ဓမ္မလမ်း
← မိလိန္ဒပဉှပါဠိ

မိလိန္ဒပဉှပါဠိ

ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။

စာ-၃၅၅

‘‘‘သစေ မေ ဥပနာမေန္တိ, ယထာလဒ္ဓံ တပဿိနော၊

သဗ္ဗေ သံဝိဘဇိတွာန, တတော ဘုဉ္ဇာမိ ဘောဇန’’’န္တိ။

ဝါယသင်္ဂပဉှော နဝမော။

၁၀။ မက္ကဋင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘မက္ကဋဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မက္ကဋော ဝါသမုပဂစ္ဆန္တော တထာရူပေ ဩကာသေ မဟတိမဟာရုက္ခေ ပဝိဝိတ္တေ သဗ္ဗဋ္ဌကသာခေ [သဗ္ဗတ္ထကသာခေ (သျာ။), သဗ္ဗဋ္ဌသာခေ (က။)] ဘီရုတ္တာဏေ ဝါသမုပဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လဇ္ဇိံ ပေသလံ သီလဝန္တံ ကလျာဏဓမ္မံ ဗဟုဿုတံ ဓမ္မဓရံ ဝိနယဓရံ ပိယံ ဂရုဘာဝနီယံ ဝတ္တာရံ ဝစနက္ခမံ ဩဝါဒကံ ဝိညာပကံ သန္ဒဿကံ သမာဒပကံ သမုတ္တေဇကံ သမ္ပဟံသကံ ဧဝရူပံ ကလျာဏမိတ္တံ အာစရိယံ နိဿာယ ဝိဟရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မက္ကဋဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မက္ကဋော ရုက္ခေ ယေဝ စရတိ တိဋ္ဌတိ နိသီဒတိ, ယဒိ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမတိ, တတ္ထေဝ ရတ္တိံ ဝါသမနုဘဝတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပဝနာဘိမုခေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ပဝနေ ယေဝ ဌာနစင်္ကမနိသဇ္ဇာသယနံ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိတဗ္ဗံ, တတ္ထေဝ သတိပဋ္ဌာနမနုဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မက္ကဋဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘စင်္ကမန္တောပိ တိဋ္ဌန္တော, နိသဇ္ဇာသယနေန ဝါ၊

ပဝနေ သောဘတေ ဘိက္ခု, ပဝနန္တံဝ ဝဏ္ဏိတ’’’န္တိ။

မက္ကဋင်္ဂပဉှော ဒသမော။

ဂဒြဘဝဂ္ဂေါ ပဌမော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဂဒြဘော စေဝ [ဃောရဿရော စ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ကုက္ကုဋော, ကလန္ဒော ဒီပိနိ ဒီပိကော၊

ကုမ္မော ဝံသော စ စာပေါ စ, ဝါယသော အထ မက္ကဋောတိ။

၁၀-ကဌိနတပနပဥှာ (နေ၏ ပြင်းစွာ ထွန်းလင်းတောက်ပမှု ပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဆောင်းတွင်း၌ နေသည် အဘယ့်ကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ထွန်းလင်း တောက်ပပါသနည်း။ နွေလအခါ၌ ထိုဆောင်းတွင်းအတူ အဘယ့်ကြောင့် မထွန်းလင်း မတောက်ပပါ သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နွေလအခါ၌ မြူမှုန် အညစ်အကြေးသည် အစဥ် ကပ်ငြိစုဝေး၏။ လေကြောင့် ချောက်ချားထကြွကုန်သော မြူတို့သည် ကောင်းကင်သို့ အစဥ် တက်ရောက်ကုန်၏။ ကောင်းကင်၌လည်း တိမ်တိုက်တို့သည် အလွန် ထူထပ်ကုန်၏။ လေပြင်းသည်လည်း လွန်စွာ တိုက်ခတ် လာ၏။ ထိုအလုံးစုံတို့သည် အထူးထူးအားဖြင့် ရောယှက်ကုန်လျက် အညီအမျှပင် စပ်ယှဥ်ကုန်၍ နေရောင်ခြည်တို့ကို ဆို့ပိတ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် နွေလအခါ၌ နေသည် နုံ့နုံ့ညင်းညင်း ထွန်းလင်း တောက်ပ၏။ မင်းမြတ် ဆောင်းတွင်း၌မူ အောက်၌ မြေကြီးသည် အေးမြ၏။ အထက်ကောင်းကင်၌ ကြီးစွာသော မိုးတိမ်သည် လွှမ်းမိုး၍ တည်၏။ မြူမှုန် အညစ်အကြေးသည် ငြိမ်သက်၏။ မြူမှုန်သည်လည်း ငြိမ်ငြိမ် ကောင်းကင်၌ ရွေ့ရှား၏။ ကောင်းကင်သည်လည်း တိမ်တိုက် ကင်း၏။ လေသည်လည်း အေးအေး ညင်းညင်း တိုက်၏။ ထို (တိမ်စသော) ဘေးရန်တို့၏ ကင်းခြင်းကြောင့် နေရောင်ခြည်တို့သည် အထူး သဖြင့် စင်ကြယ်ကုန်၏။ ဘေးရန်မှ လွတ်သော နေ၏ အရောင်အလင်းသည် လွန်စွာ ထွန်းလင်း တောက်ပ၏။ မင်းမြတ် ဆောင်းတွင်း၌ နေသည် ပြင်းထန်စွာ ထွန်းလင်းတောက်ပ၏၊ နွေလအခါ၌ ထိုဆောင်းတွင်းအတူ မထွန်းလင်း မတောက်ပ။ ဤသည်လျှင် ဤအရာ၌ အကြောင်းတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဘေးရန်အားလုံးမှ လွတ်သော နေသည် ပြင်းထန်စွာ ထွန်းလင်းတောက်ပ၏။ မိုးစသော ဘေးရန်နှင့်တကွဖြစ်သော နေသည် ပြင်းထန်စွာ မထွန်းလင်း မတောက်ပပါဟု (လျှောက်၏)။ ဆယ်ခုမြောက် ကဌိနတပနပဥှာ ပြီး၏။ နှစ်ခုမြောက် နိပ္ပပဉ္စဝဂ် ပြီး၏။ ဤနိပ္ပပဉ္စဝဂ်၌ အမေးပုစ္ဆာပြဿနာ ဆယ်ပါးတို့တည်း။ ၃-ဝေဿန္တရဝဂ် ၁-ဝေဿန္တရပဥှာ (ဝေဿန္တရာမင်းကြီး၏ ပေးလှူမှု ပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဘုရားလောင်းအားလုံးတို့သည်ပင် သား မယားကို ပေးလှူကြပါသ လော။ သို့မဟုတ် ဝေဿန္တရာမင်းသည်သာ သား မယားကို ပေးလှူပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းအားလုံးတို့သည်ပင် သားမယားကို ပေးလှူကြကုန်၏။ ဝေဿန္တရာမင်းသည်သာ သားမယားကို ပေးလှူသည် မဟုတ်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန စင်စစ်သော်ကား (ထိုဘုရားလောင်းတို့သည်) ထိုသားမယားတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပေးလှူကြပါကုန်သလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မယားသည် အလိုတူ၏။ သူငယ်တို့သည်ကား မသိ မလိမ္မာသေးသည်၏ အဖြစ် ကြောင့် ငိုမြည်တမ်းကုန်၏။ ထိုသူငယ်တို့သည် အကျိုးအားဖြင့် အကယ်၍ သိကုန်ငြားအံ့၊ ဝမ်းမြောက်ကုန်ရာ၏။ မငိုယို မမြည်တမ်းကုန်ရာဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုဘုရားလောင်းသည် မိမိ၏ ရင်သွေးဖြစ်ကုန်သော ချစ်လှစွာကုန်သော သားသမီးတို့ကို (ဇူဇကာ) ပုဏ္ဏားအား ကျွန်အလို့ငှါ ပေးလှူလေ၏။ (ထိုပေးလှူခြင်းဖြင့်) ဘုရားလောင်း သည် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုတော်မူပါပေ၏။ ထိုဘုရားလောင်းသည် မိမိ၏ ရင်သွေးဖြစ်ကုန်သော၊ ချစ်လှစွာကုန်သော၊ မလိမ္မာသေးကုန်သော၊ နုနယ်ကုန်သော သားသမီးတိုု့ကို နွယ်ဖြင့် တုပ်နှောင်၍ နွယ်ဖြင့် ဆွဲငင်သည်တို့ကို မြင်ပါလျက် လျစ်လျူ ရှု၍ နေနိုင်ဘိ၏။ ဤလျစ်လျူရှု၍ နေခြင်းသည်လည်း နှစ်ကြိမ်မြောက် ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အလွန်ပြုနိုင်ခဲသော ပြုခြင်းပင်တည်း။ ထိုဘုရားလောင်းသည် မိမိအားအစွမ်းဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်၍ ပြေးလာကုန်သော၊ ကြောက် လန့်၍ ကပ်လာကုန်သော သားသမီးတို့ကို တစ်ဖန်လျှင် နွယ်ဖြင့် တုပ်နှောင်၍ ပေး၏။ ဤသို့ ပေးခြင်း သည်လည်း သုံးကြိမ်မြောက်ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အထူးသဖြင့် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုခြင်းပင်တည်း။ ထိုဘုရားလောင်းသည် “ခမည်းတော် ဤသူကား ဘီလူးပါတည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့ကို စားခြင်းငှါ ဆောင်ယူပါ၏”ဟု ငိုယိုမြည်တမ်းကုန်သော သားသမီးတို့ကို မကြောက်ကြကုန်လင့်”ဟု သက်သာရာကို မရစေ။ ဤသို့ မရစေခြင်းသည်လည်း လေးကြိမ်မြောက်ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အထူးသဖြင့် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုခြင်းပင်တည်း။ ထိုဘုရားလောင်းသည် ဇာလီမင်းသားကလေးက ငိုယိုလျက် ခြေအစုံတို့၌ ဝပ်တွား၍ “ခမည်းတော် မသင့်တော်ပါ၊ ကဏှာဇိန် (နှမငယ်) ကို ပြန်လာပါစေလော့။ အကျွန်ုပ်သည်သာ ဘီလူးနှင့် အတူတကွ လိုက်ပါသွားပါအံ့။ ဘီလူးသည် အကျွန်ုပ်ကို စားပါစေလော့”ဟု တောင်းပန်လျက် လက်မခံ။ ဤသို့ လက်မခံခြင်းသည်လည်း ငါးကြိမ်မြောက် ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အထူးသဖြင့် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုခြင်းပင်တည်း။ ထိုဘုရားလောင်းသည် ဇာလီမင်းသားက “ခမည်းတော် သင်ခမည်းတော်သည် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော အကျွန်ုပ်တို့ကို တွေ့ မြင်ရပါလျက် လူမရှိသော တောကြီးမြိုင်ယံ၌ ဘီလူးဆောင်ယူ သည်ရှိသော် တားမြစ်တော်မမူပေ။ သင်ခမည်းတော်၏ နှလုံးတော်သည် ကျောက်ခဲအတိ ဖြစ်လေဘိ သလော”ဟု ငိုယိုမြည်တမ်းစဥ် ငဲ့ညှာသနားခြင်း အမှုကို မပြု။ ဤသို့ မပြုခြင်းသည်လည်း ခြောက်ကြိမ် မြောက် ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အထူးသဖြင့် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုခြင်းပင်တည်း။ ထိုဘုရားလောင်းသည် ကြောက်ကြောက်လန့်လန့် ရှိုက်ကြီးတငင် ငိုယိုနေစဥ် ဆောင်ယူအပ်ကုန်သောသူငယ်တို့သည် မမြင်ရခြင်းသို့ ရောက်ကုန်လတ်သော် (ဘုရားလောင်း၏) နှလုံးတော်သည် အစိတ် တစ်ရာလည်းကောင်း၊ အစိတ်တစ်ထောင်လည်းကောင်း မကွဲခဲ့ပေ။ ဤသို့ မကွဲခြင်းသည်လည်း ခုနစ်ကြိမ် မြောက် ပြုနိုင်ခဲသည်ထက် အထူးသဖြင့် ပြုနိုင်ခဲသောအမှုကို ပြုခြင်းပင်တည်း။ ကောင်းမှုကို အလိုရှိသောသူသည် သူတစ်ပါးကို ဆင်းရဲစေသဖြင့် အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း၊ စင်စစ် မိမိကိုယ်ကိုသာ့ပေးလှူအပ် သည် မဟုတ်ပါလောဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘုရားလောင်း၏ ကျော်စောသံသည် တစ်သောင်းသော လောကဓာတ်ဝယ် နတ်ဗြဟ္မာနှင့်တကွသော လူတို့၌ ပျံ့နှံ့၍ တက်၏။ နတ်တို့သည် နတ်ပြည်၌ ချီးကျူး ထောမနာကုန်၏။ အသုရာတို့သည် အသုရာပြည်၌ ချီးကျူး ထောမနာကုန်၏။ ဂဠုန်တို့သည် ဂဠုန်ပြည်၌ ချီးကျူး ထောမနာကုန်၏။ နဂါးတို့သည် နဂါးပြည်၌ ချီးကျူး ထောမနာကုန်၏။ ဘီလူးတို့သည် ဘီလူးပြည်၌ ချီးကျူး ထောမနာကုန်၏။ အစဥ်သဖြင့် ထိုဘုရားလောင်း၏ ကျော်စောသံသည် ယခု ဤအခါ ဤအရပ်၌ ငါတို့၏ အခွင့်အခိုက်သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့၏။ ထိုအလှူသည် ကောင်းစွာ ပေးလှူအပ်သော အလှူတည်း။ သို့မဟုတ် မကောင်းသဖြင့် ပေးလှူအပ်သော အလှူတည်းဟု ထိုအလှူကို ငါတို့ ချီးကျူး,ကဲ့ရဲ့ကုန်လျက် နေကြပေကုန်၏။ မင်းမြတ် စင်စစ်လျှင် ထိုချီးကျူးသံသည် သိမ်မွေ့ကုန်သော၊ သိကြားလိမ္မာကုန်သော၊ သိမြင်နိုင်ကုန်သော၊ ပညာရှိကုန်သော ဘုရားလောင်းတို့၏ ဆယ်ပါးသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ထင်စွာ ဖော်ပြ၏။ အဘယ် ဆယ်ပါးတို့နည်း- (၁) တပ်မက်မှုမရှိခြင်း၊ (၂) မကပ်ငြိခြင်း၊ (၃) ပေးကမ်းနိုင်ခြင်း၊ (၄) စွန့်လွတ်နိုင်ခြင်း၊ (၅) နောက်မဆုတ်ခြင်း၊ (၆) သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း၊ (၇) ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်ခြင်း၊ (၈) သိနိုင်ခဲခြင်း၊ (၉) ရနိုင်ရန် ခဲယဥ်းခြင်း၊ (၁၀) ဘုရားဖြစ်ကြောင်းတရား၏ အတုမရှိခြင်းတို့တည်း။ မင်းမြတ် စင်စစ်လျှင် ထိုချီးကျူးသံသည် သိမ်မွေ့ကုန်သော၊ သိကြားလိမ္မာကုန်သော၊ သိမြင်နိုင်ကုန်သော၊ ပညာရှိကုန်သော ဘုရားလောင်းတို့၏ ဤဆယ်ပါးသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ထင်စွာ ဖော်ပြ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြင်သူသည် သူတစ်ပါးကို ဆင်းရဲစေ၍ အလှူကို ပေးလှူ၏။ ထိုအလှူ သည် ကောင်းသော အကျိုးရှိပါသလော။ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်ပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဖြစ်စေတတ်ပေ၏။ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရှိသနည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြောင်းကို ဆောင်ပြတော်မူပါဦးလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သမဏသည်လည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏသည်လည်းကောင်း သီလ ရှိ၏။ ကောင်းသော သဘောရှိ၏။ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏသည် ခြေထိုင်းလျက် အသွားပျက်သူမူလည်း ဖြစ်ရာ၏။ အသွားဆွံ့သူမူလည်း ဖြစ်ရာ၏။ တစ်စုံတစ်ခုသော အနာရောဂါသို့မူလည်း ရောက်သူ ဖြစ်ရာ၏။ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏကို ကောင်းမှုလိုလားသော တစ်စုံတစ်ယောက်သော ယောကျာ်းသည် ယာဥ်ထက်သို့ တင်၍ အလိုရှိရာအရပ်သို့ ရောက်စေရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုယောကျာ်းအား ထိုကောင်းမှုကို ပြုခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် တစ်စုံတစ်ခုသော ချမ်းသာသည် ဖြစ်ရာသလော။ ထိုအမှုသည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေရာသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဖြစ်စေရာပါ၏။ အဘယ်ဆိုဖွယ် ရှိပါသနည်း။ အသျှင်ဘုရား ထိုယောကျာ်းသည် ဆင်ယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ မြင်းယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ရထားယာဥ်ကို သော်လည်းကောင်း ရရာပါ၏။ ကြည်းကုန်း၌ကုန်းယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ရေ၌ ရေယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ နတ်ပြည်တို့၌ နတ်ယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ လူ့ပြည်တို့၌ လူယာဥ်ကိုသော်လည်းကောင်း ရရာပါ၏။ (ထိုယောကျာ်းသည်) ထိုအား လျောက်ပတ်သော၊ ထိုအားလျော်သော အကျိုးသည် ဘဝတိုင်း ဘဝတိုင်း ဖြစ်ရာပါ၏။ ထိုယောကျာ်းအား ထိုအား လျောက်ပတ်ကုန်သော၊ ထိုအား လျော်ကုန်သော ချမ်းသာတို့သည် ဖြစ်ကုန်ရာပါ၏။ သုဂတိဘုံတစ်ခုမှ သုဂတိဘုံတစ်ခုသို့ သွားရာပါ၏။ ထိုကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့်သာ ဣဒ္ဓိယာဥ်ကို တက်စီး၍ တောင့်တသော နိဗ္ဗာန်မြို့တော်သို့ ရောက်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုသို့ ဖြစ်မူ သူတစ်ပါးကို ဆင်းရဲစေသဖြင့် ပေးလှူသော အလှူသည် ကောင်းသော အကျိုးကို ပေးလေ့ရှိ၏။ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်၏။ ယင်းသို့ ကောင်းကျိုးရှိသောကြောင့် ထိုယောကျာ်းသည် ဝန်ဆောင်နွားတို့ကို ဆင်းရဲစေ၍ ဆိုခဲ့ပြီးသော သဘောရှိသော ချမ်းသာကို ခံစား ရ၏။ မင်းမြတ် အကြင်အခြင်းအရာဖြင့် သူတစ်ပါးကို ဆင်းရဲစေသဖြင့် ပေးလှူသော အလှူသည် ကောင်းသော အကျိုးရှိ၏။ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်၏။ ထိုအခြင်းအရာဖြင့် ထို့ထက်လွန်သော အခြားအကြောင်း ကိုလည်း နာဦးလော့။ မင်းမြတ် ဤလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သော မင်းသည် ဇနပုဒ်မှ တရားနှင့် လျော်သော အခွန်အတုတ်ကို ထုတ်ဆောင်စေ၍ အာဏာဖြစ်စေသဖြင့် အလှူကို ပေးလှူရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုမင်းသည် ထိုသို့ ပေးလှူခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာသော ချမ်းသာကို ခံစားရရာသလော။ ထိုအလှူသည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေရာသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဖြစ်စေရာ ပါ၏။ အဘယ်ဆိုဖွယ် ရှိပါသနည်း။ အသျှင်ဘုရား ထိုသို့ ပေးလှူခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ထိုမင်းသည် လွန်စွာ အသိန်းမကသော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ရရာပါ၏။ မင်းတို့ထက် လွန်ကဲသောမင်း ဖြစ်ရာပါ၏။ နတ်တို့ထက် လွန်ကဲသော နတ် ဖြစ်ရာပါ၏။ ဗြဟ္မာတို့ထက် လွန်ကဲသော ဗြဟ္မာ ဖြစ်ရာပါ၏။ သမဏတို့ထက် လွန်ကဲသော သမဏ ဖြစ်ရာပါ၏။ ဗြာဟ္မဏတို့ထက် လွန်ကဲသော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်ရာပါ၏။ ရဟန္တာတို့ထက် လွန်ကဲသော ရဟန္တာ ဖြစ်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုသို့ဖြစ်မူကား သူတစ်ပါးကို ဆင်းရဲစေသဖြင့် ပေးလှူအပ်သော အလှူသည် ကောင်းသော အကျိုး ရှိ၏။ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်၏။ ယင်းသို့ ကောင်းကျိုးရှိသောကြောင့် ထိုမင်းသည် အခွန်အတုတ်ဖြင့် လူအပေါင်းကို နှိပ်စက်၍ ပေးလှူသော အလှူကြောင့် ဤသို့သဘောရှိသော အခြံအရံ ချမ်းသာကို ခံစားရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဝေဿန္တရာမင်းသည် လွန်ကဲသော အလှူကို ပေးလှူအပ်ပါ၏။ အကြင့် ကြောင့် ထိုဝေဿန္တရာမင်းသည် မိမိမယားကို တစ်ပါးသောသူ၏ မယားအလို့ငှါ ပေးလှူ၏။ မိမိရင်နှစ် ဖြစ်ကုန်သော သားသမီးတို့ကို ပုဏ္ဏားအား ကျွန်အလို့ငှါ ပေးလှူ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန လောက၌ လွန်ကဲသော အလှူမည်သည်ကို ပညာရှိတို့သည် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဥပမာ သော်ကား အလွန် ဝန်လေးသဖြင့် လှည်း၏ ဝန်ရိုးသည် ကျိုး၏၊ အလွန် ဝန်လေးသဖြင့် လှေသည် နစ်မြုပ်၏။ အလွန် စားသဖြင့် အစာသည် မညီညွတ် ကြေကျက်၏။ အလွန် မိုးရွာသဖြင့် စပါးသည် ပျက်စီး၏။ အလွန် ပေးလှူသဖြင့် ဥစ္စာစည်းစိမ်ကုန်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ အလွန် ပူသဖြင့် မြေကြီးသည် လောင်ကျွမ်း၏။ အလွန် တပ်မက်သဖြင့် ရူးသွပ်၏။ အလွန် အမျက်ထွက်သဖြင့် သတ်ထိုက်သူ ဖြစ်၏။ အလွန် တွေဝေသဖြင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်၏။ အလွန် လိုချင်သဖြင့် ခိုးယူခံရ၏။ အလွန်ကြောက် သဖြင့် ချုပ်ပျက်ရ၏။ အလွန် ပြည့်လျှံသဖြင့် မြစ်သည် ကမ်းကို လွန်၏။ အလွန် လေတိုက်သဖြင့် မိုးကြိုး ကျ၏။ အလွန် မီးပြင်းသဖြင့် ထမင်း ဝေကျ၏။ အလွန် လှည့်လည် သွားလာသဖြင့် ကြာမြင့်စွာ အသက်မရှည်နိုင်။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤအတူသာလျှင် လောက၌ လွန်ကဲသော ပေးလှူခြင်းကို ပညာရှိတို့ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဝေဿန္တရာမင်းသည် လွန်ကဲသော အလှူကို ပေးလှူအပ်ပါ၏။ ထိုသို့ ပေးလှူရာ၌ တစ်စုံတစ်ရာသော အကျိုးကို အလိုမရှိအပ်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လောက၌ လွန်ကဲသော ပေးလှူခြင်းကို ပညာရှိတို့ ချီးကျူးအပ်၏။ ထောမနာအပ်၏။ အထူးသဖြင့် ချီးကျူးအပ်၏။ အလုံးစုံသော လူသာမန်တို့သည်ဟူးဟူးငြားငြား (မည်ကာမတ္တ) အလှူကို ပေးလှူကုန်၏။ လွန်ကဲသော အလှူကို ပေးလှူသောသူသည် လောက၌ ကျော်စောခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား နတ်ဆေးမြစ်သည် အလွန် ကောင်းမြတ်ခြင်းကြောင့် နတ်ဆေးကိုင်ထားသူကို့သော်လည်း ဟတ္ထပါသ်အတွင်း၌ တည်ကုန်သော တစ်ပါးသောသူတို့အား မမြင်စေ။ ဆေးသည် အလွန် အမျိုးမှန်ခြင်းကြောင့် အိုင်းအမာကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရောဂါတို့၏ ပျောက်ခြင်းကို ပြုနိုင်၏။ မီးသည် အလွန်ပူသောကြောင့် လောင်မြိုက်၏။ ရေသည် အလွန် အေးသောကြောင့် အပူကို ငြိမ်းစေနိုင်၏။ ပဒုမ္မာကြာသည် အလွန် စင်ကြယ်သောကြောင့် ရေ, ညွန်ဖြင့် မလိမ်းကျံ။ ပတ္တမြားသည် ဂုဏ်လွန်ကဲသော ကြောင့် အလိုဆန္ဒကို ပေးနိုင်၏။ စိန်သည် အလွန် ထက်မြက်သောကြောင့် ပတ္တမြား၊ ပုလဲ၊ ဖလ်၊ မှန်ကို ထွင်းဖောက်နိုင်၏။ မြေကြီးသည် အလွန် ကြီးသောကြောင့် လူ၊ မြွေ၊ သားငှက်၊ ရေ၊ ကျောက်တောင်၊ သစ်ပင်တို့ကို ဆောင်နိုင်၏။ သမုဒ္ဒရာသည် အလွန် ကျယ်သောကြောင့် မပြည့်နိုင်။ မြင်းမိုရ်တောင်သည် အလွန် လေးသောကြောင့် မတုန်လှုပ်။ ကောင်းကင်သည် အလွန် ကျယ်သောကြောင့် အဆုံးမရှိ။ နေသည် အလွန် အရောင်တောက်သောကြောင့် အမိုက်တိုက်ကို ပယ်ဖျက်နိုင်၏။ ခြင်္သေ့သည် ဇာတ်မြင့် သောကြောင့် ကြောက်ခြင်း ကင်း၏။ လက်ဝှေ့သမားသည် အလွန် အားကြီးသောကြောင့် ပြိုင်ဘက် လက်ဝှေ့သမားကို လျင်မြန်စွာ ပစ်ချနိုင်၏။ ဘုရင်သည် အလွန် ဘုန်းကြီးသောကြောင့် တစ်ပါးသောသူတို့ကို အစိုးရ၏။ ရဟန်းသည် အလွန် သီလရှိသောကြောင့် နဂါး၊ ဘီလူး၊ လူနတ်တို့ ရှိခိုးထိုက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလွန် မြတ်သောကြောင့် နှိုင်းခိုင်းစရာ ဥပမာမရှိ။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် လောက၌ လွန်ကဲသော ပေးလှူခြင်းကို ပညာရှိတို့ ချီးကျူးအပ်၏။ ထောမနာအပ်၏။ အထူးသဖြင့် ချီးကျူးအပ်၏။ အလုံးစုံသော လူသာမန်တို့သည်ဟူးဟူးငြားငြား (မည်ကာမတ္တ) အလှူကို ပေးလှူကုန်၏။ လွန်ကဲသော အလှူကို ပေးလှူသောသူသည် လောက၌ ကျော်စောခြင်းသို့ ရောက်၏။ လွန်ကဲသော အလှူကြောင့် ဝေဿန္တရာမင်းကို တစ်သောင်းသော လောကဓာတ်၌ ချီးကျူးအပ်၏။ ထောမနာအပ်၏။ အထူးသဖြင့် ချီးကျူးအပ်၏။ ပူဇော်အပ်၏။ ချီးပင့် ပြောကြားအပ်၏။ ထိုလွန်ကဲသော အလှူကြောင့်သာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်းသည် ယခုအခါ၌ နတ်နှင့်တကွသော လောက၌ အမြတ်ဆုံးသော ဘုရားဖြစ်တော်မူ၏။ မင်းမြတ် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာသည်ရှိသော် အကြင်အလှူကို မပေးမလှူအပ်။ မပေးမလှူဘဲ ထားအပ်သော ထိုအလှူသည် လောက၌ ရှိသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဆယ်ပါးသော ဤအလှူတို့သည် ရှိပါကုန်၏။ ယင်းအလှူတို့ကို လောက၌ မပေးလှူသင့်သော အလှူဟု သမုတ် အပ်ကုန်၏။ အကြင်သူသည် ထိုအလှူတို့ကို ပေးလှူ၏၊ ထိုသူသည် အပါယ်သို့ လား၏။ အဘယ် ဆယ်ပါးတို့နည်းဟူမူ- အသျှင်ဘုရားနာဂသေန (၁) သေအရက် အလှူကို လောက၌ မပေးလှူသင့်သော အလှူဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ အကြင်သူသည် ထို (သေအရက်) အလှူကို ပေးလှူ၏၊ ထိုသူသည် အပါယ်သို့ လား၏။ (၂) သဘင်အလှူကို။ပ။ (၃) မိန်းမအလှူကိို၊ (၄) နွားလားဥသဘအလှူကို၊ (၅) ပန်းချီဆေးရေးအလှူကို၊ (၆) လက်နက်အလှူကို၊ (၇) အဆိပ်အလှူကို၊ (၈) သံခြေကျင်းအလှူကို၊ (၉) ကြက် ဝက် အလှူကို၊ (၁၀) ချိန်စဥ်းလဲ တောင်းစဥ်းလဲအလှူကို လောက၌ မပေးလှူသင့်သော အလှူဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ အကြင်သူသည် ထိုအလှူကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အပါယ်လား၏။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန လောက၌ မပေးလှူ သင့်သော အလှူဟု သမုတ်အပ်ကုန်သော အလှူတို့သည် ဤဆယ်ပါးတို့တည်း။ အကြင်သူသည် ထိုအလှူတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အပါယ်သို့ လား၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ငါသည် ထိုမပေးလှူသင့်သော အလှူဟု သမုတ်သည်ကို မမေး။ မင်းမြတ် ငါသည် ဤဆိုလတ္တံ့သော ဒါနကိုသာ သင့်အား မေး၏ “မင်းမြတ် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာသည်ရှိသော် အကြင် အလှူကို မပေးလှူအပ်။ မပေးလှူဘဲ ထားအပ်သော ထိုအလှူသည် လောက၌ ရှိသလောဟုသာ ငါသည် သင့်အား မေး၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာသည်ရှိသော် အကြင်အလှူကို မပေးလှူအပ်၊ မပေးလှူဘဲ ထားအပ်သော ထိုအလှူသည် လောက၌ မရှိပါ။ စိတ်၌ကြည်ညိုခြင်းဖြစ်သည်ရှိသော် အချို့သောသူတို့သည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဘောဇဥ်ကို ပေးလှူပါကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် အဝတ်အထည်ကို ပေးလှူပါကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် အိပ်ရာ နေရာကို ပေးလှူပါကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် ဇရပ် တန်ဆောင်း ကျောင်းကန်ကို ပေးလှူပါကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် အခင်းအရုံကို ပေးလှူပါကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် ကျွန်မိန်းမ ကျွန်ယောကျာ်းကို။ အချို့သောသူတို့သည် လယ်ယာခြံမြေကို။ အချို့သောသူတို့သည် အခြေနှစ်ချောင်း အခြေလေးချောင်းရှိသော သတ္တဝါကို။ အချို့သောသူတို့သည် အရာကို အထောင်ကို အသိန်းကို။ အချို့သောသူတို့သည် ကြီးစွာသော မင်းအဖြစ်ကို ပေးလှူကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် အသက်ကို သော်လည်း ပေးလှူပါကုန်၏။ မင်းမြတ် အချို့သောသူတို့သည် အသက်ကိုသော်လည်း အကယ်၍ ပေးလှူကုန်အံ့။ သားငယ် သမီးငယ်တို့ကိုလည်းကောင်း မယားကိုလည်းကောင်း ကောင်းစွာ ပေးလှူအပ် သည်ရှိသော် အလှူရှင်ဖြစ်သော ဝေဿန္တရာမင်းကို အဘယ့်ကြောင့် အလွန်ပြင်းထန်စွာ နှိမ့်ချရပေ သနည်း။ မင်းမြတ် လောကသဘော လောကအလေ့အကျင့်သည် ရှိသလော။ အဖသည် ကြွေးမြီ နှိပ်စက်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အသက်မွေးမှု ခက်ခဲ၍သော်လည်းကောင်း သားသမီးကို ပေါင်နှံခြင်းငှါ ဖြစ်စေ၊ ရောင်းစားခြင်းငှါ ဖြစ်စေရပါသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရပါ၏။ အဖသည် ကြွေးမြီ နှိပ်စက်၍သော်လည်းကောင်း၊ အသက်မွေးမှု ခက်ခဲ၍သော်လည်းကောင်း သားသမီးကို ပေါင်နှံခြင်းငှါ ဖြစ်စေ၊ ရောင်းစားခြင်းငှါ ဖြစ်စေရပါ၏ဟု(လျှောက်၏)။ မင်းမြတ်အဖသည် ကြွေးမြီနှိပ်စက်၍သော်လည်းကောင်း၊ အသက်မွေးမှုခက်ခဲ၍သော်လည်းကောင်း သားသမီးကို ပေါင်နှံခြင်းငှါဖြစ်စေ၊ ရောင်းစားခြင်းငှါ ဖြစ်စေ အကယ်၍ရခဲ့မူ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်းသည်လည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို မရသည် ဖြစ်၍ နှိပ်စက်အပ်သည် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်သည်ဖြစ်ရကား ထိုုတရားတည်းဟူသော ဥစ္စာကို ရခြင်းငှါ သားမယားကို ပေါင်လည်း ပေါင်နှံပြီ။ ရောင်းလည်း ရောင်းပြီ၊ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် ဝေဿန္တရာမင်း သည် တစ်ပါးသောသူတို့ ပေးလှူအပ်သည်ကိုသာလျှင် ပေးလှူအပ်၏။ တစ်ပါးသောသူတို့ပြုအပ် သည်ကိုသာလျှင် ပြုအပ်၏။ မင်းမြတ် သို့ဖြစ်လျက် သင်မင်းမြတ်သည် ထိုအလှူဖြင့် အလှူရှင် ဝေဿန္တရာမင်းကို အလွန် ပြင်းထန်စွာ အဘယ့်ကြောင့် မောင်းမဲပြစ်တင်ရသနည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကျွန်ုပ်သည် အလှူရှင် ဝေဿန္တရာမင်း၏ အလှူကို မကဲ့ရဲ့ပါ။ စင်စစ် သော်ကား သားမယားကို တောင်းလာသည်ရှိသော် နှိုင်းချိန်၍ မိမိကိုယ်ကို ပေးလှူအပ်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သားမယားကို တောင်းလာသည်ရှိသော် မိမိကိုယ်ကို ပေးလှူခြင်းသည် စင်စစ် သူယုတ်တို့ ပြုလုပ်မှုတည်း။ ထိုစကားသင့်ပါ၏။ အကြင် အကြင်ပစ္စည်းကို တောင်းသည်ရှိသော် ထိုထို တောင်းသော ပစ္စည်းကိုသာလျှင် ပေးလှူအပ်၏။ ဤသို့ ပေးလှူခြင်းသည်သာ သူတော်ကောင်းတို့၏ အမှုတည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား တစ်စုံတစ်ယောက်သော ယောကျာ်းသည် ရေကို ဆောင်ယူ စေငြားအံ့။ ထိုသူအား အကြင်သူသည် သုံးဆောင်ဖွယ် ဘောဇဥ်ကို ပေးရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုပေးသော ယောကျာ်းသည် ထိုအလိုရှိသော ယောကျာ်း၏ ကိစ္စကို ပြုလုပ်သည် ဖြစ်ပေအံ့လောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ပြုလုပ်သည် မဖြစ်ပါ။ ထိုသူသည် အကြင်ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ဆောင်ယူစေ၏။ ထိုပစ္စည်း ဝတ္ထုကိုသာလျှင် ထိုသူအား ပေးသည်ရှိသော် ကိစ္စကို ပြုလုပ်သည် ဖြစ်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်းသည် ပုဏ္ဏားက သားမယားကို တောင်းလာသည်ရှိသော် သား မယားကိုသာလျှင် ပေးလှူ၏။ မင်းမြတ် (ဇူဇကာ) ပုဏ္ဏားသည် ဝေဿန္တရာမင်း၏ ကိုယ်ကို အကယ်၍ တောင်းငြားအံ့။ မင်းမြတ် ထိုဝေဿန္တရာမင်းသည် မိမိကိုယ်ကို မစောင့်ရှောက်ရာ၊ မတုန်လှုပ်ရာ၊ မတပ်မက်ရာ၊ ထိုပုဏ္ဏားအား မိမိကိုယ်ကိုပင် ပေးလှူအပ် စွန့်လွှတ်အပ်သည်သာ ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် အလှူရှင်ဝေဿန္တရာမင်းထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ငါ၏ကျွန်အဖြစ်သို့ ရောက်ပါလော့”ဟု အကယ်၍ တောင်းငြားအံ့။ ထိုဝေဿန္တရာမင်း၏ ကိုယ်ကို ပေးလှူအပ် စွန့်လွှတ်အပ် သည်သာ ဖြစ်ရာ၏။ ထိုဝေဿန္တရာမင်းသည် ပေးလှူပြီး၍ မပူပန်ရာ။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏ ကိုယ်သည် အများနှင့် ဆက်ဆံ၏။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် ကျက်ပြီးသော အသားတစ် အသားတုံးသည် အများနှင့် ဆက်ဆံ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်း၏ ကိုယ်သည် အများနှင့် ဆက်ဆံ၏။ မင်းမြတ် ဥပမာ တစ်နည်းသော်ကား အသီးရှိသော သစ်ပင်သည် အထူးထူးသော ငှက်အပေါင်းတို့နှင့် ဆက်ဆံ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်း၏ ကိုယ်သည် အများနှင့် ဆက်ဆံ၏။ အဘယ်အကြောင်း ကြောင့်နည်းဟူမူ-ငါသည် ဤသို့ ကျင့်သည်ရှိသော် သဗ္ဗညုဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရလတ္တံ့ဟု စိတ်ထား သောကြောင့်တည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား ဥစ္စာမရှိသော ယောကျာ်းသည် ဥစ္စာကို အလိုရှိသည်ဖြစ်၍ ဥစ္စာ ရှာမှီးခြင်းငှါ လှည့်လည်သည်ရှိသော် ဆိတ်ဖြင့် သွားရသော ခရီးသို့၊ ချွန်းကောက်ချိတ်ဖြင့် ချိတ်ဆွဲ၍ သွားရသော ခရီးသို့၊ ကြိမ်နွယ်တို့ဖြင့် ဆွဲတက်၍ သွားရသော ခရီးသို့ သွား၏။ ရေလမ်းခရီးကုန်းလမ်းခရီး၌ကုန်သွယ်ခြင်းကို ပြု၏။ ကိုယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှုတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဥစ္စာကို နှစ်သက် ပြီးစီးစေ၏၊ ဥစ္စာကို ရခြင်းငှါ လုံ့လထုတ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် အလှူရှင်ဝေဿန္တရာမင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တည်းဟူသော ဥစ္စာမရှိသည် ဖြစ်၍ ဘုရား အဖြစ်တည်းဟူသောဥစ္စာဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတနာကို ရခြင်းငှါ ဖုန်းတောင်းယာစကာတို့အား ဥစ္စာစပါးကိုလည်းကောင်း၊ ကျွန်မိန်းမ ကျွန်ယောကျာ်းကိုလည်းကောင်း၊ ယာဥ် ဝေါကိုလည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော ဥစ္စာနှစ်ကိုလည်းကောင်း၊ မိမိ၏ သားမယားကိုလည်းကောင်း၊ မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း စွန့်၍ သဗ္ဗညုဘုရားအဖြစ်ကိုသာလျှင် ရှာမှီးတော်မူ၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ဘွဲ့တံဆိပ်ကို အလိုရှိသော အမတ်သည် ဘွဲ့တံဆိပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် အိမ်၌ ရှိသော ရွှေငွေ အလုံးစုံကို ပေး၍သော်လည်း ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရခြင်းငှါ လုံ့လ ထုတ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အလှူရှင်ဝေဿန္တရာမင်းသည် ထိုအတွင်းအပဖြစ်သော ဥစ္စာ အားလုံးကို ပေးလှူ၍ အသက်ကိုသော်လည်း သူတစ်ပါးတို့အား ပေးလှူ ပြီးလျှင် သဗ္ဗညုဘုရားအဖြစ်ကို သာလျှင် ရှာမှီးတော်မူ၏။ မင်းမြတ် စင်စစ်သော်ကား အလှူရှင်ဝေဿန္တရာမင်းအား ဤသို့သော အကြံသည် ဖြစ်၏- “ထိုပုဏ္ဏားသည် အကြင်လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို တောင်းခံ၏။ ငါသည် ထိုပုဏ္ဏားအား တောင်းခံသော လှူဖွယ် ဝတ္ထုကိုသာ ပေးလှူသည်ရှိသော် လိုသော အမှုကိစ္စကို ပြုသူ မည်၏”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ဤသို့ အကြံ ဖြစ်သဖြင့် ထိုအလှူရှင် ဝေဿန္တရာမင်းသည် ထို (ဇူဇကာ) ပုဏ္ဏားအား သားမယားကို ပေးလှူ၏။ မင်းမြတ် အလှူရှင်ဝေဿန္တရာမင်းသည် မုန်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပုဏ္ဏားအား သားမယားကို ပေးလှူ သည် မဟုတ်။ မတွေ့မမြင်လိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သားမယားကို ပေးလှူသည် မဟုတ်။ ငါ့အား သားမယားတို့သည် အလွန်များကုန်၏၊ ထိုသားမယားတို့ကို ကျွေးမွေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ဟု သားမယား ကို ပေးလှူသည် မဟုတ်။ ငါသည် မချစ်တော့ပြီဟု ငြီးငွေ့သည် ဖြစ်၍ နှင်ထုတ်လိုသောကြောင့် သားမယားကို ပေးလှူသည် မဟုတ်။ စင်စစ်သော်ကား သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတနာကိုသာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်းသည် ဤသို့ သဘောရှိသော အတုမရှိသော၊ ပြန့်ပြောသော၊ အလွန်မြတ်သော၊ ချစ်စဖွယ်သော၊ နှစ်သက်ဖွယ်သော၊ သနားဖွယ်သော၊ အသက်နှင့် တူသော သားမယားတည်းဟူသော အလှူမြတ်ကို ပုဏ္ဏားအား ပေးလှူ၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စရိယာပိဋကပါဠိတော်၌- “ငါသည် နှစ်ယောက်ကုန်သော သားသမီးငယ်တို့ကို မုန်းသည် မဟုတ်။ မဒ္ဒီမိဖုရားကို မုန်းသည့်မဟုတ်။ ငါသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ချစ်ခင်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် ချစ်လှစွာသော သားမယားတို့ကို ငါပေးလှူဖူးခဲ့လေပြီ”ဟု ဤစကားကို ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် ထို့ကြောင့် ဝေဿန္တရာမင်းသည် သားသမီးအလှူကို ပေးလှူပြီးနောက် သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ဝင်၍ လျောင်းစက်၏။ အလွန် ချစ်ခင်ခြင်းကြောင့် ဆင်းရဲသို့ ရောက်သော ထိုဝေဿန္တရာမင်းအား ကြီးစွာသော စိုးရိမ်ခြင်း ဖြစ်လေပြီ။ နှလုံးသား ပူလောင်ခြင်း ဖြစ်လေပြီ။ နှာခေါင်းဖြင့် မဆံ့နိုင်၍ ခံတွင်းဖြင့် ပူလောင်သော ထွက်သက်ဝင်သက်လေတို့ကို လွှတ်ရလေပြီ။ မျက်ရည်တို့သည် ယိုစီးကျကုန် သည်ရှိသော် သွေးပေါက်တို့ ဖြစ်ကုန်၍ မျက်စိတို့မှ ထွက်ကုန်ပြီ။ မင်းမြတ် ဤမျှလောက်ပင် ဆင်းရဲ ဒုက္ခရောက်သဖြင့် ငါ၏ အလှူဝတ်သည် မဆုတ်ယုတ်စေသတည်း”ဟု ဝေဿန္တရာမင်းသည် ပုဏ္ဏားအား သားမယားကို ပေးလှူ၏။ မင်းမြတ် စင်စစ်သော်ကား ဝေဿန္တရာမင်းသည် နှစ်ပါးသော အကျိုးထူးတို့ကို စွဲ၍ ပုဏ္ဏားအား နှစ်ယောက်သောသူငယ်တို့ကို ပေးလှူ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးတို့နည်းဟူမူ-(၁) ငါ၏ အလှူဝတ်သည်လည်း မယုတ်လျော့ခြင်း ဖြစ်လတ္တံ့၊ (၂) တောသစ်မြစ် တောသစ်သီးတို့ဖြင့် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော ငါ၏ သားသမီးတို့ကို ဤသို့ ဆင်းရဲခြင်းအကြောင်းကြောင့် ဘိုးတော်သိဉ္စည်းမင်းကြီးသည် (ပုဏ္ဏား လက်မှ) လွတ်စေလတ္တံ့။ ဤနှစ်ပါးတို့တည်း။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်းသည် “ငါ၏ သားငယ် သမီး ငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ရာ။ စင်စစ်အားဖြင့်လည်း ဤသားငယ် သမီးငယ်တို့ကို ဘိုးတော်သိဉ္စည်းမင်းကြီးသည် ရွေးနုတ်လတ္တံ့။ ဤသို့ သားငယ် သမီးငယ်တို့ကို လှူရခြင်းကြောင့် ငါတို့မှာလည်း (တိုင်းတော် ပြည်တော်သို့) ပြန်သွားရခြင်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု သိပေ၏။ မင်းမြတ် စင်စစ်လျှင် ဤနှစ်ပါးသော အကျိုးထူးတို့ကို စွဲ၍ ပုဏ္ဏားအား နှစ်ယောက်သော သားငယ် သမီးငယ်တို့ကို ပေးလှူ၏။ မင်းမြတ် တစ်နည်းသော်ကား ဝေဿန္တရာမင်းသည် စင်စစ် “ဤပုဏ္ဏားသည် အိုမင်းပြီ၊ အရွယ် ကြီးပြီ၊ ရင့်ရော်ပြီ၊ အားနည်း၏၊ ခါးကိုင်း၏၊ တောင်ဝှေးလျှင် မှီခိုရာရှိ၏။ အသက်ကုန်ခါနီးဖြစ်၏။ ဘုန်းကံနည်း၏။ ဤပုဏ္ဏားသည် ဤသူငယ်တို့ကို ကျွန်အဖြစ်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ရာ”ဟု သိ၏။ မင်းမြတ် ယောကျာ်းသည် ပကတိသော အားအစွမ်းဖြင့် ဤသို့ တန်ခိုးကြီးကုန်သော၊ ဤသို့ အာနုဘော်ကြီးကုန်သော ဤလနေတို့ကို ယူ၍ ပခြုပ်၌လည်းကောင်း၊ ကလပ်၌လည်းကောင်း ထည့်၍ အရောင်မရှိအောင် ပြုပြီးလျှင် ခွက်ငယ်ဟူသော သုံးဆောင်ခြင်းဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ရာသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မစွမ်းနိုင်ရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဤလောက၌ ထိုလနေနှင့်တူသော ဝေဿန္တရာမင်း၏ သူငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ် ကောင်းမြတ်သော၊ အမျိုးမှန်သော၊ ရှစ်မြှောင့်ရှိသော၊ ကောင်းစွာ ပွတ်တိုက်၍ သွေးအပ်သော၊ လေးတောင်ခန့် အလျားရှိ၍ လှည်းပုံတောင်းမျှ အဝန်းရှိသော စကြဝတေးမင်း၏ ပတ္တမြားရတနာကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ပုဆိုးပိုင်းဖြင့် ရစ်ပတ်၍ ပခြုပ်၌ ထည့်ပြီးလျှင် ဓားသွေးကျောက် အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် လောက၌ စကြဝတေး မင်း၏ ပတ္တမြားရတနာနှင့် တူကုန်သော ထိုဝေဿန္တရာမင်း၏ သူငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ့်သုံးပါးသော အရပ်မှ မုန်ယိုသော၊ ကိုယ်လုံးဖြူသော (အမြီး အင်္ဂါဇာတ် နှာမောင်း ခြေလက်အားဖြင့်) ခုနစ်ပါးသော ထိခြင်းရှိသော၊ ရှစ်တောင်မြင့်သော၊ ကိုးတောင်ရှည်လျား၍ ထိုအားလျော်သော ကိုယ်လုံး ရှိသော၊ စိတ်ကြည်ရွှင်ဖွယ် ရှိသော၊ ရှုချင်စဖွယ်ရှိသော၊ ဥပေါသထမျိုးဖြစ်သော ဆင်မင်းကို တစ်စုံ တစ်ယောက်သောသူသည် ဆန်ကောဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခွက်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖုံးပိတ်ခြင်းငှါ ဖြစ်စေ၊ နွားငယ်ကဲ့သို့ နွားခြံ၌ ထည့်၍ ဆောင်ယူထားခြင်းငှါ ဖြစ်စေ မစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် လောက၌ ဥပေါသထမျိုးဖြစ်သော ဆင်မင်းနှင့် တူသော ဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ် ရှည်လျား ကျယ်ဝန်းပြန့်ပြောသော၊ နက်ရှိုင်းသော၊ မခြင်တွယ်နိုင်သော၊ ကူးခပ်နိုင်ခဲသော၊ မသက်ဝင် နိုင်သော၊ မပိတ်ပင်နိုင်သော မဟာသမုဒ္ဒရာကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် အလုံးစုံသော ရေဆိပ်တို့၌ ပိတ်၍ တစ်ခုသော ရေဆိပ်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းကို ပြုခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် မဟာသမုဒ္ဒရာနှင့်တူသော ဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန် အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ် ယူဇနာငါးရာတိုင်တိုင် ကောင်းကင်သို့ မြင့်တက်သော၊ ယူဇနာသုံးထောင် အရှည်အပြန့်ရှိသော၊ ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော တောင်ထွတ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော၊ ငါးရာသော မြစ်ကြီးတို့၏ စီးထွက်ရာဖြစ်သော၊ များစွာသော နတ်ဘီလူးအပေါင်းတို့၏ မှီနေရာဖြစ်သော၊ အထူးထူး အပြားပြားသော နံ့သာမျိုးကို ဆောင်သော၊ နတ်ဆေးပင်အရာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော ဟိမဝန္တာ တောင်မင်းသည် ကောင်းကင်၌ တိမ်တိုက်ကဲ့သို့ အလွန်မြင့်တက်သည် ဖြစ်၍ ထင်ရှားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ထိုလောက၌ ဟိမဝန္တာတောင်မင်းနှင့် တူသော ဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ် ညဥ့်မှောင်မိုက်ဝယ် တောင်ထိပ်ထက်၌ တောက်လောင်သော မီးပုံကြီးသည် အလွန်ဝေးသော အရပ်၌သော်လည်း ထင်ရှားသကဲ့သို့ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဝေဿန္တရာမင်းသည် တောင်ထိပ်၌ တောက်လောင်သော မီးပုံကြီးကဲ့သို့၊ ဝေးသော အရပ်၌သော်လည်း ထင်ရှား၏။ ထိုဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီး ငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဝေဿန္တရာမင်း၏သားသမီးငယ်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံး အဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော အကြောင်းတစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်ဦးလော့။ မင်းမြတ် ဟိမဝန္တာတောင်၌ ကံ့ကော်ပန်းပွင့်သောအခါ လေဖြောင့်ဖြောင့် တိုက်ခတ်သည်ရှိသော် ဆယ်ယူဇနာ တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာတို့တိုင် ပန်းရနံ့သည် ကြိုင်လှိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဝေဿန္တရာ မင်း၏ ကျော်စောသံသည်လည်း ယူဇနာအထောင်တို့ တိုင်အောင်လည်းကောင်း၊ အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာ့ပြည် တိုင်အောင်လည်းကောင်း ဤအတွင်း နတ်ဘုံ အသုရာဘုံ ဂဠုန်တို့ နေရာ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်ဘုံ ဘီလူးတို့နေရာ ရက္ခိုသ်တို့နေရာ နဂါးဘုံ ကိန္နရာဘုံ သိကြားဘုံတို့၌ ပျံ့နှံ့၍ တက်၏။ ထိုဝေဿန္တရာမင်း သီလ၏ မြတ်သော အနံ့သည်လည်းကောင်းစွာ သင်းလှိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဝေဿန္တရာမင်း၏ သားသမီးငယ့်တို့ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့် သုံးဆောင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဇာလီမင်းသားကို ခမည်းတော်ဖြစ်သော ဝေဿန္တရာမင်းသည် “ချစ်သား သင် ချစ်သား၏ ဘိုးတော်သည် ပုဏ္ဏားအား ဥစ္စာကို ပေး၍ သင်ချစ်သားတို့ကို ရွေးနုတ်လိုသည်ရှိသော် သင် ချစ်သားကို ရွှေစင်နိက္ခ တစ်ထောင်ပေး၍ ရွေးနုတ်ပါစေ။ ကဏှာဇိန်ကို ရွေးနုတ်လိုသည်ရှိသော် ကျွန်ယောကျာ်းတစ်ရာ၊ ကျွန်မိန်းမတစ်ရာ၊ ဆင်တစ်ရာ၊ မြင်းတစ်ရာ၊ နို့ညှစ်နွားမတစ်ရာ၊ နွားလားဥသဘတစ်ရာ၊ ရွှေစင် နိက္ခတစ်ရာ ဤသို့ အလုံးစုံ (ခုနစ်ခုပေါင်း) တစ်ရာစီ ပေး၍ ရွေးနုတ်ပါစေ။ ချစ်သား သင်တို့၏ အဘိုး သည် သင်ချစ်သားတို့ကို ပုဏ္ဏား၏ လက်မှ မင်းအာဏာဖြင့် အနိုင်အထက် အချည်းနှီး အကယ်၍ ယူလေ ငြားအံ့၊ သစ်ချစ်သားတို့သည် ဘိုးတော်၏စကားကို မလိုက်နာကြကုန်လင့်၊ ပုဏ္ဏားသို့သာ အစဥ် လိုက်ကြကုန်လော့”ဟု သွန်သင်ဆုံးမတော်မူလိုက်၏။ ဤသို့ သွန်သင်ဆုံးမတော်မူ၍ သားတော်သမီး တော်တို့ကို စေလွှတ်တော်မူလိုက်၏။ ထို့နောင်မှ ဇာလီမင်းသားသည် သွား၍ ဘိုးတော်က မေးအပ်သည်ရှိသော်- “ဘိုးတော်ဘုရား ခမည်းတော်သည် အကျွန်ုပ်ကို ရွှေစင်နိက္ခ တစ်ထောင်ဖိုးကိုသာ ပေးစေပါပြီ။ ထို့ပြင် ကဏှာဇိန် နှမပျိုကို ဆင်တစ်ရာစသော ခုနစ်ပါးပေါင်း တစ်ရာစီကို ပေးစေပါပြီ”ဟု (လျှောက်၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ပြဿနာကို ကောင်းစွာ ဖြေအပ်ပါပြီ။ ဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော ကွန်ရက်ကို ကောင်းစွာ ဖျက်ဆီးအပ်ပါပြီ။ သူတစ်ပါး၏ အစွပ်အစွဲကို ကောင်းစွာ နှိမ်နင်းအပ်ပါပြီ။ မိမိ၏ အယူကို ကောင်းစွာ ပြတော်မူအပ်ပါပြီ။ သဒ္ဒါကို ကောင်းစွာ ပြင်ဆင် သုတ်သင်အပ်ပါပြီ၊ အနက်ကို ကောင်းစွာ ဝေဖန်အပ်ပါပြီ၊ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ရှေးဦးစွာသော ဝေဿန္တရပဥှာ ပြီး၏။ ၂-ဒုက္ကရကာရိကပဥှာ (ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့် ပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဘုရားလောင်းအားလုံးတို့သည်ပင် ပြုနိုင်ခဲလှစွာသော ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ပြုကျင့်ပါကုန်သလော။ သို့မဟုတ် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော်သည်သာ ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ပြုကျင့်ရပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းအားလုံးတို့အား ဒုက္ကရ စရိယာအကျင့်သည် မရှိ။ ဂေါတမဘုရားလောင်းသည်သာလျှင် ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုကျင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤသို့ဖြစ်ခဲ့မူ ဘုရားလောင်းတို့၏ ဘုရားလောင်းတို့နှင့် ထူးခြားသည်၏ အဖြစ်သည် မသင့်တော်ချေဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အကြောင်းအရာလေးပါးတို့ဖြင့် ဘုရားလောင်းတို့၏ ဘုရားလောင်းတို့နှင့် ထူးခြားသော အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ အဘယ်လေးပါးတို့ဖြင့်နည်းဟူမူ-(၁) အမျိုးဇာတ် ထူးခြားသော အဖြစ်၊ (၂) ကမ္မဋ္ဌာန်းအကျင့် ထူးခြားသော အဖြစ်၊ (၃) အသက်တော် ထူးခြားသော အဖြစ်၊ (၄) အရပ်တော်ပမာဏ ထူးခြားသော အဖြစ်တို့တည်း။ မင်းမြတ် ဤလေးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် ဘုရားလောင်းတို့၏ ဘုရားလောင်းတို့နှင့် ထူးခြားသော အဖြစ်သည်ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် အလုံးစုံသော ဘုရားရှင်တို့အား အသွင်၌လည်းကောင်း၊ သီလ၌လည်းကောင်း၊ သမာဓိ၌လည်းကောင်း၊ ပညာ၌လည်းကောင်း၊ ဝိမုတ္တိဉာဏ်၌လည်းကောင်း၊ ဝိမုတ္တိဉာဏ်အမြင်၌လည်းကောင်း၊ ဝေသာ ရဇ္ဇဉာဏ်လေးပါး၌လည်းကောင်း၊ ဘုရားရှင်တို့၏ အားတော်ဆယ်ပါး၌လည်းကောင်း၊ အသာဓာရဏ ဉာဏ်တော်ခြောက်ပါး၌လည်းကောင်း၊ ဘုရားဉာဏ်တော်တစ်ဆယ့်လေးပါး၌လည်းကောင်း၊ ဘုရားဂုဏ် ကျေးဇူးတရားတစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး၌လည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော ဘုရားဂုဏ်တော်၌လည်းကောင်း ထူးခြားသော အဖြစ်သည် မရှိ။ အလုံးစုံသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်း ဘုရားရှင်တို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့့်တူမျှကြကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အလုံးစုံသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်း ဘုရားရှင်တို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့် အကယ်၍ တူမျှကြပါကုန်သည် ဖြစ်အံ့။ အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ဂေါတမဘုရားအလောင်း သည်သာ ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုကျင့်အပ်ပါသနည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဂေါတမဘုရား အလောင်းတော်သည် ဉာဏ် မရင့်ကျက်မီ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် မရင့်ကျက်သေးမီ တောထွက်သည် ဖြစ်ရကား မရင့်ကျက်သေးသော ဉာဏ်ကို ရင့်ကျက်စေသောကြောင့် ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုကျင့်တော်မူရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ဘုရားအလောင်းသည် ဉာဏ်မရင့်ကျက်သေးမီ သဗ္ဗညုတဉာဏ် မရင့်ကျက်သေးမီ တောထွက်ဘိသနည်း။ ဉာဏ်ကို ရင့်ကျက်စေ၍ ဉာဏ်ရင့်ကျက်မှ ထွက်သင့်သည် မဟုတ်ပါလောဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းသည် ဖောက်ပြန်သော မောင်းမအပေါင်းကို မြင်၍ နှလုံးမသာယာခြင်း ဖြစ်၏။ နှလုံးမသာယာခြင်းဖြစ်သော ထိုဘုရားလောင်းအား မမွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်၏။ မမွေ့လျော်သော စိတ်ဖြစ်သည်ကို မြင်၍ မာရ်နတ်၏ အသင်းအပင်းဖြစ်သော တစ်ဦးသော နတ်သားသည် “ဤအခါသည် ကား စင်စစ် မမွေ့လျော်သော စိတ်ကို ဖျောက်ပယ်ခြင်းငှါ အခါတည်း”ဟု ကောင်းကင်၌ ရပ်လျက် ဤ စကားကို ဆို၏ “အလောင်းမင်း သင်အလောင်းမင်းသည် ပျင်းရိခြင်း မဖြစ်ပါလင့်။ သင်အလောင်းမင်း အား ဤနေ့မှ ခုနစ်ရက်မြောက်သော နေ့၌ အကန့်တစ်ထောင်ရှိသော၊ အကွပ်နှင့်တကွသော၊ ပုံတောင်းနှင့်တကွသော၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာနှင့် ပြည့်စုံသော၊ နတ်၌ ဖြစ်သော စကြာရတနာသည် ထင်ရှား ဖြစ်ပါလတ္တံ့။ သင်အလောင်းမင်းအား မြေ၌ ရောက်ကုန်သော ရတနာတို့သည်လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်၌ တည်သော ရတနာတို့သည်လည်းကောင်း အလိုလိုသာလျှင် ကပ်ရောက်လာပါကုန်လတ္တံ့။ ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင် အခြံအရံရှိကုန်သော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းတို့၌ တစ်ဦးတည်း ပြဋ္ဌာန်းသောအားဖြင့် အာဏာပျံ့နှံ့လတ္တံ့။ အလောင်းမင်းအား ရဲရင့်ကုန်သော၊ သူရဲကောင်း အင်္ဂရုပ်ရှိကုန်သော၊ တစ်ဖက် စစ်သည်တို့ကို နှိမ်နင်းနိုင်ကုန်သော၊ အထောင်မကသော သားတော်တို့သည် ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့။ ထိုသားတော်တို့ ခြံရံလျက် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ လေးကျွန်းသူ လူအပေါင်းကို ဆုံးမရလတ္တံ့”ဟု ဆို၏။ တစ်နေ့လုံး ပူလောင်ထားသော တစ်ခုလုံး ပူလောင်နေသော သံတံကျင်သည် နားတွင်းသို့ စူးဝင်ရာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ထိုနတ်သား၏ စကားသည် ဘုရားလောင်း၏ နားတွင်းသို့ စူးဝင်လေ၏။ ဤသို့လျှင် ထိုဘုရားလောင်းသည် ပြကတေ့အားဖြင့်သာလျှင် ပျင်းရိငြီးငွေ့နေသည် ဖြစ်လျက် ထိုနတ်၏ စကားကြောင့်ကား အတိုင်းထက်အလွန် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့၏၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးသည် တောက်လောင်နေစဥ် တစ်ပါးသော ထင်းမီးစာဖြင့် ထပ်မံ တောက်လောင်စေခဲ့သော် အတိုင်းထက်အလွန် တောက်လောင်ရာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဘုရားလောင်းသည် ပြကတေ့အားဖြင့်သာလျှင် ငြီးငွေ့နေသည် ဖြစ်လျက် ထိုနတ်၏ စကားကြောင့်ကား အတိုင်းထက်အလွန် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့၏၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ပြကတေ့ စိုစွတ်သည် ဖြစ်၍ ကောင်းစွာ ပေါက်သဖြင့် စိမ်းစိုသော နေဇာမြက်နုရှိသော မြေကြီးသည် နောက်ထပ် ရေလောင်းအပ်သည်ရှိသော် ရွှံ့ညွန်အတိ ဖြစ်လျက် တစ်ဖန်လျှင် မိုးကြီးရွာသွန်းပြန်သော် အတိုင်းထက်အလွန် ရွှံ့ညွန်အတိ ဖြစ်ရာ၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဘုရားလောင်းသည် ပြကတေ့အားဖြင့်သာလျှင် ငြီးငွေ့နေသည် ဖြစ်လျက် ထိုနတ်၏ စကားကြောင့်ကား အတိုင်းထက်အလွန် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့၏၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဘုရားလောင်းအား ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့ဝယ် နတ်၌ ဖြစ်သော စကြာ ရတနာသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့။ ဘုရားလောင်းသည် နတ်၌ ဖြစ်သော စကြာရတနာ ဖြစ်ပေါ်လတ် သော် ဆုတ်နစ်ပြန်လည်ရာပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ ဘုရား လောင်းအား နတ်၌ ဖြစ်သော စကြာရတနာသည် မဖြစ်ရာ။ ထိုသို့ စကြာရတနာမဖြစ်ဘဲလျက်လည်း ထိုနတ်သည် ဖြားယောင်း သွေးဆောင်ခြင်းအကျိုးငှါ မမှန်သော စကားကို ဆိုအပ်၏၊ မင်းမြတ် ခုနစ်ရက် မြောက်သောနေ့၌ နတ်၌ ဖြစ်သော စကြာရတနာသည် အကယ်၍ ဖြစ်စေဦးတော့၊ ဘုရားလောင်းသည် မဆုတ်နစ် မပြန်လည်ရာ။ အကြောင်းအဘယ်နည်းဟူမူ-မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းသည် “အနိစ္စ”ဟု မြဲမြံစွာ စွဲယူ၏။ “ဒုက္ခ”ဟု၊ “အနတ္တ”ဟု မြဲမြံစွာ စွဲယူ၏၊ (နိစ္စ သုခ အတ္တဟု တဏှာ ဒိဋ္ဌိအားဖြင့်) ပြင်းစွာ စွဲလမ်းမှုကုန်ပျက်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ (ထို့ကြောင့် မဆုတ်နစ် မပြန်လည်ရာ)။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် အနောတတ်အိုင်ကြီးမှရေသည် ဂင်္ဂါမြစ်သို့ ဝင်၏။ ဂင်္ဂါမြစ်မှ မဟာ သမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်၏။ မဟာသမုဒ္ဒရာမှ (နဂါးပြည်) ပါတာလမုခသို့ ဝင်၏။ မင်းမြတ် ပါတာလမုခသို့ ရောက်ပြီးသော ထိုရေသည် ပြန်လည်၍ မဟာသမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်နိုင်ရာသလော။ မဟာသမုဒ္ဒရာမှ ဂင်္ဂါမြစ် သို့ ဝင်နိုင်ရာသလော။ ဂင်္ဂါမြစ်မှ တစ်ဖန် အနောတတ်အိုင်သို့ ဝင်နိုင်ရာသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဝင်နိုင်ရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဘုရားလောင်းသည် လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ပတ်လုံး ဤ (ပစ္ဆိမဘဝိကဘုရားဖြစ်မည့်) ဘဝ၏ အကြောင်းကြောင့် ကုသိုလ်ကို ဆည်းပူးအပ်ပြီ။ ထိုဘုရားလောင်းသည် နောက်ဆုံးဘဝသို့ ရောက်လတ်ပြီ။ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်သည် ရင့်ကျက်ပြီ။ ခြောက်နှစ်တို့ဖြင့် တရားအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ သိ၍ လောက၌ အထွတ် အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားဖြစ်လတ္တံ့။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းသည် စကြာရတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဆုတ်နစ်ပြန်လည်နိုင်ရာအံ့လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဆုတ်နစ် မပြန် လည်ရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် စင်စစ်သော်ကား မြေကြီးသည် တောနှင့်တကွ တောင်နှင့်တကွ ဆုတ်နစ်သော် ဆုတ်နစ်ရာသေး၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ မရောက်ရဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ မင်းမြတ် ဂင်္ဂါ မြစ်ရေသည် ရေဆန်ရေညာသို့ ဆန်တက်သော် ဆန်တက်ရာ၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ မရောက်ရဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ မင်းမြတ် မနှိုင်းရှည့်နိုင်သော ရေကို ဆောင်သော မဟာသမုဒ္ဒရာသည် နွားခြေရာကွက်၌ ရေကဲ့သို့ ခြောက်ခန်းသော်လည်း ခြောက်ခန်းရာ၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်သို့ မရောက်ဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ မင်းမြတ် မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည် အစိတ်အရာသော်လည်းကောင်း၊ အစိတ်အထောင်သော်လည်းကောင်း ကွဲသော်လည်း ကွဲရာ၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်သို့ မရောက်ရဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ မင်းမြတ် လနေတို့သည် ကြယ်တာရာတို့နှင့်တကွ မြေ၌ ခဲကဲ့သို့ ကျသော်လည်း ကျရာ၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ မရောက်ရဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်သည် ဖျာကဲ့သို့ လိပ်သော်လည်း လိပ်ရာ၏၊ ဘုရားလောင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ မရောက်ရဘဲ မဆုတ်နစ်ရာပေ။ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟူမူ-အလုံးစုံသော အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို ဖြတ်တောက်အပ်ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်းဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန လောက၌ အနှောင်အဖွဲ့တို့သည် အဘယ်မျှလောက် ရှိပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)၊ မင်းမြတ် လောက၌ အနှောင်အဖွဲ့တို့သည် ဤဆယ်ပါးတို့ပေတည်း၊ ယင်းအနှောင် အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် မထွက်ခွါနိုင်ကုန်။ ထွက်ခွါပါကုန်သော်လည်း ပြန်လည်ရကုန်၏။ အဘယ် ဆယ်ပါးတို့နည်းဟူမူ- (၁) မင်းမြတ် လောက၌ အမိသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၂) မင်းမြတ် လောက၌ အဖသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၃) မင်းမြတ် လောက၌ မယားသည် အနှေင်အဖွဲ့တည်း။ (၄) မင်းမြတ် လောက၌ သားသမီးတို့သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၅) မင်းမြတ် လောက၌ ဆွေမျိုးတို့သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၆) မင်းမြတ် လောက၌ မိတ်ဆွေသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၇) မင်းမြတ် လောက၌ ဥစ္စာသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၈) မင်းမြတ် လောက၌ လာဘ်ပူဇော်သကာသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၉) မင်းမြတ် လောက၌ အစိုးရခြင်းသည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ (၁၀) မင်းမြတ် လောက၌ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ မင်းမြတ် လောက၌ အနှောင်အဖွဲ့တို့သည် ဤဆယ်ပါးတို့တည်း။ ယင်းအနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် မထွက်ခွါနိုင်ကြကုန်။ ထွက်ခွါပါကုန်သော်လည်း ပြန်လည်ရကုန်၏။ ထိုဆယ်ပါးသော အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို ဘုရားလောင်းသည် ဖြတ်အပ်ပြီးကုန်ပြီ။ ခွဲဖျက်အပ်ပြီးကုန်ပြီ။ မင်းမြတ် ထို့ကြောင့် ဘုရားလောင်းသည် ဆုတ်နစ်တော်မမူဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဘုရားလောင်းသည် နတ်၏ စကားကြောင့် မမွေ့လျော်သော စိတ်ဖြစ်ပေါ် လတ်သော် ဉာဏ်မရင့်ကျက်သေးမီ သဗ္ဗညုတဉာဏ် မရင့်ကျက်သေးမီ အကယ်၍ တောထွက်ခဲ့ငြားအံ့။ ထိုဘုရားလောင်း ပြုလုပ်အပ်သော ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ အလုံးစုံသော စားသောက်ဖွယ်ကို စားသောက်ခြင်းဖြင့် ဉာဏ်ရင့်ကျက်ခြင်းကို ငံ့လင့်လျက် ဖြစ်ရမည် မဟုတ်ပါလောဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လောက၌ မထီမဲ့မြင် ပြုအပ်ကုန်သော၊ အယုတ်ဟု မှတ်အပ်ကုန်သော၊ ရှုတ်ချအပ်ကုန်သော၊ ကဲ့ရဲ့အပ်ကုန်သော၊ ပြစ်တင်အပ်ကုန်သော၊ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော၊ အရိုအသေ မပြုအပ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဤဆယ်ယောက်တို့တည်း။ အဘယ်ဆယ်ယောက်တို့နည်းဟူမူ- (၁) မင်းမြတ် လင်ကင်းသော မိန်းမကို လောက၌ မထီမဲ့မြင် ပြုအပ်၏။ အယုတ်ဟု မှတ်အပ်၏။ ရှုတ်ချအပ်၏၊ ကဲ့ရဲ့အပ်၏၊ ပြစ်တင်အပ်၏၊ နှိပ်စက်အပ်၏၊ အရိုအသေမပြုအပ်။ (၂) မင်းမြတ် အားအင်နည်းပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ပ။ (၃) အဆွေအမျိုးမဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၄) အစားကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၅) ဆရာ့ထံ မဆည်းကပ်ဖူးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၆) ယုတ်မာသော အဆွေခင်ပွန်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၇) ဥစ္စာပစ္စည်းချို့တဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၈) အကျင့်ယုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၉) အလုပ်လက်မဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (၁၀) လုံ့လချို့တဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို လောက၌ မထီမဲ့မြင် ပြုအပ်၏။ အယုတ်ဟု မှတ်အပ်၏။ ရှုတ်ချအပ်၏၊ ကဲ့ရဲ့အပ်၏၊ ပြစ်တင်အပ်၏၊ နှိပ်စက်အပ်၏၊ အရိုအသေ မပြုအပ်။ မင်းမြတ် လောက၌ မထီမဲ့မြင် ပြုအပ်ကုန်သော၊ အယုတ်ဟု မှတ်အပ်ကုန်သော၊ ရှုတ်ချအပ်ကုန်သော၊ ကဲ့ရဲအပ်ကုန်သော၊ အပြစ်တင်အပ်ကုန်သော၊ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော၊ အရိုအသေ မပြုအပ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဤဆယ်ယောက်တို့တည်း။ မင်းမြတ် ဤဆယ်ပါးသော အကြောင်းအရာတို့ကို အောက်မေ့သော ဘုရားလောင်းအား ဤသို့သော အမှတ်သညာ ဖြစ်၏။ ငါသည် အလုပ်လက်မဲ့ လုံ့လချို့တဲ့၍ နတ်လူတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သည် မဖြစ်ပါ့စေလင့်။ အကယ်၍ “ငါသည် အမှုလုပ်အရှင် ဖြစ်အံ့။ အမှုလုပ်ခြင်းကို အလေးပြုအံ့။ အမှုလုပ်ခြင်းလျှင် အကြီးအမှူးရှိသည် ဖြစ်အံ့။ အမှုလုပ်ခြင်းလျှင် အလေ့အကျင့်ရှိသည် ဖြစ်အံ့။ အမှုလုပ်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်အံ့။ အမှုလုပ်ခြင်းလျှင် အိမ်နေရာရှိသည် ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့နေတော့အံ့”ဟု (အမှတ်သညာ ဖြစ်၏)။ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် ဘုရားလောင်းသည် ဉာဏ်ကို ရင့်ကျက်စေလျက် ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုကျင့်တော်မူ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဘုရားလောင်းသည် ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုသည်ရှိသော် “ငါသည် ဤဆင်းရဲငြိုငြင်လှစွာသော ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ကျင့်သဖြင့် လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားထက် လွန်မြတ်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်အထူးကို မရခဲ့။ သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းငှါ အခြားလမ်းရှိရာ သေးသလောဟု ဆိုပါ၏။ ထိုအခါ ဘုရားလောင်းအား မဂ်ကို အကြောင်းပြု၍ သတိလွတ်ကင်းတွေဝေ ခြင်း ဖြစ်ပါသေးသလော”ဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် စိတ်ကို အားနည်းအောင် ပြုတတ်ကုန်သော တရားတို့သည် ဤနှစ်ဆယ့်ငါးပါးတို့တည်း။ ယင်းနှစ်ဆယ့်ငါးပါးသော တရားတို့က အားနည်းအောင် ပြုအပ်သောစိတ်သည် မတည်ကြည်နိုင်။ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ အဘယ်နှစ်ဆယ့်ငါးပါးတို့နည်းဟူမူ- မင်းမြတ် (၁) အမျက်ဒေါသသည် စိတ်ကို အားနည်းအောင် ပြုတတ်သော တရားတည်း။ ယင်းအမျက် ဒေါသက အားနည်းအောင် ပြုအပ်သော စိတ်သည် မတည်ကြည်နိုင်။ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခြင်းငှါ မဖြစ်။ (၂) ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းသည်။ပ။ (၃) ကျေးဇူးကို ချေဖျက်ခြင်းသည်။ (၄) ဂုဏ်ပြိုင်ခြင်းသည်။ (၅) ငြူစူစောင်းမြောင်းခြင်းသည်။ (၆) ဝန်တိုခြင်းသည်။ (၇) လှည့်ပတ်ခြင်းသည်။ (၈) ကောက်ကျစ်စဥ်းလဲခြင်းသည်။ (၉) ခက်ထန်တင်းမာခြင်းသည်။ (၁၀) ခြုတ်ခြယ်ခြင်းသည်။ (၁၁) မာန်မူခြင်းသည်။ (၁၂) အလွန်မာန်မူခြင်းသည်။ (၁၃) မာန်ယစ်ခြင်းသည်။ (၁၄) မေ့လျော့ပေါ့တန်ခြင်းသည်။ (၁၅) လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်းသည်။ (၁၆) ငြီးငွေ့ခြင်းသည်။ (၁၇) ပျင်းရိခြင်းသည်။ (၁၈) ယုတ်ညံ့သော အဆွေခင်ပွန်းရှိခြင်းသည်။ (၁၉) အဆင်း ‘ရူပါရုံ’တို့သည်။ (၂၀) အသံ‘သဒ္ဒါရုံ’တို့သည်။ (၂၁) အနံ့‘ဂန္ဓာရုံ’တို့သည်။ (၂၂) အရသာ‘ရသာရုံ’တို့သည်။ (၂၃) အတွေ့အထိ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’တို့သည်။ (၂၄) ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းသည်။ (၂၅) မင်းမြတ် မမွေ့လျော်ခြင်းသည် စိတ်ကို အားနည်းအောင် ပြုတတ်သော တရားတည်း။ ယင်းမမွေ့လျော်ခြင်းက အားနည်းအောင် ပြုအပ်သောစိတ်သည် မတည်ကြည်နိုင်။ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် နှစ်ဆယ့်ငါးပါးကုန်သော ဤတရားတို့သည် စိတ်ကို အားနည်းအောင် ပြုတတ်ကုန်သော တရားတို့တည်း။ ယင်းတရားတို့က အားနည်းအောင် ပြုအပ်သော စိတ်သည် မတည်ကြည်။ အာသဝေါ တရားတို့ကုန်ခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်း၏ ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုတို့သည် ကိုယ်ကို ချုံးစေကုန်၏။ ကိုယ်ချုံး လတ်သော် စိတ်သည် မတည်ကြည်နိုင်။ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် လေး သင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းပတ်လုံး ဘုရားလောင်းသည် ထိုထိုဘဝတို့၌ အရိယသစ္စာလေးပါးတို့ကိုသာလျှင် ထိုးထွင်း၍ သိကြောင်းကို ရှာဖွေခဲ့လှလေပြီ။ သို့ဖြစ်လျက် ထိုဘုရားလောင်းအား အဆုံးစွန်ဘဝဖြစ်သော သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိရမည့်ဘဝ၌ မဂ်ကို အာရုံပြု၍ သတိလွတ်ကင်း တွေဝေခြင်းသည် အဘယ်မှာ ဖြစ်နိုင်လတ္တံ့နည်း။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းအား “သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းငှါ အခြားလမ်း သည် ရှိရာသေးသလော”ဟု အမှတ်သညာမျှသည် ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ဘုရားလောင်းသည် တစ်လသားမျှ သာ ဖြစ်လျက်၊ သာကီဝင်မင်းဖြစ်သော ဖခမည်းတော် လယ်ထွန်မင်္ဂလာအမှုကို ပြုလုပ်စဥ် အေးမြသော သပြေပင်ရိပ်ဝယ် ကျက်သရေရှိသော နေရာ၌ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ ထိုင်နေလျက်၊ ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ် လျက်သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’၊ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့်တကွဖြစ်သော၊ နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော၊ နှစ်သိမ့်မှု‘ပီတိ’၊ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ ရှိသော ပဌမဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍နေ၏။ပ။ စတုတ္ထဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍နေ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏။ ဘုရားလောင်းသည် ဉာဏ်ကို ရင့်ကျက်စေတော်မူလျက် ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ပြုကျင့်တော်မူပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ နှစ်ခုမြောက် ဒုက္ကရကာရိကပဥှာ ပြီး၏။ ၃-ကုသလာကုသလဗလဝတရပဥှာ (ကုသိုလ် အကုသိုလ်၏ အားကြီးမှု ပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အဘယ်တရားသည် အလွန်အကဲ အားကြီးလေသနည်း။ ကုသိုလ် သည်မူလည်း အားကြီးသလော။ အကုသိုလ်သည်မူလည်း အားကြီးသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကုသိုလ်သည် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုကုသိုလ်အတူ အကုသိုလ်သည် အားမကြီးဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကုသိုလ်သည် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုကုသိုလ်အတူ အကုသိုလ်သည် အားမကြီး”ဟူသော ထိုစကားကို အကျွန်ုပ် လက်မခံနိုင်ပါ။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤလောက၌ သူ၏ အသက်ကို သတ်ကုန်သူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူသူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ ကာမတို့၌ မှားသောအားဖြင့် ကျင့်သူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုသူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ ရွာကို တိုက်ဖျက်သူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ လမ်းခရီး၌ လုယက်သူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ စဥ်းလဲသူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ လှည့်ပတ်ဖြားယောင်းသူတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ ထိုအလုံးစုံသောသူတို့သည် ထိုမျှလောက်သော မကောင်းမှုဖြင့် လက်ဖြတ် ခြင်းကို ခံရကုန်၏။ ခြေဖြတ်ခြင်းကို၊ လက်ခြေဖြတ်ခြင်းကို၊ နားဖြတ်ခြင်းကို၊ နှာခေါင်းဖြတ်ခြင်းကို၊ နား, နှာခေါင်းဖြတ်ခြင်းကို၊ ပုန်းရည်အိုးခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ခရုသင်းဦးပြည်းခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ရာဟုခံတွင်း ခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ မီးပန်းခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ လက်ဆီမီးခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ပြိန်းရွက်ခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ လျော်တေအဝတ်ခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ဧဏီသားမီးမြှိုက်ခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ငါးမျှား ချိတ်ဖြင့် အသားလွှာခြင်းကို၊ ကျပ်ပြားမျှလောက် အသားဖြတ်ခြင်းကို၊ (အသားကို မွမ်း၍) ဆားငံရေ လောင်းခြင်းကို၊ တံခါးကျည်လှည့်ခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ကောက်ရိုးထုံးခေါ် ညှဥ်းပန်းမှုကို၊ ဆီပူဖြင့် သွန်းလောင်းခြင်းကို၊ ခွေးတို့ကို ကိုက်စားစေသည်တို့ကို၊ အရှင်လတ်လတ် သံတံကျင်လျှိုခြင်းကို၊ သန်လျက်ဖြင့် ဦးခေါင်းဖြတ်ခြင်းကို ခံရကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် ညဥ့်အခါ၌ မကောင်းမှုကို ပြု၍၊ ညဥ့်အခါ၌ပင်လျှင် မကောင်းကျိုးကို ခံစားရကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် ညဥ့်အခါ၌ (မကောင်းမှုကို) ပြု၍၊ နေ့အခါ၌ပင်လျှင် (မကောင်း ကျိုးကို) ခံစားရကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် နေ့အခါ၌ (မကောင်းမှုကို) ပြု၍၊ နေ့အခါ၌ပင်လျှင် (မကောင်းကျိုးကို) ခံစားရကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် နေ့အခါ၌ (မကောင်းမှုကို) ပြု၍၊ ညဥ့်အခါ၌ ပင်လျှင် (မကောင်းကျိုးကို) ခံစားရကုန်၏။ အချို့သောသူတို့သည် နှစ်ရက် သုံးရက်လွန်သည်ရှိသော် (မကောင်းကျိုးကို) ခံစားရကုန်၏။ ထိုအလုံးစုံသောသူတို့သည်လည်း မျက်မှောက်ဖြစ်သောကိုယ်၏ အဖြစ်၌သာလျှင် မကောင်းကျိုးကို ခံစားရကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန တစ်ယောက်သောသူအားလည်းကောင်း၊ နှစ်ယောက်သောသူတို့အားလည်းကောင်း၊ သုံးယောက်သောသူတို့အားလည်းကောင်း၊ လေးယောက်သောသူတို့အားလည်းကောင်း၊ ငါးယောက်သော သူတို့အားလည်းကောင်း၊ ဆယ်ယောက်သောသူတို့အားလည်းကောင်း၊ တစ်ရာသောသူအားလည်းကောင်း၊ တစ်ထောင်သောသူအားလည်းကောင်း၊ တစ်သိန်းသောသူအားလည်းကောင်း အခြံအရံနှင့်တကွသော အလှူကို ပေး၍၊ သီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျက်မှောက်ဖြစ်သော စည်းစိမ်ကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း၊ ချမ်းသာကိုလည်းကောင်း ခံစားရသောသူ တစ်စုံတစ်ယောက် ရှိပါ၏လောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ယောကျာ်းလေးယောက်တို့သည် အလှူကို ပေးသောကြောင့်၊ သီလကို ဆောက်တည် သောကြောင့်၊ ဥပုသ်စောင့်သုံးမှုကို ပြုလုပ်သောကြောင့် မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင် ထိုလူကိုယ်ဖြင့်သာလျှင် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ဖူးသောသူတို့ ရှိကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)၊ အသျှင်ဘုရား အဘယ် သူ၊ အဘယ်သူတို့ပါနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မန္ဓာတုစကြာမင်း၊ နေမိမင်း၊ သာဓိနမင်း၊ ဂုတ္တိလစောင်းသမားတို့ပေတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုဒိဋ္ဌဓမ္မအကျိုးသည် များစွာသော ဘဝအထောင်တို့ ခြားကွာနေ၏။ ဤ အသျှင်ဘုရားပြသော အကြောင်းကား နှစ်ဦးသော အကျွန်ုပ်တို့၏ မျက်ကွယ် ဖြစ်ချေ၏။ အကယ်၍ စွမ်းနိုင်သည် ဖြစ်ပါအံ့။ မြတ်စွာဘုရား ထင်ရှားရှိတော်မူသောအခါ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ပင် ဖြစ်ဖူးသည်ကို မိန့်ကြားတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌လည်း ပုဏ္ဏကကျွန်သည် အသျှင် သာရိပုတ္တရာမထေရ်အား ဘောဇဥ်ကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော နေ့၌ပင်လျှင် သူဌေးအရာသို့ ရောက်ရလေ၏။ ထိုပုဏ္ဏကသည် ယခုလက်ထက်၌ ပုဏ္ဏကသူဌေးဟူ၍ ထင်ရှား၏။ ဂေါပါလမာတာ မည်သော မိဖုရားသည် မိမိ၏ ဆံပင်တို့ကို ရောင်း၍ ရအပ်ကုန်သော ရှစ်သပြာတို့ဖြင့် အသျှင်မဟာ ကစ္စည်း မထေရ်အပါအဝင် မထေရ်ရှစ်ပါးအား ဆွမ်းကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော နေ့၌ ပင်လျှင် စန္ဒပဇ္ဇောတမင်း၏ မိဖုရားအရာသို့ ရောက်ရ၏။ သုပ္ပိယာဥပါသိကာမသည် မကျန်းမာသော ရဟန်းတစ်ပါးအား မိမိ၏ ပေါင်သားဖြင့် အသားဟင်းကို ပေးလှူသောကြောင့် နှစ်ရက်မြောက်သော နေ့၌ပင်လျှင် အသားနုတတ်ကာ ကောင်းသော အသားအရေဖြစ်၍ အနာကင်းရလေ၏။ မလ္လိကာဒေဝီသည် မြတ်စွာဘုရားအား တစ်ညဥ့်လွန်ပြီးသော မုယောမုံ့လုံးကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော နေ့၌ ပင်လျှင် ကောသလမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်ရလေ၏။ သုမနပန်းသည်သည် ရှစ်ဆုပ်သော မုလေးပန်းတို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်သောကြောင့် ထိုပူဇော်သောနေ့၌ပင်လျှင် များစွာသော စည်းစိမ်ချမ်းသာ ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ရလေ၏။ ဧကသာဋကပုဏ္ဏားသည် အပေါ်ရုံပုဆိုးဖြင့် မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်သော ကြောင့် ထိုပူဇော်သော နေ့၌ပင် အလုံးစုံသော ဆင်စသည်တို့၏ ရှစ်ခုအပေါင်းကို ရ၏။ ထိုအလုံးစုံသောသူတို့သည် မျက်မှောက်ဖြစ်သော စည်းစိမ်ကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း ခံစားရကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ခြောက်ယောက်သောသူတို့ကိုသာလျှင် ရွေးချယ်ရှာမှီး၍ ပြတော်မူရသည် မဟုတ်ပါလောဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ်ဟုတ်ပေ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုသို့ ဖြစ်ပါမူ အကုသိုလ်သည်သာလျှင် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုအကုသိုလ်အတူ ကုသိုလ်သည် အားမကြီး။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကျွန်ုပ်သည်ကား တစ်နေ့တည်း၌ပင် မကောင်းမှုကံ၏ အကျိုး ကြောင့် တံကျင်လျှို တင်ခံရကုန်သော ဆယ်ယောက်သော ယောကျာ်းတို့ကိုလည်း မြင်ရပါ၏။ မကောင်းမှု ကံ၏ အကျိုးကြောင့် တံကျင်လျှိုတင်ခံရကုန်သော နှစ်ဆယ်သော ယောကျာ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ သုံးဆယ်သော ယောကျာ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ လေးဆယ်သော ယောကျာ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ငါးဆယ်သော ယောကျာ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ယောကျာ်းတစ်ရာကိုလည်းကောင်း၊ ယောကျာ်းတစ်ထောင်ကိုလည်း ကောင် မြင်ရပါ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန နန္ဒကုလမည်သော မင်း၏ ဘဒ္ဒသာလမည်သော စစ်သူကြီး သားသည် ရှိလေ၏။ ထိုဘဒ္ဒသာလနှင့် စန္ဒဂုတ်မင်းသည် စစ်မြေပြင်၌ တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်လေ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုစစ်မြေပြင်၌ နှစ်ဖက်သော ဗိုလ်ပါအပေါင်းဝယ် ရှစ်ဆယ်သော ခေါင်းပြတ် အလောင်းကောင်တို့ ဖြစ်လေကုန်၏။ ခေါင်းပြတ်အလောင်းကောင် တစ်ခုလဲကျသည်ရှိသော် ခေါင်းပြတ် အလောင်းကောင် တစ်ခုသည် ထ၏။ ထိုအလုံးစုံသောသူတို့သည်လည်း မကောင်းမှုကံ၏ အကျိုးကြောင့် ပင် အကျိုးမဲ့ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အကုသိုလ်သည်သာလျှင် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုအကုသိုလ်အတူ ကုသိုလ်သည် အားမကြီးဟု ဆိုပါ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤမြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌ ကောသလမင်းသည် အသဒိသအလှူကြီး ကို ပေးလှူ၏ဟု ကြားဖူးပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကြားဖူး၏ (ဟု မိန့်ဆို၏)။ အသျှင် ဘုရားနာဂသေန ကောသလမင်းသည် ထိုအသဒိသအလှူကြီးကို ပေးလှူ၍ ထိုသို့ ပေးလှူခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာသော မျက်မှောက်ဖြစ်သော စည်းစိမ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အခြံအရံကို သော်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာကိုသော်လည်းကောင်း ရပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မရဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောသလမင်းသည် ဤသို့သော သဘောရှိသော အတုမရှိသော အလှူဒါနကို ပေးလှူလျက်လည်း ထိုသို့ ပေးလှူခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မျက်မှောက်ဖြစ်သော စည်းစိမ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာကိုသော်လည်းကောင်း အကယ်၍ မရအံ့၊ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုသို့ဖြစ်ပါမူ အကုသိုလ်သည်သာလျှင် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုအကုသိုလ်အတူ ကုသိုလ်တရားသည် အားမကြီးပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အကုသိုလ်၏ နည်းပါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကုသိုလ်သည် လျင်မြန်စွာ အကျိုးပေး၏။ ကုသိုလ်၏ များမြတ်ပြန့်ပွါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကာလရှည်ကြာမှ အကျိုးပေး၏။ မင်းမြတ် ဤအရာကို ဥပမာအားဖြင့်လည်း စူးစမ်းဆင်ခြင်အပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် အပရန္တဇနပုဒ်၌ ကုမုဒဘဏ္ဍိက အမည်ရှိသော စပါးမျိုးသည် (စိုက်၍) တစ်လပြည့်သည်ရှိသော် အိမ်အတွင်းသို့ ရောက်၏။ သလေးစပါးတို့သည် ခြောက်လ ငါးလကြာမှ မှည့်ရင့်ကုန်၏။ မင်းမြတ် ဤအရာ၌ ကုမုဒဘဏ္ဍိကစပါး၏လည်းကောင်း၊ သလေးစပါးတို့၏လည်းကောင်း ထူးခြားချက်ကား အဘယ်နည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ကုမုဒဘဏ္ဍိကစပါး၏ အာနိသင်နည်း ပါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် (စိုက်၍) တစ်လပြည့်သော် အိမ်တွင်းသို့ ရောက်၏။ သလေးစပါးတို့ ပြန့်ပြောသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ခြောက်လငါးလကြာမှ မှည့်ရင့် ပါကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန သလေးစပါးတို့သည် မင်းအား ထိုက်ပါကုန်၏။ မင်းသုံးမင်းဆောင် ဘောဇဥ်ပါတည်း။ ကုမုဒဘဏ္ဍိကစပါးမျိုးသည် ကျွန်အမှုလုပ်တို့၏ အစာ ဘောဇဥ်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အကုသိုလ်၏ နည်းပါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကုသိုလ်သည် လျင်မြန်စွာ အကျိုးပေး၏။ ကုသိုလ်၏ များမြတ်ပြန့်ပြောသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကာလရှည်ကြာမှ အကျိုး ပေး၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုစကား၌ အကြင်အရာသည် လျင်မြန်စွာ အကျိုးပေး၏။ ထိုအရာ မည်သည် လောက၌ အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထို့ကြောင့် အကုသိုလ်သည် အလွန်အကဲ အားကြီး၏။ ထိုအကုသိုလ်အတူ ကုသိုလ်သည် အားမကြီး။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဥပမာမည်သည်ကား တစ်စုံ တစ်ယောက်သော စစ်သည်သူရဲသည် ကြီးစွာသော စစ်ပွဲသို့ ဝင်၍ ရန်သူ၏ ခါးတောင်းကျိုက်ကို ကိုင်ယူ ဆွဲငင်လျက် အလွန်လျင်စွာ အရှင်သခင်အား ဆောင်နှင်းရာ၏။ ထိုစစ်သူရဲသည် လောက၌ စွမ်းနိုင်သော ရဲရင့်သောသူရဲကောင်း မည်၏။ ထို့ပြင် အကြင်ဆေးသမားသည်လည်း ဆူးငြောင့်ကို လျင်စွာ ထုတ်ပယ် နိုင်၏။ ရောဂါကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ထိုဆေးသမားသည် လိမ္မာ(ကျွမ်းကျင်) သူ မည်၏။ အကြင်ဂဏန်းတွက်သမားသည် အလွန်လျင်မြန်စွာ ရေတွက်၍ လျင်စွာ ပြ၏၊ ထိုဂဏန်းတွက်သမားသည် လိမ္မာ (ကျွမ်းကျင်) သူ မည်၏။ အကြင်လက်ဝှေ့သမားသည် အပြိုင် လက်ဝှေ့သမားကို လျင်စွာ မြှောက်ချီ၍ ပက်လက်ကျစေ၏။ ထိုလက်ဝှေ့သမားသည် စွမ်းနိုင်သောသူရဲကောင်း မည်၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤအတူပင်လျှင် အကြင်ကုသိုလ်သည်လည်းကောင်း၊ အကြင်အကုသိုလ်သည်လည်းကောင်း လျင်စွာ အကျိုး ပေး၏။ ထိုကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် လောက၌ လွန်ကဲစွာ အားကြီးပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နှစ်ပါးစုံလည်းဖြစ်သော ထိုကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် တမလွန်၌ အကျိုးခံစားရသည် ချည်းသာတည်း။ သို့ဖြစ်သော်လည်း အကုသိုလ်သည် အပြစ်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ခဏ ချင်းဖြင့်ပင် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ခံစားရ၏။ မင်းမြတ် ရှေးမင်းတို့သည် “အကြင်သူသည် သူ့အသက်ကို သတ်၏။ ထိုသူသည် ဒဏ်ထိုက်၏။ အကြင်သူသည် မပေးသည်ကို ခိုးယူ၏။ အကြင်သူသည် သူတစ်ပါး ၏ မယားကို သွားလာ လွန်ကျူး၏။ အကြင်သူသည် မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆို၏။ အကြင်သူ သည် ရွာကို တိုက်ဖျက်၏။ အကြင်သူသည် လမ်းခရီးကို လုယက်၏။ အကြင်သူသည် စဥ်းလဲခြင်းကို ပြု၏။ အကြင်သူသည် လှည့်ပတ်ခြင်းကို ပြု၏။ ထိုသူသည် အပြစ်ဒဏ်ထိုက်၏၊ သတ်အပ်၏၊ ဖြတ်အပ် ၏၊ ခွဲအပ်၏၊ ရိုက်ပုတ်အပ်၏”ဟူသော စည်းမျဥ်းဥပဒေကို ထားအပ်၏။ ထိုရှေးမင်းတို့သည် ထိုထားသော စည်းမျဥ်းဥပဒေကို စွဲယူ၍ စူးစမ်းစိစစ်၍ ဒဏ်ထားကုန်၏။ သတ်ကုန်၏၊ ဖြတ်ကုန်၏၊ ခွဲကုန်၏၊ ရိုက်ပုတ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် တစ်စုံတစ်ယောက်သော မင်းစသည်တို့သည် “အကြင်သူသည် ဒါနကိုမူလည်း ပေး၏။ သီလကိုမူလည်း စောင့်၏။ ဥပုသ်စောင့်သုံးမှုကိုမူလည်း ပြု၏၊ ထိုသူအား ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း ပေးအပ်၏”ဟု ထားအပ်သော မြဲသော စည်းမျဥ်းဥပဒေသည် ရှိသလော။ ပြုအပ်သော ခိုးမှုရှိသော ခိုးသူအား သတ်ခြင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကဲ့သို့၊ ထိုကုသိုလ်ပြုသူကို စူးစမ်းစိစစ်၍ ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း ပေးကြကုန်သလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မပေးကြပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပေးလှူကုန်သောသူတို့အား စူးစမ်းစိစစ်၍ ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း အကယ်၍ ပေးကုန်ငြားအံ့။ ကုသိုလ်သည်လည်း မျက်မှောက် ဘဝ၌ ခံစားရသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် အကြင့်ကြောင့်လျှင် “ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ အခြံအရံကိုလည်းကောင်း ပေးကုန်အံ့”ဟု ပေးလှူသောသူတို့ကို မစူးစမ်း၊ မစိစစ်ကုန်။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်သည် မျက်မှောက် ဘဝ၌ မခံစားရပေ။ မင်းမြတ် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အကုသိုလ်သည် ဒိဋ္ဌဓမ္မအကျိုး ခံစားရ၏။ တမလွန်ဘဝ၌ ထိုအကုသိုလ်ပြုသူသည် အလွန်အကဲ အားကြီးသော ဆင်းရဲဝေဒနာကို ခံစားရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ အသျှင်ဘုရားနှင့် တူသော ပညာရှိသူနှင့် ကင်း၍ ဤ ပြဿနာကို ကောင်းစွာ မဖြေဆိုနိုင်ပေရာ။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန လောကီအကြောင်းကို လောကုတ္တရာ အကြောင်းဖြင့် သိစေအပ်ပါပြီဟု (လျှောက်၏)။ ။ သုံးခုမြောက် ကုသလာကုသလဗလဝတရပဥှာ ပြီး၏။ ၄-ပုဗ္ဗပေတာဒိသပဥှာ (ရှေးက သေလွန်ပြီးသူတို့အား ရည်ညွှန်း၍ လှူသော အလှူပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤပေးလှူသောသူတို့သည် အလှူကို ပေးလှူကုန်၍ “ဤအလှူသည် သေလွန်ကုန်ပြီးသောသူတို့အား ရောက်ပါစေသတည်း”ဟု ရှေးက သေလွန်ပြီးသူတို့အား ရည်ညွှန်းကုန်၏။ ထိုသေလွန်ပြီးသူတို့သည် ထိုလှူဒါန်းရည်ညွှန်းခြင်းလျှင် အကြောင်းရှိသော တစ်စုံတစ်ရာသော အကျိုးကို ရပါကုန်သလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အချို့သောသူတို့သည် ရကုန်၏။အချို့သောသူတို့သည် မရကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အဘယ်သူတို့သည် ရပါကုန် သနည်း။ အဘယ်သူတို့သည် မရပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ငရဲသို့ ကျရောက်ကုန် သူတို့သည် မရကုန်။ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ကုန်သူတို့သည် မရကုန်။ တိရစ္ဆာန်မျိုး၌ ဖြစ်ကုန်သောသူတို့သည် မရကုန်။ ပြိတ္တာလေးမျိုးတို့တွင် (၁) အစာကို အန်ရသော ဝန္တာသိကပြိတ္တာမျိုး၊ (၂) စား၍ မဝင် ငတ်မွတ်သော ခုပ္ပိပါသပြိတ္တာမျိုး၊ (၃) ဝမ်းခေါင်းပြောင်ပြောင် တောက်လောင်နေသော နိဇ္ဈာမ တဏှိကပြိတ္တာမျိုး၊ ဤသုံးဦးသော ပြိတ္တာမျိုးတို့သည် မရကုန်။ (၄) သူတစ်ပါးပေးကမ်းသည်ကို မှီ၍ အသက်မွေးရကုန်သော ပရဒတ္တူပဇီဝီပြိတ္တာတို့သည်သာ ရကုန်၏။ ထိုပြိတ္တာတို့သည်လည်း ပေးလှူသည် ကို သိကုန်သော်မှသာလျှင် ရကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုသို့ဖြစ်ပါမူ အကြင်သူတို့အား ရည်မှတ်၍ ပြုအပ်၏။ ထိုသူတို့သည် အကယ်၍ မရကုန်သည် ဖြစ်အံ့။ ပေးလှူသောသူတို့၏ အလှူသည် ခန်းခြောက်ရာပါ၏၊ အကျိုး မရှိရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အလှူသည် အကျိုးမရှိသည် မဟုတ်။ အကျိုးမပေးသည် မဟုတ်။ ပေးလှူသော ဒါယကာတို့သည်သာလျှင် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို ခံစားရကုန်၏ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုသို့ဖြစ်ပါမူ အကြောင်းဖြင့် အကျွန်ုပ်ကို သိစေတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤလောက၌ အချို့သောသူတို့သည် ငါး၊ အမဲ၊ အရက်၊ ထမင်း၊ ခဲဖွယ်တို့ကို စီရင်၍ ဆွေမျိုးတို့ထံသို့ သွားကုန်၏။ ထိုဆွေမျိုးတို့သည် ထိုလက်ဆောင်ကို အကယ်၍ မခံယူကုန်သည် ဖြစ်အံ့။ ထိုလက်ဆောင်သည် ခြောက်ကပ်ခြင်းသို့ ရောက်မူလည်း ရောက်ရာသလော။ ပျက်စီးမူလည်း ပျက်စီးရာ သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မပျက်စီးရာပါ။ ထိုလက်ဆောင်သည် ဥစ္စာရှင်တို့အားသာ လျှင် ဖြစ်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ပေးလှူသူတို့သည်သာလျှင် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို ခံစားရကုန်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား တိုက်ခန်းသို့ ဝင်သော ယောကျာ်းသည် ရှေ့မှ ထွက်ရာ တံခါးမရှိခဲ့သော် အဘယ်တံခါးဖြင့် ထွက်ရာသနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဝင်ရာတံခါးဖြင့်သာလျှင် ထွက်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို ပေးလှူသူတို့သည်သာလျှင် ခံစားရကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤအတိုင်းဖြစ်စေလော့။ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း လက်ခံပါ၏။ ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို ပေးလှူသူတို့သည်သာ ခံစားရကုန်၏။ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအကြောင်းကို ဆန့်ကျင်ဘက် မပြုလိုပါကုန်ဟု (လျှောက်၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤပေးလှူသောသူတို့၏ ပေးလှူသော အလှူသည် သေသွားသူတို့အား အကယ်၍ ရောက်သည် ဖြစ်အံ့။ ထိုသေသွားသောသူတို့သည် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို အကယ်၍ ခံစား ရကုန်အံ့။ ထိုသို့ ဖြစ်ပါမူ သူ၏ အသက်ကို သတ်လေ့ရှိသော၊ ကြမ်းတမ်းသော၊ သွေးစွန်းသော လက်ရှိသော၊ ပြစ်မှားတတ်သော စိတ်ရှိသောသူတို့သည် လူတို့ကို သတ်၍ ကြမ်းကြုတ်သော အမှုကို ပြုလျက် သေသွားသူတို့အား “ငါ၏ ဤမကောင်းမှုကံအကျိုးသည် သေသွားသူတို့အား ရောက်ပါစေသတည်း”ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့အံ့။ ထိုမကောင်းမှု၏ အကျိုးသည် သေသွားသူတို့အား ရောက်ပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မရောက်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြင့်ကြောင့် ကုသိုလ်သည် ရောက်၏။ အကုသိုလ်သည် မရောက်ဟူရာ၌ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း။ အထောက်အထားကား အဘယ်ပါနည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤပြဿနာကို မမေးထိုက် မမေးသင့်။ မင်းမြတ် သင်သည် ဖြေတတ်သောသူ ရှိ၏ဟူ၍ မမေးထိုက် မမေးသင့်သော ပြဿနာကို မမေးလင့်။ ကောင်းကင်သည် အဘယ့်ကြောင့် မှီရာ မရှိသနည်း။ ဂင်္ဂါမြစ် သည် အဘယ့်ကြောင့် အထက်ရေဆန်သို့ ရှေးရှုမစီးသနည်း။ ဤလူတို့သည်လည်းကောင်း၊ ဤငှက်တို့့သည်လည်းကောင်း အဘယ့်ကြောင့် အခြေနှစ်ချောင်းရှိကုန်သနည်း။ ဤသားသမင်တို့သည် အဘယ့် ကြောင့် အခြေလေးချောင်းရှိကုန်သနည်း။ ဤသို့ ထိုအကြောင်းကိုလည်း ငါ့ကို သင် မေးလတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကျွန်ုပ်သည် ထိုပြဿနာကို ညှဥ်းဆဲလို၍ မေးလျှောက်သည် မဟုတ်ပါ။ စင်စစ်သော်ကား ယုံမှားခြင်း အေးငြိမ်းရန်အလို့ငှါ မေးလျှောက်ပါ၏။ လောက၌ လက်ဝဲ လမ်းမှားသို့ လိုက်ကုန်သော ဉာဏ်စက္ခု ကင်းကုန်သော လူတို့သည် များပြားလှပါကုန်၏။ ထိုလူတို့ သည် အဘယ်သို့လျှင် အခွင့်မရဘဲ ရှိကုန်အံ့နည်းဟု နှလုံးသွင်း၍ အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်ဘုရားကို မေးလျှောက်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မကောင်းမှုကို မပြုကျင့်သူ၊ အလိုမတူသူနှင့် အညီအမျှ မကောင်းမှုကံကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ပေ။ မင်းမြတ် လူတို့သည် ရေတံလျှောက်ဖြင့် ရေကို အလွန်ဝေးသော အရပ်သို့လည်း ဆောင်ယူကုန်သကဲ့သို့ တစ်ခဲနက်သော ကျောက်တောင်ကြီးကို ရေတံလျှောက်ဖြင့် အလိုရှိရာ အရပ်သို့ ယူဆောင်ခြင်းငှာ တတ်ကောင်းပါအံ့လောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်နိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏။ အကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဆီဖြင့် ဆီမီးကို ညှိထွန်းခြင်းငှါ တတ်ကောင်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ရေဖြင့် ဆီမီးကို ညှိထွန်းခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်နိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏။ အကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား လယ်သမားတို့သည် တစ်ဖက်ဆည်ကန်မှ ရေကို ထုတ်၍ စပါးကို မှည့်ရင့်စေကုန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာမှ ရေကို ထုတ်၍ စပါးကို မှည့်ရင့်စေခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါ သလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်နိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏။ အကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါသနည်း။ အကုသိုလ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ပါသနည်း။ အကြောင်းဖြင့် အကျွန်ုပ်ကို သိစေပါလော့။ အကျွန်ုပ် သည် ပညာမျက်စိ မကန်းပါ။ ပညာအလင်းမရသူ မဟုတ်ပါ။ ကြားနာရပါမူ သိနိုင်ပါ၏ဟု(လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အကုသိုလ်သည် နည်းပါး၏။ ကုသိုလ်သည် များပြား၏။ အကုသိုလ်သည် နည်းပါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပြုတတ်သူကိုသာ သိမ်းယူနိုင်၏။ ကုသိုလ်သည် များပြားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် နတ်နှင့်တကွသော လောကကို လွှမ်းမိုးနိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဥပမာပြုတော်မူပါဦးလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် ရေပေါက်ငယ်တစ်ခုသည် မြေ၌ ကျရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုရေပေါက် ရေစက်သည် ဆယ်ယူဇနာ၊ ဆယ့်နှစ်ယူဇနာတို့တိုင်အောင် လွှမ်းမိုးနိုင်ရာသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မလွှမ်းမိုးနိုင်ရာပါ။ ထိုရေပေါက်ရေစက်သည် ကျရာအရပ်၌ပင်လျှင်ကုန်ပျောက်သွားပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရေပေါက် ရေစက်၏ နည်းလှသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အကုသိုလ်သည် နည်းပါးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပြုသူကိုသာလျှင် သိမ်းယူနိုင်၏။ ခွဲဝေပေးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား သည်းစွာသော မိုးကြီးသည် မြေအပြင်ကို တင်းတိမ်ရောင့်ရဲ စေလျက် ရွာသွန်းရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုသည်းစွာသော မိုးကြီးသည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ရွာသွန်းလွှမ်းမိုးရာ သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရွာသွန်းလွှမ်းမိုးရာပါ၏။ မိုးကြီးသည် ထုံးအိုင်၊ အိုင်ကြီး၊ အိုင်ငယ်၊ မြစ်ချောင်း၊ မြစ်လက်တက်၊ ချောင်းကြား၊ ရှို၊ မြောင်၊ တစ်ဖက်ဆည်ကန်၊ ရေတွင်း၊ ရေကန်တို့ကို ပြည့်စေ၍ ဆယ်ယူဇနာတို့တိုင်အောင် လွှမ်းမိုးရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ့်အဘယ် အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မိုး၏ အားကြီးများပြားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပါတည်းဟု(လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကုသိုလ်သည် များပြား၏။ များပြားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် နတ်လူတို့နှင့် အတူတကွလည်း ခွဲဝေခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အဘယ်အကြောင်းကြောင့် အကုသိုလ်သည် နည်းပါးပါသနည်း၊ ကုသိုလ် သည် များပြားပါသနည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် အလှူကို ပေး၏။ သီလကို ဆောက်တည်၏။ ဥပုသ်ကို စောင့်သုံး၏။ ထိုသူသည် ရွှင်ပျ၏။ အလွန် ရွှင်ပျ၏။ ပြုံးရယ်၏။ ဝမ်းမြောက်၏။ ကြည်လင်သော စိတ်ရှိ၏။ နှစ်သက်စွာ ဖြစ်၏။ ထိုသူ့အား အဆင့်ဆင့် နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ဖြစ်၏။ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသောသူအား အလွန့်အလွန် ကုသိုလ်တရား တိုးပွါး၏။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား များစွာသော ရေပြည့်လျှံသော ရေတွင်း၌ ရေသည် တစ်ခုသောအရပ် ဖြင့် ဝင်ရာ၏။ တစ်ခုသော အရပ်ဖြင့် ထွက်ရာ၏။ ထွက်သော်လည်း အဆင့်ဆင့် ဖြစ်၏။ကုန်ခန်းခြင်း သို့ ရောက်စိမ့်သောငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကုသိုလ်သည် အလွန့်အလွန် တိုးပွါး၏။ မင်းမြတ် ယောကျာ်းသည် အနှစ်တစ်ရာမြောက်၌လည်း ပြုအပ်သော ကုသိုလ်ကို အကယ်၍ ဆင်ခြင် ငြားအံ့။ ဆင်ခြင်တိုင်း ဆင်ခြင်တိုင်း အလွန့်အလွန် ကုသိုလ်တရား တိုးပွါး၏။ ထိုယောကျာ်း၏ ထိုကုသိုလ်ကို အလိုရှိသောသူတို့နှင့်အတူ အမျှခွဲဝေခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏။ မင်းမြတ် အကြင်အကြောင်းဖြင့် ကုသိုလ်သည် များပြား၏။ ဤကုသိုလ်သည် များပြား၏ဟူသော စကား၌ ဤသည်ကား အကြောင်းတည်း။ မင်းမြတ် အကုသိုလ်ကို ပြုသောသူသည် နောက်၌ နှလုံးမသာယာ။ နှလုံးမသာယာသောသူ၏ စိတ်သည် တွန့်၏၊ ဆုတ်၏၊ ဆုတ်နစ်၏၊ မပျံ့ပျူး၊ စိုးရိမ်၏၊ ပူပန်၏၊ အားယုတ်၏၊ အားကုန်၏၊ မတိုးပွါး၊ ထိုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်၌သာကုန်ခန်းနေ၏။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား ရေခန်းခြောက်သော သဲအားကြီးသောကုန်းကြီးရှိသော ကောက်ကွေ့သော မြစ်၌ အထက်မှ လာသော ရေအနည်းငယ် သည် ဆုတ်ယုတ်၏။ကုန်ခန်း၏၊ မတိုးပွား။ ထိုလာရာအရပ်၌သာကုန်ခန်းနေ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် အကုသိုလ်ပြုသောသူ၏ စိတ်သည် တွန့်တို၏၊ ဆုတ်၏၊ ဆုတ်နစ်၏၊ မပျံ့ပျူး၊ စိုးရိမ်၏၊ ပူပန်၏၊ အားယုတ်၏၊ အားကုန်၏၊ မတိုးပွါး၊ ထိုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်၌သာကုန်ခန်း၏။ မင်းမြတ် အကြင်အကြောင်းကြောင့် အကုသိုလ်သည် နည်း၏။ ဤအရာ၌ ဤဆိုခဲ့ပြီးသည်ကား အကြောင်းတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ လေးခုမြောက် ပုဗ္ဗပေတာဒိသပဥှာ ပြီး၏။ ၅-သုပိနပဥှာ (အိပ်မက် ပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤလောက၌ ယောကျာ်းမိန်းမတို့သည် ကောင်းသည်လည်းဖြစ်သော၊ မကောင်းသည်လည်း ဖြစ်သော၊ မြင်ဖူးသည်လည်း ဖြစ်သော၊ မမြင်ဖူးသည်လည်း ဖြစ်သော၊ ပြုလုပ်ဖူး သည်လည်းဖြစ်သော၊ မပြုလုပ်ဖူးသည်လည်းဖြစ်သော၊ ဘေးကင်းသည်လည်းဖြစ်သော၊ ဘေးနှင့်တကွလည်းဖြစ်သော အိပ်မက်ကို မြင်မက်ကုန်၏။ ဝေးသောအရပ်၌လည်းကောင်း၊ နီးသောအရပ်၌လည်းကောင်း များပြားကုန်သော၊ အထောင်မက များလှသော အကြောင်းအရာတို့ကိုလည်း တွေ့မြင်ရကုန်၏။ ဤအိပ်မက်မည်သည် အဘယ်ပါနည်း။ ဤအိပ်မက်ကို အဘယ်သူသည်မူလည်း မြင်မက်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အကြင်အာရုံသည် စိတ်အား ထင်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ ထိုအာရုံသည် အိပ်မက် မည်၏။ မင်းမြတ် ဤခြောက်ယောက်သောသူတို့သည် အိပ်မက်မြင်မက်ကုန်၏။ (၁) လေနာရှိသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ (၂) သည်းခြေနာရှိသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ (၃) သလိပ်နာရှိသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ (၄) နတ်တို့ဆောင်ပြသောအားဖြင့် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ (၅) လေ့ကျက်ဖူးသောအားဖြင့် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ (၆) ရှေ့ပြေးနိမိတ်အားဖြင့် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ မင်းမြတ် ထိုခြောက်ပါးသော အိပ်မက်တို့တွင် ရှေ့ပြေးနိမိတ်အားဖြင့် မြင်မက်သော အိပ်မက်သည် သာလျှင် မှန်၏။ ထိုမှ ကြွင်းသော အိပ်မက်သည် မမှန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြင်သူသည် ရှေ့ပြေးနိမိတ်အားဖြင့် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ ထိုသူ၏ စိတ်သည် မိမိအလိုလို သွား၍ ထိုအာရုံကို စူးစမ်းသလော။ ထိုအာရုံကမူလည်း စိတ်အား ရှေးရှု ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ပါသလော။ တစ်ပါးသောသူသည်မူလည်း လာ၍ ထိုသူအား ပြောကြားပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုအိပ်မက်မက်သောသူ၏ စိတ်သည် အလိုလို သွား၍ ထိုအာရုံကို မစူးစမ်း။ အခြားတစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည်မူလည်း လာ၍ ထိုသူအား မပြောကြား။ စင်စစ်သော်ကား ထိုအာရုံသည်သာလျှင် စိတ်အား ရှေးရှုထင်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် ကြေးမုံမှန်သည် မိမိအလိုလို တစ်စုံတစ်ရာသော အရပ်သို့ သွား၍ အရိပ်ကို မစူးစမ်း။ အခြား တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည်မူလည်း အရိပ်ကို ဆောင်ခဲ့၍ ကြေးမုံမှန်ပေါ်သို့ မတင်၊ စင်စစ်သော်ကား အရိပ်သည် အမှတ်မထင် တစ်ခုခုသော အရပ်မှ လာ၍ ကြေးမုံမှန်အား ရှေးရှုထင်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ထိုအိပ်မက်မက်သောသူ၏ စိတ်သည် မိမိအလိုသို့ သွား၍ ထိုအာရုံနိမိတ်ကို မစူးစမ်း။ အခြားတစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည်မူလည်း လာ၍ မပြောကြား။ စင်စစ်သော်ကား အာရုံသည် အမှတ် မထင် တစ်ခုခုသော အရပ်မှ လာ၍ စိတ်အား ရှေးရှုထင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အိပ်မက်မြင်မက်သော စိတ်သည် “ဤမည်သော အကျိုးသည် ဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးကင်းသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးရှိသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု သိနိုင်ပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုအိပ်မက်မြင်မက်သော စိတ်သည် “ဤမည်သော အကျိုးသည် ဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးကင်းသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးရှိသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု မသိနိုင်ပါ။ စင်စစ်သော်ကား အာရုံနိမိတ်ဖြစ်သည်ရှိသော် တစ်ပါးသောသူတို့အား ပြောကြား၏။ ထို့နောက်မှ ထိုသူတို့သည် အကျိုး အပြစ်ကို ပြောကြားကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန တိုက်တွန်းပါ၏။ အကျွန်ုပ်အား အကြောင်းကို ပြတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား ကိုယ်၌ မှဲ့တို့သည်လည်းကောင်း၊ အဖုအပိမ့်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ပွေးတို့သည်လည်းကောင်း လာဘ်ရခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ လာဘ်မရခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ အခြံအရံများခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ အခြံအရံမများခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ချမ်းသာခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲခြင်းငှါလည်းကောင်း ပေါ်ပေါက်ကုန်၏။ မင်းမြတ် ထိုအဖုအပိမ့်တို့သည် “ငါတို့သည် ဤမည်သော အကျိုးကို ပြီးစေကုန်အံ့”ဟု သိ၍ ပေါ်ပေါက်ကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့လျှင် အကျိုးကို သိ၍ ပေါ်ပေါက်သည် မဟုတ်ပါ။ အကြင်သို့ သဘောရှိသော အရပ်တို့၌ အဖုအပိမ့်တို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ထိုပေါ်ပေါက်ရာ အရပ်၌ ထိုအဖု အပိမ့်တို့ကို မြင်၍ နိမိတ်ဖတ်သူတို့သည် “ဤမည်သော အကျိုးဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ပြောကြားပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အိပ်မက်မြင်မက်သော စိတ်သည် ဤမည်သော အကျိုးဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးကင်းသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့။ ဘေးရှိသည်မူလည်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု မသိ။ စင်စစ်သော်ကား အာရုံနိမိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ရှိသော် တစ်ပါးသောသူတို့အား ပြောကြား၏။ ထို့နောင်မှ ထိုသူတို့သည် အကျိုးအပြစ်ကို ပြောကြားကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အိပ်မက်မြင်မက်သောသူသည် အိပ်ပျော်စဥ် မြင်မက်ပါသလော။ ထိုသို့ မဟုတ် နိုးကြားစဥ် မြင်မက်ပါသလောဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အိပ်မက်မြင်မက်သောသူသည် အိပ်ပျော်စဥ်လည်း မမြင်မက်။ နိုးကြားစဥ်လည်း မမြင်မက်။ စင်စစ်သော်ကား ငိုက်မျဥ်းခြင်းသို့ သက် ရောက်သော် ဘဝင်အယဥ်သို့ မရောက်မီ ဤအတွင်း၌ အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ ငိုက်မျဥ်းခြင်းသို့ သက် ရောက်သောသူ၏ စိတ်သည် ဘဝင်အယဥ်သို့ ရောက်၏။ ဘဝင်အယဥ်သို့ ရောက်သော စိတ်သည် (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်နိုင်။ (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်သော စိတ်သည် ချမ်းသာဆင်းရဲကို မသိ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကို မသိသောသူအား အိပ်မက်ကို မြင်မက်ခြင်းသည် မဖြစ်။ (ဇောဝီထိအားဖြင့်) စိတ်ဖြစ် သည်ရှိသော် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် မှောင်မိုက်သော၊ အရောင်အလင်းမရှိသော အမိုက်တိုက်၌ အလွန် စင်ကြယ်သော ကြေးမုံ (မှန်)၌သော်လည်း အရိပ်သည် မထင်။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ငိုက်မျဥ်းခြင်း သို့ သက်ရောက်သော စိတ်သည် ဘဝင်အယဥ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် ကိုယ်သည် ရပ်တည်နေသော်လည်း စိတ်သည် (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်။ စိတ်သည် (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်သော် အိပ်မက်ကို မမြင်မက်။ မင်းမြတ် ကြေးမုံ (မှန်) အတူ ကိုယ်ကို မှတ်အပ်၏။ အမိုက်တိုက်အတူ အိပ်ပျော်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏။ အရောင်အလင်းအတူ စိတ်ကို မှတ်အပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ဆီးနှင်းဖုံးလွှမ်းသော နေ၏အရောင်သည် မထင်။ နေရောင် ခြည်သည် တင်ရှားစွာ ရှိလျက်သာ မဖြစ်ပေါ်။ နေရောင်ခြည် မဖြစ်ပေါ်သည်ရှိသော် အရောင်အလင်း မဖြစ်ပေါ်။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ငိုက်မျဥ်းခြင်းသို့ သက်ရောက်သောသူ၏ စိတ်သည် ဘဝင် အယဥ်သို့ ရောက်၏။ ဘဝင်အယဥ်သို့ ရောက်သော စိတ်သည် (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်။ (ဇောဝီထိအားဖြင့်) မဖြစ်သော စိတ်သည် အိပ်မက်ကို မမြင်မက်။ မင်းမြတ် နေနှင့် အတူ ကိုယ်ကို မှတ်အပ်၏။ ဆီးနှင်းဖုံးလွှမ်းသည်နှင့်အတူ ငိုက်မျဥ်းခြင်းကို မှတ်အပ်၏။ နေရောင်ခြည်နှင့် အတူ စိတ်ကို မှတ်အပ်၏။ မင်းမြတ် နှစ်ဦးသောသူတို့၏ ကိုယ်သည် ထင်ရှားရှိသော်လည်း စိတ်သည် မဖြစ်ပေါ်။ ငိုက်မျဥ်း ခြင်းသို့ သက်ရောက်သည် ဖြစ်၍ ဘဝင်အယဥ်ကျသောသူ၏ ကိုယ်သည် ထင်ရှားရှိသော်လည်း စိတ် သည် မဖြစ်ပေါ်။ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်သည် ထင်ရှားရှိသော်လည်း စိတ်သည် မဖြစ်ပေါ်။ မင်းမြတ် နိုးကြားသောသူ၏ စိတ်သည် လှုပ်၏၊ ပွင့်၏၊ ပေါ်၏၊ မမြဲ။ ဤသို့ သဘောရှိသောသူ၏ စိတ်၌ အာရုံသည် ထင်ခြင်းသို့ မရောက်။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား ဟင်းလင်း ပွင့်တတ်သော၊ ပေါ်လွယ်သော၊ ကောင်းသော အမူအရာမရှိသော၊ မလျှို့ဝှက်တတ်သော ယောကျာ်းကို လျှို့ဝှက်လိုသူတို့သည် ရှောင်ကြဥ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိုးကြားသောသူအား နတ်၌ ဖြစ်သော အကြောင်းအရာသော်လည်း ထင်ခြင်းသို့ မရောက်။ ထို့ကြောင့် နိုးကြားသောသူသည် အိပ်မက်ကို မမြင်မက်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား အာဇီဝပျက်သော၊ မလျောက်ပတ်သော အကျင့်ရှိသော၊ အဆွေခင်ပွန်းယုတ်ရှိသော၊ သီလကင်းသော၊ ပျင်းရိသော၊ လုံ့လလျော့သော ရဟန်းကို ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ထင်ခြင်းသို့ မရောက်ကုန်။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိုးကြားသောသူအား နတ်၌ ဖြစ်သော အကြောင်းအရာသော်လည်း ထင်ခြင်းသို့ မရောက်။ ထို့ကြောင့် နိုးကြားသောသူသည် အိပ်မက်ကို မမြင်မက်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အိပ်ခြင်း၏ အစ အလယ် အဆုံးသည် ရှိပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အိပ်ခြင်း၏ အစ အလယ် အဆုံးသည် ရှိ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အဘယ်သည် အစပါ နည်း။ အဘယ်သည် အလယ်ပါနည်း။ အဘယ်သည် အဆုံးပါနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကိုယ်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ အလွန် လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ နုံ့နှေးခြင်း၊ မခံ့ခြင်း သည် အိပ်ခြင်း၏ အစတည်း။ အကြင်သူသည် မျောက်၏ အိပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အိပ်ခြင်းနှင့် ယှဥ်သည် ဖြစ်၍ စိတ်အစဥ် ဘဝင်ရောပြွမ်းခြင်းသို့ ရောက်၏။ ဤသည်ကား အိပ်ခြင်း၏ အလယ်တည်း။ ဘဝင် အယဥ်သို့ ရောက်ခြင်းသည် အိပ်ခြင်း၏ အဆုံးတည်း။ အိပ်ခြင်း၏ အလယ်၌ ရောက်လျက် မျောက်၏ အိပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အိပ်ခြင်းနှင့် ယှဥ်သောသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား တစ်စုံတစ်ယောက်သော လုံ့လအကျင့်ရှိသောသူသည် တည်ကြည်သော စိတ်ရှိလျက် တည်ကြည်သော တရားရှိ၍ မတုန်လှုပ်သော ဉာဏ်အမြင်ရှိလျက် ပယ်အပ်ပြီးသော အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် အသံရှိသော တောသို့ သက်ဝင်၍ သိမ်မွေ့သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ကြံ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုတော၌ အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ မသက်ရောက်။ ထိုသူသည် ထိုတော၌ တည်ကြည်သော တစ်ခုတည်းသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သိမ်မွေ့သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိုးကြားသော အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ မရောက်သော အိပ်ခြင်း၏ အလယ်သို့ ရောက်သော မျောက်၏ အိပ်ခြင်းကဲ့သို့ အိပ်ခြင်းနှင့်ယှဥ်သောသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏။ မင်းမြတ် အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် အသံနှင့်အတူ နိုးကြားခြင်းကို မှတ်အပ်၏။ ဆိတ်ငြိမ်သော တောနှင့်အတူ မျောက်၏ အိပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အိပ်ခြင်းနှင့် ယှဥ်သောသူကို မှတ်အပ်၏။ ထိုသူသည် အုတ်အုတ်ကျက်ကျက်အသံကို ပယ်၍ အိပ်ပျော်ခြင်းကို ကြဥ်လျက် လျစ်လျူရှု သည် ဖြစ်၍ သိမ်မွေ့သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိသည်နှင့်အတူ နိုးကြားသော အိပ်ပျော်ခြင်း သို့ မရောက်သေးသော၊ မျောက်၏ အိပ်ခြင်းကဲ့သို့သော၊ အိပ်ခြင်းနှင့်ယှဥ်သောသူသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ငါးခုမြောက် သုပိနပဥှာ ပြီး၏။ ၆-အကာလမရဏပဥှာ (သေချိန်မရောက်မီ သေခြင်း ပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန သေသော သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် သေချိန်အခါ၌သာ သေပါကုန် သလော။ သို့မဟုတ် သေချိန်အခါ မရောက်မီလည်း သေပါကုန်သလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သေချိန်အခါ၌ သေခြင်းလည်း ရှိ၏။ သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်းလည်း ရှိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အဘယ်သူတို့သည် သေချိန်အခါ၌ သေပါကုန်သနည်း။ အဘယ်သူတို့သည် သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သရက်ပင်မှသော်လည်းကောင်း၊ သပြေပင်မှသော်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် အသီးရှိသော အခြား သစ်ပင်မှသော်လည်းကောင်း ကြွေကျကုန်သော၊ စိမ်းသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ မှည့်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော သစ်သီးတို့ကို သင် မင်းမြတ် မြင်ဖူးသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မြင်ဖူးပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သစ်ပင်မှ ကြွေကျသော သစ်သီးအားလုံးတို့သည် ကြွေချိန်အခါ၌သာ ကြွေကျပါကုန်သလော။ သို့မဟုတ် ကြွေချိန်အခါ မရောက်မီလည်း ကြွေကျပါကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြင်သစ်သီးတို့သည် မှည့်ရင့် ပျော့အိကုန်သည် ဖြစ်၍ ကြွေကျကုန်သော သစ်သီးအားလုံးတို့သည် ကြွေချိန်အခါ၌သာ ကြွေကျပါကုန်၏။ ထိုမှတစ်ပါး မှည့်သောအသီးမှ ကြွင်းကုန်သော သစ်သီးတို့တွင် အချို့သော သစ်သီးတို့သည် ပိုးထိုးကုန်သည် ဖြစ်၍ ကြွေကျပါကုန်၏။အချို့သော သစ်သီးတို့သည် တုတ်၊ ဆောက်ပုတ်တို့ ခတ်မိကုန်၍ ကြွေကျပါကုန်၏။ အချို့သော သစ်သီးတို့သည် လေတိုက်ခတ်ကုန်၍ ကြွေကျပါကုန်၏။ အချို့သော သစ်သီးတို့သည် အတွင်းပုပ်ကုန် သည် ဖြစ်၍ ကြွေကျပါကုန်၏။ ထိုအလုံးစုံသော သစ်သီးတို့သည် ကြွေချိန်အခါ မရောက်မီ ကြွေကျပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အိုခြင်း ‘ဇရာ’ အဟုန် ပုတ်ခတ်ကုန်၍ သေကုန်သောသူတို့သည်သာ သေချိန်အခါ၌ သေကုန်၏။ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့သည် အချို့တို့ကား ကံနှိပ်စက် ၍ သေကုန်၏။ အချို့တို့ကား ဂတိနှိပ်စက်၍ သေကုန်၏။ အချို့တို့ကား အပြုအမူနှိပ်စက်၍ သေကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကံနှိပ်စက်၍ သေသော သတ္တဝါ၊ ဂတိနှိပ်စက်၍ သေသော သတ္တဝါ၊ အပြု အမူ နှိပ်စက်၍ သေသော သတ္တဝါ၊ အိုခြင်း ‘ဇရာ’အဟုန် ပုတ်ခတ်၍ သေသော သတ္တဝါ အားလုံးတို့သည် သေချိန်အခါ၌သာလျှင် သေပါကုန်၏။ အကြင်သူသည်ကား အမိဝမ်းသို့ ကပ်ရောက်စဥ် သေပါ၏။ ထိုအချိန် ထိုအခါသည် ထိုသူ၏ သေချိန်ပါတည်း။ ထိုသူသည် သေချိန်အခါ၌သာ သေပါ၏။ အကြင်သူ သည် ဖွားရာအိမ်၌ သေပါ၏။ ထိုအချိန် ထိုအခါသည် ထိုသူ၏ သေချိန်ပါတည်း။ ထိုသူသည်လည်း သေချိန်အခါ သေပါ၏။ အကြင်သူသည်ကား အသက်တစ်လရှိသည် ဖြစ်၍ သေပါ၏။ပ။ အကြင်သူသည် ကား အနှစ်တစ်ရာရှိသည် ဖြစ်၍ သေပါ၏။ ထိုသူသည် သေချိန်အခါ၌သာ သေပါ၏။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန ထိုသို့ဖြစ်ပါမူ သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေသည်မည်သည် မဖြစ်သင့်ပြီ။ သေသော သတ္တဝါ အားလုံးတို့သည် သေချိန်အခါ၌သာ သေပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခုနစ်ဦးကုန်သော ဤသူတို့သည် ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါကုန်၏။ အဘယ်ခုနစ်ဦးတို့နည်းဟူမူ- (၁) မင်းမြတ် ငတ်မွတ်ဆာလောင်သောသူသည် အစာကို မရခဲ့မူ ဝမ်းတွင်း၌ လေခတ်သည် ဖြစ်၍ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၂) မင်းမြတ် ရေငတ်သောသူသည် သောက်ရေကို မရခဲ့မူ ခြောက်ကပ်သော နှလုံးရှိသည် ဖြစ်၍ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၃) မင်းမြတ် မြွေကိုက်ခံရသောသူသည် အဆိပ်ဟုန်နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဆေးဆရာကို မရခဲ့မူ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၄) မင်းမြတ် အဆိပ်ကို စားမိသောသူသည် အင်္ဂါကြီးငယ်တို့ ပူလောင်ကုန်သည်ရှိသော် ဆေးကို မရခဲ့မူ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၅) မင်းမြတ် မီး၌ ရောက်သည် ဖြစ်၍ လောင်မြိုက်သောသူသည် အေးငြိမ်းကြောင်းကို မရခဲ့မူ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၆) မင်းမြတ် ရေနစ်မြုပ်သောသူသည် ထောက်တည်ရာကို မရခဲ့မူ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေး သော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ (၇) မင်းမြတ် လက်နက် ထိခိုက်မိ၍ အနာရှိသောသူသည် ဆေးသမားကို မရခဲ့မူ ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါ၏။ မင်းမြတ် ဤခုနစ်ဦးသောသူတို့သည် ပိုလွန်နေရရန် အသက်ရှိသေးသော်လည်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေပါကုန်၏။ မင်းမြတ် ထိုအရာ၌လည်း ငါသည် ဧကန်စင်စစ်အားဖြင့် ဆိုဦးအံ့။ မင်းမြတ် ရှစ်ပါးသော အကြောင်းအားဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သေခြင်းသည် ဖြစ်၏။ လေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သည်းခြေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သလိပ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လေ, သည်းခြေ, သလိပ်တို့ ပေါင်းဆုံစုဝေးခြင်း ‘သန္နိပါတ်’ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဥတုဖောက်ပြန်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မညီညွတ်သော အစာကြောင့်လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးလုံ့လပယောဂကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကံ၏အကျိုးကြောင့့်လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါတို့၏ သေခြင်းဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ထိုရှစ်မျိုးတို့တွင် ကံ၏အကျိုးကြောင့် သေခြင်း သည်သာလျှင် ထိုသေခြင်းတို့တွင် အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေရခြင်း မည်၏။ ကြွင်းသော သေခြင်းတို့သည် အခါကာလနှင့် မယှဥ်သော သေရခြင်း မည်ကုန်၏။ “ထိုသို့သေရာ၌ ထမင်းငတ်မွတ်ဆာလောင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေငတ်ခြင်း ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြွေကိုက်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်ကိုစားမိသော ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မီးလောင်ခြင်း, ရေနစ်ခြင်း, လက်နက်ထိခိုက်ခြင်းတို့ ကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေ၏။ ထိုသို့သေရာ၌ လေ, သည်းခြေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သလိပ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လေ, သည်းခြေ, သလိပ်တို့၏ စုပေါင်းခြင်း ‘သန္နိပါတ်’ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဥတုမညီ ညွတ်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မညီညွတ်သော အာဟာရ၊ သူတစ်ပါးလုံ့လ၊ ကံ၏ အကျိုးတို့ကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေ၏” ဤကား (အကျဥ်းချုပ်) သင်္ဂဟဂါထာ ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ရှေးဘဝက ပြုခဲ့ဖူးသော ထိုထိုအကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုး ကြောင့် သေရကုန်၏။ မင်းမြတ် ဤလောက၌ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါတို့ကို ဆာလောင်ငတ်မွတ်စေခြင်းဖြင့် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး ဆာလောင်ငတ်မွတ်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဆာလောင်ငတ်မွတ်လျက် ပင်ပန်းသည်၊ ခြောက်ခန်းညှိုးနွမ်းသော နှလုံးရှိသည်၊ အလွန် ဆာလောင်သည်၊ တစ်ကိုယ်လုံး ခြောက်ကပ်၍ လောင်းကျွမ်းသည်၊ ဝမ်းအတွင်း၌ ပူလောင်သည် ဖြစ်၍ ဆာလောင်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် ငယ်ရွယ် နုပျိုစဥ်ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ်အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ်ဖြစ်စေ သေရ၏။ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို ရေငတ်စေခြင်းဖြင့် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး နိဇ္ဈာမတဏှိကမည်သော ပြိတ္တာဖြစ်လျက် ခေါင်းပါးကြုံလှီသည် ခြောက်ကပ်သော နှလုံး ရှိသည် ဖြစ်၍ ရေငတ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ်အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့် အိုမင်းသော အရွယ်ဖြစ်စေ သေရ၏၊ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို မြွေကိုက်စေ၍ သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ ပတ်လုံး စပါးကြီးမြွေခံတွင်းတစ်ခုမှသာလျှင် စပါးကြီးမြွေခံတွင်းတစ်ခုသို့၊ မြွေဟောက်ခံတွင်း တစ်ခုမှသာ လျှင် မြွေဟောက်ခံတွင်းတစ်ခုသို့ ပြောင်းလွှဲကာ ထိုမြွေတို့ ကိုက်အပ်ခဲအပ်သည် ဖြစ်ရကား မြွေကိုက် ခံရ၍သာ ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ် အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ် ဖြစ်စေ သေရ၏၊ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို အဆိပ်ကို ပေးလျက် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး ပူလောင်သော အင်္ဂါကြီးငယ် ကွဲပျက်သော ကိုယ်ဖြင့် အပုပ်နံ့ကို လှိုင်စေလျက် အဆိပ်ဖြင့် သာလျှင် ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ် အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ် ဖြစ်စေ သေရ၏။ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို မီးဖြင့် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး မီးတောင်တစ်ခုမှသာလျှင် မီးတောင်တစ်ခုသို့၊ ယမမင်းနိုင်ငံတစ်ခုမှသာလျှင် ယမမင်းနိုင်ငံတစ်ခုသို့ ပြောင်း လှည့်ကာ ပူလောင်ကျွမ်းကျက်သော ကိုယ်ရှိသည် ဖြစ်၍ မီးဖြင့်သာလျှင် ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ် အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ်ဖြစ်စေ သေရ၏။ ဤသို့သော သေခြင်း သည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို ရေဖြင့် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး တိုက်ခိုက် ပျက်ယွင်း ကျိုးပဲ့ အားမဲ့သော ကိုယ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ချောက်ချားသော စိတ်ရှိလျက် ရေဖြင့်သာ လျှင် ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ် အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ် ဖြစ်စေ သေရ၏။ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်း။ ရှေးဘဝက သူတစ်ပါးတို့ကို လှံဖြင့် သတ်ခဲ့သောသူသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး စုတ်ပြတ် ကွဲပျက် ထုနှက် မှုန့်ချေအပ်သော ကိုယ်ရှိ၍ လှံသွားဖြင့် အထိုးခံရသည် ဖြစ်လျက် လှံဖြင့် သာလျှင် ငယ်ရွယ်နုပျိုစဥ် ဖြစ်စေ၊ အလယ်အလတ် အရွယ် ဖြစ်စေ၊ ကြီးရင့်အိုမင်းသော အရွယ် ဖြစ်စေ သေရ၏။ ဤသို့သော သေခြင်းသည်လည်း ထိုသူ၏ အခါကာလနှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏) အသျှင်ဘုရားနာဂသေန သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်းသည် ရှိ၏ဟု အကြင်စကားကို အသျှင် ဘုရား ဆို၏။ တိုက်တွန်းတောင်းပန်ပါ၏။ ထိုစကား၌ အသျှင်ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အား အကြောင်းကို ညွှန်ပြတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဥပမာသော်ကား ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးသည် စွဲလောင် အပ်သော မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက်ရှိ၍ လောင်ကျွမ်းပြီးသော မီးစာရှိလျက် မီးလောင်စာကုန်သော ကြောင့် ငြိမ်း၏။ ထိုမီးဘေးကို “ဘေးရန်မရှိဘဲ ဥပဒ်မရှိဘဲ ငြိမ်းချိန်တန်သော အခါ၌ ငြိမ်းအေးသော မီး မည်၏”ဟု ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤ အတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ထောင်ပေါင်း များစွာသော နေ့တို့ပတ်လုံး အသက်ရှင်၍ အိုမင်း ရင့်ရော်လျက် အသက်ကုန်ခြင်းကြောင့် ဘေးရန်မရှိဘဲ ဥပဒ်မရှိဘဲ သေရ၏၊ ထိုသူကို “သေချိန်အခါ၌ သေခြင်းသို့ ရောက်သောသူ”ဟု ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးသည် စွဲလောင်အပ်သော မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ ထိုမီးပုံကြီးသည် မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက် လောင်၍ မကုန်မီပင် မိုးကြီးသည်းစွာ ရွာ၍ ငြိမ်းရာ၏။ မင်းမြတ် မေးဦးအံ့။ ထိုမီးပုံကြီးသည် ငြိမ်းချိန်တန်သော အခါ၌ ငြိမ်းအေးသည်မည်သည် ဖြစ်သလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော မီးပုံသည် ရှေးဦးဆိုသော မီးပုံနှင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရုတ်တရက် ရွာသွန်းလာသော မိုးသည် နှိပ်စက် သည်ဖြစ်၍ ထိုမီးသည် ငြိမ်ချိန်မရောက်ဘဲ ငြိမ်း၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးမီးပုံနှင့် မတူပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မဟုတ်ဘဲ သေ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါသည် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သည်းခြေ ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သလိပ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လေ, သည်းခြေ, သလိပ်ပေါင်းဆုံခြင်း ‘သန္နိပါတ်’ ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဥတုဖောက်ပြန်သော ရောဂါကြောင့်လည်းကောင်း၊ မညီညွတ်သော အစာကြောင့်လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးလုံ့လကြောင့်လည်းကောင်း၊ ငတ်မွတ်ဆာလောင်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေမွတ်သိပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြွေကိုက်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်ကို စားမိသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မီးလောင်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေနစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်အပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းတည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ကောင်းကင်၌ မိုးကြီးသည်းထန်စွာ တက်လတ်၍ ချိုင့်ဝှမ်းရာ အရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ ကြည်းကုန်းရာအရပ်ကိုလည်းကောင်း ပြည့်လျှမ်းစေလျက် ရွာသွန်း၏။ ထိုမိုးကို ဘေးရန် မရှိဘဲ ဥပဒ်မရှိဘဲ ရွာသော မိုးဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက့်သောသူသည် ကြာမြင့်စွာ အသက်ရှင်၍ အိုမင်းရင့်ရော်လျက် အသက်ကုန်ခြင်းကြောင့် ဘေးရန်, ဥပဒ်မရှိဘဲ သေရ၏၊ ထိုသူကို “သေချိန်အခါ၌ သေခြင်းသို့ ရောက်သောသူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ကောင်းကင်၌ မိုးကြီးသည်းစွာ ရွာတက်လတ်၍ လမ်းခရီး ကြား၌ပင်လျှင် ကြီးစွာသော လေကြောင့် ကင်းပြတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်၏။ မင်းမြတ် ထိုမိုးကြီးသည် ကင်းပြတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သင့်သော အချိန်၌ ကင်းပြတ်သည်မည်သည် ဖြစ်ရာသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော မိုးသည် ရှေးဦး ဆိုသော မိုးနှင့် အဘယ့်ကြောင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် မဖြစ်ပါသနည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင် ဘုရား တစ်ခဏချင်း တိုက်ခတ်လာသော လေသည် နှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ ထိုမိုးသည် အခါသို့ မရောက်မီပင် ကင်းပြတ်ပါ၏၊ (ထို့ကြောင့် ရှေးမိုးနှင့် မတူပါဟု လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက်ရောက်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်အပ်သော ကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏၊ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းတည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား အားကြီးသော အဆိပ်ပြင်းသော မြွေသည် အမျက်ထွက်သည် ဖြစ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်သော ယောကျာ်းကို ကိုက်ရာ၏။ ထိုယောကျာ်းအား ထိုအဆိပ်သည် အဆိပ်ဖြေ ဆေးစသော အထိအခိုက်မရှိဘဲ သေခြင်းသို့ ရောက်စေရာ၏။ ထိုအဆိပ်ကို အဆိပ်ဖြေဆေးစသော၊ အထိအခိုက်မရှိသော အဆိပ်၊ အထက်မြက်ဆုံးဖြစ်သော အဆိပ်ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကြာမြင့်စွာ အသက်ရှင်၍ အိုမင်းရင့်ရော်လျက် အသက်ကုန်ခြင်းကြောင့် ဘေးရန်ဥပဒ်မရှိဘဲ သေရ၏။ ထိုသူ့ကို “အထိအခိုက်မရှိဘဲ အသက်အဆုံးသို့ ရောက်သော၊ သေချိန်နှင့် ယှဥ်သော သေခြင်းသို့ ရောက်သောသူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား အားကြီးသော အဆိပ်ပြင်းသော မြွေကိုက်ခံရသောသူအား ကိုက်သည့်အတွင်း၌ပင်လျှင် မြွေဆရာသည် အဆိပ်ဖြေဆေးကို ပေး၍ အဆိပ်မရှိသည်ကို ပြုရာ၏။ မင်းမြတ် ထို အဆိပ်သည် အချိန်အခါ၌ ကင်းပြတ်သည် မည်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မမည်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော အဆိပ်သည် ရှေးဆိုသော အဆိပ်နှင့် အဘယ့်ကြောင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် မဖြစ်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား တစ်ခဏချင်းရောက်လာသော အဆိပ်ဖြေဆေးက တိုက်ဖျက်အပ်သော မူလအဆိပ်သည် အဆုံးသို့ မရောက်ဘဲသာလျှင် ကင်းပြတ်ပါ၏။ ထို့ကြောင့် တူမျှသော သဘောမရှိပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မဟုတ်ဘဲ သေ၏။ ထိုသူသည် တစ်ခဏချင်း ရောက်လာသော ရောဂါ နှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏၊ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်း၌ အကြောင်း ပင်တည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား လေးသမားသည် မြားကို ပစ်လွှတ်ရာ၏။ ထိုမြားသည် သွားမြဲတိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ကပ်၍ရောက်သည် ဖြစ်အံ့။ ထိုမြားကို “အထိအခိုက်မရှိဘဲ သွားမြဲတိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ရောက်သော မြား မည်၏”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ကြာမြင့်စွာ အသက်ရှင်၍ အိုမင်းရင့်ရော်လျက် အသက်ကုန်ခြင်း ကြောင့် ဘေးရန်ဥပဒ်မရှိဘဲ သေရ၏။ ထိုသူ့ကို “အထိအခိုက်မရှိဘဲ သေချိန်အခါ၌ သေခြင်းသို့ ရောက်သူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား လေးသမားသည် မြားကို ပစ်လွှတ်ရာ၏။ ထိုသူ၏ ထိုမြားကို ထိုပစ်သော ခဏ၌ပင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ဆွဲကိုင်ရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုမြားသည် သွားမြဲ တိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ရောက်ခြင်းမည်သည် ဖြစ်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော မြားသည် ရှေးဆိုသော မြားနှင့် အဘယ့်ကြောင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် မဖြစ်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆွဲကိုင်ခြင်းသည် ထိုမြား၏ သွားခြင်းကို ဖြတ်အပ်ပါ၏။ ထို့ကြောင့် တူမျှသော သဘောမရှိပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံ တစ်ယောက်သောသူသည် အခါမရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏၊ မင်းမြတ် ဤသည် ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းပင်တည်း။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သံခွက်ကို တီးခေါက်ရာ၏။ ထိုသူ၏ တီးခေါက်ခြင်းကြောင့် အသံဖြစ်ပေါ်လာ၍ သွားမြဲတိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ရောက်၏။ ထိုအသံကို “အထိအခိုက်မရှိဘဲ သွားမြဲတိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ရောက်သော အသံ မည်၏”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် နေ့ ရက် ထောင်ပေါင်းများစွာတို့ပတ်လုံး အသက်ရှင်၍ အိုမင်းရင့်ရော်ကာ အသက်ကုန်ခြင်းကြောင့် ဘေးရန်ဥပဒ်မရှိဘဲ သေရ၏။ ထိုသူ့ကို “အထိအခိုက်မရှိဘဲ သေရမည့်အချိန်အခါ၌ သေခြင်းသို့ ရောက်သောသူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သံခွက်ကို တီးခေါက်ရာ၏။ ထိုသူ၏ တီးခေါက်ခြင်းကြောင့် အသံသည် ဖြစ်ပေါ်လာရာ၏။ ဖြစ်သော အသံသည် အဝေးသို့ မရောက်မီ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူက ခွက်ကို ကိုယ်တွယ်ငြားအံ့။ ကိုင်တွယ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အသံချုပ် ပျောက်ရာ၏။ မင်းမြတ် အသံသည် သွားမြဲတိုင်းသော ခရီးလမ်းအဆုံးသို့ ရောက်ခြင်းမည်သည် ဖြစ် သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော အသံ သည် ရှေးဆိုသော အသံနှင့် အဘယ့်ကြောင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် မဖြစ်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော သုံးသပ်ကိုင်တွယ်ခြင်းကြောင့် ထိုအသံသည် ကင်းပြတ် ပါ၏။ ထို့ကြောင့် တူမျှသော သဘောမရှိပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံ တစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏၊ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား လယ်၌ ကောင်းစွာ စည်ပင်သော စပါးမျိုးသည် ကောင်းစွာ ရွာသော မိုးဖြင့် အထက်အောက် စည်ပင် ထွားကျိုင်း ပွါးများကာ အသီးအနှံများပြားသည် ဖြစ်၍ စပါးအောင်မြင်သော အခါသို့ ရောက်၏။ ထိုစပါးကို အထိအခိုက်မရှိဘဲ အခါသို့ ကောင်းစွာရောက်သော စပါး မည်၏”ဟု ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ထောင်ပေါင်း များစွာသော နေ့တို့ပတ်လုံး အသက်ရှင်၍ အိုမင်းရင့်ရော်ကာ အသက်ကုန်ခြင်းကြောင့် အထိအခိုက်မရှိဘဲ သေရ၏။ ထိုသူ့ကို အထိအခိုက်မရှိဘဲ သေချိန်အခါ၌ သေခြင်းသို့ ရောက်သူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား လယ်၌ ကောင်းစွာ စည်ပင်သော စပါးမျိုးသည် မိုးရေ ချို့တဲ့သည် ဖြစ်၍ သေရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုမိုးလိုနေသော စပါးသည် အချိန်အခါသို့ ရောက်သောစပါး မည်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မမည်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နောက်ဆိုသော စပါးသည် ရှေးဆိုသော စပါးနှင့် အဘယ့်ကြောင့် တူမျှသော သဘောရှိသည် မဖြစ်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရုတ်တရက်ရောက်လာသော အပူနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ ထိုစပါးသည် သေပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရှေးရှု ကပ်ရောက်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း၊ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းပင်တည်း။ မင်းမြတ် “ကောင်းစွာ ပြည့်စုံသော ကောက်နုကို ပိုးတို့သည် ထကြွကုန်၍ အမြစ်ရင်းနှင့်တကွ ဖျက်ဆီးကုန်၏”ဟု သင်ကြားဖူးသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအကြောင်းကို အကျွန်ုပ်တို့သည် ကြားလည်း ကြားဖူးပါ၏။ မြင်လည်း မြင်ဖူးပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုပိုးဖျက်ဆီးသော ကောက်သည် အချိန်အခါသို့ ရောက်မှ ပျက်စီးသလော။ သို့မဟုတ် အချိန်အခါ မရောက်မီ ပျက်စီး သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အချိန်အခါ မရောက်မီ ပျက်စီးပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ထိုကောက်ပင်ကို ပိုးတို့သည် အကယ်၍ မကိုက်ကုန်ငြားအံ့။ ကောက်စပါးထုတ်ယူသိမ်းဆည်းသော အချိန် အခါသို့ ရောက်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ရုတ်တရက်ရောက်လာသော ဘေးရန်အဖျက်အဆီး ကြောင့် ကောက်ပင်သည် ပျက်စီးရ၏။ ဘေးရန် အဖျက်အဆီးကင်းသော ကောက်ပင်သည် ကောက်စပါး ထုတ်ယူသိမ်းဆည်းသော အချိန်အခါသို့ ရောက်နိုင်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရောက်နိုင် ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေရ၏။ မင်းမြတ် ဤသည်ကား အခါမဟုတ်ဘဲ သေရခြင်း၌ အကြောင်းပင်တည်း။ မင်းမြတ် “ကောက်စပါးသည် ပြည့်စုံလျက် အသီးဝန်ဖြင့် ညွတ်ကိုင်းသော ကောက်နှံခိုင်အဖြစ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် ရှောက်ရွာမိုးမည်သော မိုးမျိုးသည် ကျ၍ ပျက်စီးစေ၏။ အသီးမရှိသည်ကို ပြု၏”ဟု သင်ကြားဖူးသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအကြောင်းကို အကျွန်ုပ်တို့သည် ကြားလည်း ကြားဖူးပါ၏၊ မြင်လည်း မြင်ဖူးပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကောက်ပင်သည် အချိန် အခါ၌ ပျက်စီးပါသလော။ သို့မဟုတ် အချိန်အခါ မရောက်မီ ပျက်စီးပါသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အချိန်အခါမရောက်မီ ပျက်စီးပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ကောက်စပါးသည် အကယ်၍ ရှောက်ရွာ မိုး မရွာသည်ဖြစ်အံ့၊ ကောက်စပါးထုတ်ယူ သိမ်းဆည်းသော အချိန်အခါသို့ရောက်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်ရောက်လာသော ဘေးရန်အဖျက်အဆီးကြောင့် ကောက်ပင်သည် ပျက်စီးရ၍ ဘေးရန်အဖျက်အဆီးကင်းသော ကောက်ပင်သည် ကောက်စပါး ထုတ်ယူသိမ်းဆည်းသော အချိန်အခါသို့ ရောက်ရာသည် မဟုတ်ပါလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ကောက်စပါး ထုတ်ယူသိမ်းဆည်းသော အချိန်အခါသို့ ရောက်ရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သေချိန်မဟုတ်ဘဲ အခါမရောက်မီ သေရ၏။ ထိုသူသည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါ ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ လေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သည်းခြေကြောင့်လည်းကောင်း၊ သလိပ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လေ သည်းခြေ သလိပ်တို့၏ စုဝေးခြင်း ‘သန္နိပါတ် ’ ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဥတု ဖောက်ပြန်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မညီညွတ်သော အာဟာရကြောင့်လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါး လုံ့လ ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ငတ်မွတ်ဆာလောင်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေမွတ်သိပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြွေကိုက်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်သင့်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မီးလောင်သော ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေနစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လက်နက်ဟုန် နှိပ်စက်သောကြောင့်လည်းကောင်း သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရ၏။ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါနှိပ်စက်အပ်သည် မဖြစ့်ငြားအံ့၊ သေချိန်အခါ၌သာ သေခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဤသည်ကား သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်း၌ အကြောင်းပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အံ့ဖွယ်ရှိပါပေ၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေ၏၊ သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်းကို ပြခြင်းငှါ အကြောင်းကို ကောင်းစွာ ပြအပ်ပေ၏။ ဥပမာကို ကောင်းစွာ ပြအပ်ပါပေ၏။ “သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်းသည် ရှိ၏”ဟု ပေါ်လွင်စွာ ပြုအပ်ပါပြီ၊ ထင်ရှားစွာ ပြုအပ်ပါပြီ၊ ထင်စွာ ဖြစ်အောင် ပြုအပ်ပါပြီ။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန စိတ်မရှိသကဲ့သို့ ပျံ့လွင့်သော လူသော်မှလည်း တစ်ခုတစ်ခုသော ဥပမာဖြင့်ပင် “သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေရခြင်းသည် ရှိ၏”ဟု ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းသို့ ရောက်ရာပါသေး၏။ စိတ်ရှိသော လူဖြစ်ပါမူကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိပါ အံ့နည်း။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ရှေးဦးစွာသော ဥပမာဖြင့်ပင် “သေချိန်အခါ မရောက်မီ သေခြင်း သည် ရှိ၏”ဟု သိမှတ်ပြီးပါပြီ။ သို့သော်လည်း အထပ်ထပ် ဖြေရှင်းခြင်းကို နာယူလို၍ ဝန်မခံခဲ့ပါဟု (လျှောက်၏)။ ။ ခြောက်ခုမြောက် အကာလမရဏပဥှာ ပြီး၏။ ၇-စေတိယပါဋိဟာရိယပဥှာ (စေတီ တန်ခိုးပြခြင်း ပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူကုန်ပြီးသော ဘုရားရှင်အားလုံးတို့၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်ပါသလော။ သို့မဟုတ် အချို့သော ဘုရားရှင်တို့၏ စေတီ၌သာ တန်ခိုးပြာဋိဟာ သည် ဖြစ်ပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အချို့သော ဘုရားရှင်တို့၏ စေတီ၌ ဖြစ်၏။ အချို့သော ဘုရားရှင်တို့၏ စေတီ၌ မဖြစ်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အဘယ်ဘုရားရှင်တို့၏ စေတီ၌ ဖြစ်ပါသနည်း။ အဘယ်ဘုရားရှင်တို့၏ စေတီ၌ မဖြစ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သုံးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် တစ်ယောက်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ အဘယ်သုံးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နည်းဟူမူ- မင်းမြတ် (၁) ဤသာသနာတော်၌ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် နတ်လူတို့အား အစဥ်သနား သဖြင့် ရပ်တည်တော်မူလျက် ဤမည် ဤမည်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် “စေတီ၌ ဖြစ်စေသတည်း”ဟု အဓိဋ္ဌာန်၏။ ထိုရဟန္တာ၏ အဓိဋ္ဌာန်အစွမ်းဖြင့် စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့လျှင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် အဓိဋ္ဌာန်ပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူကုန်ပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) နတ်တို့သည် လူတို့အား အစဥ်သနားသဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ “ဤတန်ခိုးပြာဋိဟာဖြင့် သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော သာသနာသည် အမြဲချီးမြှောက်အပ်သည် ဖြစ်လတ္တံ့။ လူတို့သည်လည်း ကြည်ညိုကုန်သည် ဖြစ်၍ ကုသိုလ် ကောင်းမှု တိုးပွါးကုန်လတ္တံ့”ဟု တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြကုန်၏။ ဤသို့လျှင် နတ်တို့အဓိဋ္ဌာန်၏ အစွမ်း ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) မိန်းမမူလည်းဖြစ်စေ၊ ယောကျာ်းမူလည်းဖြစ်စေ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ ’ အား ရှိသော ရတနာသုံးပါး၌ ကြည်ညိုတတ်သော၊ ပညာရှိသော၊ လိမ္မာသော၊ ထိုးထွင်းနိုင်သော ပညာရှိသော၊ အသိဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် သင့်လျော်သောအားဖြင့် ကြံစည်၍ နံ့သာကိုလည်းကောင်း၊ ပန်းကိုလည်းကောင်း၊ အဝတ်ပုဆိုးကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ခုခုသော လှူဖွယ်ဝတ္ထု တစ်စုံတစ်ရာ ကိုလည်းကောင်း “ဤသို့သော တန်ခိုးပြာဋိဟာမည်သည် ဖြစ်ပါစေသတည်း”ဟု အဓိဋ္ဌာန်၍ စေတီတော်၌ တင်မြှောက်၏။ ထိုသူ၏ အဓိဋ္ဌာန်အစွမ်းဖြင့်လည်း ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့လျှင် လူတို့၏ အဓိဋ္ဌာန်အစွမ်းဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် သုံးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် တစ်ယောက်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အဓိဋ္ဌာန်အစွမ်းဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဓိဋ္ဌာန်ပြုခြင်းသည် အကယ်၍ မဖြစ်ငြားအံ့။ အဘိညာဥ်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော စိတ်၏ ဝသီဘော်သို့ ရောက်ပြီးသော၊ အာသဝေါကုန်ခန်းပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏လည်း စေတီတော်၌ တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် မဖြစ်။ မင်းမြတ် တန်ခိုးပြာဋိဟာမရှိသော်လည်း အလွန်စင်ကြယ်သော အကျင့်ကို မြင်၍ “ဤမြတ်စွာဘုရား သားတော်သည် ကောင်းစွာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူ၏”ဟု သက်ဝင် အပ်၏။ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ ရောက်အပ်၏။ ယုံကြည်အပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် စေတိယပါဋိဟာရိယပဥှာ ပြီး၏။ ၈-ဓမ္မာဘိသမယပဥှာ (မဂ်ဖိုလ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်း ပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းစွာ ကျင့်ကြသူ အားလုံးတို့အားပင် မဂ်ဖိုလ်တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် ဖြစ်ပါသလော။ သို့မဟုတ် အချို့သောသူအား တရားကို ထိုးထွင်းသိခြင်းသည် မဖြစ်ပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အချို့သောသူအား တရားကို ထိုးထွင်းသိခြင်းသည် ဖြစ်၏။ အချို့သောသူအား မဖြစ်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ဖြစ်ပါ သနည်း။ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်အား မဖြစ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကောင်းစွာကျင့်သော်လည်း တိရစ္ဆာန်အား တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်။ ပြိတ္တာဘုံ၌ ဖြစ်သူအား။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူရှိသူအား။ ကောက်ကျစ်စဥ်းလဲသောသူအား။ အမိကို သတ်သူအား။ အဖကို သတ်သူအား။ ရဟန္တာကို သတ်သူအား။ သံဃာကို သင်းခွဲသူအား။ ဘုရားကို သွေးစိမ်းတည်အောင် ပြုသူအား။ ရဟန်းအသွင်ကို ခိုး၍ နေသူအား၊ တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်းသွားသူအား။ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသူအား။ တစ်ဆယ့်သုံးပါးကုန်သော သံဃာဒိသိသ်အာပတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာပတ်သို့ ရောက်၍ အာပတ်မှ မထသေးသောသူအား။ ပဏ္ဍုက်ငါးမျိုးအား။ ဥဘတောဗျည်းအား ကောင်းစွာ ကျင့်ငြားသော်လည်း မဂ်ဖိုလ်တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်။ ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်၍ လူဖြစ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဤတစ်ကျိပ် ခြောက်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကြင်တစ်ကျိပ်ငါးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် (သာသနာတော်နှင့်) ဆန့်ကျင်သည်သာလျှင် ဖြစ်ပါစေကုန်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ပါစေ။ မဖြစ်လျှင်မူလည်း မဖြစ်ပါစေ။ ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သည့် လူဖြစ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်လျက်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း။ ဤအရာ၌ ရှေးဦးစွာ မေးအပ်သော ပြဿနာသည် ဖြစ်၏ “သူငယ်အား တပ်မက်မှု ‘ရာဂ’ သည် မဖြစ်။ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် မဖြစ်။ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ သည် မဖြစ်။ ထောင်လွှားမှု ‘မာန’ သည် မဖြစ်။ မှားသော အယူသည် မဖြစ်။ မမွေ့လျော်ခြင်းသည် မဖြစ်။ကာမဂုဏ်ကို ကြံစည်မှုသည် မဖြစ်။ ကိလေသာတို့နှင့် မရောနှောသေး။ ထိုသို့သောသူငယ်ဖြစ်လျက်လည်း သစ္စာလေးပါးတို့ကို တစ်ကြိမ်တည်း ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဖြင့် ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ သင့်လျော်လည်း သင့်လျော်ရမည် မဟုတ်တုံလော။ လျောက်ပတ်လည်း လျောက်ပတ်ရမည် မဟုတ်တုံလော။ ထိုက်တန်လည်း ထိုက်တန်ရမည် မဟုတ်တုံ လော“ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ငါသည် အကြင်အကြောင်းဖြင့် “ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်အား တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မဖြစ်”ဟူ၍ ဆို၏။ ထိုတင်ပြသော အကြောင်းသည်ပင်လျှင် ဤအရာ၌ အကြောင်း ပင်တည်း။ မင်းမြတ် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်သည် တပ်မက်ဖွယ်အာရုံ၌ အကယ်၍ တပ်မက် ငြားအံ့။ ပြစ်မှားဖွယ်အာရုံ၌ အကယ်၍ ပြစ်မှားငြားအံ့။ တွေဝေဖွယ်အာရုံ၌ အကယ်၍ တွေဝေ ငြားအံ့။ မာန်ယစ်ဖွယ်အာရုံ၌ အကယ်၍ မာန်ယစ်ငြားအံ့။ အယူမှား အယူမှန်ကို ခွဲခြား၍ သိငြားအံ့။ မွေ့လျော်ဖွယ်အာရုံကိုလည်းကောင်း၊ မမွေ့လျော်ဖွယ်အာရုံကိုလည်းကောင်း ခွဲခြား၍ သိငြားအံ့၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကို ကြံစည်ငြားအံ့၊ ထိုသူငယ်အား တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် စင်စစ်သော်ကား ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်၏ စိတ်သည် အားမရှိ။ အားနည်း၏။ သေး၏၊ ငယ်၏၊ နည်းပါး၏၊ နုံ့နှေး၏၊ မထင်ရှားသေး။ အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်သည် လေး၏၊ ဝန်လေး၏၊ ပြန့်ပြော၏၊ ကြီးကျယ် မြင့်မြတ်၏။ မင်းမြတ် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်သည် အားနည်းသော၊ သေးငယ်သော၊ နုံ့နှေးသော၊ မထင်ရှားသေးသော၊ ထိုစိတ်ဖြင့် လေးသော၊ ဝန်လေးသော၊ ပြန့်ပြောသော၊ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာအားဖြင့် မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည် လေး၏၊ ဝန်လေး၏၊ ပြန့်ပြော၏၊ ကြီးကျယ်၏။ မင်းမြတ် ထိုယောကျာ်းသည် ထိုမြင်းမိုရ်တောင်မင်းကို မိမိ၏ ပကတိသော စွမ်းအား လုံ့လဖြင့် ထုတ်ဆောင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ရာသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မစွမ်းနိုင်ရာပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ယောကျာ်း၏ အားသေးသည်၏ အဖြစ်နှင့် မြင်းမိုရ်တောင်မင်း၏ ကြီးကျယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်၏ စိတ်သည် အားမရှိ၊ အားနည်း၏၊ သေး၏၊ ငယ်၏၊ နည်းပါး၏၊ နုံ့နှေး၏၊ မထင်ရှားသေး။ အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်သည် လေး၏၊ ဝန်လေး၏၊ ပြန့်ပြော၏၊ ကြီးကျယ်၏၊ မြင့်မြတ်၏။ ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်သည် အားနည်းသော၊ သေးငယ်သော၊ နုံ့နှေးသော၊ မထင်ရှားသေးသော ထိုစိတ်ဖြင့် လေးသော၊ ဝန်လေးသော၊ ပြန့်ပြောသော၊ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ဤမြေကြီးသည် ရှည်၏၊ လျား၏၊ ထူ၏၊ ပျံ့၏၊ ကျယ်၏၊ ကျယ် ပြော၏၊ ကျယ်ပြန့်၏၊ ကြီး၏။ မင်းမြတ် ထိုမြေကြီးကို အနည်းငယ်သော ရေပေါက်ကလေးဖြင့် ဆွတ်ဖျန်း၍ ရွှံ့ညွန်ကို ပြုခြင်းငှါ တတ်ကောင်းပါမည်လောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ် ကောင်းပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ရေပေါက်၏ နည်းသည်၏ အဖြစ်နှင့် မြေကြီး၏ ကြီးကျယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်၏ စိတ်သည် အားမရှိ၊ အားနည်း၏၊ သေး၏၊ ငယ်၏၊ နည်းပါး၏၊ နုံ့နှေး၏၊ မထင်ရှားသေး။ အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်သည် ရှည်၏၊ လျား၏၊ ထူ၏၊ ပျံ့၏၊ ကျယ်၏၊ ကျယ်ပြော၏၊ ကျယ်ပြန့်၏၊ ကြီး၏။ ခုနစ်နှစ်အောက် ငယ်သောသူငယ်သည် အားနည်းသော၊ သေးငယ်သော၊ နုံ့နှေးသော၊ မထင်ရှားသေးသော ထိုစိတ်ဖြင့် ကြီးကျယ်သော အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ့မစွမ်းနိုင်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ခုနစ်နှစ် အောက်ငယ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား စွမ်းအားမရှိသော၊ အားနည်းသော၊ သေးငယ်သော၊ နုံ့နှေးသော၊ မထင်ရှားသေးသော မီးသည် ရှိရာ၏။ မင်းမြတ် ထိုမျှလောက် နုံ့နှေးသော မီးဖြင့် နတ်နှင့်တကွသော လောက၌ အမိုက်တိုက်ကို မှုတ်လွှင့်ပယ်ဖျောက်၍ အရောင်အလင်းကို ပြခြင်းငှါ တတ်ကောင်းပါ မည်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်ကောင်းပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဘယ် အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မီး၏ နုံ့သည်အဖြစ်နှင့် လောက၏ ကြီးကျယ် သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ခုနစ်နှစ်အောက် ငယ်သောသူငယ်၏ စိတ်သည်လည်း အားမရှိ။ အားသေး၏၊ ငယ်၏၊ နည်းပါး၏၊ နုံ့နှေး၏၊ မထင်ရှားသေး။ ထို့ပြင် ကြီးစွာသော အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်ဖြင့် ပိတ်ဆို့အပ်၏။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်တည်းဟူသော အရောင်အလင်းကို ပြခြင်းငှါ ခဲယဥ်းလှပေ၏။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ခုနစ်နှစ်အောက် ငယ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ မင်းမြတ် ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ရောဂါရှိသော၊ ကြုံလှီသော၊ အဏုမြူနှင့် နှိုင်းရှည့်အပ်သော ကိုယ်ရှိသော ကမျဥ်းနီမည်သော ပိုးသည် သုံးပါးသော အရပ်၌ မုန်ယို၍ (ဦးကင်း ရင်အုံ ကျောပြင်) အကျယ်သုံးပါးရှိသော၊ အလျားကိုးတောင် လုံးပတ်ဆယ်တောင် အမြင့်ရှစ်တောင်ရှိသော၊ မိမိနေရာဌာနသို့ ကပ်ရောက်လာသော ဆင်ပြောင်ကြီးကို မြင်၍ မျိုခြင်းငှါ ဆွဲငင်ငြားအံ့။ မင်းမြတ် ထိုကမျဥ်းနီမည်သော ပိုးကောင်သည် ထိုဆင်ပြောင်ကြီးကို မျိုခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ပါအံ့လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မစွမ်းနိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ကမျဥ်းနီမည်သော ပိုးကောင်ကား သေးငယ်၍ ဆင်ပြောင်ကြီးက ကြီးမားသောကြောင့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်၏ စိတ်သည် အားမရှိ။ အားသေး၏၊ ငယ်၏၊ နည်းပါး၏၊ နုံ့နှေး၏၊ မထင်ရှားသေး။ အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်သည် ကြီးကျယ် မြင့်မြတ်၏။ ထိုသူငယ်သည် အားမရှိသော၊ အားသေးသော၊ ငယ်သော၊ နုံ့နှေးသော၊ မထင်ရှားသေးသော ထိုစိတ်ဖြင့် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော အသင်္ခတနိဗ္ဗာနဓာတ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ခုနစ်နှစ်အောက်ငယ်သောသူငယ်အား ကောင်းစွာ ကျင့်သော်လည်း တရားကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏၊ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ဓမ္မာဘိသမယပဥှာ ပြီး၏။ ၉-ဧကန္တသုခနိဗ္ဗာနပဥှာ (နိဗ္ဗာန်၏ စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်ပုံ ပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်ပါသလော။ ထိုသို့ မဟုတ်မူ ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်းပါသေးသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၍ ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်းပေဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏”ဟူသော ထိုစကားကို အကျွန်ုပ်တို့ မယုံကြည်နိုင်ပါကုန်။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်း၏”ဟူ၍ ဤသို့လျှင် ဤအရာ၌ အကျွန်ုပ်တို့သည် ယုံကြည်ပါကုန်၏။ “နိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်း၏”ဟူ၍ ဤအရာ၌ အကြောင်းကိုလည်း ရပါကုန်၏။ ဤအရာ၌ အကြောင်းသည် အဘယ်ပါနည်း။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန့နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးသောသူတို့သည် ကိုယ်၏လည်းကောင်း၊ စိတ်၏လည်းကောင်း အားထုတ် ခြင်း၊ အလွန်အားထုတ်ခြင်း၊ ရပ်ခြင်း၊ သွားခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း၊ အိပ်ခြင်း၊ စားသောက်ရခြင်းတို့၌ သိမ်းဆည်းခြင်း၊ ငိုက်မျဥ်းခြင်းကို ပိတ်ပင် တားဆီးရခြင်း၊ (စက္ခုစသော) အာယတနတို့ကို ဖိနှိပ်ခြင်း၊ ဥစ္စာစပါး ချစ်ခင်သူ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟတို့ကို စွန့်ပစ်ရခြင်းကို တွေ့မြင်ရပါ၏။ လောက၌ ချမ်းသာသူ၊ ချမ်းသာခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသူ အားလုံးတို့သည်လည်း ကာမဂုဏ် ငါးပါးတို့ဖြင့် (စက္ခုစသော) အာယတနတို့ကို မွေ့လျော်စေကုန်၏။ တိုးပွါးစေကုန်၏။ သာယာဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော၊ များပြားစွာသော၊ သုဘနိမိတ်ဖြစ်သော အဆင်းဖြင့် မျက်စိကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ သာယာဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော၊ သီဆိုခြင်း၊ တီးမှုတ်ခြင်း များပြားစွာသော၊ သုဘနိမိတ်ဖြစ်သော အသံဖြင့် နားကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ သာယာဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော၊ ပန်း သစ်သီး အရွက် အခေါက် အမြစ် အနှစ် များပြားစွာသော၊ သုဘနိမိတ်ဖြစ်သော အနံ့ဖြင့် နှာခေါင်းကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ သာယာဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော၊ ခဲဖွယ် စားဖွယ် လျက်ဖွယ် သောက်ဖွယ် သာယာဖွယ် များပြားစွာသော၊ သုဘနိမိတ်ဖြစ်သော အရသာဖြင့် လျှာကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ သာယာဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ် သိမ်မွေ့နူးညံ့ပျော့ပျောင်း ချောမွေ့သော၊ များပြားသော၊ သုဘနိမိတ်ဖြစ်သော အတွေ့ဖြင့် ကိုယ်ကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ သာယာဖွယ်, နှစ်သက်ဖွယ်သော ကောင်း, ဆိုး, ဖွယ်ရာ, မဖွယ်ရာသော၊ များပြားစွာသော အကြံအစည်ကို နှလုံးပြု သဖြင့် စိတ်ကို မွေ့လျော်စေပါကုန်၏။ တိုးပွါးစေပါကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့သည် ထိုမျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်တို့၏ တိုးပွါးခြင်းကို ပယ်ဖျက်ပါကုန်၏။ နှိပ်စက်ပါကုန်၏။ ဖြတ်ကြပါကုန်၏။ ပြင်းစွာ ဖြတ်ကြပါကုန်၏။ ပိတ်ပင်ကြပါကုန်၏။ ပြင်းစွာ ပိတ်ပင်ကြပါကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်သည်လည်း ပူလောင်ပါ၏။ စိတ်သည်လည်း ပူလောင်ပါ၏။ ကိုယ်ပူလောင်သည်ရှိသော် ကိုယ်၌ ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားရ၏။ စိတ်ပူလောင်သည်ရှိသော် စိတ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားရ၏။ မာဂဏ္ဍိကမည်သော ပရိဗိုဇ်သည်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ကဲ့ရဲ့လျက် “ရဟန်းဂေါတမသည် ကြီးပွါးမှုကို ဖျက်ဆီးတတ်၏”ဟု ဆိုခဲ့သည် မဟုတ်ပါလော။ ဤအရာ၌ နိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်း၏ဟု အကျွန်ုပ်ဆိုသော အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်ပေ၏။ မင်းမြတ် သင်မင်းမြတ်သည် “အကြင်ဆင်းရဲကို နိဗ္ဗာန်”ဟု ဆို၏။ ထိုဆင်းရဲသည် နိဗ္ဗာန်မမည်ပေ။ စင်စစ်သော်ကား ဆင်းရဲဒုက္ခသည် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း၏ ရှေးအဖို့ပေတည်း။ ဤဆင်းရဲဒုက္ခ သည် နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးသော ဆင်းရဲဒုက္ခတည်း။ မင်းမြတ် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိသာလျှင် ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ ဤနေရာ၌ အကြောင်းကို ဆိုဦးအံ့။ မင်းမြတ် မင်းတို့အား မင်း စည်းစိမ်ချမ်းသာမည်သည် ရှိသလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မင်းတို့အား မင်းစည်းစိမ် ချမ်းသာသည် ရှိပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုမင်းစည်းစိမ်ချမ်းသာသည် ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်း သလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မရောပြွမ်းပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တိုင်းစွန်ပြည်နား လှုပ်ရှားထကြွခဲ့သော် ထိုမင်းတို့သည် တိုင်းစွန်ပြည်နားကိုမှီလျက် ထကြွသောင်းကျန်းကုန်သော ထိုသူတို့ ကို တားမြစ်ခြင်းငှါ အမတ် ဗိုလ်မှူး အခစား ဗိုလ်ပါတို့ဖြင့် ခြံရံလျက် တိုင်းစွန်ပြည်နားသို့ သွား၍ ခြင်၊ မှက်၊ လေ၊ နေပူတို့ နှိပ်စက်ခံရကုန်လျက် ညီညွတ်သော အရပ်၊ မညီညွတ်သော အရပ်သို့ အဘယ့် ကြောင့် ပြေးသွားရကုန်သနည်း။ အဘယ့်ကြောင့် ကြီးကျယ်သော စစ်တိုက်ခြင်းကိုလည်း ပြုရကုန် သနည်း။ အဘယ့်ကြောင့် အသက်သေရမည်၊ ရှင်ရမည် တွေးတော ယုံမှားခြင်းသို့လည်း ရောက်ရကုန် သနည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ထိုသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် မင်းချမ်းသာ့မဟုတ်ပါ။ ဤသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် မင်းချမ်းသာကို ရှာမှီးခြင်း၏ ရှေးအဖို့ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန မင်းတို့သည် ဆင်းရဲဖြင့် မင်းအဖြစ်ကို ရှာမှီး၍ မင်းချမ်းသာကို ခံစားရကုန်၏။ အသျှင်ဘုရား နာဂသေန ဤသို့ မင်းချမ်းသာသည် ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်းပါ။ ထိုမင်းချမ်းသာသည် တခြားပါတည်း။ ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ သည် တခြားပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ ထိုနိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးသောသူတို့သည် ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ကိုလည်းကောင်း ပူလောင်စေ၍ ရပ်ခြင်း၊ သွားခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း၊ အိပ်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်းတို့ကို ချုပ်တည်းသိမ်းဆည်းကာ ငိုက်မျဥ်းခြင်းကို ပိတ်ပင်တားဆီးလျက် (စက္ခုစသော) အာယတနတို့ကို ဖိနှိပ်ပြီးလျှင် ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အသက်ကိုလည်းကောင်း စွန့်လျက် ရန်သူကို နှိမ်နင်းပြီးသော် မင်းတို့သည် မင်းချမ်းသာကို ခံစားရကုန်သကဲ့သို့ ဆင်းရဲခြင်းဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီး၍ စင်စစ် ချမ်းသာသော နိဗ္ဗာန်ကို ခံစားရကုန်၏။ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ နိဗ္ဗာန်သည် တခြား၊ ဆင်းရဲသည် တခြားတည်း။ မင်းမြတ် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ ဆင်းရဲသည် တခြား၊ နိဗ္ဗာန်သည် တခြားတည်းဟူသော ထို့ထက်လွန်သော အခြားအကြောင်းကိုလည်း နာဦးလော့။ မင်းမြတ် အတတ်ပညာရှင် ဆရာတို့အား အတတ်ပညာချမ်းသာမည်သည် ရှိသည် မဟုတ်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အတတ်ပညာရှင် ဆရာတို့အား အတတ်ပညာချမ်းသာသည် ရှိပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုအတတ်ပညာ ချမ်းသာသည် ဆင်းရဲနှင့် ရောပြွမ်းသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မရောပြွမ်းပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုအတတ်ပညာရှင် ဆရာတို့သည် မိမိ ဆရာကြီးတို့အား ရှိခိုးခြင်း၊ ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေခပ်ခြင်း၊ အိမ်ကို တံမြက်လှည်းခြင်း၊ တံပူကမ်းခြင်း၊ မျက်နှာသစ်ရေကို ပေးဆက်ခြင်း၊ စားကြွင်းကို ခံယူခြင်း၊ အဝတ်အခြုံပြုလုပ်ခြင်း၊ ချိုးရေပေးခြင်း၊ ခြေလက်ဆုပ်နယ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း မိမိ၏ စိတ်ကို ချထား၍ သူတစ်ပါးစိတ်အလိုသို့ လိုက်ရသဖြင့် ဆင်းရဲစွာ အိပ်ရခြင်း၊ မညီညွတ်သော အစာကို စားရခြင်းဖြင့် ကိုယ်ကို အဘယ့်ကြောင့် ပူပန်စေ ရပါကုန်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် အတတ်ပညာ ချမ်းသာ မဟုတ်ပါ။ ဤသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် အတတ်ပညာချမ်းသာကို ရှာမှီးခြင်း၏ ရှေးအဖို့ ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဆရာတို့သည် ဆင်းရဲသဖြင့် အတတ်ပညာကို ရှာမှီး၍ အတတ်ပညာ ချမ်းသာကို ခံစားရပါကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ဤသို့လျှင် အတတ်ပညာချမ်းသာသည် ဆင်းရဲနှင့် မရောပြွမ်း။ ထိုအတတ်ပညာချမ်းသာသည် တခြား၊ ဆင်းရဲသည် တခြားပါတည်းဟု(လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့်မရောပြွမ်း။ ထိုနိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးသောသူတို့သည် ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ကိုလည်းကောင်း ပူလောင်စေ၍ ရပ်ခြင်း၊ သွားခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း၊ လျောင်းခြင်း၊ စားသောက်ခြင်းတို့ကို ချုပ်တည်း သိမ်းဆည်းကာ ငိုက်မျဥ်းခြင်းကို ပိတ်ပင်တားဆီးလျက် (စက္ခုစသော) အာယတနတို့ကို ဖိနှိပ်ပြီးလျှင် ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အသက်ကိုလည်းကောင်း စွန့်လျက် ဆရာကြီးတို့၏ အတတ်ပညာချမ်းသာကို ခံစားရကုန်သော ဆရာကဲ့သို့ ဆင်းရဲဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီး၍ စင်စစ် ချမ်းသာ အတိဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို ခံစားရကုန်၏။ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် နိဗ္ဗာန်သည်စင်စစ် ချမ်းသာအတိ ဖြစ်၏။ ဆင်းရဲနှင့်မရောပြွမ်း။ ဆင်းရဲသည်တခြား၊ နိဗ္ဗာန်သည် တခြားတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏၊ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ကိုးခုမြောက် ဧကန္တသုခနိဗ္ဗာနပဥှာ ပြီး၏။ ၁၀-နိဗ္ဗာနရူပသဏ္ဌာနပဥှာ (နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်း အသွင်သဏ္ဌာန် ပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နိဗ္ဗာန် နိဗ္ဗာန်”ဟု ဆို၏။ ထိုနိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နိဗ္ဗာန်သည် အတူမရှိ။ နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ပေဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အရှိသဘောဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအား ဖြင့် ဖြစ်စေ ထင်ရှားမပြနိုင်သော စကားကိုလည်း အကျွန်ုပ် လက်မခံနိုင်ပါ။ အကြောင်းဖြင့် အကျွန်ုပ်ကို သိမှတ်စေတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ရှိပါစေ၊ အကြောင်းဖြင့် သင်မင်းမြတ်ကို သိစေအံ့။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာမည်သည် ရှိသည် မဟုတ်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဤမဟာ သမုဒ္ဒရာသည် ရှိပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သင့်အား ဤသို့ မေးရာ၏ “မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ရေသည် အဘယ်မျှလောက် ရှိသနည်း။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ နေသော သတ္တဝါတို့သည် အဘယ်မျှလောက် ရှိကုန်သနည်း”ဟု မေးအံ့။ မင်းမြတ် ဤသို့ မေးသည်ရှိသော် သင်မင်းမြတ်သည် ထိုသူ့အား အဘယ်သို့ ဖြေကြားမည်နည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် “မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ရေသည် အဘယ်မျှလောက် ရှိသနည်း။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ နေသော သတ္တဝါတို့သည် အဘယ်မျှလောက် ရှိကုန်သနည်း”ဟု အကယ်၍ မေးငြားအံ့။ အသျှင်ဘုရား ထိုသူ့ကို “အိုယောကျာ်း သင်သည် မမေးထိုက်သည်ကို ငါ့အား မေး၏။ ဤအမေးကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် မမေးထိုက်။ ဤအမေးမျိုးကို မဖြေဘဲသာ ထားထိုက်၏။ လောကကို ကြံစည်ပြောကြားသော လူအပေါင်းတို့သည် မဟာသမုဒ္ဒရာကို မဝေဖန်ထိုက်။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ရေကို ခြင်တွယ်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ ထိုမဟာသမုဒ္ဒရာ၌ နေကြကုန်သော သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ရေတွက်ခြင်း ငှါ မတတ်နိုင်”ဟု ဆိုရာပါ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ထိုမေးသောသူအား စကားတုံ့ ပေးရာပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သင်မင်းမြတ်သည် အရှိသဘောဖြစ်သော မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ အဘယ့်ကြောင့် ဤသို့ စကားတုံ့ ပေးရသနည်း။ “မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ရေသည် ဤမျှရှိ၏။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ဤမျှလောက်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်လည်း နေကြကုန်၏”ဟု ရေတွက်၍ ထိုသူ့အား ပြောကြားအပ်သည် မဟုတ်လောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်နိုင်ပါ။ ဤပြဿနာသည် မေးထိုက်သော ပြဿနာ မဟုတ်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အရှိသဘောဖြစ်သော မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ပင် ရေကို ခြင်တွယ်တွက်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ထိုမဟာသမုဒ္ဒရာ၌ နေကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို ရေတွက်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အရှိသဘောဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန် ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် စိတ်ကို လေ့လာပြီးသော တန်ခိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ရေကို ခြင်တွယ်မည်ဆိုသော် ခြင်တွယ်နိုင်ရာသေး၏။ ထိုမဟာသမုဒ္ဒရာ၌ မှီနေသော သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ရေတွက်မည်ဆိုသော် ရေတွက်နိုင်ရာသေး၏။ စိတ်ကို လေ့လာပြီးသော တန်ခိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ထို့ပြင်လည်း ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။ မင်းမြတ် အရှိသဘောဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ဟူသော အခြား အကြောင်းကိုလည်း နာဦးလော့။ မင်းမြတ် ဗြဟ္မာတို့တွင် အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့မည်သည် ရှိသည် မဟုတ်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား “ဗြဟ္မာတို့တွင် အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့မည်သည် ရှိ၏”ဟု ကြားဖူးပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုအရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအား ဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မတတ်နိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထိုသို့ဖြစ်မူကား အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် မရှိပါကုန်သလောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် ရှိပါကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအား ဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ပါဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထင်ရှားရှိကုန်သော အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အရှိသဘောသာလျှင်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ အဆင်းကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန နိဗ္ဗာန်သည် စင်စစ် ချမ်းသာသည် ဖြစ်ပါစေတော့။ ထိုနိဗ္ဗာန်၏ အဆင်း ကိုလည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အရွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အတိုင်းအရှည်ကိုလည်းကောင်း ဥပမာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသင့်ယုတ္တိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နည်းအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆောင်ပြခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သည် ဖြစ်ပါစေတော့။ အသျှင်ဘုရား အခြားသူတို့သည် သက်ဝင်နိုင်သော ဥပမာ ထုတ်ဆောင်ပြခြင်းမျှဖြစ်သော တစ်စုံတစ်ခုသော နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးသည် ရှိပါသလောဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သရုပ် သကောင်အားဖြင့် မရှိ။ ဂုဏ်ကျေးဇူးအားဖြင့်မူကား စိုးစဥ်းမျှသော ဥပမာ ညွှန်ပြခြင်းမျှကို ဆောင်ပြခြင်းငှါ တတ်နိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါပြီ။ အကြင်သို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ဟောပြသည်ရှိသော် နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးအားဖြင့်လည်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ပြဆိုကာမျှကို အကျွန်ုပ်ရပါ၏။ ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် လျင်မြန်စွာ ဟောပြတော်မူပါလော့။ အကျွန်ုပ်၏ နှလုံးပူပန်ခြင်းကို ငြိမ်းစေတော်မူပါလော့။ အေးမြ ချိုသာသော စကားလေပြည်ဖြင့် ပယ်ဖျောက်တော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာ၏ ဂုဏ်တစ်ပါးသည် နိဗ္ဗာန်သို့ (ဥပမာအားဖြင့်) သက်ဝင်၏။ ရေ၏ဂုဏ် နှစ်ပါး၊ ဆေး၏ ဂုဏ်သုံးပါး၊ မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဂုဏ်လေးပါး၊ ဘောဇဥ်၏ ဂုဏ်ငါးပါး၊ ကောင်းကင်၏ ဂုဏ်ဆယ်ပါး၊ ပတ္တမြားရတနာ၏ ဂုဏ်သုံးပါး၊ စန္ဒကူးနီ၏ ဂုဏ်သုံးပါး၊ ထောပတ်ကြည်၏ ဂုဏ်သုံးပါး၊ တောင်ထွတ်၏ ဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ (ဥပမာအားဖြင့်) သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ပဒုမ္မာကြာ၏ ဂုဏ်တစ်ပါးသည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏”ဟူ၍ ယင်း စကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ပဒုမ္မာကြာ၏ အဘယ်ဂုဏ်တစ်ပါးသည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာသည် ရေဖြင့် မလိမ်းကျံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ဖြင့် မလိမ်းကျံ။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာ၏ ဤဂုဏ်တစ်ပါးသည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ရေ၏ ဂုဏ်နှစ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကား ကို ဆိုတော်မူ၏။ ရေ၏အဘယ်ဂုဏ်နှစ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) ရေသည် အေးမြသကဲ့သို့ ပူလောင်ခြင်းကို ငြိမ်းစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အေးမြ၏၊ အလုံးစုံသော ကိလေသာပူလောင်မှုကို ငြိမ်းစေတတ်၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) ရေသည် ပင်ပန်းခြင်း၊ ခြောက်ကပ်ခြင်း၊ မွတ်သိပ်ခြင်း၊ နေပူခြင်းတို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော လူနှင့် သားကောင်တို့၏ မွတ်သိပ်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်သကဲ့သို့ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာတည်းဟူသော မွတ်သိပ်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တတ်၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ ဤဒုတိယဂုဏ်ကျေးဇူးသည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ ဤဂုဏ်နှစ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဆေး၏ ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်း စကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ဆေး၏ အဘယ်ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) ဆေးသည် အဆိပ်ဖြင့် နှိပ်စက်ခြင်းခံရကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ကိလေသာအဆိပ်ဖြင့် နှိပ်စက်ခြင်း ခံရကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ဆေး၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက် ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) ဆေးသည် အနာရောဂါတို့၏ အဆုံးကို ပြုတတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလုံးစုံသော ဝဋ်ဆင်းရဲတို့၏ အဆုံးကို ပြုတတ်၏။ မင်းမြတ် ဆေး၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) ဆေးသည် အသက် ကို မသေစေနိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မသေစေနိုင်။ မင်းမြတ် ဆေး ၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် ဆေး၏ ဤဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဂုဏ်လေးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုတော်မူ၏။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ အဘယ်ဂုဏ်လေးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန် သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) မဟာသမုဒ္ဒရာသည် အလုံးစုံသော အကောင်ပုပ်တို့မှ ဆိတ်သုဥ်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာအပုပ်တို့မှ ဆိတ် သုဥ်း၏။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက် တစ်မျိုးကား (၂) မဟာသမုဒ္ဒရာသည် ကြီးကျယ်၏။ ထိုမှာဘက်ကမ်းမရှိ။ အလုံးစုံသော မြစ်တို့ဖြင့် (စီးဝင်သော်လည်း) မပြည့်နိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ကြီးကျယ်၏။ ထိုမှာ ဘက်ကမ်းမရှိ။ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ဖြင့် မပြည့်နိုင်။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) မဟာသမုဒ္ဒရာသည် ကြီးကုန်သော သတ္တဝါ့တို့၏ နေရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ကြီးမြတ်ကုန်သော၊ အညစ်အကြေး ကင်းကုန်ပြီးသော၊ အာသဝေါကုန်ပြီးကုန်သော၊ (အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော) အားအစွမ်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သော၊ လေ့လာပြီးခြင်း ‘ဝသီဘော် ’ ရှိသည် ဖြစ်ကုန်သော၊ ကြီးမြတ်သော သတ္တဝါဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ နေရာဖြစ်၏။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၄) မဟာသမုဒ္ဒရာသည် မနှိုင်းရှည့်အပ်သော၊ အထူးထူး အပြားပြား ပြန့်ပြောသော လှိုင်းတံပိုးတို့ဖြင့် ပြွမ်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မနှိုင်းရှည့် အပ်သော၊ အထူးထူး အပြားပြား ပြန့်ပြောသော၊ အညစ်အကြေးမရှိ စင်ကြယ်သော အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ လွတ်မြောက်မှု ‘ဝိမုတ္တိ ’ ပန်းတို့ဖြင့် ပြွမ်း၏။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဤစတုတ္ထဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဤဂုဏ်လေးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဘောဇဥ်၏ ဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်း စကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ဘောဇဥ်၏ အဘယ်ဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား အသက်ကို ဆောင်ထားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မိမိကို မျက်မှောက်ပြုသူတို့အား အိုခြင်း၊ သေခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းမှ အသက်ကို ဆောင်ထားတတ်၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက် ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား အားကို တိုးပွါး စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မိမိကို မျက်မှောက်ပြုသော သတ္တဝါအားလုံးတို့အား တန်ခိုးအားကို တိုးပွါးစေ၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား အဆင်းကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မိမိကို မျက်မှောက်ပြုသော သတ္တဝါအားလုံးတို့အား ဂုဏ်တည်းဟူသော အဆင်းကို ဖြစ်စေတတ်၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၄) ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ ပူပန်ခြင်းကို ငြိမ်းစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မိမိကို မျက်မှောက်ပြုသော သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ကိလေသာတည်းဟူသော ပူပန်မှုအားလုံးကို ငြိမ်းစေတတ်၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤစတုတ္ထ ဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၅) ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ ငတ်မွတ်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန် သည် မိမိကို မျက်မှောက်ပြုသော သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ အလုံးစုံသော ဆင်းရဲတည်းဟူသော ဆာလောင် အားနည်းမှုကို ပယ်ဖျောက်တတ်၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤပဉ္စမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ဤဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကောင်းကင်၏ ဂုဏ်ဆယ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ကောင်းကင်၏ အဘယ်ဂုဏ်ဆယ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန် သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်သည် ပဋိသန္ဓေမနေ၊ မအို၊ မသေ၊ မစုတေ မဖြစ်ပေါ်၊ ညှဥ်းဆဲ ပုတ်ခတ်နိုင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ခိုးသူတို့ မယူဆောင်နိုင်၊ တစ်စုံတစ်ရာ အမှီမရှိ၊ ငှက် အပေါင်းတို့ ပျံတက်သွားရောက်ရာ ဖြစ်၏၊ အပိတ်အပင် မရှိ၊ အဆုံးမရှိသကဲ့သို့ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် (၁) ပဋိသန္ဓေ မနေ၊ (၂) မအို၊ (၃) မသေ၊ (၄) မစုတေ မဖြစ်ပေါ်၊ (၅) သူတစ်ပါးတို့ မညှဥ်းဆဲနိုင်၊ (၆) ခိုးသူတို့ မယူဆောင်နိုင်၊ (၇) တစ်စုံတစ်ရာ အမှီမရှိ၊ (၈) အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သွားရာဖြစ်၏၊ (၉) အပိတ်အပင်မရှိ၊ (၁၀) အဆုံးမရှိ၊ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ ဤဂုဏ့်ဆယ်ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ (ဥပမာအားဖြင့်) သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ပတ္တမြားရတနာ၏ ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ပတ္တမြားရတနာ၏ အဘယ်ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန် သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) ပတ္တမြားရတနာသည် အလိုရှိရာ ပေးနိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလိုရှိရာကို ပေးနိုင်၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) ပတ္တမြားရတနာသည် ကြည်လင်ရွှင်လန်းခြင်း ကို ပြုတတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ကြည်လင်ရွှင်လန်းခြင်းကို ပြုတတ်၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) ပတ္တမြားရတနာသည် ထွန်းလင်းတောက်ပခြင်းကို ပြုတတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ထွန်းလင်းတောက်ပခြင်းကို ပြုတတ်၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ ဤဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “စန္ဒကူးနီ၏ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်း စကားကို ဆိုတော်မူ၏။ စန္ဒကူးနီ၏ အဘယ်ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) စန္ဒကူးနီသည် ရနိုင်ခဲသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ရနိုင်ခဲ၏။ မင်းမြတ် စန္ဒကူးနီ၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုး ကား (၂) စန္ဒကူးနီသည် အတူမရှိ ကောင်းသော အနံ့ရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန် သည် အတူမရှိ ကောင်းသော အနံ့ ရှိ၏။ မင်းမြတ် စန္ဒကူးနီ၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက် ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) စန္ဒကူးနီကို လူကောင်းသူကောင်းတို့ ချီးမွမ်းအပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်ကို အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ချီးမွမ်းအပ်၏။ မင်းမြတ် စန္ဒကူးနီ၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် စန္ဒကူးနီ၏ ဤဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ထောပတ်ကြည်၏ ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုတော်မူ၏။ ထောပတ်ကြည်၏ အဘယ်ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန် သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) ထောပတ်ကြည်သည် အဆင်းနှင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ဂုဏ်တည်းဟူသောအဆင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏။ မင်းမြတ် ထောပတ်ကြည်၏ ဤ ပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) ထောပတ်ကြည်သည် အနံ့နှင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် သီလတည်းဟူသော အနံ့နှင့် ပြည့်စုံ၏။ မင်းမြတ် ထောပတ်ကြည်၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) ထောပတ်ကြည်သည် အရသာနှင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် လွတ်မြောက်မှု ‘ဝိမုတ္တိ ’ အရသာနှင့် ပြည့်စုံ၏။ မင်းမြတ် ထောပတ်ကြည်၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန် သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် ထောပတ်ကြည်၏ ဤဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “တောင်ထွတ်၏ ဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ကုန်၏”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုတော်မူ၏။ တောင်ထွတ်၏ အဘယ်ဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပါကုန် သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် (၁) တောင်ထွတ်သည် အလွန်မြင့်တက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလွန်မြင့်တက်၏။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤပဌမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၂) တောင်ထွတ်သည် မတုန်မလှုပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ့်ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် မတုန်မလှုပ်။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤဒုတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၃) တောင်ထွတ်သည် တက်ရောက်နိုင်ခဲသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ၏။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤတတိယဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၄) တောင်ထွတ်သည် အလုံးစုံသော မျိုးစေ့တို့၏ ပေါက်ရောက် ကြီးပွါးရာ မဟုတ်သကဲ့သို့ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန် သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့၏ ပေါက်ရောက် ကြီးပွါးရာ မဟုတ်။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤစတုတ္ထဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား (၅) တောင်ထွတ်သည် ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်းမှ ကင်းလွတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် နိဗ္ဗာန်သည် ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်းမှ ကင်းလွတ်၏။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤပဉ္စမဂုဏ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်၏။ မင်းမြတ် တောင်ထွတ်၏ ဤဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ (ဥပမာအားဖြင့်) သက်ဝင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏၊ ဤသို့လျှင် ဤစကားကို ထိုသို့ ဆိုတော်မူတိုင်း ဝန်ခံပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ။ ဆယ်ခုမြောက် နိဗ္ဗာနရူပသဏ္ဌာနပဥှာ ပြီး၏။ ၁၀-မက္ကဋင်္ဂပဥှာ (မျောက်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန မျောက်၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျောက်၏)။ မင်းမြတ် မျောက်သည် နေထိုင်ရန် ကပ်ရောက်သည်ရှိသော် ဆိတ်ငြိမ်၍ သစ်ခက်တို့ဖြင့် တစ်ခဲနက်ထွေးယှက်သော၊ ကြောက်သူတို့၏ ပုန်းအောင်းရာဖြစ်သော၊ ကြီးစွာသော သစ်ပင်ကြီးဟုဆိုအပ်သော ထိုသို့သဘောရှိသော အရပ်၌ နေထိုင် ရန် ကပ်ရောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မကောင်းမှုမှ ရှက်တတ်သော၊ သီလကို ချစ်သော၊ သီလနှင့် ပြည့်စုံသော၊ ကောင်းသော အကျင့်ရှိသော၊ များသော အကြားအမြင်ရှိသော၊ သုတ်, အဘိဓမ္မာကို ဆောင်သော၊ ဝိနည်းကို ဆောင်သော၊ ချစ်နှစ် သက်အပ်သော၊ အလေးပြုလောက်သော၊ တရားသဖြင့် ဆိုတတ်သော၊ ဆိုခြင်း၌လည်း ခံ့သော၊ ဆုံးမတတ်သော၊ သိစေတတ်သော၊ ကောင်းစွာ တရားပြတတ်သော၊ ဆောက်တည်စေတတ်သော၊ ကောင်းစွာ ထက်သန်စေတတ်သော၊ ကောင်းစွာ ရွှင်စေတတ်သော ဤသို့သဘောရှိသော အဆွေ ခင်ပွန်း ကောင်းဖြစ်သော ဆရာကို မှီ၍ နေရာ၏။ မင်းမြတ် မျောက်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မျောက်သည် သစ်ပင်၌သာလျှင် သွား၏၊ ရပ်၏၊ ထိုင်၏၊ အကယ်၍ အိပ်ရန် ကပ်ရောက်သည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုသစ်ပင်၌သာလျှင် ညဥ့်အခါ နေ၏၊ ထိုင်၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တောသို့ ရှေးရှုသည် ဖြစ်ရာ၏၊ တော၌သာလျှင် ရပ်ခြင်း, သွားခြင်း, ထိုင်ခြင်း, လျောင်းခြင်း, အိပ်ခြင်းသို့ သက်ရောက်ရာ၏၊ ထိုတောအရပ်၌သာလျှင် သတိပဋ္ဌာန်တရားကို ခံစားသုံးဆောင်ရာ၏။ မင်းမြတ် မျောက်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီး ဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ရဟန်းသည် တောအရပ်၌ စင်္ကြံသွားလျက်လည်းကောင်း၊ ရပ်လျက်လည်းကောင်း၊ ထိုင်နေခြင်း, လျောင်းစက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း တင့်တယ်၏၊ တောတွင်း၌ နေခြင်းကိုသာ ချီးမွမ်းအပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် မက္ကဋင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ရှေးဦးစွာသော ဂဒြဘဝဂ် ပြီး၏။ ၂-သမုဒ္ဒဝဂ် ၁-လာဗုလတင်္ဂပဥှာ (ဗူးနွယ်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဗူးနွယ်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဗူးနွယ်သည် မြက်ပင်၌လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်၌လည်းကောင်း၊ နွယ်၌လည်းကောင်း နှာမောင်းတို့ဖြင့် ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၍ ထိုမြက်စသည်၏ အထက်၌ ကြီးပွါးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ အလွန်ကြီးပွါးလိုသော စိတ်ဖြင့် (သင်္ခါရတရားတို့၏) အာရုံကို ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၍ အရဟတ္တဖိုလ်၌ အလွန်ကြီး ပွါးသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဗူးနွယ်၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီး ဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ဗူးနွယ်မည်သည်ကား မြက်၌လည်းကောင်း၊ ထင်းတုံး, သစ်ပင်၌လည်းကောင်း၊ နွယ်၌လည်းကောင်း နှာမောင်းတို့ဖြင့် ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၍ ထိုမြက်သစ်ပင်စသည်တို့၏ အထက်၌ စည်ပင်ကြီးပွါးသကဲ့သို့၊ ထို့အတူသာလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို လိုလားသော မြတ်စွာဘုရားသားတော်သည် (သင်္ခါရတရားတို့၏) အာရုံကို ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၍ အရဟတ္တဖိုလ်၌ ကြီးပွါးသည် ဖြစ်ရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော လာဗုလတင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

စာ-၃၅၇

၂။ သမုဒ္ဒဝဂ္ဂေါ

၁။ လာဗုလတင်္ဂပဉှော

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘လာဗုလတာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, လာဗုလတာ တိဏေ ဝါ ကဋ္ဌေ ဝါ လတာယ ဝါ သောဏ္ဍိကာဟိ အာလမ္ဗိတွာ တဿူပရိ ဝဍ္ဎတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အရဟတ္တေ အဘိဝဍ္ဎိတုကာမေန မနသာ အာရမ္မဏံ အာလမ္ဗိတွာ အရဟတ္တေ အဘိဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, လာဗုလတာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာ လာဗုလတာ နာမ, တိဏေ ကဋ္ဌေ လတာယ ဝါ၊

အာလမ္ဗိတွာ သောဏ္ဍိကာဟိ, တတော ဝဍ္ဎတိ ဥပ္ပရိ။

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တေန, အရဟတ္တဖလကာမိနာ၊

အာရမ္မဏံ အာလမ္ဗိတွာ, ဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ အသေက္ခဖလေ’’’တိ။

လာဗုလတင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၂။ ပဒုမင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပဒုမဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပဒုမံ ဥဒကေ ဇာတံ ဥဒကေ သံဝဒ္ဓံ အနုပလိတ္တံ ဥဒကေန, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုလေ ဂဏေ လာဘေ ယသေ သက္ကာရေ သမ္မာနနာယ ပရိဘောဂပစ္စယေသု စ သဗ္ဗတ္ထ အနုပလိတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဒုမဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဒုမံ ဥဒကာ အစ္စုဂ္ဂမ္မ ဌာတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗလောကံ အဘိဘဝိတွာ အစ္စုဂ္ဂမ္မ လောကုတ္တရဓမ္မေ ဌာတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဒုမဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဒုမံ အပ္ပမတ္တကေနပိ အနိလေန ဧရိတံ စလတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အပ္ပမတ္တကေသုပိ ကိလေသေသု သံယမော ကရဏီယော, ဘယဒဿာဝိနာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဒုမဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ‘အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသူ’တိ။

ပဒုမင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

၂-ပဒုမင်္ဂပဥှာ (ပဒုမ္မာကြာ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ပဒုမ္မာကြာ၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာသည် ရေ၌ ပေါက်၍၊ ရေ၌ ကြီးပွါးလျက် ရေဖြင့် မလိမ်းကျံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမျိုး၌လည်းကောင်း၊ ဂိုဏ်း၌လည်းကောင်း၊ လာဘ်၌လည်းကောင်း၊ အခြံအရံ၌လည်းကောင်း၊ ပူဇော်သက္ကာရ၌လည်းကောင်း၊ လေးမြတ်ခြင်း၌လည်းကောင်း၊ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းတို့၌လည်းကောင်း အလုံးစုံတို့၌ မကပ်ငြိ မလိမ်းကျံသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ပဒုမ္မာကြာသည် ရေပေါ်၌ တက်ရောက်၍ တည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော လောကကို လွှမ်းမိုး၍ (လောကမှ) အထက်၌ တက်ရောက်လျက် လောကုတ္တရာတရား၌ တည်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ပဒုမ္မာကြာသည် အနည်းငယ်မျှသော လေတိုက်ခတ်ခြင်းကြောင့်လည်း တုန်လှုပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အနည်းငယ်မျှသော ကိလေသာတို့၌သော်လည်း စောင့်စည်းမှုကို ပြုလျက် ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေရာ၏။ မင်းမြတ် ပဒုမ္မာကြာ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “အနုမြူမျှလောက်ကုန်သော (အနည်းငယ်မျှသော) အပြစ်တို့၌သော်လည်း ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ စောင့်ရှောက်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ကောင်းစွာ ဆောက်တည်၍ ကျင့်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် ပဒုမင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၃။ ဗီဇင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဗီဇဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဗီဇံ အပ္ပကမ္ပိ သမာနံ ဘဒ္ဒကေ ခေတ္တေ ဝုတ္တံ ဒေဝေ သမ္မာ ဓာရံ ပဝေစ္ဆန္တေ သုဗဟူနိ ဖလာနိ အနုဒဿတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယထာ ပဋိပါဒိတံ သီလံ ကေဝလံ သာမညဖလမနုဒဿတိ။ ဧဝံ သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗီဇဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဗီဇံ သုပရိသောဓိတေ ခေတ္တေ ရောပိတံ ခိပ္ပမေဝ သံဝိရူဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မာနသံ သုပရိဂ္ဂဟိတံ သုညာဂါရေ ပရိသောဓိတံ သတိပဋ္ဌာနခေတ္တဝရေ ခိတ္တံ ခိပ္ပမေဝ ဝိရူဟတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗီဇဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန အနုရုဒ္ဓေန –

‘‘‘ယထာပိ ခေတ္တေ [ယထာ ခေတ္တေ (သီ။)] ပရိသုဒ္ဓေ, ဗီဇဉ္စဿ ပတိဋ္ဌိတံ၊

ဝိပုလံ တဿ ဖလံ ဟောတိ, အပိ တောသေတိ ကဿကံ။

‘‘‘တထေဝ ယောဂိနော စိတ္တံ, သုညာဂါရေ ဝိသောဓိတံ၊

သတိပဋ္ဌာနခေတ္တမှိ, ခိပ္ပမေဝ ဝိရူဟတီ’’’တိ။

ဗီဇင်္ဂပဉှော တတိယော။

၃-ဗီဇင်္ဂပဥှာ (မျိုးစေ့၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မျိုးစေ့၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မျိုးစေ့သည် အနည်းငယ် ဖြစ်သော်လည်း လယ်ကောင်း၌ စိုက်ပျိုးအပ်သော်၊ မိုးသည်လည်းကောင်းစွာ ရေအယဥ်ကို ရွာသွန်းလတ် သော် အလွန်များကုန်သော အသီးတို့ကို အစဥ်တစိုက်ပေးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် အကြင် အခြင်းအရာဖြင့် ကျင့်သည်ရှိသော် စောင့်ထိန်းအပ်သော သီလသည် အလုံးစုံသော အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော အသီးကို အစဥ်တစိုက် ပေး၏။ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုအခြင်းအရာဖြင့် ကောင်းစွာ ကျင့်ရာ၏။ မင်းမြတ် မျိုးစေ့၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မျိုးစေ့သည် ကောင်းစွာ ထက်ဝန်းကျင် သုတ်သင်ပြီးသော လယ်၌ စိုက်ပျိုးအပ်သည်ရှိသော် လျင်မြန်စွာသာလျှင် ပေါက်ရောက်စည်ပင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းစွာ သိမ်းဆည်းအပ်သော ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ ကောင်းစွာ သုတ်သင်အပ်သော သတိပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော လယ်မြတ်၌ ပစ်ချစိုက်ပျိုးအပ်သော စိတ်သည် လျင်မြန်စွာသာလျှင် ပေါက်ရောက်စည်ပင်၏။ မင်းမြတ် မျိုးစေ့၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်သည်- “သစ်ငုတ်စသည်မှ စင်ကြယ်သော လယ်၌ စိုက်ပျိုးချထားအပ်သော မျိုးစေ့သည် ပြန့်ပွားသော အသီးကို ဖြစ်စေလျက် လယ်သမားကို နှစ်သက်စေသကဲ့သို့၊ ထို့အတူသာလျှင် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ သုတ်သင်အပ်သော စိတ်သည် သတိပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော လယ်၌ လျင်မြန်စွာသာလျှင် ပေါက်ရောက်စည်ပင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် ဗီဇင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၄-သာလကလျာဏိကင်္ဂပဥှာ (သာလကလျာဏီပင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သာလကလျာဏီမည်သော သစ်ပင်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သာလကလျာဏီ မည်သော သစ်ပင်သည် မြေကြီး၏ အတွင်း၌သာလျှင် အတောင်တစ်ရာလည်းကောင်း၊ ထိုအတောင်တစ်ရာ ထက် အလွန်လည်းကောင်း စည်ပင်တိုးပွါးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဖိုလ်လေးပါး, ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး, အဘိညာဥ်ခြောက်ပါး, ရဟန်းတရားအလုံးစုံကို ဆိတ်ငြိမ်ရာ အရပ်၌သာလျှင် ဖြည့်ဆည်းပူးအပ်၏။ မင်းမြတ် သာလကလျာဏီမည်သော သစ်ပင်၏ တစ်ခုသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်ရာဟုလာမထေရ်သည်- “ပေါက်ရောက်သော သာလကလျာဏီမည်သော သစ်ပင်သည် မြေကြီး၏ အတွင်း၌ သာလျှင် အတောင်တစ်ရာမျှလည်း စည်ပင်ကြီးပွါး၏။ (ဘုရားပွင့်တော်မူသော) အချိန်အခါ ရောက်ခဲ့သော် ထိုသစ်ပင်သည် ကြီးရင့်သဖြင့် အထက်သို့ ပြန့်ပွါးလျက် တစ်ရက်မျှဖြင့်ပင် အတောင်တစ်ရာမျှလည်း စည်ပင် ကြီးပွါးသကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ကြီးသော လုံ့လရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား အကျွန်ုပ်သည် သာလကလျာဏီမည်သော သစ်ပင်ကဲ့သို့့အတွင်းသန္တာန်၌ ဆိတ်ငြိမ်ရာဝယ် တရားအားဖြင့် တိုးပွါးရပါပြီ”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ လေးခုမြောက် သာလကလျာဏိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၅-နာဝင်္ဂပဥှာ (လှေ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လှေ၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လှေသည် အမျိုးမျိုးသော သစ်တို့ စပ်ဟပ်ပေါင်းဖွဲ့သဖြင့် များစွာသော လူတို့ကိုလည်း ကယ်တင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အကျင်သီလဂုဏ်, ဝတ်ကြီး, ဝတ်ငယ်ဟူသော အမျိုးမျိုးသော တရားတို့ စုပေါင်းညီညွတ်သဖြင့် နတ်နှင့်တကွသော လူအပေါင်းကို (သံသရာတည်းဟူသော ဝဋ်ဆင်းရဲမှ နိဗ္ဗာန်ကမ်း တစ်ဖက်သို့) ကယ်တင်ရာ၏။ မင်းမြတ် လှေ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လှေသည် အမျိုးမျိုးသော လှိုင်းလုံး၏ ရိုက်ခတ်သောအဟုန်၊ ကျယ်ပြန့်သော ဩဃအဟုန်ကို သည်းခံနိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမျိုးမျိုးသော ကိလေသာလှိုင်းလုံး၏ အဟုန်ကိုလည်းကောင်း၊ လာဘ်ပူဇော်သကာ, အခြံအရံ အကျော်အစော, ပူဇော်ရှိခိုးခြင်း, တစ်ပါးသူတို့ ကဲ့ရဲ့ခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်း, ချမ်းသာခြင်း, ဆင်းရဲခြင်း, မြတ်နိုးခြင်း, မမြတ်နိုးခြင်း, အမျိုးမျိုးသော အပြစ်ဒေါသ လှိုင်းတံပိုးအဟုန်ကိုလည်းကောင်း သည်းခံနိုင်ရာ၏။ မင်းမြတ် လှေ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လှေသည် မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ အဆုံးမထင် ကမ်းမမြင်မူ၍ အတိုင်းမသိ နက်ရှိုင်းသော၊ ပြင်းထန်သော အသံရှိလျက် တိမိငါး, တိမိင်္ဂလငါး, မကရ်းငါးအပေါင်းတို့ဖြင့် ရောပြွမ်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာကြီး၌ သွားလာနိုင်၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် အပြန်သုံးဖြာ အခြင်းအရာတစ်ဆယ့်နှစ်မျိုးရှိသော သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ထိုးထွင်းခြင်း၌ စိတ်ကို ကျက်စားသွားလာစေရာ၏။ မင်းမြတ် လှေ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ် သစ္စသံယုတ်၌- ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ကြံစည်ကြကုန်သည်ရှိသော်ကား “ဤတရားသည် ဆင်းရဲတည်း”ဟု ကြံစည်ကြကုန်လော့၊ “ဤတရားသည် ဆင်းရဲဖြစ်ပေါ်ကြောင်း တရားတည်း”ဟု ကြံစည်ကြကုန်လော့၊ “ဤတရားသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ရာတရားတည်း”ဟု ကြံစည်ကြကုန်လော့၊ “ဤတရား သည် ဆင်းရဲချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်)သို့ရောက်ကြောင်း အကျင့်တရားတည်းဟု ကြံစည်ကြကုန်လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် နာဝင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

စာ-၃၅၉

၄။ သာလကလျာဏိကင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သာလကလျာဏိကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သာလကလျာဏိကာ နာမ အန္တောပထဝိယံ ယေဝ အဘိဝဍ္ဎတိ ဟတ္ထသတမ္ပိ ဘိယျောပိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ ဆဠဘိညာယော ကေဝလဉ္စ သမဏဓမ္မံ သုညာဂါရေ ယေဝ ပရိပူရယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သာလကလျာဏိကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ရာဟုလေန –

‘‘‘သာလကလျာဏိကာ နာမ, ပါဒပေါ ဓရဏီရုဟော၊

အန္တောပထဝိယံ ယေဝ, သတဟတ္ထောပိ ဝဍ္ဎတိ။

‘‘‘ယထာ ကာလမှိ သမ္ပတ္တေ, ပရိပါကေန သော ဒုမော၊

ဥဂ္ဂဉ္ဆိတွာန ဧကာဟံ, သတဟတ္ထောပိ ဝဍ္ဎတိ။

‘‘‘ဧဝမေဝါဟံ မဟာဝီရ, သာလကလျာဏိကာ ဝိယ၊

အဗ္ဘန္တရေ သုညာဂါရေ, ဓမ္မတော အဘိဝဍ္ဎယိ’’’န္တိ။

သာလကလျာဏိကင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၅။ နာဝင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘နာဝါယ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, နာဝါ ဗဟုဝိဓဒါရုသံဃာဋသမဝါယေန ဗဟုမ္ပိ ဇနံ တာရယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပ္ပဋိဝတ္တဗဟုဝိဓဓမ္မသံဃာဋသမဝါယေန သဒေဝကော လောကော တာရယိတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နာဝါယ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, နာဝါ ဗဟုဝိဓဦမိတ္ထနိတဝေဂဝိသဋမာဝဋ္ဋဝေဂံ သဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဗဟုဝိဓကိလေသဦမိဝေဂံ လာဘသက္ကာရယသသိလောကပူဇနဝန္ဒနာ ပရကုလေသု နိန္ဒာပသံသာသုခဒုက္ခသမ္မာနနဝိမာနနဗဟုဝိဓဒေါသဦမိဝေဂဉ္စ သဟိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နာဝါယ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, နာဝါ အပရိမိတမနန္တမပါရမက္ခောဘိတဂမ္ဘီရေ မဟတိမဟာဃောသေ တိမိတိမိင်္ဂလမကရမစ္ဆဂဏာကုလေ မဟတိမဟာသမုဒ္ဒေ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန တိပရိဝဋ္ဋ ဒွါဒသာကာရ စတုသစ္စာဘိသမယပ္ပဋိဝေဓေ မာနသံ သဉ္စာရယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နာဝါယ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ သစ္စသံယုတ္တေ –

‘‘‘ဝိတက္ကေန္တာ စ ခေါ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ ဝိတက္ကေယျာထ, ‘‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ဝိတက္ကေယျာထ, ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’’တိ ဝိတက္ကေယျာထ, ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ဝိတက္ကေယျာထာ’’’တိ။

နာဝင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၆။ နာဝါလဂ္ဂနကင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘နာဝါလဂ္ဂနကဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, နာဝါလဂ္ဂနကံ ဗဟုဦမိဇာလာကုလဝိက္ခောဘိတသလိလတလေ မဟတိမဟာသမုဒ္ဒေ နာဝံ လဂ္ဂေတိ ဌပေတိ, န ဒေတိ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ရာဂဒေါသမောဟူမိဇာလေ မဟတိမဟာဝိတက္ကသမ္ပဟာရေ စိတ္တံ လဂ္ဂေတဗ္ဗံ, န ဒါတဗ္ဗံ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နာဝါလဂ္ဂနကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, နာဝါလဂ္ဂနကံ န ပ္လဝတိ [န ပိလဝတိ (သီ။ ပီ။)] ဝိသီဒတိ, ဟတ္ထသတေပိ ဥဒကေ နာဝံ လဂ္ဂေတိ ဌာနမုပနေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လာဘယသသက္ကာရမာနနဝန္ဒနပူဇနအပစိတီသု လာဘဂ္ဂယသဂ္ဂေပိ န ပ္လဝိတဗ္ဗံ, သရီရယာပနမတ္တကေ ယေဝ စိတ္တံ ဌပေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နာဝါလဂ္ဂနကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာ သမုဒ္ဒေ လဂ္ဂနကံ, န ပ္လဝတိ ဝိသီဒတိ၊

တထေဝ လာဘသက္ကာရေ, မာ ပ္လဝထ ဝိသီဒထာ’’’တိ။

နာဝါလဂ္ဂနကင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

၆-နာဝါလဂ္ဂနကင်္ဂပဥှာ (ကျောက်ဆူး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကျောက်ဆူး၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကျောက်ဆူးသည် များပြားသော လှိုင်းကွန်ရက်တို့ဖြင့် ရှုပ်ယှက် ချောက်ချားသော ရေအပြင်ရှိသော မဟာသမုဒ္ဒရာကြီး၌ လှေကို ငြိမ်စေ၏၊ ရပ်တည်စေလျက် တူရူအရပ်, ဖီလာအရပ်သို့ ဆောင်ခြင်းငှါ မပေးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ့်ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည်ရာဂ,ဒေါသ,မောဟတည်းဟူသော လှိုင်း ကွန်ရက်ရှိသော၊ များစွာသော ဝိတက် လှိုင်းပုတ်ခတ်အပ်သော အာရုံ၌ စိတ်ကို တည်အောင်ထားရာ၏။ တူရူအရပ်, ဖီလာအရပ်သို့လည်း ဆောင်ခြင်းငှါ မပေးရာ။ မင်းမြတ် ကျောက်ဆူး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကျောက်ဆူးသည် ရေပေါ်သို့ မပေါ် နစ်မြုပ်၏၊ အတောင်တစ်ရာ ရှိသော ရေ၌လည်း လှေကို ငြိစေ၏၊ ရပ်တည်စေ၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် လာဘ်, အခြံအရံ, အကျော်အစော, မြတ်နိုးခြင်း, ရှိခိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်း, အရိုအသေ ပြုခြင်းတို့၌ မြတ်သော လာဘ်, မြတ်သော အခြံအရံ၌ပင်သော်လည်း မပေါ်လွင်ရာ၊ ကိုယ်နှင့် မျှတလောက်ရုံသော ပစ္စည်းလေးပါး၌သာလျှင် စိတ်ကို ထားအပ်၏။ မင်းမြတ် ကျောက်ဆူး၏ နှစ်ခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်သည်- “သမုဒ္ဒရာ၌ ကျောက်ဆူးသည် ရေပေါ်သို့ မပေါ် နစ်မြုပ်နေသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သာလျှင် သင်တို့သည် လာဘ်ပူဇော်သက္ကာရ၌ မပေါ်လွင်ကုန်လင့်၊ နစ်မြုပ်ကြကုန် လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် နာဝါလဂ္ဂနကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၇။ ကူပင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ကူပဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကူပေါ ရဇ္ဇုဉ္စ ဝရတ္တဉ္စ လင်္ကာရဉ္စ ဓာရေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သတိသမ္ပဇညသမန္နာဂတေန ဘဝိတဗ္ဗံ, အဘိက္ကန္တေ ပဋိက္ကန္တေ အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမိဉ္ဇိတေ ပသာရိတေ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏေ အသိတေ ပီတေ ခါယိတေ သာယိတေ ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မေ ဂတေ ဌိတေ နိသိန္နေ သုတ္တေ ဇာဂရိတေ ဘာသိတေ တုဏှီဘာဝေ သမ္ပဇာနကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ကူပဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ‘သတော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဝိဟရေယျ သမ္ပဇာနော, အယံ ဝေါ အမှာကံ အနုသာသနီ’’’တိ။

ကူပင်္ဂပဉှော သတ္တမော။

၇-ကူပင်္ဂပဥှာ (လင်းယဥ်တိုင်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လင်းယဥ်တိုင်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လင်းယဥ်တိုင်သည် ကြိုးကိုလည်းကောင်း၊ သားရေလွန်ကိုလည်းကောင်း၊ ရွက်ကိုလည်းကောင်း ဆောင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤ အတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သတိသမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်ရာ၏။ ရှေ့သို့တက်ရာ, နောက်သို့ ဆုတ်ရာ, တူ ရူကြည့်ရာ, တစောင်းကြည့်ရာ, ကွေးရာ, ဆန့်ရာ, ဒုကုဋ်, သပိတ်, သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံဆောင်ယူရာ, စားရာ, သောက်ရာ, ခဲရာ, လျက်ရာ, ကျင်ကြီးကျင်ငယ်စွန့်ရာ, သွားရာ, ရပ်ရာ, ထိုင်ရာ, အိပ်ရာ, နိုးရာ, စကားပြောရာ, ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၌ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ပြုလေ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လင်းယဥ်တိုင်၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် - “ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် သတိရှိသည် ဖြစ်၍ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်လျက် နေရာ၏၊ ဤသည်ကား ငါဘုရားတို့၏ အဆုံးအမတည်း”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် ကူပင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၈။ နိယာမကင်္ဂပဉှော

၈။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘နိယာမကဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, နိယာမကော ရတ္တိန္ဒိဝံ သတတံ သမိတံ အပ္ပမတ္တော ယတ္တပ္ပယတ္တော နာဝံ သာရေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စိတ္တံ နိယာမယမာနေန ရတ္တိန္ဒိဝံ သတတံ သမိတံ အပ္ပမတ္တေန ယတ္တပ္ပယတ္တေန ယောနိသော မနသိကာရေန စိတ္တံ နိယာမေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နိယာမကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ဓမ္မပဒေ –

‘‘‘အပ္ပမာဒရတာ ဟောထ, သစိတ္တမနုရက္ခထ၊

ဒုဂ္ဂါ ဥဒ္ဓရထတ္တာနံ, ပင်္ကေ သန္နောဝ [သတ္တောဝ (သီ။ ပီ။)] ကုဉ္ဇရော’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, နိယာမကဿ ယံ ကိဉ္စိ မဟာသမုဒ္ဒေ ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ, သဗ္ဗံ တံ ဝိဒိတံ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုသလာကုသလံ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ ဟီနပ္ပဏီတံ ကဏှသုက္ကသပ္ပဋိဘာဂံ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နိယာမကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, နိယာမကော ယန္တေ မုဒ္ဒိကံ ဒေတိ ‘မာ ကောစိ ယန္တံ အာမသိတ္ထာ’တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စိတ္တေ သံဝရမုဒ္ဒိကာ ဒါတဗ္ဗာ ‘မာ ကိဉ္စိ ပါပကံ အကုသလဝိတက္ကံ ဝိတက္ကေသီ’တိ, ဣဒံ, မဟာရာဇ, နိယာမကဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ ‘မာ, ဘိက္ခဝေ, ပါပကေ အကုသလေ ဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေယျာထ, သေယျထီဒံ, ကာမဝိတက္ကံ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ ဝိဟိံသာဝိတက္က’’’န္တိ။

နိယာမကင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော။

၈-နိယာမကင်္ဂပဥှာ (လှေသူကြီး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လှေသူကြီး၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လှေသူကြီးသည် နေ့ရော ညဥ့်ပါ မပြတ်မလတ် မမေ့မလျော့သည် ဖြစ်၍၊ လုံ့လကြိုးကုတ် အားထုတ်လျက် လှေကို သွားစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်ကို အမြဲ မှတ်အပ် သဖြင့် နေ့ရောညဥ့်ပါ မပြတ် မလပ်, မမေ့မလျော့, လုံ့လကြိုးကုတ် အားထုတ်လျက်၊ သင့်လျော်သော နှလုံးသွင်းဖြင့် စိတ်ကို မှတ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လှေသူကြီး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မပဒပါဠိတော်၌ - “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် မမေ့မလျော့ခြင်း၌ မွေ့လျော်ကြကုန်လော့၊ မိမိတို့၏ စိတ်ကို စောင့်စည်းကြကုန်လော့၊ ညွန်ပျောင်း၌ နစ်မြုပ်သော မင်းစီးဆင်တော် သည် မိမိကိုယ်ကို လွန်မြောက်နိုင်ခဲသော ညွန်ပျောင်းမှ ထုတ်နုတ်လေသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ မိမိကိုယ်ကို လွန်မြောက်နိုင်ခဲသော သံသရာဝဋ်မှ ဆယ်ထုတ်ကြကုန်လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လှေသူကြီးသည် မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ကောင်း, မကောင်း အလုံးစုံကို သိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကုသိုလ်, အကုသိုလ် ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ရှိ, မရှိကိုလည်းကောင်း၊ အယုတ်, အမြတ်ကိုလည်းကောင်း၊ မည်းညစ်သော အဖို့, ဖြူစင်သော အဖို့ကိုလည်းကောင်း သိရာ၏။ မင်းမြတ် လှေသူကြီး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လှေသူကြီးသည် “တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူမျှ စက်ကို မကိုင်လင့်”ဟု စက်၌ တံဆိပ်ခပ်ထား၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် “တစ်စုံတစ်ရာ ယုတ်မာသော အကုသိုလ်အကြံကို မကြံစည်လင့်”ဟု စိတ်၌ စောင့်စည်းမှု တံဆိပ်ခပ် အပ်၏။ မင်းမြတ် လှေသူကြီး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌ - “ရဟန်းတို့ ယုတ်မာကုန်သော အကုသိုလ်အကြံအစည်တို့ကို မကြံစည်ကြကုန်လင့်၊ ဤအကုသိုလ် အကြံအစည်တို့ဟူသည် အဘယ်သည်တို့နည်းဟူမူ- ကာမဝိတက်, ဗျာပါဒဝိတက်, ဝိဟိံသာ ဝိတက်တို့ပေတည်း”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် နိယာမကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၉။ ကမ္မကာရင်္ဂပဉှော

၉။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ကမ္မကာရဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကမ္မကာရော ဧဝံ စိန္တယတိ ‘ဘတကော အဟံ ဣမာယ နာဝါယ ကမ္မံ ကရောမိ, ဣမာယာဟံ နာဝါယ ဝါဟသာ ဘတ္တဝေတနံ လဘာမိ, န မေ ပမာဒေါ ကရဏီယော, အပ္ပမာဒေန မေ အယံ နာဝါ ဝါဟေတဗ္ဗာ’တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဧဝံ စိန္တယိတဗ္ဗံ ‘ဣမံ ခေါ အဟံ စာတုမဟာဘူတိကံ ကာယံ သမ္မသန္တော သတတံ သမိတံ အပ္ပမတ္တော ဥပဋ္ဌိတဿတိ သတော သမ္ပဇာနော သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏသောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စိဿာမီတိ အပ္ပမာဒေါ မေ ကရဏီယော’တိ, ဣဒံ, မဟာရာဇ, ကမ္မကာရဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ကာယံ ဣမံ သမ္မသထ, ပရိဇာနာထ ပုနပ္ပုနံ၊

ကာယေ သဘာဝံ ဒိသွာန, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿထာ’တိ။

ကမ္မကာရင်္ဂပဉှော နဝမော။

၉-ကမ္မကာရင်္ဂပဥှာ (လှေထိုးသား၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လှေထိုးသား၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လှေထိုးသားသည် “ငါသည် အခစားဖြစ်၍ ဤလှေ၌ အလုပ်လုပ်ရ၏၊ ငါသည် ဤလှေဖြင့် ရွက်ဆောင်သော အစွမ်းကြောင့် ထမင်း အခကို ရ၏၊ ငါသည် မေ့လျော့ခြင်းကို မပြုအပ်၊ ငါသည် မမေ့မလျော့သဖြင့် ဤလှေကို ဆောင်ရွက် အပ်၏”ဟု ဤသို့ ကြံစည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် “ငါသည် မဟာဘုတ်လေးပါးလျှင် ဖြစ်ကြောင်းရှိသော ဤကိုယ်ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်သည်ရှိ သော် မပြတ်မလတ် မမေ့မလျော့ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်၍၊ သတိသမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်လျက်၊ တည်ကြည်သည် တစ်ခုတည်းသော အာရုံရှိသော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း, အိုခြင်း, နာခြင်း, သေခြင်း, ပူဆွေးခြင်း, ငိုကြွေးခြင်း, နှလုံးမသာယာခြင်း, ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့မှ လွတ်ရလတ္တံ့ဟူ၍ မမေ့မလျော့ ပြုရာ၏”ဟု ဤသို့ ကြံစည်ရာ၏။ မင်းမြတ် လှေထိုးသား၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင် သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ဤကိုယ်ကို (လက္ခဏာရေးသုံးပါးသို့တင်၍) ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြကုန်လော့၊ အဖန်ဖန် ပိုင်းခြား၍ သိကြကုန်လော့၊ ကိုယ်၌ အနိစ္စစသော သဘာဝကို မြင်နိုင်မူ ကား ဒုက္ခ၏ အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရကုန်လတ္တံ့”ဟု ဤစကား ကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ကမ္မကာရင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

စာ-၃၆၃

၁၀။ သမုဒ္ဒင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သမုဒ္ဒဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မတေန ကုဏပေန သဒ္ဓိံ န သံဝသတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိမက္ခပဠာသဣဿာမစ္ဆရိယမာယာသာဌေယျကုဋိလဝိသမဒုစ္စရိတကိလေသမလေဟိ သဒ္ဓိံ န သံဝသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သမုဒ္ဒဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မုတ္တာမဏိဝေဠုရိယသင်္ခသိလာပဝါဠဖလိကမဏိဝိဝိဓရတနနိစယံ ဓာရေန္တော ပိဒဟတိ, န ဗဟိ ဝိကိရတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မဂ္ဂဖလဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တိဝိပဿနာဘိညာဝိဝိဓဂုဏရတနာနိ အဓိဂန္တွာ ပိဒဟိတဗ္ဗာနိ, န ဗဟိ နီဟရိတဗ္ဗာနိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သမုဒ္ဒဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟန္တေဟိ မဟာဘူတေဟိ သဒ္ဓိံ သံဝသတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အပ္ပိစ္ဆံ သန္တုဋ္ဌံ ဓုတဝါဒံ သလ္လေခဝုတ္တိံ အာစာရသမ္ပန္နံ လဇ္ဇိံ ပေသလံ ဂရုံ ဘာဝနီယံ ဝတ္တာရံ ဝစနက္ခမံ စောဒကံ ပါပဂရဟိံ ဩဝါဒကံ အနုသာသကံ ဝိညာပကံ သန္ဒဿကံ သမာဒပကံ သမုတ္တေဇကံ သမ္ပဟံသကံ ကလျာဏမိတ္တံ သဗြဟ္မစာရိံ နိဿာယ ဝသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒေါ နဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏာဟိ ဂင်္ဂါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီအာဒီဟိ နဒီသတသဟဿေဟိ အန္တလိက္ခေ သလိလဓာရာဟိ စ ပူရိတောပိ သကံ ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လာဘသက္ကာရသိလောကဝန္ဒနမာနနပူဇနကာရဏာ ဇီဝိတဟေတုပိ သဉ္စိစ္စ သိက္ခာပဒဝီတိက္ကမော န ကရဏီယော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ [ပဟာရာဓ (သီ။ ပီ။)], မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိက္ကမတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယံ မဟာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ, တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတဟေတုပိ နာတိက္ကမန္တီ’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒေါ သဗ္ဗသဝန္တီဟိ ဂင်္ဂါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီဟိ အန္တလိက္ခေ ဥဒကဓာရာဟိပိ န ပရိပူရတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာသဝနဓာရဏဝိနိစ္ဆယအဘိဓမ္မဝိနယဂါဠှသုတ္တန္တဝိဂ္ဂဟပဒနိက္ခေပပဒသန္ဓိ ပဒဝိဘတ္တိနဝင်္ဂဇိနသာသနဝရံ သုဏန္တေနာပိ န တပ္ပိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဟာသမုဒ္ဒဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတသောမဇာတကေ –

‘‘‘အဂ္ဂိ ယထာ တိဏကဋ္ဌံ ဒဟန္တော, န တပ္ပတိ သာဂရော ဝါ နဒီဟိ၊

ဧဝမ္ပိ စေ [ဧဝမ္ပိ ဝေ (သျာ။), ဧဝံ ဟိ မေ (က။) ဇာ။ ၁ အသီတိနိပါတေ] ပဏ္ဍိတာ ရာဇသေဋ္ဌ, သုတွာ န တပ္ပန္တိ သုဘာသိတေနာ’’’တိ။

သမုဒ္ဒင်္ဂပဉှော ဒသမော။သမုဒ္ဒဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

လာဗုလတာ စ ပဒုမံ, ဗီဇံ သာလကလျာဏိကာ၊

နာဝါ စ နာဝါလဂ္ဂနံ, ကူပေါ နိယာမကော တထာ၊

ကမ္မကာရော သမုဒ္ဒေါ စ, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ။

၁၀-သမုဒ္ဒင်္ဂပဥှာ (သမုဒ္ဒရာ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သမုဒ္ဒရာ၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာသည် သူကောင်ပုပ်နှင့် အတူ မနေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည်ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, မာန, ဒိဋ္ဌိ, မက္ခ, ပဠာသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, မာယာ, သာဌေယျဟူသော ကောက်ကျစ်၍ မညီမညွတ်သော မကောင်းမှုဒုစရိုက် ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့နှင့် အတူ မနေရာ။ မင်းမြတ် သမုဒ္ဒရာ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မဟာသမုဒ္ဒရာသည် ပုလဲ, ပတ္တမြား, ကြောင်မျက်ရွဲ, ခရုသင်း, ကျောက်သလင်း, သန္တာ, ဖလ်, မြဟူသော အထူးထူးသော ရတနာစုကို ဆောင်လျက် ပိတ်၏၊ အပသို့ မကြဲဖြန့်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်, ဖိုလ်, ဈာန်, ဝိမောက္ခ, သမာဓိ, သမာပတ်, ဝိပဿနာ, အဘိညာဥ်တည်းဟူသော အထူးထူးသော ဂုဏ် ကျေးဇူးရတနာတို့ကို ရသည်ရှိသော် ပိတ်ဖုံးထားအပ်ကုန်၏။ အပသို့ မထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်။ မင်းမြတ် သမုဒ္ဒရာ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မဟာသမုဒ္ဒရာသည် များပြားကုန်သော၊ ကြီးကျယ်လှကုန်သော သတ္တဝါတို့နှင့် အတူနေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလိုနည်းသော၊ ရောင့်ရဲလွယ်သော၊ ကိလေသာခါတွက်ခြင်းကို ပြောဟောတတ်သော၊ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးခြင်းရှိသော၊ အကျင့်နှင့် ပြည့်စုံသော၊ ရှက်တတ်သော၊ သီလကို ချစ်ခင်သော၊ လေးစားအပ်သော၊ ပွါးစေအပ်ပြီးသော ဘာဝနာရှိသော၊ ဆိုဆုံးမသော စကားကို သည်းခံနိုင်သော၊ အပြစ်တင်တတ်သော၊ မကောင်းမှုကို ကဲ့ရဲ့တတ်သော၊ သွန်သင်တတ်သော၊ ဆုံးမတတ်သော၊ တရားကို သိစေတတ်သော၊ တရားကို ပြတတ်သော၊ တရားကို ဆောက်တည်စေတတ်သော၊ ထက်စေတတ်သော၊ ရွှင်စေတတ်သော၊ မိတ်ဆွေကောင်းဖြစ်သော သီတင်းသုံးဖော်ကို အမှီပြု၍ နေရာ၏။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မဟာသမုဒ္ဒရာသည် အသစ်အသစ်ဖြစ်သော ရေတို့ဖြင့် ပြည့်ကုန်သော ဂင်္ဂါ, ယမုနာ, အစိရဝတီ, သရဘူ, မဟီစသော မြစ်အသိန်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်မှ ကျသော ရေအယဥ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ပြည့်သော်လည်း မိမိကမ်းကို မလွန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ, အကျော်အစော, ရှိခိုးခြင်း, မြတ်နိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ အသက်ဟူသော အကြောင်း ကြောင့်လည်းကောင်း စေတနာရှိသည် ဖြစ်၍ သိက္ခာပုဒ်တော်ကို လွန်ကျူးမှု မပြုရာ။ မင်းမြတ် မဟာ သမုဒ္ဒရာ၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် - “မင်းမြတ် သမုဒ္ဒရာသည် မြဲစွာ တည်သော သဘောရှိ၏။ ကမ်းကို မလွန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ငါဘုရားသည် တပည့်သာဝကတို့အား အကြင်သိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပညတ်အပ်၏။ ငါဘုရား၏ တပည့်သာဝကတို့သည် ထိုသိက္ခာပုဒ်တော်ကို အသက်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း မလွန်ကျူးကြကုန်”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မဟာသမုဒ္ဒရာသည် စီးဝင်ကုန်သော ဂင်္ဂါ, ယမုနာ, အစိရဝတီ,သရဘူ, မဟီမြစ်အားလုံးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်မှကျသော ရေအယဥ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း မပြည့်နိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါဠိသင်ခြင်း, အဋ္ဌကထာသင်ခြင်း, နားထောင်ခြင်း, နှုတ်တက်အာဂုံဆောင်ခြင်း, ဆုံးဖြတ်ခြင်း, အဘိဓမ္မာ ဝိနည်း၌ သက်ဝင်နေခြင်း, သုတ္တန်ကို သင်ယူခြင်း, ပုဒ်ကို ထားခြင်း, ပုဒ်ကို ဆက်စပ်ခြင်း, ပုဒ်ကို ဝေဖန်ခြင်းဖြင့် မှတ်အပ်သော အင်္ဂါကိုးပါးရှိသော ဘုရား၏ ပရိယတ္တိသာသနာတော်မြတ်ကို နာယူကာမျှဖြင့်လည်း မရောင့်ရဲရာ၊ မတင်းတိမ်ရာ။ မင်းမြတ် မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုတသောမဇာတ်တော်၌- “ခမည်းတော်မင်းမြတ် မီးသည် မြက်, ထင်း, မီးစာကို လောင်မြိုက်၍ မရောင့်ရဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သမုဒ္ဒရာသည် မြစ်ရေတို့ဖြင့် မရောင့်ရဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဤအတူ ပညာရှိတို့သည် ကောင်းစွာ ဆိုသော တရားစကားဖြင့် (အခါခါ) ကြားနာရကုန်သော်လည်း မရောင့်ရဲ၊ မတင်းတိမ်ကုန်”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် သမုဒ္ဒင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ နှစ်ခုမြောက် သမုဒ္ဒဝဂ် ပြီး၏။

စာ-၃၆၅

၃။ ပထဝီဝဂ္ဂေါ

၁။ ပထဝီအင်္ဂပဉှော

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပထဝိယာ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပထဝီ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာနိ ကပ္ပူရာဂရုတဂရစန္ဒနကုင်္ကုမာဒီနိ အာကိရန္တေပိ ပိတ္တသေမှပုဗ္ဗရုဟိရသေဒမေဒခေဠသိင်္ဃာဏိကလသိက- မုတ္တကရီသာဒီနိ အာကိရန္တေပိ တာဒိသာ ယေဝ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေ လာဘာလာဘေ ယသာယသေ နိန္ဒာပသံသာယ သုခဒုက္ခေ သဗ္ဗတ္ထ တာဒိနာ ယေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပထဝိယာ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပထဝီ မဏ္ဍနဝိဘူသနာပဂတာ သကဂန္ဓပရိဘာဝိတာ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝိဘူသနာပဂတေန သကသီလဂန္ဓပရိဘာဝိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပထဝိယာ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပထဝီ နိရန္တရာ အခဏ္ဍစ္ဆိဒ္ဒါ အသုသိရာ ဗဟလာ ဃနာ ဝိတ္ထိဏ္ဏာ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နိရန္တရမခဏ္ဍစ္ဆိဒ္ဒမသုသိရဗဟလဃနဝိတ္ထိဏ္ဏသီလေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပထဝိယာ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပထဝီ ဂါမနိဂမနဂရဇနပဒရုက္ခပဗ္ဗတနဒီတဠာကပေါက္ခရဏီမိဂပက္ခိမနုဇနရနာရိဂဏံ ဓာရေန္တီပိ အကိလာသု ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဩဝဒန္တေနပိ အနုသာသန္တေနပိ ဝိညာပေန္တေနပိ သန္ဒဿေန္တေနပိ သမာဒပေန္တေနပိ သမုတ္တေဇေန္တေနပိ သမ္ပဟံသေန္တေနပိ ဓမ္မဒေသနာသု အကိလာသုနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပထဝိယာ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပထဝီ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တေန ပထဝိသမေန စေတသာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပထဝိယာ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒ္ဒါယ သကသမဏေ ပရိကိတ္တယမာနာယ –

‘‘‘ဧကဉ္စေ ဗာဟံ ဝါသိယာ, တစ္ဆေ ကုပိတမာနသာ [ကုပိတမာနသော (က။)]၊

ဧကဉ္စေဗာဟံ ဂန္ဓေန, အာလိမ္ပေယျ ပမောဒိတာ [ပမောဒိတော (က။)]။

‘‘‘အမုသ္မိံ ပဋိဃော နတ္ထိ, ရာဂေါ အသ္မိံ န ဝိဇ္ဇတိ၊

ပထဝီသမစိတ္တာ တေ, တာဒိသာ သမဏာ မမာ’’’တိ။

ပထဝီအင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၃-ပထဝီဝဂ် ၁-ပထဝီအင်္ဂပဥှာ (မြေကြီး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မြေကြီး၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မြေကြီးသည် ကောင်း, မကောင်းဖြစ်ကုန်သော ပရုတ်, အကျော်, တောင်ဇလပ်, စန္ဒကူး, မာလာကျိကျုစသည်တို့ကို လောင်းချ သော်လည်းကောင်း၊ သည်းခြေ, သလိပ်, ပြည်, သွေး, ချွေး, အဆီ, တံတွေး, နှပ်, အစေး, ကျင်ငယ်, ကျင်ကြီးစသည်တို့ကို လောင်းချသော်လည်းကောင်း မတုန်လှုပ် မဖောက်မပြားသည် ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းသည်, မကောင်းသည်၌လည်းကောင်း၊ လာဘ်ရခြင်း, လာဘ် မရခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ကျော်စောရှိ, ကျော်စောမဲ့၌လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာခြင်း, ဆင်းရဲခြင်း၌လည်းကောင်း အလုံးစုံသော အရာ၌ မတုန်လှုပ် မဖောက်ပြားသည်သာ ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြေကြီး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြေကြီးသည် တန်ဆာဆင်ခြင်း, အပြေအပြစ်ပြုခြင်းမှ ကင်းသည် ဖြစ်၍ မိမိ၏ အနံ့ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင်မှ ပျံ့နှံ့ထုံစေအပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အပြေအပြစ်ပြုခြင်းမှ ကင်းသည် ဖြစ်၍ မိမိ၏ သီလတည်းဟူသော အနံ့ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် ထုံအပ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြေကြီး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြေကြီးသည် အပြတ်အခြားမရှိ၊ အကျိုးအပေါက်မရှိ၊ အခေါင်းမရှိ၊ ထူထဲ၍ တစ်ခဲနက် ပြန့်ကျယ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အပြတ် အခြားမရှိ၊ အကျိုးအပေါက်မရှိ၊ အခေါင်းမရှိ၊ ထူထဲ၍ တစ်ခဲနက် ပြန့်ကျယ်သော သီလရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြေကြီး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြေကြီးသည် ရွာ, နိဂုံး, ဇနပုဒ်, သစ်ပင်, တောင်, မြစ်, တစ်ဖက်ဆည်ကန်, လေးထောင့်ကန်, သား, ငှက်, လူ, ယောကျာ်း, မိန်းမအပေါင်းကို ထမ်းဆောင်နေရသော်လည်း ငြိုငြင် ပင်ပန်းမှု မရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သွန်သင်ဆုံးမသဖြင့်လည်းကောင်း၊ သိစေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ တရားပြသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆောက်တည်စေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထက်သန်စေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရွှင်လန်းစေသဖြင့်လည်းကောင်း တရားဒေသနာတို့၌ ငြိုငြင် ပင်ပန်းမှုမရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြေကြီး၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြေကြီးသည် ချစ်ခြင်း, မုန်းခြင်းမှ ကင်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ချစ်ခြင်း, မုန်းခြင်းမှ ကင်းလွတ်သော မြေကြီးနှင့် တူသော စိတ်ဖြင့် နေရာ၏။ မင်းမြတ် မြေကြီး၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် စူဠသုဘဒ္ဒါမည်သော ဥပါသိကာမသည် မိမိကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ရဟန်းတို့ကို ချီးကျူး လိုသည် ဖြစ်၍- “အမျက်ထွက်စိတ်ဖြင့် လက်မောင်းတစ်ဖက်ကို ပဲခွပ်ဖြင့် အကယ်၍ ရွေစေကာမူ၊ နှစ်သက်ရွှင်ပျသည်ဖြစ်၍ လက်မောင်းတစ်ဖက်ကို အမွှေးနံ့သာဖြင့် အကယ်၍ သုတ်လိမ်းစေကာမူ ဤမည်သော လက်မောင်းတစ်ဖက်ကို ရွေသောသူ၌ ရန်လိုမုန်း ထားခြင်း မရှိချေ၊ ထိုလက်မောင်းတစ်ဖက်ကို အမွှေးနံ့သာ သုတ်လိမ်းသူ၌ တပ် နှစ်သက်ခြင်း မရှိပေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည် မြေကြီးနှင့်တူသော စိတ်ရှိပါကုန်၏။ ငါ၏ ရဟန်းတို့သည် ထိုသို့သဘောရှိပါကုန်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဆိုအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ပထဝီအင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၂။ အာပင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘အာပဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, အာပေါ သုသဏ္ဌိတမကမ္ပိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုဒ္ဓေါ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုဟနလပနနေမိတ္တကနိပ္ပေသိကတံ အပနေတွာ သုသဏ္ဌိတမကမ္ပိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုဒ္ဓါစာရေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာပဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာပေါ သီတလသဘာဝသဏ္ဌိတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသတ္တေသု ခန္တိမေတ္တာနုဒ္ဒယသမ္ပန္နေန ဟိတေသိနာ အနုကမ္ပကေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာပဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာပေါ အသုစိံ သုစိံ ကရောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဂါမေ ဝါ အရညေ ဝါ ဥပဇ္ဈာယေ ဥပဇ္ဈာယမတ္တေသု အာစရိယေ အာစရိယမတ္တေသု သဗ္ဗတ္ထ အနဓိကရဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ အနဝသေသကာရိနာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာပဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာပေါ ဗဟုဇနပတ္ထိတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အပ္ပိစ္ဆသန္တုဋ္ဌပဝိဝိတ္တပဋိသလ္လာနေန သတတံ သဗ္ဗလောကမဘိပတ္ထိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာပဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာပေါ န ကဿစိ အဟိတမုပဒဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပရဘဏ္ဍနကလဟဝိဂ္ဂဟဝိဝါဒရိတ္တဇ္ဈာနအရတိဇနနံ ကာယဝစီစိတ္တေဟိ ပါပကံ န ကရဏီယံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာပဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ, ဒေဝါတိဒေဝေန ကဏှဇာတကေ –

‘‘‘ဝရဉ္စေ မေ အဒေါ သက္က, သဗ္ဗဘူတာနမိဿရ၊

န မနော ဝါ သရီရံ ဝါ, မံ-ကတေ သက္က ကဿစိ၊

ကဒါစိ ဥပဟညေထ, ဧတံ သက္က ဝရံ ဝရေ’’’တိ။

အာပင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

၂-အာပင်္ဂပဥှာ (ရေ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ရေ၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ရေသည် ကောင်းစွာ တည်ခြင်း၊ မတုန်လှုပ်ခြင်း၊ မနောက်ကျုခြင်း၊ သဘာဝအားဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဟန်ဆောင်ခြင်း၊ ဝါကြွားခြင်း၊ အရိပ်နိမိတ်ပြုခြင်း၊ ဖိနှိပ်၍ ပြောခြင်းကို ပယ်၍၊ ကောင်းစွာ တည်ခြင်း၊ မတုန်လှုပ်ခြင်း၊ မနောက်ကျုခြင်း၊ သဘာဝအားဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ရေသည် အေးမြခြင်းသဘော၌ တည်ရာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သတ္တဝါအားလုံးတို့၌ သည်းခံခြင်း, ချစ်ခြင်း, သနားခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ အစီးအပွါးကို ရှာမှီးသူ၊ အစဥ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ရေသည် မစင်ကြယ်သည်ကို စင်ကြယ်အောင် ပြုသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွာ၌ ဖြစ်စေ၊ တော၌ ဖြစ်စေ ဥပဇ္ဈာယ်၌လည်းကောင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်နှင့် တန်းတူပုဂ္ဂိုလ်တို့၌လည်းကောင်း၊ ဆရာ၌လည်းကောင်း၊ ဆရာနှင့် တန်းတူ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌လည်းကောင်း အလုံးစုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မငြင်းမခုံသည်, အကြွင်းမဲ့ ပြုလေ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ရေ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ရေကို လူအများ တောင့်တအပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလိုနည်းခြင်း, ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်း, ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ကိန်းအောင်းခြင်းဖြင့် အမြဲမပြတ် အလုံးစုံသော လူအပေါင်းတို့ တောင့်တအပ်သူ ဖြစ်ရာ၏၊ မင်းမြတ် ရေ၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ရေသည် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူ၏ အစီးအပွါးမဲ့ကို မဆောင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သူတစ်ပါးတို့နှင့် ငြင်းခုံ ခြင်း, ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း, ဆန့်ကျင်ဘက်ပြောဆိုခြင်း, မညီမညွတ်ပြောဆိုခြင်း, အချည်းနှီး မကြံစည်ခြင်း, မမွေ့လျော်သည်ကို ဖြစ်စေခြင်းဟူသော မကောင်းမှုကို ကိုယ်နှုတ်စိတ်တို့ဖြင့် မပြုရာ။ မင်းမြတ် ရေ၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဏှဇာတ်၌- “အလုံးစုံသော နတ်တို့ကို အစိုးရသော သိကြားမင်း အကယ်၍ ငါ့အား ဆုပေး ငြားအံ့၊ သိကြားမင်း ငါ့ကို အကြောင်းပြု၍ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူ၏ စိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း တစ်ရံတစ်ခါမျှ မနှိပ်စက်စေလို၊ သိကြားမင်း ဤသို့သော ဆုကို ငါတောင်း၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် အာပင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၃။ တေဇင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘တေဇဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, တေဇော တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ ဍဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယေ တေ အဗ္ဘန္တရာ ဝါ ဗာဟိရာ ဝါ ကိလေသာ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာရမ္မဏာနုဘဝနာ, သဗ္ဗေ တေ ဉာဏဂ္ဂိနာ ဍဟိတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တေဇဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, တေဇော နိဒ္ဒယော အကာရုဏိကော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗကိလေသေသု ကာရုညာနုဒ္ဒယာ န ကာတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တေဇဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, တေဇော သီတံ ပဋိဟနတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝီရိယသန္တာပတေဇံ အဘိဇနေတွာ ကိလေသာ ပဋိဟန္တဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တေဇဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, တေဇော အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တော ဥဏှမဘိဇနေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တေန တေဇောသမေန စေတသာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တေဇဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, တေဇော အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ [ဝိဓမတိ (သီ။ ပီ။ က။)] အာလောကံ ဒဿယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အဝိဇ္ဇန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ ဉာဏာလောကံ ဒဿယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တေဇဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သကံ ပုတ္တံ ရာဟုလံ ဩဝဒန္တေန –

‘တေဇောသမံ [မ။ နိ။ ၂။၁၁၉], ရာဟုလ, ဘာဝနံ ဘာဝေဟိ, တေဇောသမံ ဟိ တေ, ရာဟုလ, ဘာဝနံ ဘာဝယတော ဥပ္ပန္နာ? မနာပါမနာပါ ဖဿာ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ ဌဿန္တီ’’’တိ။

တေဇင်္ဂပဉှော တတိယော။

၃-တေဇင်္ဂပဥှာ (မီး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မီး၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မီးသည် မြက်, ထင်း, သစ်ခက်, သစ်ရွက်ကို လောင်တတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အတွင်း၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ အပ၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဣဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံကို ခံစားကုန်သော ကိလေသာအားလုံးတို့ကို ဉာဏ်တည်းဟူသော မီးဖြင့် ရှို့မြှိုက်အပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် မီး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မီးသည် သနားခြင်းမရှိ, ကြင်နာခြင်းမရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့၌ ကြင်နာခြင်း, သနားခြင်းကို မပြုရာ။ မင်းမြတ် မီး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မီးသည် အအေးကို ပယ်ဖျောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝီရိယတည်းဟူသော အပူမီးကို ဖြစ်စေ၍ ကိလေသာတို့ကို ပယ်ဖျောက်အပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် မီး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မီးသည် ချစ်ခြင်း, မုန်းခြင်းမှ လွတ်ကင်းလျက် အပူကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ချစ်ခြင်း, မုန်းခြင်းမှ ကင်းလွတ်သော မီးနှင့် တူသော စိတ်ဖြင့် နေရာ၏။ မင်းမြတ် မီး၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မီးသည် အမိုက်တိုက်ကို ပယ်ဖျောက်၍ အလင်းကို ပြသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက် တိုက်ကို ပယ်ဖျောက်၍ ဉာဏ်တည်းဟူသော အလင်းရောင်ကို ပြရာ၏။ မင်းမြတ် မီး၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မိမိ၏ သားတော် ဖြစ်သောရာဟုလာကို ဆုံးမတော်မူလိုရကား- “ရာဟုလာ မီးနှင့် တူသော ဘာဝနာကို ပွါးလေလော့၊ ပွားများခြင်းအကျိုးကားရာဟုလာ မီးနှင့့်တူသော ဘာဝနာကို ပွါးများသော သင့်အား ဖြစ်ပေါ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နှစ်သက်ဖွယ်, မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော ဖဿတို့သည် သင်၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး၍ မတည်နိုင်ကြကုန်လတ္တံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် တေဇင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၄။ ဝါယုင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဝါယုဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဝါယု သုပုပ္ဖိတဝနသဏ္ဍန္တရံ အဘိဝါယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝိမုတ္တိဝရကုသုမပုပ္ဖိတာရမ္မဏဝနန္တရေ ရမိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝါယုဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝါယု ဓရဏီရုဟပါဒပဂဏေ မထယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝနန္တရဂတေန သင်္ခါရေ ဝိစိနန္တေန ကိလေသာ မထယိတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝါယုဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝါယု အာကာသေ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လောကုတ္တရဓမ္မေသု မာနသံ သဉ္စာရယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝါယုဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝါယု ဂန္ဓံ အနုဘဝတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အတ္တနော သီလဝရသုရဘိဂန္ဓော [သီလသုရဘိဂန္ဒော (သီ။ ပီ။)] အနုဘဝိတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝါယုဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝါယု နိရာလယော အနိကေတဝါသီ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နိရာလယမနိကေတမသန္ထဝေန သဗ္ဗတ္ထ ဝိမုတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝါယုဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ –

‘‘‘သန္ထဝါတော ဘယံ ဇာတံ, နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော၊

အနိကေတမသန္ထဝံ, ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန’’’န္တိ။

ဝါယုင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၄-ဝါယုင်္ဂပဥှာ (လေ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လေ၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လေသည် ကောင်းစွာ ပွင့်သော တောအုပ်၏ အတွင်းကို လွှမ်းခြုံတိုက်ခတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်မှု ‘ဝိမုတ္တိ’ဟူသော မြတ်သော ပန်းတို့၏ ပွင့်ရာ အာရုံတော အတွင်း၌ မွေ့လျော်ရာ၏။ မင်းမြတ် လေ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေသည် မြေ၌ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်အပေါင်းတို့ကို လုံးထွေး တိုက်ခတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တောအတွင်း၌ တည်လျက် သင်္ခါရတရားတို့ကို စိစစ်ခြင်းဖြင့် ကိလေသာတို့ကို လုံးထွေး တိုက်ခတ်အပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် လေ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေသည် ကောင်းကင်၌ သွားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် လောကုတ္တရာတရားတို့၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ကျက်စား စေရာ၏။ မင်းမြတ် လေ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေသည် အနံ့ကို ခံစားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိ၏ သီလမြတ်တည်းဟူသော အလွန်မွှေးကြိုင်သော အနံ့ကို ခံစားရာ၏။ မင်းမြတ် လေ၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေသည် တည်နေရာ မရှိ၊ အမြဲတပ်စွဲသော နေရာလည်း မရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တည်နေရာ မရှိ၊ အမြဲတပ်စွဲသော နေရာလည်း မရှိ၊ ရောနှောဆက်ဆံခြင်းလည်း မရှိသဖြင့် အာရုံအားလုံးတို့၌ တပ်မက်မှု ကင်းလွတ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လေ၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော်၌- “တဏှာဒိဋ္ဌိအားဖြင့် ရောနှောခြင်းကြောင့် ဘေးဖြစ်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ စသော ကျောင်း, အိမ်ကြောင့်ရာဂစသော မြူဖြစ်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ စသော ကျောင်း, အိမ်မရှိသော၊ တဏှာ ဒိဋ္ဌိအားဖြင့် ရောနှောခြင်းကင်းသော ဤသူ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ရှုမြင်ချီးမွမ်းတော်မူအပ်ပါပေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ လေးခုမြောက် ဝါယုင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၅။ ပဗ္ဗတင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပဗ္ဗတဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတော အစလော အကမ္ပိတော [အကမ္ပိယော (သီ။ ပီ။)] အသမ္ပဝေဓီ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သမ္မာနနေ ဝိမာနနေ သက္ကာရေ အသက္ကာရေ ဂရုကာရေ အဂရုကာရေ ယသေ အယသေ နိန္ဒာယ ပသံသာယ သုခေ ဒုက္ခေ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု သဗ္ဗတ္ထ ရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗဓမ္မေသု ရဇနီယေသု န ရဇ္ဇိတဗ္ဗံ, ဒုဿနီယေသု န ဒုဿိတဗ္ဗံ, မုယှနီယေသု န မုယှိတဗ္ဗံ, န ကမ္ပိတဗ္ဗံ န စလိတဗ္ဗံ, ပဗ္ဗတေန ဝိယ အစလေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘သေလော ယထာ ဧကဃနော [ဧကဂ္ဃနော (က။) ဓ။ ပ။ ၈၁ ဓမ္မပဒေ], ဝါတေန န သမီရတိ၊

ဧဝံ နိန္ဒာပသံသာသု, န သမိဉ္ဇန္တိ ပဏ္ဍိတာ’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတော ထဒ္ဓေါ န ကေနစိ သံသဋ္ဌော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ထဒ္ဓေန အသံသဋ္ဌေန ဘဝိတဗ္ဗံ, န ကေနစိ သံသဂ္ဂေါ ကရဏီယော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘အသံသဋ္ဌံ ဂဟဋ္ဌေဟိ, အနာဂါရေဟိ စူဘယံ၊

အနောကသာရိမပ္ပိစ္ဆံ, တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’န္တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတေ ဗီဇံ န ဝိရူဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သကမာနသေ ကိလေသာ န ဝိရူဟာပေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သုဘူတိနာ –

‘‘‘ရာဂူပသံဟိတံ စိတ္တံ, ယဒါ ဥပ္ပဇ္ဇတေ မမ၊

သယံဝ ပစ္စဝေက္ခာမိ [ပစ္စဝေက္ခိတွာ (သဗ္ဗတ္ထ)], ဧကဂ္ဂေါ [ဧကကော (သဗ္ဗတ္ထ)] တံ ဒမေမဟံ။

‘‘‘ရဇ္ဇသေ [ရဇ္ဇသိ (သီ။), ရဉ္ဇသိ (ပီ။)] ရဇနီယေ စ, ဒုဿနီယေ စ ဒုဿသေ၊

မုယှသေ [မုယှသိ (သီ။)] မောဟနီယေ စ, နိက္ခမဿု ဝနာ တုဝံ။

‘‘‘ဝိသုဒ္ဓါနံ အယံ ဝါသော, နိမ္မလာနံ တပဿိနံ၊

မာ ခေါ ဝိသုဒ္ဓံ ဒူသေသိ, နိက္ခမဿု ဝနာ တုဝ’န္တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတော အစ္စုဂ္ဂတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဉာဏစ္စုဂ္ဂတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘ပမာဒံ အပ္ပမာဒေန, ယဒါ နုဒတိ ပဏ္ဍိတော၊

ပညာပါသာဒမာရုယှ, အသောကော သောကိနိံ ပဇံ၊

ပဗ္ဗတဋ္ဌောဝ ဘူမဋ္ဌေ [ဘုမ္မဋ္ဌေ (သီ။ ပီ။)], ဓီရော ဗာလေ အဝေက္ခတီ’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတော အနုန္နတော အနောနတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥန္နတာဝနတိ န ကရဏီယာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒ္ဒါယ သကသမဏေ ပရိကိတ္တယမာနာယ –

‘‘‘လာဘေန ဥန္နတော လောကော, အလာဘေန စ ဩနတော၊

လာဘာလာဘေန ဧကတ္ထာ [ဧကဋ္ဌာ (သီ။ ပီ။)], တာဒိသာ သမဏာ မမာ’’’တိ။

ပဗ္ဗတင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၅-ပဗ္ဗတင်္ဂပဥှာ (တောင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “တောင်၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တောင်သည် မရွေ့ရှား, မတုန်လှုပ်, မယိမ်းယိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည့်မြတ်နိုးခြင်း, မမြတ်နိုးခြင်း၌လည်းကောင်း၊ အရိုအသေပြုခြင်း, အရိုအသေမပြုခြင်း၌လည်းကောင်း၊ အလေးပြုခြင်း, အလေး မပြုခြင်း၌လည်းကောင်း၊ အခြံအရံရှိခြင်း, အခြံအရံမရှိခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာခြင်း, ဆင်းရဲခြင်း၌လည်းကောင်း၊ အလိုရှိအပ်သော အာရုံ, အလိုမရှိအပ်သော အာရုံတို့၌လည်းကောင်း၊ အဆင်း, အသံ, အနံ့, အရသာ, အတွေ့သဘော ဖြစ်ကုန်သော တပ်မက်ဖွယ် အာရုံအားလုံးတို့၌ မတပ်မက်ရာ၊ ပြစ်မှားဖွယ် အာရုံတိုု့၌လည်း မပြစ်မှားရာ၊ တွေဝေဖွယ် အာရုံတို့၌လည်း မတွေဝေရာ၊ မတုန်လှုပ်ရာ၊ မရွေ့ရှားရာ၊ တောင်သည် မရွေ့ရှားသကဲ့သို့ မရွေ့ရှားသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တောင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “တစ်ခဲနက်ဖြစ်သော ကျောက်တောင်သည် လေတိုက်ခတ်သောကြောင့် မတုန်လှုပ်သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ပညာရှိတို့သည် ကဲ့ရဲ့ခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်းတို့ကြောင့် မတုန်လှုပ်ကုန်”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောင်သည် တင်းမာသည် ဖြစ်၍ တစ်စုံတစ်ခုနှင့်မျှ မရောနှော မတွဲစပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တင်းမာသည် ဖြစ်၍ မရောနှော မတွဲစပ်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ တစ်စုံတစ်ယောက်နှင့်မျှ ရောနှောတွဲစပ်ခြင်းကို မပြုရာ။ မင်းမြတ် တောင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “အိမ်ရာထောင်သော လူတို့နှင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းတို့နှင့်လည်းကောင်း လူရဟန်းနှစ်ဦးတို့နှင့် မရောနှောသော၊ အတွယ်အတာကင်း၍ ကျင့်ခြင်း ရှိသော၊ အလိုနည်းသော ထိုသို့သောသူကို မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးသော ‘ဗြာဟ္မဏ’ဟူ၍ ဆိုအပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောင်၌ မျိုးစေ့သည် မပေါက်နိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာ လျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိ၏ စိတ်၌ ကိလေသာတို့ကို မပေါက်ရောက်စေရာ။ မင်းမြတ် တောင်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်သုဘူတိမထေရ်သည်- “အကြင်အခါ၌ရာဂနှင့် စပ်ယှဥ်သော စိတ်သည် ငါ့အား ဖြစ်ပေါ်၏၊ ထိုအခါ ကိုယ်တိုင်ပင် ဆင်ခြင်၏၊ ထိုရာဂစိတ်ကို ငါသည် တည်ကြည်သည် ဖြစ်၍ ဆုံးမ၏။ (အဘယ်သို့ ဆုံးမသနည်းဟူမူ) အချင်းသုဘူတိ သင်သည် တပ်မက်ဖွယ် အာရုံ၌လည်း တပ်မက်ဘိ၏၊ ပြစ်မှားဖွယ် အာရုံ၌လည်း ပြစ်မှားဘိ၏၊ တွေဝေဖွယ် အာရုံ၌လည်း တွေဝေဘိ၏၊ (ဤမျှရိုင်းစိုင်းသော) သင်သုဘူတိသည် (သူတော် ကောင်းတို့ နေရာ) တောအရပ်မှ ထွက်သွားပါလေလော့။ ဤတောအရပ်သည် စင်ကြယ်ကုန်သော၊ အညစ်အကြေးကင်းကုန်သော အကျင့် ရှိကုန်သောသူတော်ကောင်းတို့၏ နေထိုင်ရာတည်း၊ သင်သုဘူတိသည် စင်ကြယ်သော တောအရပ်ကို မဖျက်ဆီးပါလင့်၊ တောအရပ်မှ ထွက်သွားပါလေလော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောင်သည် အထက်သို့ မြင့်တက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဉာဏ်ဖြင့် မြင့်တက်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တောင်၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “ပညာရှိသောသူသည် အကြင်အခါ၌ မေ့လျော့ခြင်းကို မမေ့လျော့ခြင်းဖြင့် နုတ်ပယ်၏၊ ထိုအခါ၌ ပညာရှိသည် ပညာတည်းဟူသော ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်၍ တောင်ထက်၌ တည်နေသောသူသည် မြေ၌ တည်နေသောသူတို့ကို (ငုံ့၍) ကြည့်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ စိုးရိမ်ခြင်းမရှိမူ၍ စိုးရိမ့်ပူဆွေးနေသော သတ္တဝါ အပေါင်းကိုလည်းကောင်း၊ လူမိုက်တို့ကိုလည်းကောင်း ငုံ့၍ ကြည့်နိုင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောင်သည် (ပကတိထက်) မမြင့်မောက်, မနိမ့်ရှိုင်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် လောကဓံတရားတို့ကြောင့် တက်ကြွမှု, စိတ်နိမ့်ကျမှုကို မပြုလုပ်ရာ။ မင်းမြတ် တောင်၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် စူဠသုဘဒ္ဒါမည်သော ဥပါသိကာမသည် မိမိကိုးကွယ်ဆည်းကပ်နေသော ရဟန်းတို့ကို ချီးကျူးလို သည် ဖြစ်၍ - “လူအပေါင်း သည် လာဘ် ရြ ခင်း ကြောင့် တက် ကြွ၏၊ လာဘ် မရြ ခင်း ကြောင့် စိတ် နိမ့် ကျ ၏၊ ရဟန်းတို့သည် လာဘ်ရခြင်း, လာဘ်မရခြင်းကြောင့် (အမြင့်, အနိမ့်မရှိ) တူသော သဘောရှိကုန်၏၊ ငါ၏ ရဟန်းတို့သည် ထိုသို့သဘော ရှိကုန်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ပြောဆိုအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် ပဗ္ဗတင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၆။ အာကာသင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘အာကာသဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, အာကာသော သဗ္ဗသော အဂယှော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသော ကိလေသေဟိ အဂယှေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာကာသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာကာသော ဣသိတာပသဘူတဒိဇဂဏာနုသဉ္စရိတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ’တိ သင်္ခါရေသု မာနသံ သဉ္စာရယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာကာသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာကာသော သန္တာသနီယော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗဘဝပဋိသန္ဓီသု မာနသံ ဥဗ္ဗေဇယိတဗ္ဗံ, အဿာဒေါ န ကာတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာကာသဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာကာသော အနန္တော အပ္ပမာဏော အပရိမေယျော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အနန္တသီလေန အပရိမိတဉာဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာကာသဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အာကာသော အလဂ္ဂေါ အသတ္တော အပ္ပတိဋ္ဌိတော အပလိဗုဒ္ဓေါ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုလေ ဂဏေ လာဘေ အာဝါသေ ပလိဗောဓေ ပစ္စယေ သဗ္ဗကိလေသေသု စ သဗ္ဗတ္ထ အလဂ္ဂေန ဘဝိတဗ္ဗံ, အနာသတ္တေန အပ္ပတိဋ္ဌိတေန အပလိဗုဒ္ဓေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အာကာသဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သကံ ပုတ္တံ ရာဟုလံ ဩဝဒန္တေန – ‘သေယျထာပိ, ရာဟုလ [မ။ နိ။ ၂။၁၁၉], အာကာသော န ကတ္ထစိ ပတိဋ္ဌိတော, ဧဝမေဝ ခေါ တွံ, ရာဟုလ, အာကာသသမံ ဘာဝနံ ဘာဝေဟိ, အာကာသသမံ ဟိ တေ, ရာဟုလ, ဘာဝနံ ဘာဝယတော ဥပ္ပန္နာ မနာပါမနာပါ ဖဿာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿန္တီ’’’တိ။

အာကာသင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

၆-အာကာသင်္ဂပဥှာ (ကောင်းကင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကောင်းကင်၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်သည် ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် မကိုင်တွယ်, မဆုပ်ဖမ်းနိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ကိလေသာတို့က မကိုင်တွယ်, မဆုပ်ဖမ်း နိုင်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကောင်းကင်သည် ဘုရား, ရဟန္တာ, ဈာန်ရ ရသေ့, နတ်, ဗြဟ္မာ, ငှက်သတ္တဝါအပေါင်းတို့ လှည့်လည်သွားလာရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟူသော သင်္ခါရတရားတို့၌ စိတ်ကို လှည့်လည် သွားလာစေရာ၏။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကောင်းကင်သည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ် ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော ဘုံဘဝ ပဋိသန္ဓေတို့၌ စိတ်ကို ထိတ်လန့်စေရာ၏၊ သာယာခြင်းကို မပြုရာ။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကောင်းကင်သည် အပိုင်းအခြားမရှိ၊ အတိုင်းအရှည်မရှိ၊ မရေတွက် နိုင်၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိသော သီလရှိသူ၊ မနှိုင်းရှည့်အပ်သော ဉာဏ်ရှိသူ ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကောင်းကင်သည် ကပ်ငြိမှုမရှိ၊ တွယ်တာမှုမရှိ၊ တည်ရာမရှိ၊ အမြှေးအယှက်မရှိ၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမျိုး (ဒါယကာ)၌လည်းကောင်း၊ ဂိုဏ်းဂဏ၌လည်းကောင်း၊ လာဘ်လာဘ၌လည်းကောင်း၊ ကျောင်းအိပ်ရာ နေရာ၌လည်းကောင်း၊ ပစ္စည်းပလိဗောဓ၌လည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့၌လည်းကောင်း အားလုံးတို့၌ အငြိအကပ်မရှိသည် ဖြစ်ရာ၏၊ အတွယ်အတာမရှိသည်, တည်ရာမရှိသည်, အမြှေးအယှက် မရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ကောင်းကင်၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မိမိ၏ သားတော်ဖြစ်သောရာဟုလာကို ဆုံးမတော်မူ့လိုသဖြင့်- “ရာဟုလာ ကောင်းကင်သည် တစ်စုံတစ်ခုသော အရပ်၌ မတည်သကဲ့သို့၊ရာဟုလာ ဤအတူ သာလျှင် သင်သည် ကောင်းကင်နှင့် တူသော ဘာဝနာကို ပွါးများလော့၊ ပွါးများခြင်းအကျိုးကား ကောင်းကင်နှင့်တူသော ဘာဝနာကို ပွါးများသော သင့်အား ဖြစ်ပေါ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နှစ်သက်ဖွယ်, မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော ဖဿတို့သည် သင်၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး၍ မတည်နိုင်ကုန်လတ္တံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် အာကာသင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၇။ စန္ဒင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘စန္ဒဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, စန္ဒော သုက္ကပက္ခေ ဥဒယန္တော ဥတ္တရုတ္တရိံ ဝဍ္ဎတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပ္ပဋိပတ္တိယာ အာဂမာဓိဂမေ ပဋိသလ္လာနေ သတိပဋ္ဌာနေ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ ဇာဂရိယာနုယောဂေ ဥတ္တရုတ္တရိံ ဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စန္ဒဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စန္ဒော ဥဠာရာဓိပတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥဠာရေန ဆန္ဒာဓိပတိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စန္ဒဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စန္ဒော နိသာယ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပဝိဝိတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စန္ဒဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စန္ဒော ဝိမာနကေတု, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလကေတုနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စန္ဒဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စန္ဒော အာယာစိတပတ္ထိတော ဥဒေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာယာစိတပတ္ထိတေန ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗာနိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စန္ဒဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ ‘စန္ဒူပမာ, ဘိက္ခဝေ, ကုလာနိ ဥပသင်္ကမထ, အပကဿေဝ ကာယံ အပကဿ စိတ္တံ နိစ္စနဝကာ ကုလေသု အပ္ပဂဗ္ဘာ’’’တိ [အပ္ပဂဗ္ဗာတိ (က။) သံ။ နိ။ ၂။၁၄၆]။

စန္ဒင်္ဂပဉှော သတ္တမော။

၇-စန္ဒင်္ဂပဥှာ (လ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လ၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လသည် လဆန်းပက္ခ၌ ထွက်ပေါ် လတ်သော် တိုးတက်တိုးတက်၍ ပွါးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် အကျင့်သီလ, ဂုဏ်ကျေးဇူး, ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်၌လည်းကောင်း၊ ပါဠိသင်ခြင်း, တရားထူး ရခြင်း၌လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌လည်းကောင်း၊ သတိပဋ္ဌာန်၌လည်းကောင်း၊ ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသော တံခါးရှိမှု၌လည်းကောင်း၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိမှု၌လည်းကောင်း၊ နိုးကြားမှုနှင့်ယှဥ်မှု၌လည်းကောင်း တိုးတက် တိုးတက်၍ ပွါးရာ၏။ မင်းမြတ် လ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လသည် ကြယ်တာရာအပေါင်းတို့၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မွန်မြတ်သော ဆန္ဒာဓိပတိရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လသည် ညဥ့်၌ လှည့်လည်ထွက်ပေါ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆိတ်ငြိမ်သူဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လ၏သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လသည် ဗိမာန်တံခွန်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလတည်းဟူသော တံခွန်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လ၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လသည် တောင်းပန်အပ်, တောင့်တအပ်သည်ဖြစ်၍ ထွက်ပေါ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တောင်းပန်အပ်, တောင့်တအပ်သည် ဖြစ်၍ ဒါယကာတို့သို့ ချဥ်းကပ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လ၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌- “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် လနှင့် အလားတူစွာ ကိုယ်ကို မငြိကပ်ဘဲ ရှောင်လွွှဲ၍သာ, စိတ်ကို မငြိကပ်ဘဲ ရှောင်လွှဲ၍သာ အမြဲအားဖြင့် ရောက်သစ်စ အာဂန္တုကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်လျက် ဒါယကာတို့၌ ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်ခြင်းမှ ကင်းကုန်၍ ဒါယကာတို့သို့ ချဥ်းကပ်ကြကုန်လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် စန္ဒင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၈။ သူရိယင်္ဂပဉှော

၈။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သူရိယဿ [သုရိယဿ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] သတ္တ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ သတ္တ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သူရိယော သဗ္ဗံ ဥဒကံ ပရိသောသေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗကိလေသာ အနဝသေသံ ပရိသောသေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော တမန္ဓကာရံ ဝိဓမတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗံ ရာဂတမံ ဒေါသတမံ မောဟတမံ မာနတမံ ဒိဋ္ဌိတမံ ကိလေသတမံ သဗ္ဗံ ဒုစ္စရိတတမံ ဝိဓမယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော အဘိက္ခဏံ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အဘိက္ခဏံ ယောနိသော မနသိကာရော ကာတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော ရံသိမာလီ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာရမ္မဏမာလိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော မဟာဇနကာယံ သန္တာပေန္တော စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပ္ပဋိပတ္တိယာ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တိဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂသတိပဋ္ဌာနသမ္မပ္ပဓာနဣဒ္ဓိပါဒေဟိ သဒေဝကော လောကော သန္တာပယိတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော ရာဟုဘယာ ဘီတော စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဒုစ္စရိတဒုဂ္ဂတိဝိသမကန္တာရဝိပါကဝိနိပါတကိလေသဇာလဇဋိတေ ဒိဋ္ဌိသံဃာဋပဋိမုက္ကေ ကုပထပက္ခန္ဒေ ကုမ္မဂ္ဂပဋိပန္နေ [ကုမဂ္ဂပဋိပန္နေ (သျာ။ က။)] သတ္တေ ဒိသွာ မဟတာ သံဝေဂဘယေန မာနသံ သံဝေဇေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ ဆဋ္ဌံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သူရိယော ကလျာဏပါပကေ ဒဿေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂသတိပဋ္ဌာနသမ္မပ္ပဓာနဣဒ္ဓိပါဒလောကိယလောကုတ္တရဓမ္မာ ဒဿေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သူရိယဿ သတ္တမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဝင်္ဂီသေန –

‘‘‘ယထာပိ သူရိယော ဥဒယန္တော, ရူပံ ဒဿေတိ ပါဏိနံ၊

သုစိဉ္စ အသုစိဉ္စာပိ, ကလျာဏဉ္စာပိ ပါပကံ။

‘‘‘တထာ ဘိက္ခု ဓမ္မဓရော, အဝိဇ္ဇာပိဟိတံ ဇနံ၊

ပထံ ဒဿေတိ ဝိဝိဓံ, အာဒိစ္စောဝုဒယံ ယထာ’’’တိ။

သူရိယင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော။

၈-သူရိယင်္ဂပဥှာ (နေ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နေ၏ အင်္ဂါခုနစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါခုနစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နေသည် အလုံးစုံသော ရေကို ခန်းခြောက်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ခန်းခြောက်စေရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည် အမိုက်မှောင်ကို ပယ်ဖျောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသောရာဂအမိုက်မှောင်, ဒေါသအမိုက်မှောင်, မောဟအမိုက်မှောင်, မာနအမိုက်မှောင်, ဒိဋ္ဌိအမိုက်မှောင်, ကိလေသာအမိုက်မှောင်, အလုံးစုံသော ဒုစရိုက် အမိုက်မှောင်ကို မှုတ်လွှင့်ပယ်ဖျောက်ရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည် အခါမပြတ် လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အခါမပြတ် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပြုရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည် ရောင်ခြည်ပန်းကုံးရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အာရုံပန်းကုံးရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ လေးခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည် လူအပေါင်းကို ကောင်းစွာ နွေးစေလျက် လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အကျင့်သီလ, ဂုဏ်ကျေးဇူး, ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ်အကျင့်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဈာန်, ဝိမောက္ခ, သမာဓိ, သမာပတ်, ဣန္ဒြေ, ဗိုလ်, ဗောဇ္စျင်, သတိပဋ္ဌာန်, သမ္မပ္ပဓာန်, ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း နတ်နှင့်တကွသော လူအပေါင်းကို ကောင်းစွာ နွေးစေရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည်ရာဟုအသုရိန်၏ ဘေးမှ ကြောက်ရွံ့၍ လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုစရိုက်ကွန်ရက်, ဒုဂ္ဂတိ ကွန်ရက်, မညီမညွတ်သော ခရီးခဲဟူသော ဝိပါက်ကွန်ရက်, ဝိနိပါတကွန်ရက်, ကိလေသာကွန်ရက်တို့ဖြင့် ဖွဲ့ယှက်အပ်ကုန်သော၊ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ဒိဋ္ဌိအပေါင်းဟူသော မိစ္ဆာသံခမောက်ကို စွပ်ဆောင်းကုန်သော၊ မကောင်းသော ခရီးသို့ တက်ရောက်ပြေးသွားကုန်သော၊ လမ်းလွဲသို့ သွားကုန်သော သတ္တဝါတို့ ကို မြင်၍ ကြီးစွာသော ထိတ်လန့်ခြင်း ဘေးဖြင့် စိတ်ကို ထိတ်လန့်စေရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ ခြောက်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နေသည် အကောင်း,အဆိုးတို့ကို ပြသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဣန္ဒြေ, ဗိုလ်, ဗောဇ္စျင်, သတိပဋ္ဌာန်, သမ္မပ္ပဓာန်, ဣဒ္ဓိပါဒ်ဖြစ်သော လောကီ, လောကုတ္တရာတရားတို့ကို ပြရာ၏။ မင်းမြတ် နေ၏ ခုနစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်ဝင်္ဂီသမထေရ်သည်- “နေသည် ထွက်ပေါ်လတ်သော် စင်ကြယ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ မစင်ကြယ်သည် မူလည်း ဖြစ်သော၊ ကောင်းသည်မူလည်း ဖြစ်သော၊ မကောင်းသည်မူလည်း ဖြစ်သော အဆင်းကို သတ္တဝါတို့အား ထင်မြင်စေသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ တရားကို ကျင့်ဆောင်သော ရဟန်းသည် အဝိဇ္ဇာမှောင် အမိုက်ဖြင့် ဖုံးပိတ်သော သတ္တဝါ အပေါင်းကို နေမင်းသည် ထွက်ပေါ်လတ်၍ အဆင်းကို ထင်မြင်စေသကဲ့သို့ အထူး ထူးသော တရားလမ်းကြောင်းကို ထင်မြင်စေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟော တော်မူအပ်၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် သူရိယင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၉။ သက္ကင်္ဂပဉှော

၉။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သက္ကဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သက္ကော ဧကန္တသုခသမပ္ပိတော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဧကန္တပဝိဝေကသုခါဘိရတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သက္ကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သက္ကော ဒေဝေ ဒိသွာ ပဂ္ဂဏှာတိ, ဟာသမဘိဇနေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုသလေသု ဓမ္မေသု အလီနမတန္ဒိတံ သန္တံ မာနသံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ဟာသမဘိဇနေတဗ္ဗံ, ဥဋ္ဌဟိတဗ္ဗံ ဃဋိတဗ္ဗံ ဝါယမိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သက္ကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သက္ကဿ အနဘိရတိ နုပ္ပဇ္ဇတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သုညာဂါရေ အနဘိရတိ န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သက္ကဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သုဘူတိနာ –

‘‘‘သာသနေ တေ မဟာဝီရ, ယတော ပဗ္ဗဇိတော အဟံ၊

နာဘိဇာနာမိ ဥပ္ပန္နံ, မာနသံ ကာမသံဟိတ’’’န္တိ။

သက္ကင်္ဂပဉှော နဝမော။

၉-သက္ကင်္ဂပဥှာ (သိကြားမင်း၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သိကြားမင်း၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သိကြားမင်းသည် ဧကန် စင်စစ်အားဖြင့် ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဧကန်စင်စစ်အားဖြင့် ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ ချမ်းသာစွာ မွေ့လျော်ခြင်းရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် သိကြားမင်း၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သိကြားမင်းသည် နတ်တို့ကို မြင်သည်ရှိသော် ချီးမြှောက် ရွှင်လန်း ခြင်းကို ဖြစ်စေ၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကုသိုလ် တရားတို့၌ မတွန့်တိုအောင်, မပျင်းရိအောင်, ငြိမ်သက်အောင် စိတ်ကို ချီးမြှောက်အပ်၏၊ ရွှင်လန်းခြင်းကို ဖြစ်စေအပ်၏၊ အားထုတ်အပ်၏။ နှိုးဆော်အပ်၏။ လုံ့လပြုအပ်၏။ မင်းမြတ် သိကြားမင်း၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သိကြားမင်းအား မမွေ့လျော်မှု မဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ မမွေ့လျော်မှုကို မဖြစ်စေရာ။ မင်းမြတ် သိကြားမင်း၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်သုဘူတိမထေရ်သည်- “ကြီးသော လုံ့လရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား အသျှင်ဘုရား၏ သာသနာတော်၌ အကြင်အခါမှစ၍ အကျွန်ုပ် ရဟန်းပြု၏၊ ထိုအခါမှ စ၍ ကာမဝိတက်နှင့်စပ်လျက် စိတ်ဖြစ်ဖူးသည်ကို အကျွန်ုပ် မသိစဖူးပါ”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ကိုးခုမြောက် သက္ကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။

၁၀။ စက္ကဝတ္တိင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘စက္ကဝတ္တိဿ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တီ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ ဇနံ သင်္ဂဏှာတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စတဿန္နံ ပရိသာနံ မာနသံ သင်္ဂဟေတဗ္ဗံ အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ သမ္ပဟံသေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ ဝိဇိတေ စောရာ န ဥဋ္ဌဟန္တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကာမရာဂဗျာပါဒဝိဟိံသာဝိတက္ကာ န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘ဝိတက္ကူပသမေ စ ယော ရတော, အသုဘံ ဘာဝယတေ [ဘာဝယတီ (သျာ။) ဓ။ ပ။ ၃၅၀ ဓမ္မပဒေ] သဒါ သတော၊

ဧသ ခေါ ဗျန္တိကာဟိတိ, ဧသ ဆေစ္ဆတိ မာရဗန္ဓန’န္တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တီ ဒိဝသေ ဒိဝသေ သမုဒ္ဒပရိယန္တံ မဟာပထဝိံ အနုယာယတိ ကလျာဏပါပကာနိ ဝိစိနမာနော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ မနောကမ္မံ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ‘ကိံ နု ခေါ မေ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ အနုပဝဇ္ဇဿ ဒိဝသော ဝီတိဝတ္တတီ’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန အင်္ဂုတ္တရနိကာယဝရေ –

‘ကထမ္ဘူတဿ မေ ရတ္တိန္ဒိဝါ ဝီတိဝတ္တန္တီတိ [ဝီတိပတန္တီတိ (သီ။ ပီ။)] ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗ’န္တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ အဗ္ဘန္တရဗာဟိရာရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အဗ္ဘန္တရာနံ ဗာဟိရာနံ ကိလေသာနံ အာရက္ခာယ သတိဒေါဝါရိကော ဌပေတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝတ္တိဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘သတိဒေါဝါရိကော, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အကုသလံ ပဇဟတိ ကုသလံ ဘာဝေတိ, သာဝဇ္ဇံ ပဇဟတိ, အနဝဇ္ဇံ ဘာဝေတိ, သုဒ္ဓမတ္တာနံ ပရိဟရတီ’’’တိ။

စက္ကဝတ္တိင်္ဂပဉှော ဒသမော။

ပထဝီဝဂ္ဂေါ တတိယော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပထဝီ အာပေါ စ တေဇော စ, ဝါယော စ ပဗ္ဗတေန စ၊

အာကာသော စန္ဒသူရိယော စ, သက္ကော စ စက္ကဝတ္တိနာတိ။

၁၀-စက္ကဝတ္တိင်္ဂပဥှာ (စကြဝတေးမင်း၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “စကြဝတေးမင်း၏ အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် စကြဝတေးမင်းသည် လေးပါးသော သင်္ဂဟဝတ္ထုတို့ဖြင့် လူအပေါင်းကို ချီးမြှောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ပရိသတ်လေးပါးတို့၏ စိတ်ကို ချီးမြှောက်ရာ၏၊ ထောက်ပံ့ရာ၏၊ ရွှင်စေရာ၏၊ မင်းမြတ် စကြဝတေးမင်း၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား စကြဝတေးမင်း၏ တိုင်းနိုင်ငံ၌ ခိုးသူတို့သည် မထကြွကုန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကာမဝိတက်, ဗျာပါဒဝိတက်, ဝိဟိံသာ ဝိတက်တို့ကို မဖြစ်စေရာ။ မင်းမြတ် စကြဝတေးမင်း၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “အကြင်သူသည် ကာမဝိတက်စသည်မှ အေးငြိမ်းမှု၌ မွေ့လျော်သည် ဖြစ်၍သာ အခါခပ်သိမ်း သတိထားလျက် အသုဘအာရုံကို ပွါးများ၏၊ ဤသူသည်ကား ကိလေသာ ပျက်စီးအောင် ပြုနိုင်ပေလတ္တံ့၊ ဤသူသည် မာရ်မင်း၏ အနှောင်အဖွဲ့ ကို ဖြတ်နိုင်ပေလတ္တံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား စကြဝတေးမင်းသည် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း သမုဒ္ဒရာအဆုံးရှိသော မြေအပြင်၌ ကောင်း, မကောင်းတို့ကို စူးစမ်းလျက် လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင့်ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ငါ့အား ဤသုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် မစွပ်စွဲအပ်သည် ဖြစ်၍ နေ့သည်ကုန်လွန်ပါလေ၏လောဟု ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံကို နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း ဆင်ခြင်ရာ၏။ မင်းမြတ် စကြဝတေးမင်း၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက် နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မြတ်၌- “ငါ့အား အဘယ်သို့အားဖြင့် ဖြစ်၍ ညဥ့်နေ့တို့သည်ကုန်လွန်လေသနည်းဟု ရဟန်းဖြစ်သောသူသည် မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား စကြဝတေးမင်းသည် အတွင်း, အပ အစောင့်အရှောက်ကို ကောင်းစွာ စီရင်အပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အတွင်း, အပ ကိလေသာတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းငှါ သတိတည်းဟူသော တံခါးစောင့်ကို ထားရာ၏။ မင်းမြတ် စကြဝတေးမင်း၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “ရဟန်းတို့ သတိတည်းဟူသော တံခါးစောင့်ရှိသော အရိယသာဝကသည် အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်၏၊ ကုသိုလ်ကို ပွါးများ၏၊ အပြစ်ရှိသော တရားကို ပယ်စွန့်၏၊ အပြစ်မရှိသော တရား ကို ပွါးများ၏၊ မိမိကိုယ်ကို စင်ကြယ်စွာ ဆောင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် စက္ကဝတ္တိင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ သုံးခုမြောက် ပထဝီဝဂ် ပြီး၏။ ၄-ဥပစိကာဝဂ် ၁-ဥပစိကင်္ဂပဥှာ (ခြ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ခြ၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခြသည် အထက်၌ မြေအမိုးကို ပြုလျက် မိမိကိုယ်ကို ပိတ်ဖုံး၍ အစာရှာခြင်းငှါ လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလစောင့်ထိန်းမှုဟူသော အမိုးကို ပြုလျက် စိတ်ကို ပိတ်ဖုံး၍ ဆွမ်း အလို့ငှါ လှည့်လည်ရာ၏။ မင်းမြတ် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလစောင့်ထိန်းမှုဟူသော အမိုးဖြင့် အလုံးစုံသော ဘေးကို လွန်မြောက်နိုင်၏။ မင်းမြတ် ခြ၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏ သားဖြစ်သော အသျှင်ဥပသေနမထေရ်သည်- “အားထုတ်ခြင်း လုံ့လရှိသော ရဟန်းသည် သီလစောင့်ထိန်းမှုဟူသော အမိုးကို ပြုလုပ်လျက်၊ စိတ်ကို လောကဖြင့် မလိမ်းကျံအပ်သည် ဖြစ်၍၊ရာဂဘေးစသည်မှ လွတ်မြောက်ရ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ဥပစိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၂-ဗိဠာရင်္ဂပဥှာ (ကြောင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကြောင်၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကြောင်သည် လိုဏ်ဂူသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ သစ်ခေါင်းသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ ပြာသာဒ်ဦးပြည်း၏ အတွင်းသို့ သွားသော်လည်းကောင်း ကြွက်ကိုသာလျှင် ရှာဖွေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွာသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ တောသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင် ရင်းသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ သွားသော်လည်းကောင်း မပြတ်မလပ် မမေ့ မလျော့သဖြင့် ကာယဂတာသတိတည်းဟူသော ဘောဇဥ်ကိုသာလျှင် ရှာမှီးအပ်၏။ မင်းမြတ် ကြောင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ကြောင်သည် အနီး၌သာလျှင် အစာကို ရှာဖွေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့၌သာလျှင် ဖြစ်ခြင်း, ပျက်ခြင်းကို အဖန်ဖန် ရှုဆင်ခြင်သည် ဖြစ်၍ နေရာ၏၊ ဤတရားကား ရုပ်တည်း၊ ဤတရားကား ရုပ်၏ ဖြစ်မှု, ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား ရုပ်၏ ချုပ်မှု,ချုပ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား ဝေဒနာတည်း၊ ဤတရားကား ဝေဒနာ၏ ဖြစ်မှု, ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား ဝေဒနာ၏ ချုပ်မှု, ချုပ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား သညာတည်း၊ ဤတရားကား သညာ၏ ဖြစ်မှု, ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား သညာ၏ ချုပ်မှု,ချုပ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား သင်္ခါရတို့တည်း၊ ဤတရားကား သင်္ခါရတို့၏ ဖြစ်မှု, ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်မှု, ချုပ်ကြောင်းတည်း၊ ဤ တရားကား ဝိညာဏ်တည်း၊ ဤတရားကား ဝိညာဏ်၏ ဖြစ်မှု,ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤတရားကား ဝိညာဏ်၏ ချုပ်မှု, ချုပ်ကြောင်းတည်းဟု ရှုဆင်ခြင်သည် ဖြစ်၍ နေရာ၏။ မင်းမြတ် ကြောင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “ဤကိုယ်ခန္ဓာမှ အဝေး၌ မဖြစ်သင့်၊ အထက်ဘဝဂ်ဗြဟ္မာ့ပြည်သည် အဘယ်ပြု အံ့နည်း၊ ပစ္စုပ္ပန်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော မိမိကိုယ်၌သာ ရှာဖွေကြကုန်လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် ဗိဠာရင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၃-ဥန္ဒူရင်္ဂပဥှာ (ကြွက်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကြွက်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကြွက်သည် ထိုမှ ဤမှ သွားလာသည်ရှိသော် အစာအာဟာရကိုသာ အဦးမူသည်ဖြစ်၍ သွားလာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုမှ ဤမှ လှည့်လည်သွားလာသည်ရှိသော် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းမှုကိုသာ အဦးမူသည်ဖြစ်၍ လှည့်လည်သွားရာ၏။ မင်းမြတ် ကြွက်၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏ သားဖြစ်သော အသျှင်ဥပသေနမထေရ်သည်- “တရား၌ အဦးမူ၍ နေထိုင်လျက် မဆုတ်နစ်မူ၍ အခါခပ်သိမ်း သတိရှိလျက် ဝိပဿနာရှုကြည့် ပွါးများသောသူသည်ရာဂစသည်မှ ငြိမ်းလျက် နေထိုင်ရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် ဥန္ဒူရင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၄-ဝိစ္ဆိကင်္ဂပဥှာ (ကင်းမြီးကောက်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကင်းမြီးကောက်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ကင်းမြီးကောက်သည် အမြီးလျှင် လက်နက်ရှိသည် ဖြစ်၍ အမြီးကို ထောင်လျက် သွားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဉာဏ်လျှင် လက်နက်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ဉာဏ်ကို စိုက်ထောင်၍ နေရာ၏။ မင်းမြတ် ကင်းမြီးကောက်၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏ သားဖြစ်သော အသျှင်ဥပသေနမထေရ်သည်- “ဉာဏ်တည်းဟူသော သန်လျက်ကို ကိုင်စွဲနေထိုင်လျက် ဝိပဿနာ ရှုကြည့် ပွါးများနေသောသူသည် အလုံးစုံသော ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရ၏၊ ထိုသူသည် သူတစ်ပါးတို့ မညှဥ်းဆဲနိုင်သောသူလည်း ဖြစ်ရပေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ လေးခုမြောက် ဝိစ္ဆိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၅-နကုလင်္ဂပဥှာ (မြွေပါ၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မြွေပါ၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မြွေပါသည် မြွေသို့ ကပ်သည်ရှိသော် (ကိုယ်ကာ) ဆေးဖြင့် ကိုယ်ကို ထုံ၍ မြွေကို ဖမ်းယူခြင်းငှါ ချဥ်းကပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမျက်ရန်ငြိုးအားကြီးသော ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း, မညီညွတ်ခြင်း, ငြင်းခုံခြင်း, ဆန့်ကျင်ခြင်းတို့ဖြင့် နှိပ်စက်သော လူအပေါင်းသို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် မေတ္တာဆေးဖြင့် စိတ်ကို အစဥ်မပြတ် လိမ်းကျံရာ၏။ မင်းမြတ် မြွေပါ၏ တစ်ပါးသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ထိုသို့ (ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း, ငြင်းခုံခြင်းစသည်) ဖြစ်တတ်သောကြောင့် မိမိအားလည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးတို့အားလည်းကောင်း မေတ္တာပွါးထုံခြင်းကို ပြုအပ်ပြု သင့်၏၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ဖြန့်အပ်၏၊ ဤသည်ကား မြတ်စွာဘုရားတို့၏ အဆုံးအမ တော်တည်း”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် နကုလင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၆-ဇရသိင်္ဂါလင်္ဂပဥှာ (မြေခွေးအို၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မြေခွေးအို၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏၊ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မြေခွေးအိုသည် အစာကို ရသည်ရှိသော် မစက်ဆုပ် မရွံရှာဘဲ အလိုရှိတိုင်း စားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘောဇဥ်ကို ရသည်ရှိသော် မစက်ဆုပ် မရွံရှာဘဲ ခန္ဓာကိုယ် မျှတ လောက်ရုံသာ သုံးဆောင်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြေခွေးအို၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်မဟာကဿပမထေရ်သည်- “ငါသည် ကျောင်းမှ ဆင်းသက်၍ ရွာသို့ ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်ခဲ့ပြီ၊ ထမင်းစား နေသော, နူနာရှိသော ယောကျာ်းသို့ အလေးအမြတ်ပြုကာ အနီးကပ်၍ ရပ်ပြီ။ ထိုနူနာရှိသော ယောကျာ်းသည် ပြည်ပုပ်, သွေးခြောက်တို့ဖြင့် မှည့်သော လက်ဖြင့် ထမင်းလုပ်ကို ငါ့အား ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပြီ၊ ထမင်းလုပ်ကို ထည့်လောင်း နေစဥ် နူနာရှိသော ယောကျာ်း၏ လက်ချောင်းသည်လည်း ဤသပိတ်ထဲ၌ ပြတ်ကျလေပြီ။ ငါသည် နံရံခြေကို မှီ၍ ဆွမ်းလုပ်ကို စား၏၊ စားဆဲ၌လည်းကောင်း၊ စားပြီး၌လည်းကောင်း ငါ့အားစက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်း မရှိ”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြေခွေးအိုသည် အစာကို ရသည်ရှိသော် ကြမ်းတမ်း၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မွန်မြတ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း မစူးစမ်း မရွေးချယ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘောဇဥ်ကို ရသည်ရှိသော် ကြမ်းတမ်း၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မွန်မြတ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကောင်းမြတ်သည်ကိုလည်းကောင်း၊ မကောင်းမြတ်သည်ကိုလည်းကောင်း မစူးစမ်း မရွေးချယ်ရာ၊ ရတိုင်းသော အစာဖြင့် ရောင့်ရဲရာ၏။ မင်းမြတ် မြေခွေးအို၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏ သားဖြစ်သော အသျှင်ဥပသေနမထေရ်သည်- “ကြမ်းတမ်းသော ဘောဇဥ်ဖြင့်လည်း ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ရာ၏၊ ရရှိသည်မှ တစ်ပါး များစွာသော အရသာကို မတောင့်တရာ၊ အရသာတို့၌ တပ်မက်သူ၏ စိတ်သည် ဈာန်၌ မမွေ့လျော်နိုင်၊ ဆိုး ကောင်း, ယုတ်မြတ် ရတတ်သမျှသော အစာဖြင့် တင်းတိမ် ရောင့်ရဲနိုင်သူသည် မဂ်ဖိုလ်ကို ပြည့်စေနိုင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် ဇရသိင်္ဂါလင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၇-မိဂင်္ဂပဥှာ (သမင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သမင်၏ အင်္ဂါသုံးပါးတိုု့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သမင်သည် နေ့အခါ တော၌ လှည့်လည်၏၊ ညဥ့်အခါ လွင်တီးခေါင်၌ လှည့်လည်၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် နေ့အခါ တော၌ နေရာ၏၊ ညဥ့်အခါ လွင်တီးခေါင်၌ နေရာ၏။ မင်းမြတ် သမင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကြက်သီးထဖွယ်ကို ပြရာ လောမ ဟံသနဒေသနာတော်၌- “သာရိပုတ္တရာ ထိုငါဘုရားသည်ကား (တပို့တွဲ + တပေါင်း နှစ်လ၏) အကြား ရှစ်ရက်ဖြစ်သော ဆီးနှင်းကျသော အခါ၌ အေးမြကုန်သော၊ ဆောင်းလဖြစ်ကုန်သော ညဥ့်တို့၌ ညဥ့်အခါ ငါဘုရား သည် လွင်တီးခေါင်၌ နေ၏၊ နေ့အခါ တောအုပ်၌ နေ၏၊ နွေလတို့၏ နောက်ဆုံးတစ်လ၌ နေ့အခါ လွင်တီးခေါင်၌ နေ၏၊ ညဥ့်အခါ တောအုပ်၌ နေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သမင်သည် လှံဖြစ်စေ၊ မြားဖြစ်စေ ရှေးရှုကျရောက်လာသည်ရှိသော် လှည့်ပတ်၏၊ ပြေးလွှား၏၊ ကိုယ်ကို လက်နက်အနီးသို့ မဆောင်၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတို့ ရှေးရှုကျရောက်ကုန်သည်ရှိသော် လှည့်ပတ်ရာ၏၊ ပြေးလွှားရာ၏၊ စိတ်ကို ကိလေသာအနီးသို့ မဆောင်အပ်။ မင်းမြတ် သမင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သမင်သည် လူတို့ကို မြင်သည်ရှိသော် “ထိုလူတို့သည် ငါ့ကို မမြင်စေကုန်သတည်း”ဟု ထိုထိုဤဤ အတည်မရှိသော အရပ်သို့ ပြေးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း, မညီညွတ်ခြင်း, ငြင်းခုံခြင်း အလေ့ရှိကုန်သော သီလ မရှိ, ပျင်းရိသူတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အပေါင်းအဖော်၌ မွေ့လျော်သူတို့ကိုလည်းကောင်း မြင်သည်ရှိသော် “ထိုသူတို့သည် ငါ့ကို မမြင်စေကုန်သတည်း၊ ငါသည်လည်း ထိုသူတို့ကို မတွေ့ မမြင်ရလို”ဟု ထိုထိုဤဤ အတည်မရှိသော အရပ်သို့ ပြေးရာ၏။ မင်းမြတ် သမင်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်-“ငါ့အား တစ်စုံတစ်ခုသော အရပ်ဝယ် တစ်ရံတစ်ခါမျှ ယုတ်မာသော အလိုရှိသူ, ပျင်းရိသူ, လုံ့လဝီရိယ ယုတ်လျော့သူ, အကြားအမြင်နည်းပါးသူ, မပြုကျင့်သင့် သည်ကို ပြုကျင့်သူဟု သမုတ် သိမှတ်အပ်သည် မဖြစ်ဖူးချေ”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် မိဂင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၈-ဂေါရူပင်္ဂပဥှာ (နွားအပေါင်း၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နွားအပေါင်း၏ အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နွားအပေါင်းသည် မိမိ၏နေရာ ခြံအိမ်ကို မစွန့်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဤကိုယ်ကောင်သည် မမြဲခြင်း, အဝတ်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းရခြင်း, နှိပ်နယ်ရခြင်း, ကွဲပျက်ခြင်း, ဖရိုဖရဲပြန့်ကြဲခြင်း, ပျက်စီးခြင်း သဘောရှိ၏”ဟု မိမိကိုယ်ကို မစွန့်ရာ။ မင်းမြတ် နွားအပေါင်း၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နွားအပေါင်းသည် ဆွဲယူရွက်ဆောင်အပ်သော ဝန်ရှိသည် ဖြစ်၍ ချမ်းသာခြင်း, ဆင်းရဲခြင်းဖြင့် ဝန်ကို ရွက်ဆောင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆောက်တည်အပ်မြတ်သော အကျင့်ရှိသည် ဖြစ်၍ ချမ်းသာခြင်း, ဆင်းရဲခြင်း ဖြင့် အသက်အပိုင်းအခြားတိုင်အောင်, အသက်ဆုံးသည်တိုင်အောင် မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ရာ၏။ မင်းမြတ် နွားအပေါင်း၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နွားအပေါင်းသည် အလိုအာသာဖြင့် အနံ့ကိုယူလျက် ရေကို သောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆရာဥပဇ္စျာယ်တို့၏ အဆုံးအမကို အလိုအာသာဖြင့် ချစ်ခင်လေးမြတ်သဖြင့်, ကြည်ညိုခြင်းဖြင့် ကောင်း, မကောင်းသော အနံ့ကို ယူလျက် ခံယူရာ၏။ မင်းမြတ် နွားအပေါင်း၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား နွားအပေါင်းသည် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူက (ဝန်ကို) ရွက် ဆောင်စေအပ်သည်ရှိသော် ရွက်ဆောင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီတင်းကြီး၊ သီတင်းလတ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏လည်းကောင်း၊ လူဥပါသကာ၏လည်းကောင်း အဆုံးအမ အသွန်အသင်ကို ဦးခေါင်းဖြင့် ခံယူရာ၏။ မင်းမြတ် နွားအပေါင်း၏ လေးခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်သည်- “မွေးဖွားသော နှစ်အားဖြင့် ခုနစ်နှစ်မျှသာ ရှိသေး၍ ယနေ့ ပြုသစ်စဖြစ်သော သာမဏေငယ်ကသော်လည်း ငါ့ကို ဆုံးမငြားအံ့၊ ငါသည် ထိုအဆုံးအမကို ဦးထိပ်ဖြင့် ခံယူပါ၏။ ထိုသာမဏေငယ်ကို မြင်လတ်သည်ရှိသော် ထက်သန်လှသော အလိုကိုလည်းကောင်း၊ ချစ်ခင်လေးမြတ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ဖြစ်စေပေအံ့၊ ထိုသာမဏေကို အကြိမ်ကြိမ် ရိုသေစွာ ပြု၍ ဆရာ့အရာ၌ ထားပါအံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ဂေါရူပင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၉-ဝရာဟင်္ဂပဥှာ (ဝက်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဝက်၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဝက်သည် အလွန်ပူလောင်သော နွေကာလသို့ ရောက်သည်ရှိသော် ရေသို့ ချဥ်းကပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမျက်ဒေါသကြောင့် စိတ်နောက်ကျု, ချော်ချွတ်, တုန်လှုပ်, ပူလောင်ခဲ့ သော် အေးမြလှစွာသော အမြိုက်နှင့် တူသော မွန်မြတ်သော မေတ္တာဘာဝနာသို့ ကပ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဝက်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဝက်သည် ရွှံ့ညွန်ရေသို့ ကပ်သည်ရှိသော် နှာခေါင်းဖျားဖြင့် မြေကြီး ကို တူး၍ ကျင်းဖွဲ့ကာ ကျင်းခွက်၌ အိပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်၌ ကိုယ်ကို ထားလျက် အာရုံအတွင်းသို့ ရောက်သည် ဖြစ်၍ အိပ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဝက်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇမထေရ် သည်- “ဝိပဿနာရှုသောသူသည် ကိုယ်၌ အနိစ္စစသော သဘောကို မြင်၍ စူးစမ်း ဆင်ခြင်ကာ တစ်ဦးတည်း ဖြစ်၍ အဖော်မပါ သတိပဋ္ဌာန်စသော အာရုံအတွင်း၌ အိပ်နေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ဝရာဟင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၁၀-ဟတ္တိင်္ဂပဥှာ (ဆင်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဆင်၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဆင်မည်သည်ကား သွား နေစဥ်ပင် မြေကြီးကို ခွဲသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိုယ်ကို သုံးသပ်သည် ဖြစ်၍သာလျှင် ကိလေသာအားလုံးတို့ကို ဖောက်ခွဲအပ်၏။ မင်းမြတ် ဆင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဆင်သည် အလုံး (တစ်ကိုယ်လုံးဖြင့်သာလျှင်) လှည့်လည်ကြည့်၏၊ ဖြောင့်စွာသာလျှင် ကြည့်၏၊ တူရူအရပ်, အထောင့်အရပ်တို့ကို မကြည့်၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော ကိုယ်ဖြင့် ကြည့်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ တူရူအရပ်, အထောင့်အရပ်တို့ကို မကြည့်ရာ၊ အထက်သို့ မကြည့်ရာ၊ အောက်သို့ မကြည့်ရာ၊ လှည်းထမ်းပိုး တစ်ပြန်မျှကိုသာ ကြည့်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဆင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဆင်သည် အမြဲနေရာမရှိမူ၍ ကျက်စားခြင်းငှါ သွားသည်ရှိသော် ထိုရောက်ရာအရပ်သို့သာလျှင် နေရန် ချဥ်းကပ်၏၊ အမြဲရပ်တည်ရာ နေရာမရှိ၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အမြဲနေရာ မရှိသည် ဖြစ်ရာ၏၊ တပ်ခြင်းအာလယ ကင်းသည် ဖြစ်၍ ဆွမ်းခံ သွားရာ၏၊ ဝိပဿနာရှုသော ရဟန်းသည် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော သင့်တင့် လျောက်ပတ်သော နှစ်သက်စဖွယ် ရှိသော အရပ်၌ဖြစ်သော မဏ္ဍပ်ကိုလည်းကောင်း၊ သစ်ပင်ရင်းကိုလည်းကောင်း၊ လိုဏ်ကိုလည်းကောင်း၊ တောင်ဝှမ်းကိုလည်းကောင်း အကယ်၍ မြင်သည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုမြင်ရာ အရပ်၌သာလျှင် နေရန် ချဥ်းကပ်ရာ၏။ အမြဲတည်သော နေရာကို မပြုရာ။ မင်းမြတ် ဆင်၏ သုံးခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဆင်သည် ရေသို့ သက်ဆင်းသည်ရှိသော် စင်ကြယ်သန့်ရှင်း အညစ် အကြေးကင်း၍ အေးမြသော ရေဖြင့် ပြည့်သော ကြာခေါင်းလောင်း, ကြာညို, ကြာပဒုမ္မာ, ကြာ့ပုဏ္ဍရိက်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် များစွာ ကြီးကျယ်သော ပဒုမ္မာကြာအိုင်သို့ သက်ဆင်းကာ ဆင်တို့၏ ကစားခြင်းဖြင့် ကစား၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် စင်ကြယ်သန့်ရှင်း အညစ်အကြေးကင်း၍ အထူးကြည်လင်သော, မနောက်ကျုသော, မြတ်သောတရားတည်းဟူသော ရေဖြင့် ပြည့်သော (ဝိမုတ္တိ) အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော ပန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော မဟာသတိ ပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော ရေကန်သို့ သက်ဆင်းလျက် ဉာဏ်ဖြင့် သင်္ခါရတရားတို့ကို ခါ၍ ချအပ်ကုန်၏၊ ခါတွက် လွှင့်ပစ်အပ်ကုန်၏၊ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကစားခြင်းဖြင့် ကစားရာ၏။ မင်းမြတ် ဆင်၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဆင်သည် သတိရှိသည် ဖြစ်၍ ခြေကို ကြွ၏၊ သတိရှိသည် ဖြစ်၍ ခြေကို ချ၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သတိသမ္ပဇဥ်ရှိသည် ဖြစ်၍ ခြေကို ကြွရာ၏၊ သတိသမ္ပဇဥ်ရှိသည် ဖြစ်၍ ခြေကို ချရာ၏၊ ရှေ့သို့ တက်ခြင်း, နောက်သို့ ဆုတ်ခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ကွေးခြင်း, ဆန့်ခြင်း၌လည်းကောင်း အလုံးစုံသော ဣရိယာပုထ်တို့၌ သတိ သမ္ပဇဥ်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဆင်၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌- “ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်းခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်းခြင်းသည် ကောင်း၏၊ စိတ်နှလုံးဖြင့် စောင့်စည်းခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အလုံးစုံတို့၌ စောင့်စည်းခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အလုံးစုံတို့၌ (မကောင်းမှုမှ) ရှက်ကြောက်၍ စောင့်စည်းသောသူကို စောင့်ရှောက်လုံခြုံသူဟု ဆိုအပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ဆယ်ခုမြောက် ဟတ္ထိင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ လေးခုမြောက် ဥပစိကာဝဂ် ပြီး၏။ ၅-သီဟဝဂ် ၁-သီဟင်္ဂပဥှာ (ခြင်္သေ့၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၁၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ခြင်္သေ့၏ အင်္ဂါခုနစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါခုနစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့မည်သည် ဖြူဖြူ ဖွေးဖွေး ညစ်ကြေးမတင် စင်ကြယ်စွာ ဖြူသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဖြူဖြူဖွေးဖွေး ညစ်ကြေးမတင် စင်ကြယ်စွာသော ဖြူသော စိတ်ဖြင့် ယုံမှားမှု ကင်းသည် ဖြစ်ရာ၏၊ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အခြေလေးချောင်းရှိသည် ဖြစ်၍ အလွန်ရဲရင့်စွာ လှည့်လည်သွွားလာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးတည်းဟူသော အခြေရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အလွန်လှပ၍ နှစ်သက်စဖွယ်ဖြစ်သော လည်ဆံရှိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလွန်လှပ၍ နှစ်သက် စဖွယ်ဖြစ်သော သီလတည်းဟူသော လည်ဆံရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အသက်ပင်ကုန်ဆုံးသော်လည်း တစ်စုံတစ်ဦးသော သတ္တဝါကိုမျှ မကိုင်းညွတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည့်သင်္ကန်း, ဆွမ်း, ကျောင်းအိပ်ရာနေရာ, သူနာတို့၏ အထောက်အပံ့ ဆေးပရိက္ခရာတို့ ကင်းပြတ်သော်လည်း တစ်စုံ တစ်ယောက်သောသူကိုမျှ မကိုင်းညွတ်ရာ။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အစဥ်အတိုင်း စား၏၊ ကျရာအရပ်၌သာလျှင် အလိုရှိ တိုင်း စား၏၊ မွန်မြတ်သော အသားကို မရွေးချယ်၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အစဥ်အတိုင်းစားသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ပေးလှူသူဒါယကာတို့ကို မရွေးချယ်အပ်ကုန်၊ ရှေးဦးအိမ်ကို ပယ်၍ (ပေးလှူသူဒါယကာ)တို့ကို မချဥ်းကပ်အပ်ကုန်၊ ဘောဇဥ်ကို မရွေးချယ်ရာ၊ ဆွမ်းလုတ်ကို ယူရာအရပ်၌သာလျှင် ခန္ဓာကိုယ် မျှတခြင်းငှါ စားရာ၏၊ မွန်မြတ်သော ဘောဇဥ်ကို မရွေးချယ်ရာ။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အစာကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းထားခြင်း မရှိ၊ တစ်ကြိမ် ကျက်စားရာအရပ်၌ စားပြီးသော် တစ်ဖန် ထိုအရပ်သို့ မချဥ်းကပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သိုမှီးခြင်းကို မပြုမူ၍ သုံးဆောင်လေ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ ခြောက်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခြင်္သေ့သည် အစာကို မရသည်ရှိသော် မပူပင်, မတောင့်တ၊ အစာကို ရသော်လည်း မတပ်မက်, မတွေဝေ၊ လောဘအလွန် မသက်ရောက်စေဘဲ စား၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘောဇဥ်ကို မရသောကြောင့် မပူပင်, မတောင့်တရာ၊ ဘောဇဥ်ကို ရသော်လည်း မတပ်မက်, မတွေဝေဘဲ လောဘအလွန် မသက်ရောက်စေဘဲ အပြစ်ကို ရှုကြည့်လျက် ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ကြောင်းပညာဖြင့် သုံးဆောင်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခြင်္သေ့၏ ခုနစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌ မဟာကဿပမထေရ်ကို ချီးကျူးထောမနာတော်မူလိုရကား- “ရဟန်းတို့ ဤကဿပသည် ရရသမျှသော ဆွမ်းဖြင့် ရောင့်ရဲနိုင်၏၊ ရရ သမျှသော ဆွမ်းဖြင့် ရောင့်ရဲခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ဆွမ်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မလျောက်ပတ်သော (မအပ်သော) ရှာမှီးခြင်းသို့ မရောက်၊ ဆွမ်းကို မရ၍လည်း မပူပင်, မတောင့်တ၊ ဆွမ်းကို ရ၍လည်း မတက်မက်, မတွေဝေ၊ လောဘအလွန် မသက်ရောက်စေဘဲ အပြစ်ကို ရှုဆင်ခြင်လျက် ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ပညာရှိသည် ဖြစ်၍ သုံးဆောင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော သီဟင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၂-စက္ကဝါကင်္ဂပဥှာ (စက္ကဝါက်ငှက်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “စက္ကဝါက်ငှက်၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် စက္ကဝါက်ငှက်သည် အသက်ဆုံးသည်တိုင်အောင် အဖော်ကို မစွန့်ပစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အသက်ဆုံးသည်တိုင်အောင် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းမှု ‘ယောနိသောမနသိကာရ’ ကို မစွန့်ရာ။ မင်းမြတ် စက္ကဝါက်ငှက်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား စက္ကဝါက်ငှက်သည် မှော်သေး, မှော်ညှင်းကို စား၏၊ ထိုမှော်သေး, မှော်ညှင်းဖြင့်သာ ရောင့်ရဲ၏၊ ထိုမှော်သေး, မှော်ညှင်းဖြင့် ရောင့်ရဲခြင်းကြောင့် အားအင်မှလည်းကောင်း၊ အဆင်းမှလည်းကောင်း မဆုတ်ယုတ်၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည် ရရသမျှနှင့် ရောင့်ရဲရာ၏၊ မင်းမြတ် ရရသမျှဖြင့် ရောင့်ရဲသော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလမှ မဆုတ်ယုတ်၊ သမာဓိမှ မဆုတ်ယုတ်၊ ပညာမှ မဆုတ်ယုတ်၊ ဝိမုတ္တိ (အရဟတ္တဖိုလ်) မှ မဆုတ်ယုတ်၊ ဝိမုတ္တိဉာဏ်အမြင်မှ မဆုတ်ယုတ်၊ အလုံးစုံသော ကုသိုလ်တရားတို့မှ မဆုတ်ယုတ်။ မင်းမြတ် စက္ကဝါက်ငှက်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား စက္ကဝါက်ငှက်သည် သတ္တဝါတို့ကို မညှဥ်းဆဲသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တုတ်ကို ချထားသည်, လက်နက်ကို ချထား အပ်သည်, မကောင်းမှုမှ ရှက်သည်, သနားခြင်းသို့ ရောက်သည်, အလုံးစုံသော သက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ အစီးအပွါးကို စောင့်ရှောက်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် စက္ကဝါက်ငှက်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စက္ကဝါကဇာတ်၌- “အကြင်သူသည် ကိုယ်တိုင်လည်း မသတ်၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း မသတ်ပုတ်စေ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း မအောင်နိုင်၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း မအောင်နိုင်စေ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၌ မေတ္တာအဖို့အစု ရှိ၏၊ ထိုသူ့အား တစ်စုံတစ်ဦးနှင့်မျှ ရန်မရှိနိုင်”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် စက္ကဝါကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၃-ပေဏာဟိကင်္ဂပဥှာ (အောက်ချင်းငှက်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “အောက်ချင်းငှက်မ၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် ထိုအင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အောက်ချင်း ငှက်မသည် မိမိ၏ လင်၌ ငြူစူခြင်းကြောင့် သားငယ်တို့ကို မကျွေးမွေးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိစိတ်၌ ကိလေသာဖြစ်ပေါ်လတ်သော် ငြူစူသည် ဖြစ်ရာ၏၊ သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် ကောင်းစွာ စောင့်စည်းမှုဟူသော အခေါင်း၌ ထည့်ထား၍ မနောဒွါရ၌ ကာယ ဂတာသတိကို ပွါးများရာ၏။ မင်းမြတ် အောက်ချင်းငှက်မ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား အောက်ချင်းငှက်မသည် တော၌ တစ်နေ့ပတ်လုံး ကျက်စားရာ အရပ်ကို သွားလာလှည့်လည်၍ ညဥ့်၌ မိမိ၏ လုံခြုံခြင်းငှါ ငှက်အပေါင်းသို့ ကပ်၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သံယောဇဥ်မှ လွတ်ခြင်းငှါ တစ်ယောက်တည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်ကို မှီဝဲရာ၏၊ ထိုဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ မွေ့လျော်မှုကို မရသော ရဟန်းသည် ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲမှု ဘေးမှ စောင့်ထိန်းရန် သံဃာ့ဘောင်သို့ သက်ဝင်၍ သံဃာအစောင့်အရှောက်ဖြင့် နေရာ၏။ မင်းမြတ် အောက်ချင်းငှက်မ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ သဟမ္ပတိမည်သော ဗြဟ္မာသည်- “တောတွင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော ကျောင်းအိပ်ရာနေရာတို့ကို မှီဝဲကုန်လော့၊ သံယောဇဥ်မှ လွတ်ခြင်းငှါ ကျင့်ရာ၏၊ ထိုတော၌ မွေ့လျော်မှုကို အကယ်၍ မရငြားအံ့၊ သတိရှိ၍ စိတ်ကို စောင့်စည်းလျက် သံဃာ့ဘောင်၌ နေထိုင်ရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် ပေဏာဟိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၄-ဃရကပေါတင်္ဂပဥှာ (အိမ်ခို၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “အိမ်ခို၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အိမ်ခိုသည် သူတစ်ပါးအိမ်၌ နေရသည်ရှိသော် ထိုသူတစ်ပါးတို့၏ ဥစ္စာဘဏ္ဍာ၏ တစ်စုံတစ်ခုသော နိမိတ်အမှတ်ကိုမယူ၊ လျစ်လျူရှု၍အမှတ်များစွာ ပြု၍ နေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်ပါးသော အမျိုးသို့ ကပ်သည်ရှိသော် ထိုအမျိုး၌ မိန်းမ, ယောကျာ်းတို့၏ ညောင်စောင်း၌လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်၌လည်းကောင်း၊ အဝတ်ပုဆိုး၌လည်းကောင်း၊ တန်ဆာ၌လည်းကောင်း၊ အိမ်တွင်း အသုံးအဆောင်၌လည်းကောင်း၊ အိမ်ပအသုံးအဆောင်၌လည်းကောင်း၊ ဘောဇဥ်အထူးအထွေတို့၌လည်းကောင်း နိမိတ်အမှတ်အသားကို မယူရာ၊ လျစ်လျူရှုသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ရဟန်းဟူသော အမှတ်သညာကို ရှေးရှုဖြစ်စေရာ၏။ မင်းမြတ် အိမ်ခို၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စူဠနာရဒဇာတ်၌- “သူတစ်ပါးအိမ်သို့ သောက်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ စားခြင်းငှါလည်းကောင်း ဝင်သည်ရှိသော် အတိုင်းအရှည်နှင့် ယှဥ်၍ ခဲရာ၏၊ အတိုင်းအရှည်နှင့် ယှဥ်၍ စားရာ၏၊ မိန်းမ၏ အဆင်း ‘ရူပါရုံ’၌ စိတ်ထားမပြုရာ”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ လေးခုမြောက် ဃရကပေါတင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၅-ဥလူကင်္ဂပဥှာ (ခင်ပုပ်ငှက်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ခင်ပုပ်ငှက်၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခင်ပုပ်ငှက်သည် ကျီးငှက်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ ညဥ့်အခါ၌ ကျီးအပေါင်းရှိရာသို့ သွားလျက် များစွာသော ကျီးတို့ကိုလည်း သတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မသိမှု ‘မောဟ’နှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်းကို ပြုရာ၏၊ တစ်ယောက်တည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ နေ၍ မသိမှု ‘မောဟ’ကို ကောင်းစွာ နှိမ်နင်းရာ၏၊ အရင်းမှ ဖြတ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခင်ပုပ်ငှက်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ခင်ပုပ်ငှက်သည် လုံခြုံစွာ ကိန်းအောင်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ငြိမ်ဝပ်စွာ တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းခြင်း၌ မွေ့လျော် သည်, တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌ ပျော်ပိုက်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ခင်ပုပ်ငှက်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌- “ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်ရာဝယ် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌ မွေ့လျော်သည်, ကိန်းအောင်းခြင်း၌ တစ်ပါးတည်းပျော်ပိုက်သည် ဖြစ်၍ “ဤတရားကား ဆင်းရဲတည်း”ဟုဟုတ်မှန်သောအတိုင်း သိ၏၊ “ဤတရားကား ဆင်းရဲ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်းတည်း”ဟုဟုတ်မှန်သောအတိုင်း သိ၏၊ “ဤတရားကား ဆင်းရဲ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်)တည်း”ဟုဟုတ်မှန်သော အတိုင်း သိ၏၊ “ဤတရားကား ဆင်းရဲချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော အကျင့်တည်း”ဟုဟုတ်မှန်သောအတိုင်း သိ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် ဥလူကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၆-သတပတ္တင်္ဂပဥှာ (ခေါက်ရှာငှက်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ခေါက်ရှာငှက်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ခေါက်ရှာငှက်သည် တွန်မြည်လျက့်သူတစ်ပါးတို့အား ဘေးမရှိသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ဘေးရှိသည်ကိုလည်းကောင်း ပြောကြားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သူတစ်ပါးတို့အား တရားကို ဟောသဖြင့့် ဖရိုဖရဲကျရသော ဝိနိပါတဘေးကို ဘေးအားဖြင့် ပြရာ၏၊ နိဗ္ဗာန်ကို ဘေးကင်းသောအားဖြင့် ပြရာ၏။ မင်းမြတ် ခေါက်ရှာငှက်၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇ မထေရ်သည်- “ယောဂီရဟန်းသည် ငရဲ၌ ဘေး၏ ကြောက်လန့်ဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်၌ ပြန့်ပြော များပြားသော ချမ်းသာကိုလည်းကောင်း ဤနှစ်ပါးကုန်သော အကျိုးတို့ကို ပြအပ်ကုန်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် သတပတ္တင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၇-ဝဂ္ဂုလိင်္ဂပဥှာ (လင်းနို့၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လင်းနို့၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လင်းနို့သည် အိမ်သို့ဝင်၍ ပျံသန်း လှည့်လည်ပြီးသော် ထွက်၏၊ ထိုအိမ်၌မနှောင့်ယှက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွာသို့ ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်လျက် အိမ်စဥ်အတိုင်း လှည့်လည်ပြီး သော် ရသော လာဘ်ဖြင့် လျင်စွာသာလျှင် ထွက်ရာ၏၊ ထိုရွာ၌ နှောင့်ယှက်သည် မဖြစ်ရာ။ မင်းမြတ် လင်းနို့၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လင်းနို့သည် သူတစ်ပါးအိမ်၌ နေသည်ရှိသော် ထိုအိမ်ရှင်တို့အား ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးကြောင်းကို မပြုသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် (ဒါယကာ) အိမ်တို့သို့ ချဥ်းကပ်၍ အလွန်တောင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ သိစေခြင်း ‘ဝိညတ်’ များသဖြင့်လည်းကောင်း၊ မိမိကိုယ်၏ အပြစ်ဒေါသများသဖြင့် အလွန် အဆိုအပြောများသဖြင့်လည်းကောင်း၊ တူမျှသော ချမ်းသာဆင်းရဲရှိသဖြင့်လည်းကောင်း ထိုဒါယကာတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ နှလုံးမသာ ယာဖွယ်ကို မပြုရာ၊ ထိုဒါယကာတို့၏ ပြုလုပ်ရင်းအမှုကို မယုတ်လျော့စေရာ၊ အလုံးစုံ ကြီးပွါးခြင်းကို သာလျှင် အလိုရှိရာ၏။ မင်းမြတ် လင်းနို့၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဒီဃနိကာယ်မြတ် လက္ခဏသုတ်၌- “သဒ္ဓါတရားဖြင့်လည်းကောင်း၊ သီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပရိယတ်အကြားအမြင်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပညာဖြင့်လည်းကောင်း၊ စွန့်ကြဲခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ လောကီတရားဖြင့်လည်းကောင်း၊ များစွာကုန်သော ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥစ္စာဖြင့်လည်းကောင်း၊ စပါးဖြင့်လည်းကောင်း၊ လယ်ယာဖြင့်လည်းကောင်း၊ သားသမီးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မယားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြေလေးချောင်းရှိသော သတ္တဝါတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အဆွေခင်ပွန်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ချစ်ခင်တော်စပ်သူတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အားအင်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အဆင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ကျိုး, သူကျိုး နှစ်မျိုးစုံတို့ဖြင့်လည်းကောင်း သူတစ်ပါးတို့သည် အသို့လျှင် မဆုတ်ယုတ်ကုန်အံ့နည်းဟု အလိုရှိ၏၊ အကျိုးပြီးမြောက်ခြင်းကိုလည်း လွန်စွာ တောင့်တ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် ဝဂ္ဂုလိင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၈-ဇလူကင်္ဂပဥှာ (မျှော့၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန မျှော့၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မျှော့သည် အကြင်သူ၌ တွယ်၏၊ ထိုသူ၌သာ မြဲစွာ တွယ်၍ သွေးကို စုတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အကြင်ကမ္မဋ္ဌာန်းတည်းဟူသော အာရုံ၌ စိတ်သည် တွယ်၏၊ ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းတည်းဟူသော အာရုံကို အဆင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဏ္ဌာန်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရပ်မျက်နှာအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ တည်ရာမှီရာအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပိုင်းအခြားအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသွင်အပြင်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမှတ်နိမိတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း မြဲစွာ တည်ထောင်စိုက်နှက်၍ ထိုစွဲလမ်းသော အာရုံဖြင့်သာလျှင် တစ်စုံတစ်ခုသော အရသာနှင့် မရောယှက်သော ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်မှု ‘ဝိမုတ္တိ’တည်းဟူသော အရဟတ္တဖိုလ်အရသာကို သောက်ရာ၏။ မင်းမြတ် မျှော့၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အနုရုဒ္ဓါမထေရ်သည်- “စင်ကြယ်လှစွာသော စိတ်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ တည်၍ ထိုစိတ်ဖြင့် မည်သည့် အရသာတို့နှင့်မျှမရောယှက်သော ဝိမုတ္တိဟူသောနိဗ္ဗာန်, မဂ်, ဖိုလ်အရသာကို သောက်သုံးအပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ဇလူကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၉-သပ္ပင်္ဂပဥှာ (မြွေ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန မြွေ၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မြွေသည် ရင်ဘတ်ဖြင့် သွားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ပညာဖြင့် သွားအပ်၏၊ မင်းမြတ် ပညာဖြင့် သွားသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် နည်းမှန် လမ်းမှန် သဘောမှန်၌ လှည့် လည်၏၊ မမှန်သော သဘောလက္ခဏာကို ရှောင်ကြဥ်၏၊ဟုတ်မှန်သော သဘောလက္ခဏာကို ပွါးများ၏။ မင်းမြတ် မြွေ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြွေသည် သွားလာသည်ရှိသော် (အဆိပ်နိုင်သော) ဆေးကို ကြဥ် ရှောင်၍ သွား၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မကောင်းသော အကျင့်ဒုစရိုက်ကို ကြဥ်ရှောင်သဖြင့် သွားလာလှည့်လည်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြွေ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မြွေသည် လူတို့ကို မြင်သည်ရှိသော် ပူပန်၏၊ စိုးရိမ်၏၊ ကြံစည်၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မကောင်းသော အကြံတို့ကို ကြံမိ၍ မမွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လတ်သော် “ငါသည် မေ့လျော့ပေါ့တန်သဖြင့် နေ့ရက်ကိုကုန်လွန်စေအပ်ပြီ၊ ထိုနေ့ရက်ကို တစ်ဖန်ရခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း”ဟု ပူပန်ရာ၏၊ စိုးရိမ်ရာ၏၊ ကြံစည်ရာ၏။ မင်းမြတ် မြွေ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဘလ္လာတိယဇာတ်၌ ကိန္နရာဖိုမနှစ်ဦးတို့သည်- “မုဆိုး ငါတို့သည် တစ်ညဥ့်ပတ်လုံး အလိုမရှိကြကုန်ဘဲ တစ်ဦးသည် တစ်ဦးကို လွမ်းဆွတ်အောက်မေ့ကြကုန်လျက် (မြစ်ရေခြား၍) ကွေကွင်းနေကြရကုန်၏၊ ထို တစ်ညဥ့်အတွက်ကို ပူဆွေး လွမ်းဆွတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ထိုညဥ့်မျိုး နောက်ထပ် တစ်ဖန် မဖြစ်ပါစေလင့်ဟု ငိုပွဲချီချ စိုးရိမ်ကြရကုန်၏”ဟု (မုဆိုးအား ပြောသော) ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရားသည်လည်းဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ကိုးခုမြောက် သပ္ပင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၁၀-အဇဂရင်္ဂပဥှာ (စပါးကြီးမြွေ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “စပါးကြီးမြွေ၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် စပါးကြီးမြွေသည် ကြီးစွာသော ကိုယ်ရှိ၏၊ များစွာသော နေ့တို့ပတ်လုံး ယုတ်လျော့သော ဝမ်းခေါင်းရှိ၏၊ အလွန်နွမ်းပါး၏၊ ဝမ်းခေါင်း ပြည့်အောင် အစာကို မရ၊ ပြည့်စုံစွာ မရသည်ဖြစ်၍သာလျှင် ကိုယ်၏ မျှတလောက်ရုံမျှဖြင့်သာ မျှတသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ဆွမ်းခံအကျင့်၌ လေ့ကျက်သော၊ သူတစ်ပါးထံမှ ဆွမ်းကိုရရန် ကပ်သော၊ သူတစ်ပါးပေးလှူသည်ကိုသာ လိုလားသော၊ ကိုယ်တိုင်ယူခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝမ်းပြည့်လောက်အောင်သော ဆွမ်းအာဟာရကို ရရန် ခဲယဥ်း၏၊ အာဟာရ ရနိုင်ခဲ၏၊ ခဲယဥ်းသဖြင့် ရအပ်၏။ ထိုသို့ဖြစ်စေကာမူ ဧကန်စင်စစ်အားဖြင့် အကျိုးစီးပွါးကိုသာ ပွါးများစေလိုရင်းရှိသော အမျိုးကောင်းသား ယောဂီသည် လေးလုပ်, ငါးလုပ်သော ဆွမ်းတို့ကို မစားမူ၍ အကြွင်းကို ရေဖြင့် ပြည့်စေအပ်၏။ မင်းမြတ် စပါးကြီးမြွေ၏ တစ်ခုသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ရဟန်းသည် စွတ်စိုသော အစာကိုလည်းကောင်း၊ ခြောက်သွေ့သော အစာကိုလည်းကောင်း (ရရသမျှ) စားသုံး၍ ပြည့်စုံဝပြောသည် မဖြစ်ရာ၊ ယုတ်လျော့သော ဝမ်းရှိသည်, အတိုင်းအရှည်ရှိသော အစာအာဟာရရှိသည် ဖြစ်၍ သတိပြုလျက် ကျင့်သုံးရာ၏။ လေးလုပ်, ငါးလုပ်သော ဆွမ်းတို့ကို မစားဘဲ ရေသောက်ရာ၏၊ ဤသို့ စားသည်ရှိသော် နိဗ္ဗာန်သိုု့ စေလွှတ်သော စိတ်ရှိသော ရဟန်းအား ချမ်းသာစွာ နေနိုင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်လောက်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် အဇဂရင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ငါးခုမြောက် သီဟဝဂ် ပြီး၏။ ၆-မက္ကဋကဝဂ် ၁-ပန္ထမက္ကဋကင်္ဂပဥှာ (ပင့်ကူ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ပင့်ကူ၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု(မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပင့်ကူသည် လမ်း၌ ပင့်ကူကွန်ရက်(ပင့်ကူအိမ်) ကို ပြု၍ ထိုကွန်ရက်၌ ပိုးသည်လည်းကောင်း၊ ယင်သည်လည်းကောင်း၊ နှံကောင်သည်လည်းကောင်း အကယ်၍ ငြိသည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုအကောင်ကို ဖမ်းယူ၍ စားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒွါရခြောက်ပါးတို့၌ သတိပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော ကွန်ရက်ဗိတာန်ကိုပြု၍ ထိုကွန်ရက်ဗိတာန်၌ ကိလေသာတည်းဟူသော ယင်ကောင်တို့သည် အကယ်၍ ဖွဲ့မိကုန်သည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် သတ်အပ်၏၊ မင်းမြတ် ပင့်ကူ၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အနုရုဒ္ဓါ မထေရ်သည်- “ခြောက်ဒွါရတို့၌ (ဖြစ်သော) စိတ်ကို သတိပဋ္ဌာန်အာရုံမြတ်၌ အမြဲ စွဲမှတ်ရာ၏၊ ထိုစိတ်၌ ကိလေသာတို့သည် အကယ်၍ ငြိကုန်အံ့၊ ဝိပဿနာပွါးများသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည့်ထိုကိလေသာတို့ကို သတ်အပ်ကုန်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟော တော်မူအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ပန္ထမက္ကဋကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၂-ထနဿိတဒါရကင်္ဂပဥှာ (နို့စို့သူငယ်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “နို့စို့သူငယ်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် နို့စို့သူငယ်သည် မိမိ အကျိုး၌သာ ငဲ့ကွက်၍ နို့စို့လိုသော် ငိိုသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိအကျိုး (အရဟတ္တဖိုလ်)၌ ငဲ့ကွက်၍ ပါဠိသင်ခြင်း, အဋ္ဌကထာသင်ခြင်း, ကောင်းစွာ လုံ့လပြုခြင်း, ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ ဆရာနှင့်အတူ နေထိုင်ခြင်း, အဆွေခင်ပွန်းကောင်းကို မှီဝဲခြင်း အားလုံးတို့၌ တရားသက်ဝင်သော ဉာဏ်ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် နို့စို့သူငယ်၏ ဤအင်္ဂါ တစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဒီဃနိကာယ်မြတ် ပရိနိဗ္ဗာန သုတ္တန်၌- “အာနန္ဒာ ငါဘုရား တိုက်တွန်း၏၊ သင်တို့သည် မိမိအကျိုးစီးပွါး၌ စေ့ဆော်ကြကုန်လော့၊ မိမိအကျိုးစီးပွါး၌ အားထုတ်ကြကုန်လော့၊ မိမိအကျိုးစီးပွါး၌ မမေ့ မလျော့ကြကုန်ဘဲ ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော လုံ့လရှိကုန်, နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကြကုန်လော့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် ထနဿိတဒါရကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၃-စိတ္တကဓရကုမ္မင်္ဂပဥှာ (ကုန်းလိပ်ပြောက်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ကုန်းလိပ်ပြောက်၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ်ကုန်းလိပ်ပြောက်သည် ရေမှ ကြောက်သောကြောင့် ရေကို ကြဥ်ရှောင်၍ သွား၏။ ထိုသို့ရေကို ကြဥ်ရှောင်ခြင်းကြောင့်လည်း အသက်မှ မဆုတ်ယုတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မေ့လျော့မှု၌ ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မမေ့မလျော့မှု၌ ဂုဏ်ကျေးဇူးအထူးကို ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုသို့ (မေ့လျော့မှု၌) ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း ရဟန်း၏ အဖြစ်မှ မယုတ်၊ နိဗ္ဗာန်၏ အနီး၌ ကပ်၍ တည်၏။ မင်းမြတ်ကုန်းလိပ်ပြောက်၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မပဒ၌- “မမေ့မလျော့ခြင်း၌ မွေ့လျော်သော၊ မေ့လျော့ခြင်း၌ ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသော ရဟန်းသည် ရဟန်းဂုဏ်ကျေးဇူးဖြစ်သော မဂ်ဖိုလ်မှ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှါ မထိုက်၊ နိဗ္ဗာန်၏ အနီး၌သာလျှင် တည်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် စိတ္တကဓရကုမ္မင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၄-ပဝနင်္ဂပဥှာ (တောအုပ်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “တောအုပ်၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တောအုပ်မည်သည့်မစင်ကြယ်သော လူအပေါင်းကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်ပါးသောသူတို့၏ အပြစ်, ချွတ်ယွင်းချက်ကို ဖုံးလွှမ်းရာ၏၊ မဖွင့်အပ်။ မင်းမြတ် တောအုပ်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောအုပ်သည် များစွာသော လူတို့မှ ဆိတ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် တပ်မက်မှု ‘ရာဂ’၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာန’၊ မှားသောအယူ ‘ဒိဋ္ဌိ’ဟူသော ကွန်ရက်တို့မှလည်းကောင်း၊ အလုံးစုံသောကိလေသာတို့မှလည်းကောင်း ကင်းဆိတ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တောအုပ်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောအုပ်သည် လူတို့ဖြင့် ကျဥ်းမြောင်းခြင်းမှ ကင်းသည်ဖြစ်၍ ဆိတ်ငြိမ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အရိယာတို့၏ ဥစ္စာမဟုတ်ကုန်သော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တောအုပ်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောအုပ်သည် ငြိမ်သက်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ငြိမ်သက်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သည် ဖြစ်ရာ ၏၊ရာဂစသည်၌ ငြိမ်းအေးသည်, မာနကို ပယ်ပြီးသည်, ကျေးဇူးချေဖျက်ခြင်းကို ပယ်ပြီးသည် ဖြစ်ရာ ၏။ မင်းမြတ် တောအုပ်၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တောအုပ်သည် အရိယာဖြစ်သောသူတော်ကောင်းတို့ အမြဲ မှီဝဲအပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အရိယာဖြစ်သောသူတော်ကောင်းတို့ အမြဲမှီဝဲအပ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် တောအုပ်၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ္တနိကာယ်မြတ်၌- “ရာဂစသည်တို့မှ ဆိတ်ကင်းကုန်သော၊ ဖြူစင်သော အကျင့်ရှိကုန်သော၊ နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိကုန်သော၊ ကိလေသာကို ရှို့မြှိုက်တတ်ကုန်သော၊ အမြဲထက်သန်သော ဝီရိယရှိကုန်သော ပညာရှိတို့နှင့် အတူတကွ နေထိုင်ရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ လေးခုမြောက် ပဝနင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၅-ရုက္ခင်္ဂပဥှာ (သစ်ပင်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သစ်ပင်၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သစ်ပင်မည်သည်ကား အပွင့်အသီးကို ဆောင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’တည်းဟူသော အပွင့်, မဂ်ဖိုလ်ဟူသော အသီးကိုဆောင်သည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် သစ်ပင်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သစ်ပင်သည် အနီးသို့ ကပ်လာကုန်သော လူတို့အား အရိပ်ကို ပေးသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အနီးသို့ ကပ်လာ ဝင်လာကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဆွမ်းစသော အာမိသအစေ့အစပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ တရားတည်းဟူသော အစေ့အစပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အစေ့အစပ် ပြုရာ၏။ မင်းမြတ် သစ်ပင်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သစ်ပင်သည် အရိပ်နှင့် ထူးထွေခြားနား ကွဲပြားသည်၏ အဖြစ်ကို မပြုသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၌ ထူးထွေ ကွဲပြားသည်၏ အဖြစ်ကို မပြုရာ၊ ခိုးသူ, သူသတ်, ရန်သူတို့၌လည်းကောင်း၊ မိမိ၌လည်းကောင်း “ဤသတ္တဝါတို့သည် အဘယ်သို့လျှင် ဘေးရန် မရှိကြကုန်ဘဲ၊ ကြောင့်ကြစိုးရိမ်ခြင်း မရှိကြကုန်ဘဲ၊ ဆင်းရဲ မရှိကြကုန်ဘဲ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းချမ်းသာသာ ဆောင်နိုင်ပါကုန်အံ့နည်း”ဟု တူမျှသော မေတ္တာပွါးခြင်းကို ပြုရာ၏။ မင်းမြတ် သစ်ပင်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “မြတ်စွာဘုရားသည် သတ်ပုတ်ညှဥ်းပန်းတတ်သော ဒေဝဒတ်၌လည်းကောင်း၊ ခိုးသူဖြစ်သော အင်္ဂုလိမာလ၌လည်းကောင်း၊ (သတ်ရန်လာသော) ဓနပါလဆင်၌လည်းကောင်း၊ (သားတော်)ရာဟုလာ၌လည်းကောင်း အလုံးစုံသောသူတို့၌ တူမျှသော စိတ်ရှိတော်မူ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် ရုက္ခင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၆-မေဃင်္ဂပဥှာ (မိုး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “မိုး၏ အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါငါးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် မိုးသည် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြူအညစ်အကြေးကို ငြိမ်းစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကိလေသာ မြူအညစ်အကြေးကို ငြိမ်းစေအပ်၏။ မင်းမြတ် မိုး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မိုးသည် မြေ၌ အပူကို ငြိမ်းစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မေတ္တာဘာဝနာဖြင့် နတ်နှင့်တကွသော လူအပေါင်းကို ငြိမ်းစေရာ၏။ မင်းမြတ် မိုး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မိုးသည် အလုံးစုံသော မျိုးစေ့တို့ကို ပေါက်ရောက်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားကို ဖြစ်စေ၍၊ ထိုယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားဟူသော မျိုးစေ့ကို အလွန်မြတ်သော ပရမတ္ထနိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ စည်းစိမ်တိုင်အောင် နတ်ပြည်, လူ့ပြည်၌ဖြစ်သော ချမ်းသာစည်းစိမ်ဟူသော သုံးပါးသော ချမ်းသာစည်းစိမ်တို့၌ စိုက်ပျိုးရာ၏။ မင်းမြတ် မိုး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မိုးသည် ဥတုအားဖြင့် ဖြစ်ပွါး၍ မြေအပြင်၌ ပေါက်ရောက်ကုန်သော မြက်, သစ်ပင်, နွယ်, ချုံ, ဆေးပင်, တောစိုးသစ်ပင်တို့ကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာ လျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းမှုကို ဖြစ်စေ၍၊ ထိုသင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းမှုဖြင့် ရဟန်းတရားကို စောင့်ရှောက်ရာ၏၊ အလုံးစုံသော ကုသိုလ် တရားတို့သည် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းလျှင် အရင်းရှိကုန်၏။ မင်းမြတ် မိုး၏ လေးခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား မိုးသည် ရွာသည်ရှိသော် မြစ်, တစ်ဖက်ဆည်ကန်, လေးထောင့် ကန်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ချောက်, ချောက်လက်တက်, ရေအိုင်, ထုံးအိုင်, ရေတွင်းတို့ကိုလည်းကောင်း ရေအလျဥ်တို့ဖြင့် ပြည့်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါဠိအာဂုံသင်ကြားခြင်းဖြင့် တရားတည်းဟူသော မိုးကို အလွန်ရွာသွန်းစေ၍မဂ်ဖိုလ်ကို အလိုရှိကုန်သောသူတို့၏ စိတ်ကို ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စေရာ၏။ မင်းမြတ် မိုး၏ ငါးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “မုနိငါးပါးတို့ထက် မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါကို မြင်သည်ရှိသော် ယူဇနာတစ်သိန်းတိုင်အောင်ပင် တစ်ခဏချင်းဖြင့် ကြွတော်မူ၍ ထိုသူ့အား သစ္စာလေးပါးကို သိစေတော်မူ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် မေဃင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၇-မဏိရတနင်္ဂပဥှာ (ပတ္တမြား၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ပတ္တမြားရတနာ၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ပတ္တ္တမြားရတနာ သည် စင်စစ် ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် စင်စစ် ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အသက်မွေးခြင်းရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ပတ္တမြားရတနာသည် တစ်စုံတစ်ရာသော အညစ်အကြေးနှင့် မရောနှောသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ယုတ်ညံ့ကုန်သော တရား, ယုတ်ညံ့ကုန်သော အဆွေခင်ပွန်းတို့နှင့်တကွ မရောနှောရာ။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြားရတနာသည် (မျိုးမှန်) ရတနာတို့နှင့် ယှဥ်စပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူ သာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလွန်မြတ်သော ဇာတ်ရှိသောသူတို့နှင့်အတူ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရာ၏၊ မဂ်အကျိုးငှါ ကျင့်သူ၊ ဖိုလ်၌ တည်သူ, သေက္ခဖြစ်သူ, ဖိုလ်နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ကြကုန်သော သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, အနာဂါမ်, ရဟန္တာ, တေဝိဇ္ဇာ, ဆဠာဘိညပုဂ္ဂိုလ်ဟူကုန်သော ပတ္တမြားရတနာနှင့်တူသော ရဟန်းတို့နှင့်အတူ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရာ၏။ မင်းမြတ် ပတ္တမြား ရတနာ၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုတ္တနိပါတ်၌- “စင်ကြယ်ကုန်သူတို့သည် စင်ကြယ်ကုန်သူတို့နှင့် ရိုသေကျိုးနွံကုန်၍ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံခြင်းကို ပြုကြကုန်လော့၊ ထိုသို့ပြုသည်ရှိသော် ညီညွတ်ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ပညိန္ဒြေရင့်ကြကုန်လျက် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုနိုင်ကြကုန်လတ္တံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် မဏိရတနင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၈-မာဂဝိကင်္ဂပဥှာ (သားမုဆိုး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၈။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “သားမုဆိုး၏ အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သားမုဆိုးသည် အနည်း ငယ်သာ အိပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အိပ်ခြင်းနည်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် သားမုဆိုး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သားမုဆိုးသည် သားသမင်တို့၌သာလျှင် စိတ်ကို မြဲစွာ ဖွဲ့နှောင့်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကမ္မဋ္ဌာန်း အာရုံတို့၌သာလျှင် စိတ်ကို မြဲစွာ ဖွဲ့နှောင်ရာ၏။ မင်းမြတ် သားမုဆိုး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သားမုဆိုးသည် ပြုဖွယ်အမှု၏ အချိန်ကာလကို သိသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဤအခါသည်ကား တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရမည့် အခါတည်း၊ ဤအခါသည်ကား ကိန်းအောင်းရာမှ ထွက်ရမည့် အခါတည်း”ဟု ကိန်းအောင်းခြင်း၏ အခါကို သိရာ၏။ မင်းမြတ် သားမုဆိုး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား သားမုဆိုးသည် သားသမင်ကို မြင်သည်ရှိသော် “ဤသမင်ကို ရပေလတ္တံ့”ဟု ရွှင်လန်းခြင်းကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ အလွန်မွေ့လျော်သည် ဖြစ်၍ လွန်မြတ်သော တရားအထူးကို ရပေ တော့လတ္တံ့”ဟု ရွှင်ပျခြင်းကို ဖြစ်စေရာ၏။ မင်းမြတ် သားမုဆိုး၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်မောဃရာဇာမထေရ်သည်- “နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသော ရဟန်းသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတို့ကို ရသည်ရှိသော် လွန်မြတ်သော မဂ်ဖိုလ်တရားကို ရပေတော့အံ့ဟု လွန်စွာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေအပ်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် မာဂဝိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၉-ဗာဠိသိကင်္ဂပဥှာ (ငါးမျှားသူ၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၉။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ငါးမျှားသူ၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ငါးမျှားသူသည် ငါးမျှား ချိတ်ဖြင့် ငါးတို့ကို ထုတ်ငင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည် ဉာဏ်ဖြင့် မွန်မြတ်သော မဂ်ဖိုလ်တို့ကို ထုတ်ယူအပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် ငါးမျှားသူ၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ငါးမျှားသူသည် အနည်းငယ်သော ငါးကို သတ်၍ ပြန့်ပြော များပြားသော လာဘ်ကို ရသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည် အနည်းငယ်သော လောကအာမိသမျှကို စွန့်ရာ၏၊ မင်းမြတ် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သည် လောကအာမိသမျှကို စွန့်၍ ပြန့်ပြောများပြားသော မဂ်ဖိုလ်ကို ရ၏။ မင်းမြတ် ငါးမျှားသူ၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်ရာဟုလာမထေရ်သည်- “လောကအာမိသကိုစွန့်သောကြောင့်သုညတမဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အနိမိတ္တမဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း၊ဝိမောက္ခမဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း၊ အပ္ပဏိဟိတ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း၊ ဖိုလ်လေးပါးတို့ကိုလည်းကောင်း၊အဘိညာဥ်ခြောက်ပါးတို့ကိုလည်းကောင်း ရနိုင်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ဗာဠိသိကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၁၀-တစ္ဆကင်္ဂပဥှာ (တစည်းသမား၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁၀။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “တစည်းသမား၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တစည်းသမားသည် တံမျဥ်းချည်ကို လိုက်လျော ညီညွတ်စေ၍ သစ်ကို ရွေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတည်းဟူသော သာသနာတော်အား လိုက်လျော ညီညွတ်စေ၍၊ သီလတည်းဟူသော မြေ၌ ရပ်တည်လျက်၊ သဒ္ဓါတည်းဟူသော လက်ဖြင့် ပညာတည်းဟူသော ပဲကွပ်ကို ကိုင်စွဲလျက် ကိလေသာတို့ကို ရွေအပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် တစည်းသမား၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တစည်းသမားသည် အကာကို ပယ်၍ အနှစ်ကို ယူသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သတ္တဝါ, သင်္ခါရတို့ မြဲ၏ဟူသော ‘သဿတ’အယူကိုလည်းကောင်း၊ သေလျှင် ဘဝပြတ်၏ဟူသော ‘ဥစ္ဆေဒ’အယူကိုလည်းကောင်း၊ ထိုအသက် သည်ပင် ထိုကိုယ်တည်းဟူသောအယူကိုလည်းကောင်း၊ အသက်သည် တစ်ခြား, ကိုယ်သည် တစ်ခြားဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ ထိုငါ၏ အယူသည်သာ မြတ်၏၊ တစ်ပါးသော အယူသည် မမြတ်ဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူက မပြုအပ်, ပြု၍မဖြစ်, ပြုခြင်းငှါ မထိုက်ဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ ယောကျာ်းတို့ ပြုအပ်သော လုံ့လသည် အကျိုးမရှိဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း၏ အကျိုးမရှိဟူသောအယူကိုလည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် ပျက်စီး၏ဟုယူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် အသစ်ဖြစ်၏ဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ သင်္ခါရတရားတို့ မြဲ၏ဟု ယူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ အကြင်သူသည် ပြု၏၊ ထိုသူသည် ခံစားရ၏ဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးသည် ပြု၏၊ သူတစ်ပါးသည် ခံစားရ၏ဟူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ ကံ၏ အကျိုးသာဟု စွဲယူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ ပြုအပ်သော အမှု၏ အကျိုးကို သာ ခံစားရ၏ဟု ယူသော အယူကိုလည်းကောင်း၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော အယူတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အခြားသော ငြင်းခုံခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အယူတို့ကိုလည်းကောင်း ပယ်စွန့်၍ သင်္ခါရတို့၏ သဘော ကိုလည်းကောင်း၊ အလွန်ကင်းဆိတ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ လုံ့လကင်းခြင်း, ဇီဝကင်းခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စင်စစ် ပြတ်ကင်းဆိတ်ငြိမ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း စွဲယူရာ၏။ မင်းမြတ် တစည်းသမား၏ နှစ်ခု မြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုတ္တနိပါတ်၌- “အမှိုက်သဖွယ် ပျက်ပြယ်သော အလိုရှိသူကို နှင်ထုတ်ကြကုန်လော့၊ ခရုယောက် သွားပုပ်အတူ ပျက်ပြယ်သော သီလရှိသူကိုလည်း နှင်ထုတ်ကြကုန်လော့၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းအကျင့်မဟုတ်ဘဲ ရဟန်းအကျင့်ဖြစ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်သော အယူအဖျင်းတို့ကို နှင်ထုတ်ကြကုန်လော့။ ယုတ်မာသော အလိုတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ယုတ်မာသော အကျင့်, ကျက်စားရား အာရုံတို့ကိုလည်းကောင်း နှင်ထုတ်ပြီး၍ စင်ကြယ်ကုန်သူတို့သည် စင်ကြယ်ကုန် သူတို့နှင့် ရိုသေကျိုးနွံကုန်၍ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းကို ပြုကြကုန်လော့၊ ထိုသို့ ပြုသည်ရှိသော် ညီညွတ်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ပညိန္ဒြေရင့်ကြကုန်လျက် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုနိုင်ကြကုန်လတ္တံ့”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် တစ္ဆကင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ခြောက်ခုမြောက် မက္ကဋကဝဂ် ပြီး၏။ ၇-ကုမ္ဘဝဂ် ၁-ကုမ္ဘင်္ဂပဥှာ (အိုး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၁။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အိုး၏ အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အိုးသည် ရေပြည့်သည်ရှိသော် အသံမပြုသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါဠိအာဂုံ၌လည်းကောင်း၊ တရားအထူးကို ရခြင်း၌လည်းကောင်း၊ သင်ကြားခြင်း၌လည်းကောင်း၊ မဂ်ဖိုလ်၌လည်းကောင်း ထွတ်မြတ်ခြင်းသို့ ရောက်သည်ရှိသော် အသံမပြုရာ၊ ထိုထွတ်မြတ်ခြင်းသို့ ရောက်သော ဂုဏ်ဖြင့် မာန် ထောင်လွှားခြင်းကို မပြုရာ၊ မာန်မူခြင်းကို မပြုရာ၊ နှိမ့်ချသော မာန်, နှိမ့်ချသော မာန်မူခြင်းရှိသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ဖြောင့်မှန်သည်, နှုတ်မကြမ်းသည်, အထူး အထွေ မကျုံးဝါးသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် အိုး၏ ဤအင်္ဂါတစ်ပါးကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုတ္တနိပါတ်၌- “အကြင်အိုးသည် ယုတ်လျော့၏ (မပြည့်)၊ ထိုယုတ်လျော့သော အိုးသည် အသံပြု၏၊ အကြင်အိုးသည် ပြည့်လျှံ၏၊ ထိုပြည့်လျှံသော အိုးသည် အသံမမြွက်၊ ငြိမ်သက်သည်သာတည်း၊ လူမိုက်သည် မပြည့်သော အိုးနှင့် တူ၏၊ ပညာရှိသည် ကား ပြည့်လျှံသော အိုးကြီးနှင့် တူပေ၏”ဟူ၍ ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ကုမ္ဘင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၂-ကာဠာယသင်္ဂပဥှာ (တီးတုတ်ငှက်၏ အင်္ဂါ ပြဿနာ) ၂။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “တီးတုတ်ငှက်၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် တီးတုတ်ငှက်သည် သေရည်ကို သောက်မိသော် ထွေးအန်ပစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့် မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော စိတ်ကို ထွေးအန်ပစ်၏။ မင်းမြတ် တီးတုတ်ငှက်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား တီးတုတ်ငှက်သည် တစ်ကြိမ် သောက်အပ်သောရေကို မထွေး မအန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် မြင့်မြတ်တော်မူပါပေ၏၊ သစ္စာလေးပါးကို မဖောက်မပြန် ကိုယ်တိုင် သိမြင်တော်မူပါပေ၏။ တရားတော်သည် ကောင်းစွာ ဟောကြားထားသော တရားတော်ပါပေတည်း၊ သံဃာတော်သည် ကောင်းစွာ ကျင့်တော်မူပါပေ၏”ဟု တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကြည်ညိုမှုကို ပြန်၍ မလျှော့ချအပ်၊ ရုပ်သည် အနိစ္စ, သညာသည် အနိစ္စ, သင်္ခါရတို့သည် အနိစ္စ, ဝိညာဥ်သည် အနိစ္စဟု တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဉာဏ်ကို တစ်ဖန် မလျှော့ချအပ်။ မင်းမြတ် တီးတုတ်ငှက်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်၌ ကောင်းစွာ ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်ပြီးသောသူသည် အရိယာတို့၏ တရား၌ မြဲမြံလျက်၊ ထူးသော ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သို့ ရောက်၍၊ များစွာသော အဖို့အားဖြင့် မတုန်မလှုပ်နိုင်၊ ထိုသူသည် ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် မြတ်သည့် အဖြစ်သို့သာ ရောက်၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် ကာဠာယသင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၃-ဆတ္တင်္ဂပဥှာ (ထီး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၃။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ထီး၏ အင်္ဂါသုံးပါတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ထီးသည် ဦးထိပ်ထက်၍ (တည်လျက်) လှည့်လည်ကျက်စားသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတို့၏ ဦးထိပ်အထက်၌ (တည်၍) လှည့်လည်ကျက်စားသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ထီး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကိုု ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ထီးသည် ဦးထိပ်၌ ထောက်ပံ့တတ်သည် ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းဟူသော အထောက်အပံ့ရှိသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ထီး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ထီးသည် လေ, နေပူ, မိုးပေါက်တို့ကို ပယ်ဖျောက်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အထူးထူးအပြားပြား အယူရှိသော များစွာသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ အယူဟူသော လေ၊ (ရာဂ,ဒေါသ,မောဟ)ဟူသည့် မီးသုံးပါးဟူသော နေပူ၊ ကိလေသာဟူသော မိုးပေါက်တို့ကို ပယ်ဖျောက်အပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် ထီး၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီးဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “ပြန့်ကျယ်၍ အပေါက်မရှိသော မြဲမြံ ခိုင်ခံ့စွာ ဖွဲ့ယှက်အပ်သော ထီးသည် လေ, နေပူကိုလည်းကောင်း၊ ကြီးစွာသော မိုးပေါက်တို့ကိုလည်းကောင်း တားမြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူသာလျှင် သီလတည်းဟူသော ထီးကို ဆောင်းသော စင်ကြယ်သော မြတ်စွာဘုရားသားတော်သည်လည်း ကိလေသာမိုးပေါက်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မီးသုံးပါးအပူတို့ကိုလည်းကောင်း တားမြစ်နိုင်၏”ဟူ၍ ဤစကားကိုလည်း ဟော တော်မူအပ်၏။ ။ သုံးခုမြောက် ဆတ္တင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၄-ခေတ္တင်္ဂပဥှာ (လယ်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၄။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လယ်၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လယ်သည် ရေမြောင်းနှင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်သော ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ်ဟူသော မြောင်းနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် လယ်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လယ်သည် ကန်သင်းအပိုင်းအခြားနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ထိုကန်သင်း အပိုင်းအခြားဖြင့် ရေကို စောင့်ရှောက်၍ စပါးကို ရင့်စေ၏၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’၊ ရှက်မှု ‘ဟိရီ’တည်းဟူသော အပိုင်းအခြားနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုစောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’၊ ရှက်မှု ‘ဟိရီ’တည်းဟူသော အပိုင်းအခြားဖြင့်လည်း ရဟန်းဂုဏ်ကို စောင့်ရှောက်၍ လေးပါးကုန်သော မဂ်ဖိုလ်တို့ကို ယူအပ်ကုန်၏။ မင်းမြတ် လယ်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လယ်သည် စပါးဖြစ်ပေါ်ကြောင်း မြေဩဇာနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ လယ်သမားအား ရွှင်လန်းခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်၏၊ အနည်းငယ်သော မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးသော်လည်း အသီးအနှံ များစွာ ဖြစ်၏။ မျိုးစေ့ကို များစွာ စိုက်ပျိုးသည်ရှိသော် အထူးသဖြင့် များပြားသော အသီး အနှံဖြစ်၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ် ကြောင်း အကျင့်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ ပြန့်ပြောသော အကျိုးကို ပေးစေနိုင်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ အကြင့်အခြင်းအရာဖြင့် အနည်းငယ် ပေးလှူသော် များသော အကျိုးရှိသည် ဖြစ်၏၊ များစွာ ပေးလှူသော် အထူးသဖြင့် များပြားစွာ အကျိုးရှိသည် ဖြစ်၏။ ထိုအခြင်းအရာဖြင့် ဒါယကာတို့၏ ရွှင်လန်းခြင်းကို ဖြစ်စေရာ၏။ မင်းမြတ် လယ်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် ဝိနည်းဓိုရ်ဖြစ်သော အသျှင်ဥပါလိမထေရ်သည်- “လယ်နှင့် တူစွာ ကောင်းမှုဖြစ်ထွန်းရာ ပြန့်ပြောသော အကျိုးကို ပေးနိုင်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ အကြင် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည် ပြန့်ပြောသော ဒါနအကျိုးကို ပေးနိုင်၏၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းမှုဖြစ်ထွန်းရာ မြတ်လှစွာသော လယ် မည်၏”ဟု ဤစကား ကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ လေးခုမြောက် ခေတ္တင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၅-အဂဒင်္ဂပဥှာ (အဆိပ်ဖြေဆေး၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၅။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “အဆိပ်ဖြေဆေး၏ အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါနှစ်ပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် အဆိပ်ဖြေဆေး၌ ပိုးလောက်တို့သည် မတည်နိုင်ကုန်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်၌ ကိလေသာတို့ကို မတည်စေအပ်။ မင်းမြတ် အဆိပ်ဖြေဆေး၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား အဆိပ်ဖြေဆေးသည် ကိုက်အပ်, တွေ့ထိအပ်, မြင်အပ်, စားအပ်, သောက်အပ်, ခဲအပ်, လျက်အပ်သော အလုံးစုံသော အဆိပ်ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည်ရာဂမှု, ဒေါသမှု, မောဟမှု, မာနမှု, ဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော အလုံးစုံသော အဆိပ်ကို ပယ်ဖျောက်ရာ၏။ မင်းမြတ် အဆိပ်ဖြေဆေး၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “သင်္ခါရတရားတို့၏ သဘောတရားကို ရှုဆင်ခြင်လိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတည်းဟူသော အဆိပ်ကို ဖျက်ဆီးရာ၌ အဆိပ်ဖြေဆေးနှင့် တူသည်သာ ဖြစ်ရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ငါးခုမြောက် အဂဒင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၆-ဘောဇနင်္ဂပဥှာ (ဘောဇဥ်၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၆။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “ဘောဇဥ်၏ အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ် အင်္ဂါသုံးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား အထောက်အပံ့ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား မဂ်၏ အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေရာ၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဘောဇဥ်သည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ ခွန်အားကို တိုးပွါးစေသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကောင်းမှု၏ တိုးပွါးခြင်း ဖြင့် တိုးပွါးစေရာ၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား ဘောဇဥ်ကို အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ တောင့်တအပ်သကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အလုံးစုံသော လူအပေါင်းတို့့တောင့်တအပ်သူ ဖြစ်ရာ၏။ မင်းမြတ် ဘောဇဥ်၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်မထေရ်သည်- “အားထုတ်ခြင်းလုံ့လရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဣန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမြဲ နိယမဖြစ်သော သီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကျင့်ပဋိပတ်ဖြင့်လည်းကောင်း လူအားလုံး တောင့်တအပ်သည် ဖြစ်စေရာ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် ဘောဇနင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ၇-ဣဿာသင်္ဂပဥှာ (လေးသမား၏ အင်္ဂါပြဿနာ) ၇။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန “လေးသမား၏ အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏”ဟူ၍ ဆိုတော်မူ၏။ အဘယ်အင်္ဂါလေးပါးတို့ကို ယူအပ်ပါကုန်သနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ မင်းမြတ် လေးသမားသည် မြားတို့ကို ပစ်သည်ရှိသော် ခြေနှစ်ဖက်တို့ကို မြေကြီး၌ မြဲစွာ တည်စေ၏။ ဒူးပုဆစ်တို့ကို မချွတ်ယွင်း အောင် ပြု၏။ မြားတောင့်ကို ခါးအစပ်၌ ထား၏။ ကိုယ်ကို တောင့်ခိုင်အောင် ပြု၏။ လက်နှစ်ဖက်တို့ကို လေးအစပ်ရှိရာသို့ တင်၏။ လက်ဆုပ်ကို မြဲမြဲဆုပ်၏။ လက်ချောင်းတို့ကို အကြားမရှိ စေ့စေ့စပ်စပ် ပြု၏။ လည်ပင်းကို ချီမ၏။ မျက်စိတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ခံတွင်းကိုလည်းကောင်း ပိတ်၏။ မှတ်တိုင်ကို ဖြောင့်စွာ ပြု၏။ “ပစ်အံ့”ဟု ရွှင်လန်းခြင်းကို ဖြစ်စေ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလတည်းဟူသော မြေ၌ ဝီရိယတည်းဟူသော ခြေတို့ကို တည်စေရာ၏။ သည်းခံခြင်း အကျင့်၌ မွေ့လျော်မှုကို မချို့တဲ့အောင် ပြုရာ၏။ စောင့်စည်းခြင်း၌ စိတ်ကို ထားရာ၏။ ဣန္ဒြေစောင့်ခြင်းဟူသော လောကနိယမတရား၌ ကိုယ်ကို ကပ်ဆောင်ရာ၏။ အလိုဆိုးနှင့် တွေဝေ မိန်းမောမှုကို နှိပ်စက်ရာ၏။ သင့်လျော်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းမှု ယောနိသောမနသိကာရ’၌ စိတ်ကို စေ့စေ့စပ်စပ် ပြုရာ၏။ လုံ့လကို မြှင့်တင်ရာ၏။ ခြောက်ဒွါရတို့ကို ပိတ်အပ်ကုန်၏။ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ကို ဖြစ်စေရာ၏။ “အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ဉာဏ်တည်းဟူသော မြားဖြင့် ပစ်အံ့”ဟု ရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရာ၏။ မင်းမြတ် လေးသမား၏ ရှေးဦးစွာသော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေးသမားသည် ကောက်ကွေးတွန့်လိမ်သော မြားကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းငှါ မြားဖြောင့်သော ကျည်ကို ဆောင်ယူသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤကိုယ်၌ ကောက်ကွေးတွန့်လိမ်သော စိတ်ကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းငှါ သတိပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော ကျည်ကို ဆောင်ရာ၏။ မင်းမြတ် လေးသမား၏ နှစ်ခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေးသမားသည် မှတ်တိုင်၌ မြားပစ်လေ့လာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤကိုယ်၌ လေ့လာရာ၏။ မင်းမြတ် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤကိုယ်၌ အဘယ်သို့ လေ့လာရာသနည်းဟူမူ-မမြဲသော ‘အနိစ္စ’အားဖြင့် လေ့လာအပ်၏။ ဆင်းရဲသော ‘ဒုက္ခ’အားဖြင့် လေ့လာအပ်၏။ အလိုသို့ မလိုက်သော ‘အနတ္တ’အားဖြင့် လေ့လာအပ်၏။ အနာရောဂါအားဖြင့်။ပ။ အိုင်းအမာအားဖြင့်။ ငြောင့်အားဖြင့်။ ဆင်းရဲ၏ တည်ရာအားဖြင့်။ အနာဖြစ်ရာအားဖြင့်။ ရန်သူအားဖြင့်။ ပျက်စီးတတ်သောအားဖြင့်။ ပျက်စီး ကြောင်း ဘေးအားဖြင့်။ အကျိုးမဲ့ကို ဆောင်သော ဘေးဥပဒ်အားဖြင့်။ ဘေးအားဖြင့်။ ဘေး၏ ငြိကပ်ရာအားဖြင့်။ လောကဓံ၌ လှုပ်ရှားသောအားဖြင့်။ ပျက်စီးသောအားဖြင့်။ မခိုင်ခံ့သောအားဖြင့်။ ဘေးမှ မစောင့်ရှောက်သောအားဖြင့်။ ပုန်းအောင်းရာ မရှိသောအားဖြင့်။ မှီခိုရာ မရှိသောအားဖြင့်။သုခစသည်မှ ဆိတ်သောအားဖြင့်။ သုခစသည်မှ အချည်းနှီးအားဖြင့်။ အရှင်သခင်အဖြစ် စသည်မှ သုဥ်းသောအားဖြင့်။ အပြစ်အားဖြင့်။ ဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောအားဖြင့်။ အနှစ်မရှိသောအားဖြင့်။ မကောင်းမှု၏ အမြစ် ရင်းအားဖြင့်။ သတ်ပုတ်ညှဥ်းဆဲတတ်သောအားဖြင့်။ ကြီးပွါးခြင်းကင်းသောအားဖြင့်။ အာသဝ၏ အာရုံ ဖြစ်သောအားဖြင့်။ ပြုပြင်စီရင်ရသောအားဖြင့်။ မစ္စုမာရ်၊ ကိလေသာမာရ်၏ အာမိသအားဖြင့်။ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း သဘောအားဖြင့်။ အိုခြင်းသဘောအားဖြင့်။ နာခြင်းသဘောအားဖြင့်။ သေခြင်းသဘောအားဖြင့်။ ပူဆွေးခြင်းသဘောအားဖြင့်။ ငိုကြွေးခြင်းသဘောအားဖြင့်။ ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းသဘောအားဖြင့်။ ပူပန်တတ်သောသဘောအားဖြင့် လေ့လာအပ်၏။ မင်းမြတ် ဤသို့လျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤကိုယ်၌ လေ့လာရာ၏။ မင်းမြတ် လေးသမား၏ သုံးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် နောက်တစ်မျိုးကား လေးသမားသည် ညနေတိုင်း၊ နံနက်တိုင်း လေ့လာသကဲ့သို့၊ မင်းမြတ် ဤအတူသာလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ညနေတိုင်း၊ နံနက်တိုင်း ကမ္မဋ္ဌာန်း အာရုံ၌ လေ့လာရာ၏။ မင်းမြတ် လေးသမား၏ လေးခုမြောက်သော ဤအင်္ဂါကို ယူအပ်၏။ မင်းမြတ် တရားစစ်သူကြီး ဖြစ်တော်မူသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည်- “လေးသမားမည်သည် ညနေတိုင်း၊ နံနက်တိုင်း လေ့လာ၏။ လေ့လာခြင်း မကင်း ပြတ်သည်ရှိသော် ထမင်းလခရိက္ခာကို ရသကဲ့သို့၊ ထို့အတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရား သားတော်သည်လည်း ကိုယ်ကို လက္ခဏာသုံးပါးဖြင့် လေ့လာခြင်းကို ပြုကျင့်၏။ ကိုယ်ကို လက္ခဏာသုံးပါးဖြင့် လေ့လာခြင်း မကင်းပြတ်သည်ရှိသော် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်ပေ၏”ဟု ဤစကားကိုလည်း ဟောတော်မူအပ်၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် ဣဿာသင်္ဂပဥှာ ပြီး၏။ ခုနစ်ခုမြောက် ကုမ္ဘဝဂ် ပြီး၏။ ခြောက်ခုမြောက် ဩပမ္မကထာပဥှာ ပြီး၏။ [မာတိကာ၌ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏အင်္ဂါ ဥပမာ ၁၀၅-ပါးထားသော်လည်း အကျယ်ပြရာ၌ ၆၇-ပါးသာ ရှိပေသည်၊ ကျန် ၃၈-ပါးသော အင်္ဂါတို့ကို မည်သည့်မူ၌မျှ မပါမရှိပေ။] နိဂုံး ဤသို့ နှစ်ဆယ့်နှစ်ဝဂ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော၊ ကဏ္ဍခြောက်ပါးတို့၌ ဖော်ပြအပ်သော၊ ဤကျမ်းလာ ၂၆၂-ပါးသော မိလိန္ဒပဥှာသည် ပြီးပြည့်စုံပြီ။ ဤကျမ်းတွင် မလာ, မပါသေးသော ၄၂-ပါးသော အမေးအဖြေတို့ ရှိကုန်သေး၏။ လာ, မလာ အမေးအဖြေတို့ကို ပေါင်းလိုက်သော် ၃၀၄-ပါး ဖြစ်ကုန်၏။ အလုံးစုံကိုပင် မိလိန္ဒပဥှာဟု ရေတွက်ခေါ်ဝေါ်ရကုန်၏။ မိလိန္ဒမင်း၏လည်းကောင်း၊ အသျှင်နာဂသေနမထေရ်၏လည်းကောင်း အမေးအဖြေတို့၏ အဆုံး၌ ရှစ်သောင်းလေးထောင် ယူဇနာအထုရှိသော ရေကို အဆုံးပြု၍ ဤမြေကြီးသည် ခြောက်ပါးသော အဖို့အားဖြင့် တုန်လှုပ်၏။ လျှပ်စစ်နွယ်တို့သည် ဖြတ်သန်းကုန်၏။ နတ်တို့သည် ပန်းမိုးကို ရွာချကုန်၏။ မဟာဗြဟ္မာကြီးသည် ကောင်းချီးပေး၏။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဝမ်းရေပြင်၌ မိုးကြိုးထစ်ချုန်းသံကဲ့သို့ အသံကြီးဖြစ်၏။ ဤသို့လျှင် အံ့ဖွယ်သရဲဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုမိလိန္ဒမင်းသည်လည်းကောင်း၊ မောင်းမအပေါင်းတို့သည်လည်းကောင်း ဦးခေါင်းဖြင့် လက်အုပ်ချီလတ်၍ ရှိခိုးကြကုန်၏။ မိလိန္ဒမင်းသည် အလွန်လျှင် ဝမ်းမြောက်သော စိတ်နှလုံးရှိသည်၊ ကောင်းစွာ မွှေနှောက်သော ရက်တက်ရည်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသော နှလုံးရှိသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌ အနှစ်သာရရှိ၏ဟု အယူရှိသည်၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ယုံမှားကင်းသည်၊ ရှုပ်ထွေးခြင်း ကင်းသည်၊ ခက်ထန်ကြမ်း၊ကတ်ခြင်းကင်းသည် ဖြစ်၍ အသျှင်နာဂသေနမထေရ်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့၌လည်းကောင်း၊ ရဟန်းအဖြစ်တို့၌လည်းကောင်း၊ အကျင့်ဣရိယာပုတ်တို့၌လည်းကောင်း အလွန်ကြည်ညိုသည် ဖြစ်ရကား ရဲဝံ့သည်၊ အာလယ ကင်းသည်၊ မာန်ခက်ထန်မှုကို ပယ်ချအပ်ပြီးသည် ဖြစ်၍ ထုတ်နုတ်အပ်သော အစွယ်ရှိသော နဂါးမင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ရကား “အသျှင်ဘုရားနာဂသေန ကောင်းလှပါ၏။ မြတ်စွာဘုရား၏ အရာသာဖြစ်သော ပြဿနာကိို အသျှင်ဘုရား ဖြေကြားတော်မူပါပေ၏။ ဤမြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ တရားစစ်သူကြီး ဖြစ်သော အသျှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်ကို ချန်ထား၍ ပြဿနာကို ဖြေကြားရာဝယ် အသျှင်ဘုရားနှင့် တူသော အခြားသူ မရှိတော့ပါ။ အသျှင်ဘုရားနာဂသေန အကျွန်ုပ်၏ အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါ။ အသျှင် ဘုရားနာဂသေန အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့ ဤအချိန်မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ခြင်းသို့ ကပ်ရောက်သော၊ ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်တတ်သော ဥပါသကာဟူ၍ မှတ်တော်မူပါ”ဟု (လျှောက်၏)။ မိလိန္ဒမင်း ရဟန်းပြုခြင်း ထိုအခါ မိလိန္ဒမင်းသည် ဗိုလ်ပါအပေါင်းနှင့်တကွ အသျှင်နာဂသေနမထေရ်ကို ဆည်းကပ်ပြီးလျှင် မိလိန္ဒမည်သော ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်၍ အသျှင်နာဂသေနမထေရ်အား ဆောင်နှင်းလျက်ရာပေါင်း များစွာသော ရဟန်းတို့နှင့် အတူတကွ နာဂသေနမထေရ်ကို ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ နောက်ထပ်လည်း မထေရ်၏ ပညာ၌ ကြည်ညိုသဖြင့် သားတော်ကြီးအား မင်းအဖြစ်ကို အပ်နှင်းကာ လူ့ဘောင်မှ ထွက်၍ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် (ရဟန်းပြု) ပြီးလျှင် ဝိပဿနာကို ပွါးများလတ်သော် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။ ထို့ကြောင့်- “ပညာသည် လောက၌ ချီးမွမ်းအပ်သည်ဖြစ်၍ သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ခြင်းငှါ ပြုနိုင်၏။ ပညာရှိတို့သည် ပညာဖြင့် တွေးတောယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက် လျက်ရာဂမီးစသည်မှ ငြိမ်းချမ်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်၏။ အကြင်တရားအစု၌ ပညာဉာဏ် တည်ရှိ၏။ ထိုတရားအစုဝယ် သတိတရားသည် မဆုတ်ယုတ်၊ ထိုသတိ, ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပူဇော်အထူး၏ တည်ရာ ဖြစ်၏။ မြတ်သောသူ ဖြစ်လျက် ချီးကျူးထိုက်သော အတုမရှိမြတ်သောသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်ပင် ပညာရှိသောသူသည် မိမိ၏ အစီးအပွါးကို ရှုမြင်လျက် ရိုသေခြင်းနှင့်တကွ စေတီကို ပူဇော်ရာသကဲ့သို့ ပညာရှိသူကို ပူဇော်ရာ၏”ဟု ဆိုအပ်ပေသတည်း။ သီဟိုဠ်ကျွန်း ဒေါဏိမြို့၌ နေထိုင်ရကား ဒေါဏိမထေရ်ဟု အမည်ရသော မဟာထေရ်သည် မိလိန္ဒမင်း၏ အမေးကိုလည်းကောင်း၊ အသျှင်နာဂသေန၏ အဖြေကိုလည်းကောင်း ကြားနာ မှတ်သိရသည့်အတိုင်း ရေးသား၍ ကောင်းစွာ ထားအပ်၏။ မိလိန္ဒမင်းသည် ပညာကြီးသူ တစ်ပါးတည်း။ နာဂသေနမထေရ်သည်လည်း အလွန်ပညာရှိသူပါတည်း။ ဤကောင်းမှုကြောင့် ဤလူ့ပြည်မှ (စုတေသော်) တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရပါလို၏။ နောင်အခါ မေတ္တေယျမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရပါလို၏။ မြတ်သော တရားတော်ကို နာယူရပါလို၏။ ဤကား ကျမ်းပြီးအဆုံး နိဂုံးစကားရပ်တည်း။ ။ မိလိန္ဒပဥှာ ပြီး၏။

စာ-၃၇၇

၄။ ဥပစိကာဝဂ္ဂေါ

၁။ ဥပစိကင်္ဂပဉှော

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဥပစိကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဥပစိကာ ဥပရိ ဆဒနံ ကတွာ အတ္တာနံ ပိဒဟိတွာ ဂေါစရာယ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလသံဝရဆဒနံ ကတွာ မာနသံ ပိဒဟိတွာ ပိဏ္ဍာယ စရိတဗ္ဗံ, သီလသံဝရဆဒနေန ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂီ ယောဂါဝစရော သဗ္ဗဘယသမတိက္ကန္တော ဟောတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဥပစိကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ, ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဥပသေနေန ဝင်္ဂန္တပုတ္တေန –

‘‘‘သီလသံဝရဆဒနံ, ယောဂီ ကတွာန မာနသံ၊

အနုပလိတ္တော လောကေန, ဘယာ စ ပရိမုစ္စတီ’’’တိ။

ဥပစိကင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၂။ ဗိဠာရင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဗိဠာရဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဗိဠာရော ဂုဟာဂတောပိ သုသိရဂတောပိ ဟမ္မိယန္တရဂတောပိ ဥန္ဒူရံ ယေဝ ပရိယေသတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဂါမဂတေနာပိ အရညဂတေနာပိ ရုက္ခမူလဂတေနာပိ သုညာဂါရဂတေနာပိ သတတံ သမိတံ အပ္ပမတ္တေန ကာယဂတာသတိဘောဇနံ ယေဝ ပရိယေသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗိဠာရဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဗိဠာရော အာသန္နေ ယေဝ ဂေါစရံ ပရိယေသတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမေသု ယေဝ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿိနာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ ‘ဣတိ ရူပံ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော, ဣတိ ဝေဒနာ ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော, ဣတိ သညာ ဣတိ သညာယ သမုဒယော ဣတိ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော, ဣတိ သင်္ခါရာ ဣတိ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော ဣတိ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော, ဣတိ ဝိညာဏံ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗိဠာရဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘န ဣတော ဒူရေ ဘဝိတဗ္ဗံ, ဘဝဂ္ဂံ ကိံ ကရိဿတိ၊

ပစ္စုပ္ပန္နမှိ ဝေါဟာရေ, သကေ ကာယမှိ ဝိန္ဒထာ’’’တိ။

ဗိဠာရင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

၃။ ဥန္ဒူရင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဥန္ဒူရဿ [ဥန္ဒုရဿ (သျာ။ က။)] ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဥန္ဒူရော ဣတောစိတော စ ဝိစရန္တော အာဟာရူပါသီသကော ယေဝ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣတောစိတော စ ဝိစရန္တေန ယောနိသော မနသိကာရူပါသီသကေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဥန္ဒူရဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဥပသေနေန ဝင်္ဂန္တပုတ္တေန –

‘‘‘ဓမ္မာသီသံ [ဓမ္မသီသံ (သီ။ ပီ။)] ကရိတွာန, ဝိဟရန္တော ဝိပဿကော၊

အနောလီနော ဝိဟရတိ, ဥပသန္တော သဒါ သတော’’’တိ။

ဥန္ဒူရင်္ဂပဉှော တတိယော။

၄။ ဝိစ္ဆိကင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဝိစ္ဆိကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဝိစ္ဆိကော နင်္ဂုလာဝုဓော နင်္ဂုလံ ဥဿာပေတွာ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဉာဏာဝုဓေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ဉာဏံ ဥဿာပေတွာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝိစ္ဆိကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဥပသေနေန ဝင်္ဂန္တပုတ္တေန –

‘‘‘ဉာဏခဂ္ဂံ ဂဟေတွာန, ဝိဟရန္တော ဝိပဿကော၊

ပရိမုစ္စတိ သဗ္ဗဘယာ, ဒုပ္ပသဟော စ သော ဘဝေ’’’တိ။

ဝိစ္ဆိကင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၅။ နကုလင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘နကုလဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, နကုလော ဥရဂမုပဂစ္ဆန္တော ဘေသဇ္ဇေန ကာယံ ပရိဘာဝေတွာ ဥရဂမုပဂစ္ဆတိ ဂဟေတုံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကောဓာဃာတဗဟုလံ ကလဟဝိဂ္ဂဟဝိဝါဒဝိရောဓာဘိဘူတံ လောကမုပဂစ္ဆန္တေန မေတ္တာဘေသဇ္ဇေန မာနသံ အနုလိမ္ပိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, နကုလဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘တသ္မာ သကံ ပရေသမ္ပိ, ကာတဗ္ဗာ မေတ္တဘာဝနာ၊

မေတ္တစိတ္တေန ဖရိတဗ္ဗံ, ဧတံ ဗုဒ္ဓါန သာသန’’’န္တိ။

နကုလင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၆။ ဇရသိင်္ဂါလင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဇရသိင်္ဂါလဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဇရသိင်္ဂါလော ဘောဇနံ ပဋိလဘိတွာ အဇိဂုစ္ဆမာနော ယာဝဒတ္ထံ အာဟရယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဘောဇနံ ပဋိလဘိတွာ အဇိဂုစ္ဆမာနေန သရီရယာပနမတ္တမေဝ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဇရသိင်္ဂါလဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန မဟာကဿပေန –

‘‘‘သေနာသနမှာ ဩရုယှ, ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိံ၊

ဘုဉ္ဇန္တံ ပုရိသံ ကုဋ္ဌိံ, သက္ကစ္စ နံ ဥပဋ္ဌဟိံ။

‘‘‘သော မေ ပက္ကေန ဟတ္ထေန, အာလောပံ ဥပနာမယိ၊

အာလောပံ ပက္ခိပန္တဿ, အင်္ဂုလိပေတ္ထ ဆိဇ္ဇထ။

‘‘‘ကုဋ္ဋမူလဉ္စ နိဿာယ, အာလောပံ တံ အဘုဉ္ဇိသံ၊

ဘုဉ္ဇမာနေ ဝါ ဘုတ္တေ ဝါ, ဇေဂုစ္ဆံ မေ န ဝိဇ္ဇတီ’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဇရသိင်္ဂါလော ဘောဇနံ ပဋိလဘိတွာ န ဝိစိနာတိ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဘောဇနံ ပဋိလဘိတွာ န ဝိစိနိတဗ္ဗံ ‘လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ သမ္ပန္နံ ဝါ အသမ္ပန္နံ ဝါ’တိ, ယထာလဒ္ဓေန သန္တုဿိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဇရသိင်္ဂါလဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဥပသေနေန ဝင်္ဂန္တပုတ္တေန –

‘‘‘လူခေနပိ စ သန္တုဿေ, နာညံ ပတ္ထေ ရသံ ဗဟုံ၊

ရသေသု အနုဂိဒ္ဓဿ, ဈာနေ န ရမတေ [ရမတီ (သီ။ ပီ။)] မနော၊

ဣတရီတရေန သန္တုဋ္ဌော [သန္တုဋ္ဌေ (သီ။ ပီ။)], သာမညံ ပရိပူရတီ’’’တိ။

ဇရသိင်္ဂါလင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

၇။ မိဂင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘မိဂဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မိဂေါ ဒိဝါ အရညေ စရတိ, ရတ္တိံ အဗ္ဘောကာသေ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဒိဝါ အရညေ ဝိဟရိတဗ္ဗံ, ရတ္တိံ အဗ္ဘောကာသေ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မိဂဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန လောမဟံသနပရိယာယေ –

‘သော ခေါ အဟံ, သာရိပုတ္တ, ယာ တာ ရတ္တိယော သီတာ ဟေမန္တိကာ အန္တရဋ္ဌကာ ဟိမပါတသမယာ [အန္တရဋ္ဌကေ ဟိမပါတသမယေ (သီ။ ပီ။ က။)], တထာရူပါသု ရတ္တီသု ရတ္တိံ အဗ္ဘောကာသေ ဝိဟရာမိ, ဒိဝါ ဝနသဏ္ဍေ။ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမေ မာသေ ဒိဝါ အဗ္ဘောကာသေ ဝိဟရာမိ, ရတ္တိံ ဝနသဏ္ဍေ’တိ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မိဂေါ သတ္တိမှိ ဝါ သရေ ဝါ ဩပတန္တေ ဝဉ္စေတိ [ဝဇ္ဇေတိ (က။)] ပလာယတိ, န ကာယမုပနေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကိလေသေသု ဩပတန္တေသု ဝဉ္စယိတဗ္ဗံ [ဝဇ္ဇယိတဗ္ဗံ (က။)] ပလာယိတဗ္ဗံ, န စိတ္တမုပနေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မိဂဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မိဂေါ မနုဿေ ဒိသွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယတိ ‘မာ မံ တေ အဒ္ဒသံသူ’တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဘဏ္ဍနကလဟဝိဂ္ဂဟဝိဝါဒသီလေ ဒုဿီလေ ကုသီတေ သင်္ဂဏိကာရာမေ ဒိသွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယိတဗ္ဗံ ‘မာ မံ တေ အဒ္ဒသံသု, အဟဉ္စ တေ မာ အဒ္ဒသ’န္တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မိဂဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘မာ မေ ကဒါစိ ပါပိစ္ဆော, ကုသီတော ဟီနဝီရိယော၊

အပ္ပဿုတော အနာစာရော, သမ္မတော [သမေတော (သီ။ ပီ။)] အဟု ကတ္ထစီ’’’တိ။

မိဂင်္ဂပဉှော သတ္တမော။

၈။ ဂေါရူပင်္ဂပဉှော

၈။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဂေါရူပဿ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပေါ သကံ ဂေဟံ န ဝိဇဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သကော ကာယော န ဝိဇဟိတဗ္ဗော ‘အနိစ္စုစ္ဆာဒနပရိမဒ္ဒနဘေဒနဝိကိရဏဝိဒ္ဓံသနဓမ္မော အယံ ကာယော’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပေါ အာဒိန္နဓုရော သုခဒုက္ခေန ဓုရံ ဝဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာဒိန္နဗြဟ္မစရိယေန သုခဒုက္ခေန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ အာပါဏကောဋိကံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပေါ ဆန္ဒေန ဃာယမာနော ပါနီယံ ပိဝတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ အနုသိဋ္ဌိ ဆန္ဒေန ပေမေန ပသာဒေန ဃာယမာနေန ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပေါ ယေန ကေနစိ ဝါဟိယမာနော ဝဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ထေရနဝမဇ္ဈိမဘိက္ခူနမ္ပိ ဂိဟိဥပါသကဿာပိ ဩဝါဒါနုသာသနီ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဂေါရူပဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘တဒဟု ပဗ္ဗဇိတော သန္တော, ဇာတိယာ သတ္တဝဿိကော၊

သောပိ မံ အနုသာသေယျ, သမ္ပဋိစ္ဆာမိ မတ္ထကေ [မုဒ္ဓနာ (သီ။)]။

‘‘‘တိဗ္ဗံ ဆန္ဒဉ္စ ပေမဉ္စ, တသ္မိံ ဒိသွာ ဥပဋ္ဌပေ၊

ဌပေယျာစရိယဋ္ဌာနေ, သက္ကစ္စ နံ ပုနပ္ပုန’’’န္တိ။

ဂေါရူပင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော။

၉။ ဝရာဟင်္ဂပဉှော

၉။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဝရာဟဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဝရာဟော သန္တတ္တကဌိတေ [သန္တတ္တကဌိနေ (သီ။ ပီ။)] ဂိမှသမယေ သမ္ပတ္တေ ဥဒကံ ဥပဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဒေါသေန စိတ္တေ အာလုဠိတခလိတဝိဗ္ဘန္တသန္တတ္တေ သီတလာမတပဏီတမေတ္တာဘာဝနံ ဥပဂန္တဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝရာဟဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝရာဟော စိက္ခလ္လမုဒကမုပဂန္တွာ နာသိကာယ ပထဝိံ ခဏိတွာ ဒေါဏိံ ကတွာ ဒေါဏိကာယ သယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မာနသေ ကာယံ နိက္ခိပိတွာ အာရမ္မဏန္တရဂတေန သယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝရာဟဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇေန –

‘‘‘ကာယေ [ကာယေန (က။)] သဘာဝံ ဒိသွာန, ဝိစိနိတွာ ဝိပဿကော၊

ဧကာကိယော အဒုတိယော, သေတိ အာရမ္မဏန္တရေ’’’တိ။

ဝရာဟင်္ဂပဉှော နဝမော။

စာ-၃၈၃

၁၀။ ဟတ္ထိင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဟတ္ထိဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထီ နာမ စရန္တော ယေဝ ပထဝိံ ဒါလေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကာယံ သမ္မသမာနေနေဝ သဗ္ဗေ ကိလေသာ ဒါလေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထိဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထီ သဗ္ဗကာယေနေဝ အပလောကေတိ, ဥဇုကံ ယေဝ ပေက္ခတိ, န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိလောကေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗကာယေန အပလောကိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ, န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိလောကေတဗ္ဗာ, န ဥဒ္ဓံ ဥလ္လောကေတဗ္ဗံ, န အဓော ဩလောကေတဗ္ဗံ, ယုဂမတ္တပေက္ခိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထိဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထီ အနိဗဒ္ဓသယနော ဂေါစရာယမနုဂန္တွာ န တမေဝ ဒေသံ ဝါသတ္ထမုပဂစ္ဆတိ, န ဓုဝပ္ပတိဋ္ဌာလယော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အနိဗဒ္ဓသယနေန ဘဝိတဗ္ဗံ, နိရာလယေန ပိဏ္ဍာယ ဂန္တဗ္ဗံ, ယဒိ ပဿတိ ဝိပဿကော မနုညံ ပတိရူပံ ရုစိရဒေသေ ဘဝံ မဏ္ဍပံ ဝါ ရုက္ခမူလံ ဝါ ဂုဟံ ဝါ ပဗ္ဘာရံ ဝါ, တတ္ထေဝ ဝါသမုပဂန္တဗ္ဗံ, ဓုဝပ္ပတိဋ္ဌာလယော န ကာတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထိဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထီ ဥဒကံ ဩဂါဟိတွာ သုစိဝိမလသီတလသလိလပရိပုဏ္ဏံ ကုမုဒုပ္ပလပဒုမပုဏ္ဍရီကသဉ္ဆန္နံ မဟတိမဟန္တံ ပဒုမသရံ ဩဂါဟိတွာ ကီဠတိ ဂဇဝရကီဠံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သုစိဝိမလဝိပ္ပသန္နမနာဝိလဓမ္မဝရဝါရိပုဏ္ဏံ ဝိမုတ္တိကုသုမသဉ္ဆန္နံ မဟာသတိပဋ္ဌာနပေါက္ခရဏိံ ဩဂါဟိတွာ ဉာဏေန သင်္ခါရာ ဩဓုနိတဗ္ဗာ ဝိဓုနိတဗ္ဗာ, ယောဂါဝစရကီဠာ ကီဠိတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထိဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထီ သတော ပါဒံ ဥဒ္ဓရတိ, သတော ပါဒံ နိက္ခိပတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သတေန သမ္ပဇာနေန ပါဒံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ, သတေန သမ္ပဇာနေန ပါဒံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ, အဘိက္ကမပဋိက္ကမေ သမိဉ္ဇနပသာရဏေ သဗ္ဗတ္ထ သတေန သမ္ပဇာနေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဟတ္ထိဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ –

‘‘‘ကာယေန သံဝရော သာဓု, သာဓု ဝါစာယ သံဝရော၊

မနသာ သံဝရော သာဓု, သာဓု သဗ္ဗတ္ထ သံဝရော၊

သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတော လဇ္ဇီ, ရက္ခိတောတိ ပဝုစ္စတီ’’’တိ။

ဟတ္ထိင်္ဂပဉှော ဒသမော။ဥပစိကာဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဥပစိကာ ဗိဠာရော စ, ဥန္ဒူရော ဝိစ္ဆိကေန စ၊

နကုလော သိင်္ဂါလော မိဂေါ,

ဂေါရူပေါ ဝရာဟော ဟတ္ထိနာ ဒသာတိ။

စာ-၃၈၅

၅။ သီဟဝဂ္ဂေါ

၁။ သီဟင်္ဂပဉှော

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သီဟဿ သတ္တ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ သတ္တ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သီဟော နာမ သေတဝိမလပရိသုဒ္ဓပဏ္ဍရော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သေတဝိမလပရိသုဒ္ဓပဏ္ဍရစိတ္တေန ဗျပဂတကုက္ကုစ္စေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော စတုစရဏော ဝိက္ကန္တစာရီ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စတုရိဒ္ဓိပါဒစရဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော အဘိရူပရုစိရကေသရီ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အဘိရူပရုစိရသီလကေသရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော ဇီဝိတပရိယာဒါနေပိ န ကဿစိ ဩနမတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရပရိယာဒါနေပိ န ကဿစိ ဩနမိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော သပဒါနဘက္ခော ယသ္မိံ ဩကာသေ နိပတတိ, တတ္ထေဝ ယာဝဒတ္ထံ ဘက္ခယတိ, န ဝရမံသံ ဝိစိနာတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သပဒါနဘက္ခေန ဘဝိတဗ္ဗံ, န ကုလာနိ ဝိစိနိတဗ္ဗာနိ, န ပုဗ္ဗဂေဟံ ဟိတွာ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗာနိ, န ဘောဇနံ ဝိစိနိတဗ္ဗံ, ယသ္မိံ ဩကာသေ ကဗဠံ အာဒီယတိ, တသ္မိံ ယေဝ ဩကာသေ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ သရီရယာပနတ္ထံ [သရီရယာပနမတ္တံ (သီ။ ပီ။)], န ဝရဘောဇနံ ဝိစိနိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော အသန္နိဓိဘက္ခော, သကိံ ဂေါစရံ ဘက္ခယိတွာ န ပုန တံ ဥပဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အသန္နိဓိကာရပရိဘောဂိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ ဆဋ္ဌံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သီဟော ဘောဇနံ အလဒ္ဓါ န ပရိတဿတိ, လဒ္ဓါပိ ဘောဇနံ အဂဓိတော [အဂထိတော (သီ။)] အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော ပရိဘုဉ္ဇတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဘောဇနံ အလဒ္ဓါ န ပရိတဿိတဗ္ဗံ, လဒ္ဓါပိ ဘောဇနံ အဂဓိတေန အမုစ္ဆိတေန အနဇ္ဈောသန္နေန အာဒီနဝဒဿာဝိနာ နိဿရဏပညေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သီဟဿ သတ္တမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ ထေရံ မဟာကဿပံ ပရိကိတ္တယမာနေန –

‘သန္တုဋ္ဌောယံ, ဘိက္ခဝေ, ကဿပေါ ဣတရီတရေန ပိဏ္ဍပါတေန, ဣတရီတရပိဏ္ဍပါတသန္တုဋ္ဌိယာ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, န စ ပိဏ္ဍပါတဟေတု အနေသနံ အပ္ပတိရူပံ အာပဇ္ဇတိ, အလဒ္ဓါ စ ပိဏ္ဍပါတံ န ပရိတဿတိ, လဒ္ဓါ စ ပိဏ္ဍပါတံ အဂဓိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတီ’’’တိ။

သီဟင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၂။ စက္ကဝါကင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘စက္ကဝါကဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီတိ’’? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကော ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဒုတိယိကံ န ဝိဇဟတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ယောနိသော မနသိကာရော န ဝိဇဟိတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကော သေဝါလပဏကဘက္ခော, တေန စ သန္တုဋ္ဌိံ အာပဇ္ဇတိ, တာယ စ သန္တုဋ္ဌိယာ ဗလေန စ ဝဏ္ဏေန စ န ပရိဟာယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယထာလာဘသန္တောသော ကရဏီယော, ယထာလာဘသန္တုဋ္ဌော ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂီ ယောဂါဝစရော န ပရိဟာယတိ သီလေန, န ပရိဟာယတိ သမာဓိနာ, န ပရိဟာယတိ ပညာယ, န ပရိဟာယတိ ဝိမုတ္တိယာ, န ပရိဟာယတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနေန, န ပရိဟာယတိ သဗ္ဗေဟိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကော ပါဏေ န ဝိဟေဌယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နိဟိတဒဏ္ဍေန နိဟိတသတ္ထေန လဇ္ဇိနာ ဒယာပန္နေန သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စက္ကဝါကဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန စက္ကဝါကဇာတကေ –

‘‘‘ယော န ဟန္တိ န ဃာတေတိ, န ဇိနာတိ န ဇာပယေ၊

မေတ္တံသော [အဟိံသာ (သီ။ ပီ။)] သဗ္ဗဘူတေသု, ဝေရံ တဿ န ကေနစီ’’’တိ။

စက္ကဝါကင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

၃။ ပေဏာဟိကင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပေဏာဟိကာယ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပေဏာဟိကာ သကပတိမှိ ဥသူယာယ ဆာပကေ န ပေါသယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သကမနေ [သကမနော (က။)] ကိလေသေ ဥပ္ပန္နေ ဥသူယာယိတဗ္ဗံ, သတိပဋ္ဌာနေန သမ္မာသံဝရသုသိရေ ပက္ခိပိတွာ မနောဒွါရေ ကာယဂတာသတိ ဘာဝေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပေဏာဟိကာယ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပေဏာဟိကာ ပဝနေ ဒိဝသံ ဂေါစရံ စရိတွာ သာယံ ပက္ခိဂဏံ ဥပေတိ အတ္တနော ဂုတ္တိယာ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဧကကေန ပဝိဝေကံ သေဝိတဗ္ဗံ သံယောဇနပရိမုတ္တိယာ, တတြ ရတိံ အလဘမာနေန ဥပဝါဒဘယပရိရက္ခဏာယ သံဃံ ဩသရိတွာ သံဃရက္ခိတေန ဝသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပေဏာဟိကာယ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဗြဟ္မုနာ သဟမ္ပတိနာ ဘဂဝတော သန္တိကေ –

‘‘‘သေဝေထ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ, စရေယျ သံယောဇနဝိပ္ပမောက္ခာ၊

သစေ ရတိံ နာဓိဂစ္ဆေယျ တတ္ထ, သံဃေ ဝသေ ရက္ခိတတ္တော သတီမာ’’’တိ။

ပေဏာဟိကင်္ဂပဉှော တတိယော။

၄။ ဃရကပေါတင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဃရကပေါတဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဃရကပေါတော ပရဂေဟေ ဝသမာနော န တေသံ ကိဉ္စိ ဘဏ္ဍဿ နိမိတ္တံ ဂဏှာတိ, မဇ္ဈတ္တော ဝသတိ သညာဗဟုလော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပရကုလံ ဥပဂတေန တသ္မိံ ကုလေ ဣတ္ထီနံ ဝါ ပုရိသာနံ ဝါ မဉ္စေ ဝါ ပီဌေ ဝါ ဝတ္ထေ ဝါ အလင်္ကာရေ ဝါ ဥပဘောဂေ ဝါ ပရိဘောဂေ ဝါ ဘောဇနဝိကတီသု ဝါ န နိမိတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ, မဇ္ဈတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ, သမဏသညာ ပစ္စုပဋ္ဌပေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဃရကပေါတဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန စူဠနာရဒဇာတကေ –

‘‘‘ပဝိသိတွာ ပရကုလံ, ပါနတ္ထံ ဘောဇနာယ ဝါ [ပါနေသု ဘောဇနေသု ဝါ (သီ။ ပီ။)]၊

မိတံ ခါဒေ မိတံ ဘုဉ္ဇေ, န စ ရူပေ မနံ ကရေ’’’တိ။

ဃရကပေါတင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၅။ ဥလူကင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဥလူကဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဥလူကော ကာကေဟိ ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ, ရတ္တိံ ကာကသံဃံ ဂန္တွာ ဗဟူပိ ကာကေ ဟနတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အညာဏေန ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ ကာတဗ္ဗော, ဧကေန ရဟော နိသီဒိတွာ အညာဏံ သမ္ပမဒ္ဒိတဗ္ဗံ, မူလတော ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဥလူကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဥလူကော သုပ္ပဋိသလ္လီနော ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပဋိသလ္လာနာရာမေန ဘဝိတဗ္ဗံ ပဋိသလ္လာနရတေန။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဥလူကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ –

‘‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသလ္လာနာရာမော ပဋိသလ္လာနရတော ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ယထာ ဘူထံ ပဇာနာတိ, ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’’တိ။

ဥလူကင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၆။ သတပတ္တင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သတပတ္တဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သတပတ္တော ရဝိတွာ ပရေသံ ခေမံ ဝါ ဘယံ ဝါ အာစိက္ခတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသယမာနေန ဝိနိပါတံ ဘယတော ဒဿယိတဗ္ဗံ, နိဗ္ဗာနံ ခေမတော ဒဿယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သတပတ္တဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇေန –

‘‘‘နိရယေ ဘယသန္တာသံ, နိဗ္ဗာနေ ဝိပုလံ သုခံ၊

ဥဘယာနေတာနတ္ထာနိ ဒဿေတဗ္ဗာနိ ယောဂိနာ’’’တိ။

သတပတ္တင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

၇။ ဝဂ္ဂုလိင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဝဂ္ဂုလိဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဝဂ္ဂုလိ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ ဝိစရိတွာ နိက္ခမတိ, န တတ္ထ ပလိဗုဒ္ဓတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ သပဒါနံ ဝိစရိတွာ ပဋိလဒ္ဓလာဘေန ခိပ္ပမေဝ နိက္ခမိတဗ္ဗံ, န တတ္ထ ပလိဗုဒ္ဓေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝဂ္ဂုလိဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဝဂ္ဂုလိ ပရဂေဟေ ဝသမာနော န တေသံ ပရိဟာနိံ ကရောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ အတိယာစနာယ ဝါ ဝိညတ္တိဗဟုလတာယ ဝါ ကာယဒေါသဗဟုလတာယ ဝါ အတိဘာဏိတာယ ဝါ သမာနသုခဒုက္ခတာယ ဝါ န တေသံ ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော ကရဏီယော, နပိ တေသံ မူလကမ္မံ ပရိဟာပေတဗ္ဗံ, သဗ္ဗထာ ဝဍ္ဎိ ယေဝ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဝဂ္ဂုလိဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ဒီဃနိကာယဝရေ လက္ခဏသုတ္တန္တေ –

‘‘‘သုဒ္ဓါယ သီလေန သုတေန ဗုဒ္ဓိယာ, စာဂေန ဓမ္မေန ဗဟူဟိ သာဓုဟိ၊

ဓနေန ဓညေန စ ခေတ္တဝတ္ထုနာ, ပုတ္တေဟိ ဒါရေဟိ စတုပ္ပဒေဟိ စ။

‘‘‘ဉာတီဟိ မိတ္တေဟိ စ ဗန္ဓဝေဟိ, ဗလေန ဝဏ္ဏေန သုခေန စူဘယံ၊

ကထံ န ဟာယေယျုံ ပရေတိ ဣစ္ဆတိ, အတ္ထသမိဒ္ဓိဉ္စ ပနာဘိကင်္ခတီ’’’တိ။

ဝဂ္ဂုလိင်္ဂပဉှော သတ္တမော။

၈။ ဇလူကင်္ဂပဉှော

၈။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဇလူကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဇလူကာ ယတ္ထ အလ္လီယတိ, တတ္ထေဝ ဒဠှံ အလ္လီယိတွာ ရုဟိရံ ပိဝတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယသ္မိံ အာရမ္မဏေ စိတ္တံ အလ္လီယတိ, တံ အာရမ္မဏံ ဝဏ္ဏတော စ သဏ္ဌာနတော စ ဒိသတော စ ဩကာသတော စ ပရိစ္ဆေဒတော စ လိင်္ဂတော စ နိမိတ္တတော စ ဒဠှံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တေနေဝါရမ္မဏေန ဝိမုတ္တိရသမသေစနကံ ပါတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဇလူကာယ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန အနုရုဒ္ဓေန –

‘‘‘ပရိသုဒ္ဓေန စိတ္တေန, အာရမ္မဏေ ပတိဋ္ဌာယ၊

တေန စိတ္တေန ပါတဗ္ဗံ, ဝိမုတ္တိရသမသေစန’’’န္တိ။

ဇလူကင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော။

၉။ သပ္ပင်္ဂပဉှော

၉။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘သပ္ပဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, သပ္ပေါ ဥရေန ဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပညာယ စရိတဗ္ဗံ, ပညာယ စရမာနဿ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနော စိတ္တံ ဉာယေ စရတိ, ဝိလက္ခဏံ ဝိဝဇ္ဇေတိ, သလက္ခဏံ ဘာဝေတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သပ္ပဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သပ္ပေါ စရမာနော ဩသဓံ ပရိဝဇ္ဇေန္တော စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဒုစ္စရိတံ ပရိဝဇ္ဇေန္တေန စရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သပ္ပဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, သပ္ပေါ မနုဿေ ဒိသွာ တပ္ပတိ [မနုဿံ ဒိသွာ ကမ္ပတိ (က။)] သောစတိ စိန္တယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ မဟာရာဇ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကုဝိတက္ကေ, ဝိတက္ကေတွာ အရတိံ ဥပ္ပါဒယိတွာ တပ္ပိတဗ္ဗံ သောစိတဗ္ဗံ စိန္တယိတဗ္ဗံ ‘ပမာဒေန မေ ဒိဝသော ဝီတိနာမိတော, န သော ပုန သက္ကာ လဒ္ဓု’န္တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, သပ္ပဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဘလ္လာဋိယဇာတကေ ဒွိန္နံ ကိန္နရာနံ –

‘‘‘မယေကရတ္တံ [ယမေကရတ္တိံ (သီ။ ပီ။)] ဝိပ္ပဝသိမှ လုဒ္ဒ, အကာမကာ အညမညံ သရန္တာ၊

တမေကရတ္တံ [တမေကရတ္တိံ (သီ။ ပီ။)] အနုတပ္ပမာနာ, သောစာမ ‘သာ ရတ္တိ ပုန နဟေဿတီ’’’တိ။

သပ္ပင်္ဂပဉှော နဝမော။

စာ-၃၉၂

၁၀။ အဇဂရင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘အဇဂရဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, အဇဂရော မဟတိမဟာကာယော ဗဟူပိ ဒိဝသေ ဦနူဒရော ဒီနတရော ကုစ္ဆိပူရံ အာဟာရံ န လဘတိ, အပရိပုဏ္ဏော ယေဝ ယာဝဒေဝ သရီရယာပနမတ္တကေန ယာပေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနော ယောဂါဝစရဿ ဘိက္ခာစရိယပ္ပသုတဿ ပရပိဏ္ဍမုပဂတဿ ပရဒိန္နပ္ပါဋိကင်္ခိဿ သယံဂါဟပ္ပဋိဝိရတဿ ဒုလ္လဘံ ဥဒရပရိပူရံ အာဟာရံ, အပိ စ အတ္ထဝသိကေန ကုလပုတ္တေန စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ အဘုဉ္ဇိတွာ အဝသေသံ ဥဒကေန ပရိပူရေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အဇဂရဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘အလ္လံ သုက္ခံ ဝါ ဘုဉ္ဇန္တော, န ဗာဠှံ သုဟိတော သိယာ၊

ဦနူဒရော မိတာဟာရော, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ။

‘‘‘စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ, အဘုတွာ ဥဒကံ ပိဝေ၊

အလံ ဖာသု ဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော’’’တိ။

အဇဂရင်္ဂပဉှော ဒသမော။

သီဟဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကေသရီ စက္ကဝါကော စ, ပေဏာဟိ ဃရကပေါတကော၊

ဥလူကော သတပတ္တော စ, ဝဂ္ဂုလိ စ ဇလူပိကာ၊

သပ္ပေါ အဇဂရော စေဝ, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ။

စာ-၃၉၃

၆။ မက္ကဋကဝဂ္ဂေါ

၁။ ပန္ထမက္ကဋကင်္ဂပဉှော

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပန္ထမက္ကဋကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပန္ထမက္ကဋကော ပန္ထေ မက္ကဋဇာလဝိတာနံ ကတွာ ယဒိ တတ္ထ ဇာလကေ လဂ္ဂတိ ကိမိ ဝါ မက္ခိကာ ဝါ ပဋင်္ဂေါ ဝါ, တံ ဂဟေတွာ ဘက္ခယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဆသု ဒွါရေသု သတိပဋ္ဌာနဇာလဝိတာနံ ကတွာ ယဒိ တတ္ထ ကိလေသမက္ခိကာ ဗဇ္ဈန္တိ, တတ္ထေဝ ဃာတေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပန္ထမက္ကဋကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန အနုရုဒ္ဓေန –

‘‘‘စိတ္တံ နိယမေ ဆသု ဒွါရေသု, သတိပဋ္ဌာနဝရုတ္တမေ၊

ကိလေသာ တတ္ထ လဂ္ဂါ စေ, ဟန္တဗ္ဗာ တေ ဝိပဿိနာ’’’တိ။

ပန္ထမက္ကဋကင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၂။ ထနဿိတဒါရကင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ထနဿိတဒါရကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ထနဿိတဒါရကော သဒတ္ထေ လဂ္ဂတိ, ခီရတ္ထိကော ရောဒတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဒတ္ထေ လဂ္ဂိတဗ္ဗံ, သဗ္ဗတ္ထ ဓမ္မဉာဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ဥဒ္ဒေသေ ပရိပုစ္ဆာယ သမ္မပ္ပယောဂေ ပဝိဝေကေ ဂရုသံဝါသေ ကလျာဏမိတ္တသေဝနေ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ထနဿိတဒါရကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ဒီဃနိကာယဝရေ ပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တန္တေ –

‘‘‘ဣင်္ဃံ တုမှေ, အာနန္ဒ, သာရတ္ထေ [သဒတ္ထေ (သီ။ ပီ။)] ဃဋထ, သာရတ္ထေ အနုယုဉ္ဇထ၊

သာရတ္ထေ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရထာ’’’တိ။

ထနဿိတဒါရကင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

စာ-၃၉၄

၃။ စိတ္တကဓရကုမ္မင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘စိတ္တကဓရကုမ္မဿ [စိတ္တကထလကုမ္မဿ (သီ။ ပီ။)] ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, စိတ္တကဓရကုမ္မော ဥဒကဘယာ ဥဒကံ ပရိဝဇ္ဇေတွာ ဝိစရတိ, တာယ စ ပန ဥဒကံ ပရိဝဇ္ဇနာယ အာယုနာ န ပရိဟာယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပမာဒေ ဘယဒဿာဝိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ, အပ္ပမာဒေ ဂုဏဝိသေသဒဿာဝိနာ။ တာယ စ ပန ဘယဒဿာဝိတာယ န ပရိဟာယတိ သာမညာ, နိဗ္ဗာနဿ သန္တိကေ ဥပေတိ [ဌပေတိ (က။)]။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, စိတ္တကဓရကုမ္မဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ဓမ္မပဒေ –

‘‘‘အပ္ပမာဒရတော ဘိက္ခု, ပမာဒေ ဘယဒဿိ ဝါ၊

အဘဗ္ဗော ပရိဟာနာယ, နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’’တိ။

စိတ္တကဓရကုမ္မင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၄။ ပဝနင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ပဝနဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ပဝနံ နာမ အသုစိဇနံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပရေသံ အပရဒ္ဓံ ခလိတံ ပဋိစ္ဆာဒေတဗ္ဗံ န ဝိဝရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဝနဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဝနံ သုညံ ပစုရဇနေဟိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိဇာလေဟိ သဗ္ဗေဟိ စ ကိလေသေဟိ သုညေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဝနဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဝနံ ဝိဝိတ္တံ ဇနသမ္ဗာဓရဟိတံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပါပကေဟိ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ အနရိယေဟိ ပဝိဝိတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဝနဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဝနံ သန္တံ ပရိသုဒ္ဓံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သန္တေန ပရိသုဒ္ဓေန ဘဝိတဗ္ဗံ, နိဗ္ဗုတေန ပဟီနမာနေန ပဟီနမက္ခေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဝနဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ပဝနံ အရိယဇနသံသေဝိတံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အရိယဇနသံသေဝိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ပဝနဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ –

‘‘‘ပဝိဝိတ္တေဟိ အရိယေဟိ, ပဟိတတ္တေဟိ ဈာယိဘိ၊

နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယေဟိ, ပဏ္ဍိတေဟိ သဟာဝသေ’’’တိ။

ပဝနင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၅။ ရုက္ခင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ရုက္ခဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ရုက္ခော နာမ ပုပ္ဖဖလဓရော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝိမုတ္တိပုပ္ဖသာမညဖလဓာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ရုက္ခဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ရုက္ခော ဥပဂတာနမနုပ္ပဝိဋ္ဌာနံ ဇနာနံ ဆာယံ ဒေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥပဂတာနမနုပ္ပဝိဋ္ဌာနံ ပုဂ္ဂလာနံ အာမိသပ္ပဋိသန္ဓာရေန ဝါ ဓမ္မပ္ပဋိသန္ထာရေန ဝါ ပဋိသန္ထရိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ရုက္ခဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ရုက္ခော ဆာယာဝေမတ္တံ န ကရောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသတ္တေသု ဝေမတ္တတာ န ကာတဗ္ဗာ, စောရဝဓကပစ္စတ္ထိကေသုပိ အတ္တနိပိ သမသမာ မေတ္တာဘာဝနာ ကာတဗ္ဗာ, ‘ကိန္တိ ဣမေ သတ္တာ အဝေရာ အဗျာပဇ္ဇာ [အဗျာပဇ္ဈာ (သီ။)] အနီဃာ သုခီ အတ္တာနံ ပရိဟရေယျု’န္တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ရုက္ခဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ဝဓကေ ဒေဝဒတ္တမှိ, စောရေ အင်္ဂုလိမာလကေ၊

ဓနပါလေ ရာဟုလေ စ, သဗ္ဗတ္ထ သမကော မုနီ’’’တိ။

ရုက္ခင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၆။ မေဃင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘မေဃဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မေဃော ဥပ္ပန္နံ ရဇောဇလ္လံ ဝူပသမေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥပ္ပန္နံ ကိလေသရဇောဇလ္လံ ဝူပသမေတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မေဃဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မေဃော ပထဝိယာ ဥဏှံ နိဗ္ဗာပေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မေတ္တာဘာဝနာယ သဒေဝကော လောကော နိဗ္ဗာပေတဗ္ဗော။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မေဃဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မေဃော သဗ္ဗဗီဇာနိ ဝိရုဟာပေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသတ္တာနံ သဒ္ဓံ ဥပ္ပါဒေတွာ တံ သဒ္ဓါဗီဇံ တီသု သမ္ပတ္တီသု ရောပေတဗ္ဗံ, ဒိဗ္ဗမာနုသိကာသု သုခသမ္ပတ္တီသု ယာဝပရမတ္ထနိဗ္ဗာနသုခသမ္ပတ္တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မေဃဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မေဃော ဥတုတော သမုဋ္ဌဟိတွာ ဓရဏိတလရုဟေ တိဏရုက္ခလတာဂုမ္ဗဩသဓိဝနပ္ပတယော ပရိရက္ခတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယောနိသော မနသိကာရံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေန ယောနိသော မနသိကာရေန သမဏဓမ္မော ပရိရက္ခိတဗ္ဗော, ယောနိသော မနသိကာရမူလကာ သဗ္ဗေ ကုသလာ ဓမ္မာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မေဃဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မေဃော ဝဿမာနော နဒိတဠာကပေါက္ခရဏိယော ကန္ဒရပဒရသရသောဗ္ဘဥဒပါနာနိ စ ပရိပူရေတိ ဥဒကဓာရာဟိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာဂမပရိယတ္တိယာ ဓမ္မမေဃမဘိဝဿယိတွာ အဓိဂမကာမာနံ မာနသံ ပရိပူရယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မေဃဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ဗောဓနေယျံ ဇနံ ဒိသွာ, သတသဟဿေပိ ယောဇနေ၊

ခဏေန ဥပဂန္တွာန, ဗောဓေတိ တံ မဟာမုနီ’’’တိ။

မေဃင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

၇။ မဏိရတနင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘မဏိရတနဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မဏိရတနံ ဧကန္တပရိသုဒ္ဓံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဧကန္တပရိသုဒ္ဓါဇီဝေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဏိရတနဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဏိရတနံ န ကေနစိ သဒ္ဓိံ မိဿီယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပါပေဟိ ပါပသဟာယေဟိ သဒ္ဓိံ န မိဿိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဏိရတနဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မဏိရတနံ ဇာတိရတနေဟိ ယောဇီယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥတ္တမဝရဇာတိမန္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံဝသိတဗ္ဗံ, ပဋိပန္နကဖလဋ္ဌသေက္ခဖလသမင်္ဂီဟိ သောတာပန္နသကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟန္တတေဝိဇ္ဇဆဠဘိညသမဏမဏိရတနေဟိ သဒ္ဓိံ သံဝသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မဏိရတနဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ –

‘‘‘သုဒ္ဓါ သုဒ္ဓေဟိ သံဝါသံ, ကပ္ပယဝှေါ ပတိဿတာ၊

တတော သမဂ္ဂါ နိပကာ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿထာ’’’တိ။

မဏိရတနပဉှော သတ္တမော။

၈။ မာဂဝိကင်္ဂပဉှော

၈။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘မာဂဝိကဿ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကော အပ္ပမိဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အပ္ပမိဒ္ဓေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကော မိဂေသု ယေဝ စိတ္တံ ဥပနိဗန္ဓတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာရမ္မဏေသု ယေဝ စိတ္တံ ဥပနိဗန္ဓိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကော ကာလံ ကမ္မဿ ဇာနာတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပဋိသလ္လာနဿ ကာလော ဇာနိတဗ္ဗော ‘အယံ ကာလော ပဋိသလ္လာနဿ, အယံ ကာလော နိက္ခမနာယာ’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကော မိဂံ ဒိသွာ ဟာသမဘိဇနေတိ ‘ဣမံ လစ္ဆာမီ’တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာရမ္မဏေ အဘိရမိတဗ္ဗံ, ဟာသမဘိဇနေတဗ္ဗံ ‘ဥတ္တရိံ ဝိသေသမဓိဂစ္ဆိဿာမီ’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, မာဂဝိကဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ မဟာရာဇ ထေရေန မောဃရာဇေန –

‘‘‘အာရမ္မဏေ လဘိတွာန, ပဟိတတ္တေန ဘိက္ခုနာ၊

ဘိယျော ဟာသော ဇနေတဗ္ဗော, အဓိဂစ္ဆိဿာမိ ဥတ္တရိ’’’န္တိ။

မာဂဝိကင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော။

၉။ ဗာဠိသိကင်္ဂပဉှော

၉။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဗာဠိသိကဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဗာဠိသိကော ဗဠိသေန မစ္ဆေ ဥဒ္ဓရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဉာဏေန ဥတ္တရိံ သာမညဖလာနိ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာနိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗာဠိသိကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဗာဠိသိကော ပရိတ္တကံ ဝဓိတွာ ဝိပုလံ လာဘမဓိဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပရိတ္တလောကာမိသမတ္တံ ပရိစ္စဇိတဗ္ဗံ။ လောကာမိသမတ္တံ, မဟာရာဇ, ပရိစ္စဇိတွာ ယောဂီ ယောဂါဝစရော ဝိပုလံ သာမညဖလံ အဓိဂစ္ဆတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဗာဠိသိကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ရာဟုလေန –

‘‘‘သုညတဉ္စာနိမိတ္တဉ္စ, ဝိမောက္ခဉ္စာပ္ပဏိဟိတံ၊

စတုရော ဖလေ ဆဠဘိညာ, စဇိတွာ လောကာမိသံ လဘေ’’’တိ။

ဗာဠိသိကင်္ဂပဉှော နဝမော။

၁၀။ တစ္ဆကင်္ဂပဉှော

၁၀။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘တစ္ဆကဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, တစ္ဆကော ကာဠသုတ္တံ အနုလောမေတွာ ရုက္ခံ တစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဇိနသာသနမနုလောမယိတွာ သီလပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟိတွာ သဒ္ဓါဟတ္ထေန ပညာဝါသိံ ဂဟေတွာ ကိလေသာ တစ္ဆေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တစ္ဆကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, တစ္ဆကော ဖေဂ္ဂုံ အပဟရိတွာ သာရမာဒိယတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဿတံ ဥစ္ဆေဒံ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ တဒုတ္တမံ အညဒုတ္တမံ အကတမဘဗ္ဗံ အပုရိသကာရံ အဗြဟ္မစရိယဝါသံ သတ္တဝိနာသံ နဝသတ္တပါတုဘာဝံ သင်္ခါရသဿတဘာဝံ ယော ကရောတိ, သော ပဋိသံဝေဒေတိ, အညော ကရောတိ, အညော ပဋိသံဝေဒေတိ, ကမ္မဖလဒဿနာ စ ကိရိယဖလဒိဋ္ဌိ စ ဣတိ ဧဝရူပါနိ စေဝ အညာနိ စ ဝိဝါဒပထာနိ အပနေတွာ သင်္ခါရာနံ သဘာဝံ ပရမသုညတံ နိရီဟနိဇ္ဇီဝတံ [နိသတ္တနိဇီဝတံ (က။)] အစ္စန္တံ သုညတံ အာဒိယိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, တစ္ဆကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ –

‘‘‘ကာရဏ္ဍဝံ နိဒ္ဓမထ, ကသမ္ဗုံ အပကဿထ၊

တတော ပလာပေ ဝါဟေထ, အဿမဏေ သမဏမာနိနေ။

‘‘‘နိဒ္ဓမိတွာန ပါပိစ္ဆေ, ပါပအာစာရဂေါစရေ၊

သုဒ္ဓါ သုဒ္ဓေဟိ သံဝါသံ, ကပ္ပယဝှေါ ပတိဿတာ၊

တတော သမဂ္ဂါ နိပကာ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿထာ’’’တိ။

တစ္ဆကင်္ဂပဉှော ဒသမော။

မက္ကဋကဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော။

တဿုဒ္ဒါနံ –

မက္ကဋော ဒါရကော ကုမ္မော, ဝနံ ရုက္ခော စ ပဉ္စမော၊

မေဃော မဏိ မာဂဝိကော, ဗာဠိသီ တစ္ဆကေန စာတိ။

စာ-၄၀၁

၁။ ကုမ္ဘင်္ဂပဉှော

၇။ ကုမ္ဘဝဂ္ဂေါ

၁။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ကုမ္ဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကုမ္ဘော သမ္ပုဏ္ဏော န သဏတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာဂမေ အဓိဂမေ ပရိယတ္တိယံ သာမညေ ပါရမိံ ပတွာ န သဏိတဗ္ဗံ, န တေန မာနော ကရဏီယော, န ဒဗ္ဗော [ဒပ္ပေါ (သီ။)] ဒဿေတဗ္ဗော, နိဟတမာနေန နိဟတဒဗ္ဗေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ဥဇုကေန အမုခရေန အဝိကတ္ထိနာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ကုမ္ဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ –

‘‘‘ယဒူနကံ တံ သဏတိ, ယံ ပူရံ သန္တမေဝ တံ၊

အဍ္ဎကုမ္ဘူပမော [ရိတ္တကုမ္ဘူပမော (သီ။)] ဗာလော, ရဟဒေါ ပူရောဝ ပဏ္ဍိတော’’’တိ။

ကုမ္ဘင်္ဂပဉှော ပဌမော။

၂။ ကာဠာယသင်္ဂပဉှော

၂။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ကာဠာယသဿ [ကာဠဟံသဿ (က။)] ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကာဠာယသော သုပီတော [သုထိတော (က။)] ဝမတိ [ဝဟတိ (သျာ။ က။)], ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနော ယောဂါဝစရဿ မာနသံ ယောနိသော မနသိကာရေန [ယောနိသော မနသိကာရေ (သီ။ သျာ။ က။)] အပီတံ ဝမတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ကာဠာယသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ကာဠာယသော သကိံ ပီတံ ဥဒကံ န ဝမတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယော သကိံ ဥပ္ပန္နော ပသာဒေါ, န ပုန သော ဝမိတဗ္ဗော ‘ဥဠာရော သော ဘဂဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, သွာက္ခာတော ဓမ္မော, သုပ္ပဋိပန္နော သံဃော’တိ။ ‘ရူပံ အနိစ္စံ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ, သညာ အနိစ္စာ, သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, ဝိညာဏံ အနိစ္စန္တိ ယံ သကိံ ဥပ္ပန္နံ ဉာဏံ, န ပုန တံ ဝမိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ကာဠာယသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘ဒဿနမှိ ပရိသောဓိတော [ပရိသောဓိကေ (သီ။ က။)] နရော, အရိယဓမ္မေ နိယတော ဝိသေသဂူ၊

နပ္ပဝေဓတိ အနေကဘာဂသော, သဗ္ဗသော စ မုခဘာဝမေဝ သော’’’တိ။

ကာဠာယသင်္ဂပဉှော ဒုတိယော။

၃။ ဆတ္တင်္ဂပဉှော

၃။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဆတ္တဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဆတ္တံ ဥပရိ မုဒ္ဓနိ စရတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကိလေသာနံ ဥပရိ မုဒ္ဓနိ စရေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဆတ္တဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဆတ္တံ မုဒ္ဓနုပတ္ထမ္ဘံ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယောနိသော မနသိကာရုပတ္ထမ္ဘေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဆတ္တဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဆတ္တံ ဝါတာတပမေဃဝုဋ္ဌိယော ပဋိဟနတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နာနာဝိဓဒိဋ္ဌိပုထုသမဏဗြာဟ္မဏာနံ [မဟာဝါတ (က။)] မတဝါတတိဝိဓဂ္ဂိသန္တာပကိလေသဝုဋ္ဌိယော ပဋိဟန္တဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဆတ္တဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာပိ ဆတ္တံ ဝိပုလံ, အစ္ဆိဒ္ဒံ ထိရသံဟိတံ၊

ဝါတာတပံ နိဝါရေတိ, မဟတီ မေဃဝုဋ္ဌိယော။

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တောပိ, သီလဆတ္တဓရော သုစိ၊

ကိလေသဝုဋ္ဌိံ ဝါရေတိ, သန္တာပတိဝိဓဂ္ဂယော’’’တိ။

ဆတ္တင်္ဂပဉှော တတိယော။

စာ-၄၀၃

၄။ ခေတ္တင်္ဂပဉှော

၄။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ခေတ္တဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ခေတ္တံ မာတိကာသမ္ပန္နံ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သုစရိတဝတ္တပ္ပဋိဝတ္တမာတိကာသမ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ခေတ္တဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ခေတ္တံ မရိယာဒါသမ္ပန္နံ ဟောတိ, တာယ စ မရိယာဒါယ ဥဒကံ ရက္ခိတွာ ဓညံ ပရိပါစေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလဟိရိမရိယာဒါသမ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံ, တာယ စ သီလဟိရိမရိယာဒါယ သာမညံ ရက္ခိတွာ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ခေတ္တဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ခေတ္တံ ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နံ ဟောတိ, ကဿကဿ ဟာသဇနကံ အပ္ပမ္ပိ ဗီဇံ ဝုတ္တံ ဗဟု ဟောတိ, ဗဟု ဝုတ္တံ ဗဟုတရံ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နေန ဝိပုလဖလဒါယိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ, ဒါယကာနံ ဟာသဇနကေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ယထာ အပ္ပံ ဒိန္နံ ဗဟု ဟောတိ, ဗဟု ဒိန္နံ ဗဟုတရံ ဟောတိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ခေတ္တဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန ဥပါလိနာ ဝိနယဓရေန –

‘‘‘ခေတ္တူပမေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ဥဋ္ဌာနဝိပုလဒါယိနာ၊

ဧသ ခေတ္တဝရော နာမ, ယော ဒဒါတိ ဝိပုလံ ဖလ’’’န္တိ။

ခေတ္တင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော။

၅။ အဂဒင်္ဂပဉှော

၅။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘အဂဒဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ။ ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, အဂဒေ ကိမီ န သဏ္ဌဟန္တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မာနသေ ကိလေသာ န သဏ္ဌပေတဗ္ဗာ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အဂဒဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, အဂဒေါ ဒဋ္ဌဖုဋ္ဌဒိဋ္ဌအသိတပီတခါယိတသာယိတံ သဗ္ဗံ ဝိသံ ပဋိဟနတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိဝိသံ သဗ္ဗံ ပဋိဟနိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, အဂဒဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘သင်္ခါရာနံ သဘာဝတ္ထံ, ဒဋ္ဌုကာမေန ယောဂိနာ၊

အဂဒေနေဝ ဟောတဗ္ဗံ, ကိလေသဝိသနာသနေ’’’တိ။

အဂဒင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော။

၆။ ဘောဇနင်္ဂပဉှော

၆။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဘောဇနဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဥပတ္ထမ္ဘော, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသတ္တာနံ မဂ္ဂုပတ္ထမ္ဘေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဘောဇနဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဗလံ ဝဍ္ဎေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပုညဝဍ္ဎိယာ ဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဘောဇနဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဘိပတ္ထိတံ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗလောကာဘိပတ္ထိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဘောဇနဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန –

‘‘‘သံယမေန နိယမေန, သီလေန ပဋိပတ္တိယာ၊

ပတ္ထိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ, သဗ္ဗလောကဿ ယောဂိနာ’’’တိ။

ဘောဇနင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော။

စာ-၄၀၅

၇။ ဣဿာသင်္ဂပဉှော

၇။ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ‘ဣဿာသဿ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ, ကတမာနိ တာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ဣဿာသော သရေ ပါတယန္တော ဥဘော ပါဒေ ပထဝိယံ ဒဠှံ ပတိဋ္ဌာပေတိ, ဇဏ္ဏုအဝေကလ္လံ ကရောတိ, သရကလာပံ ကဋိသန္ဓိမှိ ဌပေတိ, ကာယံ ဥပတ္ထဒ္ဓံ ကရောတိ, ဒွေ ဟတ္ထေ သန္ဓိဋ္ဌာနံ အာရောပေတိ, မုဋ္ဌိံ ပီဠယတိ, အင်္ဂုလိယော နိရန္တရံ ကရောတိ, ဂီဝံ ပဂ္ဂဏှာတိ, စက္ခူနိ မုခဉ္စ ပိဒဟတိ, နိမိတ္တံ ဥဇုံ ကရောတိ, ဟာသမုပ္ပါဒေတိ ‘ဝိဇ္ဈိဿာမီ’တိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလပထဝိယံ ဝီရိယပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ, ခန္တိသောရစ္စံ အဝေကလ္လံ ကာတဗ္ဗံ, သံဝရေ စိတ္တံ ဌပေတဗ္ဗံ, သံယမနိယမေ အတ္တာ ဥပနေတဗ္ဗော, ဣစ္ဆာ မုစ္ဆာ ပီဠယိတဗ္ဗာ, ယောနိသော မနသိကာရေ စိတ္တံ နိရန္တရံ ကာတဗ္ဗံ, ဝီရိယံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ဆ ဒွါရာ ပိဒဟိတဗ္ဗာ, သတိ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗာ, ဟာသမုပ္ပါဒေတဗ္ဗံ ‘သဗ္ဗကိလေသေ ဉာဏနာရာစေန ဝိဇ္ဈိဿာမီ’တိ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသော အာဠကံ ပရိဟရတိ ဝင်္ကဇိမှကုဋိလနာရာစဿ ဥဇုကရဏာယ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ သတိပဋ္ဌာနအာဠကံ ပရိဟရိတဗ္ဗံ ဝင်္ကဇိမှကုဋိလစိတ္တဿ ဥဇုကရဏာယ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသော လက္ခေ ဥပါသေတိ, ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ။ ကထံ မဟာရာဇ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ? အနိစ္စတော ဥပါသိတဗ္ဗံ, ဒုက္ခတော ဥပါသိတဗ္ဗံ, အနတ္တတော ဥပါသိတဗ္ဗံ, ရောဂတော…ပေ… ဂဏ္ဍတော…ပေ… သလ္လတော…ပေ… အဃတော…ပေ… အာဗာဓတော…ပေ… ပရတော…ပေ… ပလောကတော…ပေ… ဤတိတော…ပေ… ဥပဒ္ဒဝတော…ပေ… ဘယတော…ပေ… ဥပသဂ္ဂတော…ပေ… စလတော…ပေ… ပဘင်္ဂုတော…ပေ… အဒ္ဓုဝတော…ပေ… အတာဏတော…ပေ… အလေဏတော…ပေ… အသရဏတော…ပေ… ရိတ္တတော…ပေ… တုစ္ဆတော…ပေ… သုညတော…ပေ… အာဒီနဝတော…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မတော…ပေ… အသာရတော …ပေ… အဃမူလတော…ပေ… ဝဓကတော…ပေ… ဝိဘဝတော…ပေ… သာသဝတော…ပေ… သင်္ခတတော…ပေ… မာရာမိသတော…ပေ… ဇာတိဓမ္မတော…ပေ… ဇရာဓမ္မတော…ပေ… ဗျာဓိဓမ္မတော…ပေ… မရဏဓမ္မတော…ပေ… သောကဓမ္မတော…ပေ… ပရိဒေဝဓမ္မတော…ပေ… ဥပါယာသဓမ္မတော…ပေ… သံကိလေသဓမ္မတော…ပေ… ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။

‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသော သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သာယံ ပါတံ အာရမ္မဏေ ဥပါသိတဗ္ဗံ။ ဣဒံ, မဟာရာဇ, ဣဿာသဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ ဘာသိတမ္ပေတံ, မဟာရာဇ, ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာ ဣဿာသကော နာမ, သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ၊

ဥပါသနံ အရိဉ္စန္တော [န ရိစ္ဆန္တော (သီ။ က။)], လဘတေ ဘတ္တဝေတနံ။

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တောပိ, ကရောတိ ကာယုပါသနံ၊

ကာယုပါသနံ အရိဉ္စန္တော, အရဟတ္တမဓိဂစ္ဆတီ’’’တိ။

ဣဿာသင်္ဂပဉှော သတ္တမော။

ကုမ္ဘဝဂ္ဂေါ သတ္တမော [ဣတော ပရံ ရာဇင်္ဂပဉှာဒိကာ အဋ္ဌတိံသ ပဉှာ ဝိနဋ္ဌာ, ယေဟိ တာ ဒိဋ္ဌာ,§တေဟိ နော အာရောစေတဗ္ဗာ ပုန မုဒ္ဒါပနကာလေ ပက္ခိပနတ္ထာယာတိ (န, ဗု, သ)]။

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကုမ္ဘော စ ကာဠာယသော စ, ဆတ္တံ ခေတ္တဉ္စ အဂဒေါ၊

ဘောဇနေန စ ဣဿာသော, ဝုတ္တံ ဒါနိ ဝိဒူဟီတိ။

ဩပမ္မကထာပဉှော နိဋ္ဌိတော။

စာ-၄၀၇

နိဂမနံ

ဣတိ ဆသု ကဏ္ဍေသု ဗာဝီသတိဝဂ္ဂပတိမဏ္ဍိတေသု ဒွါသဋ္ဌိအဓိကာ ဒွေသတာ ဣမသ္မိံ ပေါတ္ထကေ အာဂတာ မိလိန္ဒပဉှာ သမတ္တာ, အနာဂတာ စ ပန ဒွါစတ္တာလီသာ ဟောန္တိ, အာဂတာ စ အနာဂတာ စ သဗ္ဗာ သမောဓာနေတွာ စတူဟိ အဓိကာ တိသတပဉှာ ဟောန္တိ, သဗ္ဗာဝ မိလိန္ဒပဉှာတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ။

ရညော စ ထေရဿ စ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာဝသာနေ စတုရာသီတိသတသဟဿယောဇနဗဟလာ ဥဒကပရိယန္တံ ကတွာ အယံ မဟာပထဝီ ဆဓာ ကမ္ပိတ္ထ, ဝိဇ္ဇုလ္လတာ နိစ္ဆရိံသု, ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗပုပ္ဖဝဿံ ပဝဿိံသု, မဟာဗြဟ္မာ သာဓုကာရမဒါသိ, မဟာသမုဒ္ဒကုစ္ဆိယံ မေဃတ္ထနိတနိဂ္ဃေါသော ဝိယ မဟာဃောသော အဟောသိ, ဣတိ သော မိလိန္ဒော ရာဇာ စ ဩရောဓဂဏာ စ သိရသာ အဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဝန္ဒိံသု။

မိလိန္ဒော ရာဇာ အတိဝိယ ပမုဒိတဟဒယော သုမထိတမာနဟဒယော ဗုဒ္ဓသာသနေ သာရမတိနော ရတနတ္တယေ သုနိက္ကင်္ခေါ နိဂ္ဂုမ္ဗော နိတ္ထဒ္ဓေါ ဟုတွာ ထေရဿ ဂုဏေသု ပဗ္ဗဇ္ဇာသု ပဋိပဒါဣရိယာပထေသု စ အတိဝိယ ပသန္နော ဝိဿတ္ထော နိရာလယော နိဟတမာနတ္ထမ္ဘော ဥဒ္ဓဋဒါဌော ဝိယ ဘုဇဂိန္ဒော ဧဝမာဟ ‘‘သာဓု, ဘန္တေ နာဂသေန, ဗုဒ္ဓဝိသယော ပဉှော တယာ ဝိသဇ္ဇိတော, ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဌပေတွာ ဓမ္မသေနာပတိံ သာရိပုတ္တတ္ထေရံ အညော တယာ သဒိသော ပဉှဝိသဇ္ဇနေ နတ္ထိ, ခမထ, ဘန္တေ နာဂသေန, မမ အစ္စယံ, ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ နာဂသေန, ဓာရေထ အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ။

တဒါ ရာဇာ သဟ ဗလကာယေဟိ နာဂသေနတ္ထေရံ ပယိရုပါသိတွာ မိလိန္ဒံ နာမ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ ထေရဿ နိယျာတေတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ နာဂသေနံ ကောဋိသတေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပရိစရိ, ပုနပိ ထေရဿ ပညာယ ပသီဒိတွာ ပုတ္တဿ ရဇ္ဇံ နိယျာတေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ, တေန ဝုတ္တံ –

‘‘ပညာ ပသတ္ထာ လောကသ္မိံ, ကတာ သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိယာ၊

ပညာယ ဝိမတိံ ဟန္တွာ, သန္တိံ ပပ္ပေါန္တိ ပဏ္ဍိတာ။

ယသ္မိံ ခန္ဓေ ဌိတာ ပညာ, သတိ တတ္ထ အနူနကာ၊

ပူဇာ ဝိသေသဿာဓာရော, အဂ္ဂေါ သေဋ္ဌော [သော ဝ (ပီ။)] အနုတ္တရော၊

တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ ဟိတမတ္တနော [အတ္ထမတ္တနော (ပီ။)]၊

ပညဝန္တံဘိပူဇေယျ, စေတိယံ ဝိယ သာဒရော’’တိ [ပူဇိယန္တိ (ပီ။) ဣတော ပရံ တိဿော ဂါထာယော သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]။

လင်္ကာယံ ဒေါဏိနဂရေ, ဝသတာ ဒေါဏိနာမိနာ၊

မဟာထေရေန လေခိတွာ, သုဋ္ဌပိတံ ယထာသုတံ၊

မိလိန္ဒရာဇပဉှော စ, နာဂသေနဝိသဇ္ဇနံ၊

မိလိန္ဒော ဟိ မဟာပညော, နာဂသေနော သုပဏ္ဍိတော၊

ဣမိနာ ပုညကမ္မေန, ဣတော ဂစ္ဆာမိ တုဿိတံ၊

မေတ္တေယျံနာဂတေ ပဿေ, သုဏေယျံ ဓမ္မမုတ္တမန္တိ။

မိလိန္ဒပဉှော နိဋ္ဌိတော။

အရင်းအမြစ်များ

မြန်မာပြန်
ပါဠိတော် မြန်မာပြန် — Ven. Ashin Neminda's MyanmarTipitaka Micro collection