိယာ။
၃၀။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ စကားကိုလည်း ကြားနာရ၍ စိတ်ကို အလွန်ကြည်ညိုစေခဲ့၏၊ ပါရမီဆယ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်းငှါ လွန်ကဲသော အကျင့်ကို ဆောက်တည်ခဲ့၏။
၃၁။ ဧဝမဟံ သံသရိတွာ, ပရိဝဇ္ဇေန္တော အနာစရံ၊
ဒုက္ကရဉ္စ ကတံ မယှံ, ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ။
၃၁။ ငါသည် ဤသို့ (သံသရာ၌) ကျင်လည်ရသည်ရှိသော် မလျော်သော အကျင့်ကို ရှောင်ကြဥ်လျက်သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်၏ အကြောင်းကြောင့်သာလျှင် ပြုနိုင်ခဲသော (စွန့်ခြင်း ကြီးငါးပါးစသော) အမှုကိုလည်း ပြုအပ်ခဲ့လေပြီ။
၃၂။ နဂရံ ဗာရာဏသီ နာမ, ကိကီ နာမာသိ ခတ္တိယော၊
ဝသတေ တတ္ထ နဂရေ, သမ္ဗုဒ္ဓဿ မဟာကုလံ။
၃၂။ မြို့တော်သည် ‘ဗာရာဏသီ’ မည်၏၊ မင်းသည် ‘ကိကီ’အမည်ရှိသူ ဖြစ်၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်းသည် ထိုမြို့၌ နေ၏။
၃၃။ ဗြာဟ္မဏော ဗြဟ္မဒတ္တောဝ, အာသိ ဗုဒ္ဓဿ သော ပိတာ၊
ဓနဝတီ နာမ ဇနိကာ, ကဿပဿ မဟေသိနော။
၃၃။ မြတ်သော သီလစသော ဂုဏ်ကို ရှာမှီးလေ့ရှိသော ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ ထို ခမည်းတော်သည်‘ဗြဟ္မဒတ္တပုဏ္ဏား’ ဖြစ်၏၊ မယ်တော်သည် ‘ဓနဝတီ’ မည်၏။
၃၄။ ဒုဝေ ဝဿသဟဿာနိ, အဂါရံ အဇ္ဈ သော ဝသိ၊
ဟံသော ယသော သိရိနန္ဒော, တယော ပါသာဒမုတ္တမာ။
၃၄။ ထိုဘုရားလောင်းသည် အနှစ်နှစ်ထောင်တို့ပတ်လုံး နန်းတော်ကို အုပ်စိုး၍ နေ၏၊ (ထိုဘုရားလောင်းအား) ဟံသ, ယသ, သိရိနန္ဒအားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ် သုံးဆောင်တို့ သည်ရှိကုန်၏။
၃၅။ တိသောဠသသဟဿာနိ, နာရိယော သမလင်္ကတာ၊
သုနန္ဒာ နာမ သာ နာရီ, ဝိဇိတသေနော နာမ အတြဇော။
၃၅။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော မောင်းမတို့သည်လည်း လေးသောင်းရှစ်ထောင် ရှိကုန်၏၊ မိဖုရားသည် ‘သုနန္ဒာ’ မည်၏၊ သားတော်သည် ‘ဝိဇိတသေန’ မည်၏။
၃၆။ နိမိတ္တေ စတုရော ဒိသွာ, ပါသာဒေနာဘိနိက္ခမိ၊
သတ္တာဟံ ပဓာနစာရံ, အစရီ ပုရိသုတ္တမော။
၃၆။ ဘုရားလောင်းသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ ပြာသာဒ်ဖြင့် တောထွက်တော် မူ၏၊ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း လုံ့လကို အားထုတ်တော်မူ၏။
၃၇။ ဗြဟ္မုနာ ယာစိတော သန္တော, ကဿပေါ လောကနာယကော၊
ဝတ္တိ စက္ကံ မဟာဝီရော, မိဂဒါယေ နရုတ္တမော။
၃၇။ ကြီးသော လုံ့လရှိတော်မူသော လူတို့ထက် မြတ်သော လူတို့၏ ရှေ့သွားဖြစ်သော ကဿပမြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မာမင်း တောင်းပန်အပ်သည် ဖြစ်၍ မိဂဒါဝုန် (သမင်တော) ၌ ဓမ္မစကြာကိုဟောတော်မူ၏။
၃၈။ တိဿော စ ဘာရဒွါဇော စ, အဟေသုံ အဂ္ဂသာဝကာ၊
သဗ္ဗမိတ္တော နာမုပဋ္ဌာကော, ကဿပဿ မဟေသိနော။
၃၈။ တိဿသည်လည်းကောင်း၊ ဘာရဒွါဇသည်လည်းကောင်း ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သောတပည့်‘အဂ္ဂသာဝက’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ အလုပ်အကျွေးသည် ‘သဗ္ဗမိတ္တ’ မည်၏။
၃၉။ အနုဠာ ဥရုဝေဠာ စ, အဟေသုံ အဂ္ဂသာဝိကာ၊
ဗောဓိ တဿ ဘဂဝတော, နိဂြောဓောတိ ပဝုစ္စတိ။
၃၉။ အနုဠာသည်လည်းကောင်း၊ ဥရုဝေဠာသည်လည်းကောင်း မြတ်သော တပည့်မ ‘အဂ္ဂသာဝိကာ’တို့ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်ကို ပညောင်ပင်ဟူ၍ ခေါ်ဆို အပ်၏။
၄၀။ သုမင်္ဂလော ဃဋိကာရော စ, အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌကာ၊
ဝိစိတသေနာ ဘဒ္ဒါ [ဘဒြာ (က။)] စ, အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။
၄၀။ သုမင်္ဂလသည်လည်းကောင်း၊ ဃဋိကာရသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဒါယကာ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌက’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ဝိဇိတသေနာသည်လည်းကောင်း၊ သဒ္ဒါ သည်လည်းကောင်း မြတ်သောအလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၄၁။ ဥစ္စတ္တနေန သော ဗုဒ္ဓေါ, ဝီသတိရတနုဂ္ဂတော၊
ဝိဇ္ဇုလဋ္ဌီဝ အာကာသေ, စန္ဒောဝ ဂဟပူရိတော။
၄၁။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အမြင့်အားဖြင့် အတောင်နှစ်ဆယ် မြင့်လျက် ‘ကောင်းကင်၌လျှပ်စစ်နွယ်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဂြိုဟ်တို့ဖြင့် ပြည့် (ခြံရံအပ်) သော လမင်းကဲ့သို့လည်းကောင်း’ (တင့်တယ်တော်မူ၏)။
၄၂။ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ, အာယု တဿ မဟေသိနော၊
တာဝတာ တိဋ္ဌမာနော သော, တာရေသိ ဇနတံ ဗဟုံ။
၄၂။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ အသက်တမ်းသည် အနှစ်နှစ်သောင်းရှိ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား သည် ထိုမျှလောက်အသက်တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
၄၃။ ဓမ္မတဠာကံ မာပယိတွာ, သီလံ ဒတွာ ဝိလေပနံ၊
ဓမ္မဒုဿံ နိဝါသေတွာ, ဓမ္မမာလံ ဝိဘဇ္ဇိယ။
၄၃။ (ပရိယတ္တိ) တရားတည်းဟူသော တစ်ဖက်ဆည်ကန်ကို ဖန်ဆင်းလျက် (စတုပါရိသုဒ္ဓိ စသော) သီလဟူသော နံ့သာပျောင်းကို ပေး၍ (ဟိရိ, ဩတ္တပ္ပ) တရားဝတ်စုံကို ဝတ်စေကာ (ဗောဓိပက္ခိယ) တရားပန်းကို ခွဲဝေပြီးလျှင် -
၄၄။ ဓမ္မဝိမလမာဒါသံ, ဌပယိတွာ မဟာဇနေ၊
ကေစိ နိဗ္ဗာနံ ပတ္ထေန္တာ, ပဿန္တု မေ အလင်္ကရံ။
၄၄။ လူများအကျိုးငှါ အညစ်အကြေးကင်းသော (သောတာပတ္တိမဂ်) တရားကြေးမုံ (မှန်) ကိုတည်ထား၍ နိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တသော အချို့သူတို့သည် ငါ၏ (သီလစသော) အဆင်တန်ဆာကိုကြည့်ရှုကုန်လော့ဟု (တိုက်တွန်းပြီးလျှင် ) -
၄၅။ သီလကဉ္စုကံ ဒတွာန, ဈာနကဝစဝမ္မိတံ၊
ဓမ္မစမ္မံ ပါရုပိတွာ, ဒတွာ သန္နာဟမုတ္တမံ။
၄၅။ သီလသင်တိုင်း (အင်္ကျီ) ကို ပေး၍ ဈာန်ချပ်ဝတ်မိန်ညိုကို (ဖွဲ့စေလျက်) မဂ္ဂင်တရားဟူသောသားရေဝတ်ရုံကို ခြုံစေပြီးလျှင် မြတ်သော လုံ့လဟူသော ချပ်ဝတ်ကိုလည်းကောင်း-
၄၆။ သတိဖလကံ ဒတွာန, တိခိဏဉာဏကုန္တိမံ၊
ဓမ္မခဂ္ဂဝရံ ဒတွာ, သီလသံသဂ္ဂမဒ္ဒနံ။
၄၆။ သတိဟူသော ကာကိုလည်းကောင်း၊ ထက်သော ဝိပဿနာဉာဏ် လှံမကိုလည်းကောင်း၊ ကိလေသာရောယှက်ခြင်းကို နှိမ်နင်းနိုင်သော (လောကုတ္တရာ) သီလကိုလည်းကောင်း၊ (အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်) တရားသန်လျက်မြတ်ကိုလည်းကောင်း ပေး၍-
၄၇။ တေဝိဇ္ဇာဘူသနံ ဒတွာန, အာဝေဠံ စတုရော ဖလေ၊
ဆဠဘိညာဘရဏံ ဒတွာ, ဓမ္မပုပ္ဖပိဠန္ဓနံ။
၄၇။ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးဟူသော အဆင်တန်ဆာကို ပေးပြီးလျှင် ဖိုလ်လေးပါးတို့ကို ဦးဆောက် ပန်း (ပြုလျက်) အဘိညာဥ်ခြောက်ပါးဟူသော အဆင်တန်ဆာကိုလည်းကောင်း၊ (လောကုတ္တရာ) တရားပန်းပွင့်အဆင်တန်ဆာကိုလည်းကောင်း ပေးလျက်-
၄၈။ သဒ္ဓမ္မပဏ္ဍရစ္ဆတ္တံ, ဒတွာ ပါပနိဝါရဏံ၊
မာပယိတွာဘယံ ပုပ္ဖံ, နိဗ္ဗုတော သော သသာဝကော။
၄၈။ မကောင်းမှုကို တားမြစ်နိုင်သော (အရဟတ္တဖိုလ်) သူတော်ကောင်းတရားဟူသော ထီးဖြူကို ပေး၍ဘေးမဲ့ရာသို့ ရောက်ကြောင်း (အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်) ပန်းပွင့်ကို ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် တပည့်သာဝကနှင့်တကွ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူပြီ။
၄၉။ ဧသော ဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, အပ္ပမေယျော ဒုရာသဒေါ၊
ဧသော ဟိ ဓမ္မရတနော, သွာက္ခာတော ဧဟိပဿိကော။
၄၉။ မနှိုင်းယှဥ်နိုင်သော ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော (ထိပါးရန်) ချဥ်းကပ်ဝံ့သူ ရှိတော် မမူသော ဤမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူအပ်သောလာလှည့်, ရှုလှည့်ဟုဆိုထိုက်သော ဤတရားရတနာသည်လည်းကောင်း-
၅၀။ ဧသော ဟိ သံဃရတနော, သုပ္ပဋိပန္နော အနုတ္တရော၊
သဗ္ဗံ တမန္တရဟိတံ, နနု ရိတ္တာ သဗ္ဗသင်္ခါရာ။
၅၀။ ကောင်းသော အကျင့်ရှိသော ဤအမြတ်ဆုံးသံဃာရတနာသည်လည်းကောင်း ထို အားလုံးသည်ပင်ကွယ်ပျောက်ခဲ့လေပြီ။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော။
၅၁။ မဟာကဿပေါ ဇိနော သတ္ထာ, သေတဗျာရာမမှိ နိဗ္ဗုတော၊
တတ္ထေဝဿ ဇိနထူပေါ, ယောဇနုဗ္ဗေဓမုဂ္ဂတောတိ။
ကဿပဿ ဘဂဝတော ဝံသော စတုဝီသတိမော။
၅၁။ မာရ်ငါးပါးကို အောင်တော်မူသော မဟာကဿပမြတ်စွာဘုရားသည် သေတဗျာရာမ ကျောင်းတိုက်၌ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူ၏။ ထိုကျောင်းတိုက်၌ပင် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ပုထိုး (စေတီ) သည် အစောက်တစ်ယူဇနာ မြင့်လျက် တည်ရှိလေသတည်း။ ။ နှစ်ဆယ့်လေးခုမြောက် ကဿပဗုဒ္ဓဝင် ပြီး၏။
၂၇။ ဂေါတမဗုဒ္ဓဝံသ
၁။ အဟမေတရဟိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ [ဗုဒ္ဓေါ (သီ။)], ဂေါတမော သကျဝဍ္ဎနော၊
ပဓာနံ ပဒဟိတွာန, ပတ္တော သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ။
၂၇-ဂေါတမဗုဒ္ဓဝင် ၁။ ယခုအခါ ငါသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း လုံ့လကို အားထုတ်ပြီးလျှင် သာကီဝင်မင်း တို့၏ စိတ်ကိုတိုးပွါးစေတတ်သော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ဖြစ်၍ မြတ်သော ဗောဓိဉာဏ်ကို ရတော်မူ၏။
၂။ ဗြဟ္မုနာ ယာစိတော သန္တော, ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တယိံ၊
အဋ္ဌာရသန္နံ ကောဋီနံ, ပဌမာဘိသမယော အဟု။
၂။ (ငါသည်) ဗြဟ္မာမင်း တောင်းပန်အပ်သည် ဖြစ်၍ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူ၏၊ (ထိုအခါ) တစ်ဆယ့်ရှစ်ကုဋေသော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည် ရှေးဦးစွာ (သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၃။ တတော ပရဉ္စ ဒေသေန္တေ, နရဒေဝသမာဂမေ၊
ဂဏနာယ န ဝတ္တဗ္ဗော, ဒုတိယာဘိသမယော အဟု။
၃။ ထို့နောက် နတ်လူတို့၏ အစည်းအဝေး၌ တရားဟောတော်မူသည် ရှိသော် ဂဏန်း သင်္ချာအားဖြင့်မပြောဆိုနိုင်သော (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည် နှစ်ကြိမ်မြောက် (သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၄။ ဣဓေဝါဟံ ဧတရဟိ, ဩဝဒိံ မမ အတြဇံ၊
ဂဏနာယ န ဝတ္တဗ္ဗော, တတိယာဘိသမယော အဟု။
၄။ ယခုအခါ ငါသည် ဤကပိလဝတ်မြို့၌ပင်လျှင် ငါ၏ သားတော်ရာဟုလာကို ဆုံးမတော် မူ၏၊ (ထိုအခါ သတ္တဝါတို့၏) ဂဏန်းသင်္ချာအားဖြင့် မပြောဆိုနိုင်သော (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည်သုံးကြိမ်မြောက် (သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၅။ ဧကောသိ သန္နိပါတော မေ, သာဝကာနံ မဟေသိနံ၊
အဍ္ဎတေဠသသတာနံ, ဘိက္ခူနာသိ သမာဂမော။
၅။ ငါ့အား သီလစသော ဂုဏ်ကို ရှာမှီးကုန်သော တပည့်သာဝကတို့၏ အစည်းအဝေး သည်တစ်ကြိမ်သာ ဖြစ်၏၊ (ထိုအစည်းအဝေးသည်) တစ်ထောင့်နှစ်ရာ့ငါးဆယ်သော ရဟန်း တို့၏အစည်းအဝေး ဖြစ်၏။
၆။ ဝိရောစမာနော ဝိမလော, ဘိက္ခုသံဃဿ မဇ္ဈဂေါ၊
ဒဒါမိ ပတ္ထိတံ သဗ္ဗံ, မဏီဝ သဗ္ဗကာမဒေါ။
၆။ ရဟန်းသံဃာ၏ အလယ်သို့ ရောက်သည် ဖြစ်၍ (ကိလေသာ) အညစ်အကြေး ကင်းလျက်တင့်တယ်သော ငါသည် ‘အလိုခပ်သိမ်းကို ပေးတတ်သော (စိန္တာမဏိ) ပတ္တမြား ကဲ့သို့’ (နတ်လူတို့) တောင့်တအပ်သော အရာအားလုံးကို ပေးတော်မူ၏။
၇။ ဖလမာကင်္ခမာနာနံ, ဘဝစ္ဆန္ဒဇဟေသိနံ၊
စတုသစ္စံ ပကာသေမိ, အနုကမ္ပာယ ပါဏိနံ။
၇။ ငါသည် ဖိုလ်ကို အလိုရှိကုန်သော ဘဝတဏှာကို ပယ်စွန့်လိုကုန်သော သတ္တဝါတို့ အားအစဥ်သနားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို ပြတော်မူ၏။
၈။ ဒသဝီသသဟဿာနံ, ဓမ္မာဘိသမယော အဟု၊
ဧကဒွိန္နံ အဘိသမယော, ဂဏနာတော အသင်္ခိယော။
၈။ (ထိုအခါ) သုံးသောင်းသော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါး) တရားကို သိခြင်း သည် ဖြစ်၏၊ တစ်ဦး, နှစ်ဦးသော သတ္တဝါတို့၏ (သစ္စာလေးပါးတရားကို) သိခြင်းသည် ဂဏန်းအားဖြင့်မရေတွက်နိုင်ချေ။
၉။ ဝိတ္ထာရိကံ ဗာဟုဇညံ, ဣဒ္ဓံ ဖီတံ သုဖုလ္လိတံ၊
ဣဓ မယှံ သကျမုနိနော, သာသနံ သုဝိသောဓိတံ။
၉။ ဤအခါ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ရဟန်းဖြစ်သော ငါဘုရား၏ ကောင်းစွာ သန့်ရှင်းသောသာသနာတော်သည် ပျံ့နှံ့၏၊ များစွာသော လူတို့သည် သိအပ်၏၊ ပြည့်စုံစည်ကားလျက် ကောင်းစွာပွင့်လင်းပေ၏။
၁၀။ အနာသဝါ ဝီတရာဂါ, သန္တစိတ္တာ သမာဟိတာ၊
ဘိက္ခူနေကသတာ သဗ္ဗေ, ပရိဝါရေန္တိ မံ သဒါ။
၁၀။ အာသဝေါမရှိကုန်သော ရာဂကင်းကုန်သော ငြိမ်သက်သော စိတ်ရှိကုန်သော တည် တံ့ကုန်သောအရာမက များစွာကုန်သော ရဟန်းအားလုံးတို့သည် ငါဘုရားကို အခါခပ်သိမ်း ခြံရံကုန်၏။
၁၁။ ဣဒါနိ ယေ ဧတရဟိ, ဇဟန္တိ မာနုသံ ဘဝံ၊
အပ္ပတ္တမာနသာ သေခါ, တေ ဘိက္ခူ ဝိညုဂရဟိတာ။
၁၁။ ဤယခုအခါ၌ အကြင်သေက္ခ (ရဟန်း) တို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်ကုန်မူ၍လူ့ဘဝခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်ကုန်၏၊ ထိုသေက္ခရဟန်းတို့ကို ပညာရှိတို့သည် ကဲ့ရဲ့အပ်ကုန်၏။
၁၂။ အရိယဉ္စ သံထောမယန္တာ, သဒါ ဓမ္မရတာ ဇနာ၊
ဗုဇ္ဈိဿန္တိ သတိမန္တော, သံသာရသရိတံ ဂတာ။
၁၂။ အရိယာမဂ်လမ်းစဥ်ကို ချီးမွမ်းကုန်သော အခါခပ်သိမ်း တရား၌ ပျော်မွေ့ကုန်သော သတိရှိကုန်လျက်သံသရာသမုဒ္ဒရာသို့ ကူးသွားကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် (သစ္စာလေးပါးကို) သိကုန်လတ္တံ့။
၁၃။ နဂရံ ကပိလဝတ္ထု မေ, ရာဇာ သုဒ္ဓေါဒနော ပိတာ၊
မယှံ ဇနေတ္တိကာ မာတာ, မာယာဒေဝီတိ ဝုစ္စတိ။
၁၃။ ငါ၏ မြို့တော်ကို ‘ကပိလဝတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ခမည်းတော်ကို ‘သုဒ္ဓေါဒနမင်း’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါ၏ မယ်တော်ရင်းကို ‘မာယာမိဖုရား’ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုအပ်၏။
၁၄။ ဧကူနတိံသဝဿာနိ, အဂါရံ အဇ္ဈဟံ ဝသိံ၊
ရမ္မော သုရမ္မော သုဘကော, တယော ပါသာဒမုတ္တမာ။
၁၄။ ငါသည် နှစ်ဆယ့်ကိုးနှစ်တို့ပတ်လုံး ထီးနန်းကို အုပ်စိုး၍ နေ၏၊ (ငါ့အား) ရမ္မ, သုရမ္မ, သုဘအားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ်သုံးဆောင်တို့သည် ရှိကုန်၏။
၁၅။ စတ္တာရီသသဟဿာနိ, နာရိယော သမလင်္ကတာ၊
ဘဒ္ဒကဉ္စနာ နာမ နာရီ, ရာဟုလော နာမ အတြဇော။
၁၅။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော မောင်းမတို့သည် လေးသောင်းရှိကုန်၏၊ (ငါ၏) မိဖုရားသည်‘ဘဒ္ဒကဉ္စနာ’ မည်၏၊ သားတော်သည် ‘ရာဟုလာ’မည်၏။
၁၆။ နိမိတ္တေ စတုရော ဒိသွာ, အဿယာနေန နိက္ခမိံ၊
ဆဗ္ဗဿံ ပဓာနစာရံ, အစရိံ ဒုက္ကရံ အဟံ။
၁၆။ ငါသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ မြင်းယာဥ်ဖြင့် တောထွက်တော်မူ၏၊ ခြောက်နှစ်ပတ်လုံးပြုနိုင်ခဲသော ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း လုံ့လအကျင့်ကို ကျင့်တော်မူ၏။
၁၇။ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ, စက္ကံ ပဝတ္တိတံ မယာ၊
အဟံ ဂေါတမသမ္ဗုဒ္ဓေါ, သရဏံ သဗ္ဗပါဏိနံ။
၁၇။ ငါသည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ဖြစ်၍ ဗာရာဏသီမြို့ဣသိပတန (မိဂဒါဝုန်) သမင်တော၌ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူအပ်၏။
၁၈။ ကောလိတော ဥပတိဿော စ, ဒွေ ဘိက္ခူ အဂ္ဂသာဝကာ၊
အာနန္ဒော နာမုပဋ္ဌာကော, သန္တိကာဝစရော မမ၊
ခေမာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ, ဘိက္ခုနီ အဂ္ဂသာဝိကာ။
၁၈။ ကောလိတသည်လည်းကောင်း၊ ဥပတိဿသည်လည်းကောင်း ရဟန်းနှစ်ပါးတို့သည် မြတ်သောတပည့် ‘အဂ္ဂသာဝက’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ၏ အနီး၌ လှည့်လည်လျက်ရှိသော ‘အာနန္ဒာ’သည်အလုပ်အကျွေးရဟန်း မည်၏။ ခေမာသည်လည်းကောင်း၊ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာသည် လည်းကောင်း မြတ်သောတပည့်မ ‘အဂ္ဂသာဝိကာ’တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၁၉။ စိတ္တော ဟတ္ထာဠဝကော စ, အဂ္ဂုပဋ္ဌာကုပါသကာ၊
နန္ဒမာတာ စ ဥတ္တရာ, အဂ္ဂုပဋ္ဌိကုပါသိကာ။
၁၉။ စိတ္တသည်လည်းကောင်း၊ ဟတ္ထာဠဝကသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဥပါသကာ ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌက’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ နန္ဒာမာတာသည်လည်းကောင်း၊ ဥတ္တရာ သည်လည်းကောင်း မြတ်သောအလုပ်အကျွေး ဥပါသိကာမ ‘အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၂၀။ အဟံ အဿတ္ထမူလမှိ, ပတ္တော သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ၊
ဗျာမပ္ပဘာ သဒါ မယှံ, သောဠသဟတ္ထမုဂ္ဂတာ။
၂၀။ ငါသည် ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ရင်း၌ မြတ်သော ဗောဓိဉာဏ်ကို ရတော်မူ၏၊ တစ်လံမျှ သောရောင်ခြည်တော်သည် ငါ့အား အခါခပ်သိမ်း ရှိ၏၊ ငါသည် တစ်ဆယ့်ခြောက်တောင် မြင့်တော်မူ၏။
၂၁။ အပ္ပံ ဝဿသတံ အာယု, ဣဒါနေတရဟိ ဝိဇ္ဇတိ၊
တာဝတာ တိဋ္ဌမာနောဟံ, တာရေမိ ဇနတံ ဗဟုံ။
၂၁။ ဤယခုအခါ၌ အသက်တမ်းသည် အနှစ်တစ်ရာ အနည်းငယ်မျှသာ ရှိ၏၊ ငါသည် ထိုမျှလောက်သာအသက်တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
၂၂။ ဌပယိတွာန ဓမ္မုက္ကံ, ပစ္ဆိမံ ဇနဗောဓနံ၊
အဟမ္ပိ နစိရဿေဝ, သဒ္ဓိံ သာဝကသံဃတော၊
ဣဓေဝ ပရိနိဗ္ဗိဿံ, အဂ္ဂီ ဝါဟာရသင်္ခယာ။
၂၂။ ငါသည် နောက်၌ဖြစ်သော သတ္တဝါအပေါင်းကို သိစေနိုင်သော တရားမီးရှူးတိုင်ကို ထားပြီးလျှင် ‘မီးစာကုန်ခြင်းကြောင့် ငြိမ်းသော မီးကဲ့သို့’ မကြာမီပင် တပည့်သားသံဃာနှင့် အတူ ဤလောက၌ပင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံရပေလတ္တံ့။
၂၃။ တာနိ စ အတုလတေဇာနိ, ဣမာနိ စ ဒသဗလာနိ [ယသဗလာနိ (အဋ္ဌ။)]၊
အယဉ္စ ဂုဏဓာရဏော ဒေဟော, ဒွတ္တိံသဝရလက္ခဏဝိစိတ္တော။
၂၃။ ထိုအတုမရှိသော တန်ခိုးတော်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ဤဆယ်ပါးသော (အခြံအရံ) အားတော်တန်ခိုးတော်တို့သည်လည်းကောင်း၊ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောကျာ်းမြတ် လက္ခဏာတို့ဖြင့်အထူးဆန်းကြယ်သည့် ဂုဏ်ကိုဆောင်သော ကိုယ်တော်သည်လည်းကောင်း-
၂၄။ ဒသ ဒိသာ ပဘာသေတွာ, သတရံသီဝ ဆပ္ပဘာ၊
သဗ္ဗံ တမန္တရဟိဿန္တိ, နနု ရိတ္တာ သဗ္ဗသင်္ခါရာတိ။
ဂေါတမဿ ဘဂဝတော ဝံသော ပဉ္စဝီသတိမော။
၂၄။ နေကဲ့သို့ အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့ကို ထွန်းလင်းတောက်ပသော ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ်တို့သည်လည်းကောင်း ထိုအားလုံးသည်ပင် ကွယ်ပျောက်လတ္တံ့။ အလုံးစုံသောသင်္ခါရတို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော။ ။ နှစ်ဆယ့်ငါးခုမြောက် ဂေါတမဗုဒ္ဓဝင် ပြီး၏။ ၂၈-ဗုဒ္ဓပကိဏ္ဏကကဏ္ဍ (အဆူဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဥ်အပိုင်း)
၂၈။ ဗုဒ္ဓပကိဏ္ဏကကဏ္ဍံ
၁။ အပရိမေယျိတော ကပ္ပေ, စတုရော အာသုံ ဝိနာယကာ၊
တဏှင်္ကရော မေဓင်္ကရော, အထောပိ သရဏင်္ကရော၊
ဒီပင်္ကရော စ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဧကကပ္ပမှိ တေ ဇိနာ။
၁။ ဤကမ္ဘာမှ မရေတွက်နိုင်သော ကမ္ဘာ၌ တဏှင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ မေဓင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ပါး သရဏင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း ထိုလေးဆူသော မြတ်စွာဘုရား တို့သည် တစ်ခုတည်းသောသာရမဏ္ဍကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူကုန်၏။
၂။ ဒီပင်္ကရဿ အပရေန, ကောဏ္ဍညော နာမ နာယကော၊
ဧကောဝ ဧကကပ္ပမှိ, တာရေသိ ဇနတံ ဗဟုံ။
၂။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ ကောဏ္ဍညမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ခုသောသာရကမ္ဘာ၌ တစ်ဆူတည်းသာလျှင် ပွင့်တော်မူ၍ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို (နိဗ္ဗာန်သို့) ကယ်တင်တော်မူ၏။
၃။ ဒီပင်္ကရဿ ဘဂဝတော, ကောဏ္ဍညဿ စ သတ္ထုနော၊
ဧတေသံ အန္တရာ ကပ္ပါ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယာ။
၃။ ထိုဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားနှင့် ကောဏ္ဍညမြတ်စွာဘုရားတို့၏ အကြား၌ ကမ္ဘာတို့ကို ဂဏန်း (သင်္ချာ) အားဖြင့် မရေတွက်နိုင်ကုန်။
၄။ ကောဏ္ဍညဿ အပရေန, မင်္ဂလော နာမ နာယကော၊
တေသမ္ပိ အန္တရာ ကပ္ပါ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယာ။
၄။ ကောဏ္ဍညမြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ မင်္ဂလမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့၏ အကြား၌လည်း ကမ္ဘာတို့ကို ဂဏန်း (သင်္ချာ) အားဖြင့် မရေတွက်နိုင်ကုန်။
၅။ မင်္ဂလော စ သုမနော စ, ရေဝတော သောဘိတော မုနိ၊
တေပိ ဗုဒ္ဓါ ဧကကပ္ပေ, စက္ခုမန္တော ပဘင်္ကရာ။
၅။ မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ သုမနမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ရေဝတမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ သောဘိတမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း စက္ခု (ငါးမျိုး) ရှိတော်မူကုန်သော အလင်းရောင်ကို ပြုတော်မူတတ်ကုန်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့ သည်လည်းတစ်ခုသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၆။ သောဘိတဿ အပရေန, အနောမဒဿီ မဟာယသော၊
တေသမ္ပိ အန္တရာ ကပ္ပါ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယာ။
၆။ သောဘိတမြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ များသော အခြံအရံရှိသော အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့၏ အကြား၌လည်း ကမ္ဘာတို့ကို ဂဏန်း (သင်္ချာ) အားဖြင့် မရေတွက်နိုင်ကုန်။
၇။ အနောမဒဿီ ပဒုမော, နာရဒေါ စာပိ နာယကော၊
တေပိ ဗုဒ္ဓါ ဧကကပ္ပေ, တမန္တကာရကာ မုနီ။
၇။ အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ပဒုမမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ နာရဒမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူကြကုန်သော အမိုက်မှောင်၏ အဆုံးကိုပြုတတ်ကုန်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်း တစ်ခုသော ဝရကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူကုန်၏။
၈။ နာရဒဿ အပရေန, ပဒုမုတ္တရော နာမ နာယကော၊
ဧကကပ္ပမှိ ဥပ္ပန္နော, တာရေသိ ဇနတံ ဗဟုံ။
၈။ နာရဒမြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ ပဒုမုတ္တရမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ခု သောသာရကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို (နိဗ္ဗာန်သို့) ကယ်တင်တော်မူ၏။
၉။ နာရဒဿ ဘဂဝတော, ပဒုမုတ္တရဿ သတ္ထုနော၊
တေသမ္ပိ အန္တရာ ကပ္ပါ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယာ။
၉။ နာရဒမြတ်စွာဘုရားနှင့် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားတို့၏ အကြား၌လည်း ကမ္ဘာတို့ကို ဂဏန်း (သင်္ချာ) အားဖြင့် မရေတွက်နိုင်ကုန်။
၁၀။ ကပ္ပသတသဟဿမှိ, ဧကော အာသိ မဟာမုနိ၊
ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ, အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော။
၁၀။ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ လောကသုံးပါးကို သိတော်မူသော ပေးလှူဖွယ် ပစ္စည်းဝတ္ထု တို့ကို ခံတော်မူထိုက်သော ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်တော်မူ၏။
၁၁။ တိံသကပ္ပသဟဿမှိ, ဒုဝေ အာသုံ ဝိနာယကာ [အာသိံသု နာယကာ (သျာ။ က။)]၊
သုမေဓော စ သုဇာတော စ, ဩရတော ပဒုမုတ္တရာ။
၁၁။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား၏ ဤမှာဘက်ဖြစ်သော ကမ္ဘာသုံးသောင်းထက်၌ သုမေဓမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ သုဇာတမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း နှစ်ဆူသောမြတ်စွာဘုရားတို့သည် ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၂။ အဋ္ဌာရသေ ကပ္ပသတေ, တယော အာသုံ ဝိနာယကာ [အာသိံသု နာယကာ (သျာ။ က။)]၊
ပိယဒဿီ အတ္ထဒဿီ, ဓမ္မဒဿီ စ နာယကာ။
၁၂။ သုဇာတမြတ်စွာဘုရား၏ ဤမှာဘက်ဖြစ်သော ကမ္ဘာတစ်ထောင့်ရှစ်ရာထက်၌ (နိဗ္ဗာန်သို့) ပို့ဆောင်တော်မူတတ်ကုန်သော ပိယဒဿီ, အတ္ထဒဿီ, ဓမ္မဒဿီအားဖြင့် သုံးဆူ သောမြတ်စွာဘုရားတို့သည် ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၃။ ဩရတော စ သုဇာတဿ, သမ္ဗုဒ္ဓါ ဒွိပဒုတ္တမာ၊
ဧကကပ္ပမှိ တေ ဗုဒ္ဓါ, လောကေ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလာ။
၁၃။ သုဇာတမြတ်စွာဘုရား၏ ဤမှာဘက်၌ ကိုယ်တိုင် သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူ ကုန်သောခြေနှစ်ချောင်းရှိသူ နတ်လူတို့ထက် မြတ်တော်မူကုန်သော လောက၌ ပြိုင်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတော်မမူကုန်သော ထိုပိယဒဿီစသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် တစ်ခုသော ဝရကမ္ဘာ၌ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၄။ စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ဧကော အာသိ မဟာမုနိ၊
သိဒ္ဓတ္ထော သော လောကဝိဒူ, သလ္လကတ္တော အနုတ္တရော။
၁၄။ ဤကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ လောကသုံးပါးကို သိတော်မူသော (ကိလေ သာ) ငြောင့်ကိုနုတ်ပယ်တော်မူတတ်သော အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာ ဘုရားသည် တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်တော်မူ၏။
၁၅။ ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ, ဒုဝေ အာသုံ ဝိနာယကာ၊
တိဿော ဖုဿော စ သမ္ဗုဒ္ဓါ, အသမာ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလာ။
၁၅။ ဤကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်၌ တူသောသူ ရှိတော်မမူကုန်သော ပြိုင်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတော်မမူကုန်သော တိဿမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ဖုဿမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း နှစ်ဆူသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၆။ ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, ဝိပဿီ နာမ နာယကော၊
သောပိ ဗုဒ္ဓေါ ကာရုဏိကော, သတ္တေ မောစေသိ ဗန္ဓနာ။
၁၆။ ဤကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ဝိပဿီမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ သနားခြင်း ‘ကရုဏာ’ ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် လည်း သတ္တဝါတို့ ကို သံယောဇဥ်အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်စေတော်မူ၏။
၁၇။ ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ဒုဝေ အာသုံ ဝိနာယကာ၊
သိခီ စ ဝေဿဘူ စေဝ, အသမာ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလာ။
၁၇။ ဤကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ တူသောပုဂ္ဂိုလ် ရှိတော်မမူသော ပြိုင်ဘက် ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတော်မမူကုန်သော သိခီမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား သည်လည်းကောင်းနှစ်ဆူသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၈။ ဣမမှိ ဘဒ္ဒကေ ကပ္ပေ, တယော အာသုံ ဝိနာယကာ၊
ကကုသန္ဓော ကောဏာဂမနော, ကဿပေါ စာပိ နာယကော။
၁၈။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ကကုသန်မြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း၊ ကဿပမြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း သုံးဆူသော မြတ်စွာ ဘုရားတို့သည်ပွင့်တော်မူကြကုန်၏။
၁၉။ အဟမေတရဟိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, မေတ္တေယျော စာပိ ဟေဿတိ၊
ဧတေပိမေ ပဉ္စ ဗုဒ္ဓါ, ဓီရာ လောကာနုကမ္ပကာ။
၁၉။ ယခုအခါ ငါသည် ဘုရားဖြစ်တော်မူ၏၊ မေတ္တေယျမြတ်စွာဘုရားသည် လည်း (နောက်၌) ပွင့်တော်မူလတ္တံ့၊ ပညာရှိတော်မူကုန်သော လောကကို အစဥ်သနားစောင့်ရှောက် တော်မူတတ်ကုန်သောဤငါးဆူသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်း ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ပင် ပွင့် တော်မူကြကုန်၏။
၂၀။ ဧတေသံ ဓမ္မရာဇူနံ, အညေသံနေကကောဋိနံ၊
အာစိက္ခိတွာန တံ မဂ္ဂံ, နိဗ္ဗုတာ တေ သသာဝကာတိ။
ဗုဒ္ဓပကိဏ္ဏကကဏ္ဍံ နိဋ္ဌိတံ။
၂၀။ ဤတရားမင်းမြတ်စွာဘုရားတို့၏လည်းကောင်း၊ အကုဋေမကများစွာသော အခြား တစ်ပါးသောမြတ်စွာဘုရားတို့၏လည်းကောင်း ထိုဗုဒ္ဓဝင်အကျင့်လမ်းကို ဟောကြားပြီးလျှင် ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့သည်တပည့်သာဝကနှင့်တကွ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူကြလေကုန်ပြီ။ ။ ဗုဒ္ဓပကိဏ္ဏကခန်း ပြီး၏။ ၂၉-ဓာတုဘာဇနီယကထာ (ဓာတ်တော်ခွဲဝေခန်း)
၂၉။ ဓာတုဘာဇနီယကထာ
၁။ မဟာဂေါတမော ဇိနဝရော, ကုသိနာရမှိ နိဗ္ဗုတော၊
ဓာတုဝိတ္ထာရိကံ အာသိ, တေသု တေသု ပဒေသတော။
၁။ မဟာဂေါတမဘုရားမြတ်သည် ကုသိနာရုံမြို့၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူ၏၊ (ထိုမြတ်စွာ ဘုရား၏) ဓာတ်တော်သည် ထိုထိုအရပ်တို့၌ ပျံ့နှံ့လျက် ရှိလေ၏။
၂။ ဧကော အဇာတသတ္တုဿ, ဧကော ဝေသာလိယာ ပုရေ၊
ဧကော ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ, ဧကော စ အလ္လကပ္ပကေ။
၂။ အဇာတသတ်မင်း၏ နိုင်ငံ၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း၊ ဝေသာလီမြို့၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း၊ ကပိလဝတ်မြို့၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း၊ အလ္လကပ္ပတိုင်း ၌ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း -
၃။ ဧကော စ ရာမဂါမမှိ, ဧကော စ ဝေဌဒီပကေ၊
ဧကော ပါဝေယျကေ မလ္လေ, ဧကော စ ကောသိနာရကေ။
၃။ ရာမရွာ၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း၊ ဝေဋ္ဌဒီပကတိုင်း၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူ လည်းကောင်း၊ မလ္လတိုင်း, ပါဝေယျကမြို့၌ ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း၊ ကုသိနာရုံမြို့၌ဓာတုစေတီတစ်ဆူလည်းကောင်း ဤသို့ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်သည် ထိုထိုအရပ် တို့၌ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိလေ၏။
၄။ ကုမ္ဘဿ ထူပံ ကာရေသိ, ဗြာဟ္မဏော ဒေါဏသဝှယော၊
အင်္ဂါရထူပံ ကာရေသုံ, မောရိယာ တုဋ္ဌမာနသာ။
၄။ ဒေါဏအမည်ရှိသော ပုဏ္ဏားသည် (ဓာတ်တော်ခြင်) အိုးကို စေတီ (ပုထိုး) တည်ထား လေ၏၊ မောရိယမြို့သူမြို့သားတို့သည် နှစ်သက်သော စိတ်ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ စန္ဒကူး မီးသွေးစေတီ (ပုထိုး) ကိုတည်ထားပြုကုန်၏။
၅။ အဋ္ဌ သာရီရိကာ ထူပါ, နဝမော ကုမ္ဘစေတိယော၊
အင်္ဂါရထူပေါ ဒသမော, တဒါယေဝ ပတိဋ္ဌိတော။
၅။ ထိုအခါ၌ပင် သာရီရိကစေတီ (ပုထိုး) ရှစ်ဆူတို့သည်လည်းကောင်း၊ ကိုးဆူမြောက် ကုမ္ဘ (ဓာတ်တော်ခြင်အိုး) စေတီသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဆူမြောက် အင်္ဂါရ (စန္ဒကူးမီးသွေး) စေတီသည်လည်းကောင်း (လောက၌) တည်ရှိကုန်၏။
၆။ ဥဏှီသံ စတဿော ဒါဌာ, အက္ခကာ ဒွေ စ ဓာတုယော၊
အသမ္ဘိန္နာ ဣမာ သတ္တ, သေသာ ဘိန္နာဝ ဓာတုယော။
၆။ သင်းကျစ်တော်သည်လည်းကောင်း၊ စွယ်တော်လေးဆူတို့လည်းကောင်း၊ ညှပ်ရိုးနှစ်ဆူတို့လည်းကောင်း ဤဓာတ်တော်ခုနစ်ဆူတို့သည် အသမ္ဘိန္န (ကွဲပျက်ခြင်းမရှိသော) ဓာတ်တော်တို့တည်း။ ကြွင်းသော ဓာတ်တော်တို့သည် သမ္ဘိန္န (ကွဲပျက်သော) ဓာတ်တော်တို့သာ တည်း။
၇။ မဟန္တာ မုဂ္ဂမတ္တာ စ [မုဂ္ဂမာသာဝ (က။)], မဇ္ဈိမာ ဘိန္နတဏ္ဍုလာ၊
ခုဒ္ဒကာ သာသပမတ္တာ စ, နာနာဝဏ္ဏာ စ ဓာတုယော။
၇။ အကြီးဆုံး ဓာတ်တော်တို့သည် ပဲနောက်စေ့မျှ ရှိကုန်၏၊ အလတ်စား ဓာတ်တော် တို့သည်ဆန်ကျိုးစေ့မျှ ရှိကုန်၏၊ အငယ်ဆုံး ဓာတ်တော်တို့သည် မုန်ညင်းစေ့မျှ ရှိကုန်၏၊ ဓာတ်တော်တို့သည်အဆင်းအရောင် အမျိုးမျိုး ရှိကုန်၏။
၈။ မဟန္တာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ စ, မုတ္တဝဏ္ဏာ စ မဇ္ဈိမာ၊
ခုဒ္ဒကာ မကုလဝဏ္ဏာ စ, သောဠသဒေါဏမတ္တိကာ။
၈။ အကြီးဆုံး ဓာတ်တော်တို့သည် ရွှေအဆင်း ရှိကုန်၏၊ အလတ်စား ဓာတ်တော်တို့ ကား ပုလဲအဆင်းရှိကုန်၏၊ အငယ်ဆုံး ဓာတ်တော်တို့သည်ကား မြတ်လေးပန်းငုံ (ချရားစေ့) အဆင်း ရှိကုန်၏။
၉။ မဟန္တာ ပဉ္စ နာဠိယော, နာဠိယော ပဉ္စ မဇ္ဈိမာ၊
ခုဒ္ဒကာ ဆ နာဠီ စေဝ, ဧတာ သဗ္ဗာပိ ဓာတုယော။
၉။ အကြီးဆုံး ဓာတ်တော်တို့သည် ငါးပြည် ရှိကုန်၏၊ အလတ်စား ဓာတ်တော်တို့ သည်လည်း ငါးပြည်ရှိကုန်၏၊ အငယ်ဆုံး ဓာတ်တော်တို့ကား ခြောက်ပြည် ရှိကုန်၏၊ ဤဓာတ်တော်အားလုံးတို့သည်တစ်ဆယ့်ခြောက်ပြည်မျှ ရှိကုန်၏။
၁၀။ ဥဏှီသံ သီဟဠေ ဒီပေ, ဗြဟ္မလောကေ စ ဝါမကံ၊
သီဟဠေ ဒက္ခိဏက္ခဉ္စ, သဗ္ဗာပေတာ ပတိဋ္ဌိတာ။
၁၀။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ သင်းကျစ်တော်သည်လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ လက်ဝဲညှပ်ရိုးတော်သည်လည်းကောင်း၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ လက်ယာညှပ်ရိုးတော်သည်လည်းကောင်း ဤအားလုံးသော ဓာတ်တော်တို့သည် တည်ရှိကုန်၏။
၁၁။ ဧကာ ဒါဌာ တိဒသပုရေ, ဧကာ နာဂပုရေ အဟု၊
ဧကာ ဂန္ဓာရဝိသယေ, ဧကာ ကလိင်္ဂရာဇိနော။
၁၁။ (လက်ယာအထက်) စွယ်တော်တစ်ဆူသည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌လည်းကောင်း၊ (လက်ယာအောက်) စွယ်တော်တစ်ဆူသည် နဂါးပြည်၌လည်းကောင်း၊ (လက်ဝဲအထက်) စွယ်တော်တစ်ဆူသည် ဂန္ဓာရတိုင်း၌လည်းကောင်း၊ (လက်ဝဲအောက်) စွယ်တော်တစ်ဆူသည် ကလိင်္ဂမင်း၏ (နိုင်ငံ၌) လည်းကောင်း တည်ရှိလေ၏။
၁၂။ စတ္တာလီသသမာ ဒန္တာ, ကေသာ လောမာ စ သဗ္ဗသော၊
ဒေဝါ ဟရိံသု ဧကေကံ, စက္ကဝါဠပရမ္ပရာ။
၁၂။ နတ်ဗြဟ္မာတို့သည် လေးဆယ်အညီအမျှရှိကုန်သော သွားတော်တို့ကို လည်းကောင်း၊ ဆံတော်မွေးညင်းတော်တို့ကို လည်းကောင်း တစ်ဆူစီတစ်ဆူစီ စကြဝဠာအဆင့်ဆင့်သို့ အကြွင်း မဲ့ဆောင်ယူကြလေကုန်၏။
၁၃။ ဝဇိရာယံ ဘဂဝတော, ပတ္တော ဒဏ္ဍဉ္စ စီဝရံ၊
နိဝါသနံ ကုလဃရေ, ပစ္စတ္ထရဏံ ကပိလဝှယေ [သိလဝှယေ (သျာ။)]။
၁၃။ မြတ်စွာဘုရား၏ ကျောက်သပိတ်တော်သည်လည်းကောင်း၊ တောင်ဝှေးတော်သည် လည်းကောင်း၊ ခါးဝတ်သင်္ကန်းမှ ကြွင်းသော သင်္ကန်းတော်သည်လည်းကောင်း ဝဇိရာပြည်၌ တည်ရှိ၏။ ခါးဝတ်သင်းပိုင်တော်သည် ကုလဃရမြို့၌ တည်ရှိ၏၊ အိပ်ရာခင်းတော်သည် ကပိလဝတ်ပြည်၌ (တည်ရှိလေ၏)။
၁၄။ ပါဋလိပုတ္တပုရမှိ, ကရဏံ ကာယဗန္ဓနံ၊
စမ္ပာယုဒကသာဋိယံ, ဥဏ္ဏလောမဉ္စ ကောသလေ။
၁၄။ ရေစစ် (ဓမကရိုဏ်) သည်လည်းကောင်း၊ ခါးပန်းကြိုးသည်လည်းကောင်း၊ ပါဋလိ ပုတ်ပြည်၌တည်ရှိ၏။ ရေသနုပ်တော်သည် စမ္ပာပြည်၌ တည်ရှိ၏၊ ဥဏ္ဏလုံ (မွေးရှင်တော်) သည် ကောသလတိုင်း၌ (တည်ရှိလေ၏)။
၁၅။ ကာသာဝံ ဗြဟ္မလောကေ စ, ဝေဌနံ တိဒသေ ပုရေ၊
နိသီဒနံ အဝန္တီသု, ရဋ္ဌေ [ဒေဝရဋ္ဌေ (သျာ။)] အတ္ထရဏံ တဒါ။
၁၅။ ထိုအခါ ဝတ်လဲတော်ပုဆိုးသည် ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ တည်ရှိ၏၊ ဦးရစ် (ဗောင်းတော်) သည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ တည်ရှိ၏၊ နိသီဒိုင်အခင်းသည် အဝန္တိတိုင်းတို့၌ တည်ရှိ၏၊ အိပ်ရာ လွှမ်းသည် ဒေဝရဋ္ဌနိုင်ငံ၌ တည်ရှိလေ၏။
၁၆။ အရဏီ စ မိထိလာယံ, ဝိဒေဟေ ပရိသာဝနံ၊
ဝါသိ သူစိဃရဉ္စာပိ, ဣန္ဒပတ္ထပုရေ တဒါ။
၁၆။ ထိုအခါ မီးပွတ်ခုံသည် မိထိလာမြို့၌ တည်ရှိ၏၊ ရေစစ်တော်သည် ဝိဒေဟတိုင်း နိုင်ငံ၌ တည်ရှိ၏၊ ပဲခွပ်တော်, အပ်ကျည်တော်သည်ကား ဣန္ဒပတ္ထမြို့၌ တည်ရှိလေ၏။
၁၇။ ပရိက္ခာရာ အဝသေသာ, ဇနပဒေ အပရန္တကေ၊
ပရိဘုတ္တာနိ မုနိနာ, အကံသု မနုဇာ တဒါ။
၁၇။ ထိုအခါ လူတို့သည် မြတ်စွာဘုရား သုံးစွဲတော်မူသည့် ကြွင်းသော ပရိက္ခရာတို့ကို အပရန္တဇနပုဒ်၌ (စေတီပုထိုး) ပြုကုန်၏။
၁၈။ ဓာတုဝိတ္ထာရိကံ အာသိ, ဂေါတမဿ မဟေသိနော၊
ပါဏီနံ အနုကမ္ပာယ, အဟု ပေါရာဏိကံ တဒါတိ။
ဓာတုဘာဇနီယကထာ နိဋ္ဌိတာ။
ဗုဒ္ဓဝံသောနိဋ္ဌိတော။
၁၈။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်သည် ပျံ့နှံ့လျက် ရှိ၏၊ ထိုအခါ ဤသို့ ပျံ့နှံ့ ခြင်းသည်သတ္တဝါတို့အား အစဥ်သနားစောင့်ရှောက်တော်မူခြင်းငှါ ရှေးဘုရားရှင်တို့၏ ထုံး တမ်းစဥ်လာဓမ္မတာဖြစ်လေသတည်း။ ။ ဓာတ်တော်ခွဲဝေခန်း ပြီး၏။ ဗုဒ္ဓဝံသပါဠိတော် မြန်မာပြန် ပြီး၏။
အရင်းအမြစ်များ
ကျမ်းကိုးကား
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 26. Kassapabuddhavaṃso (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Buddhavaṃsapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#575
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 27. Gotamabuddhavaṃso (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Buddhavaṃsapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#576
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 28. Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṃ (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Buddhavaṃsapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#577
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 29. Dhātubhājanīyakathā (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Buddhavaṃsapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#578