ဓမ္မလမ်း
← ဇာတကပါဠိ (ဒု)

ဇာတကပါဠိ (ဒု)

ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။

ပါဠိ မူရင်းသာ — မြန်မာပြန်နှင့် English ဘာသာပြန် မတင်ရသေးပါ။

စာ-၂၇၃

၁၃၂၂။ ‘‘တတော နိက္ခန္တမတ္တံ တံ, အသိပတ္တာစိတာ ဒုမာ [အသိပတ္တနိရယာ ဒုခါ (သီ။ ပီ။)]၊

သမ္ပတိတံ ဝေတရဏိံ, ကော တံ ယာစေယျ တံ ဓနံ။

၁၃၂၃။ ‘‘ခရာ ခရောဒကာ [ခါရောဒိကာ (သီ။), ခရောဒိကာ (ပီ။)] တတ္တာ, ဒုဂ္ဂါ ဝေတရဏီ နဒီ၊

အယောပေါက္ခရသဉ္ဆန္နာ, တိက္ခာ ပတ္တေဟိ သန္ဒတိ။

၁၃၂၄။ ‘‘တတ္ထ သဉ္ဆိန္နဂတ္တံ တံ, ဝုယှန္တံ ရုဟိရမက္ခိတံ၊

ဝေတရညေ အနာလမ္ဗေ, ကော တံ ယာစေယျ တံ ဓနံ’’။

၁၃၂၅။ ‘‘ဝေဓာမိ ရုက္ခော ဝိယ ဆိဇ္ဇမာနော, ဒိသံ န ဇာနာမိ ပမူဠှသညော၊

ဘယာနုတပ္ပါမိ မဟာ စ မေ ဘယာ, သုတွာန ကထာ [ဂါထာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] တဝ ဘာသိတာ ဣသေ။

၁၃၂၆။ ‘‘အာဒိတ္တေ ဝါရိမဇ္ဈံဝ, ဒီပံဝေါဃေ မဟဏ္ဏဝေ၊

အန္ဓကာရေဝ ပဇ္ဇောတော, တွံ နောသိ သရဏံ ဣသေ။

၁၃၂၇။ ‘‘အတ္ထဉ္စ ဓမ္မံ အနုသာသ မံ ဣသေ, အတီတမဒ္ဓါ အပရာဓိတံ မယာ၊

အာစိက္ခ မေ နာရဒ သုဒ္ဓိမဂ္ဂံ, ယထာ အဟံ နော နိရယံ ပတေယျံ’’။

၁၃၂၈။ ‘‘ယထာ အဟု ဓတရဋ္ဌော ( ) [ဧတ္ထ ကိဉ္စိ ဦနံ ဝိယ ဒိဿတိ], ဝေဿာမိတ္တော အဋ္ဌကော ယာမတဂ္ဂိ၊

ဥသိန္ဒရော စာပိ သိဝီ စ ရာဇာ, ပရိစာရကာ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ။

၁၃၂၉။ ‘‘ဧတေ စညေ စ ရာဇာနော, ယေ သဂ္ဂဝိသယံ [သက္ကဝိသယံ (သီ။ ပီ။)] ဂတာ၊

အဓမ္မံ ပရိဝဇ္ဇေတွာ, ဓမ္မံ စရ မဟီပတိ။

၁၃၃၀။ ‘‘အန္နဟတ္ထာ စ တေ ဗျမှေ, ဃောသယန္တု ပုရေ တဝ၊

ကော ဆာတော ကော စ တသိတော, ကော မာလံ ကော ဝိလေပနံ၊

နာနာရတ္တာနံ ဝတ္ထာနံ, ကော နဂ္ဂေါ ပရိဒဟိဿတိ။

စာ-၂၇၄

၁၃၃၁။ ‘‘ကော ပန္ထေ ဆတ္တမာနေတိ [ဆတ္တ’မာဒေတိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ပါဒုကာ စ မုဒူ သုဘာ၊

ဣတိ သာယဉ္စ ပါတော စ, ဃောသယန္တု ပုရေ တဝ။

၁၃၃၂။ ‘‘ဇိဏ္ဏံ ပေါသံ ဂဝဿဉ္စ, မာဿု ယုဉ္ဇ ယထာ ပုရေ၊

ပရိဟာရဉ္စ ဒဇ္ဇာသိ, အဓိကာရကတော ဗလီ။

၁၃၃၃။ ‘‘ကာယော တေ ရထသညာတော, မနောသာရထိကော လဟု၊

အဝိဟိံသာသာရိတက္ခော, သံဝိဘာဂပဋိစ္ဆဒေါ။

၁၃၃၄။ ‘‘ပါဒသညမနေမိယော, ဟတ္ထသညမပက္ခရော၊

ကုစ္ဆိသညမနဗ္ဘန္တော, ဝါစာသညမကူဇနော။

၁၃၃၅။ ‘‘သစ္စဝါကျသမတ္တင်္ဂေါ, အပေသုညသုသညတော၊

ဂိရာသခိလနေလင်္ဂေါ, မိတဘာဏိသိလေသိတော။

၁၃၃၆။ ‘‘သဒ္ဓါလောဘသုသင်္ခါရော, နိဝါတဉ္ဇလိကုဗ္ဗရော၊

အထဒ္ဓတာနတီသာကော [အတ္ထဒ္ဓတာနတီသာကော (သီ။ ပီ။)], သီလသံဝရနန္ဓနော။

၁၃၃၇။ ‘‘အက္ကောဓနမနုဂ္ဃါတီ, ဓမ္မပဏ္ဍရဆတ္တကော၊

ဗာဟုသစ္စမပါလမ္ဗော, ဌိတစိတ္တမုပါဓိယော [ဓိတိစိတ္တမုပါဓိယော (က။)]။

၁၃၃၈။ ‘‘ကာလညုတာစိတ္တသာရော, ဝေသာရဇ္ဇတိဒဏ္ဍကော၊

နိဝါတဝုတ္တိယောတ္တကော [နိဝါတဝုတ္တိယောတ္တင်္ဂေါ (က။)], အနတိမာနယုဂေါ လဟု။

၁၃၃၉။ ‘‘အလီနစိတ္တသန္ထာရော, ဝုဒ္ဓိသေဝီ ရဇောဟတော၊

သတိ ပတောဒေါ ဓီရဿ, ဓိတိ ယောဂေါ စ ရသ္မိယော။

၁၃၄၀။ ‘‘မနော ဒန္တံ ပထံ နေတိ [ပထ’နွေတိ (သီ။ ပီ။)], သမဒန္တေဟိ ဝါဟိဘိ၊

ဣစ္ဆာ လောဘော စ ကုမ္မဂ္ဂေါ, ဥဇုမဂ္ဂေါ စ သံယမော။

၁၃၄၁။ ‘‘ရူပေ သဒ္ဒေ ရသေ ဂန္ဓေ, ဝါဟနဿ ပဓာဝတော၊

ပညာ အာကောဋနီ ရာဇ, တတ္ထ အတ္တာဝ သာရထိ။

၁၃၄၂။ ‘‘သစေ ဧတေန ယာနေန, သမစရိယာ ဒဠှာ ဓိတိ၊

သဗ္ဗကာမဒုဟော ရာဇ, န ဇာတု နိရယံ ဝဇေ’’။

စာ-၂၇၅

၁၃၄၃။ ‘‘အလာတော ဒေဝဒတ္တောသိ, သုနာမော အာသိ ဘဒ္ဒဇိ၊

ဝိဇယော သာရိပုတ္တောသိ, မောဂ္ဂလ္လာနောသိ ဗီဇကော။

၁၃၄၄။ ‘‘သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော, ဂုဏော အာသိ အစေလကော၊

အာနန္ဒော သာ ရုစာ အာသိ, ယာ ရာဇာနံ ပသာဒယိ။

၁၃၄၅။ ‘‘ဦရုဝေဠကဿပေါ ရာဇာ, ပါပဒိဋ္ဌိ တဒါ အဟု၊

မဟာဗြဟ္မာ ဗောဓိသတ္တော, ဧဝံ ဓာရေထ ဇာတက’’န္တိ။

မဟာနာရဒကဿပဇာတကံ အဋ္ဌမံ။

၅၄၆။ ဝိဓုရဇာတကံ (၉)

ဒေါဟဠကဏ္ဍံ

၁၃၄၆။ ‘‘ပဏ္ဍု ကိသိယာသိ ဒုဗ္ဗလာ, ဝဏ္ဏရူပံ [ဝဏ္ဏရူပေ (က။)] နတဝေဒိသံ ပုရေ၊

ဝိမလေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတာ, ကီဒိသီ တုယှံ သရီရဝေဒနာ’’။

၁၃၄၇။ ‘‘ဓမ္မော မနုဇေသု မာတီနံ [မာတိနံ (သီ။ ပီ။)], ဒေါဟဠော နာမ ဇနိန္ဒ ဝုစ္စတိ၊

ဓမ္မာဟတံ နာဂကုဉ္ဇရ, ဝိဓုရဿ ဟဒယာဘိပတ္ထယေ’’။

၁၃၄၈။ ‘‘စန္ဒံ ခေါ တွံ ဒေါဟဠာယသိ, သူရိယံ ဝါ အထ ဝါပိ မာလုတံ၊

ဒုလ္လဘဉှိ [ဒုလ္လဘေ (သီ။ ပီ။)] ဝိဓုရဿ ဒဿနံ [ဒဿနေ (သီ။ ပီ။)], ကော ဝိဓုရမိဓ မာနယိဿတိ’’။

၁၃၄၉။ ‘‘ကိန္နု တာတ တုဝံ ပဇ္ဈာယသိ, ပဒုမံ ဟတ္ထဂတံဝ တေ မုခံ၊

ကိန္နု ဒုမ္မနရူပေါသိ ဣဿရ, မာ တွံ သောစိ အမိတ္တတာပန’’။

စာ-၂၇၆

၁၃၅၀။ ‘‘မာတာ ဟိ တဝ ဣရန္ဓတိ [ဣရန္ဒတိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဝိဓုရဿ ဟဒယံ ဓနိယတိ၊

ဒုလ္လဘဉှိ ဝိဓုရဿ ဒဿနံ, ကော ဝိဓုရမိဓ မာနယိဿတိ’’။

၁၃၅၁။ ‘‘တဿ ဘတ္တုပရိယေသနံ [ဘတ္တုပရိယေသနံ (သီ။ ပီ။)] စရ, ယော ဝိဓုရမိဓ မာနယိဿတိ’’၊

‘‘ပိတုနော စ သာ သုတွာန ဝါကျံ, ရတ္တိံ နိက္ခမ္မ အဝဿုတိံ စရိ’’။

၁၃၅၂။ ‘‘ကေ ဂန္ဓဗ္ဗေ ရက္ခသေ စ နာဂေ, ကေ ကိမ္ပုရိသေ စာပိ မာနုသေ၊

ကေ ပဏ္ဍိတေ သဗ္ဗကာမဒဒေ [သဗ္ဗကာမဒေ (သီ။ ပီ။)], ဒီဃရတ္တံ ဘတ္တာ မေ ဘဝိဿတိ’’။

၁၃၅၃။ ‘‘အဿာသ ဟေဿာမိ တေ ပတိ, ဘတ္တာ တေ ဟေဿာမိ အနိန္ဒလောစနေ၊

ပညာ ဟိ မမံ တထာဝိဓာ, အဿာသ ဟေဿသိ ဘရိယာ မမ။

၁၃၅၄။ ‘‘အဝစာသိ ပုဏ္ဏကံ ဣရန္ဓတီ [ဣရန္ဒတီ (သီ။ ပီ။)], ပုဗ္ဗပထာနုဂတေန စေတသာ၊

ဧဟိ ဂစ္ဆာမ ပိတု မမန္တိကေ [ပိတု မမ သန္တိကံ (က။)], ဧသောဝ တေ ဧတမတ္ထံ ပဝက္ခတိ။

၁၃၅၅။ ‘‘အလင်္ကတာ သုဝသနာ, မာလိနီ စန္ဒနုဿဒါ၊

ယက္ခံ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာန, ပိတုသန္တိကုပါဂမိ’’။

၁၃၅၆။ ‘‘နာဂဝရ ဝစော သုဏောဟိ မေ, ပတိရူပံ ပဋိပဇ္ဇ သုင်္ကိယံ၊

ပတ္ထေမိ အဟံ ဣရန္ဓတိံ, တာယ သမင်္ဂိံ ကရောဟိ မံ တုဝံ။

၁၃၅၇။ ‘‘သတံ ဟတ္ထီ သတံ အဿာ, သတံ အဿတရီရထာ၊

သတံ ဝလဘိယော ပုဏ္ဏာ, နာနာရတ္နဿ ကေဝလာ၊

တေ နာဂ ပဋိပဇ္ဇဿု, ဓီတရံ ဒေဟိရန္ဓတိံ’’။

စာ-၂၇၇

၁၃၅၈။ ‘‘ယာဝ အာမန္တယေ ဉာတီ, မိတ္တေ စ သုဟဒဇ္ဇနေ [သုဟဒံဇနံ (သီ။ ပီ။)]၊

အနာမန္တ ကတံ ကမ္မံ, တံ ပစ္ဆာ အနုတပ္ပတိ’’။

၁၃၅၉။ တတော သော ဝရုဏော နာဂေါ, ပဝိသိတွာ နိဝေသနံ၊

ဘရိယံ အာမန္တယိတွာန, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ။

၁၃၆၀။ ‘‘အယံ သော ပုဏ္ဏကော ယက္ခော, ယာစတီ မံ ဣရန္ဓတိံ၊

ဗဟုနာ ဝိတ္တလာဘေန, တဿ ဒေမ ပိယံ မမံ’’။

၁၃၆၁။ ‘‘န ဓနေန န ဝိတ္တေန, လဗ္ဘာ အမှံ ဣရန္ဓတီ၊

သစေ စ ခေါ ဟဒယံ ပဏ္ဍိတဿ, ဓမ္မေန လဒ္ဓါ ဣဓ မာဟရေယျ၊

ဧတေန ဝိတ္တေန ကုမာရိ လဗ္ဘာ, နာညံ ဓနံ ဥတ္တရိ ပတ္ထယာမ’’။

၁၃၆၂။ တတော သော ဝရုဏော နာဂေါ, နိက္ခမိတွာ နိဝေသနာ၊

ပုဏ္ဏကာမန္တယိတွာန, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ။

၁၃၆၃။ ‘‘န ဓနေန န ဝိတ္တေန, လဗ္ဘာ အမှံ ဣရန္ဓတီ၊

သစေ တုဝံ ဟဒယံ ပဏ္ဍိတဿ, ဓမ္မေန လဒ္ဓါ ဣဓ မာဟရေသိ၊

ဧတေန ဝိတ္တေန ကုမာရိ လဗ္ဘာ, နာညံ ဓနံ ဥတ္တရိ ပတ္ထယာမ’’။

၁၃၆၄။ ‘‘ယံ ပဏ္ဍိတောတျေကေ ဝဒန္တိ လောကေ, တမေဝ ဗာလောတိ ပုနာဟု အညေ၊

အက္ခာဟိ မေ ဝိပ္ပဝဒန္တိ ဧတ္ထ, ကံ ပဏ္ဍိတံ နာဂ တုဝံ ဝဒေသိ’’။

၁၃၆၅။ ‘‘ကောရဗျရာဇဿ ဓနဉ္စယဿ [ဓနဉ္ဇယဿ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ယဒိ တေ သုတော ဝိဓုရော နာမ ကတ္တာ၊

အာနေဟိ တံ ပဏ္ဍိတံ ဓမ္မလဒ္ဓါ, ဣရန္ဓတီ ပဒစရာ [ပဒ္ဓစရာ (သီ။ ပီ။), ပဋ္ဌစရာ (သျာ။ က။)] တေ ဟောတု။

၁၃၆၆။ ‘‘ဣဒဉ္စ သုတွာ ဝရုဏဿ ဝါကျံ, ဥဋ္ဌာယ ယက္ခော ပရမပ္ပတီတော၊

တတ္ထေဝ သန္တော ပုရိသံ အသံသိ, အာနေဟိ အာဇညမိဓေဝ ယုတ္တံ။

စာ-၂၇၈

၁၃၆၇။ ‘‘ဇာတရူပမယာ ကဏ္ဏာ, ကာစမှိစမယာ [ကာစမှမယာ (သီ။), ကာစမ္ဘမယာ (ပီ။)] ခုရာ၊

ဇမ္ဗောနဒဿ ပါကဿ, သုဝဏ္ဏဿ ဥရစ္ဆဒေါ’’။

၁၃၆၈။ ‘‘ဒေဝဝါဟဝဟံ ယာနံ, အဿမာရုယှ ပုဏ္ဏကော၊

အလင်္ကတော ကပ္ပိတကေသမဿု, ပက္ကာမိ ဝေဟာယသမန္တလိက္ခေ [အန္တလိက္ခံ (က။)]။

၁၃၆၉။ ‘‘သော ပုဏ္ဏကော ကာမရာဂေန [ကာမဝေဂေန (သီ။ ပီ။)] ဂိဒ္ဓေါ, ဣရန္ဓတိံ နာဂကညံ ဇိဂီသံ [ဇိဂိံသံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]၊

ဂန္တွာန တံ ဘူတပတိံ ယသဿိံ, ဣစ္စဗြဝီ ဝေဿဝဏံ ကုဝေရံ။

၁၃၇၀။ ‘‘ဘောဂဝတီ နာမ မန္ဒိရေ, ဝါသာ ဟိရညဝတီတိ ဝုစ္စတိ၊

နဂရေ နိမ္မိတေ ကဉ္စနမယေ, မဏ္ဍလဿ ဥရဂဿ နိဋ္ဌိတံ။

၁၃၇၁။ ‘‘အဋ္ဋာလကာ ဩဋ္ဌဂီဝိယော, လောဟိတင်္ကဿ မသာရဂလ္လိနော၊

ပါသာဒေတ္ထ သိလာမယာ, သောဝဏ္ဏရတနေဟိ ဆာဒိတာ။

၁၃၇၂။ ‘‘အမ္ဗာ တိလကာ စ ဇမ္ဗုယော, သတ္တပဏ္ဏာ မုစလိန္ဒကေတကာ၊

ပိယင်္ဂု [ပိယကာ (သီ။ ပီ။), ပိယင်္ဂုကာ (သျာ။)] ဥဒ္ဒါလကာ သဟာ, ဥပရိဘဒ္ဒကာ သိန္ဒုဝါရကာ [ဘိန္ဒုဝါရိတာ (သျာ။ ပီ။), ဘိန္ဓဝါရိတာ (က။)]။

၁၃၇၃။ ‘‘စမ္ပေယျကာ နာဂမလ္လိကာ, ဘဂိနီမာလာ အထ မေတ္ထ ကောလိယာ၊

ဧတေ ဒုမာ ပရိဏာမိတာ, သောဘယန္တိ ဥရဂဿ မန္ဒိရံ [မန္ဒိရေ (သျာ။ က။)]။

စာ-၂၇၉

၁၃၇၄။ ‘‘ခဇ္ဇုရေတ္ထ သိလာမယာ, သောဝဏ္ဏဓုဝပုပ္ဖိတာ ဗဟူ၊

ယတ္ထ ဝသတော ပပါတိကော, နာဂရာဇာ ဝရုဏော မဟိဒ္ဓိကော။

၁၃၇၅။ ‘‘တဿ ကောမာရိကာ ဘရိယာ, ဝိမလာ ကဉ္စနဝေလ္လိဝိဂ္ဂဟာ၊

ကာလာ တရုဏာဝ ဥဂ္ဂတာ, ပုစိမန္ဒတ္ထနီ စာရုဒဿနာ။

၁၃၇၆။ ‘‘လာခါရသရတ္တသုစ္ဆဝီ, ကဏိကာရာဝ နိဝါတပုပ္ဖိတာ [ကဏိကာရောဝ နိဝါတပုပ္ဖိတော (သီ။ ပီ။)]၊

တိဒိဝေါကစရာဝ အစ္ဆရာ, ဝိဇ္ဇုဝဗ္ဘဃနာ ဝိနိဿဋာ။

၁၃၇၇။ ‘‘သာ ဒေါဟဠိနီ သုဝိမှိတာ, ဝိဓုရဿ ဟဒယံ ဓနိယတိ၊

တံ တေသံ ဒေမိ ဣဿရ, တေန တေ ဒေန္တိ ဣရန္ဓတိံ မမံ’’။

၁၃၇၈။ ‘‘သော ပုဏ္ဏကော ဘူတပတိံ ယသဿိံ, အာမန္တယ ဝေဿဝဏံ ကုဝေရံ၊

တတ္ထေဝ သန္တော [သန္တံ (ပီ။)] ပုရိသံ အသံသိ, အာနေဟိ အာဇညမိဓေဝ ယုတ္တံ။

၁၃၇၉။ ‘‘ဇာတရူပမယာ ကဏ္ဏာ, ကာစမှိစမယာ ခုရာ၊

ဇမ္ဗောနဒဿ ပါကဿ, သုဝဏ္ဏဿ ဥရစ္ဆဒေါ။

၁၃၈၀။ ‘‘ဒေဝဝါဟဝဟံ ယာနံ, အဿမာရုယှ ပုဏ္ဏကော၊

အလင်္ကတော ကပ္ပိတကေသမဿု, ပက္ကာမိ ဝေဟာယသမန္တလိက္ခေ’’။

စာ-၂၈၀

၁၃၈၁။ ‘‘သော အဂ္ဂမာ ရာဇဂဟံ သုရမ္မံ, အင်္ဂဿ ရညော နဂရံ ဒုရာယုတံ [ဒုရာသဒံ (သျာ။)]၊

ပဟူတဘက္ခံ ဗဟုအန္နပါနံ, မသက္ကသာရံ ဝိယ ဝါသဝဿ။

၁၃၈၂။ ‘‘မယူရကောဉ္စာဂဏသမ္ပဃုဋ္ဌံ, ဒိဇာဘိဃုဋ္ဌံ ဒိဇသံဃသေဝိတံ၊

နာနာသကုန္တာဘိရုဒံ သုဝင်္ဂဏံ [သုဘင်္ဂဏံ (သီ။ ပီ။)], ပုပ္ဖါဘိကိဏ္ဏံ ဟိမဝံဝ ပဗ္ဗတံ။

၁၃၈၃။ ‘‘သော ပုဏ္ဏကော ဝေပုလမာဘိရူဟိ [ဝေပုလ္လမာဘိရုစ္ဆိ (သီ။ ပီ။)], သိလုစ္စယံ ကိမ္ပုရိသာနုစိဏ္ဏံ၊

အနွေသမာနော မဏိရတနံ ဥဠာရံ, တမဒ္ဒသာ ပဗ္ဗတကူဋမဇ္ဈေ။

၁၃၈၄။ ‘‘ဒိသွာ မဏိံ ပဘဿရံ ဇာတိမန္တံ [ဇာတိဝန္တံ (သီ။ သျာ။)], မနောဟရံ [ဓနာဟရံ (သီ။ ပီ။ က။)] မဏိရတနံ ဥဠာရံ၊

ဒဒ္ဒလ္လမာနံ ယသသာ ယသဿိနံ, ဩဘာသတီ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ။

၁၃၈၅။ ‘‘တမဂ္ဂဟီ ဝေဠုရိယံ မဟဂ္ဃံ, မနောဟရံ နာမ မဟာနုဘာဝံ၊

အာဇညမာရုယှ မနောမဝဏ္ဏော, ပက္ကာမိ ဝေဟာယသမန္တလိက္ခေ။

၁၃၈၆။ ‘‘သော အဂ္ဂမာ [အဂမာ (သျာ။ ပီ။ က။)] နဂရမိန္ဒပတ္ထံ, ဩရုယှုပါဂစ္ဆိ သဘံ ကုရူနံ၊

သမာဂတေ ဧကသတံ သမဂ္ဂေ, အဝှေတ္ထ ယက္ခော အဝိကမ္ပမာနော။

၁၃၈၇။ ‘‘ကော နီဓ ရညံ ဝရမာဘိဇေတိ, ကမာဘိဇေယျာမ ဝရဒ္ဓနေန [ဝရံဓနေန (သီ။ ပီ။)]၊

ကမနုတ္တရံ ရတနဝရံ ဇိနာမ, ကော ဝါပိ နော ဇေတိ ဝရဒ္ဓနေန’’။

စာ-၂၈၁

၁၃၈၈။ ‘‘ကုဟိံ နု ရဋ္ဌေ တဝ ဇာတိဘူမိ, န ကောရဗျဿေဝ ဝစော တဝေဒံ၊

အဘီတောသိ [အဘိဘောသိ (သီ။ ပီ။)] နော ဝဏ္ဏနိဘာယ သဗ္ဗေ, အက္ခာဟိ မေ နာမဉ္စ ဗန္ဓဝေ စ’’။

၁၃၈၉။ ‘‘ကစ္စာယနော မာဏဝကောသ္မိ ရာဇ, အနူနနာမော ဣတိ မဝှယန္တိ၊

အင်္ဂေသု မေ ဉာတယော ဗန္ဓဝါ စ, အက္ခေန ဒေဝသ္မိ ဣဓာနုပတ္တော’’။

၁၃၉၀။ ‘‘ကိံ မာဏဝဿ ရတနာနိ အတ္ထိ, ယေ တံ ဇိနန္တော ဟရေ အက္ခဓုတ္တော၊

ဗဟူနိ ရညော ရတနာနိ အတ္ထိ, တေ တွံ ဒလိဒ္ဒေါ ကထမဝှယေသိ’’။

၁၃၉၁။ ‘‘မနောဟရော နာမ မဏီ မမာယံ, မနောဟရံ မဏိရတနံ ဥဠာရံ၊

ဣမဉ္စ အာဇညမမိတ္တတာပနံ, ဧတံ မေ ဇိနိတွာ ဟရေ အက္ခဓုတ္တော’’။

၁၃၉၂။ ‘‘ဧကော မဏီ မာဏဝ ကိံ ကရိဿတိ, အာဇာနိယေကော ပန ကိံ ကရိဿတိ၊

ဗဟူနိ ရညော မဏိရတနာနိ အတ္ထိ, အာဇာနိယာ ဝါတဇဝါ အနပ္ပကာ’’။

ဒေါဟဠကဏ္ဍံ နာမ။

မဏိကဏ္ဍံ

၁၃၉၃။ ‘‘ဣဒဉ္စ မေ မဏိရတနံ, ပဿ တွံ ဒွိပဒုတ္တမ၊

ဣတ္ထီနံ ဝိဂ္ဂဟာ စေတ္ထ, ပုရိသာနဉ္စ ဝိဂ္ဂဟာ။

၁၃၉၄။ ‘‘မိဂါနံ ဝိဂ္ဂဟာ စေတ္ထ, သကုဏာနဉ္စ ဝိဂ္ဂဟာ၊

နာဂရာဇာ သုပဏ္ဏာ စ [နာဂရာဇေ သုပဏ္ဏေ စ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

စာ-၂၈၂

၁၃၉၅။ ‘‘ဟတ္ထာနီကံ ရထာနီကံ, အဿေ ပတ္တီ စ ဝမ္မိနေ [ဓဇာနိ စ (ပီ။)]၊

စတုရင်္ဂိနိမံ သေနံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၃၉၆။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟေ အနီကဋ္ဌေ, ရထိကေ ပတ္တိကာရကေ၊

ဗလဂ္ဂါနိ ဝိယူဠှာနိ [ဝိယူဟာနိ (သျာ။ က။)], မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၃၉၇။ ‘‘ပုရံ ဥဒ္ဓါပသမ္ပန္နံ [ဥဒ္ဒါပသမ္ပန္နံ (သီ။ ပီ။), အဋ္ဋာလသမ္ပန္နံ (သျာ။)], ဗဟုပါကာရတောရဏံ၊

သိင်္ဃာဋကေသု ဘူမိယော, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၃၉၈။ ‘‘ဧသိကာ ပရိခါယော စ, ပလိခံ အဂ္ဂဠာနိ စ၊

အဋ္ဋာလကေ စ ဒွါရေ စ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၃၉၉။ ‘‘ပဿ တောရဏမဂ္ဂေသု, နာနာဒိဇာ ဂဏာ ဗဟူ၊

ဟံသာ ကောဉ္စာ မယူရာ စ, စက္ကဝါကာ စ ကုက္ကုဟာ။

၁၄၀၀။ ‘‘ကုဏာလကာ ဗဟူ စိတြာ, သိခဏ္ဍီ ဇီဝဇီဝကာ၊

နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၁။ ‘‘ပဿ နဂရံ သုပါကာရံ, အဗ္ဘုတံ လောမဟံသနံ၊

သမုဿိတဓဇံ ရမ္မံ, သောဏ္ဏဝါလုကသန္ထတံ။

၁၄၀၂။ ‘‘ပဿေတ္ထ [ပဿ တွံ (သီ။ ပီ။)] ပဏ္ဏသာလာယော, ဝိဘတ္တာ ဘာဂသော မိတာ၊

နိဝေသနေ နိဝေသေ စ, သန္ဓိဗျူဟေ ပထဒ္ဓိယော။

၁၄၀၃။ ‘‘ပါနာဂါရေ စ သောဏ္ဍေ စ, သူနာ [သူဏာ (သီ။ ပီ။), သုဒ္ဒါ (သျာ။ က။)] ဩဒနိယာ ဃရာ၊

ဝေသီ စ ဂဏိကာယော စ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၄။ ‘‘မာလာကာရေ စ ရဇကေ, ဂန္ဓိကေ အထ ဒုဿိကေ၊

သုဝဏ္ဏကာရေ မဏိကာရေ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၅။ ‘‘အာဠာရိကေ စ သူဒေ စ, နဋနာဋကဂါယိနော၊

ပါဏိဿရေ ကုမ္ဘထူနိကေ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၆။ ‘‘ပဿ ဘေရီ မုဒိင်္ဂါ စ, သင်္ခါ ပဏဝဒိန္ဒိမာ၊

သဗ္ဗဉ္စ တာဠာဝစရံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

စာ-၂၈၃

၁၄၀၇။ ‘‘သမ္မတာလဉ္စ ဝီဏဉ္စ, နစ္စဂီတံ သုဝါဒိတံ၊

တူရိယတာဠိတသံဃုဋ္ဌံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၈။ ‘‘လင်္ဃိကာ မုဋ္ဌိကာ စေတ္ထ, မာယာကာရာ စ သောဘိယာ၊

ဝေတာလိကေ [ဝေတ္တလိကေ (က။)] စ ဇလ္လေ စ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၀၉။ ‘‘သမဇ္ဇာ စေတ္ထ ဝတ္တန္တိ, အာကိဏ္ဏာ နရနာရိဘိ၊

မဉ္စာတိမဉ္စေ ဘူမိယော, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၁၀။ ‘‘ပဿ မလ္လေ သမဇ္ဇသ္မိံ, ဖောဋေန္တေ [ပါဌေန္တေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဒိဂုဏံ ဘုဇံ၊

နိဟတေ နိဟတမာနေ စ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၁၁။ ‘‘ပဿ ပဗ္ဗတပါဒေသု, နာနာမိဂဂဏာ ဗဟူ၊

သီဟာ ဗျဂ္ဃါ ဝရာဟာ စ, အစ္ဆကောကတရစ္ဆယော။

၁၄၁၂။ ‘‘ပလာသာဒါ ဂဝဇာ စ, မဟိံသာ ရောဟိတာ ရုရူ၊

ဧဏေယျာ စ ဝရာဟာ [သရဘာ (သျာ။)] စ, ဂဏိနော နီက [နိင်္က (သီ။ သျာ။ ပီ။)] သူကရာ။

၁၄၁၃။ ‘‘ကဒလိမိဂါ ဗဟူ စိတြာ, ဗိဠာရာ သသကဏ္ဋကာ၊

နာနာမိဂဂဏာကိဏ္ဏံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၁၄။ ‘‘နဇ္ဇာယော သုပတိတ္ထာယော, သောဏ္ဏဝါလုကသန္ထတာ၊

အစ္ဆာ သဝန္တိ အမ္ဗူနိ, မစ္ဆဂုမ္ဗနိသေဝိတာ။

၁၄၁၅။ ‘‘ကုမ္ဘီလာ မကရာ စေတ္ထ, သုသုမာရာ စ ကစ္ဆပါ၊

ပါဌီနာ ပါဝုသာ မစ္ဆာ, ဗလဇာ [ဝလဇာ (သီ။), ဝါလဇာ (ပီ။)] မုဉ္ဇရောဟိတာ။

၁၄၁၆။ ‘‘နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ, နာနာဒုမဂဏာယုတာ၊

ဝေဠုရိယက-ရောဒါယော [ဝေဠုရိယဖလကရောဒါယော (သီ။)], မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၁၇။ ‘‘ပဿေတ္ထ ပေါက္ခရဏိယော, သုဝိဘတ္တာ စတုဒ္ဒိသာ၊

နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ, ပုထုလောမနိသေဝိတာ။

၁၄၁၈။ ‘‘သမန္တောဒကသမ္ပန္နံ, မဟိံ သာဂရကုဏ္ဍလံ၊

ဥပေတံ ဝနရာဇေဟိ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၁၉။ ‘‘ပုရတော ဝိဒေဟေ ပဿ, ဂေါယာနိယေ စ ပစ္ဆတော၊

ကုရုယော ဇမ္ဗုဒီပဉ္စ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

စာ-၂၈၄

၁၄၂၀။ ‘‘ပဿ စန္ဒံ သူရိယဉ္စ, ဩဘာသန္တေ စတုဒ္ဒိသာ၊

သိနေရုံ အနုပရိယန္တေ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၁။ ‘‘သိနေရုံ ဟိမဝန္တဉ္စ, သာဂရဉ္စ မဟီတလံ [မဟိဒ္ဓိကံ (သီ။ ပီ။), မဟိဒ္ဓိယံ (သျာ။)]၊

စတ္တာရော စ မဟာရာဇေ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၂။ ‘‘အာရာမေ ဝနဂုမ္ဗေ စ, ပါဋိယေ [ပိဋ္ဌိယေ (က။)] စ သိလုစ္စယေ၊

ရမ္မေ ကိမ္ပုရိသာကိဏ္ဏေ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၃။ ‘‘ဖာရုသကံ စိတ္တလတံ, မိဿကံ နန္ဒနံ ဝနံ၊

ဝေဇယန္တဉ္စ ပါသာဒံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၄။ ‘‘သုဓမ္မံ တာဝတိံသဉ္စ, ပါရိဆတ္တဉ္စ ပုပ္ဖိတံ၊

ဧရာဝဏံ နာဂရာဇံ, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၅။ ‘‘ပဿေတ္ထ ဒေဝကညာယော, နဘာ ဝိဇ္ဇုရိဝုဂ္ဂတာ၊

နန္ဒနေ ဝိစရန္တိယော, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၆။ ‘‘ပဿေတ္ထ ဒေဝကညာယော, ဒေဝပုတ္တပလောဘိနီ၊

ဒေဝပုတ္တေ ရမမာနေ [စရမာနေ (သီ။ ပီ။)], မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၇။ ‘‘ပရောသဟဿပါသာဒေ, ဝေဠုရိယဖလသန္ထတေ၊

ပဇ္ဇလန္တေ စ [ပဇ္ဇလန္တေန (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဝဏ္ဏေန, မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၈။ ‘‘တာဝတိံသေ စ ယာမေ စ, တုသိတေ စာပိ နိမ္မိတေ၊

ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနော [ပရနိမ္မိတာဘိရတိနော (သီ။ ပီ။)], မဏိမှိ ပဿ နိမ္မိတံ။

၁၄၂၉။ ‘‘ပဿေတ္ထ ပေါက္ခရဏိယော, ဝိပ္ပသန္နောဒိကာ သုစီ၊

မန္ဒာလကေဟိ သဉ္ဆန္နာ, ပဒုမုပ္ပလကေဟိ စ။

၁၄၃၀။ ‘‘ဒသေတ္ထ ရာဇိယော သေတာ, ဒသနီလာ [ဒဿနီယာ (က။)] မနောရမာ၊

ဆ ပိင်္ဂလာ ပန္နရသ, ဟလိဒ္ဒါ စ စတုဒ္ဒသ။

၁၄၃၁။ ‘‘ဝီသတိ တတ္ထ သောဝဏ္ဏာ, ဝီသတိ ရဇတာမယာ၊

ဣန္ဒဂေါပကဝဏ္ဏာဘာ, တာဝ ဒိဿန္တိ တိံသတိ။

၁၄၃၂။ ‘‘ဒသေတ္ထ ကာဠိယော ဆစ္စ, မဉ္ဇေဋ္ဌာ ပန္နဝီသတိ၊

မိဿာ ဗန္ဓုကပုပ္ဖေဟိ, နီလုပ္ပလဝိစိတ္တိကာ။

စာ-၂၈၅

၁၄၃၃။ ‘‘ဧဝံ သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ, အစ္စိမန္တံ ပဘဿရံ၊

ဩဓိသုင်္ကံ မဟာရာဇ, ပဿ တွံ ဒွိပဒုတ္တမ’’။

မဏိကဏ္ဍံ နာမ။

အက္ခကဏ္ဍံ

၁၄၃၄။ ‘‘ဥပါဂတံ ရာဇ မုပေဟိ လက္ခံ, နေတာဒိသံ မဏိရတနံ တဝတ္ထိ၊

ဓမ္မေန ဇိဿာမ [ဇိယျာမ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] အသာဟသေန, ဇိတော စ နော ခိပ္ပမဝါကရောဟိ။

၁၄၃၅။ ‘‘ပဉ္စာလ -ပစ္စုဂ္ဂတ-သူရသေန, မစ္ဆာ [မဇ္ဈာ (က။)] စ မဒ္ဒါ သဟ ကေကကေဘိ၊

ပဿန္တု နောတေ အသဌေန ယုဒ္ဓံ, န နော သဘာယံ န ကရောန္တိ ကိဉ္စိ’’။

၁၄၃၆။ ‘‘တေ ပါဝိသုံ အက္ခမဒေန မတ္တာ, ရာဇာ ကုရူနံ ပုဏ္ဏကော စာပိ ယက္ခော၊

ရာဇာ ကလိံ ဝိစ္စိနမဂ္ဂဟေသိ, ကဋံ အဂ္ဂဟီ ပုဏ္ဏကော နာမ ယက္ခော။

၁၄၃၇။ ‘‘တေ တတ္ထ ဇူတေ ဥဘယေ သမာဂတေ, ရညံ သကာသေ သခီနဉ္စ မဇ္ဈေ၊

အဇေသိ ယက္ခော နရဝီရသေဋ္ဌံ, တတ္ထပ္ပနာဒေါ တုမုလော ဗဘူဝ’’။

၁၄၃၈။ ‘‘ဇယော မဟာရာဇ ပရာဇယော စ, အာယူဟတံ အညတရဿ ဟောတိ၊

ဇနိန္ဒ ဇီနောသိ [ဇိန္နောသိ (သျာ။), ဇိတောသိ (ပီ။) ဇိနောမှိ (က။)] ဝရဒ္ဓနေန, ဇိတော စ မေ ခိပ္ပမဝါကရောဟိ’’။

စာ-၂၈၆

၁၄၃၉။ ‘‘ဟတ္ထီ ဂဝဿာ မဏိကုဏ္ဍလာ စ, ယဉ္စာပိ မယှံ [အညံ (က။)] ရတနံ ပထဗျာ၊

ဂဏှာဟိ ကစ္စာန ဝရံ ဓနာနံ, အာဒါယ ယေနိစ္ဆသိ တေန ဂစ္ဆ’’။

၁၄၄၀။ ‘‘ဟတ္ထီ ဂဝဿာ မဏိကုဏ္ဍလာ စ, ယဉ္စာပိ တုယှံ ရတနံ ပထဗျာ၊

တေသံ ဝရော ဝိဓုရော နာမ ကတ္တာ, သော မေ ဇိတော တံ မေ အဝါကရောဟိ’’။

၁၄၄၁။ ‘‘အတ္တာ စ မေ သော သရဏံ ဂတီ စ, ဒီပေါ စ လေဏော စ ပရာယဏော စ၊

အသန္တုလေယျော မမ သော ဓနေန, ပါဏေန မေ သာဒိသော ဧသ ကတ္တာ’’။

၁၄၄၂။ ‘‘စိရံ ဝိဝါဒေါ မမ တုယှဉ္စဿ, ကာမဉ္စ ပုစ္ဆာမ တမေဝ ဂန္တွာ၊

ဧသောဝ နော ဝိဝရတု ဧတမတ္ထံ, ယံ ဝက္ခတီ ဟောတု ကထာ [တထာ (သျာ။ က။)] ဥဘိန္နံ’’။

၁၄၄၃။ ‘‘အဒ္ဓါ ဟိ သစ္စံ ဘဏသိ, န စ မာဏဝ သာဟသံ၊

တမေဝ ဂန္တွာ ပုစ္ဆာမ, တေန တုဿာမုဘော ဇနာ’’။

၁၄၄၄။ ‘‘သစ္စံ နု ဒေဝါ ဝိဒဟူ ကုရူနံ, ဓမ္မေ ဌိတံ ဝိဓုရံ နာမမစ္စံ၊

ဒါသောသိ ရညော ဥဒ ဝါသိ ဉာတိ, ဝိဓုရောတိ သင်္ခါ ကတမာသိ လောကေ’’။

၁၄၄၅။ ‘‘အာမာယဒါသာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ, ဓနေန ကီတာပိ ဘဝန္တိ ဒါသာ၊

သယမ္ပိ ဟေကေ ဥပယန္တိ ဒါသာ, ဘယာ ပဏုန္နာပိ ဘဝန္တိ ဒါသာ။

စာ-၂၈၇

၁၄၄၆။ ‘‘ဧတေ နရာနံ စတုရောဝ ဒါသာ, အဒ္ဓါ ဟိ ယောနိတော အဟမ္ပိ ဇာတော၊

ဘဝေါ စ ရညော အဘဝေါ စ ရညော, ဒါသာဟံ ဒေဝဿ ပရမ္ပိ ဂန္တွာ၊

ဓမ္မေန မံ မာဏဝ တုယှ ဒဇ္ဇာ’’။

၁၄၄၇။ ‘‘အယံ [အယမ္ပိ (သျာ။ က။)] ဒုတီယော ဝိဇယော မမဇ္ဇ, ပုဋ္ဌော ဟိ ကတ္တာ ဝိဝရေတ္ထ [ဝိဝရိတ္ထ (သီ။ သျာ။ က။)] ပဉှံ၊

အဓမ္မရူပေါ ဝတ ရာဇသေဋ္ဌော, သုဘာသိတံ နာနုဇာနာသိ မယှံ’’။

၁၄၄၈။ ‘‘ဧဝံ စေ နော သော ဝိဝရေတ္ထ ပဉှံ, ဒါသောဟမသ္မိ န စ ခေါသ္မိ ဉာတိ၊

ဂဏှာဟိ ကစ္စာန ဝရံ ဓနာနံ, အာဒါယ ယေနိစ္ဆသိ တေန ဂစ္ဆ’’။

အက္ခကဏ္ဍံ နာမ။

ဃရာဝါသပဉှာ

၁၄၄၉။ ‘‘ဝိဓုရ ဝသမာနာဿ, ဂဟဋ္ဌဿ သကံ ဃရံ၊

ခေမာ ဝုတ္တိ ကထံ အဿ, ကထန္နု အဿ သင်္ဂဟော။

၁၄၅၀။ ‘‘အဗျာဗဇ္ဈံ [အဗျာပဇ္ဈံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ကထံ အဿ, သစ္စဝါဒီ စ မာဏဝေါ၊

အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ, ကထံ ပေစ္စ န သောစတိ’’။

၁၄၅၁။ တံ တတ္ထ ဂတိမာ ဓိတိမာ, မတိမာ အတ္ထဒဿိမာ၊

သင်္ခါတာ [သင်္ခါတော (က။)] သဗ္ဗဓမ္မာနံ, ဝိဓုရော ဧတဒဗြဝိ။

၁၄၅၂။ ‘‘န သာဓာရဏဒါရဿ, န ဘုဉ္ဇေ သာဒုမေကကော၊

န သေဝေ လောကာယတိကံ, နေတံ ပညာယ ဝဍ္ဎနံ။

၁၄၅၃။ ‘‘သီလဝါ ဝတ္တသမ္ပန္နော, အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော၊

နိဝါတဝုတ္တိ အတ္ထဒ္ဓေါ, သုရတော သခိလော မုဒု။

စာ-၂၈၈

၁၄၅၄။ ‘‘သင်္ဂဟေတာ စ မိတ္တာနံ, သံဝိဘာဂီ ဝိဓာနဝါ၊

တပ္ပေယျ အန္နပါနေန, သဒါ သမဏဗြာဟ္မဏေ။

၁၄၅၅။ ‘‘ဓမ္မကာမော သုတာဓာရော, ဘဝေယျ ပရိပုစ္ဆကော၊

သက္ကစ္စံ ပယိရုပါသေယျ, သီလဝန္တေ ဗဟုဿုတေ။

၁၄၅၆။ ‘‘ဃရမာဝသမာနဿ, ဂဟဋ္ဌဿ သကံ ဃရံ၊

ခေမာ ဝုတ္တိ သိယာ ဧဝံ, ဧဝံ နု အဿ သင်္ဂဟော။

၁၄၅၇။ ‘‘အဗျာဗဇ္ဈံ သိယာ ဧဝံ, သစ္စဝါဒီ စ မာဏဝေါ၊

အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ’’။

ဃရာဝါသပဉှာ နာမ။

လက္ခဏကဏ္ဍံ

၁၄၅၈။ ‘‘ဧဟိ ဒါနိ ဂမိဿာမ, ဒိန္နော နော ဣဿရေန မေ၊

မမေဝတ္ထံ [တမေဝတ္ထံ (ပီ။)] ပဋိပဇ္ဇ, ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော’’။

၁၄၅၉။ ‘‘ဇာနာမိ မာဏဝ တယာဟမသ္မိ, ဒိန္နောဟမသ္မိ တဝ ဣဿရေန၊

တီဟဉ္စ တံ ဝါသယေမု အဂါရေ, ယေနဒ္ဓုနာ အနုသာသေမု ပုတ္တေ’’။

၁၄၆၀။ ‘‘တံ မေ တထာ ဟောတု ဝသေမု တီဟံ, ကုရုတံ ဘဝဇ္ဇ ဃရေသု ကိစ္စံ၊

အနုသာသတံ ပုတ္တဒါရေ ဘဝဇ္ဇ, ယထာ တယီ ပေစ္စ [ပစ္ဆာ (သီ။ ပီ။)] သုခီ ဘဝေယျ’’။

၁၄၆၁။ ‘‘သာဓူတိ ဝတွာန ပဟူတကာမော, ပက္ကာမိ ယက္ခော ဝိဓုရေန သဒ္ဓိံ၊

တံ ကုဉ္ဇရာဇညဟယာနုစိဏ္ဏံ, ပါဝေက္ခိ အန္တေပုရမရိယသေဋ္ဌော’’။

၁၄၆၂။ ‘‘ကောဉ္စံ မယူရဉ္စ ပိယဉ္စ ကေတံ, ဥပါဂမိ တတ္ထ သုရမ္မရူပံ၊

ပဟူတဘက္ခံ ဗဟုအန္နပါနံ, မသက္ကသာရံ ဝိယ ဝါသဝဿ’’။

စာ-၂၈၉

၁၄၆၃။ ‘‘တတ္ထ နစ္စန္တိ ဂါယန္တိ, အဝှါယန္တိ ဝရာဝရံ၊

အစ္ဆရာ ဝိယ ဒေဝေသု, နာရိယော သမလင်္ကတာ။

၁၄၆၄။ ‘‘သမင်္ဂိကတွာ ပမဒါဟိ ယက္ခံ, အန္နေန ပါနေန စ ဓမ္မပါလော၊

အတ္ထတ္ထ [အဂ္ဂတ္ထ (သျာ။ အဋ္ဌ။)] မေဝါနုဝိစိန္တယန္တော, ပါဝေက္ခိ ဘရိယာယ တဒါ သကာသေ။

၁၄၆၅။ ‘‘တံ စန္ဒနဂန္ဓရသာနုလိတ္တံ, သုဝဏ္ဏဇမ္ဗောနဒနိက္ခသာဒိသံ၊

ဘရိယံဝစာ ဧဟိ သုဏောဟိ ဘောတိ, ပုတ္တာနိ အာမန္တယ တမ္ဗနေတ္တေ။

၁၄၆၆။ ‘‘သုတွာန ဝါကျံ ပတိနော အနုဇ္ဇာ [အနောဇာ (သျာ။ က။)], သုဏိသံဝစ တမ္ဗနခိံ သုနေတ္တံ၊

အာမန္တယ ဝမ္မဓရာနိ စေတေ, ပုတ္တာနိ ဣန္ဒီဝရပုပ္ဖသာမေ’’။

၁၄၆၇။ ‘‘တေ အာဂတေ မုဒ္ဓနိ ဓမ္မပါလော, စုမ္ဗိတွာ ပုတ္တေ အဝိကမ္ပမာနော၊

အာမန္တယိတွာန အဝေါစ ဝါကျံ, ဒိန္နာဟံ ရညာ ဣဓ မာဏဝဿ။

၁၄၆၈။ ‘‘တဿဇ္ဇဟံ အတ္တသုခီ ဝိဓေယျော, အာဒါယ ယေနိစ္ဆတိ တေန ဂစ္ဆတိ၊

အဟဉ္စ ဝေါ သာသိတုမာဂတောသ္မိ [အနုသာသိတုံ အာဂတောသ္မိ (သျာ။ က။)], ကထံ အဟံ အပရိတ္တာယ ဂစ္ဆေ။

စာ-၂၉၀

၁၄၆၉။ ‘‘သစေ ဝေါ ရာဇာ ကုရုရဋ္ဌဝါသီ [ကုရုခေတ္တဝါသီ (သီ။ ပီ။)], ဇနသန္ဓော ပုစ္ဆေယျ ပဟူတကာမော၊

ကိမာဘိဇာနာထ ပုရေ ပုရာဏံ, ကိံ ဝေါ ပိတာ အနုသာသေ ပုရတ္ထာ။

၁၄၇၀။ ‘‘သမာသနာ ဟောထ မယာဝ သဗ္ဗေ, ကောနီဓ ရညော အဗ္ဘတိကော မနုဿော၊

တမဉ္ဇလိံ ကရိယ ဝဒေထ ဧဝံ, မာ ဟေဝံ ဒေဝ န ဟိ ဧသ ဓမ္မော၊

ဝိယဂ္ဃရာဇဿ နိဟီနဇစ္စော, သမာသနော ဒေဝ ကထံ ဘဝေယျ’’။

လက္ခဏကဏ္ဍံ [ပေက္ခဏကဏ္ဍံ (သီ။ က။)] နာမ။

ရာဇဝသတိ

၁၄၇၁။ ‘‘သော စ ပုတ္တေ [မိတ္တေ (သီ။ ပီ။)] အမစ္စေ စ, ဉာတယော သုဟဒဇ္ဇနေ၊

အလီနမနသင်္ကပ္ပေါ, ဝိဓုရော ဧတဒဗြဝိ။

၁၄၇၂။ ‘‘ဧထယျော [ဧထယျာ (သျာ။)] ရာဇဝသတိံ, နိသီဒိတွာ သုဏာထ မေ၊

ယထာ ရာဇကုလံ ပတ္တော, ယသံ ပေါသော နိဂစ္ဆတိ။

၁၄၇၃။ ‘‘န ဟိ ရာဇကုလံ ပတ္တော, အညာတော လဘတေ ယသံ၊

နာသူရော နာပိ ဒုမ္မေဓော, နပ္ပမတ္တော ကုဒါစနံ။

၁၄၇၄။ ‘‘ယဒါဿ သီလံ ပညဉ္စ, သောစေယျံ စာဓိဂစ္ဆတိ၊

အထ ဝိဿသတေ တျမှိ, ဂုယှဉ္စဿ န ရက္ခတိ။

၁၄၇၅။ ‘‘တုလာ ယထာ ပဂ္ဂဟိတာ, သမဒဏ္ဍာ သုဓာရိတာ၊

အဇ္ဈိဋ္ဌော န ဝိကမ္ပေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၇၆။ ‘‘တုလာ ယထာ ပဂ္ဂဟိတာ, သမဒဏ္ဍာ သုဓာရိတာ၊

သဗ္ဗာနိ အဘိသမ္ဘောန္တော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၇၇။ ‘‘ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတ္တိံ, ရာဇကိစ္စေသု ပဏ္ဍိတော၊

အဇ္ဈိဋ္ဌော န ဝိကမ္ပေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

စာ-၂၉၁

၁၄၇၈။ ‘‘ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတ္တိံ, ရာဇကိစ္စေသု ပဏ္ဍိတော၊

သဗ္ဗာနိ အဘိသမ္ဘောန္တော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၇၉။ ‘‘ယော စဿ သုကတော မဂ္ဂေါ, ရညော သုပ္ပဋိယာဒိတော၊

န တေန ဝုတ္တော ဂစ္ဆေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၀။ ‘‘န ရညော သဒိသံ [သမကံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဘုဉ္ဇေ, ကာမဘောဂေ ကုဒါစနံ၊

သဗ္ဗတ္ထ ပစ္ဆတော ဂစ္ဆေ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၁။ ‘‘န ရညော သဒိသံ ဝတ္ထံ, န မာလံ န ဝိလေပနံ၊

အာကပ္ပံ သရကုတ္တိံ ဝါ, န ရညော သဒိသမာစရေ၊

အညံ ကရေယျ အာကပ္ပံ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၂။ ‘‘ကီဠေ ရာဇာ အမစ္စေဟိ, ဘရိယာဟိ ပရိဝါရိတော၊

နာမစ္စော ရာဇဘရိယာသု, ဘာဝံ ကုဗ္ဗေထ ပဏ္ဍိတော။

၁၄၈၃။ ‘‘အနုဒ္ဓတော အစပလော, နိပကော သံဝုတိန္ဒြိယော၊

မနောပဏိဓိသမ္ပန္နော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၄။ ‘‘နာဿ ဘရိယာဟိ ကီဠေယျ, န မန္တေယျ ရဟောဂတော၊

နာဿ ကောသာ ဓနံ ဂဏှေ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၅။ ‘‘န နိဒ္ဒံ ဗဟု မညေယျ [န နိဒ္ဒန္နံ ဗဟုံ မညေ (သီ။ ပီ။)], န မဒါယ သုရံ ပိဝေ၊

နာဿ ဒါယေ မိဂေ ဟညေ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၆။ ‘‘နာဿ ပီဌံ န ပလ္လင်္ကံ, န ကောစ္ဆံ န နာဝံ [နာဂံ (သီ။ ပီ။)] ရထံ၊

သမ္မတောမှီတိ အာရူဟေ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၈၇။ ‘‘နာတိဒူရေ ဘဇေ [ဘဝေ (သီ။ ပီ။)] ရညော, နာစ္စာသန္နေ ဝိစက္ခဏော၊

သမ္မုခဉ္စဿ တိဋ္ဌေယျ, သန္ဒိဿန္တော သဘတ္တုနော။

၁၄၈၈။ ‘‘န ဝေ [မေ (သျာ။ က။)] ရာဇာ သခါ ဟောတိ, န ရာဇာ ဟောတိ မေထုနော၊

ခိပ္ပံ ကုဇ္ဈန္တိ ရာဇာနော, သူကေန’က္ခီဝ ဃဋ္ဋိတံ။

၁၄၈၉။ ‘‘န ပူဇိတော မညမာနော, မေဓာဝီ ပဏ္ဍိတော နရော၊

ဖရုသံ ပတိမန္တေယျ, ရာဇာနံ ပရိသံဂတံ။

စာ-၂၉၂

၁၄၉၀။ ‘‘လဒ္ဓဒွါရော လဘေ ဒွါရံ [လဒ္ဓဝါရောလဘေ ဝါရံ (ပီ။)], နေဝ ရာဇူသု ဝိဿသေ၊

အဂ္ဂီဝ သံယတော တိဋ္ဌေ [အဂ္ဂီဝ ယတော တိဋ္ဌေယျ (သီ။ ပီ။)], သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၉၁။ ‘‘ပုတ္တံ ဝါ ဘာတရံ ဝါ သံ, သမ္ပဂ္ဂဏှာတိ ခတ္တိယော၊

ဂါမေဟိ နိဂမေဟိ ဝါ, ရဋ္ဌေဟိ ဇနပဒေဟိ ဝါ၊

တုဏှီဘူတော ဥပေက္ခေယျ, န ဘဏေ ဆေကပါပကံ။

၁၄၉၂။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟေ အနီကဋ္ဌေ, ရထိကေ ပတ္တိကာရကေ၊

တေသံ ကမ္မာဝဒါနေန [ကမ္မာပဝါဒေန (သျာ။)], ရာဇာ ဝဍ္ဎေတိ ဝေတနံ၊

န တေသံ အန္တရာ ဂစ္ဆေ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၉၃။ ‘‘စာပေါဝူနုဒရော ဓီရော [စာပေါဝ ဩနမေ ဓီရော (သျာ။)], ဝံသောဝါပိ ပကမ္ပယေ၊

ပဋိလောမံ န ဝတ္တေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၉၄။ ‘‘စာပေါဝူနုဒရော အဿ, မစ္ဆောဝဿ အဇိဝှဝါ [အဇိဝှတာ (သျာ။ က။)]၊

အပ္ပါသီ နိပကော သူရော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၉၅။ ‘‘န ဗာဠှံ ဣတ္ထိံ ဂစ္ဆေယျ, သမ္ပဿံ တေဇသင်္ခယံ၊

ကာသံ သာသံ ဒရံ ဗလျံ, ခီဏမေဓော နိဂစ္ဆတိ။

၁၄၉၆။ ‘‘နာတိဝေလံ ပဘာသေယျ, န တုဏှီ သဗ္ဗဒါ သိယာ၊

အဝိကိဏ္ဏံ မိတံ ဝါစံ, ပတ္တေ ကာလေ ဥဒီရယေ။

၁၄၉၇။ ‘‘အက္ကောဓနော အသံဃဋ္ဋော, သစ္စော သဏှော အပေသုဏော၊

သမ္ဖံ ဂိရံ န ဘာသေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၄၉၈။ [အယံ ဂါထာ နတ္ထိ ပီ။ ပေါတ္ထကေ] ‘‘မာတာပေတ္တိဘရော အဿ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိကော၊

သဏှော သခိလသမ္ဘာသော [ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နော (သီ။ က။)], သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ [အယံ ဂါထာ နတ္ထိ ပီ။ ပေါတ္ထကေ]။

၁၄၉၉။ ‘‘ဝိနီတော သိပ္ပဝါ ဒန္တော, ကတတ္တော နိယတော မုဒု၊

အပ္ပမတ္တော သုစိ ဒက္ခော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၀။ ‘‘နိဝါတဝုတ္တိ ဝုဒ္ဓေသု, သပ္ပတိဿော သဂါရဝေါ၊

သုရတော သုခသံဝါသော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

စာ-၂၉၃

၁၅၀၁။ ‘‘အာရကာ ပရိဝဇ္ဇေယျ, သဟိတုံ ပဟိတံ ဇနံ၊

ဘတ္တာရညေဝုဒိက္ခေယျ, န စ အညဿ ရာဇိနော။

၁၅၀၂။ ‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ စာပိ, သီလဝန္တေ ဗဟုဿုတေ၊

သက္ကစ္စံ ပယိရုပါသေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၃။ ‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ စာပိ, သီလဝန္တေ ဗဟုဿုတေ၊

သက္ကစ္စံ အနုဝါသေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၄။ ‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ စာပိ, သီလဝန္တေ ဗဟုဿုတေ၊

တပ္ပေယျ အန္နပါနေန, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၅။ ‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ စာပိ, သီလဝန္တေ ဗဟုဿုတေ၊

အာသဇ္ဇ ပညေ သေဝေထ, အာကင်္ခံ ဝုဒ္ဓိမတ္တနော။

၁၅၀၆။ ‘‘ဒိန္နပုဗ္ဗံ န ဟာပေယျ, ဒါနံ သမဏဗြာဟ္မဏေ၊

န စ ကိဉ္စိ နိဝါရေယျ, ဒါနကာလေ ဝဏိဗ္ဗကေ။

၁၅၀၇။ ‘‘ပညဝါ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နော, ဝိဓာနဝိဓိကောဝိဒေါ၊

ကာလညူ သမယညူ စ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၈။ ‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော၊

သုသံဝိဟီတကမ္မန္တော, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၀၉။ ‘‘ခလံ သာလံ ပသုံ ခေတ္တံ, ဂန္တာ စဿ အဘိက္ခဏံ၊

မိတံ ဓညံ နိဓာပေယျ, မိတံဝ ပါစယေ ဃရေ။

၁၅၁၀။ ‘‘ပုတ္တံ ဝါ ဘာတရံ ဝါ သံ, သီလေသု အသမာဟိတံ၊

အနင်္ဂဝါ ဟိ တေ ဗာလာ, ယထာ ပေတာ တထေဝ တေ၊

စောဠဉ္စ နေသံ ပိဏ္ဍဉ္စ, အာသီနာနံ ပဒါပယေ။

၁၅၁၁။ ‘‘ဒါသေ ကမ္မကရေ ပေဿေ, သီလေသု သုသမာဟိတေ၊

ဒက္ခေ ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နေ, အာဓိပစ္စမှိ ဌာပယေ။

၁၅၁၂။ ‘‘သီလဝါ စ အလောလော [အလောဘော (သျာ။ က။)] စ, အနုရက္ခော [အနုရတ္တော (သီ။ ပီ။)] စ ရာဇိနော၊

အာဝီ ရဟော ဟိတော တဿ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

စာ-၂၉၄

၁၅၁၃။ ‘‘ဆန္ဒညူ ရာဇိနော စဿ, စိတ္တဋ္ဌော အဿ ရာဇိနော၊

အသင်္ကုသကဝုတ္တိ’ဿ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၁၄။ ‘‘ဥစ္ဆာဒယေ စ နှာပယေ [အစ္ဆာဒနေ စ နှာပေ စ (သျာ။ က။)], ဓောဝေ ပါဒေ အဓောသိရံ၊

အာဟတောပိ န ကုပ္ပေယျ, သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ။

၁၅၁၅။ ‘‘ကုမ္ဘမ္ပဉ္ဇလိံ ကရိယာ [ကုရိယာ (သီ။)], စာဋဉ္စာပိ [ဝါယသံ ဝါ (သီ။ ပီ။)] ပဒက္ခိဏံ၊

ကိမေဝ သဗ္ဗကာမာနံ, ဒါတာရံ ဓီရမုတ္တမံ။

၁၅၁၆။ ‘‘ယော ဒေတိ သယနံ ဝတ္ထံ, ယာနံ အာဝသထံ ဃရံ၊

ပဇ္ဇုန္နောရိဝ ဘူတာနိ, ဘောဂေဟိ အဘိဝဿတိ။

၁၅၁၇။ ‘‘ဧသယျော ရာဇဝသတိ, ဝတ္တမာနော ယထာ နရော၊

အာရာဓယတိ ရာဇာနံ, ပူဇံ လဘတိ ဘတ္တုသု’’။

ရာဇဝသတိ နာမ။

အန္တရပေယျာလံ

၁၅၁၈။ ‘‘ဧဝံ သမနုသာသိတွာ, ဉာတိသံဃံ ဝိစက္ခဏော၊

ပရိကိဏ္ဏော သုဟဒေဟိ, ရာဇာနမုပသင်္ကမိ။

၁၅၁၉။ ‘‘ဝန္ဒိတွာ သိရသာ ပါဒေ, ကတွာ စ နံ ပဒက္ခိဏံ၊

ဝိဓုရော အဝစ ရာဇာနံ, ပဂ္ဂဟေတွာန အဉ္ဇလိံ။

၁၅၂၀။ ‘‘အယံ မံ မာဏဝေါ နေတိ, ကတ္တုကာမော [ဂန္တုကာမော (က။)] ယထာမတိ၊

ဉာတီနတ္ထံ ပဝက္ခာမိ, တံ သုဏောဟိ အရိန္ဒမ။

၁၅၂၁။ ‘‘ပုတ္တေ စ မေ ဥဒိက္ခေသိ, ယဉ္စ မညံ ဃရေ ဓနံ၊

ယထာ ပေစ္စ [ပစ္ဆာ (သျာ။ က။)] န ဟာယေထ, ဉာတိသံဃော မယီ ဂတေ။

၁၅၂၂။ ‘‘ယထေဝ ခလတီ ဘူမျာ, ဘူမျာယေဝ ပတိဋ္ဌတိ၊

ဧဝေတံ ခလိတံ မယှံ, ဧတံ ပဿာမိ အစ္စယံ’’။

၁၅၂၃။ ‘‘သက္ကာ န ဂန္တုံ ဣတိ မယှ ဟောတိ, ဆေတွာ [ဈတွာ (သီ။ ပီ။)] ဝဓိတွာ ဣဓ ကာတိယာနံ၊

ဣဓေဝ ဟောဟီ ဣတိ မယှ ရုစ္စတိ, မာ တွံ အဂါ ဥတ္တမဘူရိပည’’။

စာ-၂၉၅

၁၅၂၄။ ‘‘မာ ဟေဝဓမ္မေသု မနံ ပဏီဒဟိ, အတ္ထေ စ ဓမ္မေ စ ယုတ္တော ဘဝဿု၊

ဓိရတ္ထု ကမ္မံ အကုသလံ အနရိယံ, ယံ ကတွာ ပစ္ဆာ နိရယံ ဝဇေယျ။

၁၅၂၅။ ‘‘နေဝေသ ဓမ္မော န ပုနေတ [ပုနေတိ (သျာ။ က။)] ကိစ္စံ, အယိရော ဟိ ဒါသဿ ဇနိန္ဒ ဣဿရော၊

ဃာတေတုံ ဈာပေတုံ အထောပိ ဟန္တုံ, န စ မယှ ကောဓတ္ထိ ဝဇာမိ စာဟံ’’။

၁၅၂၆။ ‘‘ဇေဋ္ဌပုတ္တံ ဥပဂုယှ, ဝိနေယျ ဟဒယေ ဒရံ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ, ပါဝိသီ သော မဟာဃရံ’’။

၁၅၂၇။ ‘‘သာလာဝ သမ္မပတိတာ [သမ္ပမထိတာ (သီ။ ပီ။)], မာလုတေန ပမဒ္ဒိတာ၊

သေန္တိ ပုတ္တာ စ ဒါရာ စ, ဝိဓုရဿ နိဝေသနေ။

၁၅၂၈။ ‘‘ဣတ္ထိသဟဿံ ဘရိယာနံ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ဝိဓုရဿ နိဝေသနေ။

၁၅၂၉။ ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ, ဝေသိယာနာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ဝိဓုရဿ နိဝေသနေ။

၁၅၃၀။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ဝိဓုရဿ နိဝေသနေ။

၁၅၃၁။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ဝိဓုရဿ နိဝေသနေ။

၁၅၃၂။ ‘‘ဣတ္ထိသဟဿံ ဘရိယာနံ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

၁၅၃၃။ ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

၁၅၃၄။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

စာ-၂၉၆

၁၅၃၅။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ’’။

၁၅၃၆။ ‘‘ကတွာ ဃရေသု ကိစ္စာနိ, အနုသာသိတွာ သကံ ဇနံ၊

မိတ္တာမစ္စေ စ ဘစ္စေ စ [သုဟဇ္ဇေ (ပီ။ က။)], ပုတ္တဒါရေ စ ဗန္ဓဝေ။

၁၅၃၇။ ‘‘ကမ္မန္တံ သံဝိဓေတွာန, အာစိက္ခိတွာ ဃရေ ဓနံ၊

နိဓိဉ္စ ဣဏဒါနဉ္စ, ပုဏ္ဏကံ ဧတဒဗြဝိ။

၁၅၃၈။ ‘‘အဝသီ တုဝံ မယှ တီဟံ အဂါရေ, ကတာနိ ကိစ္စာနိ ဃရေသု မယှံ၊

အနုသာသိတာ ပုတ္တဒါရာ မယာ စ, ကရောမ ကစ္စာန [ကိစ္စာနိ (သျာ။ က။)] ယထာမတိံ တေ’’။

၁၅၃၉။ ‘‘သစေ ဟိ ကတ္တေ အနုသာသိတာ တေ, ပုတ္တာ စ ဒါရာ အနုဇီဝိနော စ၊

ဟန္ဒေဟိ ဒါနီ တရမာနရူပေါ, ဒီဃော ဟိ အဒ္ဓါပိ အယံ ပုရတ္ထာ။

၁၅၄၀။ ‘‘အဆမ္ဘိတောဝ [အယမ္ဘိတောဝ (သီ။ ပီ။)] ဂဏှာဟိ, အာဇာနေယျဿ ဝါလဓိံ၊

ဣဒံ ပစ္ဆိမကံ တုယှံ, ဇီဝလောကဿ ဒဿနံ’’။

၁၅၄၁။ ‘‘သောဟံ ကိဿ နု ဘာယိဿံ, ယဿ မေ နတ္ထိ ဒုက္ကဋံ၊

ကာယေန ဝါစာ မနသာ, ယေန ဂစ္ဆေယျ ဒုဂ္ဂတိံ’’။

၁၅၄၂။ ‘‘သော အဿရာဇာ ဝိဓုရံ ဝဟန္တော, ပက္ကာမိ ဝေဟာယသမန္တလိက္ခေ၊

သာခါသု သေလေသု အသဇ္ဇမာနော, ကာလာဂိရိံ ခိပ္ပမုပါဂမာသိ’’။

၁၅၄၃။ ‘‘ဣတ္ထိသဟဿံ ဘရိယာနံ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ယက္ခော ဗြာဟ္မဏဝဏ္ဏေန၊

ဝိဓုရံ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ။

စာ-၂၉၇

၁၅၄၄။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ယက္ခော ဗြာဟ္မဏဝဏ္ဏေန၊

ဝိဓုရံ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ။

၁၅၄၅။ ‘‘ဣတ္ထိသဟဿံ ဘရိယာနံ, ဒါသိသတ္တသတာနိ စ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ပဏ္ဍိတော သော ကုဟိံ ဂတော။

၁၅၄၆။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ပဏ္ဍိတော သော ကုဟိံ ဂတော’’။

၁၅၄၇။ ‘‘သစေ သော သတ္တရတ္တေန, နာဂစ္ဆိဿတိ ပဏ္ဍိတော၊

သဗ္ဗေ အဂ္ဂိံ ပဝေက္ခာမ [ပဝိဿာမ (သျာ။)], နတ္ထတ္ထော ဇီဝိတေန နော’’။

၁၅၄၈။ ‘‘ပဏ္ဍိတော စ ဝိယတ္တော စ, ဝိဘာဝီ စ ဝိစက္ခဏော၊

ခိပ္ပံ မောစိယ အတ္တာနံ, မာ ဘာယိတ္ထာဂမိဿတိ’’ [ခိပ္ပံ မောစေဿတ’တ္တာနံ, မာ ဘာထ အာဂမိဿတိ (သီ။ ပီ။)]။

အန္တရပေယျာလံ နာမ။

သာဓုနရဓမ္မကဏ္ဍံ

၁၅၄၉။ ‘‘သော တတ္ထ ဂန္တွာန ဝိစိန္တယန္တော, ဥစ္စာဝစာ စေတနကာ [စေတနတာ (က။)] ဘဝန္တိ၊

နယိမဿ ဇီဝေန မမတ္ထိ ကိဉ္စိ, ဟန္တွာနိမံ ဟဒယမာနယိဿံ’’ [အာဒိယိဿံ (သီ။ ပီ။)]။

၁၅၅၀။ ‘‘သော တတ္ထ ဂန္တွာ ပဗ္ဗတန္တရသ္မိံ [ပဗ္ဗတပါဒသ္မိံ (က။)], အန္တော ပဝိသိတွာန ပဒုဋ္ဌစိတ္တော၊

အသံဝုတသ္မိံ ဇဂတိပ္ပဒေသေ, အဓောသိရံ ဓာရယိ ကာတိယာနော။

၁၅၅၁။ ‘‘သော လမ္ဗမာနော နရကေ ပပါတေ, မဟဗ္ဘယေ လောမဟံသေ ဝိဒုဂ္ဂေ၊

အသန္တသန္တော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌော, ဣစ္စဗြဝိ ပုဏ္ဏကံ နာမ ယက္ခံ။

စာ-၂၉၈

၁၅၅၂။ ‘‘အရိယာဝကာသောသိ အနရိယရူပေါ, အသညတော သညတသန္နိကာသော၊

အစ္စာဟိတံ ကမ္မံ ကရောသိ လုဒြံ, ဘာဝေ စ တေ ကုသလံ နတ္ထိ ကိဉ္စိ။

၁၅၅၃။ ‘‘ယံ မံ ပပါတသ္မိံ ပပါတုမိစ္ဆသိ, ကော နု တဝတ္ထော မရဏေန မယှံ၊

အမာနုသဿေဝ တဝဇ္ဇ ဝဏ္ဏော, အာစိက္ခ မေ တွံ ကတမာသိ ဒေဝတာ’’။

၁၅၅၄။ ‘‘ယဒိ တေ သုတော ပုဏ္ဏကော နာမ ယက္ခော, ရညော ကုဝေရဿ ဟိ သော သဇိဗ္ဗော [သဇီဝေါ (သီ။ ပီ။)]၊

ဘူမိန္ဓရော ဝရုဏော နာမ နာဂေါ, ဗြဟာ သုစီ ဝဏ္ဏဗလူပပန္နော။

၁၅၅၅။ ‘‘တဿာနုဇံ ဓီတရံ ကာမယာမိ, ဣရန္ဓတီ နာမ သာ နာဂကညာ၊

တဿာ သုမဇ္ဈာယ ပိယာယ ဟေတု, ပတာရယိံ တုယှ ဝဓာယ ဓီရ’’။

၁၅၅၆။ ‘‘မာ ဟေဝ တွံ [တေ (သျာ။ က။)] ယက္ခ အဟောသိ မူဠှော, နဋ္ဌာ ဗဟူ ဒုဂ္ဂဟီတေန လောကေ [လောကာ (သီ။ သျာ။ က။)]၊

ကိံ တေ သုမဇ္ဈာယ ပိယာယ ကိစ္စံ, မရဏေန မေ ဣင်္ဃ သုဏောမိ [သုဏောမ (သီ။ ပီ။)] သဗ္ဗံ’’။

၁၅၅၇။ ‘‘မဟာနုဘာဝဿ မဟောရဂဿ, ဓီတုကာမော ဉာတိဘတော [ဉာတိဂတော (ပီ။)] ဟမသ္မိ၊

တံ ယာစမာနံ သသုရော အဝေါစ, ယထာ မမညိံသု သုကာမနီတံ။

စာ-၂၉၉

၁၅၅၈။ ‘‘ဒဇ္ဇေမု ခေါ တေ သုတနုံ သုနေတ္တံ, သုစိမှိတံ စန္ဒနလိတ္တဂတ္တံ၊

သစေ တုဝံ ဟဒယံ ပဏ္ဍိတဿ, ဓမ္မေန လဒ္ဓါ ဣဓ မာဟရေသိ၊

ဧတေန ဝိတ္တေန ကုမာရိ လဗ္ဘာ, နညံ ဓနံ ဥတ္တရိ ပတ္ထယာမ။

၁၅၅၉။ ‘‘ဧဝံ န မူဠှောသ္မိ သုဏောဟိ ကတ္တေ, န စာပိ မေ ဒုဂ္ဂဟိတတ္ထိ ကိဉ္စိ၊

ဟဒယေန တေ ဓမ္မလဒ္ဓေန နာဂါ, ဣရန္ဓတိံ နာဂကညံ ဒဒန္တိ။

၁၅၆၀။ ‘‘တသ္မာ အဟံ တုယှံ ဝဓာယ ယုတ္တော, ဧဝံ မမတ္ထော မရဏေန တုယှံ၊

ဣဓေဝ တံ နရကေ ပါတယိတွာ, ဟန္တွာန တံ ဟဒယမာနယိဿံ’’။

၁၅၆၁။ ‘‘ခိပ္ပံ မမံ ဥဒ္ဓရ ကာတိယာန, ဟဒယေန မေ ယဒိ တေ အတ္ထိ ကိစ္စံ၊

ယေ ကေစိမေ သာဓုနရဿ ဓမ္မာ, သဗ္ဗေဝ တေ ပါတုကရောမိ အဇ္ဇ’’။

၁၅၆၂။ ‘‘သော ပုဏ္ဏကော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ, နဂမုဒ္ဓနိ ခိပ္ပံ ပတိဋ္ဌပေတွာ၊

အဿတ္ထမာသီနံ သမေက္ခိယာန, ပရိပုစ္ဆိ ကတ္တာရမနောမပညံ။

၁၅၆၃။ ‘‘သမုဒ္ဓတော မေသိ တုဝံ ပပါတာ, ဟဒယေန တေ အဇ္ဇ မမတ္ထိ ကိစ္စံ၊

ယေ ကေစိမေ သာဓုနရဿ ဓမ္မာ, သဗ္ဗေဝ မေ ပါတုကရောဟိ အဇ္ဇ’’။

၁၅၆၄။ ‘‘သမုဒ္ဓတော တျသ္မိ အဟံ ပပါတာ, ဟဒယေန မေ ယဒိ တေ အတ္ထိ ကိစ္စံ၊

ယေ ကေစိမေ သာဓုနရဿ ဓမ္မာ, သဗ္ဗေဝ တေ ပါတုကရောမိ အဇ္ဇ’’။

စာ-၃၀၀

၁၅၆၅။ ‘‘ယာတာနုယာယီ စ ဘဝါဟိ မာဏဝ, အလ္လဉ္စ [အဒ္ဒဉ္စ (သီ။ ပီ။)] ပါဏိံ ပရိဝဇ္ဇယဿု၊

မာ စဿု မိတ္တေသု ကဒါစိ ဒုဗ္ဘီ, မာ စ ဝသံ အသတီနံ နိဂစ္ဆေ’’။

၁၅၆၆။ ‘‘ကထံ နု ယာတံ အနုယာယီ ဟောတိ, အလ္လဉ္စ ပါဏိံ ဒဟတေ ကထံ သော၊

အသတီ စ ကာ ကော ပန မိတ္တဒုဗ္ဘော, အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ’’။

၁၅၆၇။ ‘‘အသန္ထုတံ [အသန္ဓဝံ (သျာ။ က။)] နောပိ စ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ, ယော အာသနေနာပိ နိမန္တယေယျ၊

တဿေဝ အတ္ထံ ပုရိသော ကရေယျ, ယာတာနုယာယီတိ တမာဟု ပဏ္ဍိတာ။

၁၅၆၈။ ‘‘ယဿေကရတ္တမ္ပိ ဃရေ ဝသေယျ, ယတ္ထန္နပါနံ ပုရိသော လဘေယျ၊

န တဿ ပါပံ မနသာပိ စိန္တယေ, အဒုဗ္ဘီ ပါဏိံ ဒဟတေ မိတ္တဒုဗ္ဘော။

၁၅၆၉။ ‘‘ယဿ ရုက္ခဿ ဆာယာယ, နိသီဒေယျ သယေယျ ဝါ၊

န တဿ သာခံ ဘဉ္ဇေယျ, မိတ္တဒုဗ္ဘော ဟိ ပါပကော။

၁၅၇၀။ ‘‘ပုဏ္ဏမ္ပိ စေမံ ပထဝိံ ဓနေန, ဒဇ္ဇိတ္ထိယာ ပုရိသော သမ္မတာယ၊

လဒ္ဓါ ခဏံ အတိမညေယျ တမ္ပိ, တာသံ ဝသံ အသတီနံ န ဂစ္ဆေ။

၁၅၇၁။ ‘‘ဧဝံ ခေါ ယာတံ အနုယာယီ ဟောတိ, အလ္လဉ္စ ပါဏိံ ဒဟတေ ပုနေဝံ၊

အသတီ စ သာ သော ပန မိတ္တဒုဗ္ဘော, သော ဓမ္မိကော ဟောတိ ဇဟဿု အဓမ္မံ’’။

သာဓုနရဓမ္မကဏ္ဍံ နာမ။

စာ-၃၀၁

ကာလာဂိရိကဏ္ဍံ

၁၅၇၂။ ‘‘အဝသိံ အဟံ တုယှံ တီဟံ အဂါရေ, အန္နေန ပါနေန ဥပဋ္ဌိတောသ္မိ၊

မိတ္တော မမာသီ ဝိသဇ္ဇာမဟံ တံ, ကာမံ ဃရံ ဥတ္တမပည ဂစ္ဆ။

၁၅၇၃။ ‘‘အပိ ဟာယတု နာဂကုလာ [နာဂကုလဿ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] အတ္ထော, အလမ္ပိ မေ နာဂကညာယ ဟောတု၊

သော တွံ သကေနေဝ သုဘာသိတေန, မုတ္တောသိ မေ အဇ္ဇ ဝဓာယ ပည’’။

၁၅၇၄။ ‘‘ဟန္ဒ တုဝံ ယက္ခ မမမ္ပိ နေဟိ, သသုရံ တေ [သဿုရံ နု တေ (သီ။ သျာ။ ပီ။ က။)] အတ္ထံ မယိ စရဿု၊

မယဉ္စ နာဂါဓိပတိံ ဝိမာနံ, ဒက္ခေမု နာဂဿ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ’’။

၁၅၇၅။ ‘‘ယံ ဝေ နရဿ အဟိတာယ အဿ, န တံ ပညော အရဟတိ ဒဿနာယ၊

အထ ကေန ဝဏ္ဏေန အမိတ္တဂါမံ, တုဝမိစ္ဆသိ ဥတ္တမပည ဂန္တုံ’’။

၁၅၇၆။ ‘‘အဒ္ဓါ ပဇာနာမိ အဟမ္ပိ ဧတံ, န တံ ပညော အရဟတိ ဒဿနာယ၊

ပါပဉ္စ မေ နတ္ထိ ကတံ ကုဟိဉ္စိ, တသ္မာ န သင်္ကေ မရဏာဂမာယ’’။

၁၅၇၇။ ‘‘ဟန္ဒ စ ဌာနံ အတုလာနုဘာဝံ, မယာ သဟ ဒက္ခသိ ဧဟိ ကတ္တေ၊

ယတ္ထစ္ဆတိ နစ္စဂီတေဟိ နာဂေါ, ရာဇာ ယထာ ဝေဿဝဏော နဠိညံ [နိဠိညံ (သျာ။), နိဠညံ (က။)]။

စာ-၃၀၂

၁၅၇၈။ ‘‘တံ နာဂကညာ စရိတံ ဂဏေန, နိကီဠိတံ နိစ္စမဟော စ ရတ္တိံ၊

ပဟူတမာလျံ [ဗဟုတ္တမလ္လံ (က။)] ဗဟုပုပ္ဖဆန္နံ [ဗဟုပုပ္ဖသဉ္ဆန္နံ (က။)], ဩဘာသတီ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ။

၁၅၇၉။ ‘‘အန္နေန ပါနေန ဥပေတရူပံ, နစ္စေဟိ ဂီတေဟိ စ ဝါဒိတေဟိ၊

ပရိပူရံ ကညာဟိ အလင်္ကတာဟိ, ဥပသောဘတိ ဝတ္ထပိလန္ဓနေန [ဝတ္ထပိလန္ဓနေဟိ (က။)]။

၁၅၈၀။ ‘‘သော ပုဏ္ဏကော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ, နိသီဒယီ ပစ္ဆတော အာသနသ္မိံ၊

အာဒါယ ကတ္တာရမနောမပညံ, ဥပါနယီ ဘဝနံ နာဂရညော။

၁၅၈၁။ ‘‘ပတွာန ဌာနံ အတုလာနုဘာဝံ, အဋ္ဌာသိ ကတ္တာ ပစ္ဆတော ပုဏ္ဏကဿ၊

သာမဂ္ဂိ ပေက္ခမာနော [သာမဂ္ဂိပေက္ခီ ပန (သီ။ သျာ။ ပီ။)] နာဂရာဇာ, ပုဗ္ဗေဝ ဇာမာတရမဇ္ဈဘာသထ’’။

၁၅၈၂။ ‘‘ယန္နု တုဝံ အဂမာ မစ္စလောကံ, အနွေသမာနော ဟဒယံ ပဏ္ဍိတဿ၊

ကစ္စိ သမိဒ္ဓေန ဣဓာနုပတ္တော, အာဒါယ ကတ္တာရမနောမပညံ’’။

၁၅၈၃။ ‘‘အယဉှိ သော အာဂတော ယံ တွမိစ္ဆသိ, ဓမ္မေန လဒ္ဓေါ မမ ဓမ္မပါလော၊

တံ ပဿထ သမ္မုခါ [တံ ပဿ ဓမ္မံ သမုခါ (က။)] ဘာသမာနံ, သုခေါ ဟဝေ [ဘဝေ (ပီ။)] သပ္ပုရိသေဟိ သင်္ဂမော’’။

ကာလာဂိရိကဏ္ဍံ နာမ။

စာ-၃၀၃

၁၅၈၄။ ‘‘အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ ဒိသွာန, မစ္စော မစ္စုဘယဋ္ဋိတော [ဘယဒ္ဒိတော (သီ။ ပီ။)]၊

ဗျမှိတော နာဘိဝါဒေသိ, နယိဒံ ပညဝတာမိဝ’’။

၁၅၈၅။ ‘‘န စမှိ ဗျမှိတော နာဂ, န စ မစ္စုဘယဋ္ဋိတော၊

န ဝဇ္ဈော အဘိဝါဒေယျ, ဝဇ္ဈံ ဝါ နာဘိဝါဒယေ။

၁၅၈၆။ ‘‘ကထံ နော အဘိဝါဒေယျ, အဘိဝါဒါပယေထ ဝေ၊

ယံ နရော ဟန္တုမိစ္ဆေယျ, တံ ကမ္မံ နုပပဇ္ဇတိ’’။

၁၅၈၇။ ‘‘ဧဝမေတံ ယထာ ဗြူသိ, သစ္စံ ဘာသသိ ပဏ္ဍိတ၊

န ဝဇ္ဈော အဘိဝါဒေယျ, ဝဇ္ဈံ ဝါ နာဘိဝါဒယေ။

၁၅၈၈။ ‘‘ကထံ နော အဘိဝါဒေယျ, အဘိဝါဒါပယေထ ဝေ၊

ယံ နရော ဟန္တုမိစ္ဆေယျ, တံ ကမ္မံ နုပပဇ္ဇတိ’’။

၁၅၈၉။ ‘‘အသဿတံ သဿတံ နု တဝယိဒံ, ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ [ဣဒ္ဓိံ ဇုတိံ ဗလံ ဝီရိယူပပတ္တိ (က။)]၊

ပုစ္ဆာမိ တံ နာဂရာဇေတမတ္ထံ, ကထံ နု တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ။

၁၅၉၀။ ‘‘အဓိစ္စလဒ္ဓံ ပရိဏာမဇံ တေ, သယံကတံ ဥဒါဟု ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊

အက္ခာဟိ မေ နာဂရာဇေတမတ္ထံ, ယထေဝ တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ။

၁၅၉၁။ ‘‘နာဓိစ္စလဒ္ဓံ န ပရိဏာမဇံ မေ, န သယံကတံ နာပိ ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊

သကေဟိ ကမ္မေဟိ အပါပကေဟိ, ပုညေဟိ မေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ’’။

၁၅၉၂။ ‘‘ကိံ တေ ဝတံ ကိံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ, ကိဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ, ဣဒဉ္စ တေ နာဂ မဟာဝိမာနံ’’။

စာ-၃၀၄

၁၅၉၃။ ‘‘အဟဉ္စ ဘရိယာ စ မနုဿလောကေ, သဒ္ဓါ ဥဘော ဒါနပတီ အဟုမှာ၊

ဩပါနဘူတံ မေ ဃရံ တဒါသိ, သန္တပ္ပိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ။

၁၅၉၄။ ‘‘မာလဉ္စ ဂန္ဓဉ္စ ဝိလေပနဉ္စ, ပဒီပိယံ သေယျမုပဿယဉ္စ၊

အစ္ဆာဒနံ သာယနမန္နပါနံ, သက္ကစ္စ ဒါနာနိ အဒမှ တတ္ထ။

၁၅၉၅။ ‘‘တံ မေ ဝတံ တံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ, တဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ, ဣဒဉ္စ မေ ဓီရ မဟာဝိမာနံ’။

၁၅၉၆။ ‘‘ဧဝံ စေ တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ, ဇာနာသိ ပုညာနံ ဖလူပပတ္တိံ၊

တသ္မာ ဟိ ဓမ္မံ စရ အပ္ပမတ္တော, ယထာ ဝိမာနံ ပုန မာဝသေသိ’။

၁၅၉၇။ ‘‘နယိဓ သန္တိ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ, ယေသန္နပါနာနိ ဒဒေမု ကတ္တေ၊

အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ, ယထာ ဝိမာနံ ပုန မာဝသေမ’’။

၁၅၉၈။ ‘‘ဘောဂီ ဟိ တေ သန္တိ ဣဓူပပန္နာ, ပုတ္တာ စ ဒါရာ အနုဇီဝိနော စ၊

တေသု တုဝံ ဝစသာ ကမ္မုနာ စ, အသမ္ပဒုဋ္ဌော စ ဘဝါဟိ နိစ္စံ။

၁၅၉၉။ ‘‘ဧဝံ တုဝံ နာဂ အသမ္ပဒေါသံ, အနုပါလယ ဝစသာ ကမ္မုနာ စ၊

ဌတွာ ဣဓ ယာဝတာယုကံ ဝိမာနေ, ဥဒ္ဓံ ဣတော ဂစ္ဆသိ ဒေဝလောကံ’’။

စာ-၃၀၅

၁၆၀၀။ ‘‘အဒ္ဓါ ဟိ သော သောစတိ ရာဇသေဋ္ဌော, တယာ ဝိနာ ယဿ တုဝံ သဇိဗ္ဗော၊

ဒုက္ခူပနီတောပိ တယာ သမေစ္စ, ဝိန္ဒေယျ ပေါသော သုခမာတုရောပိ’’။

၁၆၀၁။ ‘‘အဒ္ဓါ သတံ ဘာသသိ နာဂ ဓမ္မံ, အနုတ္တရံ အတ္ထပဒံ သုစိဏ္ဏံ၊

ဧတာဒိသိယာသု ဟိ အာပဒါသု, ပညာယတေ မာဒိသာနံ ဝိသေသော’’။

၁၆၀၂။ ‘‘အက္ခာဟိ နော တာယံ မုဓာ နု လဒ္ဓေါ, အက္ခေဟိ နော တာယံ အဇေသိ ဇူတေ၊

ဓမ္မေန လဒ္ဓေါ ဣတိ တာယမာဟ [မာ’ယ’မာဟ (သျာ။)], ကထံ နု တွံ ဟတ္ထမိမဿ မာဂတော’’။

၁၆၀၃။ ‘‘ယော မိဿရော တတ္ထ အဟောသိ ရာဇာ, တမာယမက္ခေဟိ အဇေသိ ဇူတေ၊

သော မံ ဇိတော ရာဇာ ဣမဿဒါသိ, ဓမ္မေန လဒ္ဓေါသ္မိ အသာဟသေန။

၁၆၀၄။ ‘‘မဟောရဂေါ အတ္တမနော ဥဒဂ္ဂေါ, သုတွာန ဓီရဿ သုဘာသိတာနိ၊

ဟတ္ထေ ဂဟေတွာန အနောမပညံ, ပါဝေက္ခိ ဘရိယာယ တဒါ သကာသေ။

၁၆၀၅။ ‘‘ယေန တွံ ဝိမလေ ပဏ္ဍု, ယေန ဘတ္တံ န ရုစ္စတိ၊

န စ မေ တာဒိသော ဝဏ္ဏော, အယမေသော တမောနုဒေါ။

၁၆၀၆။ ‘‘ယဿ တေ ဟဒယေနတ္ထော, အာဂတာယံ ပဘင်္ကရော၊

တဿ ဝါကျံ နိသာမေဟိ, ဒုလ္လဘံ ဒဿနံ ပုန။

၁၆၀၇။ ‘‘ဒိသွာန တံ ဝိမလာ ဘူရိပညံ, ဒသင်္ဂုလီ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ၊

ဟဋ္ဌေန ဘာဝေန ပတီတရူပါ, ဣစ္စဗြဝိ ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ။

၁၆၀၈။ ‘‘အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ ဒိသွာန, မစ္စော မစ္စုဘယဋ္ဋိတော၊

ဗျမှိတော နာဘိဝါဒေသိ, နယိဒံ ပညဝတာမိဝ’’။

စာ-၃၀၆

၁၆၀၉။ ‘‘န စမှိ ဗျမှိတော နာဂိ, န စ မစ္စုဘယဋ္ဋိတော၊

န ဝဇ္ဈော အဘိဝါဒေယျ, ဝဇ္ဈံ ဝါ နာဘိဝါဒယေ။

၁၆၁၀။ ‘‘ကထံ နော အဘိဝါဒေယျ, အဘိဝါဒါပယေထ ဝေ၊

ယံ နရော ဟန္တုမိစ္ဆေယျ, တံ ကမ္မံ နုပပဇ္ဇတိ’’။

၁၆၁၁။ ‘‘ဧဝမေတံ ယထာ ဗြူသိ, သစ္စံ ဘာသသိ ပဏ္ဍိတ၊

န ဝဇ္ဈော အဘိဝါဒေယျ, ဝဇ္ဈံ ဝါ နာဘိဝါဒယေ။

၁၆၁၂။ ‘‘ကထံ နော အဘိဝါဒေယျ, အဘိဝါဒါပယေထ ဝေ၊

ယံ နရော ဟန္တုမိစ္ဆေယျ, တံ ကမ္မံ နုပပဇ္ဇတိ’’။

၁၆၁၃။ ‘‘အသဿတံ သဿတံ နု တဝယိဒံ, ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ နာဂကညေတမတ္ထံ, ကထံ နု တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ။

၁၆၁၄။ ‘‘အဓိစ္စလဒ္ဓံ ပရိဏာမဇံ တေ, သယံကတံ ဥဒါဟု ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊

အက္ခာဟိ မေ နာဂကညေတမတ္ထံ, ယထေဝ တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ’’။

၁၆၁၅။ ‘‘နာဓိစ္စလဒ္ဓံ န ပရိဏာမဇံ မေ, န သယံ ကတံ နာပိ ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊

သကေဟိ ကမ္မေဟိ အပါပကေဟိ, ပုညေဟိ မေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ’’။

၁၆၁၆။ ‘‘ကိံ တေ ဝတံ ကိံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ, ကိဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ, ဣဒဉ္စ တေ နာဂိ မဟာဝိမာနံ’’။

၁၆၁၇။ ‘‘အဟဉ္စ ခေါ သာမိကော စာပိ မယှံ, သဒ္ဓါ ဥဘော ဒါနပတီ အဟုမှာ၊

ဩပါနဘူတံ မေ ဃရံ တဒါသိ, သန္တပ္ပိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ။

စာ-၃၀၇

၁၆၁၈။ ‘‘မာလဉ္စ ဂန္ဓဉ္စ ဝိလေပနဉ္စ, ပဒီပိယံ သေယျမုပဿယဉ္စ၊

အစ္ဆာဒနံ သာယနမန္နပါနံ, သက္ကစ္စံ ဒါနာနိ အဒမှ တတ္ထ။

၁၆၁၉။ ‘‘တံ မေ ဝတံ တံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ, တဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဣဒ္ဓီဇုတီဗလဝီရိယူပပတ္တိ, ဣဒဉ္စ မေ ဓီရ မဟာဝိမာနံ’’။

၁၆၂၀။ ‘‘ဧဝံ စေ တေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာနံ, ဇာနာသိ ပုညာနံ ဖလူပပတ္တိံ၊

တသ္မာ ဟိ ဓမ္မံ စရ အပ္ပမတ္တာ, ယထာ ဝိမာနံ ပုန မာဝသေသိ’’။

၁၆၂၁။ ‘‘နယိဓ သန္တိ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ, ယေသန္နပါနာနိ ဒဒေမု ကတ္တေ၊

အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ, ယထာ ဝိမာနံ ပုန မာဝသေမ’’။

၁၆၂၂။ ‘‘ဘောဂီ ဟိ တေ သန္တိ ဣဓူပပန္နာ, ပုတ္တာ စ ဒါရာ အနုဇီဝိနော စ၊

တေသု တုဝံ ဝစသာ ကမ္မုနာ စ, အသမ္ပဒုဋ္ဌာ စ ဘဝါဟိ နိစ္စံ။

၁၆၂၃။ ‘‘ဧဝံ တုဝံ နာဂိ အသမ္ပဒေါသံ, အနုပါလယ ဝစသာ ကမ္မုနာ စ၊

ဌတွာ ဣဓ ယာဝတာယုကံ ဝိမာနေ, ဥဒ္ဓံ ဣတော ဂစ္ဆသိ ဒေဝလောကံ’’။

၁၆၂၄။ ‘‘အဒ္ဓါ ဟိ သော သောစတိ ရာဇသေဋ္ဌော, တယာ ဝိနာ ယဿ တုဝံ သဇိဗ္ဗော၊

ဒုက္ခူပနီတောပိ တယာ သမေစ္စ, ဝိန္ဒေယျ ပေါသော သုခမာတုရောပိ’’။

စာ-၃၀၈

၁၆၂၅။ ‘‘အဒ္ဓါ သတံ ဘာသသိ နာဂိ ဓမ္မံ, အနုတ္တရံ အတ္ထပဒံ သုစိဏ္ဏံ၊

ဧတာဒိသိယာသု ဟိ အာပဒါသု, ပညာယတေ မာဒိသာနံ ဝိသေသော’’။

၁၆၂၆။ ‘‘အက္ခာဟိ နော တာယံ မုဓာ နု လဒ္ဓေါ, အက္ခေဟိ နော တာယံ အဇေသိ ဇူတေ၊

ဓမ္မေန လဒ္ဓေါ ဣတိ တာယမာဟ, ကထံ နု တွံ ဟတ္ထမိမဿ မာဂတော’’။

၁၆၂၇။ ‘‘ယော မိဿရော တတ္ထ အဟောသိ ရာဇာ, တမာယမက္ခေဟိ အဇေသိ ဇူတေ၊

သော မံ ဇိတော ရာဇာ ဣမဿဒါသိ, ဓမ္မေန လဒ္ဓေါသ္မိ အသာဟသေန။

၁၆၂၈။ ‘‘ယထေဝ ဝရုဏော နာဂေါ, ပဉှံ ပုစ္ဆိတ္ထ ပဏ္ဍိတံ၊

တထေဝ နာဂကညာပိ, ပဉှံ ပုစ္ဆိတ္ထ ပဏ္ဍိတံ။

၁၆၂၉။ ‘‘ယထေဝ ဝရုဏံ နာဂံ, ဓီရော တောသေသိ ပုစ္ဆိတော၊

တထေဝ နာဂကညမ္ပိ, ဓီရော တောသေသိ ပုစ္ဆိတော။

၁၆၃၀။ ‘‘ဥဘောပိ တေ အတ္တမနေ ဝိဒိတွာ, မဟောရဂံ နာဂကညဉ္စ ဓီရော [ဝိဓူရော (က။)]၊

အဆမ္ဘီ အဘီတော အလောမဟဋ္ဌော, ဣစ္စဗြဝိ ဝရုဏံ နာဂရာဇာနံ။

၁၆၃၁။ ‘‘မာ ရောဓယိ [မာ ဟေဌယိ (ပီ။)] နာဂ အာယာဟမသ္မိ, ယေန တဝတ္ထော ဣဒံ သရီရံ၊

ဟဒယေန မံသေန ကရောဟိ ကိစ္စံ, သယံ ကရိဿာမိ ယထာမတိ တေ’’။

၁၆၃၂။ ‘‘ပညာ ဟဝေ ဟဒယံ ပဏ္ဍိတာနံ, တေ တျမှ ပညာယ မယံ သုတုဋ္ဌာ၊

အနူနနာမော လဘတဇ္ဇ ဒါရံ, အဇ္ဇေဝ တံ ကုရုယော ပါပယာတု’’။

စာ-၃၀၉

၁၆၃၃။ ‘‘သ ပုဏ္ဏကော အတ္တမနော ဥဒဂ္ဂေါ, ဣရန္ဓတိံ နာဂကညံ လဘိတွာ၊

ဟဋ္ဌေန ဘာဝေန ပတီတရူပေါ, ဣစ္စဗြဝိ ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ။

၁၆၃၄။ ‘‘ဘရိယာယ မံ တွံ အကရိ သမင်္ဂိံ, အဟဉ္စ တေ ဝိဓုရ ကရောမိ ကိစ္စံ၊

ဣဒဉ္စ တေ မဏိရတနံ ဒဒါမိ, အဇ္ဇေဝ တံ ကုရုယော ပါပယာမိ’’။

၁၆၃၅။ ‘‘အဇေယျမေသာ တဝ ဟောတု မေတ္တိ, ဘရိယာယ ကစ္စာန ပိယာယ သဒ္ဓိံ၊

အာနန္ဒိ ဝိတ္တော [အာနန္ဒစိတ္တော (သျာ။ ပီ။)] သုမနော ပတီတော, ဒတွာ မဏိံ မဉ္စ နယိန္ဒပတ္ထံ။

၁၆၃၆။ ‘‘သ ပုဏ္ဏကော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ, နိသီဒယီ ပုရတော အာသနသ္မိံ၊

အာဒါယ ကတ္တာရမနောမပညံ, ဥပါနယီ နဂရံ ဣန္ဒပတ္ထံ။

၁၆၃၇။ ‘‘မနော မနုဿဿ ယထာပိ ဂစ္ဆေ, တတောပိဿ ခိပ္ပတရံ [တတောပိ သံခိပ္ပတရံ (သီ။ ပီ။)] အဟောသိ၊

သ ပုဏ္ဏကော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ, ဥပါနယီ နဂရံ ဣန္ဒပတ္ထံ’’။

၁၆၃၈။ ‘‘ဧတိန္ဒပတ္ထံ နဂရံ ပဒိဿတိ, ရမ္မာနိ စ အမ္ဗဝနာနိ ဘာဂသော၊

အဟဉ္စ ဘရိယာယ သမင်္ဂိဘူတော, တုဝဉ္စ ပတ္တောသိ သကံ နိကေတံ’’။

၁၆၃၉။ ‘‘သ ပုဏ္ဏကော ကုရူနံ ကတ္တုသေဋ္ဌံ, ဩရောပိယ ဓမ္မသဘာယ မဇ္ဈေ၊

အာဇညမာရုယှ အနောမဝဏ္ဏော, ပက္ကာမိ ဝေဟာယသမန္တလိက္ခေ။

စာ-၃၁၀

၁၆၄၀။ ‘‘တံ ဒိသွာ ရာဇာ ပရမပ္ပတီတော, ဥဋ္ဌာယ ဗာဟာဟိ ပလိဿဇိတွာ၊

အဝိကမ္ပယံ ဓမ္မသဘာယ မဇ္ဈေ, နိသီဒယီ ပမုခမာသနသ္မိံ’’။

၁၆၄၁။ ‘‘တွံ နော ဝိနေတာသိ ရထံဝ နဒ္ဓံ, နန္ဒန္တိ တံ ကုရုယော ဒဿနေန၊

အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ, ကထံ ပမောက္ခော အဟု မာဏဝဿ’’။

၁၆၄၂။ ‘‘ယံ မာဏဝေါတျာဘိဝဒီ ဇနိန္ဒ, န သော မနုဿော နရဝီရသေဋ္ဌ၊

ယဒိ တေ သုတော ပုဏ္ဏကော နာမ ယက္ခော, ရညော ကုဝေရဿ ဟိ သော သဇိဗ္ဗော။

၁၆၄၃။ ‘‘ဘူမိန္ဓရော ဝရုဏော နာမ နာဂေါ, ဗြဟာ သုစီ ဝဏ္ဏဗလူပပန္နော၊

တဿာနုဇံ ဓီတရံ ကာမယာနော, ဣရန္ဓတီ နာမ သာ နာဂကညာ။

၁၆၄၄။

အရင်းအမြစ်များ