ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ဒုတိယံ။
၃။ သောအတ္တာသုတ္တံ
၂၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ…ပေ… အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ…ပေ… အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ တတိယံ။
၃-သောအတ္တာသုတ် ၂၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ထိုအတ္တသည် ထိုလောကသည် ထိုငါသည် တမလွန်ဘဝ၌ မြဲသည် ခိုင်ခံ့သည်တည်တံ့သည် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ထိုအတ္တသည် ထိုလောကသည်ထိုငါသည် တမလွန်ဘဝ၌ မြဲသည် ခိုင်ခံ့သည် တည်တံ့သည် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည်ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ထိုအတ္တသည် ထိုလောကသည်ထိုငါသည် တမလွန် ဘဝ၌ မြဲသည် ခိုင်ခံ့သည် တည်တံ့သည် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည်ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြသနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အကယ်၍ အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ထိုအတ္တသည်။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဤဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ထိုအတ္တသည်။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှှာအပ်သော အရာ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုမမြဲသော တရားကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ ထိုအတ္တသည် ထိုလောကသည်ထိုငါသည် တမလွန်ဘဝ၌ မြဲသည် ခိုင်ခံ့သည် တည်တံ့သည် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော မရှိသည့်ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေ မြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 24.3 1. Stream-Entry This is My Self At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The self and the cosmos are one and the same. After death I will be that, permanent, everlasting, eternal, and imperishable’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘The self and the cosmos are one and the same. After death I will be that, permanent, everlasting, eternal, and imperishable.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘The self and the cosmos are one and the same. After death I will be that, permanent, everlasting, eternal, and imperishable.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၄။ နောစမေသိယာသုတ္တံ
၂၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-နော စ မေ သိယာသုတ် ၂၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ငါဟူ၍ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်ရာ၊ ငါသည် မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု ဆိုလျှင်ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ငါဟူ၍ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်ရာ၊ ငါသည် မဖြစ်တော့ဟုဆိုလျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှား နှလုံးသွင်း၍ “ငါဟူ၍ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်ရာ၊ ငါသည်မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု ဆိုလျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြသနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ငါဟူ၍ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်ရာ၊ ငါသည်မဖြစ်တော့ လတ္တံ့ဟု ဆိုလျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင် ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသ လော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုအရာကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ငါဟူ၍ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်ရာ၊ ငါသည် မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု ဆိုလျှင် ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်နိုင်ရာ သလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေ မြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 24.4 1. Stream-Entry It Might Not Be Mine At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘I might not be, and it might not be mine. I will not be, and it will not be mine’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘I might not be, and it might not be mine. I will not be, and it will not be mine.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘I might not be, and it might not be mine. I will not be, and it will not be mine.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၅။ နတ္ထိဒိန္နသုတ္တံ
၂၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ [သုက္ကဋဒုက္ကဋာနံ (သီ။ ပီ။)] ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော၊ နတ္ထိ အယံ လောကော, နတ္ထိ ပရော လောကော, နတ္ထိ မာတာ, နတ္ထိ ပိတာ, နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ၊ နတ္ထိ လောကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ [သမဂ္ဂတာ (က။)] သမ္မာပဋိပန္နာ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တိ။ စာတုမဟာဘူတိကော [စာတုမ္မဟာဘူတိကော (သီ။ သျာ။ ကံ။ ပီ။)] အယံ ပုရိသော ယဒါ ကာလင်္ကရောတိ ပထဝီ ပထဝီကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, အာပေါ အာပေါကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, တေဇော တေဇောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, ဝါယော ဝါယောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ။ အာကာသံ ဣန္ဒြိယာနိ သင်္ကမန္တိ။ အာသန္ဒိပဉ္စမာ ပုရိသာ မတံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တိ။ ယာဝ အာဠာဟနာ ပဒါနိ ပညာယန္တိ။ ကာပေါတကာနိ အဋ္ဌီနိ ဘဝန္တိ။ ဘဿန္တာ အာဟုတိယော။ ဒတ္တုပညတ္တံ ယဒိဒံ ဒါနံ [ဒတ္တုပညတ္တမိဒံ ဒါနံ နာမ (သဗ္ဗတ္ထ)]။ တေသံ တုစ္ဆံ မုသာ ဝိလာပေါ ယေ ကေစိ အတ္ထိကဝါဒံ ဝဒန္တိ။ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ယေ ကေစိ အတ္ထိကဝါဒံ ဝဒန္တိ၊ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-နတ္ထိဒိန္နသုတ် ၂၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ဟုန်းပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် မရှိ၊ ဤလောကသည် မရှိ၊ တစ်ပါးသော လောကသည် မရှိ၊ အမိသည် မရှိ၊ အဖသည် မရှိ၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် မရှိကုန်။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ဖြောင့်မှန်သော အရိယာမဂ်သို့ ရောက်ကုန်သောကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ မရှိကုန်။ ဤသတ္တဝါသည် မဟာဘုတ်လေးပါး အစုအဝေး ဖြစ်၏၊ သေသောအခါ မြေဓာတ်သည် မြေဓာတ်အစုသို့ ဆိုက်၏၊ ရောက်၏။ ရေဓာတ်သည် ရေဓာတ်အစုသို့ ဆိုက်၏၊ ရောက်၏။ မီးဓာတ်သည် မီးဓာတ်အစုသို့ ဆိုက်၏၊ ရောက်၏။ လေဓာတ်သည် လေဓာတ်အစုသို့ ဆိုက်၏၊ ရောက်၏။ နာမ်ဣန္ဒြေတို့သည် ကောင်းကင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကုန်၏၊ ညောင်စောင်းလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသောယောကျာ်းတို့သည် သူသေကောင်ကို ယူ၍ သွားကုန်၏၊ သင်္ချိုင်းတိုင်အောင် သူသေကောင်တို့သည် ထင်ကုန်၏၊ အရိုးတို့သည် ခိုအဆင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ အလှူတို့သည် ပြာအဆုံး ရှိကုန်၏။ အလှူပေးခြင်းကို လူမိုက်တို့က ပညတ်ထား၏။ အချို့သူတို့သည် (ပေးလှူခြင်းစသည်) ရှိိ၏ဟူသောဝါဒကို ပြောဟောကုန်၏၊ ထိုသူတို့၏ စကားသည် အချည်းနှီး ဖြစ်ကုန်၏၊ မှားယွင်းကုန်၏၊ ယောင်ယမ်းပြောဆိုသော စကားဖြစ်၏။ လူမိုက်ဖြစ်စေ၊ ပညာရှိဖြစ်စေ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးလျှင် ပြတ်စဲ ကုန်၏၊ ပျက်စီးကုန်၏၊ သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သော အယူ ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ။ပ။ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသော် အသက်ပြတ်ကုန်၏၊ ပျောက်ပျက်ကုန်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ပ။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ် ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ။ပ။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးသော် အသက်ပြတ်ကုန်၏၊ ပျောက်ပျက်ကုန်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း။ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ ထိုရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ။ပ။ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသော် အသက်ပြတ်ကုန်၏၊ ပျောက်ပျက်ကုန်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ပ။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုဝိညာဏ်ကို အစွဲမပြုခဲ့မူ “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ။ပ။ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသော် အသက်ပြတ်ကုန်၏၊ ပျောက်ပျက်ကုန်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုတရားကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ။ပ။ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသော် အသက်ပြတ်ကုန်၏၊ ပျောက်ပျက်ကုန်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ကုန်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ့်ဖျောက်နိုင်၏။ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 24.5 1. Stream-Entry There’s No Meaning in Giving At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. There’s no fruit or result of good and bad deeds. There’s no afterlife. There’s no such thing as mother and father, or beings that are reborn spontaneously. And there’s no ascetic or brahmin who is rightly comported and rightly practiced, and who describes the afterlife after realizing it with their own insight. This person is made up of the four principal states. When they die, the earth in their body progresses and proceeds to the substance of earth. The water in their body progresses and proceeds to the substance of water. The fire in their body progresses and proceeds to the substance of fire. The air in their body progresses and proceeds to the substance of air. The faculties are transferred to space. Four men with a bier carry away the corpse. Their footprints show the way to the cremation ground. The bones become bleached. Offerings dedicated to the gods end in ashes. Giving is a doctrine of morons. When anyone affirms a positive teaching it’s just baseless, false nonsense. Both the foolish and the astute are annihilated and destroyed when their body breaks up, and don’t exist after death’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. … Both the foolish and the astute are annihilated and destroyed when their body breaks up, and don’t exist after death.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. … Both the foolish and the astute are annihilated and destroyed when their body breaks up, and don’t exist after death.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၆။ ကရောတောသုတ္တံ
၂၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော ဆိန္ဒတော ဆေဒါပယတော ပစတော ပါစာပယတော သောစတော သောစာပယတော ကိလမတော ကိလမာပယတော ဖန္ဒတော ဖန္ဒာပယတော ပါဏမတိပါတယတော အဒိန္နံ အာဒိယတော သန္ဓိံ ဆိန္ဒတော နိလ္လောပံ ဟရတော ဧကာဂါရိကံ ကရောတော ပရိပန္ထေ တိဋ္ဌတော ပရဒါရံ ဂစ္ဆတော မုသာ ဘဏတော ကရောတော န ကရီယတိ ပါပံ။ ခုရပရိယန္တေန စေပိ စက္ကေန ယော ဣမိဿာ ပထဝိယာ ပါဏေ ဧကမံသခလံ ဧကမံသပုဉ္ဇံ ကရေယျ, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော။ ဒက္ခိဏံ စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဟနန္တော ဃာတေန္တော ဆိန္ဒန္တော ဆေဒါပေန္တော ပစန္တော ပါစေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော။ ဥတ္တရံ စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဒဒန္တော ဒါပေန္တော ယဇန္တော ယဇာပေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပုညံ, နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော။ ဒါနေန ဒမေန သံယမေန သစ္စဝဇ္ဇေန နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ။ ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော ကာရယတော …ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ကရောတောသုတ် ၂၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူတုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကို သတ်သူ (သတ်စေသူ)၊ ခိုးယူသူ (ခိုးယူစေသူ)၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ (ဖောက်ထွင်းစေသူ)၊ (ရွာကို) တိုက်ခိုက်လုယူသူ (တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ)၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ (တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ)၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ (လုယက်စေသူ)၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ (သွားလာစေသူ)၊ မမှန်သော စကားကို ပြောသူ (ပြောစေသူ) တို့သည် မကောင်းမှုကို ပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သည် မမည်။ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကို သင်တုန်းဓားစက်ဖြင့် တစ်စုတည်းသော အသားစု အသားပုံ ဖြစ်အောင်အကယ်၍ ပြုစေကာမူ ထိုအကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏တောင် ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည်လည်း အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက်၊ ဖြတ်လျက်ဖြတ်စေလျက်၊ နှိပ်စက်လျက် နှိပ်စက်စေလျက် သွားစေကာမူ ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့်မကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှု ဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ နေသောသူသည်လည်းလှူလျက် လှူစေလျက်၊ ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် သွားစေကာမူ ထိုလှူခြင်း (စသောအကြောင်း) ကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်းသီလစောင့်စည်းခြင်း အမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ”ဟု ဤသို့သောအယူ ဖြစ်သနည်း။ မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ပြုသူ ပြုစေသူ။ပ။ ကောင်းမှုသည်မရှိ၊ ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်း မရှိ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ ထိုရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ပြုသူ ပြုစေသူ။ပ။ ကောင်းမှုသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် မရှိ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ပြုသူ ပြုစေသူ။ပ။ ကောင်းမှုသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည်မရှိ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုတရားတို့ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ပြုသူ ပြုစေသူ။ပ။ ကောင်းမှုသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် မရှိ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 24.6 1. Stream-Entry Acting At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The one who acts does nothing wrong when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. Nothing bad is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, no merit comes of that, and no outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is no merit or outcome of merit’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘The one who acts does nothing wrong … there is no merit or outcome of merit.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘The one who acts does nothing wrong … there is no merit or outcome of merit.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၇။ ဟေတုသုတ္တံ
၂၁၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ။ အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ။ နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ။ အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ။ နတ္ထိ ဗလံ နတ္ထိ ဝီရိယံ နတ္ထိ ပုရိသထာမော နတ္ထိ ပုရိသပရက္ကမော။ သဗ္ဗေ သတ္တာ သဗ္ဗေ ပါဏာ သဗ္ဗေ ဘူတာ သဗ္ဗေ ဇီဝါ အဝသာ အဗလာ အဝီရိယာ နိယတိသင်္ဂတိဘာဝပရိဏတာ ဆသွေဝါဘိဇာတီသု သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ။ ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ။ ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ …ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-ဟေတုသုတ် ၂၁၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ “သတ္တဝါတို့ ညစ်ညူးရန် အကြောင်းသည် မရှိ၊ အထောက်အပံ့သည် မရှိ၊ အကြောင်း မရှိအထောက်အပံ့ မရှိဘဲ သတ္တဝါတို့သည် ညစ်ညူးကုန်၏၊ သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်ရန် အကြောင်းသည် မရှိ၊ အထောက်အပံ့သည် မရှိ၊ အကြောင်း မရှိ အထောက်အပံ့ မရှိဘဲ သတ္တဝါတို့သည် စင်ကြယ်ကုန်၏၊ [မိမိပြုလုပ်မှုသည်မရှိ၊ သူတစ်ပါးကို ပြုလုပ်ပေးမှုသည် မရှိ၊ ယောကျာ်းတို့ ပြုလုပ်မှုသည် မရှိ]၁ ခွန်အားသည် မရှိ၊ လုံ့လသည် မရှိ၊ ယောကျာ်းတို့ ခွန်အားသည် မရှိ၊ ယောကျာ်းတို့ အားထုတ်မှုသည် မရှိ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါ၊ အလုံးစုံသော သက်ရှိသတ္တဝါ၊ အလုံးစုံသော ထင်ရှားဖြစ်သော သတ္တဝါ၊ အလုံးစုံသော သက်ရှိအရာတို့သည် အစွမ်း မရှိကုန်၊ ခွန်အား မရှိကုန်၊ လုံ့လ မရှိကုန်၊ ဖြစ်မြဲအတိုင်း ဆုံဆည်းသည့်အတိုင်း သဘာဝအတိုင်း အမျိုးမျိုး ဖြစ်ကုန်၍ ဇာတ်အထူူး ခြောက်မျိုးတို့၌ သာလျှင် ချမ်းသာဆင်းရဲကို ခံစားကုန်၏ ”ဟူသော အယူဖြစ်သနည်း။ မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာလျှင် အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အကြောင်း မရှိ၊ အထောက်အပံ့မရှိ။ပ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကို ခံစားရကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ပ။ သညာရှိလျှင်။ပ။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အကြောင်း မရှိ၊ အထောက်အပံ့ မရှိ။ပ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကို ခံစားရကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း။ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အကြောင်း မရှိ၊ အထောက်အပံ့လည်း မရှိ။ပ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကို ခံစားရကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အကြောင်း မရှိ၊ အထောက်အပံ့ မရှိ။ပ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကို ခံစားရကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သောအ ရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဤတရားကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အကြောင်း မရှိ၊ အထောက်အပံ့ မရှိ။ပ။ ချမ်းသာဆင်းရဲကိုခံစားရကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။ ၁။ ဤသံယုတ်ပါဠိတော်၌ ကွင်းအတွင်း [ ] စကားရပ် မပါ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ သာမညဖလသုတ်၌ အပြည့်အစုံ ပါရှိသည်။
Linked Discourses 24.7 1. Stream-Entry Cause At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘There is no cause or reason for the corruption of sentient beings. Sentient beings are corrupted without cause or reason. There’s no cause or reason for the purification of sentient beings. Sentient beings are purified without cause or reason. There is no power, no energy, no human strength or vigor. All sentient beings, all living creatures, all beings, all souls lack control, power, and energy. Molded by destiny, circumstance, and nature, they experience pleasure and pain in the six classes of rebirth’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘There is no cause or reason … they experience pleasure and pain in the six classes of rebirth.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘There is no cause or reason … they experience pleasure and pain in the six classes of rebirth.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၈။ မဟာဒိဋ္ဌိသုတ္တံ
၂၁၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ, အနိမ္မိတာ, အနိမ္မာတာ, ဝဉ္ဈာ, ကူဋဋ္ဌာ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ၊ တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ [န ဝိပရိဏာမေန္တိ (ပီ။ က။)], န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ၊ နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ။ ကတမေ သတ္တ? ပထဝီကာယော, အာပေါကာယော, တေဇောကာယော, ဝါယောကာယော, သုခေ, ဒုက္ခေ, ဇီဝေ သတ္တမေ။ ဣမေ သတ္တ [ဇီဝေ။ သတ္တိမေ (ဗဟူသု)] ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ, အနိမ္မိတာ, အနိမ္မာတာ, ဝဉ္ဈာ, ကူဋဋ္ဌာ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ၊ တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ, န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ၊ နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ။ ယောပိ တိဏှေန သတ္ထေန သီသံ ဆိန္ဒတိ, န သောပိ ကဉ္စိ [န ကောစိ ကဉ္စိ (သီ။ သျာ။ ကံ။), န ကောစိ တံ (ပီ။ က။)] ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ သတ္တန္နံတွေဝ ကာယာနမန္တရေန သတ္ထံ ဝိဝရမနုပဝိသတိ [ဝိဝရမနုပတတိ (ကတ္ထစိ) ဒီဃမဇ္ဈိမေသုပိ]။ စုဒ္ဒသ ခေါ ပနိမာနိ ယောနိပမုခသတသဟဿာနိ သဋ္ဌိ စ သတာနိ ဆ စ သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မုနော သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မာနိ, တီဏိ စ ကမ္မာနိ, ကမ္မေ စ အဍ္ဎကမ္မေ စ ဒွဋ္ဌိပဋိပဒါ, ဒွဋ္ဌန္တရကပ္ပါ, ဆဠာဘိဇာတိယော, အဋ္ဌပုရိသဘူမိယော, ဧကူနပညာသ အာဇီဝကသတေ, ဧကူနပညာသ ပရိဗ္ဗာဇကသတေ, ဧကူနပညာသ နာဂဝါသသတေ, ဝီသေ ဣန္ဒြိယသတေ, တိံသေ နိရယသတေ, ဆတ္တိံသရဇောဓာတုယော, သတ္တ သညီဂဗ္ဘာ, သတ္တ အသညီဂဗ္ဘာ, သတ္တ နိဂဏ္ဌိဂဗ္ဘာ, သတ္တ ဒေဝါ, သတ္တ မာနုသာ, သတ္တ ပေသာစာ, သတ္တ သရာ, သတ္တ ပဝုဋာ [သပုဋာ (က။), ပဝုဓာ (ပီ။)], သတ္တ ပပါတာ, သတ္တ စ ပပါတသတာနိ, သတ္တ သုပိနာ, သတ္တ သုပိနသတာနိ, စုလ္လာသီတိ မဟာကပ္ပိနော [မဟာကပ္ပုနော (သီ။ ပီ။)] သတသဟဿာနိ, ယာနိ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ သန္ဓာဝိတွာ သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿန္တိ။ တတ္ထ နတ္ထိ ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ပရိပါစေဿာမိ၊ ပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ဖုဿ ဖုဿ ဗျန္တီကရိဿာမီတိ ဟေဝံ နတ္ထိ ဒေါဏမိတေ သုခဒုက္ခေ ပရိယန္တကတေ သံသာရေ, နတ္ထိ ဟာယနဝဍ္ဎနေ, နတ္ထိ ဥက္ကံသာဝကံသေ။ သေယျထာပိ နာမ သုတ္တဂုဠေ ခိတ္တေ နိဗ္ဗေဌိယမာနမေဝ ပလေတိ၊ ဧဝမေဝ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ နိဗ္ဗေဌိယမာနာ သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ?
ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ။ ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ…ပေ… နိဗ္ဗေဌိယမာနာ သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-မဟာဒိဋ္ဌိသုတ် ၂၁၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ “ ဤခုနစ်ပါးသော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ဖန်ဆင်းထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ဖန်ဆင်းထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ မြုံကုန်၏၊ တောင်ထွတ်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏၊ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏၊ ထိုအစုတို့သည် မတုန်လှုပ်ကုန်၊ မဖောက်ပြန်ကုန်၊ အချင်းချင်း မညှဥ်းဆဲနိုင်ကုန်။ အချင်းချင်း ချမ်းသာရန်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲရန်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာဆင်းရဲရန်လည်းကောင်း မတတ်နိုင်ကုန်။ ခုနစ်ပါးတို့ဟူသည် အဘယ်နည်း၊ မြေအစု၊ ရေအစု၊ မီးအစု၊ လေအစု၊ ချမ်းသာ၊ ဆင်းရဲ၊ ခုနစ်ခုမြောက် အသက်တို့တည်း။ ဤခုနစ်ပါးသော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ဖန်ဆင်းထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ဖန်ဆင်းထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ မြုံကုန်၏၊ တောင်ထွတ်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏၊ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏၊ ထိုအစုတို့သည် မတုန်လှုပ်ကုန်၊ မဖောက်ပြန်ကုန်၊ အချင်းချင်း မညှဥ်းဆဲနိုင်ကုန်။ အချင်းချင်း ချမ်းသာရန်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲရန်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာဆင်းရဲရန်လည်းကောင်း မတတ်နိုင်ကုန်။ [ထိုအစုတို့၌ သတ်သူ သတ်စေသူ၊ ကြားသူ ကြားစေသူ၊ သိသူ သိစေသူများ မရှိကုန်။ ]၁ အကြင်သူသည် ထက်စွာသော လက်နက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို ဖြတ်စေကာမူထိုသူသည်လည်း တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ သတ်သည် မမည်၊ လက်နက်သည် ခုနစ်ပါးသော အစုတို့၏အကြား ဟင်းလင်းသို့ ကျရောက်၏ဟု အယူရှိ၏။ ဤတစ်သန်း လေးသိန်း ခြောက်ထောင် ခြောက်ရာသော အဓိကသတ္တဝါမျိုးများ၊ ငါးရာသော ကံများ၊ ငါးပါးသော ကံများ၊ သုံးပါးသော ကံများ၊ (ပြည့်သော) ကံများ၊ ထက်ဝက်သော ကံများ၊ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော အကျင့်များ၊ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော အန္တရကပ်များ၊ ခြောက်မျိုးသော ဇာတ်အထူးများ၊ ရှစ်ပါးသော ယောကျာ်းတို့၏ အရွယ်များ၊ လေးထောင့်ကိုးရာသော အသက်မွေးမှုများ၊ လေး ထောင့်ကိုးရာသော ပရိဗိုဇ်များ၊ လေးထောင့်ကိုးရာသော နဂါးတို့ နေရာများ၊ နှစ်ထောင်သောဣန္ဒြေများ၊ သုံးထောင်သော ငရဲများ၊ သုံးဆယ့်ခြောက်မျိုးသော မြူဓာတ် (တည်ရာ) များ၊ ခုနစ်မျိုးသောသညာရှိ ပဋိသန္ဓေများ၊ ခုနစ်မျိုးသော သညာမဲ့ ပဋိသန္ဓေများ၊ ခုနစ်မျိုးသော အဆစ်ပဋိသန္ဓေများ၊ ခုနစ်မျိုးသော နတ်များ၊ ခုနစ်မျိုးသော လူများ၊ ခုနစ်မျိုးသော မြေဘုတ်ဘီလူးများ၊ ခုနစ်ခုသောအိုင်ကြီးများ၊ ခုနစ်ခု သော အဖုကြီးများ၊ ခုနစ်ရာသော အဖုငယ်များ၊ ခုနစ်ခုသော ချောက်ကြီးများ၊ ခုနစ်ရာသော ချောက်ငယ် များ၊ ခုနစ်ခုသော အိပ်မက်ကြီးများ၊ ခုနစ်ရာသော အိပ်မက်ငယ်များ၊ ရှစ်သန်းလေးသိန်းသော မဟာကပ် များ ရှိကုန်၏။ ယင်း (မဟာကပ်တို့) ပတ်လုံး လူမိုက်ဖြစ်စေ၊ ပညာရှိဖြစ်စေ (တစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝသို့) ပြေးသွားကျင်လည်၍ ဆင်းရဲ ကုန်ဆုံးခြင်းကို ပြုကြလတ္တံ့။ ထိုအတွင်း (ဆင်းရဲ ကုန်ဆုံးခြင်း) မရှိ။ “ငါသည် ဤ သီလဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဤကျင့်ဝတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဤခြိုးခြံမှုဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဤ အကျင့်မြတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း မရင့်သေးသော ကံကိုမူလည်း ရင့်စေမည်၊ ရင့်ပြီးသောကံကိုမူလည်း တွေ့၍ တွေ့၍ ပျက်စီးစေမည်ဟု ဤသို့ ပြုပြင်နိုင်ခြင်း မရှိ။ ချမ်းသာဆင်းရဲသည်စရွတ်တောင်းဖြင့် ခြင် ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ သံသရာသည် အပိုင်းအခြား ပြုထားပြီး ဖြစ်၏၊ အတိုးအဆုတ် မရှိ၊ အလွန် အယုတ် မရှိ၊ ချည်လုံးကို ပစ်လိုက်သော် (ချည်ရှိသရွေ့) သာ ပြေလျက်ပြေးသွားသကဲ့သို့ ဤအတူ လူမိုက်ဖြစ်စေ၊ ပညာရှိဖြစ်စေ (တစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝသို့) ပြေးသွားကျင်လည်၍ ဆင်းရဲ ကုန်ဆုံးခြင်းကို ပြုလတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူ ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ ဤခုနစ်ပါးသော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်။ပ။ ကုန်ဆုံးလတ္တံ့”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ပ။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ ဤခုနစ်ပါးသော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်။ပ။ ကုန်ဆုံးခြင်းကို ပြုလတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြသနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ“ ဤခုနစ်ပါး သော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည်မဟုတ်ကုန်။ပ။ ကုန်ဆုံး ခြင်းကို ပြုလတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ထိုတရားကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “ ဤခုနစ်ပါးသော အစုတို့သည် ပြုလုပ်ထားအပ်သည် မဟုတ်ကုန်၊ ပြုလုပ်ထားစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်။ပ။ ဆင်းရဲ ကုန်ဆုံးခြင်းကိုပြုလတ္တံ့”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။ ၁။ [ ] ကွင်းအတွင်း စကားရပ်များ၊ ဤသံယုတ်ပါဠိတော်၌ မပါ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ သာမညဖလသုတ်၌ အပြည့်အစုံ ပါရှိသည်။
Linked Discourses 24.8 1. Stream-Entry The Extensive View At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘There are these seven substances that are not made, not derived, not created, without a creator, barren, steady as a mountain peak, standing firm like a pillar. They don’t move or deteriorate or obstruct each other. They’re unable to cause pleasure, pain, or both pleasure and pain to each other. What seven? The substances of earth, water, fire, air; pleasure, pain, and the soul is the seventh. These seven substances are not made, not derived, not created, without a creator, barren, steady as a mountain peak, standing firm like a pillar. They don’t move or deteriorate or obstruct each other. They’re unable to cause pleasure, pain, or both pleasure and pain to each other. If you chop off someone’s head with a sharp sword, you don’t take anyone’s life. The sword simply passes through the gap between the seven substances. There are 1.4 million main wombs, and 6,000, and 600; 500 deeds, and five, and three; deeds and half-deeds; 62 paths of practice, 62 sub-eons, six classes of rebirth, and eight stages in a person’s life; 4,900 Ājīvaka ascetics, 4,900 wanderers, and 4,900 dragon abodes; 2,000 lordships, 3,000 hells, and 36 realms of dusky sky; seven percipient embryos, seven non-percipient embryos, seven knotless embryos, seven gods, seven mental heavens, seven goblins, seven streams, seven castoff incarnations and 700 castoff incarnations, seven downfalls and 700 downfalls, seven dreams and 700 dreams, and 8.4 million great eons—through all of which the foolish and the astute transmigrate before making an end of suffering. And here there is no such thing as this: “By this precept or observance or fervent austerity or spiritual practice I shall force unripened deeds to bear their fruit, or eliminate old deeds by experiencing their results little by little”—for that cannot be. Pleasure and pain are allotted. Transmigration lasts only for a limited period, so there’s no increase or decrease, no getting better or worse. It’s like how, when you toss a ball of string, it rolls away unraveling. In the same way, after transmigrating the foolish and the astute roll away unraveling as far as pleasure and pain extend’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘There are these seven substances that are not made … the foolish and the astute will make an end of suffering.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘There are these seven substances that are not made … the foolish and the astute will make an end of suffering.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၉။ သဿတဒိဋ္ဌိသုတ္တံ
၂၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ နဝမံ။
၉-သဿတဒိဋ္ဌိသုတ် ၂၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် မြဲ၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် မြဲ၏”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ပ။ သင်္ခါရတို့ ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် မြဲ၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြသနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “လောကသည် မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့ သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရ တို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အစွဲမပြုခဲ့လျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟု ဤသို့သဘော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော အရာသည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဤတရားကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 24.9 1. Stream-Entry The Cosmos is Eternal At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The cosmos is eternal’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘The cosmos is eternal.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘The cosmos is eternal.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၁၀။ အသဿတဒိဋ္ဌိသုတ္တံ
၂၁၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အသဿတော လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ…ပေ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – အသဿတော လောကောတိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အသဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ဒသမံ။
၁၀-အသဿတဒိဋ္ဌိသုတ် ၂၁၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် မမြဲ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ ။ပ။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “လောကသည် မမြဲ”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဤတရားကို အစွဲ မပြုခဲ့လျှင် “လောကသည် မမြဲ”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ပ။ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်သို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသာ သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 24.10 1. Stream-Entry The Cosmos is Not Eternal At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The cosmos is not eternal’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists …” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၁၁။ အန္တဝါသုတ္တံ
၂၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အန္တဝါ လောကော’’’တိ။ ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ဧကာဒသမံ။
၁၁-အန္တဝါသုတ် ၂၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် အဆုံးရှိ၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရားတပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေ မြဲသောအထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 24.11 1. Stream-Entry The Cosmos is Finite At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The cosmos is finite’?” …
၁၂။ အနန္တဝါသုတ္တံ
၂၁၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အနန္တဝါ လောကော’’’တိ။ ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ဒွါဒသမံ။
၁၂-အနန္တဝါသုတ် ၂၁၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လောကသည် အဆုံး မရှိ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသောအထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။
Linked Discourses 24.12 1. Stream-Entry The Cosmos is Infinite At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The cosmos is infinite’?” …
၁၃။ တံဇီဝံတံသရီရံသုတ္တံ
၂၁၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’’န္တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ တေရသမံ။
၁၃-တံ ဇီဝံ တံ သရီရံသုတ် ၂၁၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “ထိုအသက်သည် ထိုကိုယ်တည်း”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။
Linked Discourses 24.13 1. Stream-Entry The Soul and the Body are One and the Same At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The soul and the body are one and the same’?” …
၁၄။ အညံဇီဝံအညံသရီရံသုတ္တံ
၂၁၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’’န္တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ စုဒ္ဒသမံ။
၁၄-အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံသုတ် ၂၁၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အသက်တခြားကိုယ်တခြား”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသောအထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စုဒ္ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 24.14 1. Stream-Entry The Soul is One Thing, the Body Another At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The soul is one thing, the body another’?” …
၁၅။ ဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ
၂၂၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ ပန္နရသမံ။
၁၅-ဟောတိ တထာဂတောသုတ် ၂၂၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပန္နရသမသုတ်။
Linked Discourses 24.15 1. Stream-Entry A Realized One Still Exists At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘A realized one still exists after death’?” …
၁၆။ နဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ
၂၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ သောဠသမံ။
၁၆-န ဟောတိ တထာဂတောသုတ် ၂၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို့အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သောဠသမသုတ်။
Linked Discourses 24.16 1. Stream-Entry A Realized One No Longer Exists At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘A realized one no longer exists after death’?” …
၁၇။ ဟောတိစနစဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ
၂၂၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ သတ္တရသမံ။
၁၇-ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတောသုတ် ၂၂၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ်၊ မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တရသမသုတ်။
Linked Discourses 24.17 1. Stream-Entry A Realized One Both Still Exists and No Longer Exists At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘A realized one both still exists and no longer exists after death’?” …
၁၈။ နေဝဟောတိနနဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ
၂၂၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ…ပေ…။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခသမုဒယေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ အဋ္ဌာရသမံ။
သောတာပတ္တိဝဂ္ဂေါ။
အဋ္ဌာရသဝေယျာကရဏံ နိဋ္ဌိတံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဝါတံ ဧတံ မမ, သော အတ္တာ နော စ မေ သိယာ၊
နတ္ထိ ကရောတော ဟေတု စ, မဟာဒိဋ္ဌေန အဋ္ဌမံ။
သဿတော လောကော စ, အသဿတော စ အန္တဝါ စ၊
အနန္တဝါ စ တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ၊
အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ စ။
ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ၊
န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ၊
နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ။
၁၈-နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတောသုတ် ၂၂၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို အစွဲမပြုခဲ့မူ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ မြင်အပ်သော အရာ၊ ကြားအပ်သော အရာ၊ တွေ့အပ်သော အရာ၊ သိအပ်သော အရာ၊ ရောက်အပ်သော အရာ၊ ရှာအပ်သော အရာ၊ စိတ်ဖြင့် တွေးဆအပ်သော အရာသည်လည်း မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲဲသော အရာသည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော တရားကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “သတ္တဝါသည်သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ၌ အရိယာတပည့်သည် ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အရာတို့၌ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ (ထိုအခါ) ထိုအရိယာတပည့်သည် ဆင်းရဲခြင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ ဆင်းရဲဖြစ်ပေါ်ကြောင်း၌လည်း ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ၌လည်း ယုံမှားခြင်းကိုပယ် ဖျောက်နိုင်၏၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌လည်း ယုံမှားခြင်းကိုပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတပည့်ကို အပါယ်လေးပါးသို့ ကျခြင်းသဘော မရှိသောကိန်းသေမြဲသော အထက် မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန် ဖြစ်၏ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌာရသမသုတ်။ သောတာပတ္တိဝဂ် ပြီး၏။ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏ ပြီး၏။
Linked Discourses 24.18 1. Stream-Entry A Realized One Neither Still Exists Nor No Longer Exists At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’ … What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “No, sir.” “That which is seen, heard, thought, known, attained, sought, and explored by the mind: is that permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “No, sir.” “When a noble disciple has given up doubt regarding these six grounds, and has given up doubt in suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, they’re called a noble disciple who is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၂။ ဒုတိယဂမနဝဂ္ဂေါ
၁။ ဝါတသုတ္တံ
၂၂၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ…ပေ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ပဌမံ။
၂-ဒုတိယဂမနဝဂ် ၁-ဝါတသုတ် ၂၂၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားတို့ကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားတို့ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်၊ မြစ်တို့သည် မစီးကုန်၊ကိုယ်ဝန်ဆောင်တို့သည် မဖွားကုန်၊ လနေတို့သည် မထွက်ကုန်၊ မဝင်ကုန်၊ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ ခိုင်မြဲ သော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင် ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက် ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “လေတို့သည်မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည် ကုန်၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည်မတိုက်ကုန်၊ မြစ်တို့သည် မစီးကုန်၊ကိုယ်ဝန်ဆောင်တို့သည် မဖွားကုန်၊ လနေတို့သည် မထွက်ကုန်၊ မဝင်ကုန်၊ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 24.19 2. The Second Round Winds At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?” “No, sir.” “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’”
၂၂၅-၂၄၀။ (ပုရိမဝဂ္ဂေ ဝိယ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာနိ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနီတိ။) သတ္တရသမံ။
၂၂၅-၂၄၀။ [ရှေ့ဝဂ်၌ကဲ့သို့ ဖြေပုံ တစ်ဆယ့်ရှစ်မျိုးတို့ကို ချဲ့ရမည်]။ သတ္တရသမသုတ်။
Linked Discourses 24.20–35 2. The Second Round This is Mine, Etc. (Tell these in full as in discourses 2 through 17 of the previous chapter.)
၁၈။ နေဝဟောတိနနဟောတိသုတ္တံ
၂၄၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ … သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ အဋ္ဌာရသမံ။
၁၈-နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိသုတ် ၂၄၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာ့ရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူသော အယူသည်ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင် ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသောဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့ မူ “သတ္တဝါသည် သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟု ဤသို့ သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “သတ္တဝါသည်သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌာရသမသုတ်။
Linked Discourses 24.36 2. The Second Round Neither Still Exists Nor No Longer Exists At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’” … “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises: ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’”
၁၉။ ရူပီအတ္တာသုတ္တံ
၂၄၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ။ ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ဧကူနဝီသတိမံ။
၁၉-ရူပီအတ္တာသုတ် ၂၄၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှနောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ပ။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင် ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ်ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သောအယူသည် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကူနဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.37 2. The Second Round The Self is Formed At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The self is formed and is healthy after death’?” …
၂၀။ အရူပီအတ္တာသုတ္တံ
၂၄၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ (ပေယျာလော) ဝီသတိမံ။
၂၀-အရူပီအတ္တာသုတ် ၂၄၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရားကို့အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ရုပ် မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်သနည်း။ (ပေယျာလ)။ ဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.38 2. The Second Round The Self is Formless At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The self is formless and healthy after death’?” …
၂၁။ ရူပီစအရူပီစအတ္တာသုတ္တံ
၂၄၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…။ ဧကဝီသတိမံ။
၂၁-ရူပီစ အရူပီစ အတ္တာသုတ် ၂၄၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အတ္တသည် ရုပ်ရှိသည်လည်းဟုတ်၏၊ ရုပ် မရှိသည်လည်းဟုတ်၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏။ ဧကဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.39 2. The Second Round The Self is Formed and Formless At Sāvatthī. “‘The self is formed and formless, and is healthy after death’?” …
၂၂။ နေဝရူပီနာရူပီအတ္တာသုတ္တံ
၂၄၅။ ‘‘နေဝ ရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…။ ဗာဝီသတိမံ။
၂၂-နေဝ ရူပီ နာရူပီအတ္တာသုတ် ၂၄၅။ အတ္တသည် ရုပ်ရှိသည်လည်း မဟုတ်၊ ရုပ် မရှိသည်လည်း မဟုတ်၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏။ ဗာဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.40 2. The Second Round The Self is Neither Formed Nor Formless “‘The self is neither formed nor formless, and is healthy after death’?” …
၂၃။ ဧကန္တသုခီသုတ္တံ
၂၄၆။ ‘‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…။ တေဝီသတိမံ။
၂၃-ဧကန္တသုခီသုတ် ၂၄၆။ အတ္တသည် စင်စစ် ချမ်းသာ ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏။ တေဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.41 2. The Second Round The Self Is Absolutely Happy “‘The self is absolutely happy, and is free of disease after death’?” …
၂၄။ ဧကန္တဒုက္ခီသုတ္တံ
၂၄၇။ ‘‘ဧကန္တဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…။ စတုဝီသတိမံ။
၂၄-ဧကန္တဒုက္ခီသုတ် ၂၄၇။ အတ္တသည် စင်စစ် ဆင်းရဲရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏။ စတုဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.42 2. The Second Round Absolutely Suffering “‘The self is absolutely suffering, and is free of disease after death’?” …
၂၅။ သုခဒုက္ခီသုတ္တံ
၂၄၈။ ‘‘သုခဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…။ ပဉ္စဝီသတိမံ။
၂၅-သုခဒုက္ခီသုတ် ၂၄၈။ အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ ရှိ၏၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏။ ပဉ္စဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.43 2. The Second Round The Self is Happy and Suffering “‘The self is happy and suffering, and is healthy after death’?” …
၂၆။ အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ
၂၄၉။ ‘‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ဆဗ္ဗီသတိမံ။
ဒုတိယပေယျာလော။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဝါတံ ဧတံ မမ သော, အတ္တာ နော စ မေ သိယာ၊
နတ္ထိ ကရောတော ဟေတု စ, မဟာဒိဋ္ဌေန အဋ္ဌမံ။
သဿတော အသဿတော စေဝ, အန္တာနန္တဝါ စ ဝုစ္စတိ၊
တံ ဇီဝံ အညံ ဇီဝဉ္စ, တထာဂတေန စတ္တာရော။
ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ၊
ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ၊
နေဝ ရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ။
ဧကန္တဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ, သုခဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ၊
အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာတိ၊
ဣမေ ဆဗ္ဗီသတိ သုတ္တာ, ဒုတိယဝါရေန ဒေသိတာ။
၂၆-အဒုက္ခမသုခီသုတ် ၂၄၉။ အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ဟု။ပ။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကိုအစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကိုအစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ” ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော ရှိသော ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူ သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆင်းရဲရှိလျှင် ဆင်းရဲကို စွဲလမ်း၍ ဆင်းရဲကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည်ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဗ္ဗီသတိမသုတ်။ ဒုတိယပေယျာလ ပြီး၏။
Linked Discourses 24.44 2. The Second Round The Self is Neither Happy Nor Suffering “‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death’?” …
၃။ တတိယဂမနဝဂ္ဂေါ
၁။ နဝါတသုတ္တံ
၂၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ။ တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ, ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ။ တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ပဌမံ။
၃-တတိယဂမနဝဂ် ၁-န ဝါတသုတ် ၂၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်၊ မြစ်တို့သည် မစီးကုန်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တို့သည်မဖွားကုန်၊ လနေတို့သည် မထွက်ကုန်၊ မဝင်ကုန်၊ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာအရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင်ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့တည်ကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲမပြုခဲ့မူ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါး တိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါအသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မမြဲသော ရုပ်သည် ဆင်းရဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲရှိလျှင် ထိုဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်၊ မြစ်တို့သည် မစီးကုန်၊ကိုယ်ဝန်ဆောင်တို့သည် မဖွားကုန်၊ လနေတို့သည်မထွက်ကုန်၊ မဝင်ကုန်၊ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက် ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “လေတို့သည်မတိုက်ကုန်။ပ။ ခိုင်မြဲသော တံခါးတိုင် ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည်ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲရှိလျှင် ထိုဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏”ဟု ဤသို့သော အယူသည် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော် မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 24.45 3. The Third Round Winds At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?” “No, sir.” “And so, what’s impermanent is suffering. When this exists, grasping at this, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “And so, what’s impermanent is suffering. When this exists, grasping at this, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’”
၂၅၁-၂၇၄။ (ဒုတိယဝဂ္ဂေ ဝိယ စတုဝီသတိ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။) ပဉ္စဝီသတိမံ။
၂၅၁-၂၇၄။ [ဒုတိယဝဂ်၌ကဲ့သို့ နှစ်ဆယ့်လေးသုတ်တို့ကို ဖြည့်အပ်ကုန်၏]။ ပဉ္စဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.46–69 3. The Third Round This is Mine, etc. (Tell in full as in discourses 20 through 43 of the second chapter.)
၂၆။ အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ
၂၇၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ …ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ။ တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ။ တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ဆဗ္ဗီသတိမံ။
တတိယပေယျာလော။
၂၆-အဒုက္ခမသုခီသုတ် ၂၇၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူ့သည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မမြဲသော ရုပ်သည် ဆင်းရဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲရှိလျှင် ထိုဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ “အတ္တသည်ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ပ။ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို အစွဲ မပြုခဲ့မူ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်နိုင်ရာသလော။ မဖြစ်နိုင်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤသို့မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲရှိလျှင် ထိုဆင်းရဲကို အစွဲပြု၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲမရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်နိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဗ္ဗီသတိမသုတ်။ တတိယပေယျာလ ပြီး၏။
Linked Discourses 24.70 3. The Third Round The Self is Neither Happy Nor Suffering At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “And so, what’s impermanent is suffering. When this exists, grasping at this, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death.’ Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?” “No, sir.” “And so, what’s impermanent is suffering. When this exists, grasping at this, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death.’”
၄။ စတုတ္ထဂမနဝဂ္ဂေါ
၁။ နဝါတသုတ္တံ
၂၇၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ။ ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ။ ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ။ ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ။ ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ။ ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ။ ပဌမံ။
၄-စတုတ္ထဂမနဝဂ် ၁-န ဝါတသုတ် ၂၇၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်၊ မြစ်တို့သည် မစီးကုန်၊ကိုယ်ဝန်ဆောင်တို့သည်မဖွားကုန်၊ လနေတို့သည် မထွက်ကုန်၊ မဝင်ကုန်၊ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟူသော အယူသည်ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “လေတို့သည် မတိုက်ကုန်။ပ။ တံခါးတိုင်ကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန် သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ရုပ်သည် ချမ်းသာလော၊ ဆင်းရဲလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲ သောဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို “ ဤရုပ်သည် ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤရုပ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ ကိုယ် ‘အတ္တ’တည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုးရား။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို “ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ကိုယ် ‘အတ္တ’တည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါသင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သော အတွင်း အပြင်လည်းဖြစ်သောအကြမ်း အနုလည်းဖြစ်သော အယုတ် အမြတ်လည်းဖြစ်သော အဝေး အနီးလည်းဖြစ်သောရုပ်အားလုံးကို “ ဤရုပ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ ကိုယ် ‘အတ္တ’မဟုတ်”ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ဝေဒနာအားလုံးကို။ သညာအားလုံးကို။ သင်္ခါရ အားလုံးတို့ကို။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သော အတွင်း အပြင်လည်းဖြစ်သောအကြမ်း အနုလည်းဖြစ်သော အယုတ် အမြတ်လည်းဖြစ်သော အဝေး အနီးလည်းဖြစ်သောဝိညာဏ်အားလုံးကို “ ဤ ဝိညာဏ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ ကိုယ် ‘အတ္တ’ မဟုတ်”ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤမဂ် ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ပါးသောပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 24.71 4. The Fourth Round Winds At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “So you should truly see any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ You should truly see any kind of feeling … perception … choices … consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”
၂၇၇-၃၀၀။ (ဒုတိယဝဂ္ဂေ ဝိယ စတုဝီသတိ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။) ပဉ္စဝီသတိမံ။
၂၇၇-၃၀၀။ [ဒုတိယဝဂ်၌ကဲ့သို့ နှစ်ဆယ့်လေးသုတ်တို့ကို ဖြည့်အပ်ကုန်၏]။ ပဉ္စဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 24.72–95 4. The Fourth Round This is Mine, Etc. (Tell in full as in the 24 discourses of the second chapter.)
၂၆။ အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ
၃၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…။
‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ။ ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ။
‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ။ ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ။ ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ။ ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’’’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ။ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ။ ဆဗ္ဗီသတိမံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ပုရိမဂမနေ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာ၊
ဒုတိယဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ။
တတိယဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ၊
စတုတ္ထဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ။
ဒိဋ္ဌိသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
၂၆-အဒုက္ခမသုခီသုတ် ၃၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားရှိလျှင် အဘယ်တရားကို အစွဲပြု၍ အဘယ်တရား ကိုအမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏ ”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံ ရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရုပ်ရှိလျှင် ရုပ်ကို အစွဲပြု၍ ရုပ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ဝေဒနာရှိလျှင်။ သညာရှိလျှင်။ သင်္ခါရတို့ရှိလျှင်။ ဝိညာဏ်ရှိလျှင် ဝိညာဏ်ကို အစွဲပြု၍ ဝိညာဏ်ကို အမှားနှလုံးသွင်း၍ “အတ္တသည် ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိ၊ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မြဲ၏”ဟူသော အယူသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ရုပ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသောဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို မစွဲလမ်းခဲ့မူ “ ဤရုပ်သည် ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤရုပ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ကိုယ် ‘အတ္တ’တည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါအသျှင်ဘုးရား။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို “ ဤဝိညာဏ်သည်ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤ ဝိညာဏ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ကိုယ် ‘အတ္တ’တည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါသင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ထို့သို့ဖြစ်သောကြောင့် အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သော အတွင်း အပြင်လည်းဖြစ်သော အကြမ်း အနုလည်းဖြစ်သော အယုတ် အမြတ်လည်းဖြစ်သော အဝေး အနီးလည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို “ ဤရုပ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ ကိုယ်‘အတ္တ’ မဟုတ်”ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ဝေဒနာအားလုံးကို။ သညာအားလုံးကို။ သင်္ခါရအားလုံးတို့ကို။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သော အတွင်း အပြင်လည်းဖြစ့်သော အကြမ်း အနုလည်းဖြစ်သော အယုတ် အမြတ်လည်းဖြစ်သော အဝေး အနီးလည်းဖြစ်သောဝိညာဏ်အားလုံးကို “ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည်ငါ၏ ကိုယ် ‘အတ္တ’ မဟုတ်”ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော အရိယာတပည့်သည် ရုပ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝေဒနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သင်္ခါရတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝိညာဏ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သော် စွဲမက်မှုကင်း၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော်“လွတ်မြောက်ပြီ”ဟူသော အသိညာဏ်သည် ဖြစ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့်မြတ်ကိုကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ။ ဤမဂ်ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ပါးသောပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ ”ဟုသိ၏ဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ [ရှေးဦးစွာသော ဂမနဝဂ်၌ တစ်ဆယ့်ရှစ်သုတ်တည်း၊ ဒုတိယဂမနဝဂ်၌ နှစ်ဆယ့်ခြောက်သုတ်၊ တတိယဂမနဝဂ်၌ နှစ်ဆယ့်ခြောက်သုတ်၊ စတုတ္ထဂမနဝဂ်၌ နှစ်ဆယ့်ခြောက်သုတ်တို့ကို ချဲ့အပ်ကုန်၏]။ ဒိဋ္ဌိသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 24.96 4. The Fourth Round The Self is Neither Happy Nor Suffering At Sāvatthī. “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise: ‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death’?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death.’ When feeling … perception … choices … consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises: ‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death.’ What do you think, mendicants? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “So you should truly see any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ You should truly see any kind of feeling … perception … choices … consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with form, feeling, perception, choices, and consciousness. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’” The Linked Discourses on views are complete.
၄။ ဩက္ကန္တသံယုတ္တံ
၁။ စက္ခုသုတ္တံ
၃၀၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စက္ခုံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ၊ သောတံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ၊ ဃာနံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ၊ ဇိဝှါ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ [ဝိပရိဏာမိနီ အညထာဘာဝိနီ (?)]၊ ကာယော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ မနော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ – အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ [အဘဗ္ဗောဝ (သီ။ သျာ။ ကံ။)] တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’။
‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ ပဌမံ။
၄-ဩက္ကန္တသံယုတ် ၁-စက္ခုသုတ် ၃၀၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ နားသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ နှာခေါင်းသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ လျှာသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ကိုယ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ စိတ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့် ကံကို ပြုခြင်းငှါ မထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်း မထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ပညာ၏ အတိုင်းအရှည်အားဖြင့် ကပ်ရောက်ရှုနိုင်သူကို ပညာသို့အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့်ကံကို ပြုခြင်းငှါ မထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်းမထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ သိသူ ဤသို့ မြင်သူကို အပါယ်သို့ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟုဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 25.1 1. The Eye The Eye At Sāvatthī. “Mendicants, the eye is impermanent, decaying, and perishing. The ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who accepts these teachings after deliberating them with a degree of wisdom is called a follower of teachings. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who understands and sees these principles is called a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၂။ ရူပသုတ္တံ
၃၀၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ သဒ္ဒါ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ ဂန္ဓာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ ရသာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ ဓမ္မာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’။
‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ရူပသုတ် ၃၀၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုး တစ်ဖုံဖြစ်တတ်ကုန်၏။ အသံတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ အနံ့တို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ အရသာတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ အတွေ့တို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန့်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ သဘောတရားတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့်ကံကို ပြုခြင်းငှါ မထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကိုမျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်း မထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ပညာ၏ အတိုင်းအရှည်အားဖြင့် ကပ်ရောက်ရှုနိုင်သူကို ပညာသို့အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့်ကံကို ပြုခြင်းငှါ မထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်းမထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ သိသူ ဤသို့ မြင်သူကို အပါယ်သို့ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်းသေမြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟုဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 25.2 1. The Eye Sights At Sāvatthī. “Mendicants, sights are impermanent, decaying, and perishing. Sounds, smells, tastes, touches, and ideas are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who accepts these teachings after deliberating them with a degree of wisdom is called a follower of teachings. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who understands and sees these principles is called a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
၃။ ဝိညာဏသုတ္တံ
၃၀၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စက္ခုဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ၊ သောတဝိညာဏံ… ဃာနဝိညာဏံ… ဇိဝှါဝိညာဏံ… ကာယဝိညာဏံ… မနောဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ။ ယော ဘိက္ခဝေ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဝိညာဏသုတ် ၃၀၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ စက္ခုဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံဖြစ်တတ်၏။ သောတဝိညာဏ်သည်။ ဃာနဝိညာဏ်သည်။ ဇိဝှါဝိညာဏ်သည်။ ကာယဝိညာဏ်သည်။ မနောဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့။ပ။ အထက်မဂ် သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 25.3 1. The Eye Consciousness At Sāvatthī. “Mendicants, eye consciousness is impermanent, decaying, and perishing. Ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၄။ သမ္ဖဿသုတ္တံ
၃၀၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စက္ခုသမ္ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သောတသမ္ဖဿော… ဃာနသမ္ဖဿော… ဇိဝှါသမ္ဖဿော… ကာယသမ္ဖဿော… မနောသမ္ဖဿော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သမ္ဖဿသုတ် ၃၀၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံဖြစ်တတ်၏။ နားအတွေ့သည်။ နှာခေါင်းအတွေ့သည်။ လျှာအတွေ့သည်။ကိုယ်အတွေ့သည်။ စိတ်အတွေ့သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည် သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသောသောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 25.4 1. The Eye Contact At Sāvatthī. “Mendicants, eye contact is impermanent, decaying, and perishing. Ear contact, nose contact, tongue contact, body contact, and mind contact are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၅။ သမ္ဖဿဇာသုတ္တံ
၃၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သမ္ဖဿဇာသုတ် ၃၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ နားအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာသည်။ပ။ နှာခေါင်းအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာသည်။ပ။ လျှာအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာသည်။ပ။ကိုယ်အတွေ့ကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာသည်။ပ။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုး တစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဥ္စမသုတ်။
Linked Discourses 25.5 1. The Eye Feeling At Sāvatthī. “Mendicants, feeling born of eye contact is impermanent, decaying, and perishing. Feeling born of ear contact, feeling born of nose contact, feeling born of tongue contact, feeling born of body contact, and feeling born of mind contact are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၆။ ရူပသညာသုတ္တံ
၃၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပသညာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သဒ္ဒသညာ… ဂန္ဓသညာ… ရသသညာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ… ဓမ္မသညာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ရူပသညာသုတ်သုတ် ၃၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ ဖြစ်သော မှတ်သားမှု ‘သညာ’သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ အသံ၌ ဖြစ်သော မှတ်သားမှု ‘သညာ’သည်။ အနံ့၌ ဖြစ်သောမှတ်သားမှု ‘သညာ’သည်။ အရသာ၌ ဖြစ်သော မှတ်သားမှု‘သညာ’သည်။ အတွေ့၌ ဖြစ်သော မှတ်သားမှု‘သညာ’သည်။ သဘောတရား၌ ဖြစ်သော မှတ်သားမှု ‘သညာ’သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 25.6 1. The Eye Perception At Sāvatthī. “Mendicants, perception of sights is impermanent, decaying, and perishing. Perception of sounds, perception of smells, perception of tastes, perception of touches, and perception of ideas are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၇။ ရူပသဉ္စေတနာသုတ္တံ
၃၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပသဉ္စေတနာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သဒ္ဒသဉ္စေတနာ… ဂန္ဓသဉ္စေတနာ… ရသသဉ္စေတနာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ… ဓမ္မသဉ္စေတနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-ရူပသဥ္စေတနာသုတ် ၃၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ အသံ၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည်။ အနံ့၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည်။ အရသာ၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည်။ အတွေ့၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည်။ သဘောတရား၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင်လားရာရှိသော သောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 25.7 1. The Eye Intention At Sāvatthī. “Mendicants, intention regarding sights is impermanent, decaying, and perishing. Intention regarding sounds, intention regarding smells, intention regarding tastes, intention regarding touches, and intentions regarding ideas are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၈။ ရူပတဏှာသုတ္တံ
၃၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပတဏှာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သဒ္ဒတဏှာ… ဂန္ဓတဏှာ… ရသတဏှာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ… ဓမ္မတဏှာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-ရူပတဏှာသုတ် ၃၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ အသံ၌ တပ်မက်မှု‘တဏှာ’သည်။ အနံ့၌ တပ်မက်မှု‘တဏှာ’သည်။ အရသာ၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’သည်။ အတွေ့၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’သည်။ သဘောတရား၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’သည်မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 25.8 1. The Eye Craving For Sights At Sāvatthī. “Mendicants, craving for sights is impermanent, decaying, and perishing. Craving for sounds, craving for smells, craving for tastes, craving for touches, and craving for ideas are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၉။ ပထဝီဓာတုသုတ္တံ
၃၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ပထဝီဓာတု, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ အာပေါဓာတု… တေဇောဓာတု… ဝါယောဓာတု… အာကာသဓာတု… ဝိညာဏဓာတု အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ နဝမံ။
၉-ပထဝီဓာတုသုတ် ၃၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မြေဓာတ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရေဓာတ်သည်။ မီးဓာတ်သည်။ လေဓာတ်သည်။ ကောင်းကင်ဓာတ်သည်။ ဝိညာဏ်ဓာတ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင် သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ ။ပ။ အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသောသောတာပန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 25.9 1. The Eye Elements At Sāvatthī. “Mendicants, the earth element is impermanent, decaying, and perishing. The water element, the fire element, the air element, the space element, and the consciousness element are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. …”
၁၀။ ခန္ဓသုတ္တံ
၃၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ၊ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ၊ သညာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော၊ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’။
‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ၊ အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’။ ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ။ ဒသမံ။
ဩက္ကန္တသံယုတ္တံ [ဩက္ကန္တိကသံယုတ္တံ (ပီ။ က။)] သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ၊
သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ။
၁၀-ခန္ဓသုတ် ၃၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ရုပ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ဝေဒနာသည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဖောက်ပြန်တတ်ကုန်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို သဒ္ဓါသို့ အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့်ကံကို ပြုခြင်းငှါမထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်း မထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ ပညာ၏ အတိုင်းအရှည်အားဖြင့် ကပ်ရောက်ရှုနိုင်သူကို ပညာသို့အစဥ်လျှောက်၍ မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲခြင်းသို့ သက်ဝင်သူ၊ သူတော်ကောင်းတို့ဖြစ်ရာဘုံသို့ သက်ဝင်သူ၊ ပုထုဇဥ်တို့ ဖြစ်ရာဘုံကို လွန်မြောက်သူ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန်မျိုး ပြိတ္တာဘုံတို့၌ ဖြစ်ရမည့်ကံကို ပြု ခြင်းငှါ မထိုက်သူ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက် မပြုရဘဲ သေခြင်းငှါလည်းမထိုက်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဤသို့ သိသူ ဤသို့ မြင်သူကို အပါယ်သို့ကျခြင်းသဘော မရှိသော ကိန်း သေ မြဲသော အထက်မဂ်သုံးပါးလျှင် လားရာရှိသော သောတာပန်ဟုဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ဩက္ကန္တသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 25.10 1. The Eye The Aggregates At Sāvatthī. “Mendicants, form is impermanent, decaying, and perishing. Feeling, perception, choices, and consciousness are impermanent, decaying, and perishing. Someone who has faith and confidence in these teachings is called a follower by faith. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who accepts these teachings after deliberating them with a degree of wisdom is called a follower of teachings. They’ve stepped into the sure path, they’ve stepped into the level of the true person, and they’ve passed beyond the level of the untrue person. They can’t do any deed which would make them be reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm. They can’t die without realizing the fruit of stream-entry. Someone who understands and sees these principles is called a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.” The Linked Discourses on stepping into are complete.
၅။ ဥပ္ပါဒသံယုတ္တံ
၁။ စက္ခုသုတ္တံ
၃၁၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော သောတဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ယော ဃာနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ… ယော ဇိဝှါယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ… ယော ကာယဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ… ယော မနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော။ ယော သောတဿ နိရောဓော…ပေ… ယော ဃာနဿ နိရောဓော… ယော ဇိဝှါယ နိရောဓော… ယော ကာယဿ နိရောဓော… ယော မနဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ ပဌမံ။
၅-ဥပ္ပါဒသံယုတ် ၁-စက္ခုသုတ် ၃၁၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုမည်၏။ နား၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု။ပ။ နှာခေါင်း၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု။ပ။ လျှာ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု။ပ။ကိုယ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု။ပ။ စိတ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ မျက်စိ၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်းသေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ နား၏ ချုပ်မှု။ပ။ နှာခေါင်း၏ ချုပ်မှု။ပ။ လျှာ၏ ချုပ်မှု။ပ။ကိုယ်၏ ချုပ်မှု။ပ။ စိတ်၏ ချုပ်မှု၊ ငြိမ်းမှု၊ ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်းသေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 26.1 1. Arising The Eye At Sāvatthī. “Mendicants, the arising, continuation, and manifestation and regeneration of the eye is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The arising, continuation, and manifestation and regeneration of the ear, nose, tongue, body, and mind is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The cessation, settling, and disappearance of the eye is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death. The cessation, settling, and disappearance of the ear, nose, tongue, body, and mind is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death.”
၂။ ရူပသုတ္တံ
၃၁၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပါနံ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော သဒ္ဒါနံ… ယော ဂန္ဓာနံ… ယော ရသာနံ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ… ယော ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပါနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော။ ယော သဒ္ဒါနံ… ယော ဂန္ဓာနံ… ယော ရသာနံ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ… ယော ဓမ္မာနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ရူပသုတ် ၃၁၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုမည်၏။ အသံတို့၏။ အနံ့တို့၏။ အရသာတို့၏။ အတွေ့တို့၏။ သဘောတရားတို့၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်းသေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်း မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ အသံတို့၏။ အနံ့တို့၏။ အရသာတို့၏။ အတွေ့တို့၏။ သဘောတရားတို့၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်းသေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 26.2 1. Arising Sights At Sāvatthī. “Mendicants, the arising, continuation, and manifestation and regeneration of sights is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The arising, continuation, and manifestation and regeneration of sounds, smells, tastes, touches, and ideas is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The cessation, settling, and disappearance of sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death.”
၃။ ဝိညာဏသုတ္တံ
၃၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော မနောဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောဝိညာဏဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဝိညာဏသုတ် ၃၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ စက္ခုဝိညာဏ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေ ခြင်း၏ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ မနောဝိညာဏ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ စက္ခုဝိညာဏ်၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ပ။ မနောဝိညာဏ်၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 26.3 1. Arising Consciousness At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of eye consciousness … mind consciousness … is the manifestation of old age and death. The cessation of eye consciousness … mind consciousness … is the disappearance of old age and death.”
၄။ သမ္ဖဿသုတ္တံ
၃၁၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သမ္ဖဿသုတ် ၃၁၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေ ခြင်း၏ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ စိတ်အတွေ့၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ပ။ စိတ်အတွေ့၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 26.4 1. Arising Contact At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of eye contact … mind contact … is the manifestation of old age and death. The cessation of eye contact … mind contact … is the disappearance of old age and death.”
၅။ သမ္ဖဿဇသုတ္တံ
၃၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ…။
ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ နိရောဓော ဝူပသမော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သမ္ဖဿဇာသုတ် ၃၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၏စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ပ။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 26.5 1. Arising Feeling At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of feeling born of eye contact … the arising of feeling born of mind contact … is the manifestation of old age and death. The cessation of feeling born of eye contact … the cessation of feeling born of mind contact … is the disappearance of old age and death.”
၆။ သညာသုတ္တံ
၃၁၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မသညာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မသညာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-သညာသုတ် ၃၁၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ မှတ်သားမှု ‘သညာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ သဘောတရား၌ မှတ်သားမှု ‘သညာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ မှတ်သားမှု ‘သညာ’၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှုမည်၏။ပ။ သဘောတရားတို့၌ မှတ်သားမှု ‘သညာ’၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 26.6 1. Arising Perception At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of perception of sights … perception of ideas … is the manifestation of old age and death. The cessation of perception of sights … perception of ideas … is the disappearance of old age and death.”
၇။ သဉ္စေတနာသုတ္တံ
၃၁၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-သဥ္စေတနာသုတ် ၃၁၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ သဘောတရားတို့၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’၏ ချုပ်မှု။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ပ။ သဘောတရားတို့၌ စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 26.7 1. Arising Intention At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of intentions regarding sights … intentions regarding ideas … is the manifestation of old age and death. The cessation of intentions regarding sights … intentions regarding ideas … is the disappearance of old age and death.”
၈။ တဏှာသုတ္တံ
၃၁၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မတဏှာယ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မတဏှာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-တဏှာသုတ် ၃၁၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ တပ်မက်မှု‘တဏှာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု တည်တံ့မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ပ။ သဘောတရား၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အဆင်း၌ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှုမည်၏။ပ။ သဘောတရားတို့၌ တပ်မက်မှု‘တဏှာ’၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည်ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 26.8 1. Arising Craving At Sāvatthī. “Mendicants, the arising of craving for sights … craving for ideas … is the manifestation of old age and death. The cessation of craving for sights … craving for ideas … is the disappearance of old age and death.”
၉။ ဓာတုသုတ္တံ
၃၂၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ၊ ယော အာပေါဓာတုယာ… ယော တေဇောဓာတုယာ… ယော ဝါယောဓာတုယာ… ယော အာကာသဓာတုယာ… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ ယော အာပေါဓာတုယာ နိရောဓော… ယော တေဇောဓာတုယာ နိရောဓော… ယော ဝါယောဓာတုယာ နိရောဓော… ယော အာကာသဓာတုယာ နိရောဓော… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ နဝမံ။
၉-ဓာတုသုတ် ၃၂၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မြေဓာတ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရေဓာတ်။ မီးဓာတ်။ လေဓာတ်။ ကောင်းကင်ဓာတ်။ ဝိညာဏ်ဓာတ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည်ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤမြေဓာတ်၏ ချုပ်မှုသည်။ပ။ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ ရေဓာတ်။ မီးဓာတ်။ လေဓာတ်။ ကောင်းကင်ဓာတ်။ ဝိညာဏ်ဓာတ်၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 26.9 1. Arising Elements At Sāvatthī. “Mendicants, the arising, continuation, and manifestation and regeneration of the earth element, the water element, the fire element, the air element, the space element, and the consciousness element is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The cessation of the earth element, the water element, the fire element, the air element, the space element, and the consciousness element is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death.”
၁၀။ ခန္ဓသုတ္တံ
၃၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော ဝေဒနာယ… ယော သညာယ… ယော သင်္ခါရာနံ… ယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ။ ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော။ ယော ဝေဒနာယ… ယော သညာယ… ယော သင်္ခါရာနံ… ယော ဝိညာဏဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ။ ဒသမံ။
ဥပ္ပါဒသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ၊
သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ။
၁၀-ခန္ဓသုတ် ၃၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ရုပ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုမည်၏။ ဝေဒနာ၏။ သညာ၏။ သင်္ခါရတို့၏။ ဝိညာဏ်၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ တည်တံ့မှု၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ထင်ရှားဖြစ် ပေါ်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ စ၍ ဖြစ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ ရုပ်၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှု ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင့်းသေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏။ ဝေဒနာ၏။ သညာ၏။ သင်္ခါရတို့၏။ ဝိညာဏ်၏ ချုပ်မှု ငြိမ်းမှုကွယ်ပျောက်မှုသည် ဆင်းရဲ၏ ချုပ်မှု၊ ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ အိုခြင်း သေခြင်း၏ ကွယ်ပျောက်မှု မည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ဥပ္ပါဒသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 26.10 1. Arising The Aggregates At Sāvatthī. “Mendicants, the arising, continuation, and manifestation and regeneration of form is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The arising, continuation, and manifestation and regeneration of feeling, perception, choices, and consciousness is the arising of suffering, the continuation of diseases, and the manifestation of old age and death. The cessation, settling, and disappearance of form is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death. The cessation, settling, and disappearance of feeling, perception, choices, and consciousness is the cessation of suffering, the settling of diseases, and the disappearance of old age and death.” The Linked Discourses on arising are complete.
၆။ ကိလေသသံယုတ္တံ
၁။ စက္ခုသုတ္တံ
၃၂၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သောတသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော ဃာနသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော ဇိဝှါယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော ကာယသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော မနသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ။ နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ ပဌမံ။
၆-ကိလေသသံယုတ် ၁-စက္ခုသုတ် ၃၂၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှုမည်၏။ နား၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ နှာခေါင်း၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ လျှာ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည်စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ကိုယ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ စိတ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ဤခြောက်ဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ ထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ထွက်မြောက်ခြင်းသို့ ညွတ်၏၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အထုံရပြီးသော စိတ်သည် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 27.1 1. Corruptions The Eye At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for the eye, ear, nose, tongue, body, or mind is a corruption of the mind. When a mendicant has given up mental corruption in these six cases, their mind inclines to renunciation. A mind imbued with renunciation is said to be fit for work regarding anything that can be realized by insight.”
၂။ ရူပသုတ္တံ
၃၂၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပေသု ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သဒ္ဒေသု… ယော ဂန္ဓေသု… ယော ရသေသု… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု… ယော ဓမ္မေသု ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ။ နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ရူပသုတ် ၃၂၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ် ညူးမှုမည်၏။ အသံတို့၌ ။ အနံ့တို့၌ ။ အရသာတို့၌ ။ အတွေ့တို့၌ ။ သဘောတရားတို့၌ လိုချင်တပ်မက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ဤခြောက်ဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ ထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ထွက်မြောက်ခြင်းသို့ ညွတ်၏၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အထုံရပြီးသော စိတ်သည် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 27.2 1. Corruptions Sights At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for sights, sounds, smells, tastes, touches, or ideas is a corruption of the mind. When a mendicant has given up mental corruption in these six cases, their mind inclines to renunciation. A mind imbued with renunciation is said to be fit for work regarding anything that can be realized by insight.”
၃။ ဝိညာဏသုတ္တံ
၃၂၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သောတဝိညာဏသ္မိံ… ယော ဃာနဝိညာဏသ္မိံ… ယော ဇိဝှါဝိညာဏသ္မိံ… ယော ကာယဝိညာဏသ္မိံ… ယော မနောဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ။ နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဝိညာဏသုတ် ၃၂၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ စက္ခုဝိညာဏ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ သောတဝိညာဏ်၌ ။ ဃာနဝိညာဏ်၌ ။ ဇိဝှါဝိညာဏ်၌ ။ ကာယဝိညာဏ်၌ ။ မနောဝိညာဏ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ဤခြောက်ဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ ထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ထွက်မြောက်ခြင်းသို့ ညွတ်၏၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အထုံရပြီးသော စိတ်သည် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 27.3 1. Corruptions Consciousness At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, or mind consciousness is a corruption of the mind. When a mendicant has given up mental corruption in these six cases, their mind inclines to renunciation. A mind imbued with renunciation is said to be fit for work regarding anything that can be realized by insight.”
၄။ သမ္ဖဿသုတ္တံ
၃၂၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သောတသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ဃာနသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ဇိဝှါသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ကာယသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော မနောသမ္ဖဿသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သမ္ဖဿသုတ် ၃၂၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ နားအတွေ့၌ ။ နှာခေါင်းအတွေ့၌ ။ လျှာအတွေ့၌ ။ကိုယ်အတွေ့၌ ။ စိတ်အတွေ့၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည်။ပ။ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 27.4 1. Corruptions Contact At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for eye contact, ear contact, nose contact, tongue contact, body contact, or mind contact is a corruption of the mind. …”
၅။ သမ္ဖဿဇသုတ္တံ
၃၂၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သောတသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ဃာနသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ကာယသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သမ္ဖဿဇာသုတ် ၃၂၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ နားအတွ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၌ ။ နှာခေါင်းအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၌ ။ လျှာအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၌ ။ကိုယ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သောဝေဒနာ၌ ။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှုမည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည်။ပ။ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 27.5 1. Corruptions Feeling At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for feeling born of eye contact, feeling born of ear contact, feeling born of nose contact, feeling born of tongue contact, feeling born of body contact, or feeling born of mind contact is a defilement of the mind. …”
၆။ သညာသုတ္တံ
၃၂၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သဒ္ဒသညာယ… ယော ဂန္ဓသညာယ… ယော ရသသညာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာယ… ယော ဓမ္မသညာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-သညာသုတ် ၃၂၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းမှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည်စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ အသံမှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ။ အနံ့မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ။ အရသာမှတ်သားမှု‘သညာ’ ၌ ။ အတွေ့မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ။ သဘောတရားမှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည်။ပ။ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 27.6 1. Corruptions Perception At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for perception of sights, perception of sounds, perception of smells, perception of tastes, perception of touches, or perception of ideas is a corruption of the mind. …”
၇။ သဉ္စေတနာသုတ္တံ
၃၂၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သဒ္ဒသဉ္စေတနာယ… ယော ဂန္ဓသဉ္စေတနာယ… ယော ရသသဉ္စေတနာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာယ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-သဥ္စေတနာသုတ် ၃၂၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းကို စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’ ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည်စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ အသံကို စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’ ၌ ။ အနံ့ကို စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’ ၌ ။ အရသာကို စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’ ၌ ။ အတွေ့ကို စေ့ဆော်မှု ‘စေတနာ’ ၌ ။ သဘောတရားကို စေ့ဆော်မှု‘စေတနာ’ ၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည်။ပ။ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 27.7 1. Corruptions Intention At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for intention regarding sights, intention regarding sounds, intention regarding smells, intention regarding tastes, intention regarding touches, or intention regarding ideas is a corruption of the mind. …”
၈။ တဏှာသုတ္တံ
၃၂၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော သဒ္ဒတဏှာယ… ယော ဂန္ဓတဏှာယ… ယော ရသတဏှာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာယ… ယော ဓမ္မတဏှာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-တဏှာသုတ် ၃၂၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းကို တပ်မက်မှု၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ညစ်ညူးမှု မည်၏။ အသံကို တပ်မက်မှု၌ ။ အနံ့ကို တပ်မက်မှု၌ ။ အရသာကို တပ်မက်မှု၌ ။ အတွေ့ကိုတပ်မက်မှု၌ ။ သဘောတရားကို တပ်မက်မှု၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည်။ပ။ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည်ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 27.8 1. Corruptions Craving At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for craving for sights, craving for sounds, craving for smells, craving for tastes, craving for touches, or craving for ideas is a corruption of the mind. …”
၉။ ဓာတုသုတ္တံ
၃၃၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယော အာပေါဓာတုယာ… ယော တေဇောဓာတုယာ… ယော ဝါယောဓာတုယာ… ယော အာကာသဓာတုယာ… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ။ နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ နဝမံ။
၉-ဓာတုသုတ် ၃၃၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မြေဓာတ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှုမည်၏။ ရေဓာတ်၌ ။ မီးဓာတ်၌ ။ လေဓာတ်၌ ။ ကောင်းကင်ဓာတ်၌ ။ ဝိညာဏ်ဓာတ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ဤခြောက်ဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ ထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ထွက်မြောက်ခြင်းသို့ ညွတ်၏၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အထုံရပြီးသော စိတ်သည် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 27.9 1. Corruptions Elements At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for the earth element, the water element, the fire element, the air element, the space element, or the consciousness element is a corruption of the mind. …”
၁၀။ ခန္ဓသုတ္တံ
၃၃၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော…ပေ… ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော။ ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ပဉ္စသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ။ နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ။ ဒသမံ။
ကိလေသသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ၊
သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ။
၁၀-ခန္ဓသုတ် ၃၃၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ရုပ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှုမည်၏။ပ။ ဝိညာဏ်၌ လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှု မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ဤငါးဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ထိုအခါထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ထွက်မြောက်ခြင်းသို့ ညွတ်၏၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အထုံရပြီးသော စိတ်သည်ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားတို့၌ ပြုရန် သင့်လျော်သည် ဖြစ်၍ ထင်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ကိလေသသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 27.10 1. Corruptions The Aggregates At Sāvatthī. “Mendicants, desire and greed for form, feeling, perception, choices, or consciousness is a corruption of the mind. When a mendicant has given up mental corruption in these five cases, their mind inclines to renunciation. A mind imbued with renunciation is said to be fit for work regarding anything that can be realized by insight.” The Linked Discourses on corruptions are complete.
၇။ သာရိပုတ္တသံယုတ္တံ
၁။ ဝိဝေကဇသုတ္တံ
၃၃၂။ ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ။ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ။ အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ။
အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ပဌမံ။
၇-သာရိပုတ္တသံယုတ် ၁-ဝိဝေကဇသုတ် ၃၃၂။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သောဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် နံနက်အချိန်သင်းပိုင်ကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် သာဝတ္ထိပြည်သို့ ဆွမ်းခံအလို့ငှါလှည့်လည်တော်မူပြီးလျှင် ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့၍ နေ့သန့်စင်ရန် အန္ဓဝန်တောသို့ချဥ်းကပ်၍ တစ်ခုသော သစ်ပင် ရင်း၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ထို့နောက် ညချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထပြီးလျှင် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်တော်မူလေ၏။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာ ကြွလာသည်ကို အဝေးမှပင် မြင်၍ အသျှင်သာရိပုတြာအား “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် အလွန်ကြည်လင်ကုန်၏၊ မျက်နှာအဆင်းသည် အလွန်စင်ကြယ်၏၊ အလွန်ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ အသျှင်သည့်ယနေ့ အဘယ်နေခြင်းဖြင့် နေခဲ့ပါသနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင်ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက် ’ နှင့် တကွဖြစ်သော သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော ‘နီဝရဏ’ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “ပဌမဈာန်ကို ငါ ဝင်စား၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ပဌမဈာန်ကို ငါဝင်စားခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ပဌမဈာန်မှ ငါ ထခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံမဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်သောကြောင့်သာလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာသည် ငါဟုစွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ် မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’ တို့ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင်ကောင်းစွာ ပယ်နုတ်အပ်ခဲ့လေ ပြီ၊ ထို့ကြောင့် အသျှင်သာရိပုတြာအား “ပဌမဈာန်ကို ငါဝင်စားနေ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ပဌမဈာန်ကို ငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ပဌမဈာန်မှ ငါထခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ် နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 28.1 1. With Sāriputta Born of Seclusion At one time Venerable Sāriputta was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then Venerable Sāriputta robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms. He wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Dark Forest for the day’s meditation, plunged deep into it, and sat at the root of a tree to meditate. Then in the late afternoon, Sāriputta came out of retreat and went to Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Venerable Ānanda saw him coming off in the distance, and said to him: “Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright. What meditation were you practicing today?” “Reverend, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I entered and remained in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. But it didn’t occur to me: ‘I am entering the first absorption’ or ‘I have entered the first absorption’ or ‘I am emerging from the first absorption’.” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. That’s why it didn’t occur to you: ‘I am entering the first absorption’ or ‘I have entered the first absorption’ or ‘I am emerging from the first absorption’.”
၂။ အဝိတက္ကသုတ္တံ
၃၃၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ။
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-အဝိတက္ကသုတ် ၃၃၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို မြင်၍ ။ပ။ အသျှင်သာရိပုတြာ အား ဤစကားကို လျှောက်၏- “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် အလွန်ကြည်လင်ကုန်၏၊ မျက်နှာအဆင်းသည် အလွန်စင်ကြယ်၏၊ အလွန်ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ အသျှင်သည် ယနေ့ အဘယ်နေခြင်းဖြင့် နေခဲ့ပါသနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဝိတက်ဝိစာရ ငြိမ်းခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သောစိတ်တည် ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်ပွါးစေတတ်သော၊ ကြံစည်ခြင်း‘ဝိတက် ’ မရှိသော၊ သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း ‘ဝိစာရ’ မရှိသော၊ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “ဒုတိယဈာန်ကို ငါဝင်စားနေ၏ ” ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ “ဒုတိယဈာန်ကို ငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ဒုတိယဈာန်မှ ငါ ထခဲ့၏ ” ဟူ၍လည်း ကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသို့စိတ်အကြံ မဖြစ်သောကြောင့်သာလျှင် အသျှင် သာရိပုတြာသည် ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟုတပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’ တို့ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် ကောင်းစွာပယ်နုတ်အပ်ခဲ့လေပြီ၊ ထို့ကြောင့် အသျှင်သာရိပုတြာအား “ဒုတိယ ဈာန်ကို ငါဝင်စားနေ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ဒုတိယဈာန်ကို ငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ဒုတိယ ဈာန်မှ ငါထခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 28.2 1. With Sāriputta Without Placing the Mind At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him: “Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright. What meditation were you practicing today?” “Reverend, as the placing of the mind and keeping it connected were stilled, I entered and remained in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. But it didn’t occur to me: ‘I am entering the second absorption’ or ‘I have entered the second absorption’ or ‘I am emerging from the second absorption’.” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. That’s why it didn’t occur to you: ‘I am entering the second absorption’ or ‘I have entered the second absorption’ or ‘I am emerging from the second absorption’.”
၃။ ပီတိသုတ္တံ
၃၃၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟာသိံ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေမိ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ တတိယံ။
၃-ပီတိသုတ် ၃၃၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို မြင်၍ ။ပ။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာသင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် အလွန်ကြည်လင်ကုန်၏၊ မျက်နှာအဆင်းသည် အလွန်စင်ကြယ်၏၊ အလွန်ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ အသျှင်သည် ယနေ့ အဘယ်နေခြင်းဖြင့် နေခဲ့ပါသနည်းဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် သတိ,သမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ လျစ်လျူရှုလျက် နေ၏၊ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ကိုလည်းကိုယ်ဖြင့် ခံစားရ၏၊ အကြင် (တတိယဈာန်) ကြောင့် ထိုသူကို “လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြော့ကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “တတိယဈာန်ကို ငါဝင်စားနေ၏” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “တတိယဈာန်ကို ငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “တတိယဈာန်မှငါ ထခဲ့၏”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ စိတ်အကြံမဖြစ်သောကြောင့်သာလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာသည် ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’တို့ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် ကောင်းစွာ ပယ်နုတ်အပ်ခဲ့လေပြီ၊ ထို့ကြောင့်အသျှင်သာရိပုတြာအား “တတိယ ဈာန်ကို ငါ ဝင်စားနေ၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “တတိယဈာန်ကို ငါဝင်စားခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “တတိယဈာန်မှ ငါ ထခဲ့ပြီ ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံမဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 28.3 1. With Sāriputta Rapture At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him: “Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright. What meditation were you practicing today?” “Reverend, with the fading away of rapture, I entered and remained in the third absorption, where I meditated with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’ But it didn’t occur to me: ‘I am entering the third absorption’ or ‘I have entered the third absorption’ or ‘I am emerging from the third absorption’.” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. That’s why it didn’t occur to you: ‘I am entering the third absorption’ or ‘I have entered the third absorption’ or ‘I am emerging from the third absorption’.”
၄။ ဥပေက္ခာသုတ္တံ
၃၃၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-ဥပေက္ခာသုတ် ၃၃၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို မြင်၍ ။ပ။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ သင်၏ဣန္ဒြေတို့သည် အလွန်ကြည်လင်ကုန်၏၊ မျက်နှာအဆင်းသည် အလွန်စင်ကြယ်၏၊ အလွန်ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ အသျှင်သည် ယနေ့ အဘယ်နေခြင်းဖြင့် နေခဲ့ပါသနည်းဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် ချမ်းသာဆင်းရဲကို ပယ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်း နှလုံးမသာခြင်းတို့၏ ရှေးဦးကပင် ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ မရှိသော ‘ဥပေက္ခာ’ ကြောင့်ဖြစ်သည့် သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “စတုတ္ထဈာန်ကိုငါ ဝင်စား၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “စတုတ္ထဈာန်ကို ငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “စတုတ္ထဈာန်မှငါ ထခဲ့၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်သောကြောင့်သာလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာသည် ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’ တို့ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် ကောင်းစွာ ပယ်နုတ်အပ်ခဲ့လေပြီ၊ ထို့ကြောင့်အသျှင်သာရိ ပုတြာအား “စတုတ္ထဈာန်ကို ငါ ဝင်စားနေ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “စတုတ္ထဈာန်ကိုငါ ဝင်စားခဲ့ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “စတုတ္ထဈာန်မှ ငါ ထခဲ့ပြီ ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံမဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 28.4 1. With Sāriputta Equanimity At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him: “Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright. What meditation were you practicing today?” “Reverend, with the giving up of pleasure and pain, and the disappearance of former happiness and sadness, I entered and remained in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. But it didn’t occur to me: ‘I am entering the fourth absorption’ or ‘I have entered the fourth absorption’ or ‘I am emerging from the fourth absorption’.” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. That’s why it didn’t occur to you: ‘I am entering the fourth absorption’ or ‘I have entered the fourth absorption’ or ‘I am emerging from the fourth absorption’.”
၅။ အာကာသာနဉ္စာယတနသုတ္တံ
၃၃၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ အနန္တော အာကာသောတိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-အာကာသာနဥ္စာယတနသုတ် ၃၃၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို မြင်၍ ။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် ရူပသညာအားလုံးကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် ပဋိဃသညာတို့၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် နာနတ္တသညာတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် “ကောင်းကင်သည် အဆုံး မရှိ ”ဟု စီးဖြန်း၍ ရသော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကိုပြည့်စုံစေ၍ နေ၏။ပ။ ထခဲ့၏ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 28.5 1. With Sāriputta The Dimension of Infinite Space At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta … “Reverend, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, I entered and remained in the dimension of infinite space. …” …
၆။ ဝိညာဏဉ္စာယတနသုတ္တံ
၃၃၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ အနန္တံ ဝိညာဏန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ဝိညာဏဥ္စာယတနသုတ် ၃၃၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်အာနန္ဒာသည်။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကိုအကြွင်းမဲ့ လွန်မြောက်၍ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ပြည့်စုံစေ၍ နေ၏။ပ။ ထခဲ့၏ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 28.6 1. With Sāriputta The Dimension of Infinite Consciousness At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta … “Reverend, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, I entered and remained in the dimension of infinite consciousness. …” …
၇။ အာကိဉ္စညာယတနသုတ္တံ
၃၃၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ, နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-အာကိဥ္စညာယတနသုတ် ၃၃၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည်။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို အကြွင်းမဲ့ လွန်မြောက်၍ “တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိ”ဟု စီးဖြန်းသော အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကိုပြည့်စုံစေ၍ နေ၏။ပ။ ထခဲ့၏ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 28.7 1. With Sāriputta The Dimension of Nothingness At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta … “Reverend, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, I entered and remained in the dimension of nothingness. …” …
၈။ နေဝသညာနာသညာယတနသုတ္တံ
၃၃၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-နေဝသညာ နာသညာယတနသုတ် ၃၃၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည်။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လွန်မြောက်လျက် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်နှင့် ပြည့်စုံစေ၍ နေ၏။ပ။ ထခဲ့၏ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 28.8 1. With Sāriputta The Dimension of Neither Perception Nor Non-Perception At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta … “Reverend, going totally beyond the dimension of nothingness, I entered and remained in the dimension of neither perception nor non-perception. …” …
၉။ နိရောဓသမာပတ္တိသုတ္တံ
၃၄၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ…။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ။ နဝမံ။
၉-နိရောဓသမာပတ္တိသုတ် ၃၄၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည်။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို အကြွင်းမဲ့ လွန်မြောက်လျက် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ နိရောဓသမာပတ်ကိုပြည့်စုံစေ၍ နေ၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်)ကိုဝင်စား၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်)ကိုဝင်စားခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်) မှထခဲ့၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်သောကြောင့်သာလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာသည် ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟုတပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’ တို့ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် ကောင်းစွာပယ်နုတ်အပ်ခဲ့ လေပြီ၊ ထို့ကြောင့် အသျှင်သာရိပုတြာအား “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်)ကို ဝင်စားနေ၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်)ကို ဝင်စားခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိရောဓသမာပတ်) မှ ထခဲ့ပြီ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်အကြံ မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်ဆို၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 28.9 1. With Sāriputta The Attainment of Cessation At Sāvatthī. Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta … “Reverend, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, I entered and remained in the cessation of perception and feeling. But it didn’t occur to me: ‘I am entering the cessation of perception and feeling’ or ‘I have entered the cessation of perception and feeling’ or ‘I am emerging from the cessation of perception and feeling’.” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. That’s why it didn’t occur to you: ‘I am entering the cessation of perception and feeling’ or ‘I have entered the cessation of perception and feeling’ or ‘I am emerging from the cessation of perception and feeling’.”
၁၀။ သူစိမုခီသုတ္တံ
၃၄၁။ ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ။ ရာဇဂဟေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ တံ ပိဏ္ဍပါတံ အညတရံ ကုဋ္ဋမူလံ [ကုဍ္ဍမူလံ (သီ။ သျာ။ ကံ။), ကုဍ္ဍံ (ပီ။)] နိဿာယ ပရိဘုဉ္ဇတိ။ အထ ခေါ သူစိမုခီ ပရိဗ္ဗာဇိကာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ကိံ နု ခေါ, သမဏ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ။ ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဥဗ္ဘမုခေါ [ဥဒ္ဓံမုခေါ (သီ။ အဋ္ဌ။)] ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ။ ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ။ ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ။
‘‘‘ကိံ နု, သမဏ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ။ ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ။ ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ။ ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွါဟံ, ဘဂိနိ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ’’။
‘‘ကထဉ္စရဟိ, သမဏ, ဘုဉ္ဇသီ’’တိ။ ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ [သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ (သီ။) နိဂမနဝါကျေ ပန သဗ္ဗတ္ထာပိ သမာသောယေဝ ဒိဿတိ] ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ [ဇီဝိတံ (က။)] ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘အဓောမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ။ ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ နက္ခတ္တဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဥဗ္ဘမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ။ ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါယ [… နုယောဂါ (သီ။ သျာ။ ကံ။ ပီ။), … နုယောဂေန (?)] မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဒိသာမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ။ ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဝိဒိသာမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’’’တိ။
‘‘သော ခွါဟံ, ဘဂိနိ, န ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န နက္ခတ္တဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ။ ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသာမိ၊ ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသိတွာ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ။
အထ ခေါ သူစိမုခီ ပရိဗ္ဗာဇိကာ ရာဇဂဟေ ရထိယာယ ရထိယံ, သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာရောစေသိ – ‘‘ဓမ္မိကံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ အာဟာရံ အာဟာရေန္တိ၊ အနဝဇ္ဇံ [အနဝဇ္ဇေန (က။)] သမဏာ သကျပုတ္တိယာ အာဟာရံ အာဟာရေန္တိ။ ဒေထ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ပိဏ္ဍ’’န္တိ။ ဒသမံ။
သာရိပုတ္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဝိဝေကဇံ အဝိတက္ကံ, ပီတိ ဥပေက္ခာ စတုတ္ထကံ၊
အာကာသဉ္စေဝ ဝိညာဏံ, အာကိဉ္စံ နေဝသညိနာ၊
နိရောဓော နဝမော ဝုတ္တော, ဒသမံ သူစိမုခီ စာတိ။
၁၀-သုစိမုခီသုတ် ၃၄၁။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာဖြစ်သောဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် နံနက်အချိန် သင်းပိုင်ကိုပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်လေ၏၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ပြီးသော် နံရံတစ်ခုကို မှီကာ ထိုဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၏၊ ထိုအခါ သုစိမုခီပရိဗိုဇ်မသည် အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်သာရိပုတြာအား ဤစကားကို လျှောက်၏- အသျှင်ရဟန်း အောက်သို့ ငုံ့၍ စားပါသလော၊ နှမ ငါသည် အောက်သို့ ငုံ့၍ မစားပါ။ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် အထက်သို့ မော့၍ စားပါသလော၊ နှမ ငါသည် အထက်သို့ မော့၍ မစားပါ။ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားပါသလော၊ နှမ ငါသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ မစားပါ။ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် အထောင့်အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားပါ့သလော၊ နှမ ငါသည် အထောင့်အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ မစားပါဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ရဟန်း “အောက်သို့ ငုံ့၍ စားပါသလော”ဟု ဤသို့ မေးလတ်သော် “နှမ ငါသည် အောက်သို့ငုံ့၍ မစားပါ”ဟု ဆို၏၊ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် “အထက်သို့ မော့၍ စားပါသလော”ဟု ဤသို့မေးသော် “နှမ ငါသည် အထက်သို့ မော့၍ မစားပါ ”ဟု ဆို၏၊ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင်“အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားပါသလော”ဟု ဤသို့ မေးသော် “နှမ ငါသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ မစားပါ”ဟု ဆို၏၊ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် “အထောင့်အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားပါသလော”ဟု ဤသို့ မေးသော် “နှမ ငါသည် အထောင့်အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ မစားပါ ”ဟုဆို၏။ အသျှင်ရဟန်း သို့ဖြစ်လျှင် အဘယ်သို့ စားပါသနည်းဟု လျှောက်၏။ နှမ မြေကြန်အတတ်ဟူသော (မဂ်ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးကြသော သမဏဗြာဟ္မဏအားလုံးတို့ကို အောက်သို့ ငုံ့၍ စားသူတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ နက္ခတ်အတတ် ဟူသော (မဂ်ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်အသက်မွေးကြသော သမဏ ဗြာဟ္မဏအားလုံးတို့ကို အထက်သို့ မော့၍ စားသူတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ တမန်မှု အစေအပါးအမှုဖြင့် သွားခြင်းကို အားထုတ်ခြင်းဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်အသက်မွေးကြသော သမဏဗြာဟ္မဏ အားလုံးတို့ကို အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားသူတို့ဟုဆိုအပ်ကုန်၏။ အင်္ဂဝိဇ္ဇာအတတ်ဟူသော (မဂ် ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်အသက်မွေးကြသော သမဏဗြာဟ္မဏအားလုံး တို့ကို အထောင့်အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လှည့်၍ စားသူတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ နှမ ငါကား မြေကြန်အတတ်ဟူသော (မဂ်ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်အသက် မမွေး၊ နက္ခတ်အတတ်ဟူသော (မဂ်ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်အသက် မမွေး၊ တမန်မှု အစေအပါးအမှုဖြင့် သွားခြင်းကို အားထုတ်ခြင်းဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် အသက် မမွေး၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာအတတ်ဟူသော (မဂ်ဖိုလ်မှ) ဖီလာအတတ်ဖြင့် မှားသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် အသက် မမွေး၊ တရားသဖြင့် ဆွမ်းကို ရှာ၏၊ တရားသဖြင့် ဆွမ်းရှာ၍ စား၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ထိုအခါ သုစိမုခီပရိဗိုဇ်မသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် လမ်းမတစ်ခုမှ လမ်းမတစ်ခုသို့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှလမ်းဆုံတစ်ခုသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော် ရဟန်းတို့သည် တရားနှင့်လျော်စွာ အစာကို စားကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော် ရဟန်းတို့သည် အပြစ် မရှိသောအားဖြင့် အစာကို စားကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော် ရဟန်းတို့အား ဆွမ်းလှူကြကုန်လော့ ”ဟု ဤသို့ ပြောကြားလေ၏။ ဒသမသုတ်။ သာရိပုတ္တသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 28.10 1. With Sāriputta With Sucimukhī At one time Venerable Sāriputta was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Then he robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms. After wandering indiscriminately for almsfood in Rājagaha, he ate his almsfood by a wall. Then the wanderer Sucimukhī went up to Venerable Sāriputta and said to him: “Ascetic, do you eat facing downwards?” “No, sister.” “Well then, do you eat facing upwards?” “No, sister.” “Well then, do you eat facing the cardinal directions?” “No, sister.” “Well then, do you eat facing the intermediate directions?” “No, sister.” “When asked if you eat facing all these directions, you answer ‘no, sister’. How then do you eat, ascetic?” “Sister, those ascetics and brahmins who earn a living by geomancy—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing downwards. Those ascetics and brahmins who earn a living by astrology—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing upwards. Those ascetics and brahmins who earn a living by running errands and messages—a wrong livelihood—are said to eat facing the cardinal directions. Those ascetics and brahmins who earn a living by limb-reading—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing the intermediate directions. I don’t earn a living by any of these means. I seek alms in a principled manner, and I eat it in a principled manner.” Then Sucimukhī the wanderer went around Rājagaha from street to street and from square to square, and announced: “The ascetics who follow the Sakyan eat food in a principled manner! The ascetics who follow the Sakyan eat food blamelessly! Give almsfood to the ascetics who follow the Sakyan!” The Linked Discourses on Sāriputta are complete.
၈။ နာဂသံယုတ္တံ
၁။ သုဒ္ဓိကသုတ္တံ
၃၄၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, နာဂယောနိယော။ ကတမာ စတဿော၊ အဏ္ဍဇာ နာဂါ, ဇလာဗုဇာ နာဂါ, သံသေဒဇာ နာဂါ, ဩပပါတိကာ နာဂါ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော နာဂယောနိယော’’တိ။ ပဌမံ။
၈-နာဂသံယုတ် ၁-သုဒ္ဓိကသုတ် ၃၄၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ နဂါးမျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်း - ဥ၌ ဖြစ်သော ‘အဏ္ဍဇ ’ နဂါး၊ သားအိမ်၌ ဖြစ်သော ‘ဇလာဗုဇ ’ နဂါး၊ အညစ်အကြေးတို့၌ ဖြစ်သော ‘သံသေဒဇ ’ နဂါး၊ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်သော ‘ ဩပပါတိက ’ နဂါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ နဂါးမျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 29.1 1. Dragons Plain Version At Sāvatthī. “Mendicants, dragons reproduce in these four ways. What four? Dragons are born from eggs, from a womb, from moisture, or spontaneously. These are the four ways that dragons reproduce.”
၂။ ပဏီတတရသုတ္တံ
၃၄၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, နာဂယောနိယော။ ကတမာ စတဿော၊ အဏ္ဍဇာ နာဂါ, ဇလာဗုဇာ နာဂါ, သံသေဒဇာ နာဂါ, ဩပပါတိကာ နာဂါ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ နာဂေဟိ ဇလာဗုဇာ စ သံသေဒဇာ စ ဩပပါတိကာ စ နာဂါ ပဏီတတရာ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ စ ဇလာဗုဇေဟိ စ နာဂေဟိ သံသေဒဇာ စ ဩပပါတိကာ စ နာဂါ ပဏီတတရာ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ စ ဇလာဗုဇေဟိ စ သံသေဒဇေဟိ စ နာဂေဟိ ဩပပါတိကာ နာဂါ ပဏီတတရာ။ ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော နာဂယောနိယော’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ပဏီတတရသုတ် ၃၄၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ နဂါးမျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်း - အဏ္ဍဇနဂါး၊ ဇလာဗုဇနဂါး၊ သံသေဒဇနဂါး၊ ဩပပါတိကနဂါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် အဏ္ဍဇနဂါးတို့ထက် ဇလာဗုဇနဂါး၊ သံသေဒဇနဂါး၊ ဩပပါတိကနဂါးတို့သည် သာ၍ မြတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် အဏ္ဍဇနဂါး၊ ဇလာဗုဇနဂါးတို့ထက် သံသေဒဇနဂါး၊ ဩပပါတိကနဂါးတို့သည် သာ၍ မြတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် အဏ္ဍဇနဂါး၊ ဇလာဗုဇနဂါး၊ သံသေဒဇနဂါးတို့ထက် ဩပပါတိကနဂါးတို့သည် သာ၍ မြတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ နဂါးမျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 29.2 1. Dragons Better At Sāvatthī. “Mendicants, dragons reproduce in these four ways. What four? Dragons are born from an egg, from a womb, from moisture, or spontaneously. Of these, dragons born from a womb, from moisture, or spontaneously are better than those born from an egg. Dragons born from moisture or spontaneously are better than those born from an egg or from a womb. Dragons born spontaneously are better than those born from an egg, from a womb, or from moisture. These are the four ways that dragons reproduce.”
၃။ ဥပေါသထသုတ္တံ
၃၄၄။ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ?
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စာနံ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မယံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ကာယေန ဒွယကာရိနော အဟုမှ, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော။ တေ မယံ ကာယေန ဒွယကာရိနော, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပန္နာ။ သစဇ္ဇ မယံ ကာယေန သုစရိတံ စရေယျာမ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရေယျာမ, မနသာ သုစရိတံ စရေယျာမ, ဧဝံ မယံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇေယျာမ။ ဟန္ဒ, မယံ ဧတရဟိ ကာယေန သုစရိတံ စရာမ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရာမ, မနသာ သုစရိတံ စရာမာ’တိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဥပေါသထသုတ် ၃၄၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သောဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချုဥ်းကပ်ပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုုင်နေ၍ မြတ်စွာဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော အဏ္ဍဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော အဏ္ဍဇနဂါးတို့အား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပေါ်၏- “ ငါတို့သည် ရှေးကကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြ၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြ၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသောကံကို ပြုခဲ့ကြ၏၊ ထိုငါတို့သည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည် နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသောကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည် စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ကြရကုန်၏၊ ငါတို့သည်ယနေ့ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကိုအကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ရွာလောကသို့ ရောက်ကြရပေကုန်အံ့၊ ယခုအခါ ငါတို့သည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်အံ့၊ နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ကုန်အံ့၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်အံ့ ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော အဏ္ဍဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 29.3 1. Dragons Sabbath At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then a mendicant went up to the Buddha, sat down to one side, and said to him: “Sir, what is the cause, what is the reason why some egg-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies?” “Mendicant, it’s when some egg-born dragons think: ‘In the past we did both kinds of deeds by body, speech, and mind. When the body broke up, after death, we were reborn in the company of the egg-born dragons. If today we do good things by body, speech, and mind, when the body breaks up, after death, we may be reborn in a good place, a heavenly realm. Come, let us do good things by way of body, speech, and mind.’ This is the cause, this is the reason why some egg-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies.”
၄။ ဒုတိယဥပေါသထသုတ္တံ
၃၄၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဇလာဗုဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဇလာဗုဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-ဒုတိယ ဥပေါသထသုတ် ၃၄၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့။ပ။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီး၍ မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော ဇလာဗုဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ [အားလုံးကို ချဲ့ရမည်]။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော ဇလာဗုဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 29.4 1. Dragons Sabbath (2nd) At Sāvatthī. Then a mendicant went up to the Buddha … and asked him, “Sir, what is the cause, what is the reason why some womb-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies?” (Tell all in full.)
၅။ တတိယဥပေါသထသုတ္တံ
၃၄၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ သံသေဒဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ သံသေဒဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-တတိယ ဥပေါသထသုတ် ၃၄၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သံသေဒဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ [အားလုံးကို ချဲ့ရမည်]။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သံသေဒဇနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 29.5 1. Dragons Sabbath (3rd) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why some moisture-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies?” (Tell all in full.)
၆။ စတုတ္ထဥပေါသထသုတ္တံ
၃၄၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဩပပါတိကာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ?
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စာနံ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မယံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ကာယေန ဒွယကာရိနော အဟုမှ, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော။ တေ မယံ ကာယေန ဒွယကာရိနော, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပန္နာ။ သစဇ္ဇ မယံ ကာယေန သုစရိတံ စရေယျာမ, ဝါစာယ… မနသာ သုစရိတံ စရေယျာမ, ဧဝံ မယံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇေယျာမ။ ဟန္ဒ, မယံ ဧတရဟိ ကာယေန သုစရိတံ စရာမ, ဝါစာယ… မနသာ သုစရိတံ စရာမာ’တိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဩပပါတိကာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-စတုတ္ထ ဥပေါသထသုတ် ၃၄၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော ဩပပါတိကနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထားခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော ဩပပါတိကနဂါးတို့အား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏- “ငါတို့သည် ရှေးကကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့်နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်၏၊ ထိုငါတို့သည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည်နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည် စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြုခဲ့ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ကြ၏။ ငါတို့သည် ယခုအခါကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ကြရလျှင် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာနတ်ရွာလောကသို့ ရောက်ကြရပေကုန်အံ့။ ယခု အခါ ငါတို့သည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကိိုကျင့်ကုန်အံ့၊ နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်အံ့၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကိုကျင့်ကုန်အံ့”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော ဩပပါတိကနဂါးတို့ ဥပုသ်ကျင့်သုံးကြကာကိုယ်ကို စွန့်ထား ခြင်း၏အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 29.6 1. Dragons Sabbath (4th) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why some spontaneously-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies?” “Mendicant, it’s when some spontaneously-born dragons think: ‘In the past we did both kinds of deeds by body, speech, and mind. When the body broke up, after death, we were reborn in the company of the spontaneously-born dragons. If today we do good things by body, speech, and mind, when the body breaks up, after death, we may be reborn in a good place, a heavenly realm. Come, let us do good things by way of body, speech, and mind.’ This is the cause, this is the reason why some spontaneously-born dragons keep the sabbath, having transformed their bodies.”
၇။ သုတသုတ္တံ
၃၄၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ ဟောတိ, မနသာ ဒွယကာရီ ဟောတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-သုတသုတ် ၃၄၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ် ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “အဏ္ဍဇနဂါးတို့ကား အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ့်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏အသင်းဝင် အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 29.7 1. Dragons They’ve Heard At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born dragons?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The egg-born dragons are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the egg-born dragons!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the egg-born dragons. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born dragons.”
၈။ ဒုတိယသုတသုတ္တံ
၃၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီတိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-ဒုတိယ သုတသုတ် ၃၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဇလာဗုဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ပ။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဇလာဗုဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 29.8 1. Dragons They’ve Heard (2nd) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the womb-born dragons?” (Tell all in full.)
၉။ တတိယသုတသုတ္တံ
၃၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီတိ။ နဝမံ။
၉-တတိယ သုတသုတ် ၃၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ သံသေဒဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ပ။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ သံသေဒဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 29.9 1. Dragons They’ve Heard (3rd) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the moisture-born dragons?” (Tell all in full.)
၁၀။ စတုတ္ထသုတသုတ္တံ
၃၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒသမံ။
၁၀-စတုတ္ထ သုတသုတ် ၃၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “ဩပပါတိကနဂါးတို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 29.10 1. Dragons They’ve Heard (4th) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the spontaneously-born dragons?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The spontaneously-born dragons are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the spontaneously-born dragons!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the spontaneously-born dragons. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the spontaneously-born dragons.”
၁၁-၂၀။ အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ
၃၅၂-၃၆၁။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု…ပေ… ဥပပဇ္ဇတီတိ…ပေ… သော ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ဝတ္ထံ ဒေတိ…ပေ… ယာနံ ဒေတိ…ပေ… မာလံ ဒေတိ…ပေ… ဂန္ဓံ ဒေတိ…ပေ… ဝိလေပနံ ဒေတိ…ပေ… သေယျံ ဒေတိ…ပေ… အာဝသထံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဝီသတိမံ။
၁၁-၂၀-အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ် ဆယ်သုတ် ၃၅၂-၃၆၁။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင် ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “အဏ္ဍဇနဂါးတို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤသည်ပင် အကြောင်းတည်း။ပ။ ထိုသူသည် အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ပ။ အဝတ်ကို ပေးလှူ၏။ပ။ ယာဥ်ကို ပေးလှူ၏။ပ။ ပန်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ နံ့သာကို ပေးလှူ၏။ပ။ နံ့သာပျောင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ အိပ်ရာကို ပေးလှူ၏။ပ။ နေရာကျောင်းကိုပေးလှူ၏။ပ။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ပ။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 29.11–20 1. Dragons Ten Discourses On How Giving Helps to Become Egg-Born Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born dragons?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The egg-born dragons are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the egg-born dragons!’ They give food … drink … clothing … a vehicle … a garland … fragrance … makeup … a bed … a house … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the egg-born dragons. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born dragons.”
၂၁-၅၀။ ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ္တတ္တိံသကံ
၃၆၂-၃၉၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။
(ဣမိနာ ပေယျာလေန ဒသ ဒသ သုတ္တန္တာ ကာတဗ္ဗာ။ ဧဝံ စတူသု ယောနီသု စတ္တာလီသံ ဝေယျာကရဏာ ဟောန္တိ။ ပုရိမေဟိ ပန ဒသဟိ သုတ္တန္တေဟိ သဟ ဟောန္တိ ပဏ္ဏာသသုတ္တန္တာတိ။)
နာဂသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
သုဒ္ဓိကံ ပဏီတတရံ, စတုရော စ ဥပေါသထာ၊
တဿ သုတံ စတုရော စ, ဒါနူပကာရာ စ တာလီသံ၊
ပဏ္ဏာသ ပိဏ္ဍတော သုတ္တာ, နာဂမှိ သုပ္ပကာသိတာတိ။
၂၁-၅၀-ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ် သုံးဆယ် ၃၆၂-၃၉၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သောသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဇလာဗုဇနဂါးတို့၏။ပ။ သံသေဒဇနဂါးတို့၏။ပ။ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “ဩပပါတိကနဂါးတို့သည် အသက်ရှည်ကုန်၏၊ အဆင်းလှကုန်၏၊ ချမ်းသာများကုန်၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ပ။ ဆီမီးကို ပေး လှူ၏။ပ။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏အသင်းဝင် အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကနဂါးတို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ [ဤပေယျာလဖြင့် ဆယ်သုတ် ဆယ်သုတ်တို့ကို ပြုအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် ယောနိလေးပါးတို့၌ အဖြေလေးဆယ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ရှေးဆယ်သုတ်တို့နှင့်တကွ သုတ်ပေါင်း ငါးဆယ် ဖြစ်၏။] နာဂသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 29.21–50 1. Dragons Thirty Discourses On How Giving Helps to Become Womb-Born, Etc. At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the womb-born dragons … moisture-born dragons … spontaneously-born dragons?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The spontaneously-born dragons are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the spontaneously-born dragons!’ They give food … drink … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the spontaneously-born dragons. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the spontaneously-born dragons.” (Each set of ten discourses of this series should be told in full the same way.) The Linked Discourses on dragons are complete.
၉။ သုပဏ္ဏသံယုတ္တံ
၁။ သုဒ္ဓိကသုတ္တံ
၃၉၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, သုပဏ္ဏယောနိယော။ ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ, ဇလာဗုဇာ သုပဏ္ဏာ, သံသေဒဇာ သုပဏ္ဏာ, ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော’’တိ။ ပဌမံ။
၉-သုပဏ္ဏသံယုတ် ၁-သုဒ္ဓိကသုတ် ၃၉၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဂဠုန်မျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဥ၌ ဖြစ်သော ‘အဏ္ဍဇ’ ဂဠုန်၊ သားအိမ်၌ ဖြစ်သော ‘ဇလာဗုဇ’ ဂဠုန်၊ အညစ်အကြေးတို့၌ ဖြစ်သော ‘သံသေဒဇ’ ဂဠုန်၊ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်သော ‘ဩပပါတိက’ ဂဠုန်တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဂဠုန်တို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 30.1 1. Phoenixes Plain Version At Sāvatthī. “Mendicants, phoenixes reproduce in these four ways. What four? Phoenixes are born from eggs, from a womb, from moisture, or spontaneously. These are the four ways that phoenixes reproduce.”
၂။ ဟရန္တိသုတ္တံ
၃၉၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, သုပဏ္ဏယောနိယော။ ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ…ပေ… ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေဝ နာဂေ ဟရန္တိ, န ဇလာဗုဇေ, န သံသေဒဇေ, န ဩပပါတိကေ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဇလာဗုဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ နာဂေ ဟရန္တိ, န သံသေဒဇေ, န ဩပပါတိကေ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, သံသေဒဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ သံသေဒဇေ စ နာဂေ ဟရန္တိ, န ဩပပါတိကေ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ သံသေဒဇေ စ ဩပပါတိကေ စ နာဂေ ဟရန္တိ။ ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ဟရန္တိသုတ် ၃၉၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဂဠုန်မျိုးတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-အဏ္ဍဇဂဠုန်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဂဠုန်တို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့သည် အဏ္ဍဇနဂါးတို့ကိုသာ သုတ်ချီနိုင်ကုန်၏၊ ဇလာဗုဇနဂါး သံသေဒဇနဂါး ဩပပါတိကနဂါးတို့ကို မသုတ်ချီနိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဇလာဗုဇဂဠုန်တို့သည် အဏ္ဍဇနဂါး ဇလာဗုဇနဂါးတို့ကိုသာ သုတ်ချီနိုင်ကုန်၏၊ သံသေဒဇနဂါး ဩပပါတိကနဂါးတို့ကို မသုတ်ချီနိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ သံသေဒဇဂဠုန်တို့သည် အဏ္ဍဇနဂါး ဇလာဗုဇနဂါး သံသေဒဇနဂါးတို့ကိုသာ သုတ်ချီနိုင်ကုန်၏၊ ဩပပါတိကနဂါးတို့ကို မသုတ်ချီနိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့သည် အဏ္ဍဇနဂါး ဇလာဗုဇနဂါး သံသေဒဇနဂါးဩပပါတိကနဂါးတို့ကို သုတ်ချီနိုင်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဂဠုန်တို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 30.2 1. Phoenixes They Carry Off At Sāvatthī. “Mendicants, phoenixes reproduce in these four ways. What four? Phoenixes are born from eggs, from a womb, from moisture, or spontaneously. These are the four ways that phoenixes reproduce. Of these, phoenixes born from an egg can only carry off dragons born from an egg, not those born from a womb, from moisture, or spontaneously. Phoenixes born from a womb can carry off dragons born from an egg or from a womb, but not those born from moisture or spontaneously. Phoenixes born from moisture can carry off dragons born from an egg, from a womb, or from moisture, but not those born spontaneously. Phoenixes born spontaneously can carry off dragons born from an egg, from a womb, from moisture, or spontaneously. These are the four ways that phoenixes reproduce.”
၃။ ဒွယကာရီသုတ္တံ
၃၉၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဒွယကာရီသုတ် ၃၉၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးနောက် ရှိခိုး၍ တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သောသူ၏ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏အကြောင်း ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏အသင်းဝင် အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 30.3 1. Phoenixes Both Kinds of Deeds At Sāvatthī. Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born phoenixes?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The egg-born phoenixes are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the egg-born phoenixes!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the egg-born phoenixes. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born phoenixes.”
၄-၆။ ဒုတိယာဒိဒွယကာရီသုတ္တတ္တိကံ
၃၉၅-၃၉၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၄-၆-ဒုတိယာဒိ ဒွယကာရီသုတ် သုံးသုတ် ၃၉၅-၃၉၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဇလာဗုဇဂဠုန်။ပ။ သံသေဒဇဂဠုန်။ပ။ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “ဩပပါတိကဂဠုန်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 30.4–6 1. Phoenixes Both Kinds of Deeds (2nd–4th) At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the womb-born phoenixes …” “… moisture-born phoenixes …” “… or spontaneously-born phoenixes?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The spontaneously-born phoenixes are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the spontaneously-born phoenixes!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the spontaneously-born phoenixes. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the spontaneously-born phoenixes.”
၇-၁၆။ အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ
၃၉၈-၄၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ သောဠသမံ။
၇-၁၆-အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ် ဆယ်သုတ် ၃၉၈-၄၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သောသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ အဝတ်ကို ပေးလှူ၏။ ယာဥ်ကို ပေးလှူ၏။ ပန်းကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာပျောင်းကိုပေးလှူ၏။ အိပ်ရာကို ပေးလှူ၏။ နေရာကျောင်းကို ပေးလှူ၏။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည်ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အဏ္ဍဇဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သောဠသမသုတ်။
Linked Discourses 30.7–16 1. Phoenixes Ten Discourses On How Giving Helps to Become Egg-Born At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born phoenixes?” “Mendicant, it’s when someone does both kinds of deeds by body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The egg-born phoenixes are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the egg-born phoenixes!’ They give food …” “… drink …” “… clothing …” “… a vehicle …” “… a garland …” “… fragrance …” “… makeup …” “… a bed …” “… a house …” “… a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the egg-born phoenixes. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the egg-born phoenixes.”
၁၇-၄၆။ ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ္တတိံသကံ
၄၀၈-၄၃၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဆစတ္တာလီသမံ။
(ဧဝံ ပိဏ္ဍကေန ဆစတ္တာလီသံ သုတ္တန္တာ ဟောန္တိ။)
သုပဏ္ဏသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
သုဒ္ဓိကံ ဟရန္တိ စေဝ, ဒွယကာရီ စ စတုရော၊
ဒါနူပကာရာ တာလီသံ, သုပဏ္ဏေ သုပ္ပကာသိတာတိ။
၁၇-၄၆-ဇလာဗုဇဒါနူပကာရသုတ် ၄၀၈-၄၃၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သောသူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဇလာဗုဇဂဠုန်တို့၏။ပ။ သံသေဒဇဂဠုန်တို့၏။ပ။ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “ဩပပါတိကဂဠုန်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ပ။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ပ။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဩပပါတိကဂဠုန်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆစတ္တာလီသမသုတ်။ [ ဤသို့ အပေါင်းအားဖြင့် လေးဆယ့်ခြောက်သုတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ] သုပဏ္ဏသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 30.17–46 1. Phoenixes How Giving Helps to Become Womb-Born, Etc. At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the womb-born phoenixes … moisture-born phoenixes … or spontaneously-born phoenixes?” (Tell all in full.) The Linked Discourses on phoenixes are complete.
၁၀။ ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ္တံ
၁။ သုဒ္ဓိကသုတ္တံ
၄၃၈။ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ …ပေ… ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကေ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝေ ဒေသေဿာမိ။ တံ သုဏာထ။ ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ’’တိ။ ပဌမံ။
၁၀-ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ် ၁-သုဒ္ဓိကသုတ် ၄၃၈။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ပ။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့သင်တို့အား ဂန္ဓဗ္ဗနတ်မျိုးတို့ကို ဟောအံ့၊ ထိုတရားကို နာကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်မျိုးတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အနှစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အကာနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အခေါက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အပွေးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အရွက်နံ့သာ၌ အစိုးရသောနတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အပွင့်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အသီးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ရှိကုန်၏၊ အရည်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏၊ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့ ရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤနတ်တို့ကို ဂန္ဓဗ္ဗနတ်မျိုးတို့”ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 31.1 1. Centaurs Plain Version At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. … The Buddha said this: “Mendicants, I will teach you about the gods of the centaur realm. Listen … And what are the gods of the centaur realm? There are gods who live in fragrant roots, fragrant heartwood, fragrant softwood, fragrant bark, fragrant shoots, fragrant leaves, fragrant flowers, fragrant fruit, fragrant sap, and fragrant scents. These are called the gods of the centaur realm.”
၂။ သုစရိတသုတ္တံ
၄၃၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-သုစရိတသုတ် ၄၃၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ် ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ နှုတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ စိတ်ဖြင့် နှစ်မျိုးသော ကံကို ပြု၏၊ ထိုသူသည် “ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဂန္ဓဗ္ဗနတ် တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 31.2 1. Centaurs Good Conduct At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of the centaur realm?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods of the centaur realm are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods of the centaur realm!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of the centaur realm. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of the centaur realm.”
၃။ မူလဂန္ဓဒါတာသုတ္တံ
၄၄၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ဒါတာ ဟောတိ မူလဂန္ဓာနံ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု…ပေ… ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ တတိယံ။
၃-မူလဂန္ဓဒါတာသုတ် ၄၄၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ ၊ ထိုသူသည် “အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် အမြစ်နံ့သာကိုပေးလှူ၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ် နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 31.3 1. Centaurs A Giver of Fragrant Roots At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant roots?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods who live in fragrant roots are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods who live in fragrant roots!’ They give gifts of fragrant roots. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods who live in fragrant roots. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant roots.”
၄-၁၂။ သာရဂန္ဓာဒိဒါတာသုတ္တနဝကံ
၄၄၁-၄၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ဒါတာ ဟောတိ သာရဂန္ဓာနံ…ပေ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဖေဂ္ဂုဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ တစဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပပဋိကဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပတ္တဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပုပ္ဖဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဖလဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ရသဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဂန္ဓဂန္ဓာနံ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒွါဒသမံ။
၄-၁၂-သာရဂန္ဓာဒိဒါတာသုတ်ကိုးသုတ် ၄၄၁-၄၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနှစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အကာနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အခေါက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အပွေးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အရွက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အပွင့်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အသီးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အရည်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ ၊ ထိုသူသည် “အနှစ်နံ့သာ၌အစိုးရသော နတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနှစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အကာနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အခေါက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အပွေးနံ့သာ ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အရွက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အပွင့်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အသီးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အရည်နံ့သာ၌ အစိုးရသောနတ်တို့၏။ပ။ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် အနှစ်နံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အကာနံ့သာတို့ကိုပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အခေါက်နံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အပွေးနံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အရွက်နံ့သာ တို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အပွင့်နံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည်အသီးနံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အရည်နံ့သာတို့ကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် အနံ့နံ့သာတို့ကိုပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက် ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။
Linked Discourses 31.4–12 1. Centaurs Nine Discourses On Givers of Fragrant Heartwood, Etc. At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant heartwood … softwood … bark … sprouts … leaves … flowers … fruit … sap … fragrant scents?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods who live in fragrant heartwood … fragrant scents are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods who live in fragrant heartwood … fragrant scents!’ They give gifts of fragrant heartwood … fragrant scents. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods who live in fragrant scents. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live on fragrant scents.”
၁၃-၂၂။ မူလဂန္ဓဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ
၄၅၀-၄၅၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဗာဝီသတိမံ။
၁၃-၂၂-မူလဂန္ဓာဒါနူပကာရသုတ် ဆယ်သုတ် ၄၅၀-၄၅၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ ၊ ထိုသူသည် “အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာ များကြ၏ ”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ထမင်းကိုပေးလှူ၏။ပ။ အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ အဝတ်ကို ပေးလှူ၏။ ယာဥ်ကို ပေးလှူ၏။ ပန်းကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာပျောင်းကို ပေးလှူ၏။ အိပ်ရာကို ပေးလှူ၏။ နေရာကျောင်းကို ပေးလှူ၏။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ် တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အမြစ် နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဗာဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 31.13–22 1. Centaurs Ten Discourses On How Giving Helps Rebirth in Fragrant Roots At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant roots?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods who live in fragrant roots are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods who live in fragrant roots!’ They give food … drink … clothing … a vehicle … a garland … fragrance … makeup … a bed … a house … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods who live in fragrant roots. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant roots.”
၂၃-၁၁၂။ သာရဂန္ဓာဒိဒါနူပကာရသုတ္တနဝုတိကံ
၄၆၀-၅၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ … ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒွါဒသသတိမံ။
(ဧဝံ ပိဏ္ဍကေန ဧကသတဉ္စ ဒွါဒသ စ သုတ္တန္တာ ဟောန္တိ။)
ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
သုဒ္ဓိကဉ္စ သုစရိတံ, ဒါတာ ဟိ အပရေ ဒသ၊
ဒါနူပကာရာ သတဓာ, ဂန္ဓဗ္ဗေ သုပ္ပကာသိတာတိ။
၂၃-၁၁၂-သာရဂန္ဓာဒိဒါနူပကာရ သုတ်ကိုးဆယ် ၄၆၀-၅၄၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အာ့း“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနှစ်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ပ။ အကာနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အခေါက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အပွေးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အရွက်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အပွင့် နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အသီးနံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အရည်နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏။ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏။ ထိုသူသည် “အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟု ကြားအပ်ဖူး။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ထမင်းကိုပေးလှူ၏။ပ။ အဖျော်ကို ပေးလှူ၏။ အဝတ်ကို ပေးလှူ၏။ ယာဥ်ကို ပေးလှူ၏။ ပန်းကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာကို ပေးလှူ၏။ နံ့သာပျောင်းကို ပေးလှူ၏။ အိပ်ရာကို ပေးလှူ၏။ နေရာကျောင်းကို ပေးလှူ၏။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသောနတ် တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အနံ့နံ့သာ၌ အစိုးရသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသသတိမသုတ်။ [ ဤသို့ အပေါင်းအားဖြင့် တစ်ရာ့တစ်ဆယ့်နှစ်သုတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ] ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ် ပြီး၏။ ဝလာဟကသံယုတ်
Linked Discourses 31.23–112 1. Centaurs Ninety Discourses On How Giving Helps Rebirth in Fragrant Heartwood, etc. At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live in fragrant heartwood … softwood … bark … sprouts … leaves … flowers … fruit … sap … fragrant scents?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods who live in fragrant scents are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods who live in fragrant scents!’ They give food … drink … clothing … a vehicle … a garland … fragrance … makeup … a bed … a house … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods who live in fragrant scents. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods who live on fragrant scents.” The Linked Discourses on the centaur realm are complete.
၁၁။ ဝလာဟကသံယုတ္တံ
၁။ သုဒ္ဓိကသုတ္တံ
၅၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ဝလာဟကကာယိကေ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝေ ဒေသေဿာမိ။ တံ သုဏာထ။ ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သီတဝလာဟကာ ဒေဝါ၊ သန္တိ ဥဏှဝလာဟကာ ဒေဝါ၊ သန္တိ အဗ္ဘဝလာဟကာ ဒေဝါ၊ သန္တိ ဝါတဝလာဟကာ ဒေဝါ၊ သန္တိ ဝဿဝလာဟကာ ဒေဝါ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ’’’တိ။ ပဌမံ။
၁-သုဒ္ဓိကသုတ် ၅၅၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ သင်တို့အား ဝလာဟကနတ်မျိုးတို့ကို ဟောပြအံ့၊ ထိုတရားကိုနာကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဝလာဟကနတ်မျိုးတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း၊ ရဟန်းတို့ အအေးကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်၊ အပူကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်၊ ဆီးနှင်းကျစေတတ်သောဝလာဟက နတ်၊ လေတိုက်ခတ်စေတတ်သော ဝလာဟကနတ်၊ မိုးရွာစေတတ်သောဝလာဟကနတ်တို့သည် ရှိကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤနတ်တို့ကို ဝလာဟကနတ်မျိုးတို့ဟုဆိုအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 32.1 1. Gods of the Thunderclouds Plain Version At Sāvatthī. “Mendicants, I will teach you about the gods of the thundercloud host. Listen … And what are the gods of the thundercloud host? There are gods of the cool thunderclouds, warm thunderclouds, stormy thunderclouds, windy thunderclouds, and rainy thunderclouds. These are called gods of the thundercloud host.”
၂။ သုစရိတသုတ္တံ
၅၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-သုစရိတသုတ် ၅၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဝလာဟက နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏။ ထိုသူသည့်“ဝလာဟကနတ် တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟု ကြားအပ်ဖူး၏။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဝလာဟကနတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဝလာဟက နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 32.2 1. Gods of the Thunderclouds Good Conduct At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of the thundercloud host?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods of the thundercloud host are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods of the thundercloud host!’ When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of the thundercloud host. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of the thundercloud host.”
၃-၁၂။ သီတဝလာဟကဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ
၅၅၂-၅၆၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ‘‘ဣဓ ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘သီတဝလာဟကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒွါဒသမံ။
၃-၁၂-သီတဝလာဟကဒါနူပကာရ ဆယ်သုတ် ၅၅၂-၅၆၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား“အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အအေးကိုပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏။ ထိုသူသည် “အအေးကိုပြု တတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟုကြားအပ် ဖူး၏၊ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အအေးကိုပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အအေးကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အအေးကိုပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။
Linked Discourses 32.3–12 1. Gods of the Thunderclouds Ten Discourses On How Giving Helps to Become a Cool Thundercloud God At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of cool thunderclouds?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods of cool thunderclouds are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods of the cool thunderclouds!’ They give food … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of cool thunderclouds. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of cool thunderclouds.”
၁၃-၅၂။ ဥဏှဝလာဟကဒါနူပကာရသုတ္တစာလီသကံ
၅၆၂-၆၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဥဏှဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… အဗ္ဘဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဝါတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ။ တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဝဿဝလာဟကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ။ တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ။ သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ။ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ။ ဒွေပညာသမံ။
၁၃-၅၂-ဥဏှဝလာဟကဒါနူပကာရသုတ် ၅၆၂-၆၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ အပူကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏။ပ။ ဆီးနှင်းကျစေတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏။ပ။ လေတိုက်ခတ်စေတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏။ပ။ မိုးရွာစေတတ်သောဝလာဟက နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူသည်ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ နှုတ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၏။ ထိုသူသည် “မိုးရွာစေတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့သည် အသက်ရှည်ကြ၏၊ အဆင်းလှကြ၏၊ ချမ်းသာများကြ၏”ဟုကြားအပ်ဖူး၏။ ထိုသူအား “ငါသည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မိုးရွာစေတတ်သောဝလာဟကနတ် တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ထမင်းကို ပေးလှူ၏။ပ။ ဆီမီးကို ပေးလှူ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ မိုးရွာစေ တတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်း ဤလောက၌ အချို့သော သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မိုးရွာစေတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွေပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 32.13–52 1. Gods of the Thunderclouds How Giving Helps to Become a Warm Thundercloud God, Etc. At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of warm thunderclouds … stormy thunderclouds … windy thunderclouds … rainy thunderclouds?” “Mendicant, it’s when someone does good things by way of body, speech, and mind. And they’ve heard: ‘The gods of rainy thunderclouds are long-lived, beautiful, and very happy.’ They think: ‘If only, when my body breaks up, after death, I would be reborn in the company of the gods of rainy thunderclouds!’ They give food … a lamp. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of rainy thunderclouds. This is the cause, this is the reason why someone, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of the gods of rainy thunderclouds.”
၅၃။ သီတဝလာဟကသုတ္တံ
၆၀၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ သီတံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, သီတဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ။ တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ [ရမေယျာမာတိ (သီ။ သျာ။ ကံ။ ပီ။) ဧဝမုပရိပိ], တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ သီတံ ဟောတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ သီတံ ဟောတီ’’တိ။ တေပညာသမံ။
၅၃-သီတဝလာဟကသုတ် ၆၀၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား တစ်ရံတစ်ခါ အေးခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း အအေးကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့ဟူ၍ ရှိကုန်၏၊ အကြင်အခါ၌ ထိုနတ်တို့အား“ငါတို့သည်ကိုယ်ပိုင်မွေ့လျော်မှုဖြင့် နေကြရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါထိုနတ်တို့၏ စိတ်တောင့်တမှုကို အကြောင်းပြု၍ အအေးဖြစ်၏။ ရဟန်း တစ်ရံတစ်ခါ အေးခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တေပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 32.53 1. Gods of the Thunderclouds Gods of the Cool Thunderclouds At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes it becomes cool?” “Mendicant, there are what are called gods of the cool thunderclouds. Sometimes they think: ‘Why don’t we revel in our own kind of enjoyment?’ Then, in accordance with their wish, it becomes cool. This is the cause, this is the reason why sometimes it becomes cool.”
၅၄။ ဥဏှဝလာဟကသုတ္တံ
၆၀၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဥဏှံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဥဏှဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ။ တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဥဏှံ ဟောတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဥဏှံ ဟောတီ’’တိ။ စတုပညာသမံ။
၅၄-ဥဏှဝလာဟကသုတ် ၆၀၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား တစ်ရံတစ်ခါ ပူခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း အပူကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့ဟူ၍ ရှိကုန်၏၊ အကြင်အခါ၌ ထိုနတ်တို့အား“ငါတို့သည်ကိုယ်ပိုင်မွေ့လျော်မှုဖြင့် နေကြရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါထိုနတ်တို့၏ စိတ်တောင့်တမှုကို အကြောင်းပြု၍ အပူဖြစ်၏။ ရဟန်း တစ်ရံတစ်ခါ ပူခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 32.54 1. Gods of the Thunderclouds Gods of the Warm Thunderclouds At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes it becomes warm?” “Mendicant, there are what are called gods of the warm thunderclouds. Sometimes they think: ‘Why don’t we revel in our own kind of enjoyment?’ Then, in accordance with their wish, it becomes warm. This is the cause, this is the reason why sometimes it becomes warm.”
၅၅။ အဗ္ဘဝလာဟကသုတ္တံ
၆၀၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ အဗ္ဘံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, အဗ္ဘဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ။ တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ အဗ္ဘံ ဟောတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ အဗ္ဘံ ဟောတီ’’တိ။ ပဉ္စပညာသမံ။
၅၅-အဗ္ဘဝလာဟကသုတ် ၆၀၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား တစ်ရံတစ်ခါ ဆီးနှင်းကျခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း ဆီးနှင်းကျခြင်းကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့ဟူ၍ ရှိကုန်၏၊ အကြင်အခါ၌ ထိုနတ်တို့အား “ငါတို့သည်ကိုယ်ပိုင်မွေ့လျော်မှုဖြင့် နေကြရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ ထိုနတ်တို့၏ စိတ်တောင့်တမှုကို အကြောင်းပြု၍ ဆီးနှင်းကျမှု ဖြစ်၏။ ရဟန်း တစ်ရံတစ်ခါ ဆီးနှင်းကျခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 32.55 1. Gods of the Thunderclouds Gods of the Stormy Thunderclouds At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes it becomes stormy?” “Mendicant, there are what are called gods of the stormy thunderclouds. Sometimes they think: ‘Why don’t we revel in our own kind of enjoyment?’ Then, in accordance with their wish, it becomes stormy. This is the cause, this is the reason why sometimes it becomes stormy.”
၅၆။ ဝါတဝလာဟကသုတ္တံ
၆၀၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဝါတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဝါတဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ။ တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဝါတော ဟောတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဝါတော ဟောတီ’’တိ။ ဆပ္ပညာသမံ။
၅၆-ဝါတဝလာဟကသုတ် ၆၀၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား တစ်ရံတစ်ခါ လေတိုက်ခတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း လေတိုက်ခတ်ခြင်းကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့ဟူ၍ ရှိကုန်၏၊ အကြင်အခါ၌ ထိုနတ်တို့အား “ငါတို့သည်ကိုယ်ပိုင်မွေ့လျော်မှုဖြင့် နေကြရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ ထိုနတ်တို့၏ စိတ်တောင့်တမှုကို အကြောင်းပြု၍ လေတိုက်ခတ်၏။ ရဟန်း တစ်ရံတစ်ခါ လေတိုက်ခတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင် တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆပ္ပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 32.56 1. Gods of the Thunderclouds Gods of the Windy Thunderclouds At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes it becomes windy?” “Mendicant, there are what are named gods of the windy thunderclouds. Sometimes they think: ‘Why don’t we revel in our own kind of enjoyment?’ Then, in accordance with their wish, it becomes windy. This is the cause, this is the reason why sometimes it becomes windy.”
၅၇။ ဝဿဝလာဟကသုတ္တံ
၆၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဒေဝေါ ဝဿတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဝဿဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ။ တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဒေဝေါ ဝဿတိ။ အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဒေဝေါ ဝဿတီ’’တိ။ သတ္တပညာသမံ။
သတ္တပညာသသုတ္တန္တံ နိဋ္ဌိတံ။
ဝလာဟကသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
သုဒ္ဓိကံ သုစရိတဉ္စ ဒါနူပကာရပညာသံ၊
သီတံ ဥဏှဉ္စ အဗ္ဘဉ္စ ဝါတဝဿဝလာဟကာတိ။
၅၇-ဝဿဝလာဟကသုတ် ၆၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား တစ်ရံတစ်ခါ မိုးရွာခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ ရဟန်း မိုးရွာခြင်းကို ပြုတတ်သော ဝလာဟကနတ်တို့ဟူ၍ ရှိကုန်၏၊ အကြင်အခါ၌ ထိုနတ်တို့အား “ငါတို့သည်ကိုယ်ပိုင်မွေ့လျော်မှုဖြင့် နေကြရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု ဤသို အကြံ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ ထိုနတ်တို့၏ စိတ်တောင့်တမှုကို အကြောင်းပြု၍ မိုးရွာ၏။ ရဟန်း တစ်ရံတစ်ခါ မိုးရွာခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တပညာသမသုတ်။ သတ္တပညာသသုတ္တန် ပြီး၏။ ဝလာဟကသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 32.57 1. Gods of the Thunderclouds Gods of the Rainy Thunderclouds At Sāvatthī. Seated to one side, that mendicant said to the Buddha: “Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes the heavens rain?” “Mendicant, there are what are called gods of the rainy thunderclouds. Sometimes they think: ‘Why don’t we revel in our own kind of enjoyment?’ Then, in accordance with their wish, the heavens rain down. This is the cause, this is the reason why sometimes the heavens rain.” The Linked Discourses on gods of the clouds are complete.
၁၂။ ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ္တံ
၁။ ရူပအညာဏသုတ္တံ
၆၀၇။ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ။ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ [ယေနိမာနိ (?)] အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ, အန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, အနန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဝါ, အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ ဝါ, ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ရူပသမုဒယေ အညာဏာ, ရူပနိရောဓေ အညာဏာ, ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ [ယေန (သီ။), ယေနိမာနိ (?)] အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ ပဌမံ။
၁၂-ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ် ၁-ရူပအညာဏသုတ် ၆၀၇။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သောဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်စကား ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏-“အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည်မြဲ၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်အဆုံးရှိ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် အဆုံးမရှိ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘ထိုအသက်သည်ထိုကိုယ်တည်း’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘အသက်သည် တခြားကိုယ်သည် တခြား’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည့်းမဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကားအဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ မသိခြင်းကြောင့်, ရုပ်ဖြစ်ကြောင်း၌ မသိခြင်းကြောင့်, ရုပ်ချုပ်ရာ၌ မသိခြင်းကြောင့်,ရုပ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မသိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည်မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်း ကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သောအယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 33.1 1. With Vacchagotta Not Knowing Form At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? That is: the cosmos is eternal, or not eternal, or finite, or infinite; the soul and the body are one and the same, or the soul is one thing, the body another; after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists.” “Vaccha, it is because of not knowing form, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation that these various misconceptions arise in the world. This is the cause, this is the reason.”
၂။ ဝေဒနာအညာဏသုတ္တံ
၆၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ဝေဒနာသမုဒယေ အညာဏာ, ဝေဒနာနိရောဓေ အညာဏာ, ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ဝေဒနာအညာဏသုတ် ၆၀၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏အကြောင်း ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ၌ မသိခြင်းကြောင့်, ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ဖြစ်ကြောင်း၌ မသိခြင်းကြောင့်, ခံစားမှု‘ဝေဒနာ’ ချုပ်ရာ၌ မသိခြင်းကြောင့်, ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မသိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ ’ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်းလောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 33.2 1. With Vacchagotta Not Knowing Feeling At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? That is: the cosmos is eternal, or not eternal … after death, a realized one neither still exists nor no longer exists.” “Vaccha, it is because of not knowing feeling, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation that these various misconceptions arise in the world. This is the cause, this is the reason.”
၃။ သညာအညာဏသုတ္တံ
၆၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, သညာသမုဒယေ အညာဏာ, သညာနိရောဓေ အညာဏာ, သညာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ တတိယံ။
၃-သညာအညာဏသုတ် ၆၀၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏အကြောင်း ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ မှတ်သားမှု‘သညာ’ ၌ မသိခြင်းကြောင့်, မှတ်သားမှု‘သညာ’ ဖြစ်ကြောင်း၌ မသိခြင်းကြောင့်,မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ချုပ်ရာ၌ မသိခြင်းကြောင့်, မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင့်းအကျင့်၌ မသိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်’ ဟူ၍လည်း ကောင်း လောက၌ ဤသို့ အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်းကောင်းလောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 33.3 1. With Vacchagotta Not Knowing Perception At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? …” “Vaccha, it is because of not knowing perception, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation …”
၄။ သင်္ခါရအညာဏသုတ္တံ
၆၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, သင်္ခါရသမုဒယေ အညာဏာ, သင်္ခါရနိရောဓေ အညာဏာ, သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သင်္ခါရအညာဏသုတ် ၆၁၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကားအဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့၌ မသိခြင်းကြောင့်, ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့ ဖြစ်ကြောင်း၌ မသိခြင်းကြောင့်,ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့ ချုပ်ရာ၌ မသိခြင်းကြောင့်, ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ရောက်ကြောင်း အကျင့်၌ မသိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်း ကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်းလောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 33.4 1. With Vacchagotta Not Knowing Choices At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? …” “Vaccha, it is because of not knowing choices, their origin, their cessation, and the practice that leads to their cessation …”
၅။ ဝိညာဏအညာဏသုတ္တံ
၆၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ …ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ဝိညာဏသမုဒယေ အညာဏာ, ဝိညာဏနိရောဓေ အညာဏာ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-ဝိညာဏအညာဏသုတ် ၆၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤစကားကို လျှောက်၏-“အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည်မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏အကြောင်း ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ မသိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ဖြစ်ကြောင်း၌ မသိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ၌ မသိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မသိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည်မြဲ၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်းလောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 33.5 1. With Vacchagotta Not Knowing Consciousness At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? …” “Vaccha, it is because of not knowing consciousness, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation …”
၆-၁၀။ ရူပအဒဿနာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၁၂-၆၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အဒဿနာ…ပေ… ဝေဒနာယ … သညာယ … သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အဒဿနာ…ပေ…။ ဒသမံ။
၆-၁၀-ရူပအဒဿန စသောငါးသုတ် ၆၁၂-၆၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ’ ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ မမြင်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ရုပ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မမြင်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ၌ မမြင်ခြင်းကြောင့်။ မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ။ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’ တို့၌ ။ပ။ ဝိညာဏ်၌ မမြင်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မမြင်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 33.6–10 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Seeing Form, Etc. At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? …” “Vaccha, it is because of not seeing form …” “… feeling …” “… perception …” “… choices …” “… consciousness, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation …”
၁၁-၁၅။ ရူပအနဘိသမယာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၁၇-၆၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနဘိသမယာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ…။ ပန္နရသမံ။
၁၁-၁၅-ရူပအနဘိသမယစသောငါးသုတ် ၆၁၇-၆၂၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ရုပ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’ တို့၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ပန္နရသမသုတ်။
Linked Discourses 33.11 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Comprehending Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not comprehending form … feeling … perception … choices … consciousness …”
၁၆-၂၀။ ရူပအနနုဗောဓာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၂၂-၆၂၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော…ပေ… ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနနုဗောဓာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနနုဗောဓာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ အနနုဗောဓာ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနနုဗောဓာ။ ဝီသတိမံ။
၁၆-၂၀-ရူပအနနုဗောဓစသောငါးသုတ် ၆၂၂-၆၂၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏-“အသျှင်ဂေါတမ။ပ။ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ လျော်စွာ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ရုပ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ လျော်စွာ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ၌ ။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ ။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’ တို့၌ ။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ လျော်စွာ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ လျော်စွာ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 33.16–20 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Understanding Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not understanding form … feeling … perception … choices … consciousness …”
၂၁-၂၅။ ရူပအပ္ပဋိဝေဓာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၂၇-၆၃၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော…ပေ…။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပဋိဝေဓာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပဋိဝေဓာ…ပေ…။ ပဉ္စဝီသတိမံ။
၂၁-၂၅-ရူပအပ္ပဋိဝေဓစသောငါးသုတ် ၆၂၇-၆၃၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ အသျှင်ဂေါတမ။ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်း။ပ။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ ထိုးထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ ထိုထွင်း၍ မသိခြင်းကြောင့်။ပ။ ပဉ္စဝီသတိမသုတ်။
Linked Discourses 33.21–25 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Penetrating Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not penetrating form …”
၂၆-၃၀။ ရူပအသလ္လက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၃၂-၆၃၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသလ္လက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသလ္လက္ခဏာ…ပေ…။ တိံသတိမံ။
၂၆-၃၀-ရူပအသလ္လက္ခဏစသောငါးသုတ် ၆၃၂-၆၃၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ မမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ မမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ တိံသတိမသုတ်။
Linked Discourses 33.26–30 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Distinguishing Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not distinguishing form …”
၃၁-၃၅။ ရူပအနုပလက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၃၇-၆၄၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနုပလက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနုပလက္ခဏာ…ပေ…။ ပဉ္စတိံသတိမံ။
၃၁-၃၅-ရူပအနုပလက္ခဏစသောငါးသုတ် ၆၃၇-၆၄၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ လျော်စွာ မမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ လျော်စွာမမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ပဉ္စတိံသတိမသုတ်။
Linked Discourses 33.31–35 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Detecting Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not detecting form …”
၃၆-၄၀။ ရူပအပ္ပစ္စုပလက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၄၂-၆၄၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ…ပေ…။ စတ္တာလီသမံ။
၃၆-၄၀-ရူပအပ္ပစ္စုပလက္ခဏစသောငါးသုတ် ၆၄၂-၆၄၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ စွဲမြဲစွာ မမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ စွဲမြဲစွာမမှတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ စတ္တာလီသမသုတ်။
Linked Discourses 33.36–40 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Differentiating Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not differentiating form …”
၄၁-၄၅။ ရူပအသမပေက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၄၇-၆၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသမပေက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသမပေက္ခဏာ…ပေ…။ ပဉ္စစတ္တာလီသမံ။
၄၁-၄၅-ရူပအသမပေက္ခဏစသောငါးသုတ် ၆၄၇-၆၅၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ ကောင်းစွာ မရှုခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ ကောင်းစွာရှုခြင်းကြောင့်။ပ။ ပဉ္စစတ္တာလီသမသုတ်။
Linked Discourses 33.41–45 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Examining Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not examining form …”
၄၆-၅၀။ ရူပအပ္ပစ္စုပေက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ
၆၅၂-၆၅၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ…ပေ…။ ပညာသမံ။
၄၆-၅၀-ရူပအပ္ပစ္စုပေက္ခဏစသောငါးသုတ် ၆၅၂-၆၅၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ စွဲမြဲစွာ မရှုခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ စွဲမြဲစွာမရှုခြင်းကြောင့်။ပ။ ပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 33.46–50 1. With Vacchagotta Five Discourses on Not Scrutinizing Form, Etc. At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not scrutinizing form …”
၅၁-၅၄။ ရူပအပ္ပစ္စက္ခကမ္မာဒိသုတ္တစတုက္ကံ
၆၅၇-၆၆၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ။ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပသမုဒယေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပနိရောဓေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… သညာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ…။
သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ…။ စတုပညာသမံ။
၅၁-၅၄-ရူပအပ္ပစ္စက္ခကမ္မစသောလေးသုတ် ၆၅၇-၆၆၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက်မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဂေါတမ ‘လောကသည်မြဲ၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါ နည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဝစ္ဆ ရုပ်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်, ရုပ်ဖြစ်ကြောင်း၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်,ရုပ်ချုပ်ရာ၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့့််, ရုပ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မျက်မှောက် ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ မှတ်သားမှု ‘သညာ’ ၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ မှတ်သားမှု ‘သညာ’ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’ တို့၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ ပြုပြင်မှု‘သင်္ခါရ’တို့ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်။ပ။ စတုပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 33.51 1. With Vacchagotta Four Discourses on Not Directly Experiencing Form, Etc. At Sāvatthī. Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to the Buddha: “What is the cause, worthy Gotama, what is the reason why these various misconceptions arise in the world? …” “Vaccha, it is because of not directly experiencing form … feeling … perception … choices …”
၅၅။ ဝိညာဏအပ္ပစ္စက္ခကမ္မသုတ္တံ
၆၆၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏသမုဒယေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏနိရောဓေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ၊ ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ။ အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ, အန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, အနန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဝါ, အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ ဝါ, ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ။ ပဉ္စပညာသမံ။
ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
အညာဏာ အဒဿနာ စေဝ, အနဘိသမယာ အနနုဗောဓာ၊
အပ္ပဋိဝေဓာ အသလ္လက္ခဏာ, အနုပလက္ခဏေန အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ၊
အသမပေက္ခဏာ အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မန္တိ။
၅၅-ဝိညာဏအပ္ပစ္စက္ခကမ္မသုတ် ၆၆၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဝစ္ဆ ဝိညာဏ်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ဖြစ်ကြောင်း၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့်, ဝိညာဏ်ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မျက်မှောက်ပြုမှု မရှိခြင်းကြောင့် ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ ’ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤသို့အားဖြင့် ဤအမျိုးမျိုးကုန်သောအယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဝစ္ဆ ‘လောကသည် မြဲ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် မမြဲ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် အဆုံးရှိ၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘လောကသည် အဆုံးမရှိ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘ထိုအသက်သည်ပင်ထိုကိုယ်တည်း’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘အသက်သည် တခြားကိုယ်သည် တခြား’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ်’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း လောက၌ ဤအမျိုးမျိုးကုန်သော အယူတို့ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက် အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စပညာသမသုတ်။ ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 33.55 1. With Vacchagotta Not Directly Experiencing Consciousness At Sāvatthī. “Vaccha, it is because of not directly experiencing consciousness, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation that these various misconceptions arise in the world. This is the cause, this is the reason.” The Linked Discourses with Vacchagotta are complete.
၁၃။ ဈာနသံယုတ္တံ
၁။ သမာဓိမူလကသမာပတ္တိသုတ္တံ
၆၆၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော [ပါမောက္ခော (သျာ။ ကံ။) ဧဝမုပရိပိ] စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ပဌမံ။
၁၃-ဈာနသံယုတ် ၁-သမာဓိမူလကသမာပတ္တိသုတ် ၆၆၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည်ကား ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာသူသည် အထက် ဆုံ့းဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို နို့ထက် နို့ဓမ်းကို နို့ဓမ်းထက် ဆီဦးကို ဆီဦး ထက်ထောပတ်ကို ထောပတ်ထက် ထောပတ်ကြည်ကို အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု ဆိုရသကဲ့သို့ ဤအတူ ဤလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 34.1 1. Absorption Entering Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in entering it. One meditator is not skilled in immersion but is skilled in entering it. One meditator is skilled neither in immersion nor in entering it. One meditator is skilled both in immersion and in entering it. Of these, the meditator skilled in immersion and in entering it is the foremost, best, chief, highest, and finest of the four. From a cow comes milk, from milk comes curds, from curds come butter, from butter comes ghee, and from ghee comes cream of ghee. And the cream of ghee is said to be the best of these. In the same way, the meditator skilled in immersion and entering it is the foremost, best, leading, highest, and finest of the four.”
၂။ သမာဓိမူလကဌိတိသုတ္တံ
၆၆၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-သမာဓိမူလကဌိတိသုတ် ၆၆၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုတည်တံ့ ရန် (ထားမှု) ၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကိုတည်တံ့ရန် (ထားမှု) ၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သောဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် (ထားမှု) ၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် (ထားမှု) ၌လည်းလိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် (ထားမှု) ၌လည်း လိမ္မာသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံးဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို နို့ထက် နို့ဓမ်းကို နို့ဓမ်းထက် ဆီဦးကို ဆီဦး ထက်ထောပတ်ကို ထောပတ်ထက် ထောပတ်ကြည်ကို အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု ဆိုရသကဲ့သို့ ဤအတူ ဤလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် (ထားမှု) ၌လည်း လိမ္မာသူသည် အထက်ဆုံးဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 34.2 1. Absorption Remaining in Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in remaining in it. One meditator is skilled in remaining in immersion but is not skilled in immersion. One meditator is skilled neither in immersion nor in remaining in it. One meditator is skilled both in immersion and in remaining in it. Of these, the meditator skilled in immersion and in remaining in it is the foremost, best, leading, highest, and finest of the four. From a cow comes milk, from milk comes curds, from curds come butter, from butter comes ghee, and from ghee comes cream of ghee. And the cream of ghee is said to be the best of these. In the same way, the meditator skilled in immersion and remaining in it is the foremost, best, leading, highest, and finest of the four.”
၃။ သမာဓိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တံ
၆၆၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ တတိယံ။
၃-သမာဓိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ် ၆၆၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှ ထမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်မှ ထမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှထမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း လိမ္မာသူသည် အထက် ဆုံးဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 34.3 1. Absorption Emerging From Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in emerging from it. …”
၄။ သမာဓိမူလကကလ္လိတသုတ္တံ
၆၆၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သမာဓိမူလကကလ္လိတသုတ် ၆၆၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျို့းတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုခံ့အောင် ပြုမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို ခံ့အောင်ပြုမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်းမလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည်ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း လိမ္မာသူသည်အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 34.4 1. Absorption Gladdening for Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in positivity for immersion. …”
၅။ သမာဓိမူလကအာရမ္မဏသုတ္တံ
၆၆၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သမာဓိမူလကအာရမ္မဏသုတ် ၆၆၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ကသိုဏ်းအာရုံတို့၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၏ ကသိုဏ်းအာရုံတို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်းအာရုံတို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်းအာရုံတို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်းအာရုံတို့၌လည်း လိမ္မာသူသည်အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 34.5 1. Absorption Supports For Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in the supports for immersion. …”
၆။ သမာဓိမူလကဂေါစရသုတ္တံ
၆၆၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-သမာဓိမူလကဂေါစရသုတ် ၆၆၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သောဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်းလိမ္မာသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံးဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 34.6 1. Absorption Territory of Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in the territory of immersion. …”
၇။ သမာဓိမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တံ
၆၆၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-သမာဓိမူလကအဘိနီဟာရသုတ် ၆၆၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှု့ဆောင်မှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌သာလိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာသူသည်အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 34.7 1. Absorption Projecting the Mind Purified by Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in projecting the mind purified by immersion. …”
၈။ သမာဓိမူလကသက္ကစ္စကာရီသုတ္တံ
၆၆၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-သမာဓိမူလကသက္ကစ္စကာရီသုတ် ၆၆၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အရိုအသေ ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ အရိုအသေ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့ရှိသော သူသည်အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 34.8 1. Absorption Carefulness in Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in practicing carefully for it. …”
၉။ သမာဓိမူလကသာတစ္စကာရီသုတ္တံ
၆၇၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ နဝမံ။
၉-သမာဓိမူလကသာတစ္စကာရီသုတ် ၆၇၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ အမြဲဲမပြတ် ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၌ အမြဲဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်၌ အမြဲဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့ရှိသော သူသည်အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 34.9 1. Absorption Persistence in Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in practicing persistently for it. …”
၁၀။ သမာဓိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တံ
၆၇၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ဒသမံ။ (သမာဓိမူလကံ။)
၁၀-သမာဓိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ် ၆၇၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အားလျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်အားလျောက်ပတ်သည်ကိုသာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူ့သည် ဈာန်၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိသော သူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ [သမာဓိမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.10 1. Absorption Conducive to Immersion At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in immersion but not in doing what’s conducive to it. …”
၁၁။ သမာပတ္တိမူလကဌိတိသုတ္တံ
၆၇၂။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ဧကာဒသမံ။
၁၁-သမာပတ္တိမူလကဌိတိသုတ် ၆၇၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုတည်တံ့ရန် ထားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို တည်တံ့ရန်ထားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌လည်းလိမ္မာသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံးဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 34.11 1. Absorption Entering and Remaining At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in remaining in it. …”
၁၂။ သမာပတ္တိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တံ
၆၇၃။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ …ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ဒွါဒသမံ။
၁၂-သမာပတ္တိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ် ၆၇၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှထမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်မှ ထမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ ဈာန်ရသူသည်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။
Linked Discourses 34.12 1. Absorption Entering and Emerging At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in emerging from it. …”
၁၃။ သမာပတ္တိမူလကကလ္လိတသုတ္တံ
၆၇၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ တေရသမံ။
၁၃-သမာပတ္တိမူလကကလ္လိတသုတ် ၆၇၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုခံ့အောင် ပြုမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စာ့းမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။
Linked Discourses 34.13 1. Absorption Entering and Gladdening At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in positivity for immersion. …”
၁၄။ သမာပတ္တိမူလကအာရမ္မဏသုတ္တံ
၆၇၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ စုဒ္ဒသမံ။
၁၄-သမာပတ္တိမူလကအာရမ္မဏသုတ် ၆၇၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ (ကသိုဏ်း) အာရုံတို့၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၏ (ကသိုဏ်း) အာရုံတို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည်ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ (ကသိုဏ်း) အာရုံတို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ (ကသိုဏ်း) အာရုံတို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စုဒ္ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 34.14 1. Absorption Entering and Supports At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in the supports for it. …”
၁၅။ သမာပတ္တိမူလကဂေါစရသုတ္တံ
၆၇၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ ပန္နရသမံ။
၁၅-သမာပတ္တိမူလကဂေါစရသုတ် ၆၇၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပန္နရသမသုတ်။
Linked Discourses 34.15 1. Absorption Entering and Territory At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in the territory of immersion. …”
၁၆။ သမာပတ္တိမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တံ
၆၇၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ သောဠသမံ။
၁၆-သမာပတ္တိမူလကအဘိနီဟာရသုတ် ၆၇၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုရှေးရှုဆောင်မှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို ရှေးရှုဆာင်မှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သောဠသမသုတ်။
Linked Discourses 34.16 1. Absorption Entering and Projecting At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in projecting the mind purified by immersion. …”
၁၇။ သမာပတ္တိမူလကသက္ကစ္စသုတ္တံ
၆၇၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ သတ္တရသမံ။
၁၇-သမာပတ္တိမူလကသက္ကစ္စသုတ် ၆၇၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျို့းတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကိုအရိုအသေ ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကိုသာ အရိုအသေပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို အရိုအသေလည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို အရိုအသေလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တရသမသုတ်။
Linked Discourses 34.17 1. Absorption Entering and Carefulness At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in practicing carefully for it. …”
၁၈။ သမာပတ္တိမူလကသာတစ္စသုတ္တံ
၆၇၉။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ။ တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ။ အဋ္ဌာရသမံ။
၁၈-သမာပတ္တိမူလကသာတစ္စသုတ် ၆၇၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ သာ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို အမြဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို အမြဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌာရသမသုတ်။
Linked Discourses 34.18 1. Absorption Entering and Persistence At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in practicing persistently for it. …”
၁၉။ သမာပတ္တိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တံ
၆၈၀။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဧကူနဝီသတိမံ။ (သမာပတ္တိမူလကံ။)
၁၉-သမာပတ္တိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ် ၆၈၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ-ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အားလျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်အားလျောက် ပတ်သည်ကိုသာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်ဝင်စားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သောဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤ လောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အားလျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်းပြုလေ့ရှိသော သူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို နို့ထက် နို့ဓမ်းကို နို့ဓမ်းထက် ဆီဦးကို ဆီဦး ထက်ထောပတ်ကို ထောပတ်ထက် ထောပတ်ကြည်ကို အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု ဆိုရသကဲ့သို့ ဤအတူ ဤလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်ဝင်စားမှု၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိသော သူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကူနဝီသတိမသုတ်။ [သမာပတ္တိမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.19 1. Absorption Entering and What’s Conducive At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in entering immersion but not in doing what’s conducive to it. …”
၂၀-၂၇။ ဌိတိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တာဒိအဋ္ဌကံ
၆၈၁-၆၈၈။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဝီသတိမံ။ (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ သတ္တဝီသတိမာ ဌိတိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တာ အဋ္ဌ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။ ဌိတိမူလကံ။)
၂၀-၂၇-ဌိတိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ်စသော ရှစ်သုတ် ၆၈၁-၆၈၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌သာလိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှ ထမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်မှ ထမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌ မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည်ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်ကို တည်တံ့ရန် ထားမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဝီသတိမသုတ်။ [ရှေးမူလကတို့ကဲ့သို့ နှစ်ဆယ့်ခုနစ်သုတ်မြောက် ဌိတိမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ်တိုင်အောင် ရှစ်သုတ်တို့ကို ဖြည့်စွက်အပ်ကုန်၏။ ဌိတိမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.20–27 1. Absorption Eight on Remaining and Emergence, Etc. At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in remaining in immersion but not in emerging from it. …” (These eight discourses should be told in full as the previous set.)
၂၈-၃၄။ ဝုဋ္ဌာနမူလကကလ္လိတသုတ္တာဒိသတ္တကံ
၆၈၉-၆၉၅။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ အဋ္ဌဝီသတိမံ။ (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ စတုတ္တိံသတိမာ ဝုဋ္ဌာနမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တာ သတ္တ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။ ဝုဋ္ဌာနမူလကံ။)
၂၈-၃၄-ဝုဋ္ဌာနမူလကကလ္လိတသုတ်စသော ခုနစ်သုတ် ၆၈၉-၆၉၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်မှ ထမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်မှ ထမှု၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ဈာန်မှ ထမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌဝီသတိမသုတ်။ [ရှေးမူလကတို့ကဲ့သို့ သုံးဆယ့်လေးသုတ်မြောက် ဝုဋ္ဌာနမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ် တိုင်အောင် ခုနစ်သုတ်တို့ကို ဖြည့်စွက်အပ်ကုန်၏။ ဝုဋ္ဌာနမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.28–34 1. Absorption Seven on Emergence and Gladdening, Etc. At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in emerging from immersion but not in positivity for immersion. …” (These seven discourses should be told in full as the previous set.)
၃၅-၄၀။ ကလ္လိတမူလကအာရမ္မဏသုတ္တာဒိဆက္ကံ
၆၉၆-၇၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ပဉ္စတိံသတိမံ။ (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ စတ္တာလီသမာ ကလ္လိတမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တာ ဆ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။ ကလ္လိတမူလကံ။)
၃၅-၄၀-ကလ္လိတမူလကအာရမ္မဏသုတ်စသော ခြောက်သုတ် ၆၉၆-၇၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ခံ့အောင် ပြုမှု၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်ကိုခံ့အောင် ပြုမှု၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ဈာန်ကို ခံ့အောင်ပြုမှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စတိံသတိမသုတ်။ [ရှေးမူလကတို့ကဲ့သို့ လေးဆယ်မြောက် ကလ္လိတမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ်တိုင်အောင် ခြောက်သုတ်တို့ကို ဖြည့်စွက်အပ်ကုန်၏။ ကလ္လိတမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.35–40 1. Absorption Six on Gladdening and Support, Etc. At Sāvatthī. “One meditator is skilled in positivity for immersion but not in the supports for immersion. …” (These six discourses should be told in full as the previous set.)
၄၁-၄၅။ အာရမ္မဏမူလကဂေါစရသုတ္တာဒိပဉ္စကံ
၇၀၂-၇၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဧကစတ္တာလီသမံ။ (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ ပဉ္စစတ္တာလီသမာ အာရမ္မဏမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တာ ပဉ္စ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ။ အာရမ္မဏမူလကံ။)
၄၁-၄၅-အာရမ္မဏမူလကဂေါစရသုတ်စသော ငါးသုတ် ၇၀၂-၇၀၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ ကသိုဏ်း (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကစတ္တာလီသမသုတ်။ [ရှေးမူလကတို့ကဲ့သို့ လေးဆယ့်ငါးသုတ်မြောက် အာရမ္မဏမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ် တိုင်အောင် ငါးသုတ်တို့ကို ဖြည့်စွက်အပ်ကုန်၏။ ကလ္လိတမူလက ပြီး၏။]
Linked Discourses 34.41–45 1. Absorption Five on Support and Territory, Etc. At Sāvatthī. “One meditator is skilled in the supports for immersion but not in the territory of immersion. …” (These five discourses should be told in full as the previous set.)
၄၆-၄၉။ ဂေါစရမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တာဒိစတုက္ကံ
၇၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ… ‘‘သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ… သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဆစတ္တာလီသမံ။
၄၆-၄၉-ဂေါစရမူလကအဘိနီဟာရသုတ်စသော လေးသုတ် ၇၀၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း မလိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း မလိမ္မာ။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ကို နို့ထက် နို့ဓမ်းကို နို့ဓမ်းထက် ဆီဦးကို ဆီဦး ထက်ထောပတ်ကို ထောပတ်ထက် ထောပတ်ကြည်ကို အထက်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု ဆိုရသကဲ့သို့ ဤအတူ ဤလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌လည်း လိမ္မာ၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာသော သူသည်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆစတ္တာလီသမသုတ်။
Linked Discourses 34.46–49 1. Absorption Four on Territory and Projection, Etc. At Sāvatthī. “One meditator is skilled in the territory of immersion but not in projecting the mind purified by immersion. …”
၇၀၈။ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ…ပေ…။ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ။ သတ္တစတ္တာလီသမံ။
၇၀၈။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်ကို အရိုအသေ ပြုလေ့မရှိ။ပ။ [ချဲ့အပ်၏]။ သတ္တစတ္တာလီသမသုတ်။
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in practicing carefully for it. …” (These four discourses should be told in full as the previous set.)
၇၀၉။ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ…ပေ…။ အဋ္ဌစတ္တာလီသမံ။
၇၀၉။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌ သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ပ။ အဋ္ဌစတ္တာလီသမသုတ်။
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in practicing persistently for it. …”
၇၁၀။ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ…ပေ…။ ဧကူနပညာသမံ။ (ဂေါစရမူလကံ။)
၇၁၀။ ဈာန်၏ ကျက်စားရာ (အာရုံ) တို့၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ပ။ ဧကူနပညာသမသုတ်။ [ဂေါစရမူလက ပြီး၏။]
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in doing what’s conducive to it. …”
၅၀-၅၂။ အဘိနီဟာရမူလကသက္ကစ္စသုတ္တာဒိတိကံ
၇၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ပညာသမံ။
၅၀-၅၂-အဘိနီဟာရမူလကသက္ကစ္စစသောသုံးသုတ် ၇၁၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အရိုအသေ ပြုလေ့မရှိ။ ဈာန်၌ သာ အရိုအသေ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌ မလိမ္မာ။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်းမလိမ္မာ၊ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့မရှိ။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌လည်း လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 34.50–52 1. Absorption Three on Projection and Carefulness At Sāvatthī. “One meditator is skilled in projecting the mind purified by immersion but not in practicing carefully for it. …”
၇၁၂။ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ…ပေ…။ ဧကပညာသမံ။
၇၁၂။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ပ။ ဧကပညာသမသုတ်။
“One meditator is skilled in projecting the mind purified by immersion but not in practicing persistently for it. …”
၇၁၃။ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ…ပေ…။ ဒွေပညာသမံ။ (အဘိနီဟာရမူလကံ။)
၇၁၃။ ဈာန်ကို ရှေးရှုဆောင်မှု၌သာ လိမ္မာ၏၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ပ။ ဒွေပညာသမသုတ်။ [အဘိနီဟာရမူလက ပြီး၏။]
“One meditator is skilled in projecting the mind purified by immersion but not in doing what’s conducive to it. …”
၅၃-၅၄။ သက္ကစ္စမူလကသာတစ္စကာရီသုတ္တာဒိဒုကံ
၇၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ … နေဝ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ တေပညာသမံ။
၅၃-၅၄-သက္ကစ္စမူလကသာတစ္စကာရီစသော နှစ်သုတ် ၇၁၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ဈာန်၌ အရိုအသေသာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်သာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ အရိုအသေ ပြုလေ့မရှိ။ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့မရှိ၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့မရှိ။ ဈာန်၌ အရိုအသေလည်း ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်းပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင်။ပ။ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တေပညာသမသုတ်။
Linked Discourses 34.53–54 1. Absorption Two on Carefulness and Persistence At Sāvatthī. “One meditator is skilled in practicing carefully for immersion but not in practicing persistently for it. …”
၇၁၅။ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ…ပေ…။ စတုပညာသမံ။
၇၁၅။ ဈာန်၌ အရိုအသေသာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ လျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ပ။ စတုပညာသမသုတ်။
“One meditator is skilled in practicing carefully for immersion but not in doing what’s conducive to it. …”
၅၅။ သာတစ္စမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ္တံ
၇၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ ‘‘စတာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ။ ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပါယကာရီ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ။ ပဉ္စပညာသမံ။ (ယထာ ပဉ္စပညာသံ ဝေယျာကရဏာနိ ဟောန္တိ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ။)
ဈာနသံယုတ္တံ [သမာဓိသံယုတ္တံ (သျာ။ ကံ။)] သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
တဿုဒ္ဒါနံ –
သမာဓိ သမာပတ္တိ ဌိတိ စ, ဝုဋ္ဌာနံ ကလ္လိတာရမ္မဏေန စ၊
ဂေါစရာ အဘိနီဟာရော သက္ကစ္စ, သာတစ္စ အထောပိ သပ္ပါယန္တိ။
ခန္ဓဝဂ္ဂေါ တတိယော။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ခန္ဓ ရာဓသံယုတ္တဉ္စ, ဒိဋ္ဌိဩက္ကန္တ [ဩက္ကန္တိ (သဗ္ဗတ္ထ)] ဥပ္ပါဒါ၊
ကိလေသ သာရိပုတ္တာ စ, နာဂါ သုပဏ္ဏ ဂန္ဓဗ္ဗာ၊
ဝလာဟ ဝစ္ဆဈာနန္တိ, ခန္ဓဝဂ္ဂမှိ တေရသာတိ။
ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ နိဋ္ဌိတာ။
၅၅-သာတစ္စမူလကသပ္ပါယကာရီသုတ် ၇၁၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဈာန်ရသူတို့သည် ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်လေးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်သာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကို ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုသာ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ အမြဲမပြတ် ပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့မရှိ၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်းပြုလေ့မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ဈာန်ရသူသည် ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်း ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်းပြု၊ ဈာန်အား လျောက်ပတ်သည်ကိုလည်းပြုလေ့ရှိသော ဈာန်ရသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံးဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နွားမထက် နို့ရည် နို့ရည်ထက် နို့ဓမ်း နို့ဓမ်းထက် ဆီဥ ဆီဥထက်ထောပတ် ထောပတ်ထက် ထောပတ်ကြည်ကို ထိုအားလုံးတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ဈာန်၌ အမြဲမပြတ်လည်းပြု၊ ဈာန်အားလျောက်ပတ်သည်ကိုလည်း ပြုလေ့ရှိသော ဈာန်ရသူသည် အထက်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြီးဆုံး ဖြစ်၏၊ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အလွန်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အမွန်ဆုံး ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကိုလွန်စွာ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြလေကုန်ပြီ။ ပဉ္စပညာသမသုတ်။ [စုဏ္ဏိယသုတ် ငါးဆယ့်ငါးသုတ်တို့ကဲ့သို့ ထို့အတူ ချဲ့အပ်ကုန်၏။] ဈာနသံယုတ် ပြီး၏။ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 34.55 1. Absorption Persistence and What’s Conducive At Sāvatthī. “Mendicants, there are these four meditators. What four? One meditator is skilled in practicing persistently for immersion but not in doing what’s conducive to it. One meditator is skilled in doing what’s conducive to immersion but not in practicing persistently for it. One meditator is skilled neither in practicing persistently for immersion nor in doing what’s conducive to it. One meditator is skilled both in practicing persistently for immersion and in doing what’s conducive to it. Of these, the meditator skilled both in practicing persistently for immersion and in doing what’s conducive to it is the foremost, best, leading, highest, and finest of the four. From a cow comes milk, from milk comes curds, from curds come butter, from butter comes ghee, and from ghee comes cream of ghee. And the cream of ghee is said to be the best of these. In the same way, the meditator skilled both in practicing persistently for immersion and in doing what’s conducive to it is the foremost, best, leading, highest, and finest of the four.” That is what the Buddha said. Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said. (All should be told in full as per the fifty-fifth discourse.) The Linked Discourses on Absorption are complete. The Book of the Aggregates is finished.
အရင်းအမြစ်များ
ကျမ်းကိုးကား
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 4. Okkantasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#150
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 5. Uppādasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#151
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 6. Kilesasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#152
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 7. Sāriputtasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#153
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 8. Nāgasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#154
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 9. Supaṇṇasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#155
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 10. Gandhabbakāyasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#156
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 11. Valāhakasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#157
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 12. Vacchagottasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#158
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 13. Jhānasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Khandhavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#159