ပေဋကောပဒေသပါဠိ

တတ္ထ ကတမော သမာရောပနော? ဆန္နမတိဝဿတီတိ ဝေမတိ ပဿတီတိ ဆန္နံ ယံ ပရိဂ္ဂဟိတုံ ယံ အဒေသိတုံ အပ္ပဿုတံ ယံ ကထံကထာ ဝိဘူတေန အကုသလမူလေန ယံ တဏှာယ စ တေ ဝဍ္ဎတိ ဒေါသာတိ သန္နိတွာ တေ အပ္ပသက္ခယေန သင်္ခါရာ။ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ ယာဝ ဇရာမရဏံ, အယံ သမာရောပနော။ ယံ ပုန တထာ ဒေသနာ, တဿေဝ အကုသလာ ဓမ္မာ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လတမာပဇ္ဇတိ တဿ သင်္ခါရာ နိရောဓာ, အယံ သမာရောပနော။

၁၀၂။ စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာ [ပဿ အ။ နိ။ ၄။၈၅] တမော တမပရာယနောတိ…ပေ… တတ္ထ ကတမော ဝုစ္စတေ တမော နာမ? ယော တမော အန္ဓကာရော, ယထာ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ ‘‘ယထာ အန္ဓကာရေ တသ္မိံ ဘယာနကေ သကမ္ပိဓာတုပုရိသော န ပဿတိ, ဧဝမေဝ အညာဏတော တမောပနန္ဓကာရော ပါပကသကမ္မသဝိပါကံ န သဒ္ဓေါ ဟောတိ။ ဣတိ ဧဝံ လက္ခဏတာ အညာဏံ တမော အဝိဇ္ဇာ မောဟော, ယေန သတ္တာ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဣတိ ဝုစ္စတိ တမောတိ။ သော တိဏ္ဏံ စက္ခူနံ တမော မံသစက္ခုနော ဒိဗ္ဗစက္ခုနော ပညာစက္ခုနော, ဣမေသံ စက္ခူနံ ဣဓ တမော နိဒ္ဒိသိယတိ အညာဏန္တိ။ တတ္ထ ကတမံ အညာဏံ အဒဿနံ? အထ နိဿယေ ယံ ပုဗ္ဗန္တေ အညာဏံ အပရန္တေ အညာဏံ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တေ အညာဏံ ဟေတုမှိ အညာဏံ ပစ္စယမှိ အညာဏံ တဿ အညာဏိနော သမာဓိဘူတဿ ဧသော နိဿန္ဒော။ ယံ န ဇာနာတိ ဣဒံ သေဝိတဗ္ဗံ ဣဒံ န မနသိကာတဗ္ဗန္တိ။ သော တေန တမေန နိဒ္ဒိသိယတိ တမောပိ ယထာ ဝုစ္စတိ။ မူဠှောတိ ဧဝံ စေတနာ။ တေန တမေန သော ပုဂ္ဂလော ဝုစ္စတိ။ တမောတိ သော တေန တမေန အသမူဟတေန အသမုစ္ဆိန္နေန တပ္ပရမော ဘဝတိ တပ္ပရာယနော, အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော တမော တမပရာယနောတိ။ ပရာယနောယေဝ ဓမ္မော မနသိကာတဗ္ဗော သော တမော ဒဟတိ အညစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတိ။ တေ စဿ ဓမ္မာ နိဇ္ဈာနက္ခမန္တိ။ သော သုတမယာယ ပညာယ သမနုပဿတိ။

တတ္ထ ကတမော တမော ဇောတိပရာယနော? သော တေန ပညာဝသေန ဣရိယတိ ဧဝံ တဿေဝ ဣရိယန္တဿ ပရာယနော ဘဝတိ။ အယံ ဝုစ္စတေ ပုဂ္ဂလော တမော ဇောတိပရာယနော။

တတ္ထ ကတမော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ ဇောတိပရာယနော [ဇောတိပရာယနော (ပီ။)]? တတ္ထ ဝုစ္စတိ ဇောတိ နာမ ယံ တဿ စေ တမဿ ပဋိပက္ခေန ယေ စ ဓမ္မေ အန္တမသော ဉာဏာလောကော, သော သုဏဓမ္မော ပုဂ္ဂလော တမော ဇောတိပရာယနော, တတ္ထ ဝုစ္စတေ, ယောယံ ပုဂ္ဂလော တမော ဇောတိပရာယနော, သော ယဒိ တထာရူပံ ကလျာဏမိတ္တံ ပဋိလဘတိ, ယော နံ အကုသလတော စ နိဝါရေတိ ဘာဝိတကုသလတာဝ ဘာဝီ နိယောဇေတီတိ။ ဧဝဉ္စ သဒ္ဓမ္မံ ဒေသေတိ။ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ, ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သာဝဇ္ဇာ, ဣမေ ဓမ္မာ အနဝဇ္ဇာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သေဝိတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န သေဝိတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဘဇိတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဘဇိတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ မနသိကာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န မနသိကာတဗ္ဗာတိ။ ပစ္စတေ သညာယ ယထာ သညာယတိ သတိန္ဒြိယာနိ, သော ဧဝံ ပဇာနာတိ။ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ, ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သာဝဇ္ဇာ, ဣမေ ဓမ္မာ အနဝဇ္ဇာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သေဝိတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န သေဝိတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဘာဝေတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ မနသိကာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န မနသိကာတဗ္ဗာတိ။ သော တေ ဓမ္မေ သုသုယျတိ, သောတံ ဩဒဟတိ, အညံ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတိ, တေ စဿ ဓမ္မာ နိဇ္ဈာနက္ခမန္တိ, သော သုတမယာယ ပညာယ သမန္နာဂတော သော တေန ပစ္စယဝသေန ဣရိယတိ ဧဝံ တဿေဝ ဣရိယန္တိ တပ္ပရမော ဘဝတိ တပ္ပရာယနော။ အယံ ဝုစ္စတေ ပုဂ္ဂလော တမော တမပရာယနော။

တတ္ထ ကတမော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ တမပရာယနော? ဇောတိ နာမ ယာ တဿေဝ တမဿ ပဋိပက္ခေန ယေ ဓမ္မာ အန္တမသော ဉာဏာလောကော, သော ပုန ဓမ္မော။ ကတမာ ဥစ္စတေ? ပညာယတော ပဏ္ဍိတောတိ ဝုစ္စတေ, သော ဧဝံ ပဇာနာတိ။ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ, ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သာဝဇ္ဇာ, ဣမေ ဓမ္မာ အနဝဇ္ဇာ။ ဣမေ ဓမ္မာ သေဝိတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န သေဝိတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဘာဝိတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဘာဝိတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗာ။ ဣမေ ဓမ္မာ မနသိကာတဗ္ဗာ, ဣမေ ဓမ္မာ န မနသိကာတဗ္ဗာ။ ဣဓ ပန ပါပမိတ္တသံသေဝနော ပါပမိတ္တဝသာနုဂေါ အကုသလေ ဓမ္မေ အဘိဝဍ္ဎေတိ, ကုသလေ ဓမ္မေ ပဇဟတိ။ သော တေန ပမာဒေန ပစ္စယသညာ အမနသိကတွာ အဿတိအသမ္ပဇညံ အာသေဝတိ။ တယာ ယော ပဋိပက္ခော တမော, သော ပဝဍ္ဎေတိ။ သော တမာဘိဘူတော ပရာယနော တမပရမော စေဝ ဘဝတိ။ အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော ဇောတိ တမပရာယနော။

၁၀၃။ တတ္ထ ကတမော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ ဇောတိပရာယနော? တတ္ထ ဝုစ္စတေ သောယံ ပုဂ္ဂလော ကလျာဏမိတ္တဿ သန္နိဿိတော ဘဝတိ သက္ကာ သံယောဂီ ကုသလံ ဂဝေသီ, သော ကလျာဏမိတ္တေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ, ပရိပဉှယတိ? ကိံ ကုသလံ, ကိံ အကုသလံ? ကိံ သာဝဇ္ဇံ, ကိံ အနဝဇ္ဇံ? ကိံ သေဝိတဗ္ဗံ, ကိံ န သေဝိတဗ္ဗံ? ကိံ ဘာဝိတဗ္ဗံ, ကိံ န ဘာဝိတဗ္ဗံ? ကိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗံ, ကိံ န ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာတဗ္ဗံ? ကိံ မနသိကာတဗ္ဗံ, ကိံ န မနသိကာတဗ္ဗံ? ကထံ သံကိလေသော ဟောတိ, ကထံ ဝေါဒါနံ ဟောတိ? ကထံ ပဝတ္တိ ဟောတိ, ကထံ နိဝတ္တိ ဟောတိ? ကထံ ဗန္ဓော ဟောတိ, ကထံ မောက္ခော ဟောတိ? ကထံ သက္ကာယသမုဒယော ဟောတိ, ကထံ သက္ကာယနိရောဓော ဟောတိ? သော ဧတ္ထ ဒေသိတံ ယထာ ဥပဋ္ဌိတံ တထာ သမ္ပဋိပဇ္ဇန္တော သော ဧဝံ ပဇာနာတိ။ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ, ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ။ ဧဝံ…ပေ… ယာဝ ကထံ သက္ကာယသမုဒယော ဟောတိ, ကထံ သက္ကာယနိရောဓော ဟောတီတိ ဝိတ္ထာရေန ကာတဗ္ဗံ။ သော တေ ဓမ္မေ အဓိပါဋိကင်္ခါတိ ဧဝံ လက္ခဏံ ဉာဏံ ဝိဇ္ဇာ အာလောကံ ဝဍ္ဎေတိ။ သော ပုဂ္ဂလော တပ္ပရမော ဘဝတိ တပ္ပရာယနော, အယံ ဝုစ္စတေ ပုဂ္ဂလော ဇောတိ ဇောတိပရာယနော။

တတ္ထ ကတမော ပုဂ္ဂလော တမော တမပရာယနော? ယော အကုသလံ ဓမ္မံ ဒီပေတိ။ တံ ဘာဝနာယ ဟီနာသု ဂတီသု ဥပပတ္တိံ ဒဿေတိ, တပ္ပရမော ဘဝတိ တပ္ပရာယနော။ အယံ ဝုစ္စတေ ပုဂ္ဂလော တမော တမပရာယနော။

တတ္ထ ယော ပုဂ္ဂလော တမော ဇောတိပရာယနော? သော တမေန အကုသလဿ ကမ္မဿ ဝိပါကံ ဒဿေတိ။ တမေတိ ယံ စက္ခု ကလျာဏမိတ္တဿ ယေန အကုသလေ ဓမ္မေ ပဇဟတိ, ကုသလေ ဓမ္မေ အဘိဝဍ္ဎတိ။

တတ္ထ ယော စ ပဏီတာသု ဂတီသု ဥပပတ္တိံ ဒဿေတိ, တပ္ပရမော တေန ဝုစ္စတေ တမော ဇောတိပရာယနော။

တတ္ထ ယော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ တမပရာယနော? ကုသလဿ ကမ္မဝိပါကံ ဒဿေတိ။ ယံ စက္ခု ပါပမိတ္တသံသဂ္ဂေန ပါပမိတ္တုပသေဝေန ပါပမိတ္တဝသာနုဂေါ အကုသလံ ဓမ္မံ အဘိဝဍ္ဎတိ, တံ ဘာဝနာယ ဟီနာသု ဂတီသု ဥပပတ္တိံ ဒဿေတိ။ တပ္ပရမော တေန ဝုစ္စတေ ဇောတိ တမပရာယနော။

တတ္ထ ယော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ ဇောတိပရာယနော သော ဇောတိတာ ပဘာတာ [ဇောတိတဘာဝတာယ (ပီ။)] ယာဝ ပဏီတာသု ဂတီသု ဥပပတ္တိံ ဒဿေတိ။ တပ္ပရမော တေနာဟ ဇောတိ ဇောတိပရာယနော။

ဇောတိတမပရာယနေန ဒသ အကုသလာနံ ကမ္မာနံ ဥဒယံ ဒဿေတိ။ တမေန ပုဂ္ဂလေန အကုသလာနံ ကမ္မာနံ ဝိပါကံ ဒဿေတိ။ န အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိပါကံ ဒဿေတိ။ တမေန အဋ္ဌ မိစ္ဆတ္တာနိ ဒဿေတိ။ ဇောတိနာ အဋ္ဌ သမ္မတ္တာနိ ဒဿေတိ။ ဇောတိနာ တမပရာယနေန ဒသ အကုသလကမ္မပထေ ဒဿေတိ။ ဇောတိနာ ပဏီတတ္တံ ဒဿေတိ။ တမေန ဇောတိပရာယနေန အတပနီယံ ဓမ္မံ ဒဿေတိ။ ဇောတိနာ တမပရာယနေန တပနီယံ ဓမ္မံ ဒဿေတိ။ အယံ သုတ္တတ္ထော။

၁၀၄။ တတ္ထ ကတမော ဒေသနာ ဟာရော? ဣမမှိ သုတ္တေ ကိံ ဒေသိတံ? တတ္ထ ဝုစ္စတေ ဣမမှိ သုတ္တေ ကုသလာကုသလာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ။ ကုသလာကုသလာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဝိပါကော ဒေသိတော။ ဟီနပ္ပဏီတာနဉ္စ သတ္တာနံ ဂတိ နာနာကာရဏံ ဒေသိတံ။ အယံ ဒေသနာ ဟာရော။

တတ္ထ ကတမော ဝိစယော ဟာရော? အကုသလဿ ကမ္မဿ ယော ဝိပါကံ ပစ္စနုဘောတိ။ တတ္ထ ဌိတော အကုသလေ ဓမ္မေ ဥပ္ပါဒိယတိ ဝိစယန္တံ ယုဇ္ဇတိ။ ကုသလဿ ကမ္မဿ ယော ဝိပါကံ ပစ္စနုဘောတိ။ တတ္ထ ဌိတော ကုသလေ ဓမ္မေ ဥပ္ပါဒိယတိ ဝိစယန္တံ ယုဇ္ဇတိ။ အယံ ဝိစယော ယုတ္တိ စ။

တတ္ထ ကတမော ပဒဋ္ဌာနော ဟာရော? ယော ပုဂ္ဂလော ဇောတိ, သော ပစ္စဝေက္ခဏာယ ပဒဋ္ဌာနံ။ ယော ပုဂ္ဂလော တမော, သော တမာဒိန္နံ ဝါနုပဿနာယ ပဒဋ္ဌာနန္တိ ဒဿေတိ။ တမေန ဇောတိပရာယနေန အပ္ပမာဒဿ ပဒဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ, တမော အဝိဇ္ဇာယ စ ဒိဋ္ဌိယာ စ ပဒဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ။ ဇောတိနာ တမပရာယနေန ပမာဒဿ စ ဒိဋ္ဌိယာ စ ပဒဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ။ အယံ ပဒဋ္ဌာနော။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော ဟာရော? တမေန တမပရာယနေန တမောတိ အဝိဇ္ဇာယ နိဒ္ဒိဋ္ဌာယ သဗ္ဗကိလေသဓမ္မာ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ။ တမေန ဇောတိပရာယနေန ဇောတိဝိဇ္ဇာယ နိဒ္ဒိဋ္ဌာယ သဗ္ဗေ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ။ ဇောတိတမပရာယနေန ပမာဒေါ နိဒ္ဒိဋ္ဌော ဟောတိ။ တမေန ဇောတိပရာယနေန အပ္ပမာဒေါ နိဒ္ဒိဋ္ဌော ဟောတိ။ အယံ လက္ခဏော ဟာရော။

တတ္ထ ကတမော စတုဗျူဟော ဟာရော? ဣမမှိ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ သတ္တာ နီစကုလိနော, န တေ ဣမံ သုတွာ ကုသလေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တိဿန္တိ။ ယေ သတ္တာ ဥစ္စကုလိနော, တေ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ဘိယျောသော မတ္တာယ ကုသလေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တိဿန္တီတိ။ အယံ စတုဗျူဟော ဟာရော။ ဘူမိယံ ဥပဒေသော။

တတ္ထ ကတမော အာဝဋ္ဋော ဟာရော? ယာ အဝိဇ္ဇာတော ပဘူတိ တဏှာ, အယံ သမုဒယော။ ယော တမော တမပရာယနော, ဣဒံ ဒုက္ခံ။ ဣမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ ဒုက္ခဉ္စ သမုဒယော စ ဇောတိ ယေန သုတ္တေန ဓမ္မေန ပညာပိယတိ, သော ဓမ္မော ပညိန္ဒြိယဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ တေန အမောဟေန တီဏိ ကုသလမူလာနိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ သဂ္ဂဿ ပဒဋ္ဌာနံ။

တတ္ထ ကတမာ ဝိဘတ္တိ? တမော တမပရာယနောတိ န ဧကံသေန။ ကိံ ကာရဏံ? အတ္ထိ တမော စ ဘဝေါ အပရာပရိယဝေဒနီယေန စ ကုသလေန ဇောတိနာ ပုဂ္ဂလေန သဟောပတ္တိဘာဝေ။ အတ္ထိ ဇောတိ စ ဘဝေါ အပရာပရိယဝေဒနီယေန စ အကုသလေန တမေန ပုဂ္ဂလေန သဟောပတ္တိဘာဝေ ပရိဝတ္တနာ တမေသု ပဋိပက္ခောတိ ဇောတိနာ တမပရာယနော။

တတ္ထ ကတမော ဝေဝစနော? ယော တမော, သော ဧဝံ အတ္တဗျာပါဒါယ ပဋိပန္နော, သော အဿဒ္ဓါယ ဗာလော အကုသလော အဗျတ္တော အနာဒီနဝဒဿီ။ ယော ဇောတိ, သော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ပဏ္ဍိတော ကုသလော ဗျတ္တော အာဒီနဝဒဿီ။ အယံ ဝေဝစနော။

တတ္ထ ကတမာ ပညတ္တိ? သော ပုဂ္ဂလော ဝိပါကပညတ္တိယာ ပညာပိယတိ, အကုသလေ ပရိယာဒိန္နတာ ပညာပိယတိ။ ဇောတိကုသလဓမ္မုပပတ္တိပညတ္တိယာ ပညာပိယတိ ကုသလဓမ္မဝိပါကပညတ္တိယာ စာတိ။

ဩတရဏောတိ ယေ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ ယဉ္စ ဇရာမရဏံ ယာ စ အဝိဇ္ဇာ, တံ ပဒဋ္ဌာနံ, နိဒ္ဒေသေန ဝိဇ္ဇုပ္ပါဒေါ အဝိဇ္ဇာနိရောဓော ယော ယာဝ ဇရာမရဏနိရောဓော, ဣမေ ဒွေ ဓမ္မာ သင်္ခါရက္ခန္ဓပရိယာပန္နာ။ ဓမ္မဓာတု ဓမ္မာယတနဉ္စ ပဒဋ္ဌာနံ နိဒ္ဒေသေန ဓာတူသု။

တတ္ထ ကတမော သောဓနော? ဣမဿ သုတ္တဿ ဒေသိတဿ အာရမ္ဘော။ အဓိဋ္ဌာနောတိ တမောတိ ဘဂဝါ ဗြဝီတိ, န ဧကံ ပုဂ္ဂလံ ဒေသေတိ။ ယာဝတာ သတ္တာနံ ဂတိ, တတ္ထ ယေ ဒုစ္စရိတဓမ္မေန ဥပပန္နာ, တေ ဗဟုလာဓိဝစနေန တမော နိဒ္ဒိသတိ။ ယာ ဇောတိ သဗ္ဗသတ္တေသု ကုသလဓမ္မောပပတ္တိ သဗ္ဗံ တံ ဇောတီတိ အဘိလပတိ အယမေကတာ ပစ္စယော ယောနိသောမနသိကာရပညတ္တိ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ ပုဂ္ဂလာနံ။

တတ္ထ ကတမော ပရိက္ခာရော? အကုသလဿ ပါပမိတ္တတာ ပစ္စယော, အယောနိသော မနသိကာရော ဟေတု။ ကုသလဿ ကလျာဏမိတ္တတာ ပစ္စယော, ယောနိသော မနသိကာရော ဟေတု။

တတ္ထ ကတမာ သမာရောပနာတိ? ဣဓေကစ္စော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတီတိ နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ရူပေသု သဒ္ဒေသု ဂန္ဓေသု ရသေသု ဖဿေသု, သော ဥပပန္နော သဗ္ဗမှိ မာနုဿကေ ဥပဘောဂပရိဘောဂေ။ ဇောတိ ပဏီတေသု ကုသလေသု ဥပပန္နော သဗ္ဗမှိ မာနုဿကေ ဥပဘောဂပရိဘောဂေ ဥပပန္နောတိ။

၁၀၅။ တတ္ထ ကတမံ သံကိလေသဘာဂိယံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ စ သုတ္တံ? န တံ ဒဠှံ ဗန္ဓနမာဟု ဓီရာတိ ဂါထာ။ ကေန ကာရဏေန တံ ဗန္ဓနံ ဒဠှံ? စတူဟိ ကာရဏေဟိ ဣဿရိယေန သက္ကာ မောစေတုံ ဓနေန ဝါ အညေန ဝါ ယာစနာယ ဝါ ပရာယနေန ဝါ။ ယေသု စ အယံ ရာဂေါ မဏိကုဏ္ဍလေသု ပုတ္တေသု ဒါရေသု စ ယာ အပေက္ခာ, ဣဒမဿ စေတသိကဗန္ဓနံ။ တံ န သက္ကာ ဣဿရိယေန ဝါ ဓနေန ဝါ အညေန ဝါ ယာစနာယ ဝါ ပရာယနေန ဝါ မောစေတုံ။ န စ တတ္ထ ကောစိ အတ္ထိ ပါဋိဘောဂေါ။ ဣမိနာ ဗန္ဓနတော မောစယိတ္ထာတိ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ တဒိဒံ ဗန္ဓနံ ရာဂါနုသယေန စ ဆသု ဗာဟိရေသု စ အာယတနေသု ဗန္ဓတိ။ ရူပေသု ရူပတဏှာ ဗန္ဓတိ, ယာဝ ဓမ္မေသု ဓမ္မတဏှာ။ ယော ဣဓ လောကေ ဗန္ဓော ပရလောကသ္မိံ ဗန္ဓော နီယတိ။ သော ဗန္ဓော ဇာယတိ, ဗန္ဓော မီယတိ။ ဗန္ဓော အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆတိ။ န သက္ကာ မောစေတုံ အညတြ အရိယမဂ္ဂေန ဣမဉ္စ ဗန္ဓနံ။ မရဏဘာဝဉ္စ ဥပပတ္တိဘာဝဉ္စ ဘယတော ဝိဒိတွာ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟတိ။ သော ဣမံ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟိတွာ အတိက္ကမတိ။ အယဉ္စ လောကော ဣတော ပရံ ဒုတိယော။

တတ္ထ ယံ ဗန္ဓနာသင်္ခါရာနံ ပဟာနံ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဥဘယေသု ဌာနေသု ဝီရိယံ, ဂန္ဓပရိဝါတော [ဂန္ထပရိဝသော (ပီ။) ဂန္ထပရိဝုတော (က။)] သုမုနိ နောပလိမ္ပတိ။ တထေဝ ပရိဂ္ဂဟေသု ပုတ္တေသု ဒါရေသု စ အဝူဠှော သလ္လောတိ တဿေဝ တဏှာယ ပဟာနံ ဒဿေတိ။ အယံ တဏှာမူလဿ ပဟာနာ ဝရေ [အဟနာဝရေ (ပီ။), အဟနာဝရော (က။)] အပ္ပမတ္တောတိ ကာမော ပမာဒဝတ္တတိ ပဟာနာယ နေက္ခမ္မာဘိရတော အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဘဝတိ။ တဿ အာသယံ ပဟာနာယ နေဝ ဣမံ လောကံ အာသီသတိ န ပရလောကံ။ န ဣဓလောကံ နိဿိတံ, ပိယရူပံ သာတရူပံ အာကင်္ခတိ။ နာပိ ပရလောကံ နိဿိတံ ပိယရူပံ သာတရူပံ အာကင်္ခတိ, တေန ဝုစ္စတေ ‘‘နာသီသတေ လောကမိမံ ပရံ လောကဉ္စာ’’တိ။ ယံ တဿ ပဟာနံ တံ ဆေဒနံ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေသု မုနိ နိဒ္ဒိဋ္ဌော။ သော ဣဓ ဝိရောဓော အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေသု နာသီသနံ ဣဓ အနာထာ။ တထာယံ တဏှာယ တဿ ပရိဂ္ဂဟဿ ဝတ္ထုကာမဿ ဧကဂါထာယ ဧတေ သဗ္ဗေ ကာမာ ဒဿိတာ။ တေန ဘဂဝါ ဒေသေတိ ‘‘ဧတမ္ပိ ဆေတွာန ပရိဗ္ဗဇန္တိ အနပေက္ခိနော သဗ္ဗကာမေ ပဟာယာ’’တိ။ ဣမိဿာ ဂါထာယ ဒွိဓာ နိဒ္ဒေသော သံသန္ဒနနိဒ္ဒေသော စ သမယနိဒ္ဒေသော စ, ယထာ အယံ ဂါထာ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ, ဧဝံ တာယ ဂါထာယ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ ဝိသဇ္ဇနာ။ ဧဝံ ဂါထာ သဗ္ဗဂါထာသု ဗျာကရဏေသု ဝါ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ သုတ္တံ။

၁၀၆။ တတ္ထ ကတမာ ဒေသနာ? ဣမံ သုတ္တံ ကေနာဓိပ္ပါယေန ဒေသိတံ။ ယေ ရာဂစရိတာ သတ္တာ, တေ ကာမေ ပဇဟိဿန္တီတိ အယံ တတ္ထ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော။

တတ္ထ ကတမော ဝိစယော? ယဿ ဒသဝတ္ထုကာ ကိလေသာ ဥတ္တိဏ္ဏာ ဝန္တာ ဝိဒိတာ။ ကတမေ ဒသဝိဓာတိ, ကိလေသကာမာ စ ဩရမ္ဘာဂိယဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယာ စ သံယောဇနာ ဒသဝတ္ထုကာနိ အာယတနာနိ, အယံ ဝိစယော။

တတ္ထ ကတမာ ယုတ္တိ? ယေ သာရတ္တာ တေ ဂါဠှဗန္ဓနေန ဗန္ဓန္တိ အတ္ထိ ဧသာ ယုတ္တိ။

တတ္ထ ကတမော ပဒဋ္ဌာနော? သာရတ္တော မဏိကုဏ္ဍလေသု မမံကာရဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ အပေက္ခာတိ အတီတဝတ္ထုဿ သရာဂဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ ဧတမ္ပိ ဆေတွာတိ ဘာဝနာယ ပဒဋ္ဌာနံ။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော? သာရတ္တစိတ္တော မဏိကုဏ္ဍလေသု ယော အဟံကာရေ ဝိသတ္တော မမံကာရေ ဝိသတ္တော, ယော ပုတ္တဒါရေ သာရတ္တော။ ခေတ္တဝတ္ထုသ္မိံ သာရတ္တော။ အယံ လက္ခဏော ဟာရော။

တတ္ထ ကတမော စတုဗျူဟော ဟာရော? ဣဓ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော။ ယေ နိဗ္ဗာနေန ဆန္ဒိကာ ဘဝိဿန္တိ, တေ ပုတ္တဒါရေ တဏှံ ပဇဟိဿန္တိ။ အယံ တတ္ထ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော။ ဣမာနိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ။

တတ္ထ ကတမော အာဝဋ္ဋော? ယာ ပုတ္တဒါရေ တဏှာ, အယံ သမုဒယော။ ယေ ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာ, တေ ယေ စ ဗာဟိရေသု ရူပေသု ရူပပရိဂ္ဂဟော, ဣဒံ ဒုက္ခံ, ယံ တတ္ထ ဆေဒနီယံ, အယံ နိရောဓော။ ယေန ဘိဇ္ဇတိ, အယံ မဂ္ဂေါ။ ဝိဘတ္တီတိ နတ္ထိ ဝိဘတ္တိယာ ဘူမိ, ပရိဝတ္တနောတိ ပဋိပက္ခော နိဒ္ဒိဋ္ဌော။

တတ္ထ ကတမော ဝေဝစနော? နိဒ္ဒိဋ္ဌော ဝေဝစနော။ တတ္ထ ကတမော ဩတရဏော? အတ္ထိ တဏှာ ဧကော သတ္တော ဩတိဏ္ဏော တပ္ပစ္စယာ ဝိညာဏံ ယာဝ ဇရာမရဏံ။ ယာ တတ္ထ ဝေဒနာ, အယံ အဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇုပ္ပါဒါ အဝိဇ္ဇာနိရောဓော ယာဝ ဇရာမရဏနိရောဓော။

တတ္ထ ကတမော သောဓနော? သုဒ္ဓေါ ဂါထာယ အာရမ္ဘော။ တတ္ထ ကတမော အဓိဋ္ဌာနော? န တံ ဒဠှံ ဗန္ဓနမာဟု ဓီရာတိ ဧကတ္တတာယ ပညတ္တာ, န ဝေမတ္တတာယ။ စတ္တာရော ရာဂါ ကာမရာဂေါ ရူပရာဂေါ ဘဝရာဂေါ ဒိဋ္ဌိရာဂေါ စာတိ ဧကတ္တတာယ ပညတ္တာ။

တတ္ထ ကတမော ပရိက္ခာရော? ယေသံ ရာဂေါ မဏိကုဏ္ဍလေသု တဿ သုဘသညာ ဟေတု, အနုဗျဉ္ဇနသော စ နိမိတ္တဂ္ဂါဟိတာ ပစ္စယော။ ယာယ တေ ဆိန္နာနိ တဿ အသုဘသညာ ဟေတု, နိမိတ္တဂ္ဂဟဏအနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂဟဏဝိနောဒနံ ပစ္စယော။

တတ္ထ ကတမော သမာရောပနော? သာရတ္တော မဏိကုဏ္ဍလေသု သမ္မူဠှဝိဓော ဒုဋ္ဌာတိပိ ဧတမ္ပိ [ဧဝမ္ပိ (ပီ။ က။)] ဆေတွာန ပရိဗ္ဗဇန္တီတိ တံ ပရိညာတတ္ထံ ပရိဝဇ္ဇိတတ္ထံ ပဇဟိတာ, အယံ သမာရောပနော။

၁၀၇။ ယံ စေတသိကံ ယံ ပကပ္ပိတံ ဝိတ္ထာရေန ပစ္စယော, ယံ ဝါ စေတသိကံ ကာယိကံ စေတသိကံ ကမ္မံ။ ကိံကာရဏာ? စေတသိကာ ဟိ စေတနာ မနောကမ္မာတိ ဝုစ္စတေ, သာ စေတနာကမ္မံ, ယံ စေတသိကံ ဣမံ ကာယိကဉ္စ ဝါစသိကဉ္စ ဣမာနိ တီဏိ ကမ္မာနိ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ။ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မဉ္စ တာနိ ကုသလာနိ ပိယံ ကာယေန စ ဝါစာယ စ အာရဘတိ ပရာမသတိ, အယံ ဝုစ္စတိ သီလဗ္ဗတပရာမာသော။ သင်္ကပ္ပနာ တေ တိဝိဓာ သင်္ခါရာ ပုညမယာ အပုညမယာ အာနေဉ္ဇမယာ, တပ္ပစ္စယာ ဝိညာဏံ တေ အာရမ္မဏမေတံ ဟောတိ ဝိညာဏဿ ဌိတိယာ။ ယာ သုဘသညာ သုခသညာ အတ္တသညာ စ။ ဣဒံ စေတသိကံ။ ယံ ရူပူပဂံ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌတိ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပတိဋ္ဌိတံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လတံ ဂစ္ဆတိ, အယံ သင်္ကပ္ပနာ, ဣတိ ယံ ဝိညာဏဋ္ဌိတီသု ဌိတံ ပဌမာဘိနိဗ္ဗတ္တိအာရမ္မဏဝသေန ဥပါဒါနံ, ဣဒံ ဝုစ္စတိ စေတသိကန္တိ။

တတ္ထ ဌိတဿ အရူပဿ ယာ နိကန္တိ အဇ္ဈောသာနံ, ဣဒမ္ပိ သကမ္ပိတံ မနာပိကေသု ရူပေသု ပိယရူပသာတရူပေသု အာဘောဂေါ, ဣဒံ စေတသိကံ။ ယံ စေတေတိ သတ္တေသု [သတ္တသု (ပီ။)] မနာပိကေသု အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော ပဋိဃာနုသယေသု ဗျာပါဒကာယဂန္ထော သဗ္ဗေ စတ္တာရော ဂန္ထာ, အယံ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု ပဌမာဘိနိပါတော စိတ္တဿ ယာ စေတနာ ယဿ တတ္ထ အဿာဒါနုပဿိဿ အနေကာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ စိတ္တံ အရူပဝတိယော ဟောန္တိ။ ပုဂ္ဂလော ရာဂါနုဗန္ဓိဘူတော တေဟိ ကိလေသကာမေဟိ ယထာ ကာမကရဏီယော, အယံ ဝုစ္စတေ ကာမေသု ပကပ္ပနာ။ ဧဝံ သဗ္ဗေ စတ္တာရော ဩဃာ။ ယံ တေဟိ ကာမေဟိ သံယုတ္တော ဝိဟရတိ ဘာဝိတော အဇ္ဈောသန္နော, အယံ စေတနာ။ ယဿ တထာယံ အဝီတရာဂဿ အဓိဂတပေမဿ တဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ ဒုက္ခာနုပရိဝတ္တိတံ ဝိညာဏံ ဟောတိ သရိတဿ ဝယဓမ္မသမုပ္ပါဒေါ စိတ္တံ ပရိယာဒိယတိ, ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပကပ္ပိတန္တိ။

ဧကမေကဿ စေတေတိ စ ပကပ္ပေတိ စ ဝိညာဏဿ ဌိတိ ယာ ဟောတိ, သာ စ ဌိတိ ဒွိဓာ အာရမ္မဏဋ္ဌိတိ စ အာဟာရဋ္ဌိတိ စ။ တတ္ထ ယာ အာရမ္မဏဋ္ဌိတိ, အယံ နာမရူပဿ ပစ္စယော။ ယာ အာဟာရဋ္ဌိတိ ယာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိကာ ဌိတိ ယာ စ ပေါနောဘဝိကာ ဌိတိ, အယံ ဝုစ္စတိ အာရမ္မဏံ။ တံ ဟောတိ ဝိညာဏဿ ဌိတိယာ တဿ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ယာဝ ဇရာမရဏဉ္စ စေတေတိ, အထ စ ပုန ပတ္ထယတေ ယတော န ပေါနောဘဝိကာ အနာဂတဝတ္ထုမှိ, အယံ ပဋိပက္ခော နိဒ္ဒိဋ္ဌော။ န စေတေတိ န ပတ္ထယတိ အထ စ ဒူသေတီတိ ဒုဝိဓော နိဒ္ဒေသော။ အဿ ပုဗ္ဗေ ဟောတိ တံ စေတသိကံ တံ ပကပ္ပိတံ အသမူဟတံ တပ္ပစ္စယာ, အယံ ဝိညာဏဿ ဌိတိ ဟောတိ။

၁၀၈။ အထ ဝါ တဿ အနုသယာ အာဝိဘဝန္တိ တပ္ပစ္စယာ တဿ ပုနဗ္ဘဝေါ နိဗ္ဗတ္တတိ။ အထ ဝါ နံ သံကိယတေ အပ္ပေတု အာဂါရေ ဝါ, သုခုမာ ဝါ သန္တိ ဝါ န သံကိယတေ ကာမေ တံ ဧဝံ နိစ္စေသုပိ အာဂါရေသု ဇာတော ဟောတိ။ တံ နယတိ ယံ နော ကပ္ပေတုံ ဧဝံ သင်္ခါရာ စေတိတာ ပကပ္ပိတာ စ အာရမ္မဏဘူတာ ဟောန္တိ, ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပကပ္ပနာ ယဉ္စ ဝတ္ထု နိဗ္ဗတ္တံ, ဥဘောပိ ဧတေ အာရမ္မဏံ ဝိညာဏဿ တထာ စေတနာယ စ သင်္ကပ္ပနာယ စ ပတ္ထနာယ စ ဘူတာ သတ္တာ စေတေတိ စ သင်္ကပ္ပေတိ စ။ ယံ ဂဝေသနာ န စ စေတေတိ န စ သင်္ကပ္ပေတိ။ ကတမေ စ သတ္တာ ဘူတာ? ယေ စ တနုဇာတအဏ္ဍဇာပိ အဏ္ဍကာ အနုဘိန္နာ သံသေဒဇာ န စ သမ္ဘိန္နာ ဣမေ ဘူတာ။ ကတမေ သမ္ဘဝေသိနော ဂဗ္ဘဂတာ အဏ္ဍဂတာ သံသရန္တော ဣမေ န စေတေတိ န ပတ္ထေတိ န စ သင်္ကပ္ပေတိ။ အနုသယေ န စ ပုနဗ္ဘဝေါ နိဗ္ဗတ္တီတိ? ယေ ဘူတာ သတ္တာ ယေ သမ္ဘဝေသိနော, တေ ထာဝရာ။ ယေ ဝါ သတော စေတေန္တိ ပတ္ထေန္တိ စ ယေ ထာဝရာ။ တေ န စ စေတေန္တိ, န စ ပတ္ထေန္တိ, န စ သင်္ကပ္ပေန္တိ, အနုသယေန စ သံသရန္တိ။

အပရော ပရိယာယော။ ယေ အရိယပုဂ္ဂလာ သေက္ခာ, တတ္ထ တေ န စ စေတေန္တိ, န စ သင်္ကပ္ပေန္တိ, အနုသယေန ပုန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။

အပရော ပရိယာယော။ သုခုမာ ပါဏာ ဘူမိဂတာ ဥဒကဂတာ စက္ခုနော အာပါထံ နာဂစ္ဆန္တိ, တေ န စ စေတေန္တိ, န စ သင်္ကပ္ပေန္တိ, အနုသယေန စ သံသရန္တိ။

အပရော ပရိယာယော။ ဗာဟိကာ သဗ္ဗေ ဘိက္ခူ အဘိမာနိကာ, တေ န စ စေတေန္တိ, န စ ပတ္ထယန္တိ, အနုသယေန စ သံသရန္တိ, န စ စေတေန္တိ, န စ သင်္ကပ္ပေန္တိ, န စ အနုသေန္တိ။ အာရမ္မဏမ္ပေတံ န ဟောတိ ဝိညာဏဿ ဌိတိယာ။

န စ စေတေတီတိ ပရိယုဋ္ဌာနသမုဂ္ဃါတံ ဒဿေတိ။ န စ အနုသေတီတိ အနုသယသမုဂ္ဃါတံ ဒဿေတိ။ န စ စေတေတီတိ ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနံ ဒဿေတိ။ န စ အနုသေတီတိ သုခုမာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနံ ဒဿေတိ။ န စ စေတေတီတိ ယေန ဘူမိ စ န စ ပတ္ထယန္တီတိ သကဒါဂါမီ အနာဂါမီ, န စ အနုသေတီတိ အရဟံ, န စ စေတေတီတိ သီလက္ခန္ဓဿ ပဋိပက္ခေန ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ ပတ္ထယတီတိ သမာဓိက္ခန္ဓဿ ပဋိပက္ခေန ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ အနုသယတီတိ ပညာက္ခန္ဓဿ ပဋိပက္ခေန ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ စေတေတီတိ အပုညမယာနံ သင်္ခါရာနံ ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ ပတ္ထယတီတိ ပုညမယာနံ သင်္ခါရာနံ ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ အနုသေတီတိ အာနေဉ္ဇမယာနံ သင်္ခါရာနံ ပဟာနံ ဒဿေတိ, န စ စေတေတီတိ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ, န စ ပတ္ထယတီတိ အညိန္ဒြိယံ, န စ အနုသယတီတိ အညာတာဝိနော ဣန္ဒြိယံ။ န စ စေတေတီတိ မုဒုကာ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ, န စ ပတ္ထယတီတိ မဇ္ဈဣန္ဒြိယဘာဝနာ, န စ အနုသေတီတိ အဓိမတ္တာ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ။ အယံ သုတ္တတ္ထော။

၁၀၉။ တတ္ထ ကတမာ ဒေသနာ? ဣဓ သုတ္တေ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒေသိတာနိ။ ယဉ္စ စေတယိတံ ယဉ္စ ပကပ္ပိတံ အတ္ထိ ဧတံ အာရမ္မဏံ စိတ္တံ ပတိဋ္ဌတိ ဝိစိနတိ [ဝိစိနယတိ (ပီ။ က။)] ယုဇ္ဇတိ။ န စ စေတေတီတိ န စ ပတ္ထယတီတိ အတ္ထိ ဧဝံ အာရမ္မဏံ အနုသယေ ဝိညာဏမိတိ ဝိစိနိယတိ ယုဇ္ဇတိ န စ စေတေတိ န စ ပတ္ထယတိ။ အနုသယပ္ပဟာနာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိံ န ဂဝေသန္တိ, ဝိစိယန္တံ ယုဇ္ဇတိ။ အယံ ယုတ္တိဝိစယော။

တတ္ထ ကတမော ပဒဋ္ဌာနော? စေတနာ ပရိယုဋ္ဌာနံ စေတနာပရိယုဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ သင်္ကပ္ပနံ ဥပါဒါနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ အနုသယော ပရိယုဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ တေသံ ဆန္ဒရာဂဝိနာသာယ ဘာဝနာ ဘဝရာဂဿ ပဟာနံ။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော? ယံ စေတသိကန္တိ ဝေဒယိတံ ပကပ္ပိတံ ဥဂ္ဂဟိတံ ဝိညာတံ တဗ္ဗိညာဏံ အာရမ္မဏမ္ပိ ပစ္စယောပိ။

တတ္ထ ကတမော စတုဗျူဟော? ဣဓ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ ပုနဗ္ဘဝံ န ဣစ္ဆန္တိ, တေ န စေတယိဿန္တိ န စ ပတ္ထယိဿန္တီတိ, အယံ အဓိပ္ပါယော။

အာဝဋ္ဋောတိ ယာ စ စေတနာ ပတ္ထနာ စ အနုသယော စ ဝိညာဏဋ္ဌိတိပဟာနာ စ, ဣမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ။ ဝိဘတ္တီတိ နတ္ထိ ဝိဘတ္တိယာ ဘူမိ။ ပရိဝတ္တနာ ပန ပဋိပက္ခံ သုတ္တံ။

တတ္ထ ကတမော ဝေဝစနော? စေတနာ ရူပသဉ္စေတနာ ယာဝဓမ္မသဉ္စေတနာ။ ယော အနုသယော, တေ သတ္တ အနုသယာ။

ပညတ္တီတိ စေတနာပရိယုဋ္ဌာနံ ပညတ္တိယာ ပညတ္တာ။ သင်္ကပ္ပနံ ဥပါဒါနပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။ အနုသယော ဟေတုပညတ္တိယာ ပညတ္တော။ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ ဥပပတ္တိဟေတုပညတ္တိယာ ပညတ္တာ။ စေတနာ သင်္ကပ္ပနာ အနုသယော သမုစ္ဆေဒေါ ဆန္ဒရာဂဝိနယပညတ္တိယာ ပညတ္တော။ ပဌမေ ကေစိ ဒွီဟိ ပရိဝတ္တကေဟိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဣဒပ္ပစ္စယတာယ မဇ္ဈပညတ္တိ။

ဩတရဏောတိ ဒွီဟိ ပရိဝတ္တကေဟိ ဒုက္ခဉ္စ သမုဒယော စ မဇ္ဈိမကေဟိ မဂ္ဂေါ စ နိရောဓော စ။ သောဓနောတိ သုတ္တေ သုတ္တဿ အာရမ္ဘော။

အဓိဋ္ဌာနောတိ ယဉ္စေတယိတံ သဗ္ဗံ အဓိဋ္ဌာနေန ဧကတ္တာယ ပညတ္တံ။ သင်္ကပ္ပိတန္တိ ဥပါဒါနေကတ္တာယ ပညတ္တံ။ ဝိညာဏံ ဧကတ္တာယ ပညတ္တံ။

ပရိက္ခာရောတိ သုဘဉ္စ အာရမ္မဏံ အယောနိသော မနသိကာရော စေတနာ ဟေတုပစ္စယတာယ ပစ္စယော။ ဝိညာဏဿ ပတိဋ္ဌာနော ဓမ္မော အာရမ္မဏပစ္စယတာယ ပစ္စယော။ တဿ မနသိကာရော ဟေတုပစ္စယတာယ ပစ္စယော။

တတ္ထ ကတမော သမာရောပနော? ဣဒံ သုတ္တံ သညိတံ တတ္ထ စေတေတိ ဝိသဇ္ဇနာ ဣတိ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာ။ တဿ ဒိဋ္ဌိယာ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ယာဝ ဇရာမရဏံ, အယံ သမာရောပနော။ အာရမ္မဏမေတံ န ဟောတိ ဝိညာဏဿ ဌိတိယာ, ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော, နာမရူပနိရောဓာ ယာဝ ဇရာမရဏနိရောဓော။

၁၁၀။ တတ္ထ ကတမံ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ အသေက္ခဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ? အယံ လောကော [ပဿ ဥဒါ။ ၃၀ ဥဒါနေ] သန္တာပဇာတော ယာဝ ယေ ဟိ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဘဝေန ဘဝဿ ဝိပ္ပမောက္ခမာဟံသု။ သံကိလေသဘာဂိယံ ဥပဓိံ ဟိ ပဋိစ္စ ဒုက္ခမိဒံ သမ္ဘောတိ, ယာ တာ ပန တဏှာ ပဟီယန္တိ, ဘဝံ နာဘိနန္ဒတီတိ နိဗ္ဗေဓဿ နိဗ္ဗုတဿ [နိစ္စုတဿ (ပီ။ က။)] ဘိက္ခုနော အနုပါဒါယ ပုနဗ္ဘဝေါ န ဟောတိ။ ဥပစ္စဂါ သဗ္ဗဘဝါနိ တာဒီတိ အသေက္ခဘာဂိယံ။

တတ္ထ သန္တာပဇာတောတိ ရာဂဇော သန္တာပေါ ဒေါသဇော မောဟဇောတိ။ တေသံ သတ္တာနံ ဌာနံ ဒဿေတိ။ လောကော သန္တာပဇာတောတိ ဖဿော တိဝိဓော သုခဝေဒနီယော ဒုက္ခဝေဒနီယော အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယော။ တတ္ထ သုခဝေဒနီယော ဖဿော ရာဂသန္တာပေါ, ဒုက္ခဝေဒနီယော ဒေါသသန္တာပေါ, အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယော မောဟသန္တာပေါ။ ယထာ စ ဘဂဝါ အာဟ ပဌမကဿ ဝလာဟကဿ ဂေါမဂ္ဂေ [ကောမဂ္ဂေ (ပီ။ က။) ပဿ အ။ နိ။ ၃။၃၅] ယေဟိ ဂဟပတိပုတ္တ ရာဂဇေဟိ ဒေါသဇေဟိ မောဟဇေဟိ သန္တာပေဟိ ဒုက္ခံ သုပတိ, တေ မမ သန္တာပါ န သန္တိ။

ရောဂံ ဝဒတိ အတ္တတောတိ တေဟိ သန္တာပေဟိ သန္တာပိတော တိဝိဓံ ဝိပလ္လာသံ ပဋိလဘတိ သညာဝိပလ္လာသံ စိတ္တဝိပလ္လာသံ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသံ။ တတ္ထ အသုဘေ သုဘန္တိ သညာဝိပလ္လာသော။ ဒုက္ခေ သုခန္တိ စိတ္တဝိပလ္လာသော။ အနိစ္စေ နိစ္စန္တိ အနတ္တနိ အတ္တာတိ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသော။

ယထာ စိတ္တဿ ဝိပလ္လာသော သညာဒိဋ္ဌိတေ တိဝိဓာ ဝိတက္ကာ – စိတ္တဝိတက္ကော ဝိပလ္လာသော သညာဝိတက္ကော ဝိပလ္လာသော ဒိဋ္ဌိဝိတက္ကော ဝိပလ္လာသောပိ။ တတ္ထ အဝိဇ္ဇာ ဝိပလ္လာသော ဂေါစရာ ဂတိပတေယျဘူမိ, ယထာ ဟိ တံ သဉ္ဇာနာတိ ယထာ ဝိဇာနာတိ ယထာ သဉ္ဇာနာတိ စ ဝိဇာနာတိ စ။ ယထာ ခန္တိ စေတေတိ ဣမေ စတ္တာရော ဝိပလ္လာသာ သတ္တာ ယေဟိ စတုဗ္ဗိဓံ အတ္တဘာဝဝတ္ထုံ ရောဂဘူတံ ဂဏ္ဍဘူတံ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဝဒန္တိ။ ရောဂံ ဝဒတိ အတ္တတောတိ အယံ အာဝဋ္ဋော။ ယေန ယေန ဟိ မညတိ တတော တံ ဟောတိ အညထာတိ သုဘန္တိ မညတိ န တထာ ဟောတိ။ ဧဝံ သုခန္တိ နိစ္စံ အတ္တာတိ သော အညထာ ဘဝမေဝ သန္တံ အနာဂတံ ဘဝံ ပတ္ထယတိ, တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ဘဝရာဂေါ’’တိ။ ဘဝမေဝါဘိနန္ဒတိ, ယံ အဘိနန္ဒတိ, တံ ဒုက္ခန္တိ ပဉ္စက္ခန္ဓေ နိဒ္ဒိသိယတိ။ ယဉ္စ တပ္ပစ္စယာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခံ တဿ ဟိ ဘာဝေဿတိ။ ဧတ္တာဝတာ သံကိလေသော ဟောတိ။ ပဟာနတ္ထံ ခေါ ပန ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ။ တိဏ္ဏံ သန္တာပါနံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဟောတိ။

ဥပဓိံ ဟိ ပဋိစ္စ ဒုက္ခမိဒံ ဘဝတီတိ ယေ ဘဝမေဝါဘိနန္ဒန္တိ ယဿ ဘာဝေဿတိ, တံ ဒုက္ခံ တဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနမာဟ။ သဗ္ဗသော ဥပါဒါနဉ္စ ယံ နတ္ထိ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝေါတိ စတ္တာရော ဝိပလ္လာသာ ယထာ နိဒ္ဒိဋ္ဌဥပါဒါနမာဟ။ တဿ ပဌမော ဝိပလ္လာသော ကာမုပါဒါနံ, ဒုတိယံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ, တတိယံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ, စတုတ္ထံ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ, တေသံ ယော ခယော နတ္ထိ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝေါ ဥပဓိ နိဒါနံ ဒုက္ခနိရောဓမာဟ။ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ဝိဘဝတဏှာ န ဟောတိ။ ဝိဘဝံ နာဘိနန္ဒတီတိ ဒဿနဘူမိံ မန္တေတိ သဗ္ဗသော တဏှက္ခယံ နိဗ္ဗာနန္တိ ဒွေ ဝိမုတ္တိယော ကထေတိ ရာဂဝိရာဂဉ္စ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂဉ္စ။ တဿ ဘိက္ခုနောတိ အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတုံ မန္တေတိ။ အယံ သုတ္တဿ အတ္ထနိဒ္ဒေသော။

၁၁၁။ တတ္ထ ကတမော ဝိစယော? ယဿ ယတ္ထ ပရိဠာဟေတိ တဿ ပရိဍယှန္တဿ သော ယထာဘူတံ နတ္ထိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ စ, အယံ ဝိစယော စ ယုတ္တိ စ။ ပဒဋ္ဌာနော ရာဂဇော ပရိဠာဟော သုခိန္ဒြိယဿ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ စ ပဒဋ္ဌာနံ။ ဒေါသဇော ပရိဠာဟော သုခိန္ဒြိယဿ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ စ ပဒဋ္ဌာနံ။ မောဟဇော ပရိဠာဟော ဥပေက္ခိန္ဒြိယဿ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ စ ပဒဋ္ဌာနံ။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော ဟာရော? ဖဿပရေတော ဝေဒနာပရေတော သညာပရေတောပိ သင်္ခါရပရေတောပိ ယေန ယေန မညတိ ယဒိ သုဘနိမိတ္တေန ယဒိ သုခနိမိတ္တေန ယဒိ နိစ္စနိမိတ္တေန ယဒိ အတ္တနိမိတ္တေန အသုဘေ သုဘန္တိ မညတိ, ဧဝံ သဗ္ဗံ ရာဂဇေ ပရိဠာဟေ ဝုတ္တေ စတ္တာရော ပရိဠာဟာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ။ ရာဂဇော ဒေါသဇော မောဟဇော ဒိဋ္ဌိဇော စ ရာဂံ ဝဒါမီတိ အတ္တတော ဝဒတိ။ သဗ္ဗာနိ ပန္နရသ ပဒါနိ အနိစ္စံ ဒုက္ခန္တိ။

တတ္ထ ကတမော စတုဗျူဟော? ဣဓ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ ပရိဠာဟေန န အစ္ဆန္တိ တေ ဘဝံ နာဘိနန္ဒန္တိ။ ယေ ဘဝံ နာဘိနန္ဒန္တိ, တေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿန္တိ။ အယံ အဓိပ္ပါယော။

တတ္ထ ကတမော အာဝဋ္ဋော? သံကိလေသဘာဂိယေန ဒုက္ခဉ္စ သမုဒယဉ္စ နိဒ္ဒိသတိ။ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယေန မဂ္ဂဉ္စ နိရောဓဉ္စ။

တတ္ထ ကတမာ ဝိဘတ္တိ? သန္တာပဇာတော ရောဂဇာတော ရောဂံ ဝဒတိ အတ္တတော တံ န ဧကံသေန ဟောတိ အမနသိကာရာ သန္တာပဇာတော ခေါ န စ ရောဂံ အတ္တတော ဝဒတိ။

တတ္ထ ကတမော ပရိဝတ္တနော? ပက္ခပဋိပက္ခနိဒဿနတ္ထံ ဘူမိ ပရိဝတ္တနာယ။

တတ္ထ ကတမော ဝေဝစနော ဟာရော? ရောဂဉ္စ အတ္တတော ဝဒတိ သလ္လံ အတ္တတော ဝဒတိ။ ပန္နရသ ပဒါနိ သဗ္ဗာနိ ဝတ္တဗ္ဗာနိ။

တတ္ထ ကတမာ ပညတ္တိ? သန္တာပဇာတောတိ ဒေါမနဿပဒဋ္ဌာနံ။ သဗ္ဗေ ဝစနပညတ္တိယာ ပညပေတိ။ ရောဂံ ဝဒတိ အတ္တတော ဝိပလ္လာသော သံကိလေသပညတ္တိယာ ပညပေတိ။ ယံ နာဘိနန္ဒတိ, တံ ဒုက္ခန္တိ ဝိပလ္လာသနိက္ခေပပညတ္တိယာ ပညတ္တာ။ တေ အကတသတ္တာ လောကာ မဇ္ဈေန ဝေမတ္တတာယ ပညတ္တာ။

တတ္ထ ကတမော ဩတရဏော? သန္တာပဇာတောတိ တီဏိ အကုသလမူလာနိ, တေ သင်္ခါရာ သင်္ခါရက္ခန္ဓပရိယာပန္နာ, ဓာတူသု ဓမ္မဓာတု, အာယတနေသု ဓမ္မာယတနံ။ ဣန္ဒြိယေသု ဣတ္ထိန္ဒြိယံ ပုရိသိန္ဒြိယဉ္စ ပဒဋ္ဌာနံ။

တတ္ထ ကတမော သောဓနော? သုဒ္ဓေါ သုတ္တဿ အာရမ္ဘော။

တတ္ထ ကတမော အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော? ပရိဠာဟောတိ ယေ သတ္တာ လောကာ ဧကတ္တပညတ္တိယာ ပညတ္တာ, တေ အကတသတ္တာ လောကာ မဇ္ဈေန ဝေမတ္တတာယ ပညတ္တာ။

တတ္ထ ကတမော ပရိက္ခာရော? သန္တာပဇာတောတိ အယောနိသော မနသိကာရော ဟေတု, ဝိပလ္လာသဉ္စ ပစ္စယော။ တတ္ထ ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ အတ္တာ အဘိနိဝိဋ္ဌာ စိတ္တဉ္စ စေတသိကဉ္စ ဓမ္မေ ဥဘယာနိ တဿ ဝိပရီတေန ပရာမသတော။ အပရော ပရိယာယော, စေတသိကေဟိ ဓမ္မေဟိ အတ္တသညာ အနတ္တသညာ သမုဂ္ဃါတေတိ။ အပရော ပရိယာယော။ အနိစ္စသညာ စေတသိကေသု ဓမ္မေသု, န တု အတ္တသညာ။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ စိတ္တန္တိ ဝါ မနောတိ ဝါ ဝိညာဏန္တိ ဝါ ဣဒံ ဒီဃရတ္တံ အဗ္ဘုဂ္ဂတံ ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ။ တတ္ထ စေတသိကာ ဓမ္မာနုပဿနာ ဧသာပိ ဓမ္မသညာ။ တဿ ကော ဟေတု, ကော ပစ္စယော? အဟံကာရော ဟေတု, မမံကာရော ပစ္စယော။

တတ္ထ ကတမော သမာရောပနော? အယံ လောကော သန္တာပဇာတောတိ အကုသလံ မန္တေတိ ဝိညာဏံ နာမရူပဿ ပစ္စယော ယာဝ ဇရာမရဏန္တိ, အယံ သမာရောပနော။

၁၁၂။ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ, သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ အကုသလမူလာနံ ပဟာနံ။ တတ္ထ အဝိဇ္ဇာနိရောဓော အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ ယာဝ ဇရာမရဏနိရောဓော, အယံ သမာရောပနော။

စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာ [ပဿ အ။ နိ။ ၄။၅] – အနုသောတဂါမီ ပဋိသောတဂါမီ ဌိတတ္တော, တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော ထလေ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ။

တတ္ထ ယော အနုသောတဂါမီ အယံ ကာမေ သေဝတိ။ ပါပဉ္စ ကမ္မံ ကရောတိ ယာဝ ကာမေ ပဋိသေဝတိ။ ဣဒံ လောဘော အကုသလမူလံ, သော ယေဝ တဏှာ, သော တေဟိ ကာမေဟိ ဝုယှတိ အနုသောတဂါမီတိ ဝုစ္စတိ။ ယော ပုဂ္ဂလော တာဟိ ဂမိတော တပ္ပစ္စယာ တဿ ဟေတု အကုသလကမ္မံ ကရောတိ ကာယေန စ ဝါစာယ စ, အယံ ဝုစ္စတိ ပါပကမ္မံ ကရောတီတိ။ တဿ တီဏိ သောတာနိ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ သီလဗ္ဗတပရာမာသော။ ဣမေဟိ တီဟိ သောတေဟိ တိဝိဓဓာတုယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာမဓာတုယံ ရူပဓာတုယံ အရူပဓာတုယံ။ တေန ပဋိပက္ခေန ယော ကာမေ န ပဋိသေဝတိ။ ယော သီလဝတံ န ပရာမသတိ။ ယော သက္ကာယဒိဋ္ဌီနံ ပဟာနာယ ကာမေသု ယထာဘူတံ အာဒီနဝံ ပဿတိ။ ယေန စ တေ ဓမ္မေ ပဋိသေဝတိ။ ယဉ္စ တပ္ပစ္စယာ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ အရဟံ ကိရ။ တတ္ထ အရဟံ တဿ ပါရင်္ဂတော ဟောတိ, ပါရင်္ဂတဿ ထလေ တိဋ္ဌတိ သောပါဒိသေသာ နိဗ္ဗာနဓာတု။ အနုသောတဂါမိနီတိ ဒဿနပ္ပဟာတဗ္ဗာနံ သံယောဇနာနံ အပ္ပဟာနမာဟ။ ပဋိသောတဂါမိနီတိ ဖလေ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနဉ္စ ကိလေသာနံ ပဟာနမာဟ, ဌိတတ္တေန ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပဟာနမာဟ။ တတ္ထ အနုသောတဂါမိနာ မဂ္ဂရူပိမာဟ။ ပဋိသောတဂါမိနာ ဌိတတ္တေန စ မဂ္ဂမိတိမာဟ။ ပါရင်္ဂတေန သာဝကာ အသေက္ခာ စ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ စ ဝုတ္တာ။ အနုသောတဂါမိနာ သက္ကာယသမုဒယဂါမိနိံ ပဋိပဒမာဟ။ ပဋိသောတဂါမိနာ ဌိတတ္တေန သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒမာဟ။ ပါရင်္ဂတေန ဒသ အသေက္ခာ အရဟန္တာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ။ အယံ သုတ္တတ္ထော။

၁၁၃။ တတ္ထ ကတမာ ဒေသနာ? ဣမသ္မိံ ဟိ သုတ္တေ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ ဒေသိတာနိ။ တေဓာတုကလောကသမတိက္ကမနဉ္စ။

တတ္ထ ကတမော ဝိစယော ဟာရော? ယော ကာမေ ပဋိသေဝတိ ပါပံ [ပါပကံ (ပီ။)] ကရေယျာတိ ယော စ ကာမေ န ပဋိသေဝတိ သော ပါပကမ္မံ န ကရေယျာတိ ယော စ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဘူမီဟိ ဥတ္တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတောတိ ယာ ဝီမံသာ အယံ ဝိစယော။

ယုတ္တီတိ ယုဇ္ဇတိ သုတ္တေသု, နာယုဇ္ဇတီတိ ယာ ဝီမံသာယ, အယံ ယုတ္တိ။ ပဒဋ္ဌာနောတိ အနုသောတဂါမိနာ သတ္တန္နံ သံယောဇနာနံ ပဒဋ္ဌာနံ။ အကုသလဿ ကိရိယာ အကုသလဿ မူလာနံ ပဒဋ္ဌာနံ။ ပဋိသောတဂါမိနာ ယထာဘူတဒဿနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ ဌိတတ္တေန အသံဟာရိယာယ [အသဟာရိယာယ (ပီ။)] ပဒဋ္ဌာနံ။ ပါရင်္ဂတောတိ ကဒါစိ ဘူမိယာ ပဒဋ္ဌာနံ။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော ဟာရော? ယော အနုသောတံ ဂစ္ဆတိ တဏှာဝသေန။ သဗ္ဗေသမ္ပိ ကိလေသာနံ ဝသေန ဂစ္ဆတိ။ ယော ပဋိသောတံ ဝါယမတိ။ တဏှာယ သဗ္ဗေသမ္ပိ သော ကိလေသာနံ ဝါယမတိ ပဋိသောတံ။ ယော အတ္တနာ ဌိတော ကာယေနပိ သော ဌိတော ဝါစာစိတ္တေနပိ သော ဌိတော။ အယံ လက္ခဏော ဟာရော။

တတ္ထ ကတမော စတုဗျူဟော? ဣဓ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ အနုသောတဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ နာဘိရမိဿန္တိ, တေ ပဋိသောတံ ဝါယမိဿန္တီတိ ယာဝ ကဒါစိ ဘူမိယံ, အယံ အဓိပ္ပါယော။ အာဝဋ္ဋောတိ ဣဓ သုတ္တေ စတ္တာရိ သုတ္တာနိ ဒေသိတာနိ။

တတ္ထ ကတမော ဝိဘတ္တိ ဟာရော? ယော ကာမေ ပဋိသေဝတိ ပါပဉ္စ ကမ္မံ ကရောတိ။ သော အနုသောတဂါမီတိ န ဧကံသေန သောတာပန္နောပိ ကာမေ ပဋိသေဝတိ။ တံ ဘာဂိယဉ္စ ပါပကမ္မံ ကရောတိ။ ကိဉ္စာပိ သေက္ခောပိ ကရေယျ ပါပံ ယထာ သုတ္တေ နိဒ္ဒိဋ္ဌော န စ သော အနုသောတဂါမီ, ဣဒံ ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယံ။ န စ ကာမေ ပဋိသေဝတိ န စ ပါပကမ္မံ ကရောတိ ပဋိသောတဂါမီ န စ ဧကံသေန သဗ္ဗေ ဗာဟိရကော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ န စ ကာမေ ပဋိသေဝတိ, တေန စ ပါပကမ္မံ ကရောတိ အနုသောတဂါမီ ပဋိသောတဂါမီ, အယံ ဝိဘတ္တိ။

တတ္ထ ကတမော ပရိဝတ္တနော ဟာရော? နိဒ္ဒိဋ္ဌော ပဋိပက္ခော။ ဝေဝစနောတိ ကာမေသု ဝတ္ထုကာမာပိ ကိလေသကာမာပိ ရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖဿပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသဉ္စ ပရိဂ္ဂဟာ။

ပညတ္တီတိ သဗ္ဗေ ပုထုဇ္ဇနာ ဧကတ္တာယ ပညတ္တာ။ အနုသောတဂါမီတိ ကိလေသသမုဒါစာရပညတ္တိယာ ပညတ္တာ။ ယေ ပန သေက္ခာ ပုဂ္ဂလာ, တေ နိဗ္ဗာနပညတ္တိယာ [နိဋ္ဌာနပညတ္တိယာ (က။)] ပညတ္တာ။ ယေ ပန အနာဂါမီ, တေ အသံဟာရိယ ပညတ္တိယာ ပညတ္တာ, အယံ ပညတ္တိ။

ဩတရဏောတိ ယော အနုသောတဂါမီ, သော ဒုက္ခံ။ ယေ တဿ ဓမ္မာ, တေ ဒုက္ခဿ သမုဒယော။ ယံ ရူပံ, အယံ ရူပက္ခန္ဓော, ဧဝံ ပဉ္စပိ ခန္ဓာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ, တေ ကိလေသာ သင်္ခါရက္ခန္ဓပရိယာပန္နာ ဓမ္မာယတနံ ဓမ္မဓာတု ဣန္ဒြိယေသု စ ပညတ္တာ။

သောဓနောတိ ယေနာရမ္ဘေန ဣဒံ သုတ္တံ ဒေသိတံ, သော အာရမ္ဘော သဗ္ဗော သုဒ္ဓေါ။

အဓိဋ္ဌာနောတိ ပဋိသောတဂါမိနာ သဗ္ဗေ သောတာပန္နာ ဧကတ္တေန ဝါ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ ရာဂါနုသယပဋိသောတဂါမိနော သေက္ခာဝ မဂ္ဂေါ စ သေက္ခော စ ပုဂ္ဂလော ဌိတတ္တောတိ။

ဝီတရာဂေါ ဧကတ္တာယ ပညတ္တော။ ပါရင်္ဂတောတိ သဗ္ဗေ အရဟန္တော သဗ္ဗေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ စ ဧကတ္တာယ ပညတ္တာ။

ပရိက္ခာရောတိ အနုသောတဂါမိနော ပါပမိတ္တပစ္စယော ကာမပရိယုဋ္ဌာနံ ဟေတု။ ပဋိသောတဂါမိနော ဒွေ ဟေတူ ဒွေ ပစ္စယာ စ ယာဝ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဥပ္ပါဒါယဒိဋ္ဌိ [ဥပါဒါယဒိဋ္ဌိ (ပီ။)], တဿ ပဋိလဒ္ဓမဂ္ဂေါ ဟေတု အာရမ္ဘော ပစ္စယော ကာယိကော စေတသိကဿ ကောဋ္ဌာသော စ။ သမာရောပနောတိ ဝိဘတ္တိ ဣဒံ သုတ္တံ နတ္ထိ သမာရောပနာယ ဘူမိ။

၁၁၄။ ပဉ္စာနိသံသာ သောတာနုဂတာနံ ဓမ္မာနံ [ပဿ အ။ နိ။ ၄။၁၉၁] ယာဝ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါနံ သုတ္တံ ဝိတ္ထာရေန ကာတဗ္ဗံ။ ယုဉ္ဇတော ဃဋေန္တဿ ဝါယမတော ဂိလာနော မရဏကာလေ ဒေဝဘူတော ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပုဏာတိ။ သောတာနုဂတာတိ သဒ္ဓမ္မဿဝနေန ကတံ ဟောတိ။ န စ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာယ တဿ စိတ္တံ တသိတံ ဟောတိ, န စ အနိဗ္ဗိဒ္ဓတ္တံ, ဣဒံ စ သုတ္တံ ပဉ္စန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ဒေသိတံ, သဒ္ဓါနုသာရိနော မုဒိန္ဒြိယဿ တိက္ခိန္ဒြိယဿ စ ဓမ္မာနုသာရိနော တိက္ခိန္ဒြိယဿ မုဒိန္ဒြိယဿ စ။ ယော ပန မောဟစရိတော ပုဂ္ဂလော န သက္ကောတိ ယုဉ္ဇိတုံ ဃဋိတုံ ဝါယမိတုံ ယထာဘူတံ ယထာသမာဓိကာ ဝိမုတ္တိ တံ ခဏံ တံ လယံ တံ မုဟုတ္တံ ဖလံ ဒဿေတိ။ သာဓု ပရိဟာယတိ ပရော တံ ဒုယှတိ, နော တု သုခအဝိပါကိနီ ဘဝတိ။ တဿ ဒိဋ္ဌေ ယေဝ စ ဓမ္မေ ဥပပဇ္ဇအပရာပရိယဝေဒနီယံ။ တတ္ထ ယော ပုဂ္ဂလော ဓမ္မာနုသာရီ တဿ ယဒိ သောတာနုဂတာ ဓမ္မာ ဟောန္တိ သော ယုဉ္ဇန္တော ပါပုဏာတိ။ ယော ဓမ္မာနုသာရီ မုဒိန္ဒြိယော, သော ဂိလာနော ပါပုဏာတိ။ ယော သဒ္ဓါနုသာရီ တိက္ခိန္ဒြိယော, သော မရဏကာလသမယေ ပါပုဏာတိ။ ယော မုဒိန္ဒြိယော, သော ဒေဝဘူတော ပါပုဏာတိ။ ယဒါ ဒေဝဘူတော န ပါပုဏာတိ, န သော တေနေဝ ဓမ္မရာဂေန တာယ ဓမ္မနန္ဒိယာ ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပုဏာတိ။ ယော သောတာနုဂတေသု ယုဉ္ဇတိ ဃဋေတိ ဝါယမတိ, သော ပုဗ္ဗာပန္နေန ဝိသေသံ သဉ္ဇာနာတိ, သဉ္ဇာနန္တော ပါပုဏာတိ။ သစေ ပန ဂိလာနဿ မနသိကာရော ဟောတိ, တတ္ထ ယုဉ္ဇန္တော ပါပုဏာတိ။ သစေ ပနဿ မရဏကာလေ သံဝိဂ္ဂေါ ဟောတိ, တတ္ထ ယုဉ္ဇန္တော ပါပုဏာတိ။ သစေ ပန န ကတ္ထစိ [ကတ္ထ (ပီ။ က။), တတ္ထ (က။)] သံဝေဂေါ ဟောတိ, တဿ ဒေဝဘူတဿ သုခိနော ဓမ္မဘူတာ ပါဒါ ဧဝံ အဝိလပတိ။ သော ဧဝံ ဇာနာတိ ‘‘အယံ သော ဓမ္မဝိနယော ယတ္ထ မယံ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတာ ဗြဟ္မစရိယံ စရိမှာ’’တိ။ အထ ဒေဝဘူတော ပါပုဏာတိ။ ဒိဗ္ဗေသု ဝါ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု အဇ္ဈောသိတော ဟောတိ ပမာဒဝိဟာရီ, သော တေန ကုသလမူလေန ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပုဏာတိ။

ယာ ပရတောဃောသေန ဝစသာ သုပရိစိတာ, အယံ သုတမယီ ပညာ။ ယေ ပန ဓမ္မာ ဟောန္တိ မနသာ အနုပေက္ခိတာ, အယံ စိန္တာမယီ ပညာ။ ယံ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ, အယံ ဘာဝနာမယီ ပညာ။ ယံ သောတာနုဂတာ ဝစသာ ပရိစိတာ ဟောန္တိ, သော စ ဒိဋ္ဌေ ယေဝ ဓမ္မေ ပရိနိဗ္ဗာယီ, အယံ အရဟံ ပုဂ္ဂလော။ ယော ဥပပဇ္ဇတိ ဒေဝဘူတော ပါပုဏာတိ, တတ္ထ စ ပရိနိဗ္ဗာယတိ, အယံ အနာဂါမီ။ ယော တေန ကုသလမူလေန ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပုဏာတိ, အယံ ပုဗ္ဗယောဂသမ္ဘာရသမ္ဘူတော ပုဂ္ဂလော။

သောတာနုဂတာ ဓမ္မာတိ ပဌမံ ဝိမုတ္တာယတနံ, ဝစသာ ပရိစိတာတိ ဒုတိယံ တတိယဉ္စ ဝိမုတ္တာယတနံ, မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ စတုတ္ထံ ဝိမုတ္တာယတနံ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါတိ ပဉ္စမံ ဝိမုတ္တာယတနံ။

သောတာနုဂတာယ ဝိမုတ္တိယာ ဝစသာ ယာ ဝါစာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ အနုပုဗ္ဗဓမ္မဿ သောတေန သုတွာ သီလက္ခန္ဓေ ပရိပူရေတိ, မနသာ အနုပေက္ခိတာ သမာဓိက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတိ, ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ ပညာက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတိ။

သောတာနုဂတာ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တီတိ ဝိတ္ထာရေန ကာတဗ္ဗံ။ ဣဒံ ပဌမံ သဒ္ဓါပဒါနံ မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ ပဋိသလ္လာနဗဟုလော ဝိဟရတိ, ဝိတ္ထာရေန ကာတဗ္ဗံ။ ဣဒံ ဒုတိယံ သဒ္ဓါပဒါနံ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါတိ အနာသဝါ စေတောဝိမုတ္တိယာ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ။ ဣဒံ တတိယံ သဒ္ဓါပဒါနံ။

သောတာနုဂတာ ဓမ္မာတိ သေက္ခံ သတ္ထာ ဒဿေတိ။ မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ အရဟတ္တံ သတ္ထာ ဒဿေတိ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါတိ တထာဂတံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ သတ္ထာ ဒဿေတိ။

သောတာနုဂတာ ဓမ္မာတိ ကာမာနံ နိဿရဏံ ဒဿေတိ။ မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ ရူပဓာတုယာ နိဿရဏံ ဒဿေတိ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါတိ တေဓာတုကာနံ နိဿရဏံ ဒဿေတိ။ အယံ သုတ္တတ္ထော။

၁၁၅။ တတ္ထ ကတမော ဒေသနာဟာရော? ဣမမှိ သုတ္တေ တယော ဧသနာ ဒေသိတာ သောတာနုဂတေဟိ ဓမ္မေဟိ ဝစသာ ပရိစိတေဟိ ကာမေသနာယ သမထမဂ္ဂေါ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓေဟိ ဗြဟ္မစရိယေသနာယ သမထမဂ္ဂေါ။

ဝိစယောတိ ယထာ သုတ္တံ မနသိကရောန္တော ဝိစိနန္တော သုတမယိပညံ ပဋိလဘတိ။ ယထာ စ သော မနသိကရောတီတိ ယထာ သုတဓမ္မာ တဒါ စိန္တာမယိပညံ ပဋိလဘတိ။ ယထာ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ မနသိကရောတိ တဒါ ဘာဝနာမယိပညံ ပဋိလဘတိ။ အယံ ဝိစယော။

သုတေန သုတမယိပညံ ပဋိလဘတိ။ စိန္တာယ စိန္တာမယိပညံ ဘာဝနာယ ဘာဝနာမယိပညံ ပဋိလဘတိ။ အတ္ထိ ဧသာ ယုတ္တိ။

ပဒဋ္ဌာနောတိ သောတာနုဂတာ ဓမ္မာတိ ဓမ္မဿဝနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ ဝစသာ ပရိစိတာတိ ယုဉ္ဇနာယ ပဒဋ္ဌာနံ။ မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ ဓမ္မာနုဓမ္မာယ ဝိပဿနာယ ပဒဋ္ဌာနံ။ ဒိဋ္ဌိယာ အနုပေက္ခိတာတိ ပညာယပိ အနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာပိ အနုပေက္ခိတာ။

စတုဗျူဟောတိ ဣမမှိ သုတ္တေ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ ဣမာဟိ ဒွီဟိ ပညာဟိ သမန္နာဂတာ တေဟိ…။

သ နိဗ္ဗုတောတိ မဂ္ဂဖလံ အနုပါဒိသေသဉ္စ နိဗ္ဗာနဓာတုံ မန္တေတိ, ဒါနေန ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနံ မန္တေတိ။ သီလေန မဇ္ဈိမာနံ, ပညာယ သုခုမကိလေသာနံ မန္တေတိ, ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ကတာ စ ဘူမိ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ၊

ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ မဂ္ဂေါ ဝုတ္တော၊

ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ မဂ္ဂဖလမာဟ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတောတိ တီဟိ ပဒေဟိ လောကိကံ ကုသလမူလံ ဝုတ္တံ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ လောကုတ္တရံ ကုသလမူလံ ဝုတ္တံ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ မန္တေတိ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ သေက္ခဘူမိံ မန္တေတိ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ အသေက္ခဘူမိ ဝုတ္တာ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ မဂ္ဂနိယာ ပဋိပဒါ ဝုတ္တာ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ သေက္ခဝိမုတ္တိ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ အသေက္ခဝိမုတ္တိ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ ဒါနကထံ သီလကထံ မဂ္ဂကထံ လောကိကာနံ ဓမ္မာနံ ဒေသနမာဟ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ လောကေ အာဒီနဝါနုပဿနာ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ သာမုက္ကံသိကာယ ဓမ္မဒေသနာယပိ ပဋိဝိဒ္ဓါ။

ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ ပါဏာနံ အဘယဒါနေန ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိသတ္တာနံ အဘယံ ဒေတိ။ ဧဝံ သဗ္ဗာနိ သိက္ခာပဒါနိ ကာတဗ္ဗာနိ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ သီလေ ပတိဋ္ဌာယ စိတ္တံ သံယမေတိ, တဿ သံယမတော ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ဒွေ ဝိမုတ္တိယော။ အယံ သုတ္တနိဒ္ဒေသော။

၁၁၆။ တတ္ထ ကတမာ ဒေသနာ? ဣမမှိ သုတ္တေ ကိံ ဒေသိတံ? ဒွေ သုဂတိယော ဒေဝါ စ မနုဿာ စ, ဒိဗ္ဗာ စ ပဉ္စကာမဂုဏာ, မာနုဿကာ စ။ ဒွီဟိ ပဒေဟိ နိဒ္ဒေသော။ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ, ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ မဂ္ဂေါ ဝုတ္တော။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ဒွေ နိဗ္ဗာနဓာတုယော ဒေသိတာ သောပါဒိသေသာ စ အနုပါဒိသေသာ စ။ အယံ ဒေသနာ။

ဝိစယောတိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ ဣမိနာ ပဌမေန ပဒေန ဒါနမယိကပုညကိရိယဝတ္ထု ဝုတ္တံ။ တေနဿ အာနန္တရိယာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ။ ဒုတိယေန ပဒေန… ယန္တိ, နိယျာနိကံ သာသနန္တိ, အယံ အဓိပ္ပါယော။ အဿဝနေန စ အမနသိကာရေန စ အပ္ပဋိဝေဓေန စ သက္ကာယသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝုတ္တာ။ သဝနေန စ မနသိကာရေန စ ပဋိဝေဓေန စ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝုတ္တာ။ အယံ အာဝဋ္ဋော။

ဝိဘတ္တီတိ ဧကံသဗျာကရဏီယော။ နတ္ထိ တတ္ထ ဝိဘတ္တိယာ ဘူမိ။ ပရိဝတ္တနာတိ ယေ ပဉ္စာနိသံသာ, တေ ပဉ္စာဒိနာ ပဋိပက္ခေန တေနေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ပါပုဏာတိ, တံ ဥပပဇ္ဇမာနာ အပရော ပရိယာယော။

ဝေဝစနန္တိ သောတာနုဂတာ ဓမ္မာတိ ယံ သုတ္တံ ဒိဋ္ဌမ္ပိ ပညိန္ဒြိယံ ဝိညတ္တမ္ပိ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓမ္ပိ ဝိဘာဝိတမ္ပိ။

ပညတ္တီတိ သောတာနုဂတာဓမ္မာတိ ဒေသနာ အဝိဇ္ဇာပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။ မနသိကာရော ပါမောဇ္ဇပညတ္တိယာ ပညတ္တော, ဒိဋ္ဌဓမ္မာပိ အာနိသံသပညတ္တိယာ ပညတ္တာ။

ဩတရဏောတိ တိဿော ပညာ ဝစသာ ပရိစိတေသု သုတမယီပညာ မနသာ အနုပေက္ခိတေသု စိန္တာမယီပညာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါသု ဘာဝနာမယီပညာ။ ဣမာနိ အရိယသစ္စာနိ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိဇ္ဇုပ္ပါဒါ အဝိဇ္ဇာနိရောဓော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဣန္ဒြိယေသု တီဏိ ဣန္ဒြိယာနိ, အာယတနေသု ဓမ္မာယတနပရိယာပန္နာ ဓာတူသု ဓမ္မဓာတုပရိယာပန္နာတိ။ သောဓနောတိ ယော အာရမ္ဘော သုတ္တဿ ပဝေသော နိယုတ္တော။

အဓိဋ္ဌာနောတိ ပဉ္စာနိသံသာတိ ဝေမတ္တတာယ ပညတ္တာ အာနိသံသာ သောတာ အနုဂတာတိ ဝေမတ္တတာယ အရိယဝေါဟာရော ပညတ္တော, ဓမ္မေ စ သဝနန္တိ ဧကတ္တတာယ ပညတ္တံ။

ပရိက္ခာရောတိ ဓမ္မဿဝနဿ ပယိရုပါသနာ ပစ္စယော, သဒ္ဓါ ဟေတု။ မနသာ အနုပေက္ခိတာတိ အတ္ထပ္ပဋိသံဝေဒိတာ ပစ္စယော, ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒိတာ ဟေတု, ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါတိ သဒ္ဓမ္မဿဝနဉ္စ မနသိကာရော စ ပစ္စယော, သုတမယီ စိန္တာမယီ ပညာ ဟေတု။ သမာရောပနောတိ ဝိဘတ္တံ သုတ္တံ အပရော ပရိယာယော နိဗ္ဗတ္တိ ဗလေ နတ္ထိ။ တတ္ထ သမာရောပနာယ ဘူမိ။

၁၁၇။ တတ္ထ ကတမံ ဝါသနာဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ? ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ ဂါထာ။ ဒဒတောတိ ဒါနမယိကပုညကိရိယဝတ္ထု ဝုတ္တံ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ သီလမယိကပုညကိရိယဝတ္ထု ဝုတ္တံ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ လောဘဿ စ မောဟဿ စ ဗျာပါဒဿ စ ပဟာနမာဟ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ လောဘဿ စ မောဟဿ စ ဗျာပါဒဿ စ ဆန္ဒရာဂဝိနယမာဟာတိ။ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ ဂါထာ အလောဘော ကုသလမူလံ ဘဝတိ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ အဒေါသော ကုသလမူလံ ဘဝတိ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ အဝေရာ အသပတ္တာ အဗျာပါဒတာယ သဒါ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ ဉာဏုပ္ပါဒါ အညာဏနိရောဓော။ စတုတ္ထပဒေန ရာဂဒေါသမောဟက္ခယေန ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိမောဟက္ခယေန အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တိ, အယံ ဝိစယော။

ယုတ္တီတိ ဒါနေ ဌိတော ဥဘယံ ဟိ ပရိပူရေတိ။ မစ္ဆရိယဉ္စ ပဇဟတိ။ ပုညဉ္စ ပဝဍ္ဎတိ။ အတ္ထိ ဧသာ ယုတ္တိ။

ပဒဋ္ဌာနန္တိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ စာဂါဓိဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ ပညာဓိဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ သစ္စာဓိဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ဥပသမာဓိဋ္ဌာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ။ အယံ ပဒဋ္ဌာနော။

တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော? ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ။ ဒဒတောပိ ဝေရံ န ကရိယာတိ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတော ရူပက္ခယာပိ ဝေဒနက္ခယာပိ, ယေန ရူပေန ဒိဋ္ဌံ, တေန တထာဂတော ပညပေန္တော ပညပေယျ ရူပဿ ခယာ ဝိရာဂနိရောဓာတိ ဧဝံ ပဉ္စက္ခန္ဓာ။

စတုဗျူဟော ဣဓ ဘဂဝတော ကော အဓိပ္ပါယော? ယေ မဟာဘောဂါနံ ပတ္ထယိဿန္တိ? တေ ဒါနံ ဒဿန္တိ ပရိဿယပဟာနာယ, ယေ အဝေရာဘိဆန္ဒကာ, တေ ပဉ္စ ဝေရာနိ ပဇဟိဿန္တိ, ယေ ကုသလာဘိဆန္ဒကာ, တေ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေဿန္တိ အဋ္ဌန္နံ မိစ္ဆတ္တာနံ ပဟာနာယ။ ယေ နိဗ္ဗာယိတုကာမာ, တေ ရာဂဒေါသမောဟံ ပဇဟိဿန္တီတိ အယံ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော။

အာဝဋ္ဋောတိ ယဉ္စ အဒဒတော မစ္ဆရိယံ ယဉ္စ အသံယမတော ဝေရံ ယဉ္စ အကုသလဿ ပါပဿ အပ္ပဟာနံ, အယံ ဒုက္ခနိဒ္ဒေသော န သမုဒယော။ အလောဘေန စ အဒေါသေန စ အမောဟေန စ ကုသလေန ဣမာနိ တီဏိ ကုသလမူလာနိ။ တေသံ ပစ္စယော အဋ္ဌ သမ္မတ္တာနိ, အယံ မဂ္ဂေါ။ တေသံ ရာဂဒေါသမောဟာနံ ခယာ, အယံ နိရောဓော။

ဝိဘတ္တီတိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ န ဧကံသေန ယော ရာဇဒဏ္ဍဘယေန ဒေတိ, ယော စ အကပ္ပိယဿ ပရိဘောဂေန သီလဝန္တေသု ဒေတိ, န တဿ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ သော စေတံ ဒါနံ အကုသလေန ဒေတိ, ဒဏ္ဍဒါနံ သတ္ထဒါနံ အပုညမယံ ပဝဍ္ဎတိ, န ပုညံ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ န ဧကံသေန ကိံ ကာရဏံ ယဉ္စ ယော ပဒံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကံ ပဿတိ ယဒိ မမ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ဟတ္ထံ ဝါ ဆိန္ဒေယျ…ပေ… န တေန သံယမေန ဝေရံ န ကရောတိ။ ယော တု ဧဝံ သမာဒိယတိ ပါဏာတိပါတဿ ပါပကော ဝိပါကောတိ, ဒိဋ္ဌေ ယေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယေ စ ဧဝံ သဗ္ဗဿ အကုသလဿ ဟေတုတော အာရတိ။ ဣမိနာ သံယမေန ဝေရံ န စီယတိ။

ပရိဝတ္တနာတိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ အဒဒတော ပုညံ န ပဝဍ္ဎတိ။ ယံ ဒါနမယံ, တံ သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ, အသံယမတော ဝေရံ ကရီယတိ။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ အကုသလော န ဇဟာတိ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သနိဗ္ဗုတောတိ ဒူတံ ပေသေတွာ ပဏီတံ ပေသေတွာပိ န ပက္ကောသာမိ, သော သယမေဝ ပန မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော အမှာကံ ဝသနဋ္ဌာနံ သမ္ပတ္တော အမှေဟိ စ သန္ထာဂါရသာလာ [သန္ဓာဂါရသာလာ (က။)] ကာရိတာ, ဧတ္ထ မယံ ဒသဗလံ အာနေတွာ မင်္ဂလံ ဘဏာပေမာတိ စိန္တေတွာ ဥပသင်္ကမိံသု။ ယေန သန္ထာဂါရံ တေနုပသင်္ကမိံသူတိ တံ ဒိဝသံ ကိရ သန္ထာဂါရေ စိတ္တကမ္မံ နိဋ္ဌာပေတွာ အဋ္ဋကာ မုတ္တမတ္တာ ဟောန္တိ။ ဗုဒ္ဓါ နာမ အရညဇ္ဈာသယာ အရညာရာမာ အန္တောဂါမေ ဝသေယျုံ ဝါ နော ဝါတိ တသ္မာ ဘဂဝတော မနံ ဇာနိတွာဝ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမာတိ စိန္တေတွာ တေ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိံသု။ ဣဒါနိ ပန မနံ လဘိတွာ ပဋိဇဂ္ဂိတုကာမာ ယေန သန္ထာဂါရံ, တေနုပသင်္ကမိံသု။ သဗ္ဗသန္ထရိန္တိ ယထာ သဗ္ဗံ သန္ထတံ ဟောတိ ဧဝံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသူတိ။ ဧတ္ထ ပန တေ မလ္လရာဇာနော သန္ထာဂါရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ နဂရဝီထိယောပိ သမ္မဇ္ဇာပေတွာ ဓဇေ ဥဿာပေတွာ သုဝဏ္ဏဃဋိကဒလိယော စ ဌပါပေတွာ သကလနဂရံ ဒီပမာလာဟိ ဝိပ္ပကိဏ္ဏတာရကံ ဝိယ ကတွာ ခီရပကေ [ခီရုပကေ (ပီ။ က။)] ဒါရကေ ခီရံ ပါယေထ, ဒဟရေ ကုမာရေ လဟုံ လဟုံ ဘောဇာပေတွာ သယာပေထ, ဥစ္စာသဒ္ဒံ မာကရိ, အဇ္ဇ ဧကရတ္တိံ သတ္ထာ အန္တောဂါမေဝ ဝသိဿတိ, ဗုဒ္ဓါ နာမ အပ္ပသဒ္ဒကာမာ ဟောန္တီတိ ဘေရိံ စရာပေတွာ သယံ ဒဏ္ဍကဒီပိကာ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု။ ဘဂဝန္တံ ယေဝ ပုရက္ခတွာတိ ဘဂဝန္တံ ပုရတော ကတွာ, တတ္ထ ဘဂဝါ ဘိက္ခူနဉ္စေဝ ဥပါသကာနဉ္စ မဇ္ဈေ နိသိန္နော အတိဝိယ ဝိရောစတိ။ သမန္တပါသာဒိကော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပုရတ္ထိမကာယတော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ရသ္မိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဂဂနတလေ အသီတိဟတ္ထံ ဌာနံ ဂဏှာတိ။ ပစ္ဆိမကာယတော ဒက္ခိဏဟတ္ထတော ဝါမဟတ္ထတော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဟေဋ္ဌာ ပါဒတလေဟိ ပဝါဠဝဏ္ဏရသ္မိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဃနပထဝိယံ အသီတိဟတ္ထံ ဌာနံ ဂဏှာတိ, ဧဝံ သမန္တာ အသီတိဟတ္ထမတ္တံ ဌာနံ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဇ္ဇောတမာနာ ဝိတဏ္ဍမာနာ ဝိဓာဝန္တိ, သဗ္ဗေ ဒိသာဘာဂါ သုဝဏ္ဏစမ္ပကပုပ္ဖေဟိ ဝိကိရိယမာနာ ဝိယ သုဝဏ္ဏဃဋတော နိက္ခန္တသုဝဏ္ဏရသဓာရာဟိ သိဉ္စမာနာ ဝိယ ပသာရိတသုဝဏ္ဏပဋပရိက္ခိတ္တာ ဝိယ ဝေရမ္ဘဝါတသမုဋ္ဌိတကိံသုကကိံသုကာရကဏိကာရပုပ္ဖစုဏ္ဏသမောကိဏ္ဏာ ဝိယ ဝိပ္ပကသန္တံ အသီတိအနုဗျဉ္ဇနဗျာမပ္ပဘာ ဒွတ္တိံသဝရလက္ခဏသမုဇ္ဇလံ သရီရံ သမုဂ္ဂတတာရကံ ဝိယ ဂဂနတလံ ဝိကသိတမိဝ ပဒုမဝနံ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လော ဝိယ ယောဇနသတိကော ပါရိစ္ဆတ္တကော ပဋိပါဋိယာ ဌပိတာနံ ဒွတ္တိံသစန္ဒာနံ ဒွတ္တိံသသူရိယာနံ ဒွတ္တိံသစက္ကဝတ္တီနံ ဒွတ္တိံသဒေဝရာဇာနံ ဒွတ္တိံသမဟာဗြဟ္မာနံ နိဗ္ဗုတော အသေက္ခဿ နတ္ထိ နိဗ္ဗုတိ။

ဝေဝစနန္တိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, အနုမောဒတောပိ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ။ စိတ္တဿ သမာဒဟတောပိ ဝေယျာဝစ္စကိရိယာယပိ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ။

ပညတ္တီတိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, အလောဘဿ ပဋိနိဿယဃာတပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ အဒေါသဿ ပဋိနိဿယဃာတပညတ္တိယာ ပညတ္တံ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ အမောဟဿ ပဋိနိဿယဃာတပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။

ဩတရဏောတိ ပဉ္စသု ဣန္ဒြိယေသု ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ, သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ သံယမေန သီလက္ခန္ဓော။ ဩတိဏ္ဏော ဆသု ဣန္ဒြိယေသု သံဝရော, အယံ သမာဓိက္ခန္ဓော, ယံ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ, အယံ ပညာက္ခန္ဓော, ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓော။ ဓာတူသု ဓမ္မဓာတု, အာယတနေသု မနာယတနံ။

သောဓနောတိ ယေနာရမ္ဘေန ဣဒံ သုတ္တံ ဒေသိတံ သော အာရမ္ဘော သုဒ္ဓေါ။

အဓိဋ္ဌာနော ဒါနန္တိ ဧကတ္တတာယ ပညတ္တံ။ စာဂေါ ပရိစ္စာဂေါ ဓမ္မဒါနံ အာမိသဒါနံ, အဋ္ဌ ဒါနာနိ ဝိတ္ထာရေန ကာတဗ္ဗာနိ, အယံ ဝေမတ္တတာ။ န စ ဒဒတော ဧကတ္တပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။ ခန္တီ အနဝဇ္ဇန္တိ ပညတ္တိယာ ပညတ္တံ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ရောဓဝီရိယပညတ္တိယာ [ယောဓ ဝီရိယပညတ္တိယာ (ပီ။ က။)] ပညတ္တာ။

ပရိက္ခာရောတိ ဒါနဿ ပါမောဇ္ဇံ ပစ္စယော, အလောဘော ဟေတု။ သံယမတော ယောနိသော မနသိကာရော ဟေတု, ပရိစ္စာဂေါ ပစ္စယော။ ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ ယထာဘူတဒဿနံ ပစ္စယော, ဉာဏပ္ပဋိလာဘော ဟေတု။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ပရတော စ ဃောသော အဇ္ဈတ္တဉ္စ ယောနိသော မနသိကာရော မဂ္ဂေါ စ ဟေတု စ ပစ္စယော စ။

သမာရောပနောတိ ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ ဂါထာ တဿ သီလမ္ပိ ဝဍ္ဎတိ။ သံယမောပိ ဝဍ္ဎတိ။ သံယမတော ဝေရံ န စီယတီတိ။ အညေပိ ကိလေသာ န စီယန္တိ ယေပိဿ တပ္ပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတာ, တေပိဿ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ ရာဂဒေါသဿာပိ ခယာ ရာဂါနုသယဿပိ ခယာ ဒေါသဿ မောဟဿာပိ သ နိဗ္ဗုတောတိ သောပါဒိသေသာ နိဗ္ဗာနဓာတု အနုပါဒိသေသာပိ။ အယံ သမာရောပနော။

ထေရဿ မဟာကစ္စာယနဿ ပေဋကောပဒေသေ

ဟာရဿ သမ္ပာတဘူမိ သမတ္တာ။

၈။ သုတ္တဝေဘင်္ဂိယံ

၁၁၈။ ပုဗ္ဗာ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာယ စ ဘဝတဏှာယ စ။ တတ္ထ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သတ္တာနံ ပုဗ္ဗကောဋိ န ပညာယတိ။ တတ္ထ ယေ သတ္တာ တဏှာသံယောဇနာ, တေ အဇ္ဈောသာနဗဟုလာ မန္ဒဝိပဿကာ။ ယေ ပန ဥဿန္နဒိဋ္ဌိကာ သတ္တာ, တေ ဝိပဿနာဗဟုလာ မန္ဒဇ္ဈောသာနာ။

တတ္ထ တဏှာစရိတာ သတ္တာ သတ္တသညာဘိနိဝိဋ္ဌာ အနုပ္ပါဒဝယဒဿိနော။ တေ ပဉ္စသု ခန္ဓေသု အတ္တာနံ သမနုပဿန္တိ ‘‘ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ, အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာန’’န္တိ။ ဧဝံ ပဉ္စက္ခန္ဓာ။ အညေဟိ ခန္ဓေဟိ အတ္တာနံ သမနုပဿန္တိ တဿ ဥဿန္နဒိဋ္ဌိကာ သတ္တာ ဝိပဿမာနာ ခန္ဓေ ဥဇုံ အတ္တတော သမနုပဿန္တိ။ တေ ရူပံ အတ္တကော သမနုပဿန္တိ။ ယံ ရူပံ, သော အတ္တာ။ ယော အဟံ, တံ ရူပံ။ သော ရူပဝိနာသံ ပဿတိ, အယံ ဥစ္ဆေဒဝါဒီ။ ဣတိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ပဌမာဘိနိပါတာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယော ပဉ္စ ဥစ္ဆေဒံ ဘဇန္တိ ‘‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’န္တိ။ ဧကမေကမှိ ခန္ဓေ တီဟိ ပဒေဟိ ပစ္ဆိမကေဟိ သဿတံ ဘဇတိ ‘‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’န္တိ။ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါတေ ပဗ္ဗဇိတာ တဏှာစရိတာ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ။ တေန ယေ စ နိဿန္ဒေန ဒိဋ္ဌိစရိတာ အတ္တကိလမထာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ။ တေန ယေဝ ဒိဋ္ဌိသုခေန ဧတ္တာဝတာ ဗာဟိရကော ပယောဂေါ။

တတ္ထ ဒိဋ္ဌိစရိတာ သတ္တာ ယေ အရိယဓမ္မဝိနယံ ဩတရန္တိ, တေ ဓမ္မာနုသာရိနော ဟောန္တိ။ ယေ တဏှာစရိတာ သတ္တာ အရိယံ ဓမ္မဝိနယံ ဩတရန္တိ, တေ သဒ္ဓါနုသာရိနော ဟောန္တိ။

တတ္ထ ယေ ဒိဋ္ဌိစရိတာ သတ္တာ, တေ ကာမေသု ဒေါသဒိဋ္ဌီ, န စ ယေ ကာမေသု အနုသယာ သမူဟတာ, တေ အတ္တကိလမထာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ။ တေသံ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ။ အညော ဝါ သာဝကော ကာမေဟိ နတ္ထိ အတ္ထောတိ တေ စ ပုဗ္ဗေယေဝ ကာမေဟိ အနတ္ထိကာ ဣတိ ကာမေ အပ္ပကသိရေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ။ တေ စေတသိကေန ဒုက္ခေန အနဇ္ဈောသိတာ။ တေန ဝုစ္စတိ ‘‘သုခါ ပဋိပဒါ’’တိ။ ယေ ပန တဏှာစရိတာ သတ္တာ, တေ ကာမေသု အဇ္ဈောသိတာ, တေသံ သတ္ထာ ဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတိ။ အညတရော ဝါ ဘိက္ခု ကာမေဟိ နတ္ထိ အတ္ထောတိ, တေ ပိယရူပံ ဒုက္ခေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ။ တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ’’တိ။ ဣတိ ဣမေ သဗ္ဗသတ္တာ ဒွီသု ပဋိပဒါသု သမောသရဏံ ဂစ္ဆန္တိ ဒုက္ခာယဉ္စ သုခါယဉ္စ။

တတ္ထ ယေ ဒိဋ္ဌိစရိတာ သတ္တာ, တေ ဒွိဓာ မုဒိန္ဒြိယာ စ တိက္ခိန္ဒြိယာ စ။ တတ္ထ ယေ ဒိဋ္ဌိစရိတာ သတ္တာ တိက္ခိန္ဒြိယာ သုခေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ, ခိပ္ပဉ္စ အဘိသမေန္တိ, တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ခိပ္ပါဘိညာ သုခါ ပဋိပဒါ’’တိ။ တတ္ထ ယေ ဒိဋ္ဌိစရိတာ သတ္တာ မုဒိန္ဒြိယာ ပဌမံ တိက္ခိန္ဒြိယံ ဥပါဒါယ ဒန္ဓတရံ အဘိသမေန္တိ, တေ သုခေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ, ဒန္ဓဉ္စ အဘိသမေန္တိ။ တေန ဝုစ္စတိ ‘‘သုခါ ပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ’’တိ။ တတ္ထ တဏှာစရိတာ သတ္တာ ဒွိဓာ တိက္ခိန္ဒြိယာ စ မုဒိန္ဒြိယာ စ။ တတ္ထ ယေ တဏှာစရိတာ သတ္တာ တိက္ခိန္ဒြိယာ ဒုက္ခေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ, ခိပ္ပဉ္စ အဘိသမေန္တိ။ တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ’’တိ။ တတ္ထ ယေ တဏှာစရိတာ သတ္တာ မုဒိန္ဒြိယာ ပဌမံ တိက္ခိန္ဒြိယံ ဥပါဒါယ ဒန္ဓတရံ အဘိသမေန္တိ, တေ ဒုက္ခေန ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ, ဒန္ဓဉ္စ အဘိသမေန္တိ။ တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ’’တိ။ ဣမာ စတဿော ပဋိပဒါယော အပဉ္စမာ အဆဋ္ဌာ။ ယေ ဟိ ကေစိ နိဗ္ဗုတာ နိဗ္ဗာယိဿန္တိ ဝါ ဣမာဟိ စတူဟိ ပဋိပဒါဟိ အနညာဟိ အယံ ပဋိပဒါစတုက္ကေန ကိလေသေ နိဒ္ဒိသတိ။ ယာ စတုက္ကမဂ္ဂေန အရိယဓမ္မေသု နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာ, အယံ ဝုစ္စတိ သီဟဝိက္ကီဠိတော နာမ နယော။

၁၁၉။ တတြိမေ စတ္တာရော အာဟာရာ။ စတ္တာရော ဝိပလ္လာသာ ဥပါဒါနာ ယောဂါ ဂန္ထာ အာသဝါ ဩဃာ သလ္လာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော အဂတိဂမနာတိ, ဧဝံ ဣမာနိ သဗ္ဗာနိ ဒသ ပဒါနိ။ အယံ သုတ္တဿ သံသန္ဒနာ။

စတ္တာရော အာဟာရာ။ တတ္ထ ယော စ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ယော စ ဖဿော အာဟာရော, ဣမေ တဏှာစရိတေန ပဟာတဗ္ဗာ။ တတ္ထ ယော စ မနောသဉ္စေတနာဟာရော ယော စ ဝိညာဏာဟာရော, ဣမေ ဒိဋ္ဌိစရိတေန ပဟာတဗ္ဗာ။

ပဌမော အာဟာရော ပဌမော ဝိပလ္လာသော, ဒုတိယော အာဟာရော ဒုတိယော ဝိပလ္လာသော, တတိယော အာဟာရော တတိယော ဝိပလ္လာသော, စတုတ္ထော အာဟာရော စတုတ္ထော ဝိပလ္လာသော။ ဣမေ စတ္တာရော ဝိပလ္လာသာ အပဉ္စမာ အဆဋ္ဌာ။ ဣဒဉ္စ ပမာဏာ စတ္တာရော အာဟာရာ။

တတ္ထ ပဌမေ ဝိပလ္လာသေ ဌိတော ကာမေ ဥပါဒိယတိ, ဣဒံ ကာမုပါဒါနံ။ ဒုတိယေ ဝိပလ္လာသေ ဌိတော အနာဂတံ ဘဝံ ဥပါဒိယတိ, ဣဒံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ။ တတိယေ ဝိပလ္လာသေ ဌိတော ဝိပရီတော ဒိဋ္ဌိံ ဥပါဒိယတိ, ဣဒံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ။ စတုတ္ထေ ဝိပလ္လာသေ ဌိတော ခန္ဓေ အတ္တတော ဥပါဒိယတိ, ဣဒံ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ။

တတ္ထ ကာမုပါဒါနေ ဌိတော ကာမေ အဘိဇ္ဈာယတိ ဂန္ထတိ, အယံ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော။ သီလဗ္ဗတုပါဒါနေ ဌိတော ဗျာပါဒံ ဂန္ထတိ, အယံ ဗျာပါဒကာယဂန္ထော။ ဒိဋ္ဌုပါဒါနေ ဌိတော ပရာမာသံ ဂန္ထတိ, အယံ ပရာမာသကာယဂန္ထော။ အတ္တဝါဒုပါဒါနေ ဌိတော ပပဉ္စန္တော ဂန္ထတိ, အယံ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသော ကာယဂန္ထော။

တဿ ဂန္ထိတာ ကိလေသာ အာသဝန္တိ။ ကိဉ္စိ ပန ဝုစ္စတိ ဝိပ္ပဋိသာရော။ ယေ ဝိပ္ပဋိသာရာ [ယော ဝိပ္ပဋိသာရော (ပီ။ က။)] တေ အနုသယာ။ တတ္ထ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထေန ကာမာသဝေါ, ဗျာပါဒကာယဂန္ထေန ဘဝါသဝေါ, ပရာမာသကာယဂန္ထေန ဒိဋ္ဌာသဝေါ, ဣဒံ သစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထေန အဝိဇ္ဇာသဝေါ။

တေ စတ္တာရော အာသဝါ ဝေပုလ္လဘာဝံ ဂတာ ဩဃာ ဟောန္တိ, တေန ဝုစ္စန္တိ ‘‘ဩဃာ’’တိ။ တတ္ထ ကာမာသဝေါ ကာမောဃော, ဘဝါသဝေါ ဘဝေါဃော, အဝိဇ္ဇာသဝေါ အဝိဇ္ဇောဃော, ဒိဋ္ဌာသဝေါ ဒိဋ္ဌောဃော။

တေ စတ္တာရော ဩဃာ အာသယမနုပဝိဋ္ဌာ အနုသယသဟဂတာ ဝုစ္စန္တိ။ သလ္လာတိ ဟဒယမာဟစ္စ တိဋ္ဌန္တာ။ တတ္ထ ကာမောဃော ရာဂသလ္လံ, ဘဝေါဃော ဒေါသသလ္လံ, အဝိဇ္ဇောဃော မောဟသလ္လံ, ဒိဋ္ဌောဃော ဒိဋ္ဌိသလ္လံ။

ဣမေဟိ စတူဟိ သလ္လေဟိ ပရိယာဒိန္နံ ဝိညာဏံ စတူသု ဓမ္မေသု တိဋ္ဌတိ ရူပေ ဝေဒနာယ သညာယ သင်္ခါရေသု။ ဣမာ စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော။ တတ္ထ ရာဂသလ္လေန နန္ဒူပသေစနံ ရူပူပဂံ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌတိ။ ဒေါသသလ္လေန ဝေဒနူပဂံ မောဟသလ္လေန သညူပဂံ ဒိဋ္ဌိသလ္လေန နန္ဒူပသေစနံ သင်္ခါရူပဂံ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌတိ။

စတူဟိ ဝိညာဏဋ္ဌိတီဟိ စတုဗ္ဗိဓံ အဂတိံ ဂစ္ဆန္တိ ဆန္ဒာ ဒေါသာ ဘယာ မောဟာ။ ရာဂေန ဆန္ဒာ အဂတိံ ဂစ္ဆတိ, ဒေါသေန ဒေါသာ အဂတိံ ဂစ္ဆတိ, မောဟေန မောဟာ အဂတိံ ဂစ္ဆတိ, ဒိဋ္ဌိယာ ဘယာ အဂတိံ ဂစ္ဆတိ။ ဣတိ ဣဒဉ္စ ကမ္မံ ဣမေ စ ကိလေသာ။ အယံ သံသာရဿ ဟေတု။

၁၂၀။ တတ္ထိမာ စတဿော ဒိသာ ကဗဠီကာရာဟာရော ‘‘အသုဘေ သုဘ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော ကာမုပါဒါနံ ကာမယောဂေါ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော ကာမာသဝေါ ကာမောဃော ရာဂသလ္လံ ရူပူပဂါ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ ဆန္ဒာ အဂတိဂမနံ။ အယံ ပဌမာ ဒိသာ။

ဖဿော အာဟာရော ‘‘ဒုက္ခေ သုခ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ ဘဝယောဂေါဗျာပါဒေါ ကာယဂန္ထော ဘဝါသဝေါ ဘဝေါဃော ဒေါသသလ္လံ ဝေဒနူပဂါ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ ဒေါသာ အဂတိဂမနံ, အယံ ဒုတိယာ ဒိသာ။

မနောသဉ္စေတနာဟာရော ‘‘အနတ္တနိ အတ္တာ’’တိ ဝိပလ္လာသော ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ ဒိဋ္ဌိယောဂေါ ပရာမာသကာယဂန္ထော ဒိဋ္ဌာသဝေါ ဒိဋ္ဌောဃော ဒိဋ္ဌိသလ္လံ သညူပဂါ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ ဘယာ အဂတိဂမနံ။ အယံ တတိယာ ဒိသာ။

ဝိညာဏာဟာရော ‘‘အနိစ္စေ နိစ္စ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော အတ္တဝါဒုပါဒါနံ အဝိဇ္ဇာယောဂေါ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသော ကာယဂန္ထော အဝိဇ္ဇာသဝေါ အဝိဇ္ဇောဃော မောဟသလ္လံ သင်္ခါရူပဂါ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ မောဟာ အဂတိဂမနံ, အယံ စတုတ္ထီ ဒိသာ။ ဣတိ ဣမေသံ ဒသန္နံ သုတ္တာနံ ပဌမေန ပဒေန ပဌမာယ ဒိသာယ အာလောကနံ။ အယံ ဝုစ္စတိ ဒိသာလောကနာ။

စတူဟိ ဝိပလ္လာသေဟိ အကုသလပက္ခေ ဒိသာဝိလောကနာ ကိလေသံ သံယောဇေတွာ အယံ အကုသလပက္ခေ ဒိသာဝိလောကနာယ ဘူမိ ပဉ္စန္နံ ဒသန္နံ သုတ္တာနံ ယာနိ ပဌမာနိ ပဒါနိ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ကော အတ္ထော? ဧကော အတ္ထော, ဗျဉ္ဇနမေဝ နာနံ။ ဧဝံ ဒုတိယာ ဧဝံ တတိယာ ဧဝံ စတုတ္ထီ။ အယံ ပဌမာ သံသန္ဒနာ။

ဣမိနာ ပေယျာလေန သဗ္ဗေ ကိလေသာ စတူသု ပဒေသု ပက္ခိပိတဗ္ဗာ။ တတော ကုသလပက္ခေ စတဿော ပဋိပဒါ စတ္တာရိ ဈာနာနိ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ စတ္တာရော ဝိဟာရာ ဒိဗ္ဗော ဗြဟ္မာ အရိယော အာနေဉ္ဇော စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ စတ္တာရော အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတဓမ္မာ စတ္တာရော အဓိဋ္ဌာနာ စတ္တာရော သမာဓယော ဆန္ဒသမာဓိ ဝီရိယသမာဓိ စိတ္တသမာဓိ ဝီမံသာသမာဓိ။ စတ္တာရော ဓမ္မာ သုခဘာဂိယာ နာညတြ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ နာညတြ တပသာ နာညတိန္ဒြိယသံဝရာ နာညတြ သဗ္ဗနိဿဂ္ဂါ စတ္တာရိ အပ္ပမာဏာနိ။

တတ္ထ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ ဘာဝိယမာနာ ဗဟုလီကရိယမာနာ ပဌမံ ဈာနံ ပရိပူရေတိ, ပဌမံ ဈာနံ ပရိပုဏ္ဏံ ပဌမံ သတိပဋ္ဌာနံ ပရိပူရေတိ, ပဌမံ သတိပဋ္ဌာနံ ပရိပုဏ္ဏံ ပဌမံ ဝိဟာရံ ပရိပူရေတိ, ပဌမော ဝိဟာရော ပရိပုဏ္ဏော ပဌမံ သမ္မပ္ပဓာနံ ပရိပူရေတိ, ပဌမံ သမ္မပ္ပဓာနံ ပရိပုဏ္ဏံ ပဌမံ အစ္ဆရိယံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ပရိပူရေတိ, ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော ပရိပုဏ္ဏော ပဌမံ အဓိဋ္ဌာနံ ပရိပူရေတိ, ပဌမံ အဓိဋ္ဌာနံ ပရိပုဏ္ဏံ ဆန္ဒသမာဓိံ ပရိပူရေတိ, ဆန္ဒသမာဓိ ပရိပုဏ္ဏော ဣန္ဒြိယသံဝရံ ပရိပူရေတိ, ဣန္ဒြိယသံဝရော ပရိပုဏ္ဏော ပဌမံ မေတ္တာအပ္ပမာဏံ ပရိပူရေတိ။ ဧဝံ ယာဝ သဗ္ဗနိဿဂ္ဂေါ စတုတ္ထံ အပ္ပမာဏံ ပရိပူရေတိ။

တတ္ထ ပဌမာ စ ပဋိပဒါ ပဌမဉ္စ ဈာနံ ပဌမဉ္စ သတိပဋ္ဌာနံ ပဌမော စ ဝိဟာရော ပဌမဉ္စ သမ္မပ္ပဓာနံ ပဌမော စ အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သစ္စာဓိဋ္ဌာနဉ္စ ဆန္ဒသမာဓိ စ ဣန္ဒြိယသံဝရော စ မေတ္တာ စ အပ္ပမာဏံ။ အယံ ပဌမာ ဒိသာ။

ဒုက္ခာ စ [ဒုတိယာ စ (က။)] ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ ဒုတိယံ ဈာနံ ဒုတိယဉ္စ သတိပဋ္ဌာနံ ဒုတိယော စ ဝိဟာရော ဒုတိယဉ္စ သမ္မပ္ပဓာနံ ဒုတိယော စ အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော စာဂါဓိဋ္ဌာနံ စိတ္တသမာဓိ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ကရုဏာ စ အပ္ပမာဏံ, အယံ ဒုတိယာ ဒိသာ။

သုခါ စ [တတိယာ စ (က။)] ပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ တတိယဉ္စ ဈာနံ တတိယဉ္စ သတိပဋ္ဌာနံ တတိယော စ ဝိဟာရော တတိယဉ္စ သမ္မပ္ပဓာနံ တတိယော စ အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော ပညာဓိဋ္ဌာနဉ္စ ဝီရိယသမာဓိ စ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ စ မုဒိတာ စ အပ္ပမာဏံ။ အယံ တတိယာ ဒိသာ။

သုခါ စ [စတုတ္ထီ စ (က။)] ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ စတုတ္ထံ ဈာနံ စတုတ္ထဉ္စ သတိပဋ္ဌာနံ စတုတ္ထော စ ဝိဟာရော စတုတ္ထဉ္စ သမ္မပ္ပဓာနံ စတုတ္ထော စ အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော ဥပသမာဓိဋ္ဌာနဉ္စ ဝီမံသာသမာဓိ စ သဗ္ဗနိဿဂ္ဂေါ စ ဥပေက္ခာ အပ္ပမာဏဉ္စ။ အယံ စတုတ္ထီ ဒိသာ။ ဣမာသံ စတဿန္နံ ဒိသာနံ အာလောကနာ။ အယံ ဝုစ္စတိ ဒိသာလောကနော နာမ နယော။

တတ္ထာယံ ယောဇနာ။ စတ္တာရော စ အာဟာရာ စတဿော စ ပဋိပဒါ, စတ္တာရော စ ဝိပလ္လာသာ စတ္တာရော စ သတိပဋ္ဌာနာ, စတ္တာရိ စ ဥပါဒါနာနိ စတ္တာရိ စ ဈာနာနိ စတ္တာရော စ ယောဂါ ဝိဟာရာ စ, ဂန္ထာ စ သမ္မပ္ပဓာနာ စ, အာသဝါ စ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတဓမ္မာ စ, ဩဃာ စ အဓိဋ္ဌာနာနိ စ, သလ္လာ စ သမာဓယော, ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော စတ္တာရော စ သုခဘာဂိယာ ဓမ္မာ, စတ္တာရိ စ အဂတိဂမနာနိ စတ္တာရိ စ အပ္ပမာဏာနိ ဣတိ ကုသလာကုသလာနံ ပဋိပက္ခဝသေန ယောဇနာ, အယံ ဝုစ္စတိ ဒိသာလောကနော နယော။

တဿ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ ပရိယောသာနံ, ယော စ ဓမ္မော ကုသလာကုသလနိဒ္ဒေသေ ပဌမော ဒိသာနိဒ္ဒေသော, ဣမဿ သောတာပတ္တိဖလံ ပရိယောသာနံ ဒုတိယံ သကဒါဂါမိဖလံ, တတိယံ အနာဂါမိဖလံ, စတုတ္ထံ အရဟတ္တဖလံ။

တတ္ထ ကတမော တိပုက္ခလော နယော? ယေ စ ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ဒန္ဓာဘိညာယ ခိပ္ပါဘိညာယ စ နိယျန္တိ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ, ယေ စ သုခါယ ပဋိပဒါယ ဒန္ဓာဘိညာယ ခိပ္ပါဘိညာယ စ နိယျန္တိ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ။

ဣမေသံ စတုန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ယော ပုဂ္ဂလော သုခါယ ပဋိပဒါယ ဒန္ဓာဘိညာယ နိယျာတိ, ယော စ ပုဂ္ဂလော ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ခိပ္ပါဘိညာယ နိယျာတိ။ ဣမေ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ ဘဝန္တိ။ တတ္ထ ယော သုခါယ ပဋိပဒါယ ခိပ္ပါဘိညာယ နိယျာတိ, အယံ ဥဂ္ဃဋိတညူ။ ယော ပစ္ဆိမော ပုဂ္ဂလော သာဓာရဏော, အယံ ဝိပဉ္စိတညူ။ ယော ပုဂ္ဂလော ဒန္ဓာဘိညာယ ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ နိယျာတိ, အယံ နေယျော။ ဣမေ စတ္တာရော ဘဝိတွာ တီဏိ ဟောန္တိ, တတ္ထ ဥဂ္ဃဋိတညုဿ သမထပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဝိပဿနာ, နေယျဿ ဝိပဿနာပုဗ္ဗင်္ဂမော သမထော, ဝိပဉ္စိတညုဿ သမထဝိပဿနာ ယုဂနဒ္ဓါ။ ဥဂ္ဃဋိတညုဿ မုဒုကာ ဒေသနာ, နေယျဿ တိက္ခာ ဒေသနာ, ဝိပဉ္စိတညုဿ တိက္ခမုဒုကာ ဒေသနာ။

ဥဂ္ဃဋိတညုဿ အဓိပညာသိက္ခာ, နေယျဿ အဓိစိတ္တသိက္ခာ, ဝိပဉ္စိတညုဿ အဓိသီလသိက္ခာ။ ဣတိ ဣမေသံ ပုဂ္ဂလာနံ စတူဟိ ပဋိပဒါဟိ နိယျာနံ။

တတ္ထ အယံ သံကိလေသော, တီဏိ အကုသလမူလာနိ တယော ဖဿာ တိဿော ဝေဒနာ တယော ဥပဝိစာရာ တယော သံကိလေသာ တယော ဝိတက္ကာ တယော ပရိဠာဟာ တီဏိ သင်္ခတလက္ခဏာနိ တိဿော ဒုက္ခတာတိ။

တီဏိ အကုသလမူလာနီတိ လောဘော အကုသလမူလံ, ဒေါသော အကုသလမူလံ, မောဟော အကုသလမူလံ။ တယော ဖဿာတိ သုခဝေဒနီယော ဖဿော, ဒုက္ခဝေဒနီယော ဖဿော, အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယော ဖဿော။ တိဿော ဝေဒနာတိ သုခါ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ။ တယော ဥပဝိစာရာတိ သောမနဿောပဝိစာရော ဒေါမနဿောပဝိစာရော ဥပေက္ခောပဝိစာရော။ တယော သံကိလေသာတိ ရာဂေါ ဒေါသော မောဟော။ တယော ဝိတက္ကာတိ ကာမဝိတက္ကော ဗျာပါဒဝိတက္ကော ဝိဟိံသာဝိတက္ကော။ တယော ပရိဠာဟာတိ ရာဂဇော ဒေါသဇော မောဟဇော။ တီဏိ သင်္ခတလက္ခဏာနီတိ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ ဝယော။ တိဿော ဒုက္ခတာတိ ဒုက္ခဒုက္ခတာ ဝိပရိဏာမဒုက္ခတာ သင်္ခတဒုက္ခတာ။

တတ္ထ လောဘော အကုသလမူလံ ကုတော သမုဋ္ဌိတံ? တိဝိဓံ အာရမ္မဏံ မနာပိကံ အမနာပိကံ ဥပေက္ခာဌာနိယဉ္စ။ တတ္ထ မနာပိကေန အာရမ္မဏေန လောဘော အကုသလမူလံ သမုဋ္ဌဟတိ။ ဣတိ မနာပိကာ အာရမ္မဏာ သုခဝေဒနီယော ဖဿော, သုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ သုခဝေဒနာ, သုခဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ သောမနဿူပဝိစာရော, သောမနဿူပဝိစာရံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ရာဂေါ, ရာဂံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ကာမဝိတက္ကော, ကာမဝိတက္ကံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ရာဂဇော ပရိဠာဟော ရာဂဇံ ပရိဠာဟံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဥပ္ပါဒေါ သင်္ခတလက္ခဏော, ဥပ္ပါဒံ သင်္ခတလက္ခဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဝိပရိဏာမဒုက္ခတာ။

ဒေါသော အကုသလမူလံ ကုတော သမုဋ္ဌိတံ? အမနာပိကေန အာရမ္မဏေန ဒေါသော အကုသလမူလံ သမုဋ္ဌိတံ။ ဣတိ အမနာပိကာ အာရမ္မဏာ ဒုက္ခဝေဒနီယော ဖဿော, ဒုက္ခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဒုက္ခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဒေါမနဿူပဝိစာရော, ဒေါမနဿူပဝိစာရံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဒေါသော, ဒေါသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဗျာပါဒဝိတက္ကော, ဗျာပါဒဝိတက္ကံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဒေါသဇော ပရိဠာဟော, ဒေါသဇံ ပရိဠာဟံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဌိတဿ အညထတ္တံ သင်္ခတလက္ခဏံ, ဌိတဿ အညထတ္တံ သင်္ခတလက္ခဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဒုက္ခဒုက္ခတာ ဝေဒနာ။

မောဟော အကုသလမူလံ ကုတော သမုဋ္ဌိတံ? ဥပေက္ခာဌာနိယေန အာရမ္မဏေန မောဟော အကုသလမူလံ သမုဋ္ဌိတံ။ ဣတိ ဥပေက္ခာဌာနိယာ အာရမ္မဏာ အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယော ဖဿော, အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ, အဒုက္ခမသုခဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဥပေက္ခူပဝိစာရော, ဥပေက္ခူပဝိစာရံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ မောဟော, မောဟံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဝိဟိံသာဝိတက္ကော, ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ မောဟဇော ပရိဠာဟော, မောဟဇံ ပရိဠာဟံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ ဝယော သင်္ခတလက္ခဏံ, ဝယံ သင်္ခတလက္ခဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတေ သင်္ခတဒုက္ခတာ, ဣတိ အယံ တိဏ္ဏံ ကိလေသာနံ နိဒ္ဒေသော, အယံ ဝုစ္စတေ ကုသလပက္ခေ တိပုက္ခလော နယော။

ဣတိ တီဏိ အကုသလမူလာနိ န စတုတ္ထာနိ န ပဉ္စမာနိ, တယော ဖဿာတိ တိဿော ဝေဒနာ ယာဝ သင်္ခတဒုက္ခတာတိ, ယော ကောစိ အကုသလပက္ခော, သဗ္ဗော သော တီသု အကုသလမူလေသု သမောသရတိ။

တတ္ထ ကတမော ကုသလပက္ခော? တီဏိ ကုသလမူလာနိ, တိဿော ပညာ သုတမယီ ပညာ စိန္တာမယီ ပညာ ဘာဝနာမယီ ပညာ။ တယော သမာဓီ သဝိတက္ကသဝိစာရော…ပေ… တိဿော သိက္ခာ အဓိသီလသိက္ခာ…ပေ… သိက္ခာ။ တီဏိ နိမိတ္တာနိ သမထနိမိတ္တံ ပဂ္ဂဟနိမိတ္တံ ဥပေက္ခာနိမိတ္တံ။ တယော ဝိတက္ကာ နေက္ခမ္မဝိတက္ကော…ပေ… အဝိဟိံသာဝိတက္ကော။ တီဏိ ဣန္ဒြိယာနိ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယန္တိ ဝိတ္ထာရော။ တယော ဥပဝိစာရာ နေက္ခမ္မူပဝိစာရော အဗျာပါဒူပဝိစာရော အဝိဟိံသူပဝိစာရော။ တိဿော ဧသနာ ကာမေသနာ ဘဝေသနာ ဗြဟ္မစရိယေသနာ။ တယော ခန္ဓာ သီလက္ခန္ဓော သမာဓိက္ခန္ဓော ပညာက္ခန္ဓော။

တတ္ထ ယံ အလောဘော ကုသလမူလံ, တံ သုတမယိပညံ ပရိပူရေတိ, သုတမယီ ပညာ ပရိပုဏ္ဏာ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ သမာဓိံ ပရိပူရေတိ, သဝိတက္ကော သဝိစာရော သမာဓိ ပရိပုဏ္ဏော အဓိစိတ္တသိက္ခံ ပရိပူရေတိ, အဓိစိတ္တသိက္ခာ ပရိပုဏ္ဏာ သမထနိမိတ္တံ ပရိပူရေတိ, သမထနိမိတ္တံ ပရိပုဏ္ဏံ နေက္ခမ္မဝိတက္ကံ ပရိပူရေတိ, နေက္ခမ္မဝိတက္ကော ပရိပုဏ္ဏော အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ ပရိပူရေတိ, အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ ပရိပုဏ္ဏံ နေက္ခမ္မူပဝိစာရံ ပရိပူရေတိ, နေက္ခမ္မူပဝိစာရော ပရိပုဏ္ဏော ကာမေသနံ ပဇဟတိ, ကာမေသနပ္ပဟာနံ သမာဓိက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတိ။

အဒေါသော ကုသလမူလံ စိန္တာမယိပညံ ပရိပူရေတိ, စိန္တာမယီ ပညာ ပရိပုဏ္ဏာ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တံ သမာဓိံ ပရိပူရေတိ။ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တော သမာဓိ ပရိပုဏ္ဏော အဓိသီလသိက္ခံ ပရိပူရေတိ, အဓိသီလသိက္ခာ ပရိပုဏ္ဏာ ဥပေက္ခာနိမိတ္တံ ပရိပူရေတိ, ဥပေက္ခာနိမိတ္တံ ပရိပုဏ္ဏံ အဗျာပါဒဝိတက္ကံ ပရိပူရေတိ, အဗျာပါဒဝိတက္ကော ပရိပုဏ္ဏော အညိန္ဒြိယံ ပရိပူရေတိ, အညိန္ဒြိယံ ပရိပုဏ္ဏံ အဗျာပါဒူပဝိစာရံ ပရိပူရေတိ, အဗျာပါဒူပဝိစာရော ပရိပုဏ္ဏော ဘဝေသနံ ပဇဟတိ, ဘဝေသနပ္ပဟာနံ သီလက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတိ။

အမောဟော ကုသလမူလံ ဘာဝနာမယိပညံ ပရိပူရေတိ, ဘာဝနာမယီပညာ ပရိပုဏ္ဏာ အဝိတက္ကအဝိစာရံ သမာဓိံ ပရိပူရေတိ, အဝိတက္ကော အဝိစာရော သမာဓိ ပရိပုဏ္ဏော အဓိပညာသိက္ခံ ပရိပူရေတိ, အဓိပညာသိက္ခာ ပရိပုဏ္ဏာ ပဂ္ဂဟနိမိတ္တံ ပရိပူရေတိ, ပဂ္ဂဟနိမိတ္တံ ပရိပုဏ္ဏံ အညာတာဝိနော ဣန္ဒြိယံ ပရိပူရေတိ, အညာတာဝိနော ဣန္ဒြိယံ ပရိပုဏ္ဏံ အဝိဟိံသူပဝိစာရံ ပရိပူရေတိ, အဝိဟိံသူပဝိစာရော ပရိပုဏ္ဏော ဗြဟ္မစရိယေသနံ ပရိပူရေတိ, ဗြဟ္မစရိယေသနာ ပရိပုဏ္ဏာ ပညာက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတိ။

ဣတိ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ကုသလပက္ခိကာ သဗ္ဗေ ကုသလာ ဓမ္မာ တီဟိ တိကနိဒ္ဒေသေဟိ နိဒ္ဒိသိယန္တိ တီဏိ ဝိမောက္ခမုခါနိ တဿ ပရိယောသာနံ။ တတ္ထ ပဌမေန အပ္ပဏိဟိတံ, ဒုတိယေန သုညတံ, တတိယေန အနိမိတ္တံ။ အယံ ဝုစ္စတိ ဒုတိယော တိပုက္ခလော နာမ နယော။

တတ္ထ ယေ ဣမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဥဂ္ဃဋိတညူ ဝိပဉ္စိတညူ နေယျောတိ။ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ ယေ စ ပုဂ္ဂလာ သုခါယ ပဋိပဒါယ ခိပ္ပါဘိညာယ, သုခါယ ပဋိပဒါယ ဒန္ဓာဘိညာယ စ နိယျန္တိ, တေ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ။ ယေ စ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ခိပ္ပါဘိညာယ, ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ဒန္ဓာဘိညာယ စ နိယျန္တိ, ဣမေ စတ္တာရော တေန ဝိသေသေန ဒွေ ဘဝန္တိ ဒိဋ္ဌိစရိတော စ တဏှာစရိတော စ။ ဣမေ စတ္တာရော ဘဝိတွာ တယော ဘဝန္တိ, တယော ဘဝိတွာ ဒွေ ဘဝန္တိ။ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ အယံ သံကိလေသော, အဝိဇ္ဇာ စ တဏှာ စ, အဟိရိကဉ္စ အနောတ္တပ္ပဉ္စ, အဿတိ စ အသမ္ပဇညဉ္စ, နီဝရဏာနိ စ သံယောဇနာနိ စ, အဇ္ဈောသာနဉ္စ အဘိနိဝေသော စ, အဟံကာရော စ မမံကာရော စ, အဿဒ္ဓိယဉ္စ ဒေါဝစဿဉ္စ, ကောသဇ္ဇဉ္စ အယောနိသော စ မနသိကာရော, ဝိစိကိစ္ဆာ စ အဘိဇ္ဈာ စ, အသဒ္ဓမ္မဿဝနဉ္စ အသမာပတ္တိ စ။

တတ္ထ အဝိဇ္ဇာ စ အဟိရိကဉ္စ အဿတိ စ နီဝရဏာနိ စ အဇ္ဈောသာနဉ္စ အဟံကာရော စ အဿဒ္ဓိယဉ္စ ကောသဇ္ဇဉ္စ ဝိစိကိစ္ဆာ စ အသဒ္ဓမ္မဿဝနဉ္စ, အယံ ဧကာ ဒိသာ။

တဏှာ စ အနောတ္တပ္ပဉ္စ အသမ္ပဇညဉ္စ သံယောဇနာနိ စ အဘိနိဝေသော စ မမံကာရော စ ဒေါဝစဿတာ စ အယောနိသော မနသိကာရော စ အဘိဇ္ဈာ စ အသမာပတ္တိ စ, အယံ ဒုတိယာ ဒိသာ။ ဒသန္နံ ဒုကာနံ ဒသ ပဒါနိ ပဌမာနိ ကာတဗ္ဗာနိ။ သံခိတ္တေန အတ္ထံ ဉာပေန္တိ ပဋိပက္ခေ ကဏှပက္ခဿ သဗ္ဗေသံ ဒုကာနံ ဒသ ပဒါနိ ဒုတိယကာနိ, အယံ ဒုတိယာ ဒိသာ။

ဣတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဒုက္ခနိဒ္ဒေသော, အယံ သမုဒယော။ ယံ တံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာဝသတိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ဣဒံ ဒုက္ခံ ဣတိ အယဉ္စ သမုဒယော, ဣဒဉ္စ ဒုက္ခံ, ဣမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ ဒုက္ခဉ္စ သမုဒယော စ နန္ဒိယာဝဋ္ဋဿ နယဿ ပဌမနိဒ္ဒေသော။

တတ္ထ ကတမော ကုသလပက္ခော? သမထော စ ဝိပဿနာ စ, ဝိဇ္ဇာ စ စရဏဉ္စ, သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ, ဟိရီ စ ဩတ္တပ္ပဉ္စ, အဟံကာရပ္ပဟာနဉ္စ မမံကာရပ္ပဟာနဉ္စ, သမ္မာဝါယာမော စ ယောနိသော စ မနသိကာရော, သမ္မာသတိ စ သမ္မာသမာဓိ စ, ပညာ စ နိဗ္ဗိဒါ စ, သမာပတ္တိ စ သဒ္ဓမ္မဿဝနဉ္စ, သောမနဿဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိ စ။

တတ္ထ သမထော စ ဝိဇ္ဇာ စ သတိ စ ဟိရီ စ အဟံကာရပ္ပဟာနဉ္စ သမ္မာဝါယာမော စ သမ္မာသတိ စ ပညာ စ သမာပတ္တိ စ သောမနဿဉ္စ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧကာ ဒိသာ။ ဝိပဿနာ စ စရဏဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ဩတ္တပ္ပဉ္စ မမံကာရပ္ပဟာနဉ္စ ယောနိသော မနသိကာရော စ သမ္မာသမာဓိ စ နိဗ္ဗိဒါ စ သဒ္ဓမ္မဿဝနဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိ စ, အယံ ဒုတိယာ ဒိသာ။ ဣတိ ကုသလပက္ခေ စ အကုသလပက္ခေ စ နန္ဒိယာဝဋ္ဋဿ ပန နယဿ စတဿော ဒိသာ။

တာသု ယာနိ အကုသလပက္ခဿ ပဌမာနိ ပဒါနိ အကုသလာနိ ကုသလေဟိ ပဟာနံ ဂစ္ဆန္တိ, တာနိ ကုသလပက္ခေ ဒုတိယေဟိ ပဒေဟိ ပဟာနံ ဂစ္ဆန္တိ။ တေသံ ပဟာနာ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ ယာနိ အကုသလပက္ခဿ ဒုတိယာနိ အကုသလပဒါနိ ပဟာနံ ဂစ္ဆန္တိ, တာနိ ကုသလပက္ခဿ ပဌမေဟိ ပဒေဟိ ပဟာနံ ဂစ္ဆန္တိ။ တေသံ ပဟာနာ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တိ ပရိယောသာနံ။ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ နယာနံ ပဌမော နယော သီဟဝိက္ကီဠိတော နာမ။ အဋ္ဌ ပဒါနိ စတ္တာရိ စ ကုသလာနိ စတ္တာရိ စ အကုသလာနိ ဣမာနိ အဋ္ဌ ပဒါနိ မူလပဒါနိ, အတ္ထနယေန ဒုတိယော တိပုက္ခလော။ သော ဆဟိ ဓမ္မေဟိ နေတိ ကုသလမူလာနိ စ နေတိ အကုသလမူလာနိ စ, ဣတိ ဣမာနိ ဆ ပဒါနိ ပုရိမကာနိ စ အဋ္ဌ မူလပဒါနိ ဣမာနိ စုဒ္ဒသ ပဒါနိ အဋ္ဌာရသန္နံ မူလပဒါနံ။ တတ္ထ ယော ပစ္ဆိမကော နယော နန္ဒိယာဝဋ္ဋော, သော စတူဟိ ဓမ္မေဟိ နေတိ။ အဝိဇ္ဇာယ စ တဏှာယ စ သမထေန စ ဝိပဿနာယ စ, ဣမေ စတ္တာရော ဓမ္မာ ဣမာနိ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ တီသု နယေသု နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ။

တတ္ထ ယာနိ နဝ ပဒါနိ ကုသလာနိ, တတ္ထ သဗ္ဗံ ကုသလံ သမောသရတိ။ တေသဉ္စ နဝန္နံ မူလာနံ စတ္တာရိ ပဒါနိ သီဟဝိက္ကီဠိတနယေ တီဏိ တိပုက္ခလေ ဒွေ နန္ဒိယာဝဋ္ဋေ, ဣစ္စေတေ ကုသလဿ ပက္ခာ။ တတ္ထ ယာနိ နဝ ပဒါနိ ကုသလာနိ, တတ္ထ သဗ္ဗံ ကုသလံ ယုဇ္ဇတိ။ တတ္ထ သီဟဝိက္ကီဠိတေ နယေ စတ္တာရိ ပဒါနိ တီဏိ တိပုက္ခလေ ဒွေ နန္ဒိယာဝဋ္ဋေ ဣမာနိ နဝ ပဒါနိ ကုသလာနိ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ။

တတ္ထ ယာနိ နန္ဒိယာဝဋ္ဋေ နယေ စတ္တာရိ ပဒါနိ, တတ္ထ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ သမောသရန္တိ။ ယထာ ကထံ, သမထော စ အလောဘော စ အဒေါသော စ အသုဘသညာ စ ဒုက္ခသညာ စ ဣမာနိ ကုသလပက္ခေ ပဉ္စ ပဒါနိ သမထံ ဘဇန္တိ။ ဝိပဿနာ စ အမောဟော စ အနိစ္စသညာ စ အနတ္တသညာ စ ဣမာနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ ဝိပဿနံ ဘဇန္တိ။ ဣမာနိ နဝ ပဒါနိ ကုသလာနိ ဒွီသု ပဒေသု ယောဇိတာနိ, တတ္ထ အကုသလပက္ခေ နဝန္နံ အကုသလမူလပဒါနံ ယာ စ တဏှာ ယော စ လောဘော ယော စ ဒေါသော ယာ စ သုဘသညာ ယာ စ သုခသညာ, ဣမာနိ ပဉ္စ ပဒါနိ တဏှံ ဘဇန္တိ။ ယာ စ အဝိဇ္ဇာ ယော စ မောဟော ယာ စ နိစ္စသညာ ယာ စ အတ္တသညာ, ဣမာနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ အဝိဇ္ဇံ ဘဇန္တိ။ ဧတာနိ နဝ ပဒါနိ အကုသလာနိ သုသံခိတ္တာနိ။ ဣတိ တယော နယာ ဧကံ နယံ န ပဝိဋ္ဌာ။ ဧဝံ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ နန္ဒိယာဝဋ္ဋနယေ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာနိ။

ကထံ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ, တိပုက္ခလေ နယေ ယုဇ္ဇန္တိ? နဝန္နံ ပဒါနံ ကုသလာနံ, ဝိပဿနာ စ အမောဟော စ အနိစ္စသညာ စ အနတ္တသညာ စ, ဣမာနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ၊ အမောဟော စ သမထော စ အလောဘော စ အသုဘသညာ စ, ဣမာနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ၊ လောဘော စ ဒေါသော စ, ဧဝံ ဣမာနိ နဝ ပဒါနိ တီသု ကုသလေသု ယောဇေတဗ္ဗာနိ။ တတ္ထ နဝန္နံ ပဒါနံ အကုသလာနံ တဏှာ စ လောဘော စ သုဘသညာ စ သုခသညာ စ, ဣမာနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ လောဘော အကုသလမူလံ၊ အဝိဇ္ဇာ စ မောဟော စ နိစ္စသညာ စ အတ္တသညာ စ အယံ မောဟော အယံ ဒေါသော, ယေ စ ဣမာနိ နဝ ပဒါနိ တီသု အကုသလေသု ယောဇိတာနိ။ ဧဝံ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ ကုသလမူလေသု စ ယောဇေတွာ တိပုက္ခလေန နယေန နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာနိ။

ကထံ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ သီဟဝိက္ကီဠိတေ နယေ ယုဇ္ဇန္တိ? တဏှာ စ သုဘသညာ စ, အယံ ပဌမော ဝိပလ္လာသော။ လောဘော စ သုခသညာ စ, အယံ ဒုတိယော ဝိပလ္လာသော။ အဝိဇ္ဇာ စ နိစ္စသညာ စ, အယံ တတိယော ဝိပလ္လာသော။ မောဟော စ အတ္တသညာ စ, အယံ စတုတ္ထော ဝိပလ္လာသော။ ဣတိ နဝ ပဒါနိ အကုသလမူလာနိ စတူသု ပဒေသု ယောဇိတာနိ။ တတ္ထ နဝန္နံ မူလပဒါနံ ကုသလာနံ သမထော စ အသုဘသညာ စ, ဣဒံ ပဌမံ သတိပဋ္ဌာနံ။ အလောဘော စ ဒုက္ခသညာ စ, ဣဒံ ဒုတိယံ သတိပဋ္ဌာနံ။ ဝိပဿနာ စ အနိစ္စသညာ စ, ဣဒံ တတိယံ သတိပဋ္ဌာနံ။ အမောဟော စ အနတ္တသညာ စ, ဣဒံ စတုတ္ထံ သတိပဋ္ဌာနံ။ ဣမာနိ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ သီဟဝိက္ကီဠိတနယံ အနုပဝိဋ္ဌာနိ။ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ နယာနံ ယာ ဘူမိ စ ယော ရာဂေါ စ ယော ဒေါသော စ ဧကံ နယံ ပဝိသတိ။ ဧကဿ နယဿ အကုသလေ ဝါ ဓမ္မေ ကုသလေ ဝါ ဓမ္မေ ဝိညာတေ ပဋိပက္ခော အနွေသိတဗ္ဗော, ပဋိပက္ခေ အနွေသိတွာ သော နယော နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗော, တမှိ နယေ နိဒ္ဒိဋ္ဌော။ ယထာ ဧကမှိ နယေ သဗ္ဗေ နယာ ပဝိဋ္ဌာ တထာ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာ။ ဧကမှိ စ နယေ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါနိ ပဝိဋ္ဌာနိ, တမှိ ဓမ္မေ ဝိညာတေ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ ဝိညာတာ ဟောန္တိ။ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ နယာနံ သီဟဝိက္ကီဠိတနယဿ စတ္တာရိ ဖလာနိ ပရိယောသာနံ။ ပဌမာယ ဒိသာယ ပဌမံ ဖလံ, ဒုတိယာယ ဒိသာယ ဒုတိယံ ဖလံ, တတိယာယ ဒိသာယ တတိယံ ဖလံ, စတုတ္ထာယ ဒိသာယ စတုတ္ထံ ဖလံ။ တိပုက္ခလဿ နယဿ တီဏိ ဝိမောက္ခမုခါနိ ပရိယောသာနံ။ ပဌမာယ ဒိသာယ အပ္ပဏိဟိတံ, ဒုတိယာယ ဒိသာယ သုညတံ, တတိယာယ ဒိသာယ အနိမိတ္တံ။ နန္ဒိယာဝဋ္ဋဿ နယဿ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ စ ပညာဝိမုတ္တိ ပရိယောသာနံ။ ပဌမာယ ဒိသာယ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ, ဒုတိယာယ ဒိသာယ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တိ။ ဣမေ တယော နယာ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ နယာနံ အဋ္ဌာရသန္နံ မူလပဒါနံ အာလောကနာ, အယံ ဝုစ္စတိ ဒိသာလောကနော [ဒိသာလောစနော (က။)] နယော။ အာလောကေတွာန ဇာနာတိ ‘‘အယံ ဓမ္မော ဣမံ ဓမ္မံ ဘဇတီ’’တိ သမ္မာ ယောဇနာ။ ကုသလပက္ခေ အကုသလပက္ခေ စ အယံ နယော အင်္ကုသော နာမ။ ဣမေ ပဉ္စ နယာ။

တတ္ထိမာ ဥဒ္ဒါနဂါထာ

တဏှာ စ အဝိဇ္ဇာပိ စ, လောဘော ဒေါသော တထေဝ မောဟော စ၊

စတ္တာရော စ ဝိပလ္လာသာ, ကိလေသဘူမီ နဝ ပဒါနိ။

ယေ စ သတိပဋ္ဌာနာ, သမထော စ ဝိပဿနာ ကုသလမူလာ၊

ဧတံ သဗ္ဗံ ကုသလံ, ဣန္ဒြိယဘူမီ နဝ ပဒါနိ။

သဗ္ဗကုသလံ နဝဟိ ပဒေဟိ ယုဇ္ဇတိ, နဝဟိ စေဝ အကုသလံ၊

ဧတေ တေ မူလပဒါ, ဥဘတော အဋ္ဌာရသ ပဒါနိ။

တဏှာ စေဝ အဝိဇ္ဇာ စ, သမထော စ ဝိပဿနာ၊

ယော နေတိ သဗ္ဗေသု ယောဂယုတ္တော, အယံ နယော နန္ဒိယာဝဋ္ဋော။

ယံ ကုသလမူလေဟိ, နယတိ ကုသလအကုသလမူလေဟိ၊

ဘူတံ တထံ အဝိတထံ, တိပုက္ခလံ တံ နယံ အာဟု။

သော နေတိ ဝိပလ္လာသေဟိ, ကိလေသဣန္ဒြိယေဟိ စ၊

ဓမ္မေ တံ နယံ ဝိနယမာဟု, သီဟဝိက္ကီဠိတံ နာမ။

ဝေယျာကရဏေ ဝုတ္တေ, ကုသလတာဟိ အကုသလတာဟိ စ၊

တယော အာလောကယတိ, အယံ နယော ဒိသာလောစနော နာမ။

ဩလောကေတွာ ဒိသာလောစနေန, ဥက္ခိပိယ ယံ သမာနေတိ၊

သဗ္ဗေ ကုသလာကုသလေ, အယံ နယော အင်္ကုသော နာမ။

နယသမုဋ္ဌာနံ။

ပေဋကောပဒေသေ မဟာကစ္စာယနဿ ထေရဿ သုတ္တဝိဘင်္ဂဿ

[ဝေဘင်္ဂိဿ (ပီ။ က။)] ဒဿနံ သမတ္တံ။

ယာနိ စတုက္ကာနိ အကုသလာနိ ကုသလာနိ စ သီဟဝိက္ကီဠိတေ နယေ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ, တိကာနိ ကုသလာနိ စ အကုသလာနိ စ တိပုက္ခလေ နယေ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ, ဒုကာနိ ကုသလာနိ စ အကုသလာနိ စ နန္ဒိယာဝဋ္ဋေ နယေ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ။ ယေသု ဒွီသု ဓမ္မေသု [ဝိသုဒ္ဓီသု (က။)] ကုသလေသု သော အတ္ထော တိကေသု ဝိဘဇ္ဇမာနဿ ဘဝဘူမိ, အထ စ သဗ္ဗော [ပုဗ္ဗော (က။)] စ အတ္ထော တီဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ နိဒ္ဒိသတိ။ တတ္တကာနိ ဝုစ္စတိ။ ယော အတ္ထော စတူဟိ ပဒေဟိ အဋ္ဌဝီသတိဘာဂေဟိ နတ္ထိဘူမိ နိဒ္ဒိသိတုံ, အဝစရန္တောဝ စတူဟိ ပဒေဟိ နိဒ္ဒိသတိ။ ဣတိ ယံ ယထာနိဒ္ဒိဋ္ဌဿ အဝိကောသနာ ဣဒံ ပမာဏံ။ ယထာ သဗ္ဗေ သမာဓယော တီသု သမာဓီသု ပရိယေသိတဗ္ဗာ, သဝိတက္ကသဝိစာရေ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တေ အဝိတက္ကအဝိစာရေ ဣဒံ ပမာဏံ, နတ္ထိ စတုတ္ထော သမာဓိ။ တထာ တိဿော ပညာ စိန္တာမယီ သုတမယီ ဘာဝနာမယီ သဗ္ဗာသု ပညာသု နိဒ္ဒိသတိ, နတ္ထိ စတုတ္ထီ ပညာ န စိန္တာမယီ န သုတမယီ န ဘာဝနာမယီ, ပညာ နာဿ အတ္ထိ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ယာ အဝိက္ခေပနာ, ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပမာဏန္တိ။

ထေရဿ မဟာကစ္စာယနဿ ဇမ္ဗုဝနဝါသိနော ပေဋကောပဒေသော သမတ္တော။

ပေဋကောပဒေသပကရဏံ နိဋ္ဌိတံ။