နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
‘‘သေယျထာပိ, ကဿပ, ဇုဏှပက္ခေ စန္ဒဿ ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ, ဝဍ္ဎတေဝ ဝဏ္ဏေန, ဝဍ္ဎတိ မဏ္ဍလေန, ဝဍ္ဎတိ အာဘာယ, ဝဍ္ဎတိ အာရောဟပရိဏာဟေန။ ဧဝမေဝ ခေါ, ကဿပ, ယဿ ကဿစိ သဒ္ဓါ အတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု ဟိရီ အတ္ထိ… ဩတ္တပ္ပံ အတ္ထိ… ဝီရိယံ အတ္ထိ… ပညာ အတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု တဿ ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ, ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ပရိဟာနိ။
‘‘‘သဒ္ဓေါ ပုရိသပုဂ္ဂလော’တိ, ကဿပ, အပရိဟာနမေတံ၊ ဟိရိမာ…ပေ… ဩတ္တပ္ပီ… အာရဒ္ဓဝီရိယော… ပညဝါ… အက္ကောဓနော… ‘အနုပနာဟီ ပုရိသပုဂ္ဂလော’တိ, ကဿပ, အပရိဟာနမေတံ၊ ‘သန္တိ ဘိက္ခူ ဩဝါဒကာ’တိ, ကဿပ, အပရိဟာနမေတ’’န္တိ။ သတ္တမံ။
၈။ တတိယဩဝါဒသုတ္တံ
၁၅၁။ ရာဇဂဟေ ကလန္ဒကနိဝါပေ [သာဝတ္ထိ, အာရာမေ (သီ။)]။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဩဝဒ, ကဿပ, ဘိက္ခူ၊ ကရောဟိ, ကဿပ, ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိံ ကထံ။ အဟံ ဝါ, ကဿပ, ဘိက္ခူနံ ဩဝဒေယျံ တွံ ဝါ၊ အဟံ ဝါ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိံ ကထံ ကရေယျံ တွံ ဝါ’’တိ။
‘‘ဒုဗ္ဗစာ ခေါ, ဘန္တေ, ဧတရဟိ ဘိက္ခူ, ဒေါဝစဿကရဏေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ, အက္ခမာ, အပ္ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟိနော အနုသာသနီ’’န္တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပန, ကဿပ, ပုဗ္ဗေ ထေရာ ဘိက္ခူ အာရညိကာ စေဝ အဟေသုံ အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, ပိဏ္ဍပါတိကာ စေဝ အဟေသုံ ပိဏ္ဍပါတိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, ပံသုကူလိကာ စေဝ အဟေသုံ ပံသုကူလိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, တေစီဝရိကာ စေဝ အဟေသုံ တေစီဝရိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, အပ္ပိစ္ဆာ စေဝ အဟေသုံ အပ္ပိစ္ဆတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, သန္တုဋ္ဌာ စေဝ အဟေသုံ သန္တုဋ္ဌိယာ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, ပဝိဝိတ္တာ စေဝ အဟေသုံ ပဝိဝေကဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, အသံသဋ္ဌာ စေဝ အဟေသုံ အသံသဂ္ဂဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, အာရဒ္ဓဝီရိယာ စေဝ အဟေသုံ ဝီရိယာရမ္ဘဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒိနော။
‘‘တတြ ယော ဟောတိ ဘိက္ခု အာရညိကော စေဝ အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, ပိဏ္ဍပါတိကော စေဝ ပိဏ္ဍပါတိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, ပံသုကူလိကော စေဝ ပံသုကူလိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, တေစီဝရိကော စေဝ တေစီဝရိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, အပ္ပိစ္ဆော စေဝ အပ္ပိစ္ဆတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, သန္တုဋ္ဌော စေဝ သန္တုဋ္ဌိယာ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, ပဝိဝိတ္တော စေဝ ပဝိဝေကဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, အသံသဋ္ဌော စေဝ အသံသဂ္ဂဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, အာရဒ္ဓဝီရိယော စေဝ ဝီရိယာရမ္ဘဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, တံ ထေရာ ဘိက္ခူ အာသနေန နိမန္တေန္တိ – ‘ဧဟိ, ဘိက္ခု, ကော နာမာယံ ဘိက္ခု, ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ ဘိက္ခု, သိက္ခာကာမော ဝတာယံ ဘိက္ခု၊ ဧဟိ, ဘိက္ခု, ဣဒံ အာသနံ နိသီဒါဟီ’’’တိ။
‘‘တတြ, ကဿပ, နဝါနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယော ကိရ သော ဟောတိ ဘိက္ခု အာရညိကော စေဝ အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, ပိဏ္ဍပါတိကော စေဝ…ပေ… ပံသုကူလိကော စေဝ… တေစီဝရိကော စေဝ… အပ္ပိစ္ဆော စေဝ… သန္တုဋ္ဌော စေဝ… ပဝိဝိတ္တော စေဝ… အသံသဋ္ဌော စေဝ… အာရဒ္ဓဝီရိယော စေဝ ဝီရိယာရမ္ဘဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ, တံ ထေရာ ဘိက္ခူ အာသနေန နိမန္တေန္တိ – ဧဟိ, ဘိက္ခု, ကော နာမာယံ ဘိက္ခု, ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ ဘိက္ခု, သိက္ခာကာမော ဝတာယံ ဘိက္ခု၊ ဧဟိ, ဘိက္ခု, ဣဒံ အာသနံ နိသီဒါဟီ’တိ။ တေ တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ တေသံ တံ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ။
‘‘ဧတရဟိ ပန, ကဿပ, ထေရာ ဘိက္ခူ န စေဝ အာရညိကာ န စ အာရညိကတ္တဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ ပိဏ္ဍပါတိကာ န စ ပိဏ္ဍပါတိကတ္တဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ ပံသုကူလိကာ န စ ပံသုကူလိကတ္တဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ တေစီဝရိကာ န စ တေစီဝရိကတ္တဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ အပ္ပိစ္ဆာ န စ အပ္ပိစ္ဆတာယ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ သန္တုဋ္ဌာ န စ သန္တုဋ္ဌိယာ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ ပဝိဝိတ္တာ န စ ပဝိဝေကဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ အသံသဋ္ဌာ န စ အသံသဂ္ဂဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော, န စေဝ အာရဒ္ဓဝီရိယာ န စ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ဝဏ္ဏဝါဒိနော။
‘‘တတြ ယော ဟောတိ ဘိက္ခု ဉာတော ယသဿီ လာဘီ စီဝရ-ပိဏ္ဍပါတ-သေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ တံ ထေရာ ဘိက္ခူ အာသနေန နိမန္တေန္တိ – ‘ဧဟိ, ဘိက္ခု, ကော နာမာယံ ဘိက္ခု, ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ ဘိက္ခု, သဗြဟ္မစာရိကာမော ဝတာယံ ဘိက္ခု၊ ဧဟိ, ဘိက္ခု, ဣဒံ အာသနံ နိသီဒါဟီ’’’တိ။
‘‘တတြ, ကဿပ, နဝါနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယော ကိရ သော ဟောတိ ဘိက္ခု ဉာတော ယသဿီ လာဘီ စီဝရ-ပိဏ္ဍပါတ-သေနာသန-ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ တံ ထေရာ ဘိက္ခူ အာသနေန နိမန္တေန္တိ – ဧဟိ, ဘိက္ခု, ကော နာမာယံ ဘိက္ခု, ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ ဘိက္ခု, သဗြဟ္မစာရိကာမော ဝတာယံ ဘိက္ခု၊ ဧဟိ, ဘိက္ခု, ဣဒံ အာသနံ နိသီဒါဟီ’တိ။ တေ တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇန္တိ။ တေသံ တံ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ။ ယဉှိ တံ, ကဿပ, သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥပဒ္ဒုတာ ဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရူပဒ္ဒဝေန အဘိပတ္ထနာ [အဘိဘဝနာ (သီ။)] ဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိအဘိပတ္ထနေနာ’တိ [ဗြဟ္မစာရိအဘိဘဝနေနာတိ (သီ။)], ဧတရဟိ တံ, ကဿပ, သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥပဒ္ဒုတာ ဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရူပဒ္ဒဝေန အဘိပတ္ထနာ ဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိအဘိပတ္ထနေနာ’’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-တတိယ ဩဝါဒသုတ် ၁၅၁။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ (ဝေဠုဝန်ကျောင်း) ၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကဿပသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ် ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အရှင်မဟာကဿပအား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ကဿပ ရဟန်းတို့ကို ဆုံးမလော့၊ ကဿပ ရဟန်းတို့အား တရားစကား ဟောပြောခြင်းကို ပြုလော့။ ကဿပ ငါသည်လည်းကောင်း၊ သင်သည်လည်းကောင်း ဆုံးမရာ၏။ ငါသည်လည်းကောင်း၊ သင်သည်လည်းကောင်း ရဟန်းတို့အား တရားစကား ပြောဟောရာ၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ယခုအခါ၌ ရဟန်းတို့သည် ဆုံးမခက်ပါကုန်၏၊ ဆုံးမခက်ခြင်းကို ပြုတတ်သော အကုသိုလ်တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံပါကုန်၏၊ သည်းမခံကြပါကုန်၊ အဆုံးအမကို ရိုသေစွာ မနာယူကြပါကုန်ဟု (လျှောက်၏)၊ ကဿပ ထို့ကြောင့်ပင်လျှင် ရှေးက မထေရ်ရဟန်းတို့သည် အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက် တည်ကုန်၏၊ အာရညကင်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်ကုန်၏၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ ပံသုကူဓုတင်ကို ဆောက်တည်ကုန်၏၊ ပံသုကူဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ တိစီဝရိက်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်ကုန်၏၊ တိစီဝရိက်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ အလိုနည်းကုန်၏၊ အလိုနည်းခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ ရောင့်ရဲဲကုန်၏၊ ရောင့်ရဲဲခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြော ဆိုကုန်၏။ ဆိတ်ငြိမ်သော အရပ်၌ နေလေ့ရှိကုန်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်သော အရပ်၌ နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ လူတို့နှင့် မရောနှောကုန်၊ လူတို့နှင့် မရောနှောခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ ထက်သန်သော လုံ့လရှိကုန်၏၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့တွင် အကြင်ရဟန်းသည် အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ပံသုကူဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ ပံသုကူဓုတင် ဆောက် တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ တိစီဝရိက်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ တိစီဝရိက်ဓုတင် ဆောက် တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ အလိုနည်း၏၊ အလိုနည်းခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ရောင့်ရဲဲ၏၊ ရောင့်ရဲဲခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ဆိတ်ငြိမ်သော အရပ်၌ နေ၏၊ ဆိတ်ငြိမ်သော အရပ်၌ နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ လူတို့နှင့် မရောနှော၊ လူတို့နှင့် မရောနှောခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ထက်သန်သော လုံ့လရှိ၏၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းကို သီတင်းကြီးရဟန်းတို့က “ရဟန်း လာလော့၊ ဤရဟန်းသည် အဘယ်အမည် ရှိသနည်း၊ ဤရဟန်းသည် ကောင်းစွတကား၊ ဤရဟန်းသည် အကျင့်သိက္ခာကို အလိုရှိစွတကား။ ရဟန်း လာလော့၊ ဤကား နေရာတည်း၊ ထိုင်လော့”ဟု နေရာဖြင့် ဖိ်တ်ကြားကုန်၏။ ကဿပ ထိုသို့ဖိတ်ကြားရာ၌ ငယ်ကုန်သောရဟန်းတို့အား ဤသို့သော အကြံသည်ဖြစ်၏- “အကြင်ရဟန်းသည် အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ် ကိုလည်း ပြောဆို၏။ပ။ ပံသုကူဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ ပံသုကူဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ တိစီဝရိက်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်၏၊ တိစီဝရိက်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ အလိုနည်း၏။ ရောင့်ရဲဲ၏။ ဆိတ်ငြိမ်သော အရပ်၌ နေ၏။ လူတို့နှင့် မရောနှော။ ထက်သန်သော လုံ့လရှိ၏၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းကို သီတင်းကြီးရဟန်းတို့က ‘ရဟန်း လာလော့၊ ဤရဟန်းကား အဘယ်အမည် ရှိသနည်း၊ ဤရဟန်းသည် ကောင်းစွတကား၊ ဤရဟန်းသည် အကျင့်သိက္ခာကို အလိုရှိစွတကား။ ရဟန်း လာလော့၊ ဤသည်ကား နေရာတည်း၊ ထိုင်လော့’ဟု နေရာဖြင့် ဖိ်တ်ကြားကုန်၏”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုရဟန်းငယ်တို့သည် မချွတ်မယွင်း ဖြစ်ခြင်းငှါ ကျင့်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ ထိုအကျင့်သည် ရှည်စွာသော နေ့ညဥ့်တို့ပတ်လုံး အစီး အပွားရှိခြင်းငှါ ချမ်းသာခြင်းငှါ ဖြစ်၏။ ကဿပ ယခုအခါ၌ သီတင်းကြီးရဟန်းတို့သည် အာရညကင်ဓုတင်ကို မဆောက်တည်ကုန်၊ အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ကို မဆောက် တည်ကုန်၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ပံသုကူဓုတင်ကို မဆောက် တည်ကုန်၊ ပံသုကူဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ တိစီဝရိက်ဓုတင်ကို မဆောက် တည်ကုန်၊ တိစီဝရိက်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ အလိုနည်းခြင်း မရှိကုန်၊ အလိုနည်းခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ရောင့်ရဲဲခြင်း မရှိကုန်၊ ရောင့်ရဲဲခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ မနေကုန်၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ လူတို့နှင့် ရောနှောခြင်း ရှိကုန်၏၊ လူတို့နှင့် မရောနှောခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ထက်သန် သော လုံ့လ မရှိကုန်၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိခြင်း၏ ဂုဏ်ကိုလည်း မပြောဆိုကုန်။ ထိုရဟန်းတို့တွင် အကြင်ရဟန်းသည် ထင်ရှား၏၊ အခြံအရံ များ၏၊ သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ သူနာ၏ အထောက်အပံ့ ဆေးပစ္စည်း အသုံးအဆောင်တို့ကို ရရှိ၏။ ထိုရဟန်းကို့သီတင်းကြီးရဟန်းတို့က “ရဟန်း လာလော့၊ ဤရဟန်းကား အဘယ်အမည်ရှိသနည်း၊ ဤရဟန်းသည် ကောင်းစွတကား၊ ဤရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို အခြံအရံအဖြစ်ဖြင့် အလိုရှိစွတကား။ ရဟန်း လာလော့၊ ဤကား နေရာတည်း၊ ထိုင်လော့”ဟု နေရာဖြင့် ဖိ်တ်ကြားကုန်၏။ ကဿပ ထိုသို့ဖိတ်ကြားရာ၌ ငယ်ကုန်သော ရဟန်းတို့အား ဤသို့သော အကြံသည် ဖြစ်၏- “အကြင်ရဟန်းသည် ထင်ရှား၏၊ အခြံအရံ များ၏၊ သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း အိပ်ရာနေရာ သူနာ၏ အထောက်အပံ့ ဆေးပစ္စည်း အသုံးအဆောင်တို့ကို ရ၏။ ထိုရဟန်းကို သီတင်းကြီးရဟန်းတို့က ‘ရဟန်း လာလော့၊ ဤရဟန်းကား အဘယ်အမည်ရှိသနည်း၊ ဤရဟန်းသည် ကောင်းစွတကား၊ ဤရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို အခြံအရံအဖြစ်ဖြင့် အလိုရှိစွတကား။ ရဟန်း လာလော့၊ ဤကား နေရာတည်း၊ ထိုင်လော့’ဟု နေရာဖြင့် ဖိတ်ကုန်၏”ဟု (အကြံ ဖြစ်၏)။ ထိုရဟန်းငယ်တို့သည် မချွတ်မယွင်း ဖြစ်ခြင်းငှါ ကျင့်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းငယ်တို့၏ ထိုအကျင့်သည် ရှည်စွာသော နေ့ညဥ့်တို့ပတ်လုံး အစီးအပွားမဲဲ့ခြင်းငှါ ဆင်းရဲခြင်းငှါ ဖြစ်၏။ ကဿပ အကြင်ရဟန်းကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် “မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူကို မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူတို့၏ (ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ လွန်ကဲဲသော ဆန္ဒရာဂဟူသော) ဘေးရန် သည် နှိပ်စက်အပ်၏၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူကို မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူတို့၏ လွန်ကဲဲသော တောင့််တခြင်းဖြင့် တောင့်တအပ်၏”ဟု ဆိုရာ၏။ ကဿပ ယခုအခါ၌ကား ထိုရဟန်းကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသောသူသည် “မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူကို မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူတို့၏ (ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ လွန်ကဲဲသော ဆန္ဒရာဂဟူသော) ဘေးရန်သည် နှိပ်စက်အပ်၏၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူကို မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသူတို့၏ ထိုလွန်ကဲဲသော တောင့်တခြင်းဖြင့် တောင့်တအပ်၏”ဟူ၍ ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 16.8 1. Kassapa Advice (3rd) Near Rājagaha, in the squirrels’ feeding ground. Then Venerable Mahākassapa went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Kassapa, advise the mendicants! Give them a Dhamma talk! Either you or I should advise the mendicants and give them a Dhamma talk.” “Sir, the mendicants these days are hard to admonish, having qualities that make them hard to admonish. They’re impatient, and don’t take instruction respectfully.” “Kassapa, that’s because formerly the senior mendicants lived in the wilderness, ate only almsfood, wore rag robes, and owned just three robes; and they praised these things. They were of few wishes, content, secluded, aloof, and energetic; and they praised these things. The senior mendicants invite such a mendicant to a seat, saying: ‘Welcome, mendicant! What is this mendicant’s name? This mendicant is good-natured; he’s really eager to train. Please, mendicant, here, take a seat.’ Then the junior mendicants think: ‘It seems that when a mendicant lives in the wilderness … and is energetic, and praises these things, senior mendicants invite them to a seat …’ They practice accordingly. That is for their lasting welfare and happiness. But these days, Kassapa, the senior mendicants don’t live in the wilderness … and aren’t energetic; and they don’t praise these things. When a mendicant is well-known and famous, a recipient of robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick, senior mendicants invite them to a seat: ‘Welcome, mendicant! What is this mendicant’s name? This mendicant is good-natured; he’s fond of his fellow monks. Please, mendicant, here, take a seat.’ Then the junior mendicants think: ‘It seems that when a mendicant is well-known and famous, a recipient of robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick, senior mendicants invite them to a seat …’ They practice accordingly. That is for their lasting harm and suffering. And if it could ever be rightly said that spiritual practitioners have been imperiled by the peril of a spiritual practitioner, and vanquished by the vanquishing of a spiritual practitioner, it is these days that this could be rightly said.”
၉။ ဈာနာဘိညသုတ္တံ
၁၅၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ’’။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရာမိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေမိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ သုခဿ စ ပဟာနာ …ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ အနန္တော အာကာသောတိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ…ပေ… အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ အနန္တံ ဝိညာဏန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ အနန္တံ ဝိညာဏန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ…ပေ… အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ…ပေ… နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောမိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောမိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောမိ၊ အာဝိဘာဝံ, တိရောဘာဝံ, တိရောကုဋ္ဋံ, တိရောပါကာရံ, တိရောပဗ္ဗတံ, အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆာမိ, သေယျထာပိ အာကာသေ၊ ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောမိ, သေယျထာပိ ဥဒကေ၊ ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆာမိ, သေယျထာပိ ပထဝိယံ၊ အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမာမိ, သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော၊ ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံမဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရိမသာမိ ပရိမဇ္ဇာမိ၊ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ…ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာမိ, ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ, ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ…ပေ… ဒူရေ သန္တိကေ စ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာမိ, ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ဝီတရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာမိ, သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ…ပေ… ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ… သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ… ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ… သံခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ… အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ… သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ… အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ… သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ… အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ… ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ…ပေ… အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ, အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ၊ တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ။ ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ – ‘ဣမေ ဝတ, ဘောန္တော, သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ, ဣမေ ဝါ ပန, ဘောန္တော, သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ။ ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ။
‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ။ နဝမံ။
၉-ဈာနာဘိညသုတ် ၁၅၂။ သာဝတ္ထိပြည်၌ (သီတင်းသုုံး) နေတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’နှင့် တကွဖြစ်သော သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’ နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’ , ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’နှင့် တကွဖြစ်သော သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’ , ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှ လောက်ပင် ဝိတက်ဝိစာရငြိမ်းခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော စိတ်တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကို ပွားစေတတ်သော ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ မရှိသော သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည် ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’, ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ဝိတက်ဝိစာရတို့၏ ငြိမ်းခြင်းကြောင့်။ပ။ ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် တတိယဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှ လောက်ပင် နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် သတိသမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ လျစ်လျူ ရှုလျက် နေနိုင်၏၊ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင်တတိယဈာန်ကြောင့် ထိုသူ့ကို “လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထို တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် တတိယဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် သတိ သမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ လျစ်လျူရှုလျက် နေနိုင်၏၊ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင်တတိယဈာန်ကြောင့် ထိုသူ့ကို “လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် စတုတ္ထဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှ လောက်ပင် ချမ်းသာဆင်းရဲဲကို ပယ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရှေးဦးကပင်လျှင် ဝမ်းသာမှု ‘သောမနဿ’ , နှလုံးမသာမှု ‘ဒေါမနဿ’တို့ ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲဲချမ်းသာ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ကြောင့် ဖြစ်သည့် သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် စတုတ္ထဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ချမ်းသာဆင်းရဲဲကို ပယ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ပ။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလို ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ရူပသညာတို့ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ ပဋိဃသညာတို့ လုံးဝ ချုပ်သဖြင့် နာနတ္တ သညာတို့ကို လုံးဝ နှလုံးမသွင်းမူ၍ “ကောင်းကင်သည် အဆုံးမရှိ”ဟု နှလုံးသွင်း၍ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် အာကာသာနဉ္စာ ယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ရူပသညာတို့ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍။ပ။ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ “ဝိညာဏ်သည် အဆုံးမရှိ”ဟု နှလုံး သွင်းလျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှ လောက် ဝိညာဏဉ္စာယနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် အာကာသာနဉ္စာယတန ဈာန်ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ “ဝိညာဏ်သည် အဆုံးမရှိ”ဟု နှလုံးသွင်းလျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ “တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိ”ဟု နှလုံး သွင်းလျက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှ လောက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏။ပ။ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် နေဝသညာနာသညာ ယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏။ပ။ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စား၍ နေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို လုံးဝ လွန်မြောက်၍ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ ‘နိရောဓသမာပတ်’ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း။ပ။ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ ‘နိရောဓသမာပတ်’ကို ဝင်စား၍ နေနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှ လောက်ပင် များပြားသော တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြီးစေ၏၊ တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်လျက်လည်း အများ ဖြစ်သွား၏၊ အများ ဖြစ်လျက်လည်း တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်လာ၏၊ ကိုယ်ကို ထင်ရှား ဖြစ်စေ၏၊ ကိုယ် ပျောက်စေ၏၊ နံရံတစ်ဖက် တံတိုင်းတစ်ဖက် တောင်တစ်ဖက်သို့ မထိမငြိဘဲဲ “ကောင်းကင်၌ကဲဲ့သို့” သွား၏၊ မြေ၌လည်း ငုပ်ခြင်းပေါ်ခြင်းကို “ရေ၌ကဲဲ့သို့” ပြု၏၊ ရေ၌လည်း မကွဲဲစေဘဲဲ “မြေ၌ကဲဲ့သို့” သွား၏၊ ကောင်းကင်၌လည်း ထက်ဝယ်ဖွဲဲ့ခွေလျက် “အတောင်ရှိသော ငှက်ကဲဲ့သို့” သွား၏၊ ဤသို့ ကြီးသော တန်ခိုးရှိကုန်သော ကြီးသော အာနုဘော်ရှိကုန်သော လနေတို့ကိုလည်း လက်ဖြင့် သုံးသပ်၏၊ ဆုပ်ကိုင်၏၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်တိုင်အောင်လည်း ကိုယ်ကို မိမိအလိုအတိုင်း ဖြစ်စေ၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် တစ်ပါးမက များ ပြားသော တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြီးစေ၏။ပ။ ဗြဟ္မာ့ပြည်တိုင်အောင် ကိုယ်ကို မိမိအလိုအတိုင်း ဖြစ်စေ၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှ လောက်ပင် အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော လူတို့၏ နားထက် သာလွန်သော နတ်တို့၏ နားနှင့် တူသော ‘ဒိဗ္ဗသောတ’အဘိဉာဥ်ဖြင့် နတ်၌လည်းဖြစ်ကုန် လူ၌လည်းဖြစ်ကုန်သော ဝေးသည်လည်းဖြစ်ကုန် နီးသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော နှစ်မျိုးသော အသံတို့ကို ကြားနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှ လောက် ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် နတ်တို့၏ နားနှင့် တူသော ‘ဒိဗ္ဗ သောတ’ အဘိဉာဥ်ဖြင့်။ပ။ ဝေးသည်လည်းဖြစ်ကုန် နီးသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော (နှစ်မျိုးသော) အသံတို့ကို ကြားနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် တစ်ပါးသောသတ္တဝါ တစ်ပါးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်ကိုလည်း “တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်”ဟု သိ၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’ ကင်းသော စိတ်ကိုလည်း “တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’ ကင်းသော စိတ်”ဟု သိ၏။ အမျက်ထွက်ခြင်း ‘ဒေါသ’နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်ကိုလည်း။ အမျက်ထွက်ခြင်း ‘ဒေါသ’ ကင်းသော စိတ်ကိုလည်း။ပ။ တွေဝေခြင်း ‘မောဟ’နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်ကိုလည်း၊ တွေဝေခြင်း ‘မောဟ’ ကင်းသော စိတ် ကိုလည်း။ ကြုံ့သော ‘သံခိတ္တ’စိတ်ကိုလည်း၊ ပျံ့သော ‘ဝိက္ခိတ္တ’စိတ်ကိုလည်း။ မြတ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သော ‘မဟဂ္ဂုတ်’စိတ်ကိုလည်း၊ မြတ်သည်၏အဖြစ်သို့ မရောက်သော ‘အမဟဂ္ဂုတ်’ စိတ်ကိုလည်း။ သာလွန်သော တရားရှိသော ‘သဥတ္တရ’စိတ်ကိုလည်း၊ သာလွန်သော တရား မရှိသော ‘အနုတ္တရ’စိတ်ကိုလည်း။ တည်ကြည်သော ‘သမာဟိတ’ စိတ်ကိုလည်း၊ မတည်ကြည်သော ‘အသမာဟိတ’ စိတ်ကိုလည်း။ လွတ်မြောက်သော ‘ဝိမုတ္တ’စိတ်ကိုလည်း၊ မလွတ်မြောက်သော ‘အဝိမုတ္တ’စိတ်ကိုလည်း “မလွတ်မြောက်သော ‘အဝိမုတ္တ’စိတ်”ဟု သိ၏။ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် တစ်ပါးသောသတ္တဝါ တစ်ပါးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်ကိုလည်း “တပ်မက်ခြင်း ‘ရာဂ’နှင့် တကွ ဖြစ်သောစိတ်”ဟု သိ၏။ပ။ မလွတ်မြောက်သော ‘အဝိမုတ္တ’စိတ်ကိုလည်း “မလွတ်မြောက်သော ‘အဝိမုတ္တ’ စိတ်”ဟူ၍ သိနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဥ်ကို ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသော ဘဝကို အောက်မေ့နိုင်၏။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ တစ်ဘဝကိုလည်းကောင်း၊ နှစ်ဘဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ သုံးဘဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ လေးဘဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ငါးဘဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဆယ်ဘဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝနှစ်ဆယ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝသုံးဆယ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝလေးဆယ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝငါးဆယ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝတစ်ရာ ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝတစ်ထောင်ကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝတစ်သိန်းကိုလည်းကောင်း၊ များပြားသော ပျက် ကပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ များပြားသော ဖြစ်ကပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ များပြားသော ပျက်ကပ် , ဖြစ်ကပ်တို့ကိုလည်းကောင်း “ဤမည်သော ဘဝ၌ ငါသည် ဤသို့သော အမည်ရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အနွယ်ရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အဆင်းရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အစာရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော ချမ်းသာဆင်းရဲဲကို ခံစားခဲဲ့၏၊ ဤသို့ သော အသက်အပိုင်းအခြား ရှိခဲဲ့၏။ ထိုငါသည် ထိုဘဝမှ သေခဲဲ့၍ ဤဘဝ၌ ဖြစ်ပြန်၏၊ ထိုဘဝ၌လည်း ဤသို့သော အမည်ရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အနွယ်ရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အဆင်းရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အစာရှိခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော ချမ်းသာဆင်းရဲဲကို ခံစားခဲဲ့၏၊ ဤသို့သော အသက်အပိုင်းအခြားရှိခဲဲ့၏။ ထိုငါသည် ထိုဘဝမှ သေခဲဲ့၍ ဤဘဝ၌ ဖြစ်ပြန်၏”ဟု ဤသို့ အခြင်းအရာနှင့် တကွ ညွှန်ပြဖွယ် အမည်အနွယ်နှင့် တကွ များပြားသော ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသော ဘဝကို အောက်မေ့နိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှ လောက် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဥ် ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသော များ ပြားသော ဘဝတို့ကို အောက်မေ့နိုင်၏။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ တစ်ဘဝကိုလည်းကောင်း။ပ။ ဤသို့ အခြင်းအရာနှင့် တကွ ညွှန်ပြဖွယ် အမည်အနွယ်နှင့် တကွ များပြားသော ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသော ဘဝကို အောက်မေ့နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဥ် ပြီးစေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ပင် အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော လူတို့၏ မျက်စိထက် သာလွန်သော နတ်တို့၏ မျက်စိနှင့် တူသော ‘ဒိဗ္ဗ စက္ခု’ဉာဏ်ဖြင့် သေဆဲဲသတ္တဝါ ဖြစ်ပေါ်ဆဲဲသတ္တဝါ၊ ယုတ်သောသတ္တဝါ မြတ်သောသတ္တဝါ၊ အဆင်းလှသော သတ္တဝါ အဆင်းမလှသောသတ္တဝါ၊ ကောင်းသော လားရာရှိသောသတ္တဝါ မကောင်းသော လားရာရှိသော သတ္တဝါတို့ကို မြင်၏။ ကံအားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို သိ၏၊ “အချင်းတို့ ဤသတ္တဝါတို့သည် ကိုယ်ဖြင့် ပြုသော မကောင်းသောအကျင့် ‘ကာယဒုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ နှုတ်ဖြင့် ပြုသော မကောင်းသောအကျင့် ‘ဝစီဒုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့် ပြုသော မကောင်းသောအကျင့် ‘မနော ဒုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ အရိယာတို့ကို စွပ်စွဲဲတတ်ကုန်၏၊ မှားသော အယူရှိကုန်၏၊ မှားသော အယူဖြင့် ပြုကျင့်သော ကံရှိကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာ ကင်းသော မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်၍ ငရဲဲသို့ ရောက်ကုန်၏။ အချင်းတို့ ဤသတ္တဝါတို့ကား ကိုယ်ဖြင့် ပြုသော ကောင်းသောအကျင့် ‘ကာယသုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ နှုတ်ဖြင့် ပြုသော ကောင်းသောအကျင့် ‘ဝစီသုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့် ပြုသော ကောင်းသောအကျင့် ‘မနော သုစရိုက်’နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ အရိယာတို့ကို မစွပ်စွဲဲကုန်၊ မှန်သော အယူရှိကုန်၏၊ မှန်သောအယူဖြင့် ပြုကျင့် သော ကံရှိကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ကုန်၏”ဟု သိနိုင်၏၊ ဤသို့လျှင် အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော လူတို့၏ မျက်စိထက် သာလွန်သော နတ်တို့၏ မျက်စိနှင့် တူသော ‘ဒိဗ္ဗစက္ခု’ဉာဏ်ဖြင့် သေဆဲဲသတ္တဝါ ဖြစ်ဆဲဲ သတ္တဝါ၊ ယုတ်သောသတ္တဝါ မြတ်သောသတ္တဝါ၊ အဆင်းလှသောသတ္တဝါ အဆင်းမလှသောသတ္တဝါ၊ ကောင်းသော လားရာရှိသောသတ္တဝါ မကောင်းသော လားရာရှိသောသတ္တဝါတို့ကို မြင်နိုင်၏။ ကံအား လျော်စွာ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို သိနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဥ်ကို ဖြစ်စေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော လူတို့၏ မျက်စိထက် သာလွန်သော နတ်တို့၏ မျက်စိနှင့် တူသော ‘ဒိဗ္ဗစက္ခု’ဉာဏ်ဖြင့် သေဆဲဲသတ္တဝါတို့ကို မြင်နိုင်၏။ပ။ ကံအားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို သိနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါကင်းသော လွတ် မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အာသဝေါ တရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါကင်းသော လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက် သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 16.9 1. Kassapa Absorptions and Insights At Sāvatthī. “Mendicants, whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. And so does Kassapa. Whenever I want, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, I enter and remain in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. And so does Kassapa. Whenever I want, with the fading away of rapture, I enter and remain in the third absorption, where I meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’ And so does Kassapa. Whenever I want, with the giving up of pleasure and pain, and the disappearance of former happiness and sadness, I enter and remain in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. And so does Kassapa. Whenever I want, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, I enter and remain in the dimension of infinite space. And so does Kassapa. Whenever I want, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, I enter and remain in the dimension of infinite consciousness. And so does Kassapa. Whenever I want, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, I enter and remain in the dimension of nothingness. And so does Kassapa. Whenever I want, going totally beyond the dimension of nothingness, I enter and remain in the dimension of neither perception nor non-perception. And so does Kassapa. Whenever I want, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, I enter and remain in the cessation of perception and feeling. And so does Kassapa. Whenever I want, I wield the many kinds of psychic power: multiplying myself and becoming one again; materializing and dematerializing; going unobstructed through a wall, a rampart, or a mountain as if through space; diving in and out of the earth as if it were water; walking on water as if it were earth; flying cross-legged through the sky like a bird; touching and stroking with the hand the sun and moon, so mighty and powerful. I control the body as far as the realm of divinity. And so does Kassapa. Whenever I want, with clairaudience that is purified and superhuman, I hear both kinds of sounds, human and heavenly, whether near or far. And so does Kassapa. Whenever I want, I understand the minds of other beings and individuals, having encompassed them with my mind. I understand mind with greed as ‘mind with greed’, and mind without greed as ‘mind without greed’; mind with hate … mind without hate … mind with delusion … mind without delusion … constricted mind … scattered mind … expansive mind … unexpansive mind … mind that is not supreme … mind that is supreme … mind immersed in samādhi … mind not immersed in samādhi … freed mind … unfreed mind … And so does Kassapa. Whenever I want, I recollect my many kinds of past lives. That is: one, two, three, four, five, ten, twenty, thirty, forty, fifty, a hundred, a thousand, a hundred thousand rebirths; many eons of the world contracting, many eons of the world expanding, many eons of the world contracting and expanding. I remember: ‘There, I was named this, my clan was that, I looked like this, and that was my food. This was how I felt pleasure and pain, and that was how my life ended. When I passed away from that place I was reborn somewhere else. There, too, I was named this, my clan was that, I looked like this, and that was my food. This was how I felt pleasure and pain, and that was how my life ended. When I passed away from that place I was reborn here.’ And so I recollect my many kinds of past lives, with features and details. And so does Kassapa. Whenever I want, with clairvoyance that is purified and superhuman, I see sentient beings passing away and being reborn—inferior and superior, beautiful and ugly, in a good place or a bad place. I understand how sentient beings pass on according to their deeds. ‘These dear beings did bad things by way of body, speech, and mind. They denounced the noble ones; they had wrong view; and they chose to act out of that wrong view. When their body broke up, after death, they were reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These dear beings, however, did good things by way of body, speech, and mind. They never denounced the noble ones; they had right view; and they chose to act out of that right view. When their body broke up, after death, they were reborn in a good place, a heavenly realm.’ And so, with clairvoyance that is purified and superhuman, I see sentient beings passing away and being reborn—inferior and superior, beautiful and ugly, in a good place or a bad place. I understand how sentient beings pass on according to their deeds. And so does Kassapa. I have realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And I live having realized it with my own insight in this very life due to the ending of defilements. And so does Kassapa.”
၁၀။ ဥပဿယသုတ္တံ
၁၅၃။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမ, ဘန္တေ ကဿပ, ယေန အညတရော ဘိက္ခုနုပဿယော တေနုပသင်္ကမိဿာမာ’’တိ။ ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဗဟုကိစ္စော တွံ ဗဟုကရဏီယော’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမ, ဘန္တေ ကဿပ, ယေန အညတရော ဘိက္ခုနုပဿယော တေနုပသင်္ကမိဿာမာ’’တိ။ ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဗဟုကိစ္စော တွံ ဗဟုကရဏီယော’’တိ။ တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမ, ဘန္တေ ကဿပ, ယေန အညတရော ဘိက္ခုနုပဿယော တေနုပသင်္ကမိဿာမာ’’တိ။
အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ပစ္ဆာသမဏေန ယေန အညတရော ဘိက္ခုနုပဿယော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။
အထ ခေါ ထုလ္လတိဿာ ဘိက္ခုနီ အနတ္တမနာ အနတ္တမနဝါစံ နိစ္ဆာရေသိ – ‘‘ကိံ ပန အယျော မဟာကဿပေါ, အယျဿ အာနန္ဒဿ ဝေဒေဟမုနိနော သမ္မုခါ ဓမ္မံ ဘာသိတဗ္ဗံ မညတိ? သေယျထာပိ နာမ သူစိဝါဏိဇကော သူစိကာရဿ သန္တိကေ သူစိံ ဝိက္ကေတဗ္ဗံ မညေယျ၊ ဧဝမေဝ အယျော မဟာကဿပေါ အယျဿ အာနန္ဒဿ ဝေဒေဟမုနိနော သမ္မုခါ ဓမ္မံ ဘာသိတဗ္ဗံ မညတီ’’တိ။
အဿောသိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ထုလ္လတိဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဣမံ ဝါစံ ဘာသမာနာယ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အဟံ သူစိဝါဏိဇကော, တွံ သူစိကာရော၊ ဥဒါဟု အဟံ သူစိကာရော, တွံ သူစိဝါဏိဇကော’’တိ? ‘‘ခမ, ဘန္တေ ကဿပ, ဗာလော မာတုဂါမော’’တိ။ ‘‘အာဂမေဟိ တွံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, မာ တေ သံဃော ဥတ္တရိ ဥပပရိက္ခိ’’။
‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အပိ နု တွံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဘိက္ခုသံဃေ ဥပနီတော – ‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ အာနန္ဒောပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဘိက္ခုသံဃေ ဥပနီတော – ‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခတိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’တိ…ပေ…။ (နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တီနံ ပဉ္စန္နဉ္စ အဘိညာနံ ဧဝံ ဝိတ္ထာရော ဝေဒိတဗ္ဗော။)
‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အပိ နု တွံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဘိက္ခုသံဃေ ဥပနီတော – ‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ အာနန္ဒောပိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဘိက္ခုသံဃေ ဥပနီတော – ‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ကဿပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’’တိ။
‘‘သတ္တရတနံ ဝါ, အာဝုသော, နာဂံ အဍ္ဎဋ္ဌမရတနံ ဝါ တာလပတ္တိကာယ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျ, ယော မေ ဆ အဘိညာ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ။
စဝိတ္ထ စ ပန ထုလ္လတိဿာ ဘိက္ခုနီ ဗြဟ္မစရိယမှာတိ။ ဒသမံ။
၁၀-ဥပဿယသုတ် ၁၅၃။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲဲ့ရပါသည်- အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်မဟာကဿပသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အရှင်အာနန္ဒာသည် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူလျက် အသျှင်မဟာကဿပ အထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာကဿပအား- “အရှင်ဘုရားကဿပ သွားကြပါကုန်စို့၊ တစ်ခုသော ဘိက္ခုနီမကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်ပါကုန်အံ့”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့ရှင်အာနန္ဒာ သင် သွားလော့၊ သင်သည် များ သော ကိစ္စရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏ဟု (ဆို၏)။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း အရှင်အာနန္ဒာသည် “အရှင် ဘုရားကဿပ သွားပါကုန်အံ့၊ တစ်ခုသော ဘိက္ခုနီမကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်ပါကုန်အံ့”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ သင် သွားလော့၊ သင်သည် များသော ကိစ္စရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏ဟု (ဆို၏)။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း အသျှင်အာနန္ဒာသည် “အသျှင်ဘုရားကဿပ သွားပါကုန်အံ့၊ တစ်ခုသော ဘိက္ခုနီမ ကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်ပါကုန်အံ့”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကဿပသည် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူလျက် နောက်လိုက်ရဟန်းဖြစ်သော အသျှင်အာနန္ဒာနှင့် အတူ တစ်ခုသော ဘိက္ခုနီမကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ ထိုအခါ များစွာကုန်သော ဘိက္ခုနီမတို့သည် အသျှင်မဟာကဿပ ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်မဟာကဿပကို ရှိခိုးကုန်လျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်သော ထိုဘိက္ခုနီမတို့ကို အသျှင်မဟာကဿပသည် တရားစကားဖြင့် ကောင်းစွာ ပြောကြားလျက် တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရားကျင့်သုံးရန် ထက်သန်ရွှင်လန်းစေ၏၊ ထိုအခါ အရှင်မဟာကဿပသည် ထိုဘိက္ခုနီမတို့အား တရားစကားကို ကောင်းစွာ ဟောကြား၍ တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရားကျင့်သုံးရန် ထက်သန်စေပြီးလျှင် နေရာမှ ထ၍ ကြွသွား၏၊ ထိုအခါ ထုလ္လ တိဿာ ဘိက္ခုနီမသည် မနှစ်လိုသည် ဖြစ်၍ “အဘယ့်ကြောင့် အသျှင်မဟာကဿပသည် ပညာရှိရဟန်း ဖြစ်သော အသျှင်အာနန္ဒာ၏ မျက်မှောက်၌ တရားဟောသင့်၏ဟူ၍ မှတ်ထင်ဘိသနည်း၊ အပ်ကုန်သည် သည် အပ်လုပ်သော သူ၏အထံ၌ အပ်ကို ရောင်းအပ်၏ဟု မှတ်ထင်သကဲဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် အသျှင် မဟာကဿပသည် ပညာရှိရဟန်းဖြစ်သော အသျှင်အာနန္ဒာ၏ မျက်မှောက်၌ တရားကို ဟောသင့်သည်ဟု မှတ်ထင်ဘိ၏”ဟု မနှစ်လိုသော စကားကို ဆို၏။ အသျှင်မဟာကဿပသည် ထုလ္လတိဿာဘိက္ခုနီမ၏ ဆိုသော ဤစကားကို ကြား၍ အသျှင်အာနန္ဒာ အား “ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ အသို့နည်း ငါသည် အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ သင်သည် အပ်လုပ်သူ ဖြစ်သလော၊ထိုသို့မဟုတ်မူ ငါသည် အပ်လုပ်သူ ဖြစ်၍ သင်သည် အပ်ကုန်သည် ဖြစ်သလော”ဟု ဆို၏။ အသျှင် ဘုရားကဿပ သည်းခံတော်မူပါလော့၊ မာတုဂါမသည် မိုက်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ သင်သည် ဆိုင်းငံ့လော့၊ သင့်အား သံဃာသည် အလွန် မစူးစမ်းပါစေလင့်။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ထိုအရာကို အသို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ “ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ် တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’, သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ , ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေ၏။ ရဟန်းတို့ အာနန္ဒာသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’, သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏကင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’, ချမ်းသာ မှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေနိုင်၏”ဟု ရဟန်းသံဃာဝယ် သင့်ကို မြတ်စွာဘုရား မျက်မှောက်၌ (မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူပြု၍) ဆောင်အပ်ဖူးသလော။ အသျှင်ဘုရား မဆောင်အပ်ဖူးပါ။ ငါ့သျှင် “ရဟန်းတို့ ငါသည် အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ , သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’, ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေ၏။ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက်ပင် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်။ပ။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေနိုင်၏”ဟု ရဟန်းသံဃာဝယ် ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရား မျက် မှောက်၌ (မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူပြု၍) ဆောင်အပ်ဖူး၏။ပ။ (အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ်ကိုးပါး အဘိညာဥ် ငါးပါးတို့၌ ဤအတူ ချဲဲ့၍ သိလေ)။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ထိုအရာကို အသို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ “ရဟန်းတို့ ငါသည် အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါမရှိသော လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တ ဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍နေ၏။ ရဟန်းတို့ အာနန္ဒာသည်လည်း အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါ မရှိသော လွတ်မြောက် သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏”ဟု ရဟန်းသံဃာဝယ် သင့်ကို မြတ်စွာဘုရား မျက် မှောက်တော်၌ (မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူပြု၍) ဆောင်အပ်ဖူးသလော။ အသျှင်ဘုရား မဆောင်အပ်ဖူးပါ။ ငါ့သျှင် “ရဟန်းတို့ ငါသည် အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါ မရှိသော လွတ် မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ ကဿပသည်လည်း အာသဝေါ တရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါ မရှိသော လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက် သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏”ဟု ရဟန်းသံဃာဝယ် ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရား မျက်မှောက်တော်၌ (မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူပြု၍) ဆောင်အပ်ဖူး၏။ ငါ့သျှင် အကြင်သူသည် ငါ၏ အဘိညာဥ်ခြောက်ပါးတို့ကို ဖုံးလွှမ်းအပ်၏ဟု မှတ်ထင်၏၊ ထိုသူသည် ခုနစ်တောင် , ခုနစ်တောင့်ထွာရှိသော ဆင်ကို ထန်းရွက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်၏ဟု မှတ်ထင်ဘိ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ထုလ္လတိဿာဘိက္ခုနီမသည်ကား မြတ်သောအကျင့်မှ ရွေ့လျောလေ၏။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 16.10 1. Kassapa The Nuns’ Quarters So I have heard. At one time Venerable Mahākassapa was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then Venerable Ānanda robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Mahākassapa and said, “Come, Honorable Kassapa. Let’s go to one of the nuns’ quarters.” “You go, Reverend Ānanda. You’re the one with many duties and responsibilities.” And a second time … And a third time, Ānanda said, “Come, Honorable Kassapa. Let’s go to one of the nuns’ quarters.” Then Venerable Mahākassapa robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went with Venerable Ānanda as his second monk to one of the nuns’ quarters, where he sat down on the seat spread out. And then several nuns went up to Mahākassapa, bowed, and sat down to one side. Mahākassapa educated, encouraged, fired up, and inspired those nuns with a Dhamma talk, after which he rose from his seat and left. But the nun Thullatissā was upset and blurted out, “What is the venerable Mahākassapa thinking, that he’d teach Dhamma in front of the venerable Ānanda, the Videhan sage? He’s like a needle peddler who thinks they can sell a needle to a needle maker!” Mahākassapa heard Thullatissā say these words, and he said to Ānanda, “Is that right, Reverend Ānanda? Am I the needle peddler and you the needle maker? Or am I the needle maker and you the needle peddler?” “Forgive her, sir. The lady’s a fool.” “Hold on, Reverend Ānanda! Don’t make the Saṅgha investigate you further! What do you think, Reverend Ānanda? Was it you who the Buddha brought up before the Saṅgha of mendicants, saying: ‘Mendicants, whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. And so does Ānanda’?” “No, sir.” “I was the one the Buddha brought up before the Saṅgha of mendicants, saying: ‘Mendicants, whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. And so does Kassapa. …’ (The nine progressive meditations and the five insights should be told in full.) What do you think, Reverend Ānanda? Was it you who the Buddha brought up before the Saṅgha of mendicants, saying: ‘I have realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And I live having realized it with my own insight in this very life due to the ending of defilements. And so does Ānanda’?” “No, sir.” “I was the one the Buddha brought up before the Saṅgha of mendicants, saying: ‘I have realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And I live having realized it with my own insight in this very life due to the ending of defilements. And so does Kassapa.’ Reverend, you might as well think to hide a bull elephant that’s three or three and a half meters tall behind a palm leaf as to hide my six insights.” But the nun Thullatissā fell from the spiritual life.
၁၁။ စီဝရသုတ္တံ
၁၅၄။ ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဒက္ခိဏဂိရိသ္မိံ စာရိကံ စရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ။
တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ တိံသမတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိနော ဘိက္ခူ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တာ ဘဝန္တိ ယေဘုယျေန ကုမာရဘူတာ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဒက္ခိဏဂိရိသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ စာရိကံ စရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ ဝေဠုဝနံ ကလန္ဒကနိဝါပေါ ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တ’’န္တိ?
‘‘တယော ခေါ, ဘန္တေ ကဿပ, အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တံ – ဒုမ္မင်္ကူနံ ပုဂ္ဂလာနံ နိဂ္ဂဟာယ ပေသလာနံ ဘိက္ခူနံ ဖာသုဝိဟာရာယ, မာ ပါပိစ္ဆာ ပက္ခံ နိဿာယ သံဃံ ဘိန္ဒေယျုံ [ဝိနယပိဋကေ စူဠဝဂ္ဂေ သံဃဘေဒကက္ခန္ဓကေ ဝဇိရဗုဒ္ဓိယံ အညထာ သမ္ဗန္ဓော ဒဿိတော], ကုလာနုဒ္ဒယတာယ စ။ ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ ကဿပ, တယော အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တ’’န္တိ။
‘‘အထ ကိဉ္စရဟိ တွံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဣမေဟိ နဝေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရေဟိ ဘောဇနေ အမတ္တညူဟိ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရသိ? သဿဃာတံ မညေ စရသိ, ကုလူပဃာတံ မညေ စရသိ။ ဩလုဇ္ဇတိ [ဥလ္လုဇ္ဇတိ (သီ။ အဋ္ဌကထာသု စ)] ခေါ တေ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ပရိသာ၊ ပလုဇ္ဇန္တိ ခေါ တေ, အာဝုသော, နဝပ္ပါယာ။ န ဝါယံ ကုမာရကော မတ္တမညာသီ’’တိ။
‘‘အပိ မေ, ဘန္တေ ကဿပ, သိရသ္မိံ ပလိတာနိ ဇာတာနိ။ အထ စ ပန မယံ အဇ္ဇာပိ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ကုမာရကဝါဒါ န မုစ္စာမာ’’တိ။ ‘‘တထာ ဟိ ပန တွံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဣမေဟိ နဝေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရေဟိ ဘောဇနေ အမတ္တညူဟိ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရသိ, သဿဃာတံ မညေ စရသိ, ကုလူပဃာတံ မညေ စရသိ။ ဩလုဇ္ဇတိ ခေါ တေ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ပရိသာ၊ ပလုဇ္ဇန္တိ ခေါ တေ, အာဝုသော, နဝပ္ပါယာ။ [ပလုဇ္ဇတိ ခေါ တေ အာဝုသော အာနန္ဒ ပရိသာ (က။ သီ။)] န ဝါယံ ကုမာရကော မတ္တမညာသီ’’တိ။
အဿောသိ ခေါ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘အယျေန ကိရ မဟာကဿပေန အယျော အာနန္ဒော ဝေဒေဟမုနိ ကုမာရကဝါဒေန အပသာဒိတော’’တိ။
အထ ခေါ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အနတ္တမနာ အနတ္တမနဝါစံ နိစ္ဆာရေသိ – ‘‘ကိံ ပန အယျော မဟာကဿပေါ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော သမာနော အယျံ အာနန္ဒံ ဝေဒေဟမုနိံ ကုမာရကဝါဒေန အပသာဒေတဗ္ဗံ မညတီ’’တိ! အဿောသိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ ဣမံ ဝါစံ ဘာသမာနာယ။
အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တဂ္ဃါဝုသော အာနန္ဒ, ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ သဟသာ အပ္ပဋိသင်္ခါ ဝါစာ ဘာသိတာ။ ယတွာဟံ, အာဝုသော, ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, နာဘိဇာနာမိ အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသိတာ [ဥဒ္ဒိသိတုံ (သီ။ ပီ။ က။)], အညတြ တေန ဘဂဝတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန။ ပုဗ္ဗေ မေ, အာဝုသော, အဂါရိကဘူတဿ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘သမ္ဗာဓော ဃရာဝါသော ရဇာပထော [ရဇောပထော (သီ။)], အဗ္ဘောကာသော ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ နယိဒံ သုကရံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတာ ဧကန္တပရိပုဏ္ဏံ ဧကန္တပရိသုဒ္ဓံ သင်္ခလိခိတံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ။ ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ။ သော ခွါဟံ, အာဝုသော, အပရေန သမယေန ပဋပိလောတိကာနံ သံဃာဋိံ ကာရေတွာ [ကရိတွာ (သီ။ သျာ။ ကံ။ ပီ။)] ယေ လောကေ အရဟန္တော တေ ဥဒ္ဒိဿ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိံ။
သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော အဒ္ဒသံ ဘဂဝန္တံ အန္တရာ စ ရာဇဂဟံ အန္တရာ စ နာဠန္ဒံ ဗဟုပုတ္တေ စေတိယေ နိသိန္နံ။ ဒိသွာန မေ ဧတဒဟောသိ – ‘သတ္ထာရဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ, ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျံ၊ သုဂတဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ, ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ၊ ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျ’န္တိ။ သော ခွါဟံ, အာဝုသော, တတ္ထေဝ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘သတ္ထာ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, သာဝကောဟမသ္မိ၊ သတ္ထာ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, သာဝကောဟမသ္မီ’တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ မံ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ယော ခေါ, ကဿပ, ဧဝံ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဂတံ သာဝကံ အဇာနညေဝ ဝဒေယျ ဇာနာမီတိ, အပဿညေဝ ဝဒေယျ ပဿာမီတိ, မုဒ္ဓါပိ တဿ ဝိပတေယျ။ အဟံ ခေါ ပန, ကဿပ, ဇာနညေဝ ဝဒါမိ ဇာနာမီတိ, ပဿညေဝ ဝဒါမိ ပဿာမီ’တိ။
တသ္မာတိဟ တေ, ကဿပ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘တိဗ္ဗံ မေ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဘဝိဿတိ ထေရေသု နဝေသု မဇ္ဈိမေသူ’တိ။ ဧဝဉှိ တေ, ကဿပ, သိက္ခိတဗ္ဗံ။
တသ္မာတိဟ တေ, ကဿပ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဓမ္မံ သုဏိဿာမိ ကုသလူပသံဟိတံ သဗ္ဗံ တံ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကရိတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏိဿာမီ’တိ။ ဧဝဉှိ တေ, ကဿပ, သိက္ခိတဗ္ဗံ။
တသ္မာတိဟ တေ, ကဿပ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘သာတသဟဂတာ စ မေ ကာယဂတာသတိ န ဝိဇဟိဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ တေ, ကဿပ, သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ။
‘‘အထ ခေါ မံ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။ သတ္တာဟမေဝ ခွါဟံ, အာဝုသော, သရဏော [သာဏော (သီ။)] ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇိံ’’။ အဋ္ဌမိယာ အညာ ဥဒပါဒိ။
‘‘အထ ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝါ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ယေန အညတရံ ရုက္ခမူလံ တေနုပသင်္ကမိ။ အထ ခွါဟံ, အာဝုသော, ပဋပိလောတိကာနံ သံဃာဋိံ စတုဂ္ဂုဏံ ပညပေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ နိသီဒတု, ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ။ နိသီဒိ ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ။ နိသဇ္ဇ ခေါ မံ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘မုဒုကာ ခေါ တျာယံ, ကဿပ, ပဋပိလောတိကာနံ သံဃာဋီ’တိ။ ‘ပဋိဂ္ဂဏှာတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပဋပိလောတိကာနံ သံဃာဋိံ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’တိ။ ‘ဓာရေဿသိ ပန မေ တွံ, ကဿပ, သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ။ ‘ဓာရေဿာမဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ။ ‘‘သော ခွါဟံ, အာဝုသော, ပဋပိလောတိကာနံ သံဃာဋိံ ဘဂဝတော ပါဒါသိံ။ အဟံ ပန ဘဂဝတော သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနိ ပဋိပဇ္ဇိံ’’။
‘‘ယဉှိ တံ, အာဝုသော, သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဘဂဝတော ပုတ္တော ဩရသော မုခတော ဇာတော ဓမ္မဇော ဓမ္မနိမ္မိတော ဓမ္မဒါယာဒေါ, ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ [ပဋိဂ္ဂဟေတာ (သီ။)] သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ, မမံ တံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဘဂဝတော ပုတ္တော ဩရသော မုခတော ဇာတော ဓမ္မဇော ဓမ္မနိမ္မိတော ဓမ္မဒါယာဒေါ, ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’’’တိ။
‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ယာဝဒေ အာကင်္ခါမိ…ပေ… (နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိနံ ပဉ္စန္နဉ္စ အဘိညာနံ ဧဝံ ဝိတ္ထာရော ဝေဒိတဗ္ဗော)။
‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ၊ သတ္တရတနံ ဝါ, အာဝုသော, နာဂံ အဍ္ဎဋ္ဌမရတနံ ဝါ တာလပတ္တိကာယ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျ, ယော မေ ဆ အဘိညာ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ။
စဝိတ္ထ စ ပန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဗြဟ္မစရိယမှာတိ။ ဧကာဒသမံ။
၁၁-စီဝရသုတ် ၁၅၄။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်မဟာကဿပသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ ဖြစ် သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ဒက္ခိဏဂိရိ၌ များစွာ သော ရဟန်းသံဃာတို့နှင့်အတူ (ဒေသစာရီ) လှည့်လည်၏။ ထိုအခါ သုံးကျိပ်မျှကုန်သော အများအားဖြင့် ရဟန်းငယ်ဖြစ်သော အသျှင်အာနန္ဒာ၏ အတူနေ တပည့်တို့သည် သိက္ခာကို စွန့်၍ လူထွက်ကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ဒက္ခိဏဂိရိ၌ မွေ့လျော် သလောက် ဒေသစာရီ လှည့်လည်ပြီး၍ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ ဖြစ်သော ဝေဠုဝန် ကျောင်း အသျှင်မဟာကဿပထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာကဿပကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင်အာနန္ဒာအား အသျှင်မဟာကဿပသည် “ငါ့သျှင် အာနန္ဒာ အဘယ်မျှလောက်သော အကျိုးထူးကို စွဲဲ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒါယကာတို့၌ သုံးပါးခံယူနိုင် သော တိကဘောဇဥ်ကို ပညတ်တော်မူသနည်း”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရားကဿပ သုံးပါးသော အကျိုးထူးတို့ကို စွဲဲ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒါယကာအိမ်တို့၌ သုံးပါးခံယူနိုင်သော တိကဘောဇဥ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။ သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို နှိပ်ခြင်းငှါ သီလကို ချစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့အား ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းငှါ၊ အလိုဆိုးရှိကုန်သော ရဟန်းတို့သည် အသင်း အပင်းကို မှီ၍ သံဃာကို မဖျက်ဆီးခြင်းငှါ၊ ဒါယကာကို ချီးမြှောက်ခြင်းငှါ ဤသုံးပါးသော အကျိုးထူးတို့ကို စွဲဲ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒါယကာအိမ်တို့၌ သုံးပါးခံယူနိုင်သော တိကဘောဇဥ်ကို ပညတ်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ထိုသို့ဖြစ်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် သင်သည် ဣန္ဒြေတို့၌ စောင့်ရှောက်သော တံခါး မရှိကုန်သော၊ ဘောဇဥ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိကုန်သော၊ နိုးကြားခြင်းနှင့် မယှဥ်ကုန်သော ဤအသစ် ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့နှင့်အတူ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ဘိသနည်း။ ကောက်ခင်းကို ဖျက်ဆီးသကဲဲ့သို့ သွားဘိ၏၊ ဒါယကာတို့ကို ဖျက်ဆီးသကဲဲ့သို့ သွားဘိ၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ သင်၏ ပရိသတ်သည် အထူး ပျက်စီး၏၊ ငါ့သျှင် အများအားဖြင့် ရဟန်းငယ်ဖြစ်ကုန်သော သင်၏ တပည့်တို့သည် ပျက်စီးကုန်စွတကား၊ ဤသူငယ်သည် အတိုင်းအရှည်ကို မသိဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရားကဿပ စင်စစ်အားဖြင့် အကျွန်ုပ်၏ ဦးခေါင်း၌ ဆံပင်ဖြူတို့သည် ပေါက်ပါကုန်၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါလျက်လည်း အကျွန်ုပ်တို့သည် ယခုတိုင်အောင်လည်း အသျှင်မဟာကဿပ၏ ‘သူငယ်’ ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ မလွတ်ကုန်သေးပါဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ထို့ကြောင့်ကား သင်သည် ဣန္ဒြေတို့၌ စောင့်ရှောက်သော တံခါးမရှိကုန်သော ဘောဇဥ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိကုန်သော နိုးကြားခြင်းနှင့် မယှဥ်ကုန်သော ဤအသစ်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့နှင့်အတူ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ဘိ၏။ ကောက်ခင်းကို ဖျက်ဆီးသကဲဲ့သို့ သွားဘိ၏၊ ဒါယကာတို့ကို ဖျက်ဆီးသကဲဲ့သို့ သွားဘိ၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ သင်၏ ပရိသတ်သည် အထူး ပျက်စီး၏၊ အများ အားဖြင့် ရဟန်းငယ်ဖြစ်ကုန်သော သင်၏ တပည့်တို့သည် ပျက်စီးကုန်စွတကား၊ ဤသူငယ်သည် အတိုင်းအရှည်ကို မသိဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီမသည် “ပညာရှိရဟန်းဖြစ်သော အသျှင်အာနန္ဒာကို ‘သူငယ်’ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့် အသျှင်မဟာကဿပ မောင်းမဲဲသတတ်”ဟု ကြားသဖြင့် မနှစ်လိုသော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ “အသျှင်မဟာ ကဿပသည် အဘယ့်ကြောင့် သာသနာပြင်ပ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ ဖြစ်ပါလျက် ပညာရှိရဟန်းဖြစ်သော အသျှင် အာနန္ဒာကို ‘သူငယ်’ ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့် မောင်းမဲဲအပ်၏ဟု မှတ်ထင်ဘိသနည်း”ဟု မနှစ်လိုသော စကားကို ဆို၏။ အသျှင်မဟာကဿပသည် ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီမ ပြောဆိုသော စကားကို ကြားရကား အသျှင်အာနန္ဒာ အား “ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီမသည် မဆင်ခြင် မစဥ်းစားမူ၍ အဆောတလျင် ဆိုဘိ၏၊ ငါ့သျှင် ငါသည် ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်၍ ဖန်ရည်ဆိုးသော အဝတ်တို့ကို ဝတ်လျက် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင် သို့ ဝင်ရောက်ရဟန်းပြုသော အခါမှ စ၍ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူ သော ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖယ်ထား၍ တစ်ပါးသော သူကို ‘ဆရာ’ ဟူ၍ ညွှန်ကြားဖူး၏”ဟု မသိစဖူး။ ငါ့သျှင် ရှေးလူဖြစ်စဥ် အခါက ငါ့အား ဤအကြံသည် ဖြစ်ဖူး၏- “အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်၌ နေရခြင်းသည် ကျဥ်းမြောင်းလှ၏၊ ကိလေသာမြူထရာ လမ်းနှင့်တူ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်သည် လွင်ပြင်နှင့် တူ၏၊ အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်၌ နေသော သူသည် ဤမြတ်သော အကျင့်ကို စင်စစ် ပြည့်စုံစွာ စင်စစ် စင်ကြယ်စွာ ခရုသင်းပွတ်သစ်စနှင့် တူစွာ ကျင့်ရန် မလွယ်ကူ၊ ငါသည် ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်၍ ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်တို့ကို ဝတ်ပြီးလျှင် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံ ဖြစ်ဖူး၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါသည် တစ်ပါးသော အခါ၌ ပုဆိုးဟောင်းတို့ကို ဒုကုဋ် ပြု၍ လောက၌ ရဟန္တာဖြစ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရည်စူး၍ ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်ပြီး လျှင် ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်တို့ကို ဝတ်လျက် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုခဲဲ့၏။ ထိုငါသည် ဤသို့ ရဟန်းပြုလျက် ခရီးရှည်သွားသည် ရှိသော် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်နှင့် နာဠန္ဒမြို့၏ အကြား ဗဟုပုတ္တစေတီ၌ နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်၍ ငါ့အား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏- “ငါသည် ဆုံးမတတ်သူကို တွေ့မြင်လိုသည် ဖြစ်ခဲဲ့မူ ဤမြတ်စွာဘုရားကိုသာလျှင် စင်စစ် တွေ့မြင် ရာ၏၊ ငါသည် ကောင်းသော လာခြင်းရှိသူကို တွေ့မြင်လိုသည် ဖြစ်ခဲဲ့မူ ဤမြတ်စွာဘုရားကိုသာလျှင် စင်စစ် တွေ့မြင်ရာ၏၊ ငါသည် (အလုံးစုံသော တရားကို) ကိုယ်တိုင် သိသူကို တွေ့မြင်လိုသည် ဖြစ်ခဲဲ့မူ ဤမြတ်စွာဘုရားကိုသာလျှင် စင်စစ် တွေ့မြင်ရာ၏”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ထိုငါသည် ထိုအရပ်၌ပင်လျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်၍ မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ ဆရာပါတည်း၊ အကျွန်ုပ်သည်ကား တပည့် ဖြစ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ ဆရာပါတည်း၊ အကျွန်ုပ်သည်ကား တပည့် ဖြစ်ပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ဤသို့ လျှောက်သည်ရှိသော် ငါ့အား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏၊ “ကဿပ အကြင်သူသည် ဤသို့ အလုံးစုံသော စိတ်နှင့် ပြည့်စုံသော တပည့်ကို မသိပါဘဲဲလျက်လျှင် ငါ သိ၏ဟူ၍ မမြင်ပါဘဲဲလျက်လျှင် ငါ မြင်၏ဟူ၍ ဆိုမိငြားအံ့၊ ထိုသူ၏ ဦးခေါင်းသည် ပြတ်ကြွေကျရာ၏၊ ကဿပ ငါဘုရားသည်ကား သိတော်မူသော ကြောင့်သာလျှင် သိ၏၊ မြင်တော်မူသောကြောင့်သာလျှင် မြင်၏”ဟူ၍ ဆို၏။ ကဿပ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ သင်သည် “သီတင်းကြီး သီတင်းငယ် သီတင်းလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ငါ့အား ထက်သန်စွာသော ဟိရိဩတ္တပ္ပကို ရှေးရှုထင်သည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့ ကျင့်ရမည်။ ကဿပ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ သင်သည် ‘ကုသိုလ်နှင့် စပ်သော တရားအားလုံးကို နာအံ့၊ ထိုတရားအားလုံးကို အရိုအသေပြုကာ နှလုံးသွင်း၍ အလုံးစုံသော စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ဆောင်၍ နားစိုက် လျက် တရားကို နာအံ့”ဟူ၍ ဤသို့ ကျင့်ရမည်။ ကဿပ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ သင်သည် “သုခနှင့် တကွဖြစ်သော ကာယဂတာသတိသည် ငါ့အား မစွန့်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့ ကျင့်ရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင် ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့ကို ဤအဆုံးအမဖြင့် ဆုံးမပြီး၍ နေရာမှ ထလျက် ကြွတော်မူ၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် ခုနစ်ရက်သာလျှင် ကိလေသာနှင့် တကွဖြစ်လျက် ပြည်သူတို့ ဆွမ်းကို စား၏၊ ရှစ်ရက်မြောက်၌ အရဟတ္တဖိုလ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ထိုအခါ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် လမ်းမှ ဖဲဲခဲဲ့၍ တစ်ခုသော သစ်ပင်ရင်းသို့ ချဥ်းကပ်၏၊ ငါ့သျှင် ထိုအခါ၌ ငါသည် ပုဆိုးဟောင်းဒုကုဋ်သင်္ကန်းကို လေးခေါက်ခင်း၍ မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤနေရာ၌ ထိုင်တော်မူပါလော့၊ ယင်းသို့ ထိုင်ခြင်းသည် အကျွန်ုပ်အား ရှည်စွာသော ကာလပတ်လုံး အစီးအပွားရှိခြင်းငှါ ချမ်းသာခြင်းငှါ ဖြစ်ရာပါ၏”ဟု လျှောက်၏၊ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်တော်မူပြီးသော် ငါ့ကို “ကဿပ သင်၏ ဤပုဆိုးဟောင်းဒုကုဋ်သင်္ကန်းသည် နူးညံ့လှစွာ၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် သနားသမှု အကြောင်းပြု၍ အကျွန်ုပ်၏ ဤပုဆိုးဟောင်းဒုကုဋ်သင်္ကန်းကို အလှူခံ တော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)၊ ကဿပ သင်သည် ငါဘုရား၏ ဝတ်ရုံပြီးသော ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက် အပ်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကို ဆောင်နိုင်အံ့လောဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရား ဝတ်ရုံပြီးသော ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်အပ်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကို ဆောင်ပါအံ့ဟု လျှောက်၏၊ ငါ့သျှင် ထိုငါသည် ပုဆိုးဟောင်းဒုကုဋ်သင်္ကန်းကို မြတ်စွာဘုရားအား ကပ်လျက် ငါသည်ကား မြတ်စွာဘုရား ဝတ်ရုံပြီးသော ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်၏။ ငါ့သျှင် အကြင်သူကို ကောင်းစွာ ပြောဆိုလိုသူသည် “မြတ်စွာဘုရား၏ ရင်၌ ဖြစ်၍ ခံတွင်းတော်မှ ဖွားမြင်သော၊ တရားကြောင့် ဖြစ်၍ တရားသည် ဖန်ဆင်းအပ်သော၊ တရားအမွေခံဖြစ်သော သားတော် တည်း၊ မြတ်စွာဘုရား ဝတ်ရုံပြီးသော ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်အပ်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကို ခံယူအပ် ကုန်၏”ဟု ပြောဆိုရာ၏။ “မြတ်စွာဘုရား၏ ရင်၌ ဖြစ်၍ ခံတွင်းတော်မှ ဖွားမြင်သော၊ တရားကြောင့် ဖြစ်၍ တရားသည် ဖန်ဆင်းအပ်သော၊ တရားအမွေခံဖြစ်သော သားတော်တည်း၊ ထိုသားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ဝတ်ရုံပြီးသော ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်အပ်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကို ခံယူအပ်ကုန်၏”ဟု ကောင်းစွာ ပြောဆိုလိုသူသည် ငါ့ကို ဆိုရာ၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် အကြင်မျှလောက် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားရန် အလိုရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိ၍သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် “ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ , သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’, ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိ သော ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေ၏။ပ။ [အစဥ်အတိုင်း ဝင်စားအပ်သော သမာပတ်ကိုးပါး ,အဘိညာဥ်ငါးပါးတို့ကို ဤအတိုင်း ချဲဲ့၍ သိလေ]။ ငါ့သျှင် ငါသည်ကား အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါ မရှိသော လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုကာ ရောက်လျက် နေနိုင်၏။ အကြင်သူသည် ငါ၏ အဘိညာဥ်ခြောက်ပါးကို ဖုံးလွှမ်း အပ်၏ဟု မှတ်ထင်၏၊ ထိုသူသည် ခုနစ်တောင် , ခုနစ်တောင့်ထွာရှိသော ဆင်ကို ထမ်းရွက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်း အပ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီမသည် မြတ်သော အကျင့်မှ ရွေ့လျောလေ၏။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 16.11 1. Kassapa Robes At one time Venerable Mahākassapa was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Now at that time Venerable Ānanda was wandering in the Southern Hills together with a large Saṅgha of mendicants. And at that time thirty of Ānanda’s mendicant protégés resigned the training and returned to a lesser life. Most of them were youths. When Venerable Ānanda had wandered in the Southern Hills as long as he pleased, he set out for Rājagaha, to the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. He went up to Venerable Mahākassapa, bowed, and sat down to one side. Mahākassapa said to him: “Reverend Ānanda, for how many reasons did the Buddha lay down a rule against eating in groups of more than three among families?” “Sir, the Buddha laid down that rule for three reasons. For keeping difficult individuals in check and for the comfort of good-hearted mendicants. To prevent those of corrupt wishes from taking sides and dividing the Saṅgha. And out of consideration for families. These are the three reasons why the Buddha laid down that rule.” “So what then are you doing, wandering together with these junior mendicants? They don’t guard their sense doors, they eat too much, and they’re not committed to wakefulness. It’s like you’re wandering about wrecking crops and ruining families! Your following is falling away, Reverend Ānanda, and those just getting started are falling apart. Yet this boy knows no limit!” “Though there are grey hairs on my head, I still can’t escape being called a boy by Venerable Mahākassapa.” “It’s because you wander with these junior mendicants. … Your following is falling away, Reverend Ānanda, and those just getting started are falling apart. Yet this boy knows no limit!” The nun Thullanandā heard a rumor that the venerable Mahākassapa had rebuked the venerable Ānanda the Videhan sage by calling him a boy. She was upset and blurted out, “How can the venerable Mahākassapa, who formerly followed another religion, presume to rebuke the venerable Ānanda the Videhan sage by calling him a boy?” Mahākassapa heard Thullanandā say these words, and he said to Ānanda, “Indeed, Reverend Ānanda, the nun Thullanandā spoke rashly and without reflection. Since I shaved off my hair and beard, dressed in ocher robes, and went forth from the lay life to homelessness, I don’t recall dedicating myself to any other teacher apart from the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha. Formerly when I was still a layman, I thought: ‘Life at home is cramped and dirty, life gone forth is wide open. It’s not easy for someone living at home to lead the spiritual life utterly full and pure, like a polished shell. Why don’t I shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness?’ After some time I made an outer robe of patches and, in the name of the perfected ones in the world, I shaved off my hair and beard, dressed in ocher robes, and went forth from the lay life to homelessness. When I had gone forth, I traveled along the road between Rājagaha and Nāḷandā, where I saw the Buddha sitting at the Many Sons Shrine. Seeing him, I thought: ‘Were I ever to see a Teacher, it would be this Blessed One! Were I ever to see a Holy One, it would be this Blessed One! Were I ever to see a fully awakened Buddha, it would be this Blessed One!’ Then I bowed with my head to the Buddha’s feet and said: ‘Sir, the Buddha is my Teacher, I am his disciple! The Buddha is my Teacher, I am his disciple!’ The Buddha said to me, ‘Kassapa, if anyone was to say to such a wholehearted disciple that they know when they don’t know, or that they see when they don’t see, their head would explode. But Kassapa, when I say that I know I really do know; and when I say that I see I really do see. So you should train like this: “I will set up a keen sense of conscience and prudence for seniors, juniors, and those in the middle.” That’s how you should train. And you should train like this: “Whenever I hear a teaching connected with what’s skillful, I will pay attention, apply the mind, concentrate wholeheartedly, and actively listen to that teaching.” That’s how you should train. And you should train like this: “I will never neglect mindfulness of the body that is full of pleasure.” That’s how you should train.’ And when the Buddha had given me this advice he rose from his seat and left. For seven days I ate the nation’s almsfood as a debtor. On the eighth day I became enlightened. And then the Buddha left the road and went to the root of a certain tree. So I spread out my outer robe of patches folded in four and said to him, ‘Sir, sit here. That would be for my lasting welfare and happiness.’ The Buddha sat down on the seat spread out and said to me, ‘Kassapa, this outer robe of patches is soft.’ ‘Sir, please accept my outer robe of patches out of sympathy.’ ‘In that case, Kassapa, will you wear my worn-out hempen rag robe?’ ‘I will wear it, sir.’ And so I presented my outer robe of patches to the Buddha, and the Buddha presented me with his worn-out hempen rag robe. For if anyone should be rightly called the Buddha’s bosom son, born from his mouth, born of the teaching, created by the teaching, heir to the teaching, and receiver of his worn-out hempen rag robes, it’s me. Whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. … (The nine progressive meditations and the five insights should be told in full.) I have realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And I live having realized it with my own insight in this very life due to the ending of defilements. Reverend, you might as well think to hide a bull elephant that’s three or three and a half meters tall behind a palm leaf as to hide my six insights.” But the nun Thullanandā fell from the spiritual life.
၁၂။ ပရံမရဏသုတ္တံ
၁၅၅။ ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ စ မဟာကဿပေါ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ မဟာကဿပေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ။ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော ကဿပ, ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘အဗျာကတံ ခေါ ဧတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ကိံ ပနာဝုသော, န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အဗျာကတံ ဘဂဝတာ – ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော, ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘အဗျာကတံ ခေါ ဧတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ – ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ကိံ ပနာဝုသော, နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အဗျာကတံ ဘဂဝတာ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ။ ‘‘ကသ္မာ စေတံ, အာဝုသော, အဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ? ‘‘န ဟေတံ, အာဝုသော, အတ္ထသံဟိတံ နာဒိဗြဟ္မစရိယကံ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။ တသ္မာ တံ အဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ။
‘‘အထ ကိဉ္စရဟာဝုသော, ဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ? ‘‘ဣဒံ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ခေါ, အာဝုသော, ဗျာကတံ ဘဂဝတာ၊ အယံ ‘ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ဗျာကတံ ဘဂဝတာ၊ အယံ ‘ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ဗျာကတံ ဘဂဝတာ၊ အယံ ‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ။ ‘‘ကသ္မာ စေတံ, အာဝုသော, ဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ? ‘‘ဧတဉှိ, အာဝုသော, အတ္ထသံဟိတံ ဧတံ အာဒိဗြဟ္မစရိယကံ ဧတံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။ တသ္မာ တံ ဗျာကတံ ဘဂဝတာ’’တိ။ ဒွါဒသမံ။
၁၂-ပရံမရဏသုတ် ၁၅၅။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်မဟာကဿပနှင့် အသျှင်သာရိပုတ္တရာတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိ ပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ညချမ်းအခါ တစ်ပါး တည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထလျက် အသျှင်မဟာကဿပထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာကဿပနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်မဟာကဿပ့အား “ငါ့သျှင်ကဿပ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလော”ဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါ သည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေ သည်မှ နောက်၌ မဖြစ်သလော”။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍ ဤသို့လည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်သလော”။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော”။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍ ဤသို့လည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင် အဘယ့်ကြောင့် ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူပါသနည်းဟု မေးမြန်း၏။ ငါ့သျှင် ဤစကားသည် အကျိုး စီးပွားနှင့် မစပ်၊ မဂ်၏ ရှေ့အဖို့၌ ဖြစ်သော အကျင့်မျှလည်း မဟုတ်၊ ငြီးငွေ့ခြင်းငှါ မဖြစ်၊ တပ်ခြင်း ကင်းခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ရာဂချုပ်ခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ငြိမ်းအေးခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ မဖြစ်၊ နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြား တော်မမူ။ ငါ့သျှင် ထိုသို့ မဟောကြားခဲဲ့သည်ရှိသော် မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဟောတော်မူပါသနည်း။ ငါ့သျှင် “ဤသည်ကား ဆင်းရဲဲတည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ “ဤသည်ကား ဆင်းရဲဲ၏ ဖြစ် ပေါ်ကြောင်းတည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ “ဤသည်ကား ဆင်းရဲဲ ချုပ်ရာတည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ “ဤသည်ကား ဆင်းရဲဲချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်တည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏ဟု ပြောဆို၏။ ငါ့သျှင် အဘယ့်ကြောင့် ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟော ကြားတော်မူအပ်သနည်း။ ငါ့သျှင် ဤတရားသည်ကား အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်၏၊ ဤတရားသည်ကား မဂ်၏ အစဖြစ်သော မြတ်သော အကျင့်လည်း ဖြစ်၏၊ ဤတရားသည် ငြီးငွေ့ခြင်းငှါ ရာဂကင်းခြင်းငှါ ရာဂချုပ်ခြင်းငှါ ငြိမ်းအေးခြင်းငှါ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းငှါ ထိုးထွင်းသိခြင်းငှါ နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုတရားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏ဟု (ပြောဆို၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။
Linked Discourses 16.12 1. Kassapa The Realized One After Death At one time Venerable Mahākassapa and Venerable Sāriputta were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. Then in the late afternoon, Venerable Sāriputta came out of retreat, went to Venerable Mahākassapa, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Mahākassapa: “Reverend Kassapa, does a realized one still exist after death?” “Reverend, this has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one both still exist and no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “And why has this not been declared by the Buddha?” “Because it’s not beneficial or relevant to the fundamentals of the spiritual life. It doesn’t lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment. That’s why it has not been declared by the Buddha.” “So what now has been declared by the Buddha?” “‘This is suffering’ has been declared by the Buddha. ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’ has been declared by the Buddha.” “And why has this been declared by the Buddha?” “Because it’s beneficial and relevant to the fundamentals of the spiritual life. It leads to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment. That’s why it has been declared by the Buddha.”
၁၃။ သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကသုတ္တံ
၁၅၆။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော, ယေန ပုဗ္ဗေ အပ္ပတရာနိ စေဝ သိက္ခာပဒါနိ အဟေသုံ ဗဟုတရာ စ ဘိက္ခူ အညာယ သဏ္ဌဟိံသု? ကော ပန, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော, ယေနေတရဟိ ဗဟုတရာနိ စေဝ သိက္ခာပဒါနိ အပ္ပတရာ စ ဘိက္ခူ အညာယ သဏ္ဌဟန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝဉ္စေတံ, ကဿပ, ဟောတိ သတ္တေသု ဟာယမာနေသု သဒ္ဓမ္မေ အန္တရဓာယမာနေ, ဗဟုတရာနိ စေဝ သိက္ခာပဒါနိ ဟောန္တိ အပ္ပတရာ စ ဘိက္ခူ အညာယ သဏ္ဌဟန္တိ။ န တာဝ, ကဿပ, သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ ယာဝ န သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ယတော စ ခေါ, ကဿပ, သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အထ သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ’’။
‘‘သေယျထာပိ, ကဿပ, န တာဝ ဇာတရူပဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ ယာဝ န ဇာတရူပပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ယတော စ ခေါ, ကဿပ, ဇာတရူပပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အထ ဇာတရူပဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ကဿပ, န တာဝ သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ ယာဝ န သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ယတော စ ခေါ, ကဿပ, သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကံ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အထ သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ။
‘‘န ခေါ, ကဿပ, ပထဝီဓာတု သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေတိ, န အာပေါဓာတု သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေတိ, န တေဇောဓာတု သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေတိ, န ဝါယောဓာတု သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေတိ၊ အထ ခေါ ဣဓေဝ တေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ မောဃပုရိသာ ယေ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။ သေယျထာပိ, ကဿပ, နာဝါ အာဒိကေနေဝ ဩပိလဝတိ၊ န ခေါ, ကဿပ, ဧဝံ သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဟောတိ။
‘‘ပဉ္စ ခေါမေ, ကဿပ, ဩက္ကမနိယာ ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မဿ သမ္မောသာယ အန္တရဓာနာယ သံဝတ္တန္တိ။ ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ, ကဿပ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, ဓမ္မေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, သံဃေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, သိက္ခာယ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, သမာဓိသ္မိံ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ – ဣမေ ခေါ, ကဿပ, ပဉ္စ ဩက္ကမနိယာ ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မဿ သမ္မောသာယ အန္တရဓာနာယ သံဝတ္တန္တိ။
‘‘ပဉ္စ ခေါမေ, ကဿပ, ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မဿ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ အနန္တရဓာနာယ သံဝတ္တန္တိ။ ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ, ကဿပ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, ဓမ္မေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, သံဃေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, သိက္ခာယ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, သမာဓိသ္မိံ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ – ဣမေ ခေါ, ကဿပ, ပဉ္စ ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မဿ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ အနန္တရဓာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ။ တေရသမံ။
ကဿပသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
သန္တုဋ္ဌဉ္စ အနောတ္တပ္ပီ, စန္ဒူပမံ ကုလူပကံ၊
ဇိဏ္ဏံ တယော စ ဩဝါဒါ, ဈာနာဘိညာ ဥပဿယံ၊
စီဝရံ ပရံမရဏံ, သဒ္ဓမ္မပ္ပတိရူပကန္တိ။
၁၃-သဒ္ဓမ္မပ္ပဋိရူပကသုတ် ၁၅၆။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာ ကဿပသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ပြီး သော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား ရှေးက သိက္ခာပုဒ်တို့သည် အလွန် နည်းလှသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ များကုန်သော ရဟန်းတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏၊ အကြောင်း အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အသျှင်ဘုရား ယခုအခါ၌ သိက္ခာပုဒ်တို့သည် အလွန်များသည်သာ လျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ အလွန်နည်းသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏၊ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ကဿပ ထိုအရာသည် ဤသို့ ဖြစ်၏၊ သတ္တဝါတို့ ဆုတ်ယုတ်ကုန်သည်ရှိသော် သူတော်ကောင်း တရား ကွယ်သည်ရှိသော် သိက္ခာပုဒ်တို့သည် အလွန်များသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ အလွန်နည်းသည်သာ လျှင် ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည်လည်း အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏။ ကဿပ အကြင်မျှလောက်ကာလ ပတ်လုံး လောက၌ တရားအတုအယောင် မဖြစ်ပေါ်လာသေး၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး သူတော် ကောင်းတရား မကွယ်သေး၊ ကဿပ အကြင်အခါ၌ကား လောက၌ သူတော်ကောင်းတရာ့းအတုအယောင် သည် ဖြစ်ပေါ်၏၊ ထိုအခါ၌ သူတော်ကောင်းတရား ကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ကဿပ ဥပမာသော်ကား အကြင်မျှလောက်ကာလပတ်လုံး လောက၌ ရွှေတုသည် မဖြစ်ပေါ်သေး၊ ထိုမျှလောက်ကာလပတ်လုံး ရွှေစစ် မကွယ်သေး၊ ကဿပ အကြင်အခါ လောက၌ ရွှေတုသည် ဖြစ်ပေါ်၏၊ ထိုအခါ၌ ရွှေစစ်၏ ကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ကဿပ ဤအတူသာလျှင် အကြင်မျှလောက်ကာလပတ်လုံး လောက၌ သူတော်ကောင်းတရား အတုအယောင်သည် မဖြစ်ပေါ်သေး၊ ထိုမျှလောက်ကာလပတ်လုံး သူတော် ကောင်းတရား မကွယ်သေး၊ ကဿပ အကြင်အခါ လောက၌ သူတော်ကောင်းတရား အတုအယောင်သည် ဖြစ်ပေါ်၏၊ ထိုအခါ၌ သူတော်ကောင်းတရား၏ ကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ကဿပ ပထဝီဓာတ်သည် သူတော်ကောင်းတရားကို မကွယ်ပျောက်စေနိုင်၊ အာပေါဓာတ်သည် သူတော်ကောင်းတရားကို မကွယ်ပျောက်စေနိုင်၊ တေဇောဓာတ်သည် သူတော်ကောင်းတရားကို မကွယ် ပျောက်စေနိုင်၊ ဝါယောဓာတ်သည် သူတော်ကောင်းတရားကို မကွယ်ပျောက်စေနိုင်၊ စင်စစ်သော်ကား အကြင်ယောကျာ်းတို့သည် ဤသူတော်ကောင်းတရားကို ကွယ်စေကုန်၏၊ မဂ်ဖိုလ်မှ အချည်း နှီးဖြစ်ကုန်သော ထိုယောကျာ်းတို့သည် ဤသာသနာတော်၌သာ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏၊ “လှေသည် ဝန်ကို ယူဆောင်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် နစ်မြုပ်ရသကဲဲ့သို့” ကဿပ ဤအတူသာလျှင် သူတော်ကောင်းတရား၏ ကွယ်ခြင်းသည် မဖြစ်။ ကဿပ အောက်သို့ သက်စေတတ်ကုန်သော ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား မှေးမှိန်ခြင်းငှါ ကွယ်ပျောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကဿပ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းယောကျာ်း ရဟန်းမိန်းမ ဥပါသကာယောကျာ်း ဥပါသကာမိန်းမတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၌ မရိုသေ, မတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ တရားတော်၌ မရိုသေ, မတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သံဃာတော်၌ မရိုသေ, မတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ အကျင့်သိက္ခာ၌ မရိုသေ, မတုပ်ဝပ်ကုန် သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သမာဓိ၌ မရိုသေ, မတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ ကဿပ အောက်သို့ သက်စေတတ်ကုန်သော ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား မှေးမှိန်ခြင်းငှါ ကွယ်ပျောက်ခြင်း ငှါ ဖြစ်ကုန်၏။ ကဿပ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်ခြင်းငှါ မမှေးမှိန်ခြင်းငှါ မကွယ် ပျောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကဿပ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းယောကျာ်း ရဟန်းမိန်းမ ဥပါသကာယောကျာ်း ဥပါသကာမိန်းမတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ တရားတော်၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သံဃာတော်၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ အကျင့်သိက္ခာ၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သမာဓိ၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန် သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ ကဿပ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်ခြင်းငှါ မမှေးမှိန်ခြင်းငှါ မကွယ်ပျောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။ ကဿပသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 16.13 1. Kassapa The Counterfeit of the True Teaching So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then Venerable Mahākassapa went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “What is the cause, sir, what is the reason why there used to be fewer training rules but more enlightened mendicants? And what is the cause, what is the reason why these days there are more training rules and fewer enlightened mendicants?” “That’s how it is, Kassapa. When sentient beings are in decline and the true teaching is disappearing there are more training rules and fewer enlightened mendicants. The true teaching doesn’t disappear as long as the counterfeit of the true teaching hasn’t appeared in the world. But when the counterfeit of the true teaching appears in the world then the true teaching disappears. It’s like native gold, which doesn’t disappear as long as counterfeit gold hasn’t appeared in the world. But when counterfeit gold appears in the world then native gold disappears. In the same way, the true teaching doesn’t disappear as long as the counterfeit of the true teaching hasn’t appeared in the world. But when the counterfeit of the true teaching appears in the world then the true teaching disappears. It’s not the elements of earth, water, fire, or air that make the true teaching disappear. Rather, it’s the futile people who appear right here that make the true teaching disappear. The true teaching doesn’t disappear like a ship that sinks all at once. There are five detrimental things that lead to the decline and disappearance of the true teaching. What five? It’s when the monks, nuns, laymen, and laywomen lack respect and reverence for the Teacher, the teaching, the Saṅgha, the training, and immersion. These five detrimental things lead to the decline and disappearance of the true teaching. There are five things that lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. What five? It’s when the monks, nuns, laymen, and laywomen maintain respect and reverence for the Teacher, the teaching, the Saṅgha, the training, and immersion. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching.” The Linked Discourses with Kassapa are complete.
၆။ လာဘသက္ကာရသံယုတ္တံ
၁။ ပဌမဝဂ္ဂေါ
၁။ ဒါရုဏသုတ္တံ
၁၅၇။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ။ ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိဿာမ, န စ နော ဥပ္ပန္နော လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဌမံ။
၆-လာဘသက္ကာရသံယုတ် ၁-ပဌမဝဂ် ၁-ဒါရုဏသုတ် ၁၅၇။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ် သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏၊ “အသျှင်ဘုရား”ဟူ၍ ထိုရဟန်းတို့သည့်မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်ကြားလျှောက်ထားကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ဤသို့ ကျင့်ရမည်- “ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောကို စွန့်ကုန်အံ့၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည်လည်း ငါတို့၏ ကုသိုလ် စိတ်ကို သိမ်းကျုံးယူငင်၍ မတည်နိုင်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်
Linked Discourses 17.1 Chapter One Grim So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There the Buddha addressed the mendicants, “Mendicants!” “Venerable sir,” they replied. The Buddha said this: “Possessions, honor, and popularity are grim, bitter, and harsh. They’re an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. So you should train like this: ‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’ That’s how you should train.”
၂။ ဗဠိသသုတ္တံ
၁၅၈။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဗာဠိသိကော အာမိသဂတံ ဗဠိသံ ဂမ္ဘီရေ ဥဒကရဟဒေ ပက္ခိပေယျ။ တမေနံ အညတရော အာမိသစက္ခု မစ္ဆော ဂိလေယျ။ ဧဝဉှိ သော, ဘိက္ခဝေ, မစ္ဆော ဂိလဗဠိသော ဗာဠိသိကဿ အနယံ အာပန္နော ဗျသနံ အာပန္နော ယထာကာမကရဏီယော ဗာဠိသိကဿ’’။
‘‘ဗာဠိသိကောတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာရဿေတံ ပါပိမတော အဓိဝစနံ။ ဗဠိသန္တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကဿေတံ အဓိဝစနံ။ ယော ဟိ ကောစိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဿာဒေတိ နိကာမေတိ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိလဗဠိသော မာရဿ အနယံ အာပန္နော ဗျသနံ အာပန္နော ယထာကာမကရဏီယော ပါပိမတော။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိဿာမ, န စ နော ဥပ္ပန္နော လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ဗဠိသသုတ် ၁၅၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက် မြက်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြု တတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား တံငါသည်သည် အစာတပ်သော ငါးမျှားချိတ်ကို နက်သော ရေအိုင်၌ ပစ်ချရာ၏၊ အစာကို မြင်သော ငါးသည် ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုရာ၏၊ ရဟန်းတို့ တံငါသည်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုမိသော ထိုငါးသည် ဆင်းရဲခြင်း , ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်၏၊ တံငါသည်၏ အလိုရှိတိုင်း ပြုနိုင်သည့် အဖြစ်သို့ ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ “တံငါသည်”ဟူသော ဤအမည်သည် ယုတ်ညံ့သော ကိလေသာမာရ်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ငါးမျှားချိတ်”ဟူသော ဤအမည်သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောကို သာယာသူ အလိုရှိသူ မည်သည့် ရဟန်းကို မဆို “ကိလေသာမာရ်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုသည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သူ , ယုတ်မာသော ကိလေသာမာရ်၏ အလိုရှိတိုင်း ပြုနိုင်သည့် အဖြစ်သို့ ရောက်သူ ရဟန်း”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ စင်စစ်လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဤသို့ ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ဤသို့ ကျင့်ရမည် - “ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်စောကို စွန့်ကုန်အံ့၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ငါတို့၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံးယူငင်၍ မတည်နိုင်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.2 Chapter One A Hook At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim, bitter, and harsh. They’re an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. Suppose an angler was to cast a baited hook into a deep lake. Seeing the bait, a fish would swallow it. And so the fish that swallowed the hook would meet with tragedy and disaster, and the angler can do what he wants with it. ‘Angler’ is a term for Māra the Wicked. ‘Hook’ is a term for possessions, honor, and popularity. Whoever enjoys and likes arisen possessions, honor, and popularity is called a mendicant who has swallowed Māra’s hook. They’ve met with tragedy and disaster, and the Wicked One can do with them what he wants. So grim are possessions, honor, and popularity—bitter and harsh, an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. So you should train like this: ‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’ That’s how you should train.”
၃။ ကုမ္မသုတ္တံ
၁၅၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ ဥဒကရဟဒေ မဟာကုမ္မကုလံ စိရနိဝါသိ အဟောသိ။ အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတရော ကုမ္မော အညတရံ ကုမ္မံ ဧတဒဝေါစ – ‘မာ ခေါ တွံ, တာတ ကုမ္မ, ဧတံ ပဒေသံ အဂမာသီ’တိ။ အဂမာသိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သော ကုမ္မော တံ ပဒေသံ။ တမေနံ လုဒ္ဒေါ ပပတာယ ဝိဇ္ဈိ။ အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သော ကုမ္မော ယေန သော ကုမ္မော တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သော ကုမ္မော တံ ကုမ္မံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသွာန တံ ကုမ္မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိ တွံ, တာတ ကုမ္မ, န တံ ပဒေသံ အဂမာသီ’တိ? ‘အဂမာသိံ ခွါဟံ, တာတ ကုမ္မ, တံ ပဒေသ’န္တိ။ ‘ကစ္စိ ပနာသိ, တာတ ကုမ္မ, အက္ခတော အနုပဟတော’တိ? ‘အက္ခတော ခေါမှိ, တာတ ကုမ္မ, အနုပဟတော, အတ္ထိ စ မေ ဣဒံ သုတ္တကံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓ’န္တိ။ ‘တဂ္ဃသိ, တာတ ကုမ္မ, ခတော, တဂ္ဃ ဥပဟတော။ ဧတေန ဟိ တေ, တာတ ကုမ္မ, သုတ္တကေန ပိတရော စ ပိတာမဟာ စ အနယံ အာပန္နာ ဗျသနံ အာပန္နာ။ ဂစ္ဆ ဒါနိ တွံ, တာတ ကုမ္မ, န ဒါနိ တွံ အမှာက’’’န္တိ။
‘‘လုဒ္ဒေါတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာရဿေတံ ပါပိမတော အဓိဝစနံ။ ပပတာတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကဿေတံ အဓိဝစနံ။ သုတ္တကန္တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒိရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ။ ယော ဟိ ကောစိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဿာဒေတိ နိကာမေတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိဒ္ဓေါ ပပတာယ [ဘိက္ခု ပပတာယ (သျာ။ ကံ။), ဘိက္ခု ဝိဒ္ဓေါ ပပတာယ (?)] အနယံ အာပန္နော ဗျသနံ အာပန္နော ယထာကာမကရဏီယော ပါပိမတော။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ တတိယံ။
၃-ကုမ္မသုတ် ၁၅၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသည်ကား တစ်ခုသော ရေအိုင်၌ လိပ်ကြီးမျိုးသည် ကြာမြင့်စွာ နေလေ့ရှိ၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ၌ လိပ်တစ်ကောင်သည် လိပ်တစ်ကောင်အား “အမောင် လိပ် သင်သည် ထိုအရပ်သို့ မသွားလင့်”ဟု ဆို၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုလိပ်သည် ထိုအရပ်သို့ သွားသည်သာ လျှင်တည်း၊ ထိုသွားသော လိပ်ကို မုဆိုးသည် ကြိုးရှည်ရှည် တပ်ထားသော မှိန်းဖြင့် ထိုးပစ်လိုက်၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ လိပ်သည် ထိုဆုံးမသော လိပ်ထံသို့ ချဥ်းကပ်လာ၏၊ ထိုဆုံးမသော လိပ်သည် ထို အထိုးခံရသော လိပ်လာသည်ကို အဝေးမှ မြင်လျှင် “အမောင်လိပ် အသို့နည်း၊ သင်သည် ထိုအရပ်သို့ သွားခဲ့ပြီလော”ဟု ဆို၏၊ အမောင်လိပ် ငါသည် ထိုအရပ်သို့ သွားခဲ့မိ၏၊ အမောင်လိပ် အသို့နည်း၊ သင်သည် အထိုးမခံရ အသတ်မခံရသလော၊ အမောင်လိပ် အထိုးမခံရ အသတ်မခံရပါ၊ သို့သော်လည့်းငါ၏ နောက်မှ နောက်မှ အစဥ်လိုက်သော ဤကြိုးငယ်သည် ရှိပါသည်ဟု ဆို၏၊ အမောင်လိပ် စင်စစ် သင့်ကို မှိန်းဖြင့် ထိုးမိ၏၊ စင်စစ် အသတ်ခံရ၏၊ အမောင်လိပ် ဤကြိုးဖြင့် သင်၏ အဖတို့သည်လည်းကောင်း၊ အဖိုးတို့သည်လည်းကောင်း ဆင်းရဲခြင်း , ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ကုန်၏၊ အမောင်လိပ် ယခုပင် သင် သွားလော့၊ ယခုအခါ သင်သည် ငါတို့၏ အပေါင်းအဖော် မဟုတ်တော့ပြီဟု ဆို၏။ ရဟန်းတို့ “မုဆိုး”ဟူသော ဤအမည်သည် ယုတ်မာသော ကိလေသာမာရ်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ကြိုးရှည်ရှည် တပ်ထားသော မှိန်း”ဟူသော ဤအမည်သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစော၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ကြိုး”ဟူသော ဤအမည်သည် နှစ်သက်စွဲမက်ခြင်း ‘နန္ဒီရာဂ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောကို သာယာသူ အလိုရှိသူ မည်သည့် ရဟန်းကို မဆို “ကြိုးရှည်ရှည် တပ်ထားသော မှိန်းဖြင့် စူးဝင်သည် ဖြစ်၍ ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သူ , ယုတ်မာသော ကိလေသာမာရ်၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုခံရသူ ရဟန်း”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.3 Chapter One A Turtle At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Once upon a time, in a certain lake there was a large family of turtles that had lived there for a long time. Then one of the turtles said to another, ‘My dear turtle, don’t you go to that place.’ But that turtle did go to that place, and a hunter pierced her with a harpoon. Then that turtle went back to the other turtle. When the other turtle saw her coming off in the distance, he said, ‘My dear turtle, I hope you didn’t go to that place!’ ‘I did.’ ‘But my dear turtle, I hope you’re not hurt or injured!’ ‘I’m not hurt or injured. But this cord keeps dragging behind me.’ ‘Indeed, my dear turtle, you’re hurt and injured! Your father and grandfather met with tragedy and disaster because of such a cord. Go now, you are no longer one of us.’ ‘Hunter’ is a term for Māra the Wicked. ‘Harpoon’ is a term for possessions, honor, and popularity. ‘Cord’ is a term for greed and relishing. Whoever enjoys and likes arisen possessions, honor, and popularity is called a mendicant who has been pierced with a harpoon. They’ve met with tragedy and disaster, and the Wicked One can do with them what he wants. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၄။ ဒီဃလောမိကသုတ္တံ
၁၆၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒီဃလောမိကာ ဧဠကာ ကဏ္ဋကဂဟနံ ပဝိသေယျ။ သာ တတြ တတြ သဇ္ဇေယျ, တတြ တတြ ဂယှေယျ [ဂစ္ဆေယျ (သီ။), ဂဏှေယျ (သျာ။ ကံ။ ပီ။ က။)], တတြ တတြ ဗဇ္ဈေယျ, တတြ တတြ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျ။ ‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ။ သော တတြ တတြ သဇ္ဇတိ, တတြ တတြ ဂယှတိ, တတြ တတြ ဗဇ္ဈတိ, တတြ တတြ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’’န္တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-ဒိဃလောမိကသုတ် ၁၆၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ရှည်သော အမွေးရှိသော သိုးသည် ဆူးချုံသို့ ဝင်ရာ၏၊ ထိုသိုးသည် ထိုထိုအရပ်၌ ငြိရာ၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ စွဲယူရာ၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ နှောင်ဖွဲ့ရာ၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော ရဟန်းသည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နံနက်အခါ၌ ကောင်းစွာ ဝတ်ရုံလျက် သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်၏။ ထိုရဟန်းသည် ထိုထိုအရပ်၌ ကပ်ငြိ၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ စွဲယူ၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ နှောင်ဖွဲ့၏၊ ထိုထိုအရပ်၌ ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 17.4 Chapter One A Fleecy Sheep At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Suppose a fleecy sheep was to enter a briar patch. She’d get caught, snagged, and trapped at every turn, coming to ruin. In the same way, take a certain mendicant whose mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. They robe up in the morning and, taking their bowl and robe, enter the village or town for alms. They get caught, snagged, and trapped at every turn, coming to ruin. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၅။ မီဠှကသုတ္တံ
၁၆၁။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မီဠှကာ ဂူထာဒီ ဂူထပူရာ ပုဏ္ဏာ ဂူထဿ။ ပုရတော စဿ မဟာဂူထပုဉ္ဇော။ သာ တေန အညာ မီဠှကာ အတိမညေယျ – ‘အဟမှိ ဂူထာဒီ ဂူထပူရာ ပုဏ္ဏာ ဂူထဿ, ပုရတော စ မျာယံ မဟာဂူထပုဉ္ဇော’တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ။ သော တတ္ထ ဘုတ္တာဝီ စ ဟောတိ ယာဝဒတ္ထော, နိမန္တိတော စ သွာတနာယ, ပိဏ္ဍပါတော စဿ ပူရော။ သော အာရာမံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုဂဏဿ မဇ္ဈေ ဝိကတ္ထတိ – ‘ဘုတ္တာဝီ စမှိ ယာဝဒတ္ထော, နိမန္တိတော စမှိ သွာတနာယ, ပိဏ္ဍပါတော စ မျာယံ ပူရော, လာဘီ စမှိ စီဝရ-ပိဏ္ဍပါတ-သေနာသန-ဂိလာနပ္ပစ္စယ-ဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ, ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ အပ္ပပုညာ အပ္ပေသက္ခာ န လာဘိနော စီဝရ-ပိဏ္ဍပါတသေနာသန-ဂိလာနပ္ပစ္စယ-ဘေသဇ္ဇ-ပရိက္ခာရာန’န္တိ။ သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော အညေ ပေသလေ ဘိက္ခူ အတိမညတိ။ တဉှိ တဿ, ဘိက္ခဝေ, မောဃပုရိသဿ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-မီဠှကသုတ် ၁၆၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကျင်ကြီးကို စားသော မစင်ပိုးသည် ကျင်ကြီးဖြင့် ပြည့်နှက်၏၊ ထိုပိုး၏ ရှေ့မှာလည်း ကျင်ကြီးပုံကြီးသည် ရှိ၏၊ ထိုကျင်ကြီးစားသော မစင်ပိုးသည် ထိုကျင်ကြီးဖြင့် တစ်ပါးသော မစင်ပိုးတို့ကို “ငါသည် ကျင်ကြီးကို စား၏၊ ကျင်ကြီးဖြင့် ပြည့်နှက်၏၊ ငါ၏ ရှေ့မှာလည်း ကျင်ကြီးပုံကြီးသည် ရှိ၏”ဟု မထီမဲ့မြင်ပြုရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော ရဟန်းသည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နံနက်အခါ၌ ကောင်းစွာ ဝတ်ရုံလျက် သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်၏၊ ထို ရဟန်းသည် ထိုရွာ၌ အလိုရှိတိုင်း ဆွမ်းစားပြီးသည်လည်း ဖြစ်၏၊ နက်ဖြန် စားရန်အလို့ငှါ ဖိတ်ထား သော ဆွမ်းသည်လည်း ရှိ၏၊ ထိုရဟန်းအား သပိတ်ပြည့်သော ဆွမ်းလည်း ရှိ၏၊ ကျောင်းအရံသို့့သွား၍ ရဟန်းအပေါင်းအလယ်၌ ကြုံးဝါး၏ - “ငါသည် ဆွမ်းကို အလိုရှိတိုင်း စားပြီးပြီ၊ နက်ဖြန် စားရန်အလို့ငှါ ဖိတ်ထားသော ဆွမ်းလည်း ရှိသေး၏၊ ငါ့အား သပိတ်ပြည့်သော ဆွမ်းလည်း ရှိ၏၊ သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ သူနာတို့၏ အထောက်အပံ့ ဆေး အသုံးအဆောင်တို့ကိုလည်း ရ၏၊ တစ်ပါးကုန်သော ဤရဟန်းတို့သည်ကား နည်းသော ဘုန်းကံရှိကုန်၏၊ နည်းသော တန်ခိုးရှိကုန်၏၊ သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ သူနာတို့၏ အထောက်အပံ့ ဆေး အသုံးအဆောင်တို့ကိုလည်း မရကုန်”ဟု ကြုံးဝါး၏၊ ထိုရဟန်းသည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်း ကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သီလရှိကုန်သော အခြားရဟန်းတို့ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုသို့မှတ်ထင်ခြင်းသည် ထိုမဂ်ဖိုလ်မှ အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်းအား ရှည်စွာသော နေ့ညဥ့်တို့ ပတ်လုံး အစီးအပွား မရှိခြင်းငှါ ဆင်းရဲခြင်းငှါ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 17.5 Chapter One A Dung Beetle At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Suppose there was a dung-eating beetle full of dung, stuffed with dung, and before her was a big pile of dung. She’d look down on other beetles, thinking: ‘For I am a dung-eating beetle full of dung, stuffed with dung, and before me is a big pile of dung.’ In the same way, take a certain mendicant whose mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. They robe up in the morning and, taking their bowl and robe, enter the village or town for alms. There they eat as much as they like, get invited back tomorrow, and have plenty of almsfood. When they get back to the monastery, they boast in the middle of a group of mendicants: ‘I ate as much as I liked, got invited back tomorrow, and had plenty of almsfood. I get robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. But these other mendicants have little merit or significance, so they don’t get these things.’ With a mind overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity, they look down on other good-hearted mendicants. This will be for their lasting harm and suffering. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၆။ အသနိသုတ္တံ
၁၆၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ [ဥပရိ တတိယဝဂ္ဂေ တတိယစတုတ္ထသုတ္တေသု ‘‘မာ စ ခေါ တွံ တာတ သေခံ… အနုပါပုဏာတူ’’တိ အာဂတံ။ တေန နယေန ဣဓာပိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော။ ဧတ္ထ ဟိ ကိံ သဒ္ဒေန ပဋိက္ခေပတ္ထောပိ သက္ကာ ဉာတုံ, ယထာ ‘‘သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျ’’န္တိ။ တသ္မာ ကံ… အာဂစ္ဆတူတိ ဧတ္ထ ကမပိ… မာ အာဂစ္ဆတူတိ စ, ကံ သေခံ… အနုပါပုဏာတူတိ ဧတ္ထ ကမပိ သေခံ… မာ ပါပုဏာတူတိ စ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။ အဋ္ဌကထာဋီကာသု စ အယမေဝတ္ထော ဉာပိတော] ကံ, ဘိက္ခဝေ, အသနိဝိစက္ကံ အာဂစ္ဆတု [ဥပရိ တတိယဝဂ္ဂေ တရိယစတုတ္ထသုတ္တေသု ‘‘မာ စ ခေါ တွံ တာတ သေခံ… အနုပါပုဏာတူ’’တိ အာဂတံ။ တေန နယေန ဣဓာပိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော။ ဧတ္ထ ဟိ ကိံ သဒ္ဒေန ပဋိက္ခေပတ္ထောပိ သက္ကာ ဉာတုံ, ယထာ ‘‘သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျ’’န္တိ။ တသ္မာ ကံ… အာဂစ္ဆတူတိ ဧတ္ထ ကမပိ… မာ အာဂစ္ဆတူတိစ, တံ သေခံ… အနုပါပုဏာတူတိ ဧတ္ထ ကမပိ သေခံ… မာ ပါပုဏာတူတိ စ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။ အဋ္ဌကထာဋီကာသု စ အယမေဝတ္ထော ဉာပိတော], သေခံ [အသနိဝိစက္ကံ, တံ သေခံ (ပီ။ က။), အသနိဝိစက္ကံ, သေခံ (သျာ။ ကံ။), အသနိဝိစက္ကံ အာဂစ္ဆတု, ကံ သေခံ (?)] အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတု’’ [အနုပါပုဏာတိ (ပီ။ က။)]။
‘‘အသနိဝိစက္ကန္တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကဿေတံ အဓိဝစနံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-အသနိသုတ် ၁၆၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို မိုးကြိုးစက်သည် ကျရောက်နိုင်သနည်း၊ အရဟတ္တမဂ်သို့ မရောက်သေးသော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်ကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အစဥ် ကျရောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ “မိုးကြိုးစက်”ဟူသော ဤအမည်သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ အမည် တည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 17.6 Chapter One A Bolt of Lightning At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Let forked lightning fall on whom? Let possessions, honor, and popularity come to a trainee who has not achieved their heart’s desire. ‘Forked lightning’ is a term for possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၇။ ဒိဒ္ဓသုတ္တံ
၁၆၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ ကံ, ဘိက္ခဝေ, ဒိဒ္ဓဂတေန ဝိသလ္လေန သလ္လေန [ဒိဋ္ဌိဂတေန ဝိသလ္လေန (က။ သီ။), ဒိဋ္ဌိဂတေန သလ္လေန (သျာ။ ကံ။), ဒိဋ္ဌိဂတေန ဝိသလ္လေန သလ္လေန (က။), ဒိဋ္ဌဂတေန ဝိသလ္လေန သလ္လေန (ပီ။)] ဝိဇ္ဈတု, သေခံ [ဝိဇ္ဈတု, တံ သေခံ (သီ။), ဝိဇ္ဈတိ, တံ သေခံ (ပီ။ က။)] အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတု’’ [အနုပါပုဏာတိ (ပီ။ က။)]။
‘‘သလ္လန္တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကဿေတံ အဓိဝစနံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ သတ္တမံ။
၇-ဒိဒ္ဓသုတ် ၁၆၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို အဆိပ်လိမ်းကျံထားသော အဆိပ်လူးမြားဖြင့် စူးဝင်သနည်း၊ အရဟတ္တမဂ်သို့ မရောက်သေးသော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်ကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် အစဥ်ကျရောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ “မြား”ဟူသော ဤအမည်သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ အမည်တည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်
Linked Discourses 17.7 Chapter One A Poisoned Arrow At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Let whom be pierced by a poisoned arrow? Let possessions, honor, and popularity come to a trainee who has not achieved their heart’s desire. ‘Arrow’ is a term for possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၈။ သိင်္ဂါလသုတ္တံ
၁၆၄။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ အဿုတ္ထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ဇရသိင်္ဂါလဿ [သိင်္ဂါလဿ (က။), ဇရသိဂါလဿ (သီ။ သျာ။ ကံ။)] ဝဿမာနဿာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇရသိင်္ဂါလော ဥက္ကဏ္ဍကေန [ဥက္ကဏ္ဍကေန (သီ။), ဥက္ကဏ္ဏကေန (သျာ။ ကံ။ ပီ။)] နာမ ရောဂဇာတေန ဖုဋ္ဌော နေဝ ဗိလဂတော ရမတိ, န ရုက္ခမူလဂတော ရမတိ, န အဇ္ဈောကာသဂတော ရမတိ၊ ယေန ယေန ဂစ္ဆတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ တိဋ္ဌတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိသီဒတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော နေဝ သုညာဂါရဂတော ရမတိ, န ရုက္ခမူလဂတော ရမတိ, န အဇ္ဈောကာသဂတော ရမတိ၊ ယေန ယေန ဂစ္ဆတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ တိဋ္ဌတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိသီဒတိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-သိင်္ဂါလသုတ် ၁၆၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ညဥ့်၏ မိုးသောက်ချိန်၌ ညည်းညူသော မြေခွေးအို၏ အသံကို ကြားဖူးကြကုန်၏လော၊ အသျှင်ဘုရား ကြားဖူးပါကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုမြေခွေးအိုသည် ဥက္ကဏ္ဍကအမည် ရှိသော ဝဲနာရောဂါဖြင့် တွေ့ထိအပ်သည်ဖြစ်၍ တွင်းသို့ ရောက်သော်လည်း မမွေ့လျော်၊ သစ်ပင်းရင်းသို့ ရောက်သော်လည်း မမွေ့လျော်၊ လွင်တီးခေါင်သို့ ရောက်သော်လည့်းမမွေ့လျော်၊ သွားလေရာရာ ရပ်လေ ရာရာ ထိုင်လေရာရာ အိပ်လေရာရာ အရပ်တိုင်း၌ ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော ရဟန်းသည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်ရကား ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ရောက်သော်လည်း မမွေ့လျော်၊ သစ်ပင်းရင်းသို့ ရောက်သော်လည်း မမွေ့လျော်၊ လွင်တီးခေါင်သို့ ရောက်သော်လည်း မမွေ့လျော်၊ သွားလေရာရာ ရပ်လေရာရာ ထိုင်လေရာရာ အိပ်လေရာရာ အရပ်တိုင်း၌ အကျိုးမဲ့ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်
Linked Discourses 17.8 Chapter One A Jackal At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Mendicants, did you hear an old jackal howling at the crack of dawn?” “Yes, sir.” “That old jackal has the disease called mange. He’s not happy in his den, or at the root of a tree, or out in the open. Wherever he goes, stands, sits, or lies down he meets with tragedy and disaster. In the same way, take a certain mendicant whose mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. They’re not happy in an empty hut, at the root of a tree, or out in the open. Wherever they go, stand, sit, or lie down they meet with tragedy and disaster. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၉။ ဝေရမ္ဘသုတ္တံ
၁၆၅။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ ဥပရိ, ဘိက္ခဝေ, အာကာသေ ဝေရမ္ဘာ [ဝေရမ္ဗာ (သီ။ ပီ။)] နာမ ဝါတာ ဝါယန္တိ။ တတ္ထ ယော ပက္ခီ ဂစ္ဆတိ တမေနံ ဝေရမ္ဘာ ဝါတာ ခိပန္တိ။ တဿ ဝေရမ္ဘဝါတက္ခိတ္တဿ အညေနေဝ ပါဒါ ဂစ္ဆန္တိ, အညေန ပက္ခာ ဂစ္ဆန္တိ, အညေန သီသံ ဂစ္ဆတိ, အညေန ကာယော ဂစ္ဆတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ အရက္ခိတေနေဝ ကာယေန အရက္ခိတာယ ဝါစာယ အရက္ခိတေန စိတ္တေန, အနုပဋ္ဌိတာယ သတိယာ, အသံဝုတေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ။ သော တတ္ထ ပဿတိ မာတုဂါမံ ဒုန္နိဝတ္ထံ ဝါ ဒုပ္ပါရုတံ ဝါ။ တဿ မာတုဂါမံ ဒိသွာ ဒုန္နိဝတ္ထံ ဝါ ဒုပ္ပါရုတံ ဝါ ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ။ သော ရာဂါနုဒ္ဓံသိတေန စိတ္တေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ။ တဿ အညေ စီဝရံ ဟရန္တိ, အညေ ပတ္တံ ဟရန္တိ, အညေ နိသီဒနံ ဟရန္တိ, အညေ သူစိဃရံ ဟရန္တိ, ဝေရမ္ဘဝါတက္ခိတ္တဿေဝ သကုဏဿ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ နဝမံ။
၉-ဝေရမ္ဘသုတ် ၁၆၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ အထက်ကောင်းကင်၌ ဝေရမ္ဘမည်သော လေတို့သည် တိုက်ကုန်၏၊ ထိုအရပ်သို့ သွားသော ငှက်ကို ဝေရမ္ဘလေတို့သည် ပစ်ချကုန်၏ ‘ပစ်လွှင့်ကုန်၏’။ ထိုအရပ်၌ ဝေရမ္ဘ လေတို့သည် ပစ်ချအပ် ‘ပစ်လွှင့်အပ်’သော ထိုငှက်၏ ခြေတို့သည် တခြားသို့ ရောက်သွားကုန်၏၊ အတောင်တို့သည် တခြားသို့ ရောက်သွားကုန်၏၊ ဦးခေါင်းသည် တခြားသို့ ရောက်သွား၏၊ ကိုယ်သည် တခြားသို့ ရောက်သွား၏၊ ဝေရမ္ဘလေတို့ ပစ်ချသဖြင့် ‘ပစ်လွှင့်သဖြင့်’ ထိုငှက်တို့၏ ခြေထောက်တခြား အတောင်တခြား ဦးခေါင်းတခြား ကိုယ်တခြား ရောက်သွားသကဲ့သို့- ဤအတူသာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော ရဟန်းသည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်ရကား နံနက်အခါ၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်လျက် သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ မစောင့်စည်းအပ်သော ကိုယ်နှုတ်စိတ်ဖြင့်သာလျှင် မထင်သော သတိ, မစောင့်စည်းအပ်သော ဣန္ဒြေတို့ဖြင့် ဆွမ်းအလို့ငှါ ဝင်၏။ ထိုရဟန်း သည် ထိုရွာ၌ မလုံမလဲ ဝတ်ရုံသော မာတုဂါမကို မြင်၍ ထိုရဟန်း၏ စိတ်ကို စွဲမက်ခြင်း ‘ရာဂ’ သည် နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးအပ်၏၊ ထိုရဟန်းသည် စွဲမက်ခြင်း ‘ရာဂ’ နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးအပ်သော စိတ်ဖြင့် သိက္ခာကို စွန့်၍ လူထွက်၏၊ “ဝေရမ္ဘလေတို့ ပစ်ချအပ်သော ငှက်ကဲ့သို့” တစ်ပါးသော သူတို့သည် ထိုရဟန်း၏ သင်္ကန်းကို ဆောင်ကုန်၏၊ တစ်ပါးသော သူတို့က သပိတ်ကို တစ်ပါးသော သူတို့က နိသီဒိုင်ကို တစ်ပါး သော သူတို့က အပ်ကျည်ကို ဆောင်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်
Linked Discourses 17.9 Chapter One Gale-force Winds At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … High in the atmosphere there are gale-force winds blowing. Any bird that flies there is flung about by those gale-force winds. Their feet go one way, their wings another, their head another, and their body another. In the same way, take a certain monk whose mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters the village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties. There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes. Lust infects his mind. He resigns the training and returns to a lesser life. Some take his robe, others his bowl, others his sitting cloth, others his needle case, just like the bird flung about by the gale-force winds. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၁၀။ သဂါထကသုတ္တံ
၁၆၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဿာမိ သက္ကာရေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နံ။ ဣဓ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဿာမိ အသက္ကာရေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နံ။ ဣဓ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဿာမိ သက္ကာရေန စ အသက္ကာရေန စ တဒုဘယေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘ယဿ သက္ကရိယမာနဿ, အသက္ကာရေန စူဘယံ၊
သမာဓိ န ဝိကမ္ပတိ, အပ္ပမာဏဝိဟာရိနော [အပ္ပမာဒဝိဟာရိနော (ပီ။ က။) အပ္ပမာဏောတိ ဟေတ္ထ ဖလသမာဓိ, န သတိ]။
‘‘တံ ဈာယိနံ သာတတိကံ, သုခုမံ ဒိဋ္ဌိဝိပဿကံ၊
ဥပါဒါနက္ခယာရာမံ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတီ’’တိ။ ဒသမံ၊
ပဌမော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဒါရုဏော ဗဠိသံ ကုမ္မံ, ဒီဃလောမိ စ မီဠှကံ၊
အသနိ ဒိဒ္ဓံ သိင်္ဂါလံ, ဝေရမ္ဘေန သဂါထကန္တိ။
၁၀-သဂါထကသုတ် ၁၆၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံး ယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်ရကား ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲ၌ ဖြစ်သော အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါ မြင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော မရခြင်း နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်ရကား ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်း သောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲ၌ ဖြစ်သော အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါ မြင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ ရရှိခြင်း လာဘ်ပူဇော်သကာ မရခြင်း ထိုနှစ်ပါးစုံသည် နှိပ်စက်အပ် သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်ရကား ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲ၌ ဖြစ်သော အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါ မြင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူ၏- “မမေ့မလျော့ နေလေ့ရှိသော အရိုအသေ ပြုထိုက်သော အကြင်ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ သမာဓိသည် ပူဇော်သကာ ရခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပူဇော်သကာ မရခြင်း ကြောင့်လည်းကောင်း၊ နှစ်ပါးစုံသော အကြောင်းကြောင့်လည်းကောင်း မတုန်လှုပ်။ မကောင်းမှုကို ဖုတ်ကြည်းတတ်သော၊ (သမာပတ် ဝင်စား၍ နေခြင်းကို) အမြဲ မပြတ်ပြုလေ့ရှိသော၊ သိမ်မွေ့သော (အရဟတ္တမဂ်) ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ရှုတတ် သော၊ ဥပါဒါန်တို့၏ ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သော ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို သူတော် ကောင်းဟု ဆိုကုန်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ပဌမဝဂ် ပြီး၏။
Linked Discourses 17.10 Chapter One With Verses At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Take a case where I see a certain individual whose mind is overcome and overwhelmed by honor. When their body broke up, after death, they were reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. Take another case where I see a certain individual whose mind is overcome and overwhelmed by lack of honor. When their body broke up, after death, they were reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. And take another case where I see a certain individual whose mind is overcome and overwhelmed by both honor and lack of honor. When their body broke up, after death, they were reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. So grim are possessions, honor, and popularity. …” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “Whether they’re honored or not honored, or both, their immersion doesn’t waver as they abide in the immeasurables. They persistently meditate with subtle view and discernment. Rejoicing in the ending of grasping, they’re said to be a true person.”
၂။ ဒုတိယဝဂ္ဂေါ
၁။ သုဝဏ္ဏပါတိသုတ္တံ
၁၆၇။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… အဓိဂမာယ။ ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘န စာယမာယသ္မာ သုဝဏ္ဏပါတိယာပိ ရူပိယစုဏ္ဏပရိပူရာယ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသေယျာ’တိ။ တမေနံ ပဿာမိ အပရေန သမယေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဌမံ။
၂-ဒုတိယဝဂ် ၁-သုဝဏ္ဏပါတိသုတ် ၁၆၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ဤအသျှင်သည် ငွေမှုန့်တို့ဖြင့် ပြည့်သော ရွှေခွက်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို မပြောဆိုရာ”ဟု အချို့ သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ ထိုသူကို တစ်ပါးသော အခါ၌ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ပြောဆိုနေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 17.11 Chapter Two A Gold Cup At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … When I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand: ‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of a gold cup filled with silver powder.’ But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၂။ ရူပိယပါတိသုတ္တံ
၁၆၈။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘န စာယမာယသ္မာ ရူပိယပါတိယာပိ သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏပရိပူရာယ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသေယျာ’တိ။ တမေနံ ပဿာမိ အပရေန သမယေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ရူပိယပါတိသုတ် ၁၆၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ဤအသျှင်သည် ရွှေမှုန့်တို့ဖြင့် ပြည့်သော ငွေခွက်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို မပြောဆိုရာ”ဟု အချို့ သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုသူကို တစ်ပါးသော အခါ၌ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ပြောဆိုနေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.12 Chapter Two A Silver Pot At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … When I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand: ‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of a silver cup filled with gold powder.’ But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၃-၁၀။ သုဝဏ္ဏနိက္ခသုတ္တာဒိအဋ္ဌကံ
၁၆၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘န စာယမာယသ္မာ သုဝဏ္ဏနိက္ခဿာပိ ဟေတု…ပေ… သုဝဏ္ဏနိက္ခသတဿာပိ ဟေတု… သိင်္ဂီနိက္ခဿာပိ ဟေတု… သိင်္ဂီနိက္ခသတဿာပိ ဟေတု… ပထဝိယာပိ ဇာတရူပပရိပူရာယ ဟေတု… အာမိသကိဉ္စိက္ခဟေတုပိ… ဇီဝိတဟေတုပိ… ဇနပဒကလျာဏိယာပိ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသေယျာ’တိ။ တမေနံ ပဿာမိ အပရေန သမယေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒသမံ။
ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဒွေ ပါတိ ဒွေ သုဝဏ္ဏာ စ, သိင်္ဂီဟိ အပရေ ဒုဝေ၊
ပထဝီ ကိဉ္စိက္ခဇီဝိတံ, ဇနပဒကလျာဏိယာ ဒသာတိ။
၃-သုဝဏ္ဏနိက္ခသုတ်စသော (၈) သုတ် ၁၆၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ဤအသျှင်သည် ရွှေစင်တစ်နိက္ခဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ပ။ ရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ သိင်္ဂနိက်ရွှေ တစ်နိက္ခဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ သိင်္ဂနိက်ရွှေ နိက္ခတစ်ရာဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ ရွှေဖြင့် ပြည့်သော မဟာပထဝီမြေဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ တစ်စုံတစ်ခုသော အာမိသဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ အသက်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ ဇနပုဒ်၌ ကောင်းခြင်းငါးရပ် ပြည့်စုံလတ်သည့် မိန်းမမြတ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်း။ သိလျက် ချွတ် ယွင်းသော စကားကို မဆိုရာ”ဟု အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုသူကို တစ်ပါးသော အခါ၌ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ပြောဆိုနေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ဒုတိယဝဂ် ပြီး၏။
Linked Discourses 17.13–20 Chapter Two A Gold Ingot, Etc. At Sāvatthī. “Mendicants, when I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand: ‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of a gold ingot.’ …” “‘… for the sake of a hundred gold ingots.’ …” “‘… for the sake of a mountain of gold.’ …” “‘… for the sake of a hundred mountains of gold.’ …” “‘… for the sake of the whole earth full of gold.’ …” “‘… for any kind of material reward.’ …” “‘… for the sake of life.’ …” “‘… for the sake of the finest lady in the land.’ But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၃။ တတိယဝဂ္ဂေါ
၁။ မာတုဂါမသုတ္တံ
၁၇၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… န တဿ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဧကော ဧကဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ ယဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော …ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဌမံ။
၃-တတိယဝဂ် ၁-မာတုဂါမသုတ် ၁၇၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမတစ်ယောက်သည် ထိုရဟန်းတစ်ပါး၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ဆွဲငင်၍ မတည်နိုင်သော်လည်း လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ယင်းရဟန်း၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ဆွဲငင်၍ တည်နိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 17.21 Chapter Three A Lady At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Even if you’re alone with a lady she might not occupy your mind, but possessions, honor and popularity would still occupy your mind. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၂။ ကလျာဏီသုတ္တံ
၁၇၁။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… န တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဇနပဒကလျာဏီ ဧကာ ဧကဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ ယဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ကလျာဏီသုတ် ၁၇၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဇနပုဒ်၌ ကောင်းခြင်းငါးရပ် ပြည့်စုံလတ်သည့် မိန်မမြတ် တစ်ယောက်သည် ထိုရဟန်းတစ်ပါး၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ဆွဲငင်၍ မတည်နိုင်သော်လည်း လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ယင်း ရဟန်း၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ဆွဲငင်၍ တည်နိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.22 Chapter Three The Finest Lady in the Land At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Even if you’re alone with the finest lady in the land she might not occupy your mind, but possessions, honor and popularity would still occupy your mind. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၃။ ဧကပုတ္တကသုတ္တံ
၁၇၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သဒ္ဓါ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါသိကာ ဧကပုတ္တကံ ပိယံ မနာပံ ဧဝံ သမ္မာ အာယာစမာနာ အာယာစေယျ – ‘တာဒိသော, တာတ, ဘဝါဟိ ယာဒိသော စိတ္တော စ ဂဟပတိ ဟတ္ထကော စ အာဠဝကော’တိ။ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, တုလာ ဧတံ ပမာဏံ မမ သာဝကာနံ ဥပါသကာနံ, ယဒိဒံ စိတ္တော စ ဂဟပတိ ဟတ္ထကော စ အာဠဝကော။ သစေ ခေါ တွံ, တာတ, အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇသိ၊ တာဒိသော, တာတ, ဘဝါဟိ ယာဒိသာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာတိ။ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, တုလာ ဧတံ ပမာဏံ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ, ယဒိဒံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလာနာ။ မာ စ ခေါ တွံ, တာတ, သေခံ အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတူတိ။ တဉ္စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုံ သေခံ အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတိ, သော တဿ ဟောတိ အန္တရာယာယ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ တတိယံ။
၃-ဧကပုတ္တကသုတ် ၁၇၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားရှိသော ဥပါသိကာမသည် ချစ်အပ်သော နှလုံးကို ပွားစေတတ်သော တစ်ယောက် တည်းသော သားကို ကောင်းစွာ တောင်းပန်လိုသည်ရှိသော် “ချစ်သား- စိတ္တသူကြွယ်, ဟတ္ထကအာဠာဝက သူကြွယ်တို့နှင့် တူသော သဘောရှိသူ ဖြစ်ပါလေလော့”ဟု တောင်းပန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ စိတ္တသူကြွယ်နှင့် ဟတ္ထကအာဠာဝကသူကြွယ်တို့သည် ငါဘုရား၏ တပည့်ဖြစ်သော ဥပါသကာယောကျာ်းတို့တွင် ချိန်ခွင့်သဖွယ်တည်း၊ နှိုင်းယှဥ်ဖွယ်တည်း။ ချစ်သား အကယ်၍ သင်သည် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင် ရောက် ရဟန်းပြုခဲဲ့မူ သာရိပုတ္တရာ, မောဂ္ဂလာန်တို့နှင့် တူသော သဘောရှိသူ ဖြစ်ပါလေလော့ဟု တောင်း ပန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ သာရိပုတ္တရာနှင့် မောဂ္ဂလာန်တို့သည် ငါဘုရား၏ တပည့်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့တွင် ချိန်ခွင်သဖွယ်တည်း၊ နှိုင်းယှဥ်ဖွယ်တည်း။ ချစ်သား အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်သေး၍ သေက္ခသာ ဖြစ်သော သင့်ကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် မကျရောက်ပါစေလင့်ဟု တောင်းပန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက် သေး၍ သေက္ခသာ ဖြစ်သော ရဟန်းကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော ကျရောက်သည် ဖြစ်ခဲဲ့မူ ထိုလာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ထိုသေက္ခရဟန်းအား အန္တရာယ်ပြုခြင်းငှါ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.23 Chapter Three An Only Son At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … A faithful laywoman with a dear and beloved only son would rightly appeal to him, ‘My darling, please be like the householder Citta and Hatthaka of Āḷavī.’ These are a standard and a measure for my male lay disciples, that is, the householder Citta and Hatthaka of Āḷavī. ‘But my darling, if you go forth from the lay life to homelessness, please be like Sāriputta and Moggallāna.’ These are a standard and a measure for my monk disciples, that is, Sāriputta and Moggallāna. ‘And my darling, may you not come into possessions, honor, and popularity while you’re still a trainee and haven’t achieved your heart’s desire.’ If a trainee who hasn’t achieved their heart’s desire comes into possessions, honor, and popularity it’s an obstacle for them. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၄။ ဧကဓီတုသုတ္တံ
၁၇၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သဒ္ဓါ ဘိက္ခဝေ ဥပါသိကာ ဧကံ ဓီတရံ ပိယံ မနာပံ ဧဝံ သမ္မာ အာယာစမာနာ အာယာစေယျ – ‘တာဒိသာ, အယျေ, ဘဝါဟိ ယာဒိသာ ခုဇ္ဇုတ္တရာ စ ဥပါသိကာ ဝေဠုကဏ္ဍကိယာ [ဝေဠုကဏ္ဍကီ (သီ။ ဆက္ကင်္ဂုတ္တရေပိ)] စ နန္ဒမာတာ’တိ။ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, တုလာ ဧတံ ပမာဏံ မမ သာဝိကာနံ ဥပါသိကာနံ, ယဒိဒံ ခုဇ္ဇုတ္တရာ စ ဥပါသိကာ ဝေဠုကဏ္ဍကိယာ စ နန္ဒမာတာ။ သစေ ခေါ တွံ, အယျေ, အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇသိ၊ တာဒိသာ, အယျေ, ဘဝါဟိ ယာဒိသာ ခေမာ စ ဘိက္ခုနီ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စာတိ။ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, တုလာ ဧတံ ပမာဏံ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ, ယဒိဒံ ခေမာ စ ဘိက္ခုနီ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ။ မာ စ ခေါ တွံ, အယျေ, သေခံ အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတူတိ။ တံ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနိံ သေခံ အပ္ပတ္တမာနသံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အနုပါပုဏာတိ, သော တဿာ ဟောတိ အန္တရာယာယ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-ဧကဓိတုသုတ် ၁၇၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားရှိသော ဥပါသိကာမသည် ချစ်အပ်သော နှလုံးကို ပွားစေတတ်သော တစ်ယောက် တည်းသော သမီးကို ကောင်းစွာ တောင်းပန်လိုသည်ရှိသော် “ချစ်သမီး- ခုဇ္ဇုတ္တရာ ဥပါသိကာမ, ဝေဠု ကဏ္ဍကီမြို့သူ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာမတို့နှင့် တူသော သဘောရှိသူ ဖြစ်ပါလေလော့”ဟု တောင်းပန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ခုဇ္ဇုတ္တရာ ဥပါသိကာမနှင့် ဝေဠုကဏ္ဍကီမြို့သူ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာမတို့သည် ငါဘုရား၏ တပည့်ဖြစ်ကုန်သော ဥပါသိကာမတို့တွင် ချိန်ခွင်သဖွယ်တည်း၊ နှိုင်းယှဥ်ဖွယ်တည်း။ ချစ်သမီး သင်သည် အကယ်၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုခဲဲ့မူ ခေမာဘိက္ခုနီမ, ဥပ္ပလဝဏ်ဘိက္ခုနီမတို့နှင့် တူသော သဘောရှိသူ ဖြစ်ပါလေလော့ဟု တောင်းပန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ခေမာဘိက္ခုနီမနှင့် ဥပ္ပလဝဏ်ဘိက္ခုနီမတို့သည် ငါဘုရား၏ တပည့်မဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းမိန်းမတို့တွင် ချိန်ခွင်သဖွယ်တည်း၊ နှိုင်းယှဥ်ဖွယ်တည်း။ ချစ်သမီး အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်သေး၍ သေက္ခသာ ဖြစ်သော သင့်ကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် မကျရောက်ပါစေလင့်ဟု တောင်းပန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက် သေး၍ သေက္ခသာ ဖြစ်သော ထိုရဟန်းမိန်းမကို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော ကျရောက်ခဲဲ့မူ ထိုလာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ထိုရဟန်းမိန်းမအား အန္တရာယ်ပြုခြင်းငှါ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 17.24 Chapter Three An Only Daughter At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … A faithful laywoman with a dear and beloved only daughter would rightly appeal to her, ‘My darling, please be like the laywomen Khujjuttarā and Veḷukaṇṭakī, Nanda’s mother.’ These are a standard and a measure for my female lay disciples, that is, the laywomen Khujjuttarā and Veḷukaṇṭakī, Nanda’s mother. ‘But my darling, if you go forth from the lay life to homelessness, please be like the nuns Khemā and Uppalavaṇṇā.’ These are a standard and a measure for my nun disciples, that is, the nuns Khemā and Uppalavaṇṇā. ‘And my darling, may you not come into possessions, honor, and popularity while you’re still a trainee and haven’t achieved your heart’s desire.’ If a trainee who hasn’t achieved their heart’s desire comes into possessions, honor, and popularity it’s an obstacle for them. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၅။ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၁၇၄။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ လာဘသက္ကာရသိလောကဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ, န မေ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ, န စ ပန တေ အာယသ္မန္တာ သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ။ ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ လာဘသက္ကာရသိလောကဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ, တေ စ ခေါ မေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ, တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၁၇၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏဟူသမျှတို့ကို သမဏတို့၌ သမဏဟု မသမုတ်အပ်ကုန်၊ ဗြာဟ္မဏတို့၌ ဗြာဟ္မဏဟု မသမုတ်အပ်ကုန်။ ထိုအသျှင်တို့သည် သမဏဖြစ်ကျိုးကိုလည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ကျိုးကိုလည်းကောင်း ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုကာ ရောက်၍ မနေရကုန်။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည့်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော သမဏဗြာဟ္မဏဟူသမျှတို့ကို သမဏတို့၌ သမဏဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏၊ ဗြာဟ္မဏတို့၌ ဗြာဟ္မဏဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏၊ ထိုအသျှင်တို့သည် သမဏဖြစ်ကျိုးကိုလည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ကျိုးကိုလည်းကောင်း ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုကာ ရောက်၍ နေရကုန်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 17.25 Chapter Three Ascetics and Brahmins At Sāvatthī. “Mendicants, there are ascetics and brahmins who don’t truly understand the gratification, drawback, and escape when it comes to possessions, honor, and popularity. I don’t deem them as true ascetics and brahmins. Those venerables don’t realize the goal of life as an ascetic or brahmin, and don’t live having realized it with their own insight in this very life. There are ascetics and brahmins who do truly understand the gratification, drawback, and escape when it comes to possessions, honor, and popularity. I deem them as true ascetics and brahmins. Those venerables realize the goal of life as an ascetic or brahmin, and live having realized it with their own insight.”
၆။ ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၁၇၅။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ လာဘသက္ကာရသိလောကဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ…ပေ… ပဇာနန္တိ…ပေ… သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ဒုတိယ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၁၇၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏဟူသမျှတို့ကို။ပ။ သိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏ ဟူသမျှတို့ကို။ပ။ ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုကာ ရောက်လျက် နေရကုန်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 17.26 Chapter Three Ascetics and Brahmins (2nd) At Sāvatthī. “There are ascetics and brahmins who don’t truly understand the origin, disappearance, gratification, drawback, and escape when it comes to possessions, honor, and popularity … There are ascetics and brahmins who do truly understand …”
၇။ တတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၁၇၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ, လာဘသက္ကာရသိလောကသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ, လာဘသက္ကာရသိလောကနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ, လာဘသက္ကာရသိလောကနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ …ပေ… ပဇာနန္တိ…ပေ… သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-တတိယ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၁၇၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မည်သည့် သမဏဗြာဟ္မဏတို့မဆို လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိကုန်၊ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ အကြောင်းကို မသိကုန်၊ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ ချုပ်ရာကို မသိကုန်၊ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော၏ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကို မသိကုန်။ပ။ သိကုန်၏။ပ။ ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုကာ ရောက်လျက် နေရကုန်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 17.27 Chapter Three Ascetics and Brahmins (3rd) At Sāvatthī. “There are ascetics and brahmins who don’t truly understand possessions, honor, and popularity, their origin, their cessation, and the path that leads to their cessation … There are ascetics and brahmins who do truly understand …”
၈။ ဆဝိသုတ္တံ
၁၇၇။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကော, ဘိက္ခဝေ, ဆဝိံ ဆိန္ဒတိ, ဆဝိံ ဆေတွာ စမ္မံ ဆိန္ဒတိ, စမ္မံ ဆေတွာ မံသံ ဆိန္ဒတိ, မံသံ ဆေတွာ နှာရုံ ဆိန္ဒတိ, နှာရုံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံ ဆိန္ဒတိ, အဋ္ဌိံ ဆေတွာ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-ဆဝိသုတ် ၁၇၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အရေပါးကို ဖြတ်၏၊ အရေပါးကို ဖြတ်ပြီး၍ အရေထူကို ဖြတ်၏၊ အရေထူကို ဖြတ်ပြီး၍ အသားကို ဖြတ်၏၊ အသားကို ဖြတ်ပြီး၍ အကြောကို ဖြတ်၏၊ အကြောကို ဖြတ် ပြီး၍ အရိုးကို ဖြတ်၏၊ အရိုးကို ဖြတ်ပြီး၍ ရိုးတွင်းခြင်ဆီကို ထိလျက် တည်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 17.28 Chapter Three Skin At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … They cut through the outer skin, the inner skin, the flesh, sinews, and bones, until they reach the marrow and keep pressing. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၉။ ရဇ္ဇုသုတ္တံ
၁၇၈။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကော, ဘိက္ခဝေ, ဆဝိံ ဆိန္ဒတိ, ဆဝိံ ဆေတွာ စမ္မံ ဆိန္ဒတိ, စမ္မံ ဆေတွာ မံသံ ဆိန္ဒတိ, မံသံ ဆေတွာ နှာရုံ ဆိန္ဒတိ, နှာရုံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံ ဆိန္ဒတိ, အဋ္ဌိံ ဆေတွာ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ’’။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဗလဝါ ပုရိသော ဒဠှာယ ဝါဠရဇ္ဇုယာ ဇင်္ဃံ ဝေဌေတွာ ဃံသေယျ။ သာ ဆဝိံ ဆိန္ဒေယျ, ဆဝိံ ဆေတွာ စမ္မံ ဆိန္ဒေယျ, စမ္မံ ဆေတွာ မံသံ ဆိန္ဒေယျ, မံသံ ဆေတွာ နှာရုံ ဆိန္ဒေယျ, နှာရုံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံ ဆိန္ဒေယျ, အဋ္ဌိံ ဆေတွာ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌေယျ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ဆဝိံ ဆိန္ဒတိ, ဆဝိံ ဆေတွာ စမ္မံ ဆိန္ဒတိ, စမ္မံ ဆေတွာ မံသံ ဆိန္ဒတိ, မံသံ ဆေတွာ နှာရုံ ဆိန္ဒတိ, နှာရုံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံ ဆိန္ဒတိ, အဋ္ဌိံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ နဝမံ။
၉-ရဇ္ဇုသုတ် ၁၇၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အရေပါးကို ဖြတ်၏၊ အရေပါးကို ဖြတ်ပြီး၍ အရေထူကို ဖြတ်၏၊ အရေထူကို ဖြတ်ပြီး၍ အသားကို ဖြတ်၏၊ အသားကို ဖြတ်ပြီး၍ အကြောကို ဖြတ်၏၊ အကြောကို ဖြတ်ပြီး ၍ အရိုးကို ဖြတ်၏၊ အရိုးကို ဖြတ်ပြီး၍ ရိုးတွင်းခြင်ဆီကို ထိလျက် တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အားကြီးသော ယောကျာ်းသည် ခိုင်လှစွာသော သားမြီးကြိုးဖြင့် ခြေသလုံး (မြင်းခေါင်း) ကို ရစ်ပတ်လျက် ပွတ်တိုက်ရာ၏၊ ထိုသားမြီးကြိုးသည် အရေပါးကို ဖြတ်ရာ၏၊ အရေပါးကို ဖြတ်ပြီး၍ အရေထူကို ဖြတ်ရာ၏၊ အရေထူကို ဖြတ်ပြီး၍ အသားကို ဖြတ်ရာ၏၊ အသားကို ဖြတ်ပြီး၍ အကြောကို ဖြတ်ရာ၏၊ အကြောကို ဖြတ်ပြီး၍ အရိုးကို ဖြတ်ရာ၏၊ အရိုးကို ဖြတ်ပြီး၍ ရိုးတွင်း ခြင်ဆီကို ထိလျက် တည်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အရေပါးကို ဖြတ်၏၊ အရေ ပါးကို ဖြတ်ပြီး၍ အရေထူကို ဖြတ်၏၊ အရေထူကို ဖြတ်ပြီး၍ အသားကို ဖြတ်၏၊ အသားကို ဖြတ်ပြီး၍ အကြောကို ဖြတ်၏၊ အကြောကို ဖြတ်ပြီး၍ အရိုးကို ဖြတ်၏၊ အရိုးကို ဖြတ်ပြီး၍ ရိုးတွင်းခြင်ဆီကို ထိလျက် တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 17.29 Chapter Three A Rope At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … They cut through the outer skin, the inner skin, the flesh, sinews, and bones, until they reach the marrow and keep pressing. Suppose a strong man was to twist a strong horse-hair rope around your shin and tighten it. It would cut through the outer skin, the inner skin, the flesh, sinews, and bones, until it reached the marrow and kept pressing. In the same way, possessions, honor, and popularity cut through the outer skin, the inner skin, the flesh, sinews, and bones, until they reach the marrow and keep pressing. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၁၀။ ဘိက္ခုသုတ္တံ
၁၇၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ယောပိ သော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ တဿပါဟံ လာဘသက္ကာရသိလောကော အန္တရာယာယ ဝဒါမီ’’တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ ပန, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော လာဘသက္ကာရသိလောကော အန္တရာယာယာ’’တိ? ‘‘ယာ ဟိဿ သာ, အာနန္ဒ, အကုပ္ပါ စေတောဝိမုတ္တိ နာဟံ တဿာ လာဘသက္ကာရသိလောကံ အန္တရာယာယ ဝဒါမိ။ ယေ စ ခွဿ, အာနန္ဒ, အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာ အဓိဂတာ တေသာဟမဿ လာဘသက္ကာရသိလောကံ အန္တရာယာယ ဝဒါမိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, အာနန္ဒ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ တသ္မာတိဟာနန္ဒ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိဿာမ, န စ နော ဥပ္ပန္နော လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, အာနန္ဒ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒသမံ။
တတိယော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
မာတုဂါမော စ ကလျာဏီ, ပုတ္တော စ ဧကဓီတု စ၊
သမဏဗြာဟ္မဏာ တီဏိ, ဆဝိ ရဇ္ဇု စ ဘိက္ခုနာတိ။
၁၀-ဘိက္ခုသုတ် ၁၇၉။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာအား သော်လည်း အန္တရာယ်ကို ပြုရန် ဖြစ်နိုင်၏ဟူ၍ ငါ ဆို၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်ရှိသော် အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် အဘယ် သို့လျှင် အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာအား အန္တရာယ်ပြုရန် ဖြစ်ပါသနည်း”ဟု လျှောက်၏၊ အာနန္ဒာ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောကို ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ မပျက်စီးနိုင်သော ကိလေသာမှ လွတ်မြောက် ရာ အရဟတ္တဖိုလ်သမာဓိ၏ အန္တရာယ်ကို ပြုရန် ဖြစ်၏ဟူ၍ ငါဆိုသည် မဟုတ်၊ အာနန္ဒာ လာဘ်ပူဇော် သကာ အကျော်အစောကို မမေ့မလျော့ ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော လုံ့လရှိလျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ရအပ်ရောက်အပ်ကုန်သော မျက်မှောက် ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေမှု (ဖလသမာပတ်)တို့၏ အန္တရာယ်ပြုရန် ဖြစ်၏ဟူ၍ ငါ ဆို၏။ အာနန္ဒာ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်း တမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏။ အာနန္ဒာ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ဤသို့ ကျင့်ရမည် “ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောကို စွန့်ကုန်အံ့၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ငါတို့၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံးယူငင်၍ မတည်နိုင်လတ္တံ့”ဟူ၍ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ တတိယဝဂ် ပြီး၏။
Linked Discourses 17.30 Chapter Three A Mendicant With Defilements Ended At Sāvatthī. “Mendicants, possessions, honor, and popularity are an obstacle even for a mendicant who is perfected, with defilements ended.” When he said this, Venerable Ānanda said to the Buddha, “Sir, what do possessions, honor, and popularity obstruct for a mendicant with defilements ended?” “Ānanda, I don’t say that possessions, honor, and popularity obstruct the unshakable freedom of heart. But I do say that possessions, honor, and popularity obstruct the achievement of blissful meditations in this life for a meditator who is diligent, keen, and resolute. So grim are possessions, honor, and popularity—bitter and harsh, an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. So you should train like this: ‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’ That’s how you should train.”
၄။ စတုတ္ထဝဂ္ဂေါ
၁။ ဘိန္ဒိသုတ္တံ
၁၈၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တော သံဃံ ဘိန္ဒိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဌမံ။
၄-စတုတ္ထဝဂ် ၁-ဘိန္ဒိသုတ် ၁၈၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ဒေဝဒတ် သည် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ သံဃာကို သင်းခွဲဲ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 17.31 Chapter Four Schism At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Devadatta split the Saṅgha because his mind was overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၂။ ကုသလမူလသုတ္တံ
၁၈၁။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ ကုသလမူလံ သမုစ္ဆေဒမဂမာ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ကုသလမူလသုတ် ၁၈၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသော ဒေဝဒတ်အား ကုသိုလ်အရင်းမူလသည် ပြတ်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲဲ့ပြီ၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.32 Chapter Four Skillful Root At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Devadatta cut off his skillful root because his mind was overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၃။ ကုသလဓမ္မသုတ္တံ
၁၈၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ ကုသလော ဓမ္မော သမုစ္ဆေဒမဂမာ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ တတိယံ။
၃-ကုသလဓမ္မသုတ် ၁၈၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသော ဒေဝဒတ်အား ကုသိုလ်တရားသည် ပြတ်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲဲ့ပြီ၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် ဤသို့ ခက်ထန်၏။ပ။ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 17.33 Chapter Four Skillful Quality At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Devadatta cut off his skillful quality because his mind was overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၄။ သုက္ကဓမ္မသုတ္တံ
၁၈၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ သုက္ကော ဓမ္မော သမုစ္ဆေဒမဂမာ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သုက္ကဓမ္မသုတ် ၁၈၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသော ဒေဝဒတ်အား ဖြူစင်သော တရားသည် ပြတ်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲဲ့ပြီ၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 17.34 Chapter Four Bright Quality At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim … Devadatta cut off his bright quality because his mind was overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၅။ အစိရပက္ကန္တသုတ္တံ
၁၈၄။ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အတ္တဝဓာယ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ, ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ’’။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ကဒလီ အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ, ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ, ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဠု အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ, ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ, ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, နဠော အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ, ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ, ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အဿတရီ အတ္တဝဓာယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ, ပရာဘဝါယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ, ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ, ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ၊
သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ, ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာတိ’’။ ပဉ္စမံ၊
၅-အစိရပက္ကန္တသုတ် ၁၈၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေဝဒတ် (သင်းခွဲဲ) ထွက်သွား၍ မကြာမြင့်မီ ရာဇဂြိုဟ် ပြည် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေဝဒတ်ကို အကြောင်း ပြု၍ ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- ရဟန်းတို့ မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏၊ ပျက်စီးခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ် ခဲဲ့၏။ ရဟန်းတို့ ငှက်ပျောပင်သည် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ပျက်စီးခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ် ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏၊ ပျက်စီးခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏။ ရဟန်းတို့ ဝါးပင်သည် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ပျက်စီးခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ် ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏၊ ပျက်စီးခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏။ ရဟန်းတို့ ကျူပင်သည် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ပျက်စီးခြင်းငှါ အသီးကို သီးပေးရသကဲဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ် ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏၊ ပျက်စီးခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏။ ရဟန်းတို့ အဿတိုရ်မြင်းမသည် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ကိုယ်ဝန်ကို ယူသကဲဲ့သို့ ပျက်စီးခြင်းငှါ့ကိုယ်ဝန်ကို ယူရသကဲဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မိမိကိုယ်ကို သတ်ခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ် ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏၊ ပျက်စီးခြင်းငှါ ဒေဝဒတ်အား လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော် အစောသည် ဖြစ်ခဲဲ့၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားတော်ကို ဟောတော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော လူနတ်တို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို ဟောတော်မူ ပြီး၍ ထို့ပြင်တစ်ပါး ဤဂါထာကို ဟောတော်မူ၏- “စင်စစ်အားဖြင့် ငှက်ပျောသီးသည် ငှက်ပျောပင်ကို သတ်သကဲ့သို့ ဝါးသီးသည် ဝါးပင်ကို သတ်သကဲ့သို့ ကျူသီးသည် ကျူပင်ကို သတ်သကဲ့သို့ အဿတိုရ်မြင်းမ၏ ကိုယ်ဝန်သည် မြင်းမကို သတ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ပူဇော်သကာ အကျော်အစော သည် ယောကျာ်းယုတ်ကို သတ်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 17.35 Chapter Four Shortly After He Left At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain, not long after Devadatta had left. There the Buddha spoke to the mendicants about Devadatta: “Possessions, honor, and popularity came to Devadatta for his own ruin and downfall. It’s like a banana plant … or a bamboo … or a reed, all of which bear fruit to their own ruin and downfall … It’s like a mule, which becomes pregnant to its own ruin and downfall. In the same way, possessions, honor, and popularity came to Devadatta for his own ruin and downfall. So grim are possessions, honor, and popularity. That’s how you should train.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “The banana plant is destroyed by its own fruit, as are the bamboo and the reed. Honor destroys a reprobate, as pregnancy destroys a mule.”
၆။ ပဉ္စရထသတသုတ္တံ
၁၈၅။ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တုကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ, ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယတိ။ အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေဝဒတ္တဿ, ဘန္တေ, အဇာတသတ္တုကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ, ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယတီ’’တိ။ ‘‘မာ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပိဟယိတ္ထ။ ယာဝကီဝဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တုကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ, ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အာဟရီယိဿတိ, ဟာနိယေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ဝုဒ္ဓိ’’။
‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, စဏ္ဍဿ ကုက္ကုရဿ နာသာယ ပိတ္တံ ဘိန္ဒေယျုံ, ဧဝဉှိ သော, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုရော ဘိယျောသောမတ္တာယ စဏ္ဍတရော အဿ၊ ဧဝမေဝ, ဘိက္ခဝေ, ယာဝကီဝဉ္စ ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တုကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ, ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အာဟရီယိဿတိ, ဟာနိယေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ဝုဒ္ဓိ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော…ပေ… ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ပဥ္စရထသတသုတ် ၁၈၅။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေ တော်မူ၏၊ ထိုအခါ အဇာတသတ်မင်းသားသည် ရထားငါးရာတို့ဖြင့် ညဥ့်နံနက်တိုင်း ဒေဝဒတ်အား ဆည်း ကပ်ရန် သွား၏၊ ပို့ဆွမ်း ဆွမ်းအိုးငါးရာတို့ကို ပို့၏၊ ထိုအခါ များစွာကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ကုန်၏- “အသျှင်ဘုရား အဇာတသတ်မင်းသည် ငါးရာသော ရထားတို့ဖြင့် ညဥ့်နံနက်တိုင်း ဒေဝဒတ်အား ဆည်းကပ်ရန် သွားပါ၏၊ ပို့ဆွမ်း ဆွမ်းအိုးငါးရာတို့ကို ပို့ပါ၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဒေဝဒတ်၏ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောတို့ကို မမြတ်နိုးကုန်လင့်။ ရဟန်းတို့ အကြင်မျှလောက် အဇာတသတ်မင်းသည် ငါးရာသော ရထားတို့ဖြင့် ညဥ့်နံနက်တိုင်း ဒေဝဒတ် အား ဆည်းကပ်လတ္တံ့၊ ပို့ဆွမ်း ဆွမ်းအိုးငါးရာတို့ကို ပို့လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ထိုမျှလောက် ဒေဝဒတ်အား ကုသိုလ်တရားတို့၌ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းကိုသာလျှင် (မချွတ် ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏၊ ကြီးပွားခြင်းကို မမျှော်လင့်အပ်။ ရဟန်းတို့ ကြမ်းသော ခွေး၏ နှာခေါင်း၌ ငါးစသည်၏ သည်းခြေကို ထည့်ကုန်ရာ၏၊ ဤသို့ ပြု သည်ရှိသော် ထိုခွေးသည် အတိုင်းထက်အလွန် ကြမ်းတမ်းသကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် အကြင်မျှ လောက် အဇာတသတ်မင်းသည် ငါးရာသော ရထားတို့ဖြင့် ညဥ့်နံနက်တိုင်း ဒေဝဒတ်အား ဆည်းကပ်ရန် သွားလတ္တံ့၊ ပို့ဆွမ်း ဆွမ်းအိုးငါးရာတို့ကို ပို့လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ထိုမျှလောက် ဒေဝဒတ်အား ကုသိုလ် တရားတို့၌ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းကိုသာလျှင် (မချွတ် ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏၊ ကြီးပွားခြင်းကို မမျှော် လင့်အပ်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 17.36 Chapter Four Five Hundred Carts Near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Now at that time Prince Ajātasattu was going with five hundred carts at daybreak and dusk to attend on Devadatta, presenting him with an offering of five hundred servings of food. Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, Prince Ajātasattu is going with five hundred carts at daybreak and dusk to attend on Devadatta, presenting him with an offering of five hundred servings of food.” “Mendicants, don’t envy Devadatta’s possessions, honor, and popularity. As long as Prince Ajātasattu goes with five hundred carts at daybreak and dusk to attend on Devadatta, presenting him with an offering of five hundred servings of food, Devadatta can expect decline, not growth, in skillful qualities. If they were to lance a boil on a wild dog’s nose, it would get even wilder. In the same way, as long as Prince Ajātasattu goes with five hundred carts at daybreak and dusk to attend on Devadatta, presenting him with an offering of five hundred servings of food, Devadatta can expect decline, not growth, in skillful qualities. So grim are possessions, honor, and popularity. …”
၇။ မာတုသုတ္တံ
၁၈၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘န စာယမာယသ္မာ မာတုပိ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသေယျာ’တိ။ တမေနံ ပဿာမိ အပရေန သမယေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိဿာမ။ န စ နော ဥပ္ပန္နော လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ သတ္တမံ။
၇-မာတုသုတ် ၁၈၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ဤအသျှင်သည် အမိဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သိလျက် ချွတ် ယွင်းသော စကားကို မဆိုရာ”ဟု အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုသူကို့တစ်ပါးသော အခါ၌ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ် ရှိသည် ဖြစ်၍ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ပြောဆိုနေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်း တမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ဤသို့ ကျင့်ရမည်- “ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော ကို စွန့်ကုန်အံ့၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ငါတို့၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ယူငင်၍ မတည်နိုင်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 17.37 Chapter Four Mother At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim, bitter, and harsh. They’re an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. When I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand: ‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of their mother.’ But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity—bitter and harsh, an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. So you should train like this: ‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’ That’s how you should train.”
၈-၁၃။ ပိတုသုတ္တာဒိဆက္ကံ
၁၈၇။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဒါရုဏော, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ ဣဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘န စာယမာယသ္မာ ပိတုပိ ဟေတု…ပေ… ဘာတုပိ ဟေတု… ဘဂိနိယာပိ ဟေတု… ပုတ္တဿပိ ဟေတု… ဓီတုယာပိ ဟေတု… ပဇာပတိယာပိ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသေယျာ’တိ။ တမေနံ ပဿာမိ အပရေန သမယေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတံ ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တံ။ ဧဝံ ဒါရုဏော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လာဘသက္ကာရသိလောကော ကဋုကော ဖရုသော အန္တရာယိကော အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိဿာမ, န စ နော ဥပ္ပန္နော လာဘသက္ကာရသိလောကော စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ တေရသမံ။
စတုတ္ထော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဘိန္ဒိ မူလံ ဒုဝေ ဓမ္မာ, ပက္ကန္တံ ရထ မာတရိ၊
ပိတာ ဘာတာ စ ဘဂိနီ, ပုတ္တော ဓီတာ ပဇာပတီတိ။
လာဘသက္ကာရသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
၈-၁၃-ပိတုစသောခြောက်သုတ် ၁၈၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ဤအသျှင်သည် အဖဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။ပ။ (ချဲ့အပ်၏) အစ်ကိုဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။ နှမဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။ သားဟူသော အကြောင်း ကြောင့်လည်း။ သမီးဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။ မယားဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို မဆိုရာ”ဟု အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုသူ ကို တစ်ပါးသော အခါ၌ လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော နှိပ်စက်အပ်သည် သိမ်းကျုံးယူငင်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ပြောဆိုနေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ခက်ထန်၏၊ ထက်မြက်၏၊ ကြမ်း တမ်း၏၊ အတုမရှိသော ယောဂ၏ ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ဤသို့ ကျင့်ရမည်- “ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစော ကို စွန့်ကုန်အံ့၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်ပူဇော်သကာ အကျော်အစောသည် ငါတို့၏ စိတ်ကို သိမ်းကျုံး ယူငင်၍ မတည်နိုင်လတ္တံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။ စတုတ္ထဝဂ် ပြီး၏။ လာဘသက္ကာရသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 17.38–43 Chapter Four Father, Etc. At Sāvatthī. “Possessions, honor, and popularity are grim, bitter, and harsh. They’re an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. When I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand: ‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of their father.’ …” (Tell in full as in SN 17.37.) “‘… brother.’ …” “‘… sister.’ …” “‘… son.’ …” “‘… daughter.’ …” “‘… wife.’ But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity. So grim are possessions, honor, and popularity—bitter and harsh, an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke. So you should train like this: ‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’ That’s how you should train.” The Linked Discourses on possessions, honor, and popularity are complete.
၇။ ရာဟုလသံယုတ္တံ
၁။ ပဌမဝဂ္ဂေါ
၁။ စက္ခုသုတ္တံ
၁၈၈။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ။
‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, စက္ခုံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘သောတံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ…။ ‘‘ဃာနံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဇိဝှါ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ကာယော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စော, ဘန္တေ’’ …ပေ… ‘‘မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စော, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။
‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ …ပေ… သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ။ ပဌမံ။
၇-ရာဟုလသံယုတ် ၁-ပဌမဝဂ် ၁-စက္ခုသုတ် ၁၈၈။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်၊ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင် ရာဟုလာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်ရာဟုလာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အား အကျဥ်းအားဖြင့် တရား တော်ကို ဟောတော်မူပါလော့၊ အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ယင်းတရားကို ကြားနာရ၍ တစ်ယောက် တည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာ အရပ်သို့ ကပ်ပြီးလျှင် မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာ အားထုတ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ် ထားသော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေပါအံ့”ဟု လျှောက်၏။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲ သလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ မမြဲသော မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ အသျှင်ဘုရား ဆင်းရဲပါတည်း။ မမြဲသော ဆင်းရဲ၍ ဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောရှိသော မျက်စိ ‘စက္ခု ပသာဒ’ကို “ဤမျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ၏ ဥစ္စာတည်း၊ ဤမျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤ မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟူ၍ ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ ရှုခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။ နား ‘သောတပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ပ။ နှာခေါင်း ‘ဃာန ပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ လျှာ ‘ဇိဝှါပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲ သလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ကိုယ် ‘ကာယပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ စိတ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ မမြဲသော စိတ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ အသျှင်ဘုရား ဆင်းရဲပါတည်း။ မမြဲသော ဆင်းရဲ၍ ဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောရှိသော စိတ်ကို “ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာတည်း၊ ဤစိတ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟူ၍ ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ ရှုခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် မျက်စိ ‘စက္ခု ပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ နား ‘သောတပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ နှာခေါင်း ‘ဃာနပသာဒ’၌လည်း ငြီး ငွေ့၏။ လျှာ ‘ဇိဝှါပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ကိုယ် ‘ကာယပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်၌လည်း ငြီး ငွေ့၏။ ငြီးငွေ့သည် ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏၊ တပ်ခြင်းကင်းသည် ရှိသော် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သည် ရှိသော် “လွတ်မြောက်ပြီ”ဟူသော အသိဉာဏ် ဖြစ်၏။ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အကျိုးငှါ တစ်ဖန်ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ [ဆယ်သုတ်လုံးကို ဤပေယျာလနည်းဖြင့် ချဲ့အပ် ကုန်၏]။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 18.1 Chapter One The Eye, Etc. So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then Venerable Rāhula went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, may the Buddha please teach me Dhamma in brief. When I’ve heard it, I’ll live alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute.” “What do you think, Rāhula? Is the eye permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Is the ear permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is the nose permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is the tongue permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is the body permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Is the mind permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, the ear, the nose, the tongue, the body, and the mind. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’” (The ten discourses of this series should be told in full the same way.)
၂။ ရူပသုတ္တံ
၁၈၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပါ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… သဒ္ဒါ… ဂန္ဓာ… ရသာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ… ဓမ္မာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါတိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… သဒ္ဒေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဂန္ဓေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ရသေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ရူပသုတ် ၁၈၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ အဆင်း ‘ရူပါရုံ’တို့သည် မြဲကုန်သလော၊ မမြဲကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ပ။ အသံ ‘သဒ္ဒါရုံ’တို့သည်။ အနံ့ ‘ဂန္ဓာရုံ’တို့သည်။ အရသာ ‘ရသာရုံ’တို့သည်။ အတွေ့ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’တို့သည်။ သဘောတရား ‘ဓမ္မာရုံ’တို့သည် မြဲကုန် သလော၊ မမြဲကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါကုန်။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် အဆင်း ‘ရူပါရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ အသံ ‘သဒ္ဒါရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ အနံ့ ‘ဂန္ဓာရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ အရသာ ‘ရသာရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ အတွေ့ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သဘောတရား ‘ဓမ္မာရုံ’တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သည်ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 18.2 Chapter One Sights, Etc. At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Are sights permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… sounds … smells … tastes … touches … Are ideas permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. Being disillusioned, desire fades away. …”
၃။ ဝိညာဏသုတ္တံ
၁၉၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, စက္ခုဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သောတဝိညာဏံ…ပေ… ဃာနဝိညာဏံ… ဇိဝှါဝိညာဏံ… ကာယဝိညာဏံ… မနောဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’ …ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သောတဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဃာနဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဇိဝှါဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ကာယဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… မနောဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ တတိယံ။
၃-ဝိညာဏသုတ် ၁၉၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ မျက်စိကို မှီ၍ သိမှု ‘စက္ခုဝိညာဏ်’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ နားကို မှီ၍ သိမှု ‘သောတဝိညာဏ်’ သည်။ပ။ နှာခေါင်းကို မှီ၍ သိမှု ‘ဃာနဝိညာဏ်’သည်။ လျှာကို မှီ၍သိမှု ‘ဇိဝှါဝိညာဏ်’သည်။ ကိုယ်ကို မှီ၍ သိမှု ‘ကာယဝိညာဏ်’သည်။ စိတ်ဟူသော သိမှု ‘မနောဝိညာဏ်’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင် ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် မျက်စိကို မှီ၍ သိမှု ‘စက္ခုဝိညာဏ်’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ နားကို မှီ၍ သိမှု ‘သောတဝိညာဏ်’ ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ နှာခေါင်းကို မှီ၍ သိမှု ‘ဃာနဝိညာဏ်’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ လျှာကို မှီ၍ သိမှု ‘ဇိဝှါဝိညာဏ်’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ကိုယ်ကို မှီ၍ သိမှု ‘ကာယဝိညာဏ်’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ စိတ်ကို မှီ၍ သိမှု ‘မနောဝိညာဏ်’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သည်ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 18.3 Chapter One Consciousness At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is eye consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… ear consciousness … nose consciousness … tongue consciousness … body consciousness … Is mind consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness. Being disillusioned, desire fades away. …”
၄။ သမ္ဖဿသုတ္တံ
၁၉၁။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, စက္ခုသမ္ဖဿော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စော, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သောတသမ္ဖဿော…ပေ… ဃာနသမ္ဖဿော… ဇိဝှါသမ္ဖဿော… ကာယသမ္ဖဿော… မနောသမ္ဖဿော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စော, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သောတသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဃာနသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဇိဝှါသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ကာယသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… မနောသမ္ဖဿသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-သမ္ဖဿသုတ် ၁၉၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ မျက်စိကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘စက္ခုသမ္ဖဿ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ နားကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘သောတသမ္ဖဿ’သည်။ပ။ နှာခေါင်းကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘ဃာနသမ္ဖဿ’သည်။ လျှာကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘ဇိဝှါသမ္ဖဿ’သည်။ ကိုယ့်ကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘ကာယသမ္ဖဿ’ သည်။ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘မနောသမ္ဖဿ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ‘စက္ခုသမ္ဖဿ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ ‘သောတသမ္ဖဿ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ဃာနသမ္ဖဿ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ဇိဝှါသမ္ဖဿ’ ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ကာယသမ္ဖဿ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘မနောသမ္ဖဿ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သည် ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 18.4 Chapter One Contact At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is eye contact permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… ear contact … nose contact … tongue contact … body contact … Is mind contact permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with eye contact, ear contact, nose contact, tongue contact, body contact, and mind contact. Being disillusioned, desire fades away. …”
၅။ ဝေဒနာသုတ္တံ
၁၉၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သောတ… ဃာန… ဇိဝှါ… ကာယ… မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-ဝေဒနာသုတ် ၁၉၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ နား အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘သောတသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’ သည်။ပ။ နှာခေါင်းအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည်။ လျှာအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’ သည်။ ကိုယ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ကာယသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည်။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ် သော ခံစားမှု ‘မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’၌လည်း ငြီး ငွေ့၏။ပ။ ‘သောတသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ဇိဝှါ သမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘ကာယသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ‘မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 18.5 Chapter One Feeling At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is feeling born of eye contact permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… feeling born of ear contact … feeling born of nose contact … feeling born of tongue contact … feeling born of body contact … Is feeling born of mind contact permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with feeling born of eye contact, ear contact, nose contact, tongue contact, body contact, and mind contact. …”
၆။ သညာသုတ္တံ
၁၉၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပသညာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သဒ္ဒသညာ…ပေ… ဂန္ဓသညာ… ရသသညာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ… ဓမ္မသညာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သဒ္ဒသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဂန္ဓသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ရသသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဓမ္မသညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-သညာသုတ် ၁၉၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ အဆင်း၌ မှတ်သားမှု ‘ရူပသညာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ အသံ၌ မှတ်သားမှု ‘သဒ္ဒသညာ’သည်။ပ။ အနံ့၌ မှတ်သားမှု ‘ဂန္ဓသညာ’သည်။ အရသာ၌ မှတ်သားမှု ‘ရသသညာ’သည်။ အတွေ့၌ မှတ်သား မှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ’သည်။ သဘောတရား၌ မှတ်သားမှု ‘ဓမ္မသညာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင် ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ရူပသညာ ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သဒ္ဒသညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဂန္ဓသညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ရသသညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဓမ္မသညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 18.6 Chapter One Perceptions At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is perception of sights permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… perception of sounds … perception of smells … perception of tastes … perception of touches … Is perception of ideas permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the perception of sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. …”
၇။ သဉ္စေတနာသုတ္တံ
၁၉၄။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပသဉ္စေတနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သဒ္ဒသဉ္စေတနာ…ပေ… ဂန္ဓသဉ္စေတနာ… ရသသဉ္စေတနာ … ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ… ဓမ္မသဉ္စေတနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သဒ္ဒသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဂန္ဓသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ရသသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဓမ္မသဉ္စေတနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ သတ္တမံ။
၇-သဥ္ဇေတနာသုတ် ၁၉၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ အဆင်း၌ စေ့ဆော်မှု ‘ရူပသဉ္ဇေတနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ အသံ၌ စေ့ဆော်မှု ‘သဒ္ဒသဉ္ဇေတနာ’ သည်။ပ။ အနံ့၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဂန္ဓသဉ္ဇေတနာ’သည်။ အရသာ၌ စေ့ဆော်မှု ‘ရသသဉ္ဇေတနာ’ သည်။ အတွေ့ ၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္ဇေတနာ’ သည်။ သဘောတရား၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဓမ္မသဉ္ဇေတနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာ တပည့်သည် ရူပသဉ္ဇေတနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သဒ္ဒသဉ္ဇေတနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဂန္ဓသဉ္ဇေတနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ရသသဉ္ဇေတနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္ဇေတနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဓမ္မသဉ္ဇေတနာ ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 18.7 Chapter One Intention At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is intention regarding sights permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… intention regarding sounds … intention regarding smells … intention regarding tastes … intention regarding touches … Is intention regarding ideas permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with intention regarding sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. …”
၈။ တဏှာသုတ္တံ
၁၉၅။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပတဏှာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘သဒ္ဒတဏှာ…ပေ… ဂန္ဓတဏှာ… ရသတဏှာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ… ဓမ္မတဏှာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပတဏှာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သဒ္ဒတဏှာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဂန္ဓတဏှာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ရသတဏှာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာယ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဓမ္မတဏှာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ …ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-တဏှာသုတ် ၁၉၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ အဆင်း၌ တပ်မက်မှု ‘ရူပတဏှာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ အသံ၌ တပ်မက်မှု ‘သဒ္ဒတဏှာ’သည်။ပ။ အနံ့၌ တပ်မက်မှု ‘ဂန္ဓတဏှာ’သည်။ အရသာ၌ တပ်မက်မှု ‘ရသတဏှာ’သည်။ အတွေ့၌ တပ်မက်မှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ’သည်။ သဘောတရား၌ တပ်မက်မှု ‘ဓမ္မတဏှာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင် ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ရူပတဏှာ ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သဒ္ဒတဏှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဂန္ဓတဏှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ရသတဏှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဓမ္မတဏှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 18.8 Chapter One Craving At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is craving for sights permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… craving for sounds … craving for smells … craving for tastes … craving for touches … Is craving for ideas permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with craving for sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. …”
၉။ ဓာတုသုတ္တံ
၁၉၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ပထဝီဓာတု နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘အာပေါဓာတု…ပေ… တေဇောဓာတု… ဝါယောဓာတု… အာကာသဓာတု… ဝိညာဏဓာတု နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ပထဝီဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… အာပေါဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… တေဇောဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဝါယောဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… အာကာသဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဝိညာဏဓာတုယာပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ပဇာနာတီ’’တိ။ နဝမံ။
၉-ဓာတုသုတ် ၁၉၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ပထဝီဓာတ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ အာပေါဓာတ်သည်။ပ။ တေဇောဓါတ်သည်။ ဝါယောဓာတ် သည်။ အာကာသဓာတ်သည်။ ဝိညာဏဓာတ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ပထဝီဓာတ်၌လည်း ငြီး ငွေ့၏။ပ။ အာပေါဓာတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ တေဇောဓာတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဝါယောဓာတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ အာကာသဓာတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဝိညာဏဓာတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ သိ၏ဟု့ (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 18.9 Chapter One Elements At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is the earth element permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… the water element … the fire element … the air element … the space element … Is the consciousness element permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the earth element, water element, fire element, air element, space element, and consciousness element …”
၁၀။ ခန္ဓသုတ္တံ
၁၉၇။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ။ ဒသမံ။
ပဌမော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, သမ္ဖဿော ဝေဒနာယ စ၊
သညာ သဉ္စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ။
၁၀-ခန္ဓသုတ် ၁၉၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ဝေဒနာသည်။ပ။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသ လော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် ရုပ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ ဝေဒနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ သညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ သင်္ခါရတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ဝိညာဏ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သည်ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏၊ တပ်ခြင်း ကင်းသည်ရှိသော် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သည်ရှိသော် “လွတ်မြောက်၏” ဟူ၍ အသိဉာဏ် ဖြစ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အကျိုးငှါ တစ်ဖန်ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ပဌမဝဂ်ပြီး၏။
Linked Discourses 18.10 Chapter One The Aggregates At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… feeling … perception … choices … Is consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with form, feeling, perception, choices, and consciousness. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”
၂။ ဒုတိယဝဂ္ဂေါ
၁။ စက္ခုသုတ္တံ
၁၉၈။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဟုလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, စက္ခုံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘သောတံ…ပေ… ဃာနံ… ဇိဝှါ… ကာယော… မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စော, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ရာဟုလ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ … ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ… မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ။ ဧတေန ပေယျာလေန ဒသ သုတ္တန္တာ ကာတဗ္ဗာ။ ပဌမံ။
၂-ဒုတိယဝဂ် ၁-စက္ခုသုတ် ၁၉၈။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနားခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်ရာဟုလာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင် ရာဟုလာအား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ် ထင်သနည်း။ မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ မမြဲသော မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ အသျှင်ဘုရား ဆင်းရဲပါတည်း။ မမြဲသော ဆင်းရဲ ၍ ဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောရှိသော မျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’ကို “ဤမျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ၏ ဥစ္စာတည်း၊ ဤမျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤမျက်စိ ‘စက္ခုပသာဒ’သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟူ၍ ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ ရှုခြင်းငှါ မသင့်လျော်ပါ။ နား ‘သောတပသာဒ’ သည်။ပ။ နှာခေါင်း ‘ဃာနပသာဒ’ သည်။ လျှာ ‘ဇိဝှါပသာဒ’ သည်။ ကိုယ် ‘ကာယပသာဒ’သည်။ စိတ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ မမြဲသော ထိုစိတ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ အသျှင်ဘုရား ဆင်းရဲပါတည်း။ မမြဲသော ဆင်းရဲ၍ ဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောရှိသော စိတ်ကို “ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာတည်း၊ ဤစိတ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟူ၍ ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ ရှုခြင်းငှါ မသင့်လျော်ပါ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာတပည့်သည် မျက်စိ ‘စက္ခု ပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ နား ‘သောတပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ နှာခေါင်း ‘ဃာနပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ လျှာ ‘ဇိဝှါပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ကိုယ် ‘ကာယပသာဒ’၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ငြီးငွေ့သည်ရှိသော် တပ်ခြင်းကင်း၏၊ တပ်ခြင်းကင်းသည်ရှိသော် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သည်ရှိသော် “လွတ်မြောက်၏”ဟူ၍ အသိဉာဏ် ဖြစ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အကျိုးငှါ တစ်ဖန် ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ [ဆယ်သုတ်လုံးကို ဤပေယျာလနည်းဖြင့် ချဲ့အပ်ကုန်၏]။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 18.11 Chapter Two The Eye, Etc. So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī. Then Venerable Rāhula went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “What do you think, Rāhula? Is the eye permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “… the ear … the nose … the tongue … the body … Is the mind permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, the ear, the nose, the tongue, the body, and the mind. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’” (The ten discourses of this series should be told in full the same way.)
၂-၁၀။ ရူပါဒိသုတ္တနဝကံ
၁၉၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ရာဟုလ, ရူပါ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’…ပေ… သဒ္ဒါ… ဂန္ဓာ… ရသာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ… ဓမ္မာ…။
‘‘စက္ခုဝိညာဏံ…ပေ… သောတဝိညာဏံ… ဃာနဝိညာဏံ… ဇိဝှါဝိညာဏံ… ကာယဝိညာဏံ… မနောဝိညာဏံ…။
‘‘စက္ခုသမ္ဖဿော…ပေ… သောတသမ္ဖဿော… ဃာနသမ္ဖဿော… ဇိဝှါသမ္ဖဿော… ကာယသမ္ဖဿော… မနောသမ္ဖဿော…။
‘‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ… မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…။
‘‘ရူပသညာ…ပေ… သဒ္ဒသညာ… ဂန္ဓသညာ… ရသသညာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ… ဓမ္မသညာ…။
‘‘ရူပသဉ္စေတနာ…ပေ… သဒ္ဒသဉ္စေတနာ… ဂန္ဓသဉ္စေတနာ… ရသသဉ္စေတနာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ… ဓမ္မသဉ္စေတနာ…။
‘‘ရူပတဏှာ …ပေ… သဒ္ဒတဏှာ… ဂန္ဓတဏှာ… ရသတဏှာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ… ဓမ္မတဏှာ…။
‘‘ပထဝီဓာတု…ပေ… အာပေါဓာတု… တေဇောဓာတု… ဝါယောဓာတု… အာကာသဓာတု … ဝိညာဏဓာတု…။
‘‘ရူပံ …ပေ… ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ ရာဟုလ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ။ ဒသမံ။
၂-၁၀-ရူပစသော ကိုးသုတ် ၁၉၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရာဟုလာ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ အဆင်း ‘ရူပရုံ’တို့သည် မြဲကုန်သလော၊ မမြဲကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါကုန်။ပ။ အသံ ‘သဒ္ဒါရုံ’တို့သည်။ အနံ့ ‘ဂန္ဓာရုံ’တို့သည်။ အရသာ ‘ရသာရုံ’တို့သည်။ အတွေ့ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’တို့သည်။ သဘောတရား ‘ဓမ္မာရုံ’တို့သည် မြဲကုန်သလော၊ မမြဲကုန်သလော။ မျက်စိကို မှီ၍ သိမှု ‘စက္ခုဝိညာဏ်’သည်။ပ။ နားကို မှီ၍ သိမှု ‘သောတဝိညာဏ်’သည်၊ နှာခေါင်းကို မှီ၍ သိမှု ‘ဃာနဝိညာဏ်’သည်။ လျှာကို မှီ၍ သိမှု ‘ဇိဝှါဝိညာဏ်’ သည်။ ကိုယ်ကို မှီ၍ သိမှု ‘ကာယဝိညာဏ်’သည်။ စိတ်ဟူသော ‘မနောဝိညာဏ်’သည် မြဲသလော၊ မမြဲ သလော။ မျက်စိကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘စက္ခုသမ္ဖဿ’သည်။ပ။ နားကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘သောတသမ္ဖဿ’ သည်။ နှာခေါင်းကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘ဃာနသမ္ဖဿ’သည်။ လျှာကြောင့် ဖြစ် သော တွေ့ထိမှု ‘ဇိဝှါသမ္ဖဿ’သည်။ ကိုယ်ကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘ကာယသမ္ဖဿ’သည်။ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော တွေ့ထိမှု ‘မနောသမ္ဖဿ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မျက်စိအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည်။ပ။ နားအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ’သည်။ နှာခေါင်းအတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’ သည်။ လျှာအတွေ့ ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည်။ ကိုယ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘ကာယ သမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည်။ စိတ်အတွေ့ကြောင့် ဖြစ်သော ခံစားမှု ‘မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အဆင်း၌ မှတ်သားမှု ‘ရူပသညာ’သည်။ပ။ အသံ၌ မှတ်သားမှု ‘သဒ္ဒသညာ’သည်။ အနံ့၌ မှတ် သားမှု ‘ဂန္ဓသညာ’သည်။ အရသာ၌ မှတ်သားမှု ‘ရသသညာ’သည်။ အတွေ့၌ မှတ်သားမှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗ သညာ’သည်။ သဘောတရား၌ မှတ်သားမှု ‘ဓမ္မသညာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အဆင်း၌ စေ့ဆော်မှု ‘ရူပသဉ္ဇေတနာ’သည်။ပ။ အသံ၌ စေ့ဆော်မှု ‘သဒ္ဒသဉ္ဇေတနာ’သည်။ အနံ့၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဂန္ဓ သဉ္ဇေတနာ’သည်။ အရသာ၌ စေ့ဆော်မှု ‘ရသသဉ္ဇေတနာ’သည်။ အတွေ့၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္ဇေတနာ’ သည်။ သဘောတရား၌ စေ့ဆော်မှု ‘ဓမ္မသဉ္ဇေတနာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ အဆင်း၌ တပ်မက်မှု ‘ရူပတဏှာ’သည်။ အသံ၌ တပ်မက်မှု ‘သဒ္ဒတဏှာ’သည်။ အနံ့၌ တပ်မက်မှု ‘ဂန္ဓတဏှာ’သည်။ အရသာ၌ တပ်မက်မှု ‘ရသတဏှာ’သည်။ အတွေ့၌ တပ်မက်မှု ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ’သည်။ သဘောတရား၌ တပ်မက်မှု ‘ဓမ္မတဏှာ’သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ ပထဝီဓာတ်သည်။ပ။ အာပေါ ဓာတ်သည်။ တေဇောဓာတ်သည်။ ဝါယောဓာတ်သည်။ အာကာသဓာတ်သည်။ ဝိညာဏဓာတ်သည် မြဲသ လော၊ မမြဲသလော။ ရုပ်သည်။ပ။ ဝေဒနာသည်။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသ လော၊ မမြဲသလော။ အသျှင်ဘုရား မမြဲပါ။ပ။ ရာဟုလာ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးငှါ တစ်ဖန်ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 18.12–20 Chapter Two The Nine Discourses on Sights, Etc. At Sāvatthī. “What do you think, Rāhula? Are sights permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “… sounds … smells … tastes … touches … ideas …” “… eye consciousness … ear consciousness … nose consciousness … tongue consciousness … body consciousness … mind consciousness …” “… eye contact … ear contact … nose contact … tongue contact … body contact … mind contact …” “… feeling born of eye contact … feeling born of ear contact … feeling born of nose contact … feeling born of tongue contact … feeling born of body contact … feeling born of mind contact …” “… perception of sights … perception of sounds … perception of smells … perception of tastes … perception of touches … perception of ideas …” “… intention regarding sights … intention regarding sounds … intention regarding smells … intention regarding tastes … intention regarding touches … intention regarding ideas …” “… craving for sights … craving for sounds … craving for smells … craving for tastes … craving for touches … craving for ideas …” “… the earth element … the water element … the fire element … the air element … the space element … the consciousness element …” “… form … feeling … perception … choices … Is consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” … “Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”
၁၁။ အနုသယသုတ္တံ
၂၀၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ရာဟုလ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ။ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ။ ဧဝံ ခေါ, ရာဟုလ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ။ ဧကာဒသမံ။
၁၁-အနုသယသုတ် ၂၀၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်ရာဟုလာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာ့ဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့ သိသူ အဘယ်သို့ မြင်သူအား ဝိညာဏ် နှင့် တကွဖြစ်သော ဤကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ပြင်ပဖြစ်သော အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့၌လည်းကောင်း ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ကိန်းဝပ်နေသော ထောင်လွှားမှု ‘မာန’တို့သည် မဖြစ်ပါကုန်သ နည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ရာဟုလာ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ အဇ္စျတ္တသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်းဖြစ်သော၊ ကြမ်းတမ်းသည်, သိမ်မွေ့သည်လည်းဖြစ်သော၊ ယုတ်သည်, မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော၊ ဝေးသည်, နီး သည်လည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို “ဤရုပ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ် သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟူ၍ ဤသို့ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် မြင်၏။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ အားလုံးသည်။ပ။ မှတ်သားမှု ‘သညာ’အားလုံးသည်။ ပြုစီရင်မှု ‘သင်္ခါရ’အားလုံးတို့သည်။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ အဇ္စျတ္တသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်းဖြစ်သော၊ ကြမ်း တမ်းသည်, သိမ်မွေ့သည်လည်းဖြစ်သော၊ ယုတ်သည်, မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော၊ ဝေးသည်, နီးသည်လည်းဖြစ်သော ဝိညာဏ်အားလုံးကို “ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟူ၍ ဤသို့ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် မြင်၏။ ရာဟုလာ ဤသို့ သိသူ ဤသို့ မြင်သူအား ဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်သော ဤကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ပြင်ပ၌ ဖြစ်သော အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့၌လည်းကောင်း ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ကိန်း ဝပ်နေသော ထောင်လွှားမှု ‘မာန’တို့သည် မဖြစ်ကုန်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 18.21 Chapter Two Tendency At Sāvatthī. Then Venerable Rāhula went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, how does one know and see so that there’s no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body and externally for all signs?” “Rāhula, one truly sees any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ One truly sees any kind of feeling … perception … choices … consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ That’s how to know and see so that there’s no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body and externally for all signs.”
၁၂။ အပဂတသုတ္တံ
၂၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါနံ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိံ စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ရာဟုလ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ဟောတိ’’။
‘‘ယာ ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ဟောတိ။ ဧဝံ ခေါ, ရာဟုလ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ။ ဒွါဒသမံ။
ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, သမ္ဖဿော ဝေဒနာယ စ၊
သညာ သဉ္စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသ၊
အနုသယံ အပဂတဉ္စေဝ, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ။
ရာဟုလသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
၁၂-အပဂတသုတ် ၂၀၁။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်ရာဟုလာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်ရာဟုလာ သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့ သိသူ အဘယ်သို့ မြင်သူ အား ဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်သော ဤကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ပြင်ပဖြစ်သော အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့၌လည်းကောင်း ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’, ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’, ထောင်လွှားမှု ‘မာန’မှ ကင်းသော၊ ထောင်လွှားခြင်းအဖို့ကို ကောင်းစွာ လွန်သော၊ ကိလေသာပူပန်မှုမှ ငြိမ်းသော၊ ကိလေသာမှ ကောင်းစွာ လွတ် မြောက်သော စိတ်ဖြစ်ပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ရာဟုလာ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ အဇ္စျတ္တသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်းဖြစ်သော၊ ကြမ်းတမ်းသည်, သိမ်မွေ့သည်လည်းဖြစ်သော၊ ယုတ်သည်, မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော၊ ဝေးသည်, နီး သည်လည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို “ဤရုပ်သည် ငါ့၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ် သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟူ၍ ဤသို့ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် မြင်၍ တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းဘဲ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်၏။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’အားလုံးသည်။ပ။ မှတ်သားမှု ‘သညာ’အားလုံး သည်။ ပြုစီရင်မှု ‘သင်္ခါရ’အားလုံးတို့သည်။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သော၊ အဇ္စျတ္တသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်းဖြစ်သော၊ ကြမ်းတမ်းသည် သိမ်မွေ့သည်လည်းဖြစ်သော၊ ယုတ်သည်, မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော၊ ဝေးသည်, နီး သည်လည်းဖြစ်သော ဝိညာဏ်အားလုံးကို “ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် မြင်၍ တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းဘဲ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်၏။ ရာဟုလာ ဤသို့ သိသူ ဤသို့့မြင်သူအား ဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်သော ဤကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ပြင်ပဖြစ်သော အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့၌လည်းကောင်း ငါဟု စွဲယူမှု ‘ဒိဋ္ဌိ’, ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’, ထောင်လွှားမှု ‘မာန’မှ ကင်းသော၊ ထောင်လွှားခြင်းအဖို့ကို ကောင်းစွာ လွန်သော၊ ကိလေသာပူပန်မှုမှ ငြိမ်းသော၊ ကိလေသာမှ ကောင်းစွာ လွတ် မြောက်သော စိတ်ဖြစ်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။ ဒုတိယဝဂ် ပြီး၏။ ရာဟုလသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 18.22 Chapter Two Rid of Conceit At Sāvatthī. Then Venerable Rāhula went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, how does one know and see so that the heart is rid of I-making, mine-making, and conceit for this conscious body and externally for all signs; and going beyond discrimination, it’s peaceful and well freed?” “Rāhula, one truly sees any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self,’ one is freed by not grasping. One truly sees any kind of feeling … perception … choices … One truly sees any kind of consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self,’ one is freed by not grasping. That’s how to know and see so that the heart is rid of I-making, mine-making, and conceit for this conscious body and externally for all signs; and going beyond discrimination, it’s peaceful and well freed.” The Linked Discourses with Rāhula are complete.
၈။ လက္ခဏသံယုတ္တံ
၁။ ပဌမဝဂ္ဂေါ
၁။ အဋ္ဌိသုတ္တံ
၂၀၂။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စ လက္ခဏော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော [မဟာမောဂ္ဂလာနော (က။)] ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ဝိဟရန္တိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေနာယသ္မာ လက္ခဏော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ လက္ခဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမာဝုသော [ဧဟိ အာဝုသော (သျာ။ ကံ။ က။)] လက္ခဏ, ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိဿာမာ’’တိ။ ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ပစ္စဿောသိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန, ဟေတု ကော ပစ္စယော သိတဿ ပါတုကမ္မာယာ’’တိ? ‘‘အကာလော ခေါ, အာဝုသော လက္ခဏ, ဧတဿ ပဉှဿ။ ဘဂဝတော မံ သန္တိကေ ဧတံ ပဉှံ ပုစ္ဆာ’’တိ။
အထ ခေါ အာယသ္မာ စ လက္ခဏော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ။ ကော နု ခေါ, အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန, ဟေတု ကော ပစ္စယော သိတဿ ပါတုကမ္မာယာ’’တိ?
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဖာသုဠန္တရိကာဟိ ဝိတုဒေန္တိ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ [ဝိတုဒေန္တိ (သီ။), ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိဘဇေန္တိ (ပီ။ က။)]။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော! ဧဝရူပေါပိ နာမ သတ္တော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ ယက္ခော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ အတ္တဘာဝပဋိလာဘော ဘဝိဿတီ’’’တိ!!
အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘စက္ခုဘူတာ ဝတ, ဘိက္ခဝေ, သာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ ဉာဏဘူတာ ဝတ, ဘိက္ခဝေ, သာဝကာ ဝိဟရန္တိ, ယတြ ဟိ နာမ သာဝကော ဧဝရူပံ ဉဿတိ ဝါ ဒက္ခတိ ဝါ သက္ခိံ ဝါ ကရိဿတိ။ ပုဗ္ဗေဝ မေ သော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဒိဋ္ဌော အဟောသိ, အပိ စာဟံ န ဗျာကာသိံ။ အဟဉ္စေတံ [အဟမေဝေတံ (သီ။)] ဗျာကရေယျံ, ပရေ စ မေ [ပရေ မေ (သီ။)] န သဒ္ဒဟေယျုံ။ ယေ မေ န သဒ္ဒဟေယျုံ, တေသံ တံ အဿ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ။ ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂေါဃာတကော အဟောသိ။ သော တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဗဟူနိ ဝဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတာနိ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဧဝရူပံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘံ ပဋိသံဝေဒယတီ’’တိ။ (သဗ္ဗေသံ သုတ္တန္တာနံ ဧသေဝ ပေယျာလော)။ ပဌမံ။
၈-လက္ခဏသံယုတ် ၁-ပဌမဝဂ် ၁-အဋ္ဌိသုတ် ၂၀၂။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနားခဲ့ရပါသည်၊ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ် ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ ဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်လက္ခဏနှင့် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တို့သည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်၌ (သီတင်းသုံး) နေကြကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် အသျှင်လက္ခဏထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်လက္ခဏအား “ငါ့သျှင်လက္ခဏ လာသွားကြစို့ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကုန်အံ့”ဟု ပြောဆို၏၊ “ကောင်းပြီ ငါ့သျှင်”ဟု အသျှင်လက္ခဏသည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် အား ပြန်လျောက်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် နေရာ တစ်ခု၌ ပြုံးတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်လက္ခဏသည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား “ငါ့သျှင်မောဂ္ဂလာန် ပြုံးရယ်ခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏၊ ငါ့သျှင်လက္ခဏ ဤ ပြဿနာကို ဖြေခြင်းငှါ အခါ မဟုတ်သေး၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ငါ့အား ဤပြဿနာကို မေးပါဟု ပြောဆို၏။ ထို့နောက် အသျှင်လက္ခဏနှင့် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တို့သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်၍ ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းစားဇရပ်မှ ဖဲခွါလာကြပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကြ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကြပြီးသော် အသျှင်လက္ခဏသည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂ လာန်အား “အသျှင်မောဂ္ဂလာန်သည် ဂိဇ္ဈ ကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် နေရာတစ်ခု၌ ပြုံးတော်မူ၏၊ ငါ့သျှင်မောဂ္ဂလာန် ပြုံးရယ်ခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု မေးလျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားနေသော အရိုးစုပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုအရိုးစုပြိတ္တာကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ နံရိုးကြားတို့၌ ထိုးဆိတ်ကြကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏၊ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “အချင်းတို့ အံ့ဖွယ် ရှိစွတကား၊ အချင်းတို့ မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်စွတကား၊ ဤကဲ့သို့သော သတ္တဝါဟု ရှိရတုံဘိ၏၊ ဤကဲ့သို့သော ပြိတ္တာဟု ရှိရတုံဘိ၏၊ ဤကဲ့သို့သော အတ္တဘောကို ရသူဟု ရှိရတုံဘိ၏ဟု အကြံ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်ဟု ပြော ဆို၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏ - “ရဟန်းတို့ တပည့်သာဝကတို့သည် စင်စစ် မျက်စိအမြင်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကြပေသည်တကား၊ ရဟန်းတို့ တပည့်သာဝကတို့သည် ဉာဏ် အမြင်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေကြပေသည်တကား၊ အကြင်သို့သော တပည့်သာဝကစင်လျက် ဤသို့သော သတ္တဝါကို သိလည်း သိနိုင်တုံဘိ၏၊ မြင်လည်း မြင်နိုင်တုံဘိ၏၊ သက်သေကိုသော်လည်း ပြုနိုင်တုံဘိ၏။ ရဟန်းတို့ ရှေးကပင် ထိုသတ္တဝါကို ငါ မြင်ခဲ့ဖူးပြီ၊ သို့သော်လည်း ငါသည် မပြောဆိုခဲ့ပေ၊ ငါသည့်ထိုအကြောင်းကို ပြောဆိုခဲ့ပါမူ သူတစ်ပါးတို့သည် ငါ့အား မယုံကြည်နိုင်ကြပေရာ၊ ငါ့ကို မယုံကြည်သူတို့ အား ထိုမယုံကြည်ခြင်းသည် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး စီးပွားမဲ့ခြင်းငှါ ဆင်းရဲခြင်းငှါ ဖြစ်လေရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် နွားသတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ၊ ထိုသတ္တဝါသည် ထိုကံ၏ အကျိုးဖြင့် များစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အရာတို့ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အထောင်တို့ ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အသိန်းတို့ပတ်လုံး ငရဲ၌ ကျက်ခဲ့၍ ထိုကံ၏ အကျိုးကြွင်းဖြင့်လျှင် ဤသို့သော အတ္တဘောကို ရရှိခံစားနေရ၏”ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ [အလုံးစုံသော သုတ်တို့၌ ပေယျာလဟူသမျှကို ဤနည်းအတိုင်းချဲ့လေ]။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 19.1 Chapter One A Skeleton So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Now at that time Venerable Mark and Venerable Mahāmoggallāna were staying on the Vulture’s Peak Mountain. Then Mahāmoggallāna robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Mark and said to him, “Come, Reverend Mark, let’s enter Rājagaha for alms.” “Yes, reverend,” Mark replied. As Mahāmoggallāna was descending from Vulture’s Peak Mountain he smiled at a certain spot. So Mark said to Mahāmoggallāna, “What is the cause, Reverend Moggallāna, what is the reason you smiled?” “Reverend Mark, it’s the wrong time for this question. Ask me when we’re in the Buddha’s presence.” Then Mark and Mahāmoggallāna wandered for alms in Rājagaha. After the meal, on their return from almsround, they went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. Mark said to Mahāmoggallāna: “Just now, as Mahāmoggallāna was descending from Vulture’s Peak Mountain he smiled at a certain spot. What is the cause, Reverend Moggallāna, what is the reason you smiled?” “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a skeleton flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing it, pecking, clawing, and stabbing it in the ribs as it screeched in pain. It occurred to me: ‘Oh lord, how incredible, how amazing! That there can be such a sentient being, such a spirit, such an incarnation!’” Then the Buddha said to the mendicants: “Mendicants, there are disciples who live full of vision and knowledge, since a disciple knows, sees, and witnesses such a thing. Formerly, I too saw that being, but I did not speak of it. For if I had spoken of it others would not have believed me, which would be for their lasting harm and suffering. That being used to be a cattle butcher right here in Rājagaha. As a result of that deed he burned in hell for many years, many hundreds, many thousands, many hundreds of thousands of years. Now he experiences the residual result of that deed in such an incarnation.” (Tell all these discourses in full like this.)
၂။ ပေသိသုတ္တံ
၂၀၃။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ မံသပေသိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ [ဝိရာဇေန္တိ (သီ။ သျာ။ ကံ။), ဝိဘဇေန္တိ (ပီ။ က။)]။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂေါဃာတကော အဟောသိ…ပေ…။ ဒုတိယံ။
၂-ပေသိသုတ် ၂၀၃။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အသားတစ် ပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာကို လင်းတ ,ကျီးငှက် ,စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် နွားသတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 19.2 Chapter One A Piece of Meat “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a scrap of meat flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing it, pecking and clawing as it screeched in pain. …” … “That being used to be a cattle butcher right here in Rājagaha. …”
၃။ ပိဏ္ဍသုတ္တံ
၂၀၄။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ မံသပိဏ္ဍံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သာကုဏိကော အဟောသိ…ပေ…။ တတိယံ။
၃-ပိဏ္ဍသုတ် ၂၀၄။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အသားတုံး ပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် ငှက် မုဆိုး ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 19.3 Chapter One A Piece of Flesh “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a piece of flesh flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing it, pecking and clawing as it screeched in pain. …” … “That being used to be a bird hunter right here in Rājagaha. …”
၄။ နိစ္ဆဝိသုတ္တံ
၂၀၅။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ နိစ္ဆဝိံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဩရဗ္ဘိကော အဟောသိ…ပေ…။ စတုတ္ထံ။
၄-နိစ္ဆဝိသုတ် ၂၀၅။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အရေ မရှိသော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ် ပြည်၌ပင် ဆိတ်သတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 19.4 Chapter One A Flayed Man “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a flayed man flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing it, pecking and clawing as he screamed in pain. …” … “That being used to be a sheep butcher right here in Rājagaha. …”
၅။ အသိလောမသုတ္တံ
၂၀၆။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ အသိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ တေ အသီ ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူကရိကော အဟောသိ…ပေ…။ ပဉ္စမံ။
၅-အသိလောမသုတ် ၂၀၆။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော သန်လျက် အမွေး ပေါက်သော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ ထိုသန်လျက်အမွေးတို့သည် ပျံတက်၍ ထိုပြိတ္တာ၏ ကိုယ်၌ပင် ကျရောက်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ် ပြည်၌ပင် ဝက်သတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 19.5 Chapter One Sword Hairs “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man whose body hairs were swords flying through the air. And those swords kept rising up and falling on his body as he screamed in pain. …” … “That being used to be a pig butcher right here in Rājagaha. …”
၆။ သတ္တိသုတ္တံ
၂၀၇။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သတ္တိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ တာ သတ္တိယော ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ မာဂဝိကော အဟောသိ…ပေ…။ ဆဋ္ဌံ။
၆-သတ္တိသုတ် ၂၀၇။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော လှံအမွေး ပေါက်သော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ ထိုလှံအမွေးတို့သည် ပျံတက်၍ ပျံတက်၍ ထိုပြိတ္တာ၏ ကိုယ်၌ပင် ကျရောက်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် သားသတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 19.6 Chapter One Spear Hairs “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man whose body hairs were spears flying through the air. And those spears kept rising up and falling on his body as he screamed in pain. …” … “That being used to be a deer hunter right here in Rājagaha. …”
၇။ ဥသုလောမသုတ္တံ
၂၀၈။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ဥသုလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ တေ ဥသူ ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ကာရဏိကော အဟောသိ…ပေ…။ သတ္တမံ။
၇-ဥသုလောမသုတ် ၂၀၈။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော မြားအမွေး ပေါက်သော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ မြားအမွေးတို့သည် ပျံတက်၍ ပျံတက်၍ ထိုပြိတ္တာ၏ ကိုယ်၌ပင် ကျရောက်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါ သည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် လက်မရွံ့အာဏာသား ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 19.7 Chapter One Arrow Hairs “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man whose body hairs were arrows flying through the air. And those arrows kept rising up and falling on his body as he screamed in pain. …” … “That being used to be a punisher right here in Rājagaha. …”
၈။ သူစိလောမသုတ္တံ
၂၀၉။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သူစိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ တာ သူစိယော ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူတော [သာရထိကော (က။ ဝိနယေပိ)] အဟောသိ…ပေ…။ အဋ္ဌမံ။
၈-သူစိလောမသုတ် ၂၀၉။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အပ်အမွေး ပေါက်သော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ ထိုအပ်အမွေးတို့သည် ပျံတက်၍ ပျံတက်၍ ထိုပြိတ္တာ၏ ကိုယ်၌ပင် ကျရောက်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် ရထားထိန်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 19.8 Chapter One Needle Hairs “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man whose body hairs were needles flying through the air. And those needles kept rising up and falling on his body as he screamed in pain. …” … “That being used to be an equerry right here in Rājagaha. …”
၉။ ဒုတိယသူစိလောမသုတ္တံ
၂၁၀။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သူစိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ တာ သူစိယော သီသေ ပဝိသိတွာ မုခတော နိက္ခမန္တိ၊ မုခေ ပဝိသိတွာ ဥရတော နိက္ခမန္တိ၊ ဥရေ ပဝိသိတွာ ဥဒရတော နိက္ခမန္တိ၊ ဥဒရေ ပဝိသိတွာ ဦရူဟိ နိက္ခမန္တိ၊ ဦရူသု ပဝိသိတွာ ဇင်္ဃာဟိ နိက္ခမန္တိ၊ ဇင်္ဃာသု ပဝိသိတွာ ပါဒေဟိ နိက္ခမန္တိ၊ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူစကော အဟောသိ…ပေ…။ နဝမံ။
၉-ဒုတိယ သူစိလောမသုတ် ၂၁၀။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အပ်အမွေး ပေါက်သော ပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ ထိုအပ်အမွေးတို့သည် ဦးခေါင်းမှ ဝင်၍ ခံတွင်းမှ ထွက်ကုန်၏၊ ခံတွင်းမှ ဝင်၍ ရင်မှ ထွက်ကုန်၏၊ ရင်မှ ဝင်၍ ဝမ်းပိုက်မှ ထွက်ကုန်၏၊ ဝမ်းပိုက်မှ ဝင်၍ ပေါင်တို့မှ ထွက်ကုန်၏၊ ပေါင်တို့သို့ ဝင်၍ ခြေသလုံးတို့မှ ထွက်ကုန်၏၊ ခြေသလုံးတို့သို့ ဝင်၍ ခြေဖဝါးတို့မှ ထွက်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ် ပြည်၌ပင် ကုန်းတိုက်သူ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 19.9 Chapter One Needle Hairs (2nd) “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man whose body hairs were needles flying through the air. The needles bored into his head and out his mouth, into his mouth and out his chest, into his chest and out his belly, into his belly and out his thighs, into his thighs and out his calves, and into his calves and out his feet. And he screamed in pain. …” … “That being used to be an informant right here in Rājagaha. …”
၁၀။ ကုမ္ဘဏ္ဍသုတ္တံ
၂၁၁။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ကုမ္ဘဏ္ဍံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ သော ဂစ္ဆန္တောပိ တေဝ အဏ္ဍေ ခန္ဓေ အာရောပေတွာ ဂစ္ဆတိ။ နိသီဒန္တောပိ တေသွေဝ အဏ္ဍေသု နိသီဒတိ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂါမကူဋကော အဟောသိ…ပေ…။ ဒသမံ။
ပဌမော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
အဋ္ဌိ ပေသိ ဥဘော ဂါဝဃာတကာ,
ပိဏ္ဍော သာကုဏိယော နိစ္ဆဝေါရဗ္ဘိ၊
အသိ သူကရိကော သတ္တိမာဂဝိ,
ဥသု ကာရဏိကော သူစိ သာရထိ၊
ယော စ သိဗ္ဗိယတိ သူစကော ဟိ သော,
အဏ္ဍဘာရိ အဟု ဂါမကူဋကောတိ။
၁၀-ကုမ္ဘဏ္ဍသုတ် ၂၁၁။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ ပျံသွားသော အိုး ပမာဏမျှ ဝှေးစေ့ရှိသော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် သွားသော်လည်း ထိုဝှေးစေ့တို့ကို သာလျှင် ပခုံး၌ တင်၍ သွားရလေ၏၊ ထိုင်သော်လည်း ထိုဝှေးစေ့တို့၌သာလျှင် ထိုင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် စဥ်းလဲကောက်ကျစ်သော တရားသူကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ဒသမသုတ်။ ပဌမဝဂ် ပြီး၏။
Linked Discourses 19.10 Chapter One Pot Balls “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man with testicles big as pots flying through the air. When he was walking he had to lift his testicles on to his shoulder. And when he sat down, he sat right on them. Vultures, crows, and hawks kept chasing him, pecking and clawing as he screamed in pain. …” … “That being used to be a corrupt village head right here in Rājagaha. …”
၂။ ဒုတိယဝဂ္ဂေါ
၁။ သသီသကသုတ္တံ
၂၁၂။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ရာဇဂဟေ ဝေဠုဝနေ။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ပုရိသံ ဂူထကူပေ သသီသကံ နိမုဂ္ဂံ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ပါရဒါရိကော အဟောသိ…ပေ…။ ပဌမံ။
၂-ဒုတိယဝဂ် ၁-သသီသကသုတ် ၂၁၂။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ပ။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် မစင်တွင်း၌ ဦးခေါင်းနှင့်တကွ နစ်မြုပ်နေသော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါ သည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် သူတစ်ပါးမယားကို လွန်ကျူးခဲ့သူ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 19.11 Chapter Two Over His Head So I have heard. At one time near Rājagaha in the Bamboo Grove … “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man sunk over his head in a sewer. …” … “That being used to be an adulterer right here in Rājagaha. …”
၂။ ဂူထခါဒသုတ္တံ
၂၁၃။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ပုရိသံ ဂူထကူပေ နိမုဂ္ဂံ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ဂူထံ ခါဒန္တံ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဒုဋ္ဌဗြာဟ္မဏော အဟောသိ။ သော ကဿပဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပါဝစနေ ဘိက္ခုသံဃံ ဘတ္တေန နိမန္တေတွာ ဒေါဏိယော [ဒေါဏိယာ (သျာ။ ကံ။ ပီ။ က။)] ဂူထဿ ပူရာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – အဟော ဘောန္တော, ယာဝဒတ္ထံ ဘုဉ္ဇန္တု စေဝ ဟရန္တု စာတိ…ပေ…။ ဒုတိယံ။
၂-ဂူထခါဒသုတ် ၂၁၃။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် မစင်တွင်း၌ ဦးခေါင်းနှင့် တကွ နစ်မြုပ်လျက် လက်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် မစင်ကို စားနေသော ယောကျာ်းပြိတ္တာကို မြင်ရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထို သတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် ပုဏ္ဏားပျက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ၊ ထိုပုဏ္ဏားပျက်သည် ကဿပမြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ရဟန်းသံဃာကို ဆွမ်းဖိတ်၍ စားကျင်း၌ မစင်ပြည့်စေလျက် “အသျှင်တို့ အလိုရှိတိုင်း စားလည်း စားကုန်လော့၊ ဆောင်ယူလည်း ဆောင်ယူကုန်လော့”ဟု ဆိုဖူးပြီ။ပ။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 19.12 Chapter Two A Dung Eater “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a man sunk in a sewer, eating dung with both hands. …” … “That being used to be a nasty brahmin right here in Rājagaha. In the time of the Buddha Kassapa’s dispensation he invited the Saṅgha of mendicants for a meal. He filled a trough with dung and said: ‘My good men, eat as much as you like, and take what’s left.’ …”
၃။ နိစ္ဆဝိတ္ထိသုတ္တံ
၂၁၄။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ နိစ္ဆဝိံ ဣတ္ထိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ အတိစာရိနီ အဟောသိ…ပေ…။ တတိယံ။
၃-နိစ္ဆဝိတ္ထိသုတ် ၂၁၄။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အရေ မရှိသော မိန်းမပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာမကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုး ဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာမသည် နာကျင်သောအသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုပြိတ္တာမသည် ဤရာဇဂြိုဟ် ပြည်၌ပင် လင်ကို လွန်ကျူး၍ ကျင့်သော မိန်းမ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 19.13 Chapter Two A Flayed Woman “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a flayed woman flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing her, pecking and clawing as she screamed in pain. …” … “That woman used to be an adulteress right here in Rājagaha. …”
၄။ မင်္ဂုလိတ္ထိသုတ္တံ
၂၁၅။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ဣတ္ထိံ ဒုဂ္ဂန္ဓံ မင်္ဂုလိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဣက္ခဏိကာ အဟောသိ…ပေ…။ စတုတ္ထံ။
၄-မင်္ဂုလိတ္ထိသုတ် ၂၁၅။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော အနံ့ မကောင်းသော အရုပ်ဆိုးသော ပြိတ္တာမကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာမကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာမသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုပြိတ္တာမ သည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် နတ်ဝင်သည်မ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 19.14 Chapter Two A Fishwife “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a woman stinking and dingy as a catfish flying through the air. Vultures, crows, and hawks kept chasing her, pecking and clawing as she screamed in pain. …” … “That woman used to be a sorceress right here in Rājagaha. …”
၅။ ဩကိလိနီသုတ္တံ
၂၁၆။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ဣတ္ထိံ ဥပ္ပက္ကံ ဩကိလိနိံ ဩကိရိနိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ကလိင်္ဂဿ ရညော အဂ္ဂမဟေသီ အဟောသိ။ သာ ဣဿာပကတာ သပတ္တိံ အင်္ဂါရကဋာဟေန ဩကိရိ…ပေ…။ ပဉ္စမံ။
၅-ဩကိလိနီသုတ် ၂၁၆။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော ထက်ဝန်း ကျင် မီးခဲ တဖွားဖွား ကျ၍ မီးကျီးပုံ၌ လူးလိမ့်ခံနေရသော မီးလောင်ဖုတို့မှ အရည် တစ်စက်စက် ယိုထွက်နေသော ပြိတ္တာမကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာမသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုပြိတ္တာမသည် ကလိင်္ဂမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏၊ ထိုမိဖုရားခေါင်ကြီးသည် ငြူစူခြင်းဖြင့် နှိပ်စက် အပ်ရကား လင်တူမိန်းမကို မီးကျီးအိုးကင်းဖြင့် လောင်းခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 19.15 Chapter Two A Sweltering Woman “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a scorched woman, sooty and sweaty, flying through the air, as she screamed in pain. …” … “That woman used to be the king of Kaliṅga’s chief queen. She was of jealous nature, and poured a brazier of hot coals over her co-wife. …” …
၆။ အသီသကသုတ္တံ
၂၁၇။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ အသီသကံ ကဗန္ဓံ [ကဝန္ဓံ (သီ။ ပီ။)] ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ ဥရေ အက္ခီနိ စေဝ ဟောန္တိ မုခဉ္စ။ တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဟာရိကော နာမ စောရဃာတကော အဟောသိ…ပေ…။ ဆဋ္ဌံ။
၆-အသီသကသုတ် ၂၁၇။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော ဦးခေါင်း မပါ ကိုယ်သာရှိသော ပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာ၏ ရင်၌ မျက်လုံးနှင့် ပါးစပ်တို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာကို လင်းတ , ကျီးငှက် , စွန်ရဲတို့သည် လိုက်၍ လိုက်၍ ထိုးဆိတ်ကုန်၏၊ ထိုပြိတ္တာသည် နာကျင် သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် ဟာရိကခေါ် ခိုးသူသတ် ယောကျာ်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 19.16 Chapter Two A Headless Trunk “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a headless trunk flying through the air. Its eyes and mouth were on its chest. Vultures, crows, and hawks kept chasing it, pecking and clawing as it screamed in pain. …” … “That being used to be an executioner named Taker right here in Rājagaha. …”
၇။ ပါပဘိက္ခုသုတ္တံ
၂၁၈။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ဘိက္ခုံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ သံဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ သမ္ပဇ္ဇလိတာ သဇောတိဘူတာ [သဉ္ဇောတိဘူတာ (သျာ။ ကံ။)], ပတ္တောပိ အာဒိတ္တော သမ္ပဇ္ဇလိတော သဇောတိဘူတော, ကာယဗန္ဓနမ္ပိ အာဒိတ္တံ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ, ကာယောပိ အာဒိတ္တော သမ္ပဇ္ဇလိတော သဇောတိဘူတော။ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ…ပေ… ဧသော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကဿပဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပါဝစနေ ပါပဘိက္ခု အဟောသိ…ပေ…။ သတ္တမံ။
၇-ပါပဘိက္ခုသုတ် ၂၁၈။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော ရဟန်း ပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုရဟန်းပြိတ္တာ၏ ဒုကုဋ်, သပိတ်, ခါးပန်းကြိုး, ကိုယ်တို့သည် ပြောင်ပြောင် တောက် လောင်ကုန်၏၊ ထက်ဝန်းကျင် အလျှံနှင့်တကွ အရောင်အလင်းနှင့်တကွ အလျှံထ၏၊ ထိုရဟန်းပြိတ္တာသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းသည် ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းယုတ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 19.17 Chapter Two A Bad Monk “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a monk flying through the air. His outer robe, bowl, belt, and body were burning, blazing, and glowing as he screamed in pain. …” … “That monk used to be a bad monk in the time of Buddha Kassapa’s dispensation. …”
၈။ ပါပဘိက္ခုနီသုတ္တံ
၂၁၉။ ‘‘အဒ္ဒသံ ဘိက္ခုနိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တဿာ သံဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ…ပေ… ပါပဘိက္ခုနီ အဟောသိ…ပေ…။ အဋ္ဌမံ။
၈-ပါပဘိက္ခုနီသုတ် ၂၁၉။ ကောင်းကင်၌ သွားသော ရဟန်းမိန်းမပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုရဟန်းမိန်းမပြိတ္တာ၏ ဒုကုဋ် သည်လည်း ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၏။ပ။ ရဟန်းမိန်းမယုတ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 19.18 Chapter Two A Bad Nun “I saw a nun flying through the air. Her outer robe was burning …” … “She used to be a bad nun …”
၉။ ပါပသိက္ခမာနသုတ္တံ
၂၂၀။ ‘‘အဒ္ဒသံ သိက္ခမာနံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တဿာ သံဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ…ပေ… ပါပသိက္ခမာနာ အဟောသိ…ပေ…။ နဝမံ။
၉-ပါပသိက္ခမာနသုတ် ၂၂၀။ ကောင်းကင်၌ သွားသော သိက္ခမာန်ပြိတ္တာမကို မြင်ရ၏၊ ထိုသိက္ခမာန်ပြိတ္တာမ၏ ဒုကုဋ်သည်လည်း ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၏။ပ။ သိက္ခမာန်မယုတ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 19.19 Chapter Two A Bad Trainee Nun “I saw a trainee nun flying through the air. Her outer robe was burning …” … “She used to be a bad trainee nun …”
၁၀။ ပါပသာမဏေရသုတ္တံ
၂၂၁။ ‘‘အဒ္ဒသံ သာမဏေရံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ။ တဿ သံဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ…ပေ… ပါပသာမဏေရော အဟောသိ…ပေ…။ ဒသမံ။
၁၀-ပါပသာမဏေရသုတ် ၂၂၁။ ကောင်းကင်၌ သွားသော သာမဏေပြိတ္တာကို မြင်ရ၏၊ ထိုသာမဏေပြိတ္တာ၏ ဒုကုဋ်သင်္ကန်း သည်လည်း ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၏။ပ။ သာမဏေယုတ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ။ပ။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 19.20 Chapter Two A Bad Novice Monk “I saw a novice monk flying through the air. His outer robe was burning …” … “He used to be a bad novice monk …”
၁၁။ ပါပသာမဏေရီသုတ္တံ
၂၂၂။ ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သာမဏေရိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ။ တဿာ သံဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ သမ္ပဇ္ဇလိတာ သဇောတိဘူတာ, ပတ္တောပိ အာဒိတ္တော သမ္ပဇ္ဇလိတော သဇောတိဘူတော, ကာယဗန္ဓနမ္ပိ အာဒိတ္တံ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ, ကာယောပိ အာဒိတ္တော သမ္ပဇ္ဇလိတော သဇောတိဘူတော။ သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော! ဧဝရူပေါပိ နာမ သတ္တော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ ယက္ခော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ အတ္တဘာဝပဋိလာဘော ဘဝိဿတီ’’’တိ!!
အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘စက္ခုဘူတာ ဝတ, ဘိက္ခဝေ, သာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ ဉာဏဘူတာ ဝတ, ဘိက္ခဝေ, သာဝကာ ဝိဟရန္တိ, ယတြ ဟိ နာမ သာဝကော ဧဝရူပံ ဉဿတိ ဝါ ဒက္ခတိ ဝါ သက္ခိံ ဝါ ကရိဿတိ။ ပုဗ္ဗေဝ မေ သာ, ဘိက္ခဝေ, သာမဏေရီ ဒိဋ္ဌာ အဟောသိ။ အပိ စာဟံ န ဗျာကာသိံ။ အဟဉ္စေတံ ဗျာကရေယျံ, ပရေ စ မေ န သဒ္ဒဟေယျုံ။ ယေ မေ န သဒ္ဒဟေယျုံ, တေသံ တံ အဿ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ။ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, သာမဏေရီ ကဿပဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပါဝစနေ ပါပသာမဏေရီ အဟောသိ။ သာ တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဗဟူနိ ဝဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတာနိ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဧဝရူပံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘံ ပဋိသံဝေဒယတီ’’တိ။ ဧကာဒသမံ။
ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ကူပေ နိမုဂ္ဂေါ ဟိ သော ပါရဒါရိကော၊
ဂူထခါဒိ အဟု ဒုဋ္ဌဗြာဟ္မဏော။
နိစ္ဆဝိတ္ထိ အတိစာရိနီ အဟု၊
မင်္ဂုလိတ္ထိ အဟု ဣက္ခဏိတ္ထိကာ။
ဩကိလိနိ သပတ္တင်္ဂါရောကိရိ၊
သီသစ္ဆိန္နော အဟု စောရဃာတကော။
ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနာ၊
သာမဏေရော အထ သာမဏေရိကာ။
ကဿပဿ ဝိနယသ္မိံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊
ပါပကမ္မံ ကရိံသု တာဝဒေတိ။
လက္ခဏသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
၁၁-ပါပသာမဏေရီသုတ် ၂၂၂။ ငါ့သျှင် ငါသည် ဂိဇ္စျကုဋ်တောင်မှ ဆင်းသက်လတ်သော် ကောင်းကင်၌ သွားသော သာမဏေမ ပြိတ္တာမကို မြင်ရ၏၊ ထိုပြိတ္တာမ၏ ဒုကုဋ်, သပိတ်, ခါးပန်းကြိုး, ကိုယ်တို့သည် ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်ကုန်၏၊ ထက်ဝန်းကျင် အလျှံနှင့်တကွ အရောင်အလင်းနှင့်တကွ အလျှံထ၏၊ ထိုပြိတ္တာမသည် နာကျင်သော အသံကို ပြု၏။ပ။ ငါ့သျှင် ထိုငါ့အား “အချင်းတို့ အံ့ဖွယ်ရှိစွတကား၊ အချင်းတို့ မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်စွတကား၊ ဤကဲ့သို့ သောသတ္တဝါဟု ရှိရတုံဘိ၏။ ဤကဲ့သို့သော အတ္တဘောကို ရသူဟု ရှိရတုံဘိ၏ဟု အကြံ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏ - “ရဟန်းတို့ တပည့်သာဝကတို့သည် မျက်စိအမြင်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကြပေသည်တကား၊ တပည့်သာဝကတို့သည် ဉာဏ်အမြင်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကြပေသည်တကား၊ အကြင်သို့သော တပည့်သာဝကစင်လျက် ဤသို့သော သတ္တဝါကို သိလည်း သိနိုင်တုံဘိ၏၊ မြင်လည်း မြင်နိုင်တုံဘိ၏၊ သက်သေကိုသော်လည်း ပြုနိုင်တုံဘိ၏။ ရဟန်းတို့ ရှေးကပင် ထိုသာမဏေမကို ငါ မြင်ခဲ့ဖူးပြီ၊ သို့သော်လည်း ငါသည် မပြောဆိုခဲ့ပေ၊ ငါသည် ထိုအကြောင်းကို ပြောဆိုခဲ့ပါမူ သူတစ်ပါးတို့သည် ငါ့အား မယုံကြည်နိုင်ကြပေရာ၊ ထိုမယုံကြည်သူတို့အား ထိုမယုံကြည်ခြင်းသည် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး စီးပွားမဲ့ခြင်းငှါ ဆင်းရဲခြင်းငှါ ဖြစ်လေရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထို သာမဏေမသည် ကဿပမြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ယုတ်မာသော သာမဏေမ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ၊ ထို သာမဏေမ၏ ထိုကံ၏ အကျိုးဖြင့် များစွာသော နှစ်တို့ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အရာတို့ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အထောင်တို့ပတ်လုံး များစွာသော နှစ်အသိန်းတို့ပတ်လုံး ငရဲ၌ ကျက်ခဲ့ရ၍ ထိုကံ၏ အကျိုးကြွင်းဖြင့်ပင်လျှင် ဤကဲ့သို့သော အတ္တဘောကို ရရှိခံစားနေရ၏”ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။ ဒုတိယဝဂ် ပြီး၏။ လက္ခဏသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 19.21 Chapter Two A Bad Novice Nun “Just now, reverend, as I was descending from Vulture’s Peak Mountain I saw a novice nun flying through the air. Her outer robe, bowl, belt, and body were burning, blazing, and glowing as she screamed in pain. It occurred to me: ‘Oh lord, how incredible, how amazing! That there can be such a sentient being, such a spirit, such an incarnation!’” Then the Buddha said to the mendicants: “Mendicants, there are disciples who live full of vision and knowledge, since a disciple knows, sees, and witnesses such a thing. Formerly, I too saw that novice nun, but I did not speak of it. For if I had spoken of it others would not have believed me, which would be for their lasting harm and suffering. That female novice used to be a bad novice nun in the time of the Buddha Kassapa’s dispensation. As a result of that deed she burned in hell for many years, many hundreds, many thousands, many hundreds of thousands of years. Now she experiences the residual result of that deed in such an incarnation.” The Linked Discourses with Mark are complete.
၉။ ဩပမ္မသံယုတ္တံ
၁။ ကူဋသုတ္တံ
၂၂၃။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ။ ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ကူဋာဂါရဿ ယာ ကာစိ ဂေါပါနသိယော သဗ္ဗာ တာ ကူဋင်္ဂမာ ကူဋသမောသရဏာ ကူဋသမုဂ္ဃါတာ သဗ္ဗာ တာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ အကုသလာ ဓမ္မာ သဗ္ဗေ တေ အဝိဇ္ဇာမူလကာ အဝိဇ္ဇာသမောသရဏာ အဝိဇ္ဇာသမုဂ္ဃါတာ, သဗ္ဗေ တေ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဌမံ။
၉-ဩပမ္မသံယုတ် ၁-ကူဋသုတ် ၂၂၃။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည် -အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည်။ပ။ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏ -ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အထွက်တပ်သော အိမ်၏ အခြင် ဟူသမျှ အားလုံးတို့သည် အထွတ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ အထွတ်လျှင် စုဝေးရာရှိကုန်၏၊ အထွတ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် ထိုအခြင်ဟူသမျှ အားလုံးတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် အကုသိုလ်တရားဟူသမျှ အားလုံးတို့သည် အဝိဇ္ဇာလျှင် အရင်းမူလရှိ ကုန်၏။ အဝိဇ္ဇာလျှင် စုဝေးရာရှိကုန်၏၊ အဝိဇ္ဇာကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် ထိုအကုသိုလ်ဟူသမျှ အားလုံးတို့ သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် “မမေ့လျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 20.1 1. Similes A Roof Peak So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There the Buddha … said: “Mendicants, the rafters of a bungalow all lean to the peak and meet at the peak, and when the peak is demolished they’re all demolished too. In the same way all unskillful qualities are rooted in ignorance and meet in ignorance, and when ignorance is demolished they’re all demolished too. So you should train like this: ‘We will stay diligent.’ That’s how you should train.”
၂။ နခသိခသုတ္တံ
၂၂၄။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပရိတ္တံ နခသိခါယံ ပံသုံ အာရောပေတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ, ကတမံ နု ခေါ ဗဟုတရံ, ယော ဝါယံ [ယော စာယံ (ဗဟူသု)] မယာ ပရိတ္တော နခသိခါယံ ပံသု အာရောပိတော အယံ ဝါ [ယာ စာယံ (သျာ။ က။)] မဟာပထဝီ’’တိ? ‘‘ဧတဒေဝ, ဘန္တေ, ဗဟုတရံ ယဒိဒံ မဟာပထဝီ။ အပ္ပမတ္တကောယံ ဘဂဝတာ ပရိတ္တော နခသိခါယံ ပံသု အာရောပိတော။ သင်္ခမ္ပိ န ဥပေတိ ဥပနိဓိမ္ပိ န ဥပေတိ ကလဘာဂမ္ပိ န ဥပေတိ မဟာပထဝိံ ဥပနိဓာယ ဘဂဝတာ ပရိတ္တော နခသိခါယံ ပံသု အာရောပိတော’’တိ။ ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပကာ တေ သတ္တာ ယေ မနုဿေသု ပစ္စာဇာယန္တိ၊ အထ ခေါ ဧတေယေဝ ဗဟုတရာ သတ္တာ ယေ အညတြ မနုဿေဟိ ပစ္စာဇာယန္တိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒုတိယံ။
၂-နခသိခသုတ် ၂၂၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် လက်သည်းဖျား၌ မြေမှုန့်အနည်းငယ်ကို တင်၍ ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ လက်သည်းဖျား၌ ငါတင်ထားအပ်သော မြေမှုန့်အနည်းငယ်နှင့် မဟာပထဝီမြေကြီးသည် အဘယ်က ပိုမိုများသနည်း”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုမဟာပထဝီမြေကြီးသည်သာလျှင် များပါ၏၊ လက်သည်းဖျား၌ မြတ်စွာဘုရား တင်ထားအပ်သော မြေမှုန့်သည်ကား အနည်းငယ်မျှသာတည်း၊ မဟာပထဝီမြေကြီးကို ထောက်ဆ၍ လက် သည်းဖျား၌ မြတ်စွာဘုရား တင်ထားအပ်သော အနည်းငယ်သော မြေမှုန့်သည် အရေအတွက်သို့လည်း မရောက်ပါ၊ အထောက်အထားသို့လည်း မရောက်ပါ၊ အစိတ်အပိုင်းသို့လည်း မရောက်ပါဟု (လျှောက်ကြ ကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် လူတို့၌ လူပြန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် နည်းလှကုန်၏၊ စင်စစ် သော်ကား လူအဖြစ်မှ တစ်ပါး (အပါယ်ဘုံတို့၌) ဖြစ်ကြသော သတ္တဝါတို့သည်သာလျှင် အလွန်များကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် “မမေ့လျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 20.2 1. Similes A Fingernail At Sāvatthī. Then the Buddha, picking up a little bit of dirt on his fingernail, addressed the mendicants: “What do you think, mendicants? Which is more: the little bit of dirt on my fingernail, or this great earth?” “Sir, the great earth is far more. The little bit of dirt on your fingernail is tiny. Compared to the great earth, it doesn’t count, there’s no comparison, it’s not worth a fraction.” “In the same way the sentient beings reborn as humans are few, while those not reborn as humans are many. So you should train like this: ‘We will stay diligent.’ That’s how you should train.”
၃။ ကုလသုတ္တံ
၂၂၅။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာနိ ကာနိစိ ကုလာနိ ဗဟုတ္ထိကာနိ အပ္ပပုရိသာနိ တာနိ သုပ္ပဓံသိယာနိ ဟောန္တိ စောရေဟိ ကုမ္ဘတ္ထေနကေဟိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဿ ကဿစိ ဘိက္ခုနော မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ အဘာဝိတာ အဗဟုလီကတာ သော သုပ္ပဓံသိယော ဟောတိ အမနုဿေဟိ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာနိ ကာနိစိ ကုလာနိ အပ္ပိတ္ထိကာနိ ဗဟုပုရိသာနိ တာနိ ဒုပ္ပဓံသိယာနိ ဟောန္တိ စောရေဟိ ကုမ္ဘတ္ထေနကေဟိ, ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဿ ကဿစိ ဘိက္ခုနော မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သော ဒုပ္ပဓံသိယော ဟောတိ အမနုဿေဟိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘မေတ္တာ နော စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ တတိယံ။
၃-ကုလသုတ် ၂၂၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မိန်းမများ၍ ယောကျာ်းနည်းသော အိမ်ဟူသမျှတို့ကို မီးအုပ် ဆောင်း ခိုးသူတို့သည် ဖျက်ဆီးရန် လွယ်ကူကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူသာလျှင် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ် မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို မပွားများမလေ့လာသော မည်သည့်ရဟန်းကိုမဆို မြေဖုတ်ဘီလူးတို့ ဖျက်ဆီး ရန် လွယ်ကူကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား မိန်းမနည်း၍ ယောကျာ်းများသော အိမ်ဟူသမျှတို့ကို မီးအုပ်ဆောင်း ခိုးသူတို့သည် ဖျက်ဆီးခြင်းငှါ မလွယ်ကူကုန်သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ်မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများလေ့လာသော မည်သည့်ရဟန်းကို မဆို မြေဖုတ်ဘီလူးတို့ ဖျက် ဆီးရန် မလွယ်ကူ။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် “ငါ့တို့သည် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ်မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများ အံ့၊ လေ့လာအံ့၊ ယာဥ်ကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ တည်ရာကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ ဆောက်တည်အံ့၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ဆည်းပူးအံ့၊ ကောင်းစွာ အားထုတ်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 20.3 1. Similes Families At Sāvatthī. “Mendicants, those families with many women and few men are easy prey for bandits and grain-jar thieves. In the same way any mendicant who has not developed and cultivated the heart’s release by love is easy prey for non-humans. Those families with few women and many men are hard prey for bandits and grain-jar thieves. In the same way a mendicant who has developed and cultivated the heart’s release by love is hard prey for non-humans. So you should train like this: ‘We will develop the heart’s release by love. We’ll cultivate it, make it our vehicle and our basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’ That’s how you should train.”
၄။ ဩက္ခာသုတ္တံ
၂၂၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဩက္ခာသတံ ဒါနံ ဒဒေယျ, ယော မဇ္ဈနှိကသမယံ ဩက္ခာသတံ ဒါနံ ဒဒေယျ, ယော သာယနှသမယံ ဩက္ခာသတံ ဒါနံ ဒဒေယျ, ယော ဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ အန္တမသော ဂဒ္ဒုဟနမတ္တမ္ပိ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေယျ, ယော ဝါ မဇ္ဈနှိကသမယံ အန္တမသော ဂဒ္ဒုဟနမတ္တမ္ပိ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေယျ, ယော ဝါ သာယနှသမယံ အန္တမသော ဂဒ္ဒုဟနမတ္တမ္ပိ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေယျ, ဣဒံ တတော မဟပ္ဖလတရံ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘မေတ္တာ နော စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ စတုတ္ထံ။
၄-ဩက္ခာသုတ် ၂၂၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ အကြင်သူသည် နံနက်တစ်ကြိမ် နေ့လည်တစ်ကြိမ် ညနေ တစ်ကြိမ် မွန်မြတ်သော ဘောဇဥ်တို့ဖြင့် ပြည့်သော ထမင်းအိုးတစ်ရာဖြင့် အလှူကို ပေးလှူရာ၏၊ အကြင် သူသည်ကား နံနက်အခါ၌ဖြစ်စေ, နေ့လည်အခါ၌ဖြစ်စေ, ညနေအခါ၌ဖြစ်စေ အယုတ်သဖြင့် နွားနို့တစ်ညှစ် ခန့် ကာလမျှလည်း မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများရာ၏၊ ဤနွားနို့တစ်ညှစ်ခန့်မျှ မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများခြင်း သည် ထိုအလှူသုံးကြိမ်ထက် အထူးသဖြင့် အကျိုးကြီး၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ “ငါ့တို့သည် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ်မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများအံ့၊ လေ့လာအံ့၊ ယာဥ်ကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ တည်ရာကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ ဆောက်တည်အံ့၊ ထက် ဝန်းကျင်မှ ဆည်းပူးအံ့၊ ကောင်းစွာ အားထုတ်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 20.4 1. Similes Cauldrons At Sāvatthī. “Mendicants, suppose one person was to give a gift of a hundred cauldrons of rice in the morning, at midday, and in the evening. And someone else was to develop a heart of love, even just as long as it takes to pull a cow’s udder. The latter would be more fruitful. So you should train like this: ‘We will develop the heart’s release by love. We’ll cultivate it, make it our vehicle and our basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’ That’s how you should train.”
၅။ သတ္တိသုတ္တံ
၂၂၇။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တိ တိဏှဖလာ။ အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ – ‘အဟံ ဣမံ သတ္တိံ တိဏှဖလံ ပါဏိနာ ဝါ မုဋ္ဌိနာ ဝါ ပဋိလေဏိဿာမိ ပဋိကောဋ္ဋိဿာမိ ပဋိဝဋ္ဋေဿာမီ’တိ။ တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ဘဗ္ဗော နု ခေါ သော ပုရိသော အမုံ သတ္တိံ တိဏှဖလံ ပါဏိနာ ဝါ မုဋ္ဌိနာ ဝါ ပဋိလေဏေတုံ ပဋိကောဋ္ဋေတုံ ပဋိဝဋ္ဋေတု’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’? ‘‘အသု ဟိ, ဘန္တေ, သတ္တိ တိဏှဖလာ န သုကရာ ပါဏိနာ ဝါ မုဋ္ဌိနာ ဝါ ပဋိလေဏေတုံ ပဋိကောဋ္ဋေတုံ ပဋိဝဋ္ဋေတုံ။ ယာဝဒေဝ စ ပန သော ပုရိသော ကိလမထဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿာ’’တိ။
‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဿ ကဿစိ ဘိက္ခုနော မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ, တဿ စေ အမနုဿော စိတ္တံ ခိပိတဗ္ဗံ မညေယျ၊ အထ ခေါ သွေဝ အမနုဿော ကိလမထဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘မေတ္တာ နော စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ပဉ္စမံ။
၅-သတ္တိသုတ် ၂၂၇။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အသွားထက်သော လှံသည် ရှိ၏၊ ထိုအခါ၌ ယောကျာ်းသည် “ဤအသွားထက်သော လှံကို လက်ဖဝါးဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ လက်ဆုပ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း (အဖျား၌) ငါဆုပ်ညှစ်အံ့၊ (အလယ်၌) ငါပုတ်ခတ်အံ့၊ အပြန်အလှန် ပုတ်ခတ်အံ့”ဟု ဆို၍ လာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ ထိုယောကျာ်းသည် ဤအသွားထက်သော လှံကို လက်ဖဝါးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လက်ဆုပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ (အဖျား၌)ဆုပ်ညှစ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ (အလယ်၌) ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ အပြန်အလှန် ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း ထိုက်မည်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါ မထိုက်ပါ။ ထိုသို့မထိုက်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်းဟူမူ - အသျှင် ဘုရား ဤထက်သော လှံသွားသည်ကား လက်ဝါးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လက်ဆုပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ (အဖျား၌) ဆုပ်ညှစ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ (အလယ်၌) ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ အပြန်အလှန် ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါလည်းကောင်း မလွယ်ကူပါ၊ ထိုယောကျာ်းသည် အလွန်လျှင် ကိုယ်ပင်ပန်းခြင်း စိတ်ပင်ပန်းခြင်း ဖြစ်ရာသောကြောင့်ပါ တည်းဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သော ရဟန်းသည် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ် မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများအပ်၏၊ လေ့လာအပ်၏၊ ယာဥ်ကဲ့သို့ ပြုအပ်၏၊ တည်ရာကဲ့သို့ ပြု အပ်၏၊ ဆောက်တည်အပ်၏၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ဆည်းပူးအပ်၏၊ ကောင်းစွာ အားထုတ်အပ်၏။ ထိုရဟန်း၏ စိတ်ကို မြေဖုတ်ဘီလူးသည် ပျံ့လွင့်စေအပ်၏ဟူ၍ အောက်မေ့စေကာမူ စင်စစ် ထိုမြေဖုတ်ဘီလူးသည်သာ လျှင် ကိုယ်ပင်ပန်းခြင်း စိတ်ပင်ပန်းခြင်း ဖြစ်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ “ငါတို့သည် (ဆန့်ကျင်ဘက်မှ) လွတ်မြောက်သော မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများအံ့၊ လေ့လာအံ့၊ ယာဥ်ကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ တည်ရာကဲ့သို့ ပြုအံ့၊ ဆောက်တည်အံ့၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ဆည်းပူးအံ့၊ ကောင်းစွာ အားထုတ်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 20.5 1. Similes A Spear At Sāvatthī. “Mendicants, suppose there was a sharp-pointed spear. And a man came along and thought, ‘With my hand or fist I’ll fold this sharp spear over, crumple it, and bend it back!’ What do you think, mendicants? Is that man capable of doing so?” “No, sir. Why not? Because it’s not easy to fold that sharp spear over, crumple it, and bend it back with the hand or fist. That man will eventually get weary and frustrated.” “In the same way, suppose a mendicant has developed the heart’s release by love, has cultivated it, made it a vehicle and a basis, kept it up, consolidated it, and properly implemented it. Should any non-human think to overthrow their mind, they’ll eventually get weary and frustrated. So you should train like this: ‘We will develop the heart’s release by love. We’ll cultivate it, make it our vehicle and our basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’ That’s how you should train.”
၆။ ဓနုဂ္ဂဟသုတ္တံ
၂၂၈။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, စတ္တာရော ဒဠှဓမ္မာ ဓနုဂ္ဂဟာ သုသိက္ခိတာ ကတဟတ္ထာ ကတူပါသနာ စတုဒ္ဒိသာ ဌိတာ အဿု။ အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ – ‘အဟံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဒဠှဓမ္မာနံ ဓနုဂ္ဂဟာနံ သုသိက္ခိတာနံ ကတဟတ္ထာနံ ကတူပါသနာနံ စတုဒ္ဒိသာ ကဏ္ဍေ ခိတ္တေ အပ္ပတိဋ္ဌိတေ ပထဝိယံ ဂဟေတွာ အာဟရိဿာမီ’တိ။ တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဇဝနော ပုရိသော ပရမေန ဇဝေန သမန္နာဂတော’တိ အလံ ဝစနာယာ’’တိ?
‘‘ဧကဿ စေပိ, ဘန္တေ, ဒဠှဓမ္မဿ ဓနုဂ္ဂဟဿ သုသိက္ခိတဿ ကတဟတ္ထဿ ကတူပါသနဿ ကဏ္ဍံ ခိတ္တံ အပ္ပတိဋ္ဌိတံ ပထဝိယံ ဂဟေတွာ အာဟရေယျ – ‘ဇဝနော ပုရိသော ပရမေန ဇဝေန သမန္နာဂတော’တိ အလံ ဝစနာယ, ကော ပန ဝါဒေါ စတုန္နံ ဒဠှဓမ္မာနံ ဓနုဂ္ဂဟာနံ သုသိက္ခိတာနံ ကတဟတ္ထာနံ ကတူပါသနာန’’န္တိ?
‘‘ယထာ စ, ဘိက္ခဝေ, တဿ ပုရိသဿ ဇဝေါ, ယထာ စ စန္ဒိမသူရိယာနံ ဇဝေါ, တတော သီဃတရော။ ယထာ စ, ဘိက္ခဝေ, တဿ ပုရိသဿ ဇဝေါ ယထာ စ စန္ဒိမသူရိယာနံ ဇဝေါ ယထာ စ ယာ ဒေဝတာ စန္ဒိမသူရိယာနံ ပုရတော ဓာဝန္တိ တာသံ ဒေဝတာနံ ဇဝေါ, ( ) [(တတော သီဃတရော။ ယထာ စ ဘိက္ခဝေ တဿ ပုရိသဿ ဇဝေါ, ယထာ စ စန္ဒိမသုရိယာနံ ဇဝေါ, ယထာ စ ယာ ဒေဝတာ စန္ဒိမသုရိယာနံ ပုရတော ဓာဝန္တိ, တာသံ ဒေဝတာနံ ဇဝေါ,) (သီ။ သျာ။ ကံ။)] တတော သီဃတရံ အာယုသင်္ခါရာ ခိယန္တိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဆဋ္ဌံ။
၆-ဓနုဂ္ဂဟသုတ် ၂၂၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ခိုင်ခံ့သော လေးရှိကုန်သော ကောင်းစွာ သင်ကြားပြီး၍ လက်ကျင့်ရပြီးကုန်သော ပွဲဝင်ပြီးသော လေးအတတ်ရှိကုန်သော လေးသမား လေးယောက်တို့သည် အရပ်လေးမျက်နှာ၌ တည်ကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ၌ ယောကျာ်းသည် “ခိုင်ခံ့သော လေးရှိကုန်သော ကောင်းစွာ သင်ကြားပြီး၍ လက်ကျင့်ရပြီးကုန်သော ပွဲဝင်ပြီးသော လေးအတတ်ရှိကုန်သော လေးသမား လေးယောက်တို့၏ အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို မြေသို့ မကျမီ ယူဆောင်အံ့”ဟု ဆို ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ “လျင်မြန်သော ယောကျာ်း၊ အလွန် လျင်မြန်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်း”ဟု ဆိုခြင်းငှါ သင့်ပါမည်လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ခိုင်ခံ့သော လေးရှိသော ကောင်းစွာ သင်ကြားပြီး၍ လက်ကျင့်ရပြီးသော ပွဲဝင်ပြီးသော လေးအတတ်ရှိသော လေးသမားတစ်ယောက်၏ ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို မြေသို့ မကျမီ ယူဆောင် နိုင်ခဲ့မူ “လျင်မြန်သော ယောကျာ်း၊ အလွန်လျင်မြန်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသောယောကျာ်း”ဟု ဆိုခြင်းငှါ သင့်ပါ၏။ ခိုင်ခံ့သော လေးရှိကုန်သော ကောင်းစွာ သင်ကြားပြီး၍ လက်ကျင့်ရပြီးကုန်သော ပွဲဝင်ပြီးသော လေး အတတ်ရှိကုန်သော လေးသမားလေးယောက်တို့၏ အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို မြေသို့ မကျမီ ယူဆောင်နိုင်ရာ၌ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိတော့အံ့နည်းဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ထိုမြားဖမ်းသော ယောကျာ်း၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် လနေတို့၏ လျင်မြန်ခြင်းက ပို၍ လျင်မြန်၏၊ လနေတို့၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် လနေတို့၏ ရှေ့မှ ပြေးသွားသော နတ်တို့၏ လျင်မြန်ခြင်းက ပို၍ လျင်မြန်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် အလွန်လျင်မြန်စွာ အသက်တို့သည် ကုန်ဆုံးကြရကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ငါတို့သည် “မမေ့မလျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌမသုတ်
Linked Discourses 20.6 1. Similes The Archers At Sāvatthī. “Mendicants, suppose there were four well-trained expert archers with strong bows standing in the four quarters. And a man came along and thought, ‘When these four well-trained expert archers shoot arrows in four quarters, I’ll catch them before they reach the ground, and then I’ll bring them back.’ What do you think, mendicants? Are they qualified to be called ‘a speedster endowed with super-speed’?” “If he could catch an arrow shot by just one well-trained expert archer before it reaches the ground and bring it back, he’d be qualified to be called ‘a speedster endowed with super-speed’. How much more so arrows shot by four archers!” “As fast as that man is, the sun and moon are faster. As fast as that man is, as fast as the sun and moon are, and as fast as the deities that run before the sun and moon are, the waning of the life forces is faster. So you should train like this: ‘We will stay diligent.’ That’s how you should train.”
၇။ အာဏိသုတ္တံ
၂၂၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဒသာရဟာနံ အာနကော [အာဏကော (သီ။)] နာမ မုဒိင်္ဂေါ အဟောသိ။ တဿ ဒသာရဟာ အာနကေ ဃဋိတေ အညံ အာဏိံ ဩဒဟိံသု။ အဟု ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော ယံ အာနကဿ မုဒိင်္ဂဿ ပေါရာဏံ ပေါက္ခရဖလကံ အန္တရဓာယိ။ အာဏိသံဃာဋောဝ အဝသိဿိ။ ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘဝိဿန္တိ ဘိက္ခူ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ယေ တေ သုတ္တန္တာ တထာဂတဘာသိတာ ဂမ္ဘီရာ ဂမ္ဘီရတ္ထာ လောကုတ္တရာ သုညတပ္ပဋိသံယုတ္တာ, တေသု ဘညမာနေသု န သုဿူသိဿန္တိ န သောတံ ဩဒဟိဿန္တိ န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တိ န စ တေ ဓမ္မေ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗံ မညိဿန္တိ’’။
‘‘ယေ ပန တေ သုတ္တန္တာ ကဝိကတာ ကာဝေယျာ စိတ္တက္ခရာ စိတ္တဗျဉ္ဇနာ ဗာဟိရကာ သာဝကဘာသိတာ, တေသု ဘညမာနေသု သုဿူသိဿန္တိ, သောတံ ဩဒဟိဿန္တိ, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တိ, တေ စ ဓမ္မေ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗံ မညိဿန္တိ။ ဧဝမေတေသံ, ဘိက္ခဝေ, သုတ္တန္တာနံ တထာဂတဘာသိတာနံ ဂမ္ဘီရာနံ ဂမ္ဘီရတ္ထာနံ လောကုတ္တရာနံ သုညတပ္ပဋိသံယုတ္တာနံ အန္တရဓာနံ ဘဝိဿတိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ယေ တေ သုတ္တန္တာ တထာဂတဘာသိတာ ဂမ္ဘီရာ ဂမ္ဘီရတ္ထာ လောကုတ္တရာ သုညတပ္ပဋိသံယုတ္တာ, တေသု ဘညမာနေသု သုဿူသိဿာမ, သောတံ ဩဒဟိဿာမ, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေဿာမ, တေ စ ဓမ္မေ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗံ မညိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ သတ္တမံ။
၇-အာဏိသုတ် ၂၂၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ ရှေးကဖြစ်ဖူးသည်ကား ဒသာရဟမင်းတို့အား အာနကမည်သော မုရိုးစည်သည် ရှိ၏၊ ဒသာရဟမင်းတို့သည် အာနကမည်သော မုရိုးစည်ကို တီးခတ်သည်ရှိသော် ထိုမုရိုးစည်အား အခြားမယ်န အစပ်ကို ထည့်သွင်း ဆက်စပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အာနကမည်သော မုရိုးစည်၏ အဟောင်းဖြစ်သော စည်အခေါင်းသည် ကွယ်ပျောက်၍ မယ်နအစပ်သည်သာလျှင် ကြွင်းကျန် သော အခါမျိုးသည် ဖြစ်လေရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် နောင်အခါ၌ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်သော နက်နဲကုန်သော၊ နက်နဲသော အနက်သဘောရှိကုန်သော၊ လောကမှ ထွက် မြောက်ကြောင်းဖြစ်ကုန်သော၊ ဆိတ်သုဥ်းခြင်းသုညတနှင့် စပ်ကုန်သော သုတ္တန်တို့ကို ဟောအပ်ကုန်သည် ရှိသော် ကောင်းစွာ မနာယူလိုကုန်လတ္တံ့၊ နားမထောင်ကုန်လတ္တံ့၊ သိလိုသော စိတ်ကို မဖြစ်စေကုန်လတ္တံ့၊ ထိုတရားတို့ကို သင်ယူအပ် အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်၏ဟု မမှတ်ထင်ကုန်လတ္တံ့။ ကဗျာဆရာတို့ ဖွဲ့ဆိုအပ်ကုန်သော၊ ကဗျာဆရာတို့ စီရင်အပ်ကုန်သော၊ ဆန်းကြယ်သော အက္ခရာ ရှိကုန်သော၊ ဆန်းကြယ်သော ပုဒ်ဗျည်းရှိကုန်သော၊ သာသနာတော်ပြင်ပဖြစ်သော တပည့်တို့ ဟောအပ် ကုန်သော သုတ္တန်တို့ကို ဟောပြောအပ်ကုန်သည် ရှိသော် နာယူလိုကြကုန်လတ္တံ့၊ နားထောင်ကြကုန်လတ္တံ့၊ သိလိုသော စိတ်ကို ဖြစ်စေကုန်လတ္တံ့၊ ထိုသုတ္တန်တရားတို့ကို သင်ယူအပ် အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်၏ ဟူ၍ မှတ်ထင်ကြကုန်လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော နက်နဲကုန်သော၊ နက်နဲသော အနက်သဘောရှိကုန်သော၊ လောကမှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဆိတ်သုဥ်းခြင်းသုညတနှင့် စပ်ကုန်သော ထိုသုတ္တန်တရားတို့၏ ကွယ်ပျောက်ခြင်းသည် ဖြစ်လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤ သာသနာတော်၌ “မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော နက်နဲကုန်သော၊ နက်နဲသော အနက်သဘော ရှိကုန်သော၊ လောကမှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဆိတ်သုဥ်းခြင်းသုညတနှင့် စပ်ကုန်သော သုတ္တန်တရားတို့ကို ဟောအပ်ကုန်သည် ရှိသော် ကောင်းစွာ နာယူကုန်အံ့၊ နားထောင်ကုန်အံ့၊ သိလိုသော စိတ်ကို ဖြစ်စေကုန်အံ့၊ ထိုတရားတို့ကို သင်ယူအပ် အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 20.7 1. Similes The Drum Called Plugger At Sāvatthī. “Once upon a time, mendicants, the Dasārahas had a <em>mridangam</em> drum called the Plugger. When the Plugger cracked, the Dasārahas patched it with another plug. Eventually, there came a time when the old wooden shell for the drumskin disappeared and all that was left of the <em>mridangam</em> Plugger was a mass of plugs. In the same way, in a future time there will be mendicants who won’t want to listen when discourses spoken by the Realized One—deep, profound, transcendent, dealing with emptiness—are being recited. They won’t actively listen or try to understand, nor will they think those teachings are worth learning and memorizing. But when discourses composed by poets—poetry, with fancy words and phrases, composed by outsiders or spoken by disciples—are being recited they will want to listen. They’ll actively listen and try to understand, and they’ll think those teachings are worth learning and memorizing. And that is how the discourses spoken by the Realized One—deep, profound, transcendent, dealing with emptiness—will disappear. So you should train like this: ‘When discourses spoken by the Realized One—deep, profound, transcendent, dealing with emptiness—are being recited we will want to listen. We will actively listen and try to understand, and we will think those teachings are worth learning and memorizing.’ That’s how you should train.”
၈။ ကလိင်္ဂရသုတ္တံ
၂၃၀။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ။ ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ကလိင်္ဂရူပဓာနာ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ လိစ္ဆဝီ ဝိဟရန္တိ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ဥပါသနသ္မိံ။ တေသံ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော န လဘတိ ဩတာရံ န လဘတိ အာရမ္မဏံ။ ဘဝိဿန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အနာဂတမဒ္ဓါနံ လိစ္ဆဝီ သုခုမာလာ [သုကုမာလာ (သီ။), သုခုမာ (က။)] မုဒုတလုနဟတ္ထပါဒါ [မုဒုတလာဟတ္ထပါဒါ (သျာ။ ကံ။)] တေ မုဒုကာသု သေယျာသု တူလဗိမ္ဗောဟနာသု [တူလဗိမ္ဗောဟနာသု (သျာ။ ကံ။ ပီ။), တူလဗိမ္ဗောဟနာဒီသု (သီ။), တူလဗိဗ္ဗောဟနာဒီသု (က။)] ယာဝသူရိယုဂ္ဂမနာ သေယျံ ကပ္ပိဿန္တိ။ တေသံ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော လစ္ဆတိ ဩတာရံ လစ္ဆတိ အာရမ္မဏံ။
‘‘ကလိင်္ဂရူပဓာနာ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဓာနသ္မိံ။ တေသံ မာရော ပါပိမာ န လဘတိ ဩတာရံ န လဘတိ အာရမ္မဏံ။ ဘဝိဿန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူ သုခုမာ မုဒုတလုနဟတ္ထပါဒါ။ တေ မုဒုကာသု သေယျာသု တူလဗိမ္ဗောဟနာသု ယာဝသူရိယုဂ္ဂမနာ သေယျံ ကပ္ပိဿန္တိ။ တေသံ မာရော ပါပိမာ လစ္ဆတိ ဩတာရံ လစ္ဆတိ အာရမ္မဏံ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကလိင်္ဂရူပဓာနာ ဝိဟရိဿာမ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဓာနသ္မိ’န္တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-ကလိင်္ဂရသုတ် ၂၃၀။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရာ့းသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့”ဟူ၍ ခေါ်တော်မူ၏၊ “အသျှင်ဘုရား”ဟု ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်ကြားလျှောက်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ရဟန်းတို့ ယခုအခါ လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် (အတတ်သင်ခြင်း၌) မမေ့မလျော့ကြမူ၍ ဆည်းကပ်ခြင်း၌ ပြင်းစွာ အားထုတ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ သစ်သားတုံးကို ခေါင်းအုံးပြု၍ နေကြကုန်၏၊ မဂဓတိုင်းကို အစိုးရ သော ဝေဒေဟီမိဘုရား၏သား အဇာတသတ်မင်းသည် ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတို့အား (နိုင်အံ့သော) အခွင့်အရေးကို မရနိုင်၊ (နိုင်အံ့သော) အကြောင်းကို မရနိုင်၊ ရဟန်းတို့ နောင် “အနာဂတ်”ကာလ၌ လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် သိမ်မွေ့ကုန်သည် သိမ်မွေ့နူးညံ့သော လက်ခြေရှိကုန်သည် ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့၊ ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် လဲမှို့ ခေါင်းအုံးရှိကုန်သည် နူးညံ့သော အိပ်ရာတို့၌ နေထွက်သည်တိုင်အောင် အိပ်ကုန်လတ္တံ့၊ မာဂဓတိုင်းကို အစိုးရသော ဝေဒေဟီမိဖုရား၏သား အဇာတသတ်မင်းသည် ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတို့အား (နိုင်အံ့သော) အခွင့် အရေးကို ရလတ္တံ့၊ (နိုင်အံ့သော) အကြောင်းကို ရလတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ရဟန်းတို့သည် မမေ့မလျော့ကြမူ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု၌ ပြင်းစွာ အား ထုတ်ကုန်သည် ဖြစ်လျက် သစ်သားတုံးကို ခေါင်းအုံးပြု၍ နေကြကုန်၏၊ ယုတ်မာသော ကိလေသာမာရ် သည် ထိုရဟန်းတို့အား အခွင့်အရေးကို မရနိုင်၊ အကြောင်းကို မရနိုင်။ ရဟန်းတို့ နောင် ‘အနာဂတ်’ ကာလ၌ ရဟန်းတို့သည် သိမ်မွေ့ကုန်သည် သိမ်မွေ့နူးညံ့သော လက်ခြေရှိကုန်သည် ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လဲမှို့ခေါင်းအုံးရှိကုန်သော နူးညံ့သော အိပ်ရာတို့၌ နေထွက်သည်တိုင်အောင် အိပ်ကုန် လတ္တံ့၊ ယုတ်မာသော ကိလေသာမာရ်သည် ထိုရဟန်းတို့အား အခွင့်အရေးကို ရလတ္တံ့၊ အကြောင်းကို ရလတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ “မမေ့မလျော့မူ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်၌ ပြင်းစွာ အားထုတ်ကုန်သည် ဖြစ်လျက် သစ်သားတုံးကို ခေါင်းအုံးပြု၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရ မည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 20.8 1. Similes Wood Blocks So I have heard. At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. There the Buddha addressed the mendicants, “Mendicants!” “Venerable sir,” they replied. The Buddha said this: “Mendicants, these days the Licchavis live using wood blocks as pillows, and they exercise diligently and keenly. King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, finds no vulnerability, he’s got no opportunity. But in the future the Licchavis will become delicate, with soft and tender hands and feet. They’ll sleep on soft beds with down pillows until the sun comes up. King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, will find a vulnerability and get an opportunity. These days the mendicants live using wood blocks as pillows, and they meditate diligently and keenly. Māra the Wicked finds no vulnerability, he’s got no opportunity. But in the future the mendicants will become delicate, with soft and tender hands and feet. They’ll sleep on soft beds with down pillows until the sun comes up. Māra the Wicked will find a vulnerability and get an opportunity. So you should train like this: ‘We will live using wood blocks as pillows, and we will meditate diligently and keenly.’ That’s how you should train.”
၉။ နာဂသုတ္တံ
၂၃၁။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော နဝေါ ဘိက္ခု အတိဝေလံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတိ။ တမေနံ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယသ္မာ အတိဝေလံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမီ’’တိ။ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော ဧဝမာဟ – ‘‘ဣမေ ဟိ နာမ ထေရာ ဘိက္ခူ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗံ မညိဿန္တိ, ကိမင်္ဂံ [ကိမင်္ဂ (သီ။)] ပနာဟ’’န္တိ?
အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အညတရော နဝေါ ဘိက္ခု အတိဝေလံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတိ။ တမေနံ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘မာယသ္မာ အတိဝေလံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမီ’တိ။ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော ဧဝမာဟ – ‘ဣမေ ဟိ နာမ ထေရာ ဘိက္ခူ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗံ မညိဿန္တိ, ကိမင်္ဂံ ပနာဟ’’’န္တိ။
‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အရညာယတနေ မဟာသရသီ။ တံ နာဂါ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တိ။ တေ တံ သရသိံ ဩဂါဟေတွာ သောဏ္ဍာယ ဘိသမုဠာလံ အဗ္ဗုဟေတွာ [အဗ္ဘူဟေတွာ (က။), အဗ္ဗာဟိတွာ (မဟာဝ။ ၂၇၈)] သုဝိက္ခာလိတံ ဝိက္ခာလေတွာ အကဒ္ဒမံ သင်္ခါဒိတွာ [သင်္ခရိတွာ (ပီ။ က။)] အဇ္ဈောဟရန္တိ။ တေသံ တံ ဝဏ္ဏာယ စေဝ ဟောတိ ဗလာယ စ, န စ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ တေသံယေဝ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, မဟာနာဂါနံ အနုသိက္ခမာနာ တရုဏာ ဘိင်္ကစ္ဆာပါ တံ သရသိံ ဩဂါဟေတွာ သောဏ္ဍာယ ဘိသမုဠာလံ အဗ္ဗုဟေတွာ န သုဝိက္ခာလိတံ ဝိက္ခာလေတွာ သကဒ္ဒမံ အသင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရန္တိ။ တေသံ တံ နေဝ ဝဏ္ဏာယ ဟောတိ န ဗလာယ။ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။
‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓ ထေရာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တိ။ တေ တတ္ထ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ တေသံ ဂိဟီ ပသန္နာကာရံ ကရောန္တိ။ တေ တံ လာဘံ အဂဓိတာ အမုစ္ဆိတာ အနဇ္ဈောပန္နာ [အနဇ္ဈာပန္နာ (သဗ္ဗတ္ထ) မ။ နိ။ ၁ ပါသရာသိသုတ္တဝဏ္ဏနာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] အာဒီနဝဒဿာဝိနော နိဿရဏပညာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ တေသံ တံ ဝဏ္ဏာယ စေဝ ဟောတိ ဗလာယ စ, န စ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ တေသံယေဝ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အနုသိက္ခမာနာ နဝါ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တိ။ တေ တတ္ထ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ တေသံ ဂိဟီ ပသန္နာကာရံ ကရောန္တိ။ တေ တံ လာဘံ ဂဓိတာ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈောပန္နာ အနာဒီနဝဒဿာဝိနော အနိဿရဏပညာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ တေသံ တံ နေဝ ဝဏ္ဏာယ ဟောတိ န ဗလာယ, တေ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အဂဓိတာ အမုစ္ဆိတာ အနဇ္ဈောပန္နာ အာဒီနဝဒဿာဝိနော နိဿရဏပညာ တံ လာဘံ ပရိဘုဉ္ဇိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ နဝမံ။
၉-နာဂသုတ် ၂၃၁။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်- အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ သီတင်းငယ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဒါယကာအိမ်တို့သို့ အလွန် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ချဥ်းကပ်၏၊ ထိုရဟန်းငယ်ကို ရဟန်းတို့သည် “အသျှင် သင်သည် ဒါယကာအိမ်တို့ကို အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ မချဥ်းကပ်လင့်”ဟု ဆိုကုန်၏၊ ရဟန်းတို့က ဆိုအပ်သည်ရှိသော် “ဤအမည်ရှိကုန်သော မထေရ်ကြီးရဟန်းတို့သည် ဒါယကာအိမ်တို့သို့ ချဥ်းကပ်သင့်၏ဟူ၍ မှတ်ထင်ကုန်ဘိသေး၏၊ ငါမူကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း”ဟု ရဟန်းငယ်သည် ဆို၏။ ထိုအခါ များစွာကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ကုန်၏- “အသျှင်ဘုရား သီတင်းငယ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဒါယကာအိမ်တို့သို့ အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ချဥ်းကပ်ပါ၏၊ ထိုရဟန်းငယ်ကို ‘အသျှင် သည် ဒါယကာအိမ်တို့သို့ အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ မချဥ်းကပ်လင့်’ဟု ရဟန်းတို့က ဆိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ဆုံးမအပ်သည်ရှိသော် ‘ဤအမည်ရှိကုန်သော မထေရ်ကြီးရဟန်းတို့သည် ဒါယကာအိမ်တို့သို့ ချဥ်း ကပ်သင့်၏ဟူ၍ မှတ်ထင်ကုန်ဘိသေး၏၊ ငါမူကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း’ဟု ရဟန်းငယ်က ဆိုပါ သည်”ဟု လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသည်ကား တောအုပ်ကြီး၌ ရေအိုင်ကြီးသည် ရှိ၏၊ ထိုရေအိုင်ကြီးကို ဆင်တို့သည် အမှီသဟဲ ပြု၍ နေကုန်၏၊ ထိုဆင်တို့သည် ထိုရေအိုင်သို့ သက်ဆင်း၍ နှာမောင်းဖြင့့်ကြာစွယ် ကြာရင်းကို နုတ်၍ ညွှန်မရှိအောင် ကောင်းစွာ လှုပ်ခါဆေးကြောပြီးလျှင် ကျွတ်ကျွတ် ဝါး၍ စားမျိုကုန်၏၊ ထိုဆင်တို့အား ထိုစားမျိုခြင်းသည် အဆင်းလှခြင်းငှါလည်း ဖြစ်၏၊ ခွန်အားရှိခြင်းငှါလည်း ဖြစ်၏၊ ထို စားမျိုခြင်း အကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့လည်း မရောက်ကုန်၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့လည်း မရောက်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ထိုဆင်ကြီးတို့ကိုပင်လျှင် အတုလိုက်၍ ကျင့်ကုန်သော ပျိုနုသော ဆင်သူငယ်တို့သည် ထိုရေအိုင်သို့ သက်ဆင်း၍ နှာမောင်းဖြင့် ကြာစွယ်ကြာရင်းကို နုတ်၍ ကောင်းစွာ မလှုပ်မခါ မဆေးကြောမူ၍ ကောင်းစွာ မဝါးဘဲ ညွှန်နှင့်တကွ စားမျိုကုန်၏၊ ထိုဆင်ငယ်တို့အား ထိုစားမျိုခြင်းသည် အဆင်းလှခြင်းငှါ မဖြစ်၊ အားရှိခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ထိုညွှန်နှင့် တကွသော ကြာစွယ်ကို စားခြင်းကြောင့် သေခြင်း သို့လည်း ရောက်ကုန်၏၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့လည်း ရောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ မထေရ်ကြီးရဟန်းတို့သည် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ ဆွမ်းခံဝင်ကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုရွာနိဂုံး၌ တရားဟောကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့အား လူတို့သည် ကြည်ညိုသော အခြင်း အရာကို ပြုကုန်၏၊ ထိုမထေရ်တို့သည် ထိုလာဘ်ကို မတပ်မက်ကုန်သည် မတွေဝေကုန်သည် တဏှာဖြင့် မလွှမ်းမိုးကုန်သည်ဖြစ်၍ အပြစ်ကို ရှုကုန်သည် ထွက်မြောက်ကြောင်း ပညာရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ သုံးဆောင် ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့အား ထိုသုံးဆောင်ခြင်းသည် အဆင်းလှခြင်းငှါလည်း ဖြစ်၏၊ အားရှိခြင်းငှါလည်း ဖြစ်၏၊ ထိုလာဘ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့လည်း မရောက်ကုန်၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲ သို့လည်း မရောက်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ထိုမထေရ်ကြီးရဟန်းတို့ကိုပင်လျှင် အတုလိုက်၍ ကျင့်ကုန်သော သီတင်းငယ်ရဟန်းတို့သည် နံနက်အခါ၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျင် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ ဖြစ်စေ ဆွမ်းခံဝင်ကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုရွာနိဂုံး၌ တရားဟောကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့အား လူတို့ သည် ကြည်ညိုသော အခြင်းအရာကို ပြုကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုလာဘ်ကို တပ်မက်ကုန်သည်တွေ ဝေကုန်သည် တဏှာဖြင့် လွှမ်းမိုးကုန်သည် ဖြစ်၍ အပြစ်ကို မမြင်ကုန်ဘဲ ထွက်မြောက်ကြောင်း ပညာ မရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ သုံးဆောင်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းငယ်တို့အား ထိုသုံးဆောင်ခြင်းသည် အဆင်းလှခြင်းငှါ မဖြစ်၊ အားရှိခြင်းငှါ မဖြစ်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုလာဘ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့လည်း ရောက်ကုန်၏၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့လည်း ရောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာ တော်၌ “မတပ်မက် မတွေဝေမူ၍ တဏှာဖြင့် မလွှမ်းမိုးဘဲ အပြစ်ကို ရှုလျှက် ထွက်မြောက်ကြောင်း ပညာရှိသည် ဖြစ်၍ ထိုလာဘ်ကို သုံးဆောင်ကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 20.9 1. Similes A Bull Elephant So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Now at that time a certain junior mendicant went to visit families too often. The mendicants said to him, “Venerable, don’t go to visit families too often.” But that mendicant, when spoken to by the mendicants, said this, “But these senior mendicants think they can go to visit families, so why can’t I?” And then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. The Buddha said: “Once upon a time, mendicants, there was a great lake in the jungle, with bull elephants living nearby. They’d plunge into the lake and pull up lotus bulbs with their trunks. They’d wash them thoroughly until they were free of mud before chewing and swallowing them. That was good for their appearance and strength, and wouldn’t result in death or deadly pain. The young calves, following the example of the great bull elephants, plunged into the lake and pulled up lotus bulbs with their trunks. But they didn’t wash them thoroughly, and while they were still muddy they chewed and swallowed them. That was not good for their appearance and strength, and resulted in death or deadly pain. In the same way, there are senior mendicants who robe up in the morning and, taking their bowl and robe, enter the town or village for alms. There they speak on the teachings, and lay people demonstrate their confidence in them. And when they get things, they use them untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. That’s good for their appearance and strength, and doesn’t result in death or deadly pain. Junior mendicants, following the example of the senior mendicants, robe up in the morning and, taking their bowl and robe, enter the town or village for alms. There they speak on the teachings, and lay people demonstrate their confidence in them. But when they get things, they use them tied, infatuated, attached, blind to the drawbacks, not understanding the escape. That’s not good for their appearance and strength, and results in death or deadly pain. So you should train like this: ‘When we get things, we will use them untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape.’ That’s how you should train.”
၁၀။ ဗိဠာရသုတ္တံ
၂၃၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အတိဝေလံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇတိ။ တမေနံ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယသ္မာ အတိဝေလံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇီ’’တိ။ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော န ဝိရမတိ။ အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အညတရော ဘိက္ခု အတိဝေလံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇတိ။ တမေနံ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘မာယသ္မာ အတိဝေလံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇီ’တိ။ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော န ဝိရမတီ’’တိ။
‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဗိဠာရော သန္ဓိသမလသင်္ကဋီရေ ဌိတော အဟောသိ မုဒုမူသိံ မဂ္ဂယမာနော – ‘ယဒါယံ မုဒုမူသိ ဂေါစရာယ ပက္ကမိဿတိ, တတ္ထေဝ နံ ဂဟေတွာ ခါဒိဿာမီ’တိ။ အထ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, မုဒုမူသိ ဂေါစရာယ ပက္ကာမိ။ တမေနံ ဗိဠာရော ဂဟေတွာ သဟသာ သင်္ခါဒိတွာ [သင်္ခရိတွာ (ပီ။ က။), မံသံ ခါဒိတွာ (သျာ။ ကံ။), အသံခါဒိတွာ (ကတ္ထစိ)] အဇ္ဈောဟရိ။ တဿ သော မုဒုမူသိ အန္တမ္ပိ ခါဒိ, အန္တဂုဏမ္ပိ ခါဒိ။ သော တတောနိဒါနံ မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆိ မရဏမတ္တမ္ပိ ဒုက္ခံ။
‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ အရက္ခိတေနေဝ ကာယေန အရက္ခိတာယ ဝါစာယ အရက္ခိတေန စိတ္တေန, အနုပဋ္ဌိတာယ သတိယာ, အသံဝုတေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ။ သော တတ္ထ ပဿတိ မာတုဂါမံ ဒုန္နိဝတ္ထံ ဝါ ဒုပ္ပါရုတံ ဝါ။ တဿ မာတုဂါမံ ဒိသွာ ဒုန္နိဝတ္ထံ ဝါ ဒုပ္ပါရုတံ ဝါ ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ။ သော ရာဂါနုဒ္ဓံသေန စိတ္တေန မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆတိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ မရဏဉှေတံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယဿ ဝိနယေ ယော သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ။ မရဏမတ္တဉှေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ ယဒိဒံ အညတရံ သံကိလိဋ္ဌံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ။ ယထာရူပါယ အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ ပညာယတိ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ရက္ခိတေနေဝ ကာယေန ရက္ခိတာယ ဝါစာယ ရက္ခိတေန စိတ္တေန, ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ, သံဝုတေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒသမံ။
၁၀-ဗိဠာရသုတ် ၂၃၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာအိမ်တို့၌ လှည့်လည်၏၊ ထိုရဟန်းကို “အသျှင်သည် အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာအိမ်တို့၌ မလှည့်လည်ပါလင့်”ဟု ရဟန်းတို့ ပြောဆိုကုန်၏။ ရဟန်းတို့က ပြောဆိုအပ်သော်လည်း ထိုရဟန်းသည် မရှောင်ကြဥ်၊ ထိုအခါ များစွာကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး ကုန်လျှက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ကုန်၏- “အသျှင်ဘုရား ရဟန်းတစ်ပါးသည် အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာအိမ်တို့၌ လှည့်လည်ပါ၏၊ ထို ရဟန်းကို ‘အသျှင်သည့်အလွန်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာအိမ်တို့၌ မလှည့်လည်ပါလင့်’ဟု ဆိုကြပါကုန်၏၊ ရဟန်းတို့က ဆိုဆုံးမအပ်သော်လည်း ထိုရဟန်းသည် မရှောင်ကြဥ်ပါ”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရှေးကဖြစ်ဖူးသည်ကား ကြောင်သည် “ဤကြွက်ငယ်သည် အကြင်အခါ အစာရှာရန် ထွက်လာလတ္တံ့၊ ထိုအခါ ထိုထွက်လာရာ အရပ်၌ပင် ထိုကြွက်ငယ်ကို ဖမ်း၍ စားအံ့”ဟု ကြွက်ငယ်ကို ရှာသည်ဖြစ်၍ အိမ်ခြံစပ် အညစ်အကြေးရှိရာ အမှိုက်ပုံ၌ ရပ်တည်နေ၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ၌ ထိုကြွက် ငယ်သည် အစာရှာရန် သွား၏၊ ထိုကြွက်ငယ်ကို ကြောင်သည် ဖမ်းယူလျက် ကောင်းစွာ မစားဘဲ အဆော တလျင် မျိုချလိုက်၏၊ ထိုကြွက်ငယ်သည် ထိုကြောင်၏ အူမကိုလည်းကောင်း၊ အူသိမ်ကိုလည်းကောင်း ကိုက်ခဲ၏။ ထိုကြောင်သည် ထိုအကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့လည်း ရောက်ရာ၏၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့လည်း ရောက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် အချို့သော ရဟန်းတို့သည် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ် သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် မစောင့်စည်းသောကိုုယ် မစောင့်စည်းသောနှုတ် မစောင့်စည်းသောစိတ် မထင်သော သတိ မပိတ်ဆို့အပ်ကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ဖြင့် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ ဆွမ်းခံဝင်၏။ ထို ရဟန်းသည် ထိုရွာ၌ မလုံမလဲ ဝတ်ရုံသော မာတုဂါမကို မြင်ရသောကြောင့် တပ်စွန်းခြင်း ‘ရာဂ’သည် ထို ရဟန်း၏ စိတ်ကို ဖျက်ဆီး၏၊ ထိုရဟန်းသည် တပ်စွန်းခြင်း ‘ရာဂ’ ဖျက်ဆီးအပ်သော စိတ်ဖြင့် သေခြင်း သို့လည်း ရောက်ရာ၏၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့လည်း ရောက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ အကြင် ရဟန်းသည် သိက္ခာချ၍ လူထွက်၏၊ ထိုရဟန်း၏ ဤလူထွက်ခြင်းသည် အရိယာ၏ အဆုံးအမ၌ သေသည်မည်၏၊ ရဟန်းတို့ ဝုဋ္ဌာနကံ သံဃာဒိသိသ်အာပတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါး သော ညစ်နွမ်းသော အာပတ်သို့ ရောက်ခြင်းသည် သေလောက်သော ဆင်းရဲမည်၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ “စောင့်စည်း အပ်သောကိုယ် စောင့်စည်းအပ်သောနှုတ် စောင့်စည်းအပ်သောစိတ် ထင်သော သတိ ပိတ်ဆို့အပ်သော ဣန္ဒြေတို့ဖြင့် ရွာသို့ဖြစ်စေ၊ နိဂုံးသို့ဖြစ်စေ ဆွမ်းခံဝင်ကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 20.10 1. Similes A Cat At Sāvatthī. Now at that time a certain mendicant had relations with families too often. The mendicants said to him, “Venerable, don’t have relations with families too often.” But that mendicant, when spoken to by the mendicants, did not stop. And then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. The Buddha said: “Once upon a time, mendicants, a cat was standing by an alley or a drain or a dustbin hunting a little mouse, thinking, ‘When that little mouse comes out to feed, I’ll catch it right there and eat it!’ And then that little mouse came out to feed. The cat caught it and hastily swallowed it without chewing. But that little mouse ate its intestines and mesentery, resulting in death and deadly pain. In the same way, take a certain monk who robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters the village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties. There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes. Lust infects his mind, resulting in death or deadly pain. For it is death in the training of the Noble One to resign the training and return to a lesser life. And it is deadly pain to commit one of the corrupt offenses for which rehabilitation is possible. So you should train like this: ‘We will enter the village or town for alms guarding body, speech, and mind, establishing mindfulness, and restraining the sense faculties.’ That’s how you should train.”
၁၁။ သိင်္ဂါလသုတ္တံ
၂၃၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘အဿုတ္ထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ဇရသိင်္ဂါလဿ ဝဿမာနဿာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇရသိင်္ဂါလော ဥက္ကဏ္ဍကေန နာမ ရောဂဇာတေန ဖုဋ္ဌော။ သော ယေန ယေန ဣစ္ဆတိ တေန တေန ဂစ္ဆတိ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ ဣစ္ဆတိ တတ္ထ တတ္ထ တိဋ္ဌတိ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ ဣစ္ဆတိ တတ္ထ တတ္ထ နိသီဒတိ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ ဣစ္ဆတိ တတ္ထ တတ္ထ နိပဇ္ဇတိ၊ သီတကောပိ နံ ဝါတော ဥပဝါယတိ။ သာဓု ခွဿ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ဣဓေကစ္စော သကျပုတ္တိယပဋိညော ဧဝရူပမ္ပိ အတ္တဘာဝပဋိလာဘံ ပဋိသံဝေဒိယေထ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဧကာဒသမံ။
၁၁-သိင်္ဂါလသုတ် ၂၃၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ညဥ့်၏ မိုးသောက်ချိန်၌ ညည်းတွားနေသော မြေခွေးအို၏ အသံကို ကြားဖူးကုန်၏လောဟု မေးတော်မူ၏။ ကြားဖူးပါသည် အသျှင်ဘုရား။ ရဟန်းတို့ ဤမြေခွေးအိုသည် ဥက္ကဏ္ဍကမည်သော အနာဖြင့် တွေ့ထိအပ်သည်ဖြစ်၍ သွားလိုရာရာ အရပ်သို့ သွား၏၊ ရပ်လိုရာရာ အရပ်၌ ရပ်၏၊ ထိုင်လိုရာရာ အရပ်၌ ထိုင်၏၊ အိပ်လိုရာရာ အရပ်၌ အိပ်၏၊ ထိုမြေခွေးအိုကို လေအေးကလေးမူကား တိုက်ခတ်သေး၏၊ ထိုအခါမျိုး၌ ထိုမြေခွေးအိုအား စိတ်သာယာမှုကို ရသဖြင့် လျောင်းရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော်ဟု ဝန်ခံ သော သူသည် မြေခွေးအိုသဘောရှိသော အတ္တဘောမျိုး ရခြင်းကို (အနာဂတ်ဘဝ၌) မခံစားရရာ၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ “မမေ့လျော့သည် ဖြစ်၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 20.11 1. Similes A Jackal At Sāvatthī. “Mendicants, did you hear an old jackal howling at the crack of dawn?” “Yes, sir.” “That old jackal has the disease called mange. Yet it still goes where it wants, stands where it wants, sits where it wants, and lies down where it wants. And the cool breeze still blows on it. A certain person here who claims to follow the Sakyan would be lucky to experience even such an incarnation. So you should train like this: ‘We will stay diligent.’ That’s how you should train.”
၁၂။ ဒုတိယသိင်္ဂါလသုတ္တံ
၂၃၄။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… ‘‘အဿုတ္ထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ဇရသိင်္ဂါလဿ ဝဿမာနဿာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘သိယာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မိံ ဇရသိင်္ဂါလေ ယာ ကာစိ ကတညုတာ ကတဝေဒိတာ, န တွေဝ ဣဓေကစ္စေ သကျပုတ္တိယပဋိညေ သိယာ ယာ ကာစိ ကတညုတာ ကတဝေဒိတာ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကတညုနော ဘဝိဿာမ ကတဝေဒိနော၊ န စ နော [န စ နောတိ ဣဒံ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ] အမှေသု အပ္ပကမ္ပိ ကတံ နဿိဿတီ’တိ [မာ နဿိဿတီတိ (သီ။ ပီ။), ဝိနဿိဿတီတိ (သျာ။ ကံ။)]။ ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ။ ဒွါဒသမံ။
ဩပမ္မသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ကူဋံ နခသိခံ ကုလံ, ဩက္ခာ သတ္တိ ဓနုဂ္ဂဟော၊
အာဏိ ကလိင်္ဂရော နာဂေါ, ဗိဠာရော ဒွေ သိင်္ဂါလကာတိ။
၁၂-ဒုတိယ သိင်္ဂါလသုတ် ၂၃၄။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ညဥ့်၏ မိုးသောက်ချိန်၌ ညည်းတွားနေသော မြေခွေးအို၏ အသံကို ကြားဖူးကုန်သလောဟု မေးတော်မူ၏။ ကြားဖူးးပါကုန်၏ အသျှင်ဘုရား။ ရဟန့်းတို့ ထိုမြေခွေးအို၌ သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးတစ်စုံတစ်ရာကို သိခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို အထူးသိခြင်းသည်လည်းကောင်း ဖြစ်ရာသေး၏။ ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော်ဟု ဝန်ခံသော်လည်း သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးတစ်စုံတစ်ရာကို သိခြင်း သည်လည်းကောင်း၊ သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို အထူးသိခြင်းသည်လည်းကောင်း မဖြစ်ရာ။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ “သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို သိသူ၊ သူပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို အထူးသိ သူတို့ ဖြစ်ကြကုန်အံ့။ ငါတို့၌ အနည်းငယ်မျှ ပြုဖူးသော ကျေးဇူးသည် မပျက်စီးလတ္တံ့”ဟု ဤသို့လျင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။ ဩပမ္မသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 20.12 1. Similes A Jackal (2nd) At Sāvatthī. “Mendicants, did you hear an old jackal howling at the crack of dawn?” “Yes, sir.” “There might be some gratitude and thankfulness in that old jackal, but there is none in a certain person here who claims to follow the Sakyan. So you should train like this: ‘We will be grateful and thankful. We won’t forget even a small thing done for us.’ That’s how you should train.” The Linked Discourses with similes are complete.
၁။ ကောလိတသုတ္တံ
၁၀။ ဘိက္ခုသံယုတ္တံ
၂၃၅။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တတြ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေ’’တိ။ ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ပစ္စဿောသုံ။
အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, အာဝုသော, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘အရိယော တုဏှီဘာဝေါ, အရိယော တုဏှီဘာဝေါတိ ဝုစ္စတိ။ ကတမော နု ခေါ အရိယော တုဏှီဘာဝေါ’တိ? တဿ မယှံ အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘ဣဓ ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ အယံ ဝုစ္စတိ အရိယော တုဏှီဘာဝေါ’တိ။ သော ခွါဟံ, အာဝုသော, ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိံ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဣမိနာ ဝိဟာရေန ဝိဟရတော ဝိတက္ကသဟဂတာ သညာ မနသိကာရာ သမုဒါစရန္တိ’’။
‘‘အထ ခေါ မံ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘မောဂ္ဂလ္လာန, မောဂ္ဂလ္လာန, မာ, ဗြာဟ္မဏ, အရိယံ တုဏှီဘာဝံ ပမာဒေါ, အရိယေ တုဏှီဘာဝေ စိတ္တံ သဏ္ဌပေဟိ, အရိယေ တုဏှီဘာဝေ စိတ္တံ ဧကောဒိဘာဝံ ကရောဟိ, အရိယေ တုဏှီဘာဝေ စိတ္တံ သမာဒဟာ’တိ။ သော ခွါဟံ, အာဝုသော, အပရေန သမယေန ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ။ ယဉှိ တံ, အာဝုသော, သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သတ္ထာရာ အနုဂ္ဂဟိတော သာဝကော မဟာဘိညတံ ပတ္တော’တိ, မမံ တံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သတ္ထာရာ အနုဂ္ဂဟိတော သာဝကော မဟာဘိညတံ ပတ္တော’’’တိ။ ပဌမံ။
၁၀-ဘိက္ခု သံယုတ် ၁-ကောလိတသုတ် ၂၃၅။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ နာကြားခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာ မောဂ္ဂလာန်သည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟူ၍ ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟု ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား ပြန်လျှောက်ကုန်၏၊ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ငါ့ သျှင်တို့ ဆိတ်ြ ငိမ် ရာသို့ ကပ် လျ က် တစ် ပါး တည်း ကိန်း အောင်း နေသော ငါ့ အား “မြတ် သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသို့သော အကြံသည် ဖြစ်၏၊ “ဤသာသနာ တော်၌ ရဟန်းသည် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’တို့၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ် ကို ကြည်လင်စေတတ်သော၊ စိတ်၏ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ မရှိသော၊ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော၊ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကြောင့် ဖြစ်သော၊ နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤဒုတိယဈာန်ကို မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း” ဟူ၍ ဆိုအပ်၏ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’တို့၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော၊ စိတ်၏ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်ပွား စေတတ်သော၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ မရှိသော၊ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော၊ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ကြောင့် ဖြစ်သော၊ နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခဲ့၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့နေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’နှင့် တကွဖြစ်သော မှတ်သားမှု ‘သညာ’ နှလုံး သွင်းမှု ‘မနသိကာရ’တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ၌ ငါ့ထံသို့ မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏအနွယ် ဖြစ်သော မောဂ္ဂလာန် မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းကို မမေ့မလျော့လင့်၊ မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့၊ မြတ်သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း၌ စိတ်တည်ကြည်ခြင်းကို ပြုလော့၊ မြတ် သော ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ဆောက်တည်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ သည် တစ်ပါးသော အခါ၌ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’တို့၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန် ၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော၊ စိတ်၏ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ မရှိသော၊ သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော၊ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ကြောင့် ဖြစ်သော၊ နှစ်သိမ့့်မှု ‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ “မြတ်စွာဘုရား ချီးမြှောက် အပ်သော တပည့်သာဝကသည် မြတ်သော အဘိညာဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်၏”ဟူ၍ တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သူကို ကောင်းစွာ ပြောဆိုလိုသူသည် ငါ့ကိုသာလျှင် ပြောဆိုရာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။
Linked Discourses 21.1 1. Monks With Kolita So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There Venerable Mahāmoggallāna addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Venerable Mahāmoggallāna said this: “Just now, reverends, as I was in private retreat this thought came to mind: ‘They speak of this thing called “noble silence”. What then is this noble silence?’ It occurred to me: ‘As the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. This is called noble silence.’ And so, as the placing of the mind and keeping it connected were stilled, I was entering and remaining in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by placing the mind beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect noble silence, brahmin! Settle your mind in noble silence; unify your mind and bring it to immersion in noble silence.’ And so, after some time, as the placing of the mind and keeping it connected were stilled, I entered and remained in the second absorption … So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”
၂။ ဥပတိဿသုတ္တံ
၂၃၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေ’’တိ။ ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ။ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –
‘‘ဣဓ မယှံ, အာဝုသော, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ တံ ကိဉ္စိ လောကသ္မိံ ယဿ မေ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’တိ? တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘နတ္ထိ ခေါ တံ ကိဉ္စိ လောကသ္မိံ ယဿ မေ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’’တိ။
ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထုပိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘သတ္ထုပိ ခေါ မေ, အာဝုသော, ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ, အပိ စ မေ ဧဝမဿ – ‘မဟေသက္ခော ဝတ, ဘော, သတ္ထာ အန္တရဟိတော မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ။ သစေ ဟိ ဘဂဝါ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ တဒဿ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’န္တိ။ တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ။ တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သတ္ထုပိ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ။ ဒုတိယံ။
၂-ဥပတိဿသုတ် ၂၃၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟူ၍ ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟူ၍ ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်သာရိပုတြာအား ပြန်လျှောက်ကုန်၏၊ အသျှင် သာရိပုတြာသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ငါ့ သျှင်တို့ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်လျက် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေစဥ် “တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူ၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ငါ့အား စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်း ပြင်းစွာ ပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်ရာ၏၊ လောက၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ထိုစိုးရိမ်ခြင်း စသည်သည် ငါ့အား ရှိသလော”ဟု အကြံ ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသို့သော အကြံ ဖြစ်ပြန်၏၊ “တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူ၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ငါ့အား စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်း ပြင်းစွာ ပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်ရာ၏၊ လောက၌ တစ်စုံ တစ်ခုသော ထိုစိုးရိမ်ခြင်းစသည်သည် ငါ့အား မရှိသည်သာတည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်ပြန်၏ဟု ဆို၏။ ဤသို့ ဆိုသည်ရှိသော် အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ မြတ်စွာဘုရား၏လည်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အသျှင် ဘုရားအား စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်း ပြင်းစွာ ပင်ပန်းခြင်းတို့သည် မဖြစ်ကုန် ရာသလော”ဟု ဆို၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား၏လည်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်း ပြင်းစွာ ပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ငါ့အား မဖြစ်ကုန်၊ စင်စစ်သော်ကား “အချင်းတို့ ဘုန်းတော်ကြီးတော်မူသော တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စင်စစ် ကွယ်တော်မူလေပြီတကား၊ အကယ်၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်နေခဲ့ပါမူ များစွာသော သူတို့၏ အစီးအပွားရှိခြင်းငှါ များစွာသော သူတို့၏ ချမ်းသာခြင်းငှါ လောကကို အစဥ်စောင့်ရှောက်ခြင်းငှါ နတ်လူတို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှါ ချမ်းသာခြင်းငှါ ဖြစ်ရာ၏”ဟု ငါ့အား ဤသို့မူကား ဖြစ်ရာ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရှည်စွာသော ကာလ ပတ်လုံး ငါဟု စွဲယူသော ‘ဒိဋ္ဌိ’၊ ငါ့ဥစ္စာဟု တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၊ ကိန်းဝပ်နေသော ထောင်လွှားမှု ‘မာနာနုသယ’တို့သည် ကောင်းစွာ နုတ်ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရား၏လည်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံဖြစ်ခြင်းကြောင့် အသျှင်သာရိပုတြာအား စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်း ပြင်းစွာ ပင်ပန်းခြင်းတို့သည် မဖြစ်ကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။
Linked Discourses 21.2 1. Monks With Upatissa At Sāvatthī. There Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Sāriputta said this: “Just now, reverends, as I was in private retreat this thought came to mind: ‘Is there anything in the world whose decay and perishing would give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress in me?’ It occurred to me: ‘There is nothing in the world whose decay and perishing would give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress in me.’” When he said this, Venerable Ānanda said to him, “Even if the Teacher were to decay and perish? Wouldn’t that give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress in you?” “Even if the Teacher were to decay and perish, that wouldn’t give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress in me. Still, I would think: ‘Oh lord, the illustrious Teacher, so mighty and powerful, has vanished! If the Buddha was to remain for a long time, that would be for the welfare and happiness of the people, out of sympathy for the world, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.’” “That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit. So even if the Teacher were to decay and perish, it wouldn’t give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress in him.”
၃။ ဃဋသုတ္တံ
၂၃၇။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ရာဇဂဟေ ဝိဟရန္တိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ ဧကဝိဟာရေ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ။ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန, ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော သန္တေန နူနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ။ ‘‘ဩဠာရိကေန ခွါဟံ, အာဝုသော, အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသိံ။ အပိ စ, မေ အဟောသိ ဓမ္မီ ကထာ’’တိ။ ‘‘ကေန သဒ္ဓိံ ပနာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ အဟောသိ ဓမ္မီ ကထာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝတာ ခေါ မေ, အာဝုသော, သဒ္ဓိံ အဟောသိ ဓမ္မီ ကထာ’’တိ။ ‘‘ဒူရေ ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဧတရဟိ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ ကိံ နု ခေါ, အာယသ္မာ, မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိ၊ ဥဒါဟု ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမီ’’တိ? ‘‘န ခွါဟံ, အာဝုသော, ဘဂဝန္တံ ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိံ၊ နပိ မံ ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိ။ အပိ စ, မေ ယာဝတာ ဘဂဝါ ဧတ္တာဝတာ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသုဇ္ဈိ ဒိဗ္ဗာ စ သောတဓာတု။ ဘဂဝတောပိ ယာဝတာဟံ ဧတ္တာဝတာ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသုဇ္ဈိ ဒိဗ္ဗာ စ သောတဓာတူ’’တိ။ ‘‘ယထာကထံ ပနာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ အဟောသိ ဓမ္မီ ကထာ’’တိ?
‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အာရဒ္ဓဝီရိယော အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ။ ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, မံ, အာဝုသော, ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓ, မောဂ္ဂလ္လာန, ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ – ကာမံ တစော စ နှာရု စ အဋ္ဌီ စ အဝသိဿတု, သရီရေ ဥပသုဿတု မံသလောဟိတံ, ယံ တံ ပုရိသထာမေန ပုရိသဝီရိယေန ပုရိသပရက္ကမေန ပတ္တဗ္ဗံ န တံ အပါပုဏိတွာ ဝီရိယဿ သဏ္ဌာနံ ဘဝိဿတီတိ။ ဧဝံ ခေါ, မောဂ္ဂလ္လာန, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတီ’တိ။ ဧဝံ ခေါ မေ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ အဟောသိ ဓမ္မီ ကထာ’’တိ။
‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော, ဟိမဝတော ပဗ္ဗတရာဇဿ ပရိတ္တာ ပါသာဏသက္ခရာ ယာဝဒေဝ ဥပနိက္ခေပနမတ္တာယ၊ ဧဝမေဝ ခေါ မယံ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ယာဝဒေဝ ဥပနိက္ခေပနမတ္တာယ။ အာယသ္မာ ဟိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ အာကင်္ခမာနော ကပ္ပံ တိဋ္ဌေယျာ’’တိ။
‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော, မဟတိယာ လောဏဃဋာယ ပရိတ္တာ လောဏသက္ခရာယ ယာဝဒေဝ ဥပနိက္ခေပနမတ္တာယ၊ ဧဝမေဝ ခေါ မယံ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ယာဝဒေဝ ဥပနိက္ခေပနမတ္တာယ။ အာယသ္မာ ဟိ သာရိပုတ္တော ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ထောမိတော ဝဏ္ဏိတော ပသတ္ထော –
‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ, သီလေန ဥပသမေန စ၊
ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု, ဧတာဝပရမော သိယာ’’တိ။
ဣတိဟ တေ ဥဘော မဟာနာဂါ အညမညဿ သုဘာသိတံ သုလပိတံ သမနုမောဒိံသူတိ။ တတိယံ။
၃-ဃဋသုတ် ၂၃၇။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင် သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တို့သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ နေကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတ္တရာသည် ညချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်း ရာမှ ထလျက် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်နှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ့နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးဆုံးစေ၍ တစ်ခု သော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား ဤစကားကို ဆို၏- ငါ့ သျှင် မောဂ္ဂ လာန် သင်၏ ဣန္ဒြေတို့ သည် ကြည် လင် ကုန်၏၊ မျ က် နှာအဆင်း သည် စင် ကြယ်၏၊ ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်သည် ယနေ့ အဘယ်ငြိမ်သက်သော နေခြင်းဖြင့် နေပါသနည်းဟု (မိန့်ဆို၏)။ ငါ့သျှင် ငါသည် ယနေ့ ရုန့်ရင်းသော နေခြင်းဖြင့် နေ၏၊ သို့သော်လည်း ငါ့အား “တရား စကား ပြောဆိုခြင်း” ဖြစ်ခဲ့၏။ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အတူ “တရားစကား ပြော ဆိုခြင်း” ဖြစ်ပါသနည်း၊ ငါ့သျှင် ငါသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ “တရားစကား ပြောဆိုခြင်း” ဖြစ်ခဲ့၏၊ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေးလှ၏၊ ယခုအခါ သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံ ဇေတဝန် ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ အသို့ပါနည်း၊ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် မြတ်စွာဘုရားရှိရာသို့ တန်ခိုးဖြင့် ချဥ်းကပ်ပါသလော၊ ထိုသို့မဟုတ် မြတ်စွာဘုရားသည် အရှင်မောဂ္ဂလာန်အထံသို့ တန်ခိုးဖြင့် ချဥ်းကပ်ပါသလော။ ငါ့သျှင် ငါသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ တန်ခိုးဖြင့် မချဥ်းကပ်၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ငါ့ထံသို့ တန်ခိုးဖြင့် ချဥ်းကပ်တော်မမူပါ။ စင်စစ်သော်ကား ငါသည် အကြင်မျှလောက် အပိုင်း အခြားဖြင့် မြတ်စွာဘုရားကို မြင်နိုင်၏၊ အသံတော်ကို ကြားနိုင်၏၊ ထိုမျှလောက် အပိုင်းအခြားဖြင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု , ဒိဗ္ဗသောတဓာတ်သည် စင်ကြယ်၏။ မြတ်စွာဘုရားကလည်း အကြင်မျှလောက် အပိုင်းအခြားဖြင့် ငါ့ကို မြင်နိုင်၏၊ ငါ့အသံကို ကြားနိုင်၏၊ ထိုမျှလောက် အပိုင်းအခြားဖြင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု , ဒိဗ္ဗသောတဓာတ်သည် စင်ကြယ်၏ဟု မိန့်ဆို၏၊ အဘယ်သို့လျှင် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ “တရား စကား ပြောဆိုခြင်း” ဖြစ်ပါသနည်းဟု (ဆို၏)။ ငါ့သျှင် ငါသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ထက်သန်သော လုံ့လရှိသူ ထက်သန်သော လုံ့လရှိသူဟူ၍ ဆိုအပ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ထက်သန်သော လုံ့လရှိသူ ဖြစ်ပါသ နည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ငါ့သျှင် ဤသို့ မေးလျှောက်သည်ရှိသော် ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် “မောဂ္ဂလာန် ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် စင်စစ် အရေ အကြော အရိုးသာ ကြွင်းကျန်ပစေ၊ ကိုယ်၌ အသား အသွေး ခန်းခြောက်ပစေ၊ ယောကျာ်း၏ အစွမ်း ယောကျာ်း၏ လုံ့လ ယောကျာ်း၏ အားထုတ်မှုဖြင့် ရောက်အပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်ဘဲ လုံ့လ၏ တန့်ရပ်ခြင်းသည် မဖြစ်လတ္တံ့ဟု ထက်သန်သော လုံ့လရှိသူ ဖြစ်၍ နေ၏၊ မောဂ္ဂလာန် ဤသို့လျှင် ထက်သန်သော လုံ့လရှိသူ ဖြစ်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင် ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ တရားစကား ပြောဟောခြင်းသည် ဖြစ်ပါသည်ဟု (ဆို၏)။ ငါ့သျှင်မောဂ္ဂလာန် သေးငယ်သော ကျောက်စရစ်ခဲသည် ဟိမဝန္တာတောင်မင်း၏ အနီး၌ ထားခြင်းမျှ အကျိုးငှါသာလျှင် ဖြစ်သကဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် အကျွန်ုပ်တို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်၏ အနီး၌ ထားခြင်းမျှအကျိုးငှါသာလျှင် ဖြစ်ကုန်ရာပါ၏၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည်ကား ကြီးသော တန်ခိုးရှိ၏၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိ၏၊ အလိုရှိခဲ့သော် အာယုကပ်ပတ်လုံး တည်ရာ၏ဟု (ဆို၏)။ ငါ့သျှင်သာရိပုတ္တရာ အနည်းငယ်သော ဆားခဲကလေးသည် ဆားအိုးကြီး၏ အနီး၌ ထားခြင်းမျှ အကျိုးငှါသာလျှင် ဖြစ်ရာသကဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် အကျွန်ုပ်တို့သည် အသျှင်သာရိပုတ္တရာ၏ အနီး၌ ထားခြင်းမျှအကျိုးငှါသာလျှင် ဖြစ်ကုန်ရာပါ၏၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာကို မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော အကြောင်းတို့ဖြင့် ချီးမွမ်းထောမနာ ပြုအပ်ပါ၏- “အကြင်ရဟန်းသည် တစ်ဘက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဤတစ်ဘက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရုံမျှသာလျှင် ဖြစ်၏။ သာရိပုတ္တရာသည်သာ လျှင် ပညာဖြင့်လည်းကောင်း၊ သီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ငြိမ်သက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ထိုတစ်ဘက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်သို့့ရောက်သော ရဟန်းဟူသမျှထက် မြတ်၏”ဟု (ချီးမွမ်းထောမနာ ပြုအပ်ပါ၏)။ ဤသို့လျှင် ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကြီး နှစ်ပါးတို့သည် အချင်းချင်း ကောင်းစွာ ဆိုအပ်သော စကားကို အတူ ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏။ တတိယသုတ်။
Linked Discourses 21.3 1. Monks A Mound of Salt So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. At that time the venerables Sāriputta and Moggallāna were staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Then in the late afternoon, Venerable Sāriputta came out of retreat, went to Venerable Moggallāna, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, Sāriputta sat down to one side, and said to Mahāmoggallāna: “Reverend Moggallāna, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright. Have you spent the day in a peaceful meditation?” “Reverend, I’ve spent the day in a coarse meditation. But I have had some Dhamma talk.” “Who did you have a Dhamma talk with?” “With the Buddha.” “But Reverend, the Buddha is far away. He’s staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Did you go to him with your psychic power, or did he come to you?” “No reverend, I didn’t go to him with my psychic power, nor did he come to me. Rather, the Buddha cleared his clairvoyance and clairaudience toward me, and I cleared my clairvoyance and clairaudience toward him.” “But what manner of Dhamma talk did you have together?” “Well, reverend, I said to the Buddha, ‘Sir, they speak of one who is energetic. How is an energetic person defined?’ When I said this, the Buddha said, ‘Moggallāna, it’s when a mendicant lives with energy roused up: “Gladly, let only skin, sinews, and bones remain! Let the flesh and blood waste away in my body! I will not stop trying until I have achieved what is possible by human strength, energy, and vigor.” That’s how an individual is energetic.’ That’s the Dhamma talk I had together with the Buddha.” “Reverend, next to Venerable Mahāmoggallāna I’m like a few pieces of gravel next to the Himalayas, the king of mountains. Venerable Mahāmoggallāna is so mighty and powerful he could, if he wished, live on for the proper lifespan.” “Reverend, next to Venerable Sāriputta I’m like a few grains of salt next to a mound of salt. Venerable Sāriputta has been commended, complimented, and praised by the Buddha: ‘Sāriputta is full of wisdom, ethics, and peace. Even a mendicant who has crossed over might at best equal him.’” And so these two spiritual giants agreed with each other’s fine words.
၄။ နဝသုတ္တံ
၂၃၈။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော နဝေါ ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ အပ္ပေါဿုက္ကော တုဏှီဘူတော သင်္ကသာယတိ, န ဘိက္ခူနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောတိ စီဝရကာရသမယေ။ အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အညတရော နဝေါ ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ အပ္ပေါဿုက္ကော တုဏှီဘူတော သင်္ကသာယတိ, န ဘိက္ခူနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောတိ စီဝရကာရသမယေ’’တိ။
အထ ခေါ ဘဂဝါ အညတရံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, ဘိက္ခု, မမ ဝစနေန တံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေဟိ ‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော, အာမန္တေတီ’’’တိ။ ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော, အာမန္တေတီ’’တိ။ ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ တံ ဘိက္ခုံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ဘိက္ခု, ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ အပ္ပေါဿုက္ကော တုဏှီဘူတော သင်္ကသာယသိ, န ဘိက္ခူနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောသိ စီဝရကာရသမယေ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, သကံ ကိစ္စံ ကရောမီ’’တိ။
အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ဘိက္ခုနော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဿ ဘိက္ခုနော ဥဇ္ဈာယိတ္ထ။ ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, ယဿ စတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘နယိဒံ သိထိလမာရဗ္ဘ, နယိဒံ အပ္ပေန ထာမသာ၊
နိဗ္ဗာနံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ, သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပမောစနံ။
‘‘အယဉ္စ ဒဟရော ဘိက္ခု, အယမုတ္တမပုရိသော၊
ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟိနိ’’န္တိ။ စတုတ္ထံ၊
၄-နဝသုတ် ၂၃၈။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ ရဟန်းသစ်တစ်ပါးသည် ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့သည် ရှိသော် ကျောင်းသို့ ဝင်၍ ကြောင့်ကြမဲ့ ဆိတ်ဆိတ် နေထိုင်၏၊ သင်္ကန်းချုပ်ရာ အခါသမယ၌ ရဟန်းတို့၏ အမှုကြီးငယ်ကို မပြုလုပ်၊ ထိုအခါ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ရဟန်းသစ်တစ်ပါးသည် ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့သည်ရှိသော် ကျောင်းသို့ ဝင်၍ ကြောင့်ကြမဲ့ ဆိတ်ဆိတ် နေထိုင်ပါ၏၊ သင်္ကန်းချုပ်ရာ အခါသမယ၌ ရဟန်းတို့၏ အမှုကြီးငယ်ကို မပြုလုပ်ပါ”ဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတစ်ပါးကို “ရဟန်း သင်သည် လာလော့၊ ငါဘုရား၏ စကားဖြင့် ထိုရဟန်းသစ်ကို ခေါ်ချေလော့၊ ‘ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် သင့်ကို ခေါ်တော်မူ၏’ဟု ဆိုချေလော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်လျှောက်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းသစ်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၏။ ထိုရဟန်းသစ်အား “ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား သင့်ကို ခေါ်တော်မူ၏”ဟု ဆို၏၊ “ငါ့သျှင် ကောင်းပါပြီ”ဟု ထိုရဟန်းသစ်သည် ထိုခေါ်လာသော ရဟန်းအား ဝန်ခံကာ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော ထိုရဟန်းအား မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်း သင်သည် ဆွမ်းစားပြီးနောက်၌ ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့သည်ရှိသော် ကျောင်းသို့ ဝင်၍ ကြောင့်ကြမဲ့ ဆိတ်ဆိတ် နေ၏၊ သင်္ကန်းချုပ်ရာ အခါ သမယ၌ ရဟန်းတို့၏ အမှုကြီးငယ်ကို မပြုလုပ်ဟူသည် မှန်သလော”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်ကား မိမိကိစ္စကို ပြုပါသည်ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်း၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ဤရဟန်းကို မကဲ့ရဲ့ကုန်လင့်၊ ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းသည် အလွန်မြတ်သော စိတ်ကို မှီ၍ ဖြစ်ကုန်သော မျက်မှောက်၌ ချမ်းသာစွာ နေကြောင်းဖြစ်ကုန်သော လေးပါး သော ဈာန်တို့ကို အလိုရှိတိုင်း ရ၏၊ မငြိုမငြင် ရ၏၊ မပင်ပန်းသဖြင့် ရ၏၊ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်း ဘောင်သို့ ဝင်ရောက် (ရဟန်းပြု) ကုန်သော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သော အတုမရှိသော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရ၏”ဟူသော စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤဂါထာကို ဟောတော်မူ၏- “အလုံးစုံသော ဆင်းရဲတို့မှ လွတ်ရာဖြစ်သော ဤနိဗ္ဗာန်သို့ ပေါ့ပေါ့ လျော့လျော့ အားထုတ်ခြင်းကြောင့် မရောက်နိုင်ရာ၊ အနည်းငယ်သာ ဖြစ်သော အားအစွမ်းဖြင့် ဤနိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်။ ဤသူသည်ကား ရဟန်းသစ်တည်း၊ ဤသူကား ယောကျာ်းမြတ်တည်း၊ စစ်သည် ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသော မာရ်ကို အောင်နိုင်ခြင်းကြောင့် အဆုံးစွန်သော ကိုယ်ကို ဆောင်၏”ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။
Linked Discourses 21.4 1. Monks A Junior Mendicant At Sāvatthī. Now at that time a certain junior monk, after his meal, on his return from almsround, entered his dwelling, where he adhered to passivity and silence. And he didn’t help the mendicants out when it was time to sew robes. Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. So the Buddha addressed one of the monks, “Please, monk, in my name tell that monk that the Teacher summons him.” “Yes, sir,” that monk replied. He went to that monk and said to him, “Reverend, the Teacher summons you.” “Yes, reverend,” that monk replied. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Is it really true, monk, that after your meal, on your return from almsround, you entered your dwelling, where you adhered to passivity and silence, and you didn’t help the mendicants out when it was time to sew robes?” “Sir, I am doing my own work.” Then the Buddha, knowing that monk’s train of thought, addressed the mendicants: “Mendicants, don’t complain about this monk. This monk gets the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when he wants, without trouble or difficulty. He has realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life, and lives having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “Not by being slack, or with little strength may this be realized—extinguishment, the release from all suffering. This young monk, this best of men, bears his final body, having vanquished Māra with his legions.”
၅။ သုဇာတသုတ္တံ
၂၃၉။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သုဇာတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သုဇာတံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဥဘယေနေဝါယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော သောဘတိ – ယဉ္စ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, ယဿ စတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇန္တိ တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ –
‘‘သောဘတိ ဝတာယံ ဘိက္ခု, ဥဇုဘူတေန စေတသာ၊
ဝိပ္ပယုတ္တော ဝိသံယုတ္တော, အနုပါဒါယ နိဗ္ဗုတော၊
ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟိနိ’’န္တိ။ ပဉ္စမံ၊
၅-သုဇာတသုတ် ၂၃၉။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်သုဇာတသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်သုဇာတ လာနေသည်ကို အဝေးမှပင် မြင်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့ ဤအမျိုးကောင်းသားသည် အဆင်းလှခြင်း ရှုချင်ဖွယ်ရှိခြင်း ကြည်ညိုဖွယ် ရှိခြင်း လွန်မြတ်သော အဆင်းသဏ္ဌာန်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းနှင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ကောင်းစွာ ဝင် ရောက် (ရဟန်းပြု) သော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သော အတုမရှိသော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံး ဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေခြင်းဟူသော နှစ်ပါးစုံဖြင့် တင့်တယ်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ပ။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူပြန်၏- “ဖြောင့်မတ်သော စိတ်ဖြင့် (အကုသိိုလ်တရားတို့နှင့်) မယှဥ်သော သံယောဇဥ် ကင်းသော ဤရဟန်းသည် တင့်တယ်စွတကား၊ (တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မစွဲလမ်းမူ၍ ငြိမ်းအေးပြီးသော ဤရဟန်းသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသော ကိလေသာမာရ်ကို အောင်နိုင်ခြင်းကြောင့် အဆုံးစွန်သော ကိုယ်ကို ဆောင်၏”ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။
Linked Discourses 21.5 1. Monks With Sujāta At Sāvatthī. Then Venerable Sujāta went to the Buddha. The Buddha saw him coming off in the distance, and addressed the mendicants: “This gentleman shines in both ways. He’s attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. And he has realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lives having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “This mendicant truly shines. His heart is upright, he’s unfettered, detached, quenched by not grasping. He bears his final body, having vanquished Māra with his legions.”
၆။ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယသုတ္တံ
၂၄၀။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဧတံ ဘိက္ခုံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒုဗ္ဗဏ္ဏံ ဒုဒ္ဒသိကံ ဩကောဋိမကံ ဘိက္ခူနံ ပရိဘူတရူပ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ, န စ သာ သမာပတ္တိ သုလဘရူပါ ယာ တေန ဘိက္ခုနာ အသမာပန္နပုဗ္ဗာ။ ယဿ စတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ –
‘‘ဟံသာ ကောဉ္စာ မယူရာ စ, ဟတ္ထယော ပသဒါ မိဂါ၊
သဗ္ဗေ သီဟဿ ဘာယန္တိ, နတ္ထိ ကာယသ္မိံ တုလျတာ။
‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု, ဒဟရော စေပိ ပညဝါ၊
သော ဟိ တတ္ထ မဟာ ဟောတိ, နေဝ ဗာလော သရီရဝါ’’တိ။ ဆဋ္ဌံ၊
၆-လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယသုတ် ၂၄၀။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယ လာနေသည်ကို အဝေးမှပင် မြင်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် အဆင်းမလှသော ရူချင်ဖွယ်မကောင်းသော ပုကွသော ရဟန်းတို့၏ နှိပ်စက်ပြောဆိုခြင်းကို ခံနေရသော သဘောရှိသော လာနေသော ထိုရဟန်းကို မြင်ကုန်၏လော”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)၊ အသျှင်ဘုရား မြင်ပါကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းသည် ကြီးသော တန်ခိုးရှိ၏၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိ၏၊ ထိုရဟန်း မဝင်စားဖူးသော သမာပတ်ကို ရရန် မလွယ်၊ လူ့ ဘောင်မှ (ရဟန်းဘောင်) သို့ ဝင်ရောက် (ရဟန်းပြု) ကြသော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သော အတုမရှိသော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏။ပ။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူ၏- “ဟင်္သာ, ကြိုးကြာ, ဥဒေါင်း, ဆင်, ချေ, သမင်ဟု ဆိုအပ်သော အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့သည် ခြင်္သေ့မှ ကြောက်ကုန်၏၊ ကိုယ်သဏ္ဌာန်၌မူကား တူမျှခြင်း မရှိပေ။ ဤအတူသာလျှင် လူတို့၌ ငယ်ပင်ငယ်သော်လည်း ပညာရှိသော သူသည်သာ ထိုလူများအပေါင်းတွင် ကြီးမြတ်သူ မည်၏၊ သူမိုက်သည် ကိုယ်သဏ္ဌာန် ကြီးသော်လည်း ကြီးမြတ်သူ မမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။
Linked Discourses 21.6 1. Monks With Bhaddiya the Dwarf At Sāvatthī. Then Venerable Bhaddiya the Dwarf went to the Buddha. The Buddha saw him coming off in the distance, and addressed the mendicants: “Mendicants, do you see this monk coming—ugly, unsightly, deformed, and despised by the mendicants?” “Yes, sir.” “That mendicant is very mighty and powerful. It’s not easy to find an attainment that he has not already attained. And he has realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lives having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “Geese, herons, and peacocks, elephants and spotted deer— though their bodies are not equal, they all fear the lion. So it is for humans— if a little person is wise, they’re the truly great one, not the fool with a good body.”
၇။ ဝိသာခသုတ္တံ
၂၄၁။ ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဝိသာခေါ ပဉ္စာလပုတ္တော ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ, ပေါရိယာ ဝါစာယ ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ ပရိယာပန္နာယ အနိဿိတာယ။
အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဥပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ ပေါရိယာ ဝါစာယ ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ ပရိယာပန္နာယ အနိဿိတာယာ’’တိ? ‘‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, ဝိသာခေါ ပဉ္စာလပုတ္တော ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ, ပေါရိယာ ဝါစာယ ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ ပရိယာပန္နာယ အနိဿိတာယာ’’တိ။
အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝိသာခံ ပဉ္စာလပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘သာဓု သာဓု, ဝိသာခ, သာဓု ခေါ တွံ, ဝိသာခ, ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ ပရိယာပန္နာယ အနိဿိတာယာ’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘နာဘာသမာနံ ဇာနန္တိ, မိဿံ ဗာလေဟိ ပဏ္ဍိတံ၊
ဘာသမာနဉ္စ ဇာနန္တိ, ဒေသေန္တံ အမတံ ပဒံ။
‘‘ဘာသယေ ဇောတယေ ဓမ္မံ, ပဂ္ဂဏှေ ဣသိနံ ဓဇံ၊
သုဘာသိတဓဇာ ဣသယော, ဓမ္မော ဟိ ဣသိနံ ဓဇော’’တိ။ သတ္တမံ၊
၇-ဝိသာခသုတ် ၂၄၁။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်-အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ပဉ္စာလမင်း၏သား အသျှင်ဝိသာခသည် စည်းဝေးရာဇရပ်၌ ရဟန်းတို့ကို ချိုသာသော စကားဖြစ်သော သန့်ရှင်း သော အပြစ်ကင်းသော အနက်ကို သိစေနိုင်သော (သစ္စာလေးပါး၌) အကျုံးဝင်သော (ဝဋ်ဆင်းရဲကို) မမှီ သော တရားစကားဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ကောင်းစွာ ပြလျက် တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရား ကျင့်သုံးရန် ထက်သန်ရွှင်လန်းစေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညနေချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေရာမှ ထ၍ စည်းဝေးရာ့ဇရပ်သို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူ၏၊ ထိုသို့ ထိုင်နေပြီးသော် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- “ရဟန်းတို့ အဘယ်သူသည် ရဟန်းတို့ကို ချိုသာသော စကားဖြစ်သော သန့်ရှင်း သော အပြစ်ကင်းသော အနက်ကို သိစေနိုင်သော (သစ္စာလေးပါး၌) အကျုံးဝင်သော (ဝဋ်ဆင်းရဲကို) မမှီ သော တရားစကားဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ကောင်းစွာ ပြလျက် တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရား ကျင့်သုံးရန် ထက်သန်ရွှင်လန်းစေသနည်း”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ပဉ္စာလမင်း၏သား အသျှင် ဝိသာခသည် စည်းဝေးရာဇရပ်၌ ရဟန်းတို့ကို ချိုသာသော စကားဖြစ်သော သန့်ရှင်းသော အပြစ်ကင်း သော အနက်ကို သိစေနိုင်သော (သစ္စာလေးပါး၌) အကျုံးဝင်သော (ဝဋ်ဆင်းရဲကို) မမှီသော တရား စကားဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ကောင်းစွာ ပြလျက် တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရားကျင့်သုံးရန် ထက် သန်ရွှင်လန်းစေတော်မူပါသည်ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စာလမင်း၏သား အသျှင် ဝိသာခကို ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏- “ဝိသာခ ကောင်းစွ ကောင်းစွ၊ ဝိသာခ သင်သည် ကောင်းစွာ သာလျှင် ရဟန်းတို့ကို အနက်ကို သိခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော (သစ္စာလေးပါး၌) အကျုံးဝင်သော ဝဋ်ဆင်းရဲကို မမှီသော တရားစကားဖြင့် ကောင်းစွာ ပြ၏။ပ။”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤ စကားကို မိန့်တော်မူပြီး၍ ဤဂါထာကို ဟောတော်မူပြန်၏- “လူမိုက်တို့နှင့် ရောထွေးနေသော ပညာရှိကို မဟောပြောသည် ရှိသော် (ပညာရှိဟု) မသိနိုင်ကုန်၊ ဘုရားသျှင် ဟောတော်မူသော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားကို ဟောပြောသော်မှသာလျှင် (ပညာရှိ)ဟု သိနိုင် ကုန်၏။ (ထို့ကြောင့်) ရသေ့ ရဟန်းတို့၏ တံခွန်ဖြစ်သော တရားကို ဟောပြောရာ၏၊ ထွန်းပြရာ၏၊ ချီးမြှောက်ရာ၏၊ ရသေ့ရဟန်းတို့သည် ကောင်းစွာ ဟောကြားခြင်း ဟူသော တံခွန်ရှိကုန်၏။ မှန်၏၊ တရားတော်သည် ရသေ့ရဟန်းတို့၏ တံခွန် အောင်လံ ဖြစ်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။
Linked Discourses 21.7 1. Monks With Visākha, Pañcāli’s Son So I have heard. At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Now at that time Venerable Visākha, Pañcāli’s son, was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk. His words were polished, clear, articulate, expressing the meaning, comprehensive, and independent. Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the assembly hall. He sat down on the seat spread out, and addressed the mendicants: “Mendicants, who was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk?” “Sir, it was Venerable Visākha, Pañcāli’s son.” Then the Buddha said to Visākha: “Good, good, Visākha! It’s good that you educate, encourage, fire up, and inspire the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk, with words that are polished, clear, articulate, expressing the meaning, comprehensive, and independent.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “Though an astute person is mixed up with fools, they don’t know unless he speaks. But when he speaks they know, he’s teaching the state free of death. He should speak and illustrate the teaching, holding up the banner of the seers. Words well spoken are the seers’ banner, for the teaching is the banner of the seers.”
၈။ နန္ဒသုတ္တံ
၂၄၂။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ နန္ဒော ဘဂဝတော မာတုစ္ဆာပုတ္တော အာကောဋိတပစ္စာကောဋိတာနိ စီဝရာနိ ပါရုပိတွာ အက္ခီနိ အဉ္ဇေတွာ အစ္ဆံ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ တေ တံ, နန္ဒ, ပတိရူပံ ကုလပုတ္တဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတဿ, ယံ တွံ အာကောဋိတပစ္စာကောဋိတာနိ စီဝရာနိ ပါရုပေယျာသိ, အက္ခီနိ စ အဉ္ဇေယျာသိ, အစ္ဆဉ္စ ပတ္တံ ဓာရေယျာသိ။ ဧတံ ခေါ တေ, နန္ဒ, ပတိရူပံ ကုလပုတ္တဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတဿ, ယံ တွံ အာရညိကော စ အဿသိ, ပိဏ္ဍပါတိကော စ ပံသုကုလိကော စ ကာမေသု စ အနပေက္ခော ဝိဟရေယျာသီ’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ –
‘‘ကဒါဟံ နန္ဒံ ပဿေယျံ, အာရညံ ပံသုကူလိကံ၊
အညာတုဉ္ဆေန ယာပေန္တံ, ကာမေသု အနပေက္ခိန’’န္တိ။
အထ ခေါ အာယသ္မာ နန္ဒော အပရေန သမယေန အာရညိကော စ ပိဏ္ဍပါတိကော စ ပံသုကူလိကော စ ကာမေသု စ အနပေက္ခော ဝိဟာသီတိ။ အဋ္ဌမံ။
၈-နန္ဒသုတ် ၂၄၂။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ မိထွေးတော်သားဖြစ်သော အသျှင်နန္ဒသည် လက် လိပ်ထိုး သင်္ကန်းတို့ကို ဝတ်ရုံပြီးလျှင် မျက်စိတို့ကို မျက်ရေးကွင်း၍ အရောင်ထွက်သော သပိတ်ကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်လျက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကာ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင်နန္ဒအား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “နန္ဒ လက်လိပ်ထိုး သင်္ကန်းတို့ကို ဝတ်ရုံခြင်း၊ မျက်စိတို့ကို မျက်ရေးကွင်းခြင်း၊ အရောင်ထွက် သော သပိတ်တို့ကို ဆောင်ခြင်းတို့သည် ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါတရား’ ရှိလျက် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရဟန်းပြုသော အမျိုးကောင်းသားဖြစ်သည့် သင့်အား မလျောက်ပတ်ချေ၊ အာရညကင်ဓုတင် ဆောက်တည်ခြင်း၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ဆောက်တည်ခြင်း၊ ပံသုကူဓုတင်ဆောက်တည်ခြင်း၊ ကာမတို့၌ မငဲ့ကွက် မူ၍ နေခြင်းသည်သာလျှင် ယုံကြည်ခြင်း ‘သဒ္ဓါတရား’ ရှိလျက် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုသော အမျိုးကောင်းသားဖြစ်သည့် သင့်အား လျောက်ပတ်၏”ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဤ ဂါထာကို မိန့်တော်မူပြန်၏- “အာရညကင်ဓုတင်ကို ဆောက်တည်သော၊ ပံသုကူဓုတင်ကို ဆောက်တည်သော၊ မထင်မရှား ဆွမ်းခံ၍ ရသော ဆွမ်းဖြင့် မျှတရောင့်ရဲသော၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသော နန္ဒကို အဘယ်အခါ၌ ငါ မြင်ရပါအံ့နည်း”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးသည့် နောက်အခါ၌ အသျှင်နန္ဒသည် အာရညကင်ဓုတင်ကိုလည်းကောင်း၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ကိုလည်းကောင်း၊ ပံသုကူဓုတင်ကိုလည်းကောင်း ဆောက်တည်၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မငဲ့ကွက့်မူဘဲ နေ၏။ အဋ္ဌမသုတ်။
Linked Discourses 21.8 1. Monks With Nanda At Sāvatthī. Then Venerable Nanda—the Buddha’s cousin on his mother’s side—dressed in nicely pressed and ironed robes, applied eyeshadow, and took a glazed bowl. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Nanda, as a gentleman who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, it’s not appropriate for you to dress in nicely pressed and ironed robes, apply eyeshadow, and carry a glazed bowl. It’s appropriate for you to stay in the wilderness, eat only almsfood, wear rag robes, and live without concern for sensual pleasures.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “When will I see Nanda in the wilderness, wearing rag robes, feeding on scraps offered by strangers, unconcerned for sensual pleasures?” Then some time later Venerable Nanda stayed in the wilderness, ate only almsfood, wore rag robes, and lived without concern for sensual pleasures.
၉။ တိဿသုတ္တံ
၂၄၃။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ တိဿော ဘဂဝတော ပိတုစ္ဆာပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿူနိ ပဝတ္တယမာနော။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ တိဿံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ တွံ, တိဿ, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿူနိ ပဝတ္တယမာနော’’တိ? ‘‘တထာ ဟိ ပန မံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ သမန္တာ ဝါစာသန္နိတောဒကေန [ဝါစာယ သန္နိတောဒကေန (က။)] သဉ္ဇမ္ဘရိမကံသူ’’တိ [သဉ္ဇဗ္ဘရိမကံသူတိ (?)]။ ‘‘တထာဟိ ပန တွံ, တိဿ, ဝတ္တာ နော စ ဝစနက္ခမော၊ န ခေါ တေ တံ, တိဿ, ပတိရူပံ ကုလပုတ္တဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတဿ, ယံ တွံ ဝတ္တာ နော စ ဝစနက္ခမော။ ဧတံ ခေါ တေ, တိဿ, ပတိရူပံ ကုလပုတ္တဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတဿ – ‘ယံ တွံ ဝတ္တာ စ အဿ ဝစနက္ခမော စာ’’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘ကိံ နု ကုဇ္ဈသိ မာ ကုဇ္ဈိ, အက္ကောဓော တိဿ တေ ဝရံ၊
ကောဓမာနမက္ခဝိနယတ္ထဉှိ, တိဿ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ။ နဝမံ၊
၉-တိဿသုတ် ၂၄၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ ဘထွေးတော်သားဖြစ်သော အသျှင်တိဿသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ဆင်းရဲသည် နှလုံး မသာသည် ဖြစ်၍ မျက်ရည်တို့ ယိုစီးလျက် ထိုင်နေ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်တိဿအား “တိဿ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဆင်းရဲသည် နှလုံးမသာသည် ဖြစ်၍ မျက်ရည်တို့ ယိုစီးလျက် တစ်ခု သော နေရာ၌ ထိုင်နေဘိသနည်း”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်ကို ရဟန်းတို့သည် စကား တည်းဟူသော လှံတံဖြင့် ဖွေဖွေရှာရှာ ဖိနှိပ်ထိုးဆွကြပါကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤသို့ နေပါသည်ဟု လျှောက်၏။ တိဿ သင်သည် သူတစ်ပါးကိုသာ ပြောတတ်၍ အပြောမခံနိုင်ခဲ့၊ တိဿ သူတစ်ပါးကိုသာ ပြော တတ်၍ အပြောမခံနိုင်ခြင်းသည် ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါတရား’ဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုသော အမျိုးကောင်းသားဖြစ်သော သင့်အား မလျောက်ပတ်၊ တိဿ သူတစ်ပါးကိုလည်း ပြော၍ အပြောခံနိုင်ခြင်းသည်သာ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါတရား’ဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရဟန်းပြု သော အမျိုးကောင်းသားဖြစ်သော သင့်အား လျောက်ပတ်၏ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဤဂါထာကို မိန့် တော်မူပြန်၏- “တိဿ အဘယ် ကြောင့် အမျ က် ထွက် ဘိသနည်း။ အမျ က် မထွက် လင့်၊ အမျ က် မထွက်ခြင်း သည် သင့်အား မြတ်၏။ တိဿ အမျက်ထွက်ခြင်း မာန်မူခြင်း ကျေးဇူးချေ ဖျက်ခြင်းကို ဆုံးမခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးသည် မဟုတ်လော”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။
Linked Discourses 21.9 1. Monks With Tissa At Sāvatthī. Then Venerable Tissa—the Buddha’s cousin on his father’s side—went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. He was miserable and sad, with tears flowing. Then the Buddha said to him: “Tissa, why are you sitting there so miserable and sad, with tears flowing?” “Sir, it’s because the mendicants beset me on all sides with sneering and jeering.” “That’s because you admonish others, but don’t accept admonition yourself. As a gentleman who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, it’s not appropriate for you to admonish others without accepting admonition yourself. It’s appropriate for you to admonish others and accept admonition yourself.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “Why are you angry? Don’t be angry! It’s better to not be angry, Tissa. For this spiritual life is lived in order to remove anger, conceit, and denigration.”
၁၀။ ထေရနာမကသုတ္တံ
၂၄၄။ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ထေရနာမကော ဧကဝိဟာရီ စေဝ ဟောတိ ဧကဝိဟာရဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ။ သော ဧကော ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ ဧကော ပဋိက္ကမတိ ဧကော ရဟော နိသီဒတိ ဧကော စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌာတိ။ အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အညတရော ဘိက္ခု ထေရနာမကော ဧကဝိဟာရီ ဧကဝိဟာရဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ’’တိ။
အထ ခေါ ဘဂဝါ အညတရံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, ဘိက္ခု, မမ ဝစနေန ထေရံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေဟိ – ‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော ထေရ, အာမန္တေတီ’’’တိ။ ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ထေရော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ထေရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော ထေရ, အာမန္တေတီ’’တိ။ ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ထေရော တဿ ဘိက္ခုနော ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ထေရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ထေရ, ဧကဝိဟာရီ ဧကဝိဟာရဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ထေရ, ဧကဝိဟာရီ ဧကဝိဟာရဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ဧကော ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသာမိ ဧကော ပဋိက္ကမာမိ ဧကော ရဟော နိသီဒါမိ ဧကော စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌာမိ။ ဧဝံ ခွါဟံ, ဘန္တေ, ဧကဝိဟာရီ ဧကဝိဟာရဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ’’တိ။
‘‘အတ္ထေသော, ထေရ, ဧကဝိဟာရော နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ။ အပိ စ, ထေရ, ယထာ ဧကဝိဟာရော ဝိတ္ထာရေန ပရိပုဏ္ဏော ဟောတိ တံ သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ။ ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ…ပေ…။ ‘‘ကထဉ္စ, ထေရ, ဧကဝိဟာရော ဝိတ္ထာရေန ပရိပုဏ္ဏော ဟောတိ။ ဣဓ, ထေရ, ယံ အတီတံ တံ ပဟီနံ, ယံ အနာဂတံ တံ ပဋိနိဿဋ္ဌံ, ပစ္စုပ္ပန္နေသု စ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေသု ဆန္ဒရာဂေါ သုပ္ပဋိဝိနီတော။ ဧဝံ ခေါ, ထေရ, ဧကဝိဟာရော ဝိတ္ထာရေန ပရိပုဏ္ဏော ဟောတီ’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘သဗ္ဗာဘိဘုံ သဗ္ဗဝိဒုံ သုမေဓံ,
သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု အနူပလိတ္တံ၊
သဗ္ဗဉ္ဇဟံ တဏှာက္ခယေ ဝိမုတ္တံ,
တမဟံ နရံ ဧကဝိဟာရီတိ ဗြူမီ’’တိ။ ဒသမံ၊
၁၀-ထေရနာမကသုတ် ၂၄၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့အား အစာကျွေးရာဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ထေရအမည်ရှိသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် တစ်ပါးတည်းလည်း နေလေ့ရှိ၏၊ တစ်ပါးတည်း နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိ၏။ ထိုရဟန်းသည် ရွာသို့ တစ်ပါးတည်း ဆွမ်းခံဝင်၏၊ တစ်ပါးတည်း ရွာမှ ပြန်ခဲ့၏၊ တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ နေ၏၊ တစ်ပါးတည်း စင်္ကြံသွားခြင်းကို ဆောက်တည်၏။ ထိုအခါ များစွာကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ထေရမည်သော ရဟန်းတစ်ပါးသည် တစ်ပါးတည်းလည်း နေလေ့ရှိ၏၊ တစ်ပါးတည်း နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိပါသည်”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတစ်ပါးကို ခေါ်တော်မူ၍ “ရဟန်း သင်သည် လာလော့၊ ငါဘုရား၏ စကားဖြင့် ‘ငါ့သျှင်ထေရ သင့်ကို မြတ်စွာဘုရား ခေါ်တော်မူ၏’ဟု ခေါ်ချေလော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု ထိုရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကို ဝန်ခံ၍ ထေရ ရဟန်းထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်ထေရကို “ငါ့သျှင်ထေရ သင့်ကို မြတ်စွာဘုရား ခေါ်တော်မူ၏”ဟု ဤစကားကို ပြောဆိုပြီ။ အသျှင်ထေရသည် “ငါ့သျှင် ကောင်းပါပြီ”ဟု ထိုရဟန်းအား ဝန်ခံ၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင်ထေရအား “ထေရ သင်သည် တစ်ပါးတည်းလည်း နေလေ့ရှိ၏၊ တစ်ပါး တည်း နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိ၏ဟူသည် မှန်သလော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင့်ဘုရား မှန်ပါ၏။ ထေရ သင်သည် အဘယ်သို့လျှင် တစ်ပါးတည်း နေလေ့ရှိသနည်း၊ တစ်ပါးတည်း နေခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိသနည်းဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ရွာသို့ တစ်ပါးတည်း ဆွမ်းခံဝင်ပါ၏၊ တစ်ပါးတည်း ဆွမ်းခံရွာမှ ပြန်ခဲ့ပါ၏၊ တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ နေပါ၏၊ တစ်ပါးတည်း စင်္ကြံသွားခြင်းကို ဆောက်တည်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့လျှင် တစ်ပါးတည်း နေလေ့ရှိပါ၏၊ တစ်ပါးတည်း နေခြင်း၏ ဂုဏ် ကျေးဇူးကိုလည်း ဆိုလေ့ရှိပါသည်ဟု လျှောက်၏။ ထေရ တစ်ပါးတည်း နေသော ထိုရဟန်းမျိုးသည် ရှိ၏၊ တစ်ပါးတည်း နေသော ထိုရဟန်းမျိုးသည် မရှိဟူ၍ ငါ မဆို။ ထေရ စင်စစ်သော်ကား အကြင် အကြောင်းကြောင့် တစ်ပါးတည်း နေခြင်းသည် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ထို အကြောင်းကို နာလော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းလော့၊ ဟောအံ့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု ဤသို့လျှင်။ပ။ ထေရ အဘယ်သို့လျှင် တစ်ပါးတည်း နေခြင်းသည် အလွန်ကျယ်ဝန်း သော အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပြည့်စုံသနည်း။ ထေရ အကြင်အတိတ်ခန္ဓာငါးပါးကို ပယ်ပြီးပြီ၊ အနာဂတ်ခန္ဓာငါးပါးကို စွန့်လွှတ်အပ်၏၊ ပစ္စုပ္ပန်အတ္တဘော၌လည်း လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ကောင်းစွာ ဆုံးမအပ်ပြီ။ ထေရ ဤသို့လျှင် တစ်ပါးတည်း နေခြင်းသည် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပြည့်စုံ၏ဟု မိန့်တော်မူပြီး နောက် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူပြန်၏- “အလုံးစုံသော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်, ဘဝသုံးပါးတို့ကို နှိပ်နင်းနိုင်သော၊ အလုံးစုံ (တရားတို့ကို) သိသော၊ ကောင်းသော ပညာရှိသော၊ အလုံးစုံသော တရားတို့၌ (တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မလိမ်းကျံသော၊ အလုံးစုံ (ဆန္ဒရာဂ) ကို စွန့်၍ တဏှာ၏ ကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်သော ထိုသူကို တစ်ပါးတည်း နေလေ့ရှိသော သူဟူ၍ ငါဆို၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။
Linked Discourses 21.10 1. Monks Senior In Name Only At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Now at that time there was a certain mendicant who was Senior in name only. He lived alone and praised living alone. He entered the village for alms alone, returned alone, sat in private alone, and focussed on walking mindfully alone. Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, there’s a certain mendicant who is Senior in name only. He lives alone and praises living alone.” So the Buddha addressed one of the monks, “Please, monk, in my name tell the mendicant Senior that the Teacher summons him.” “Yes, sir,” that monk replied. He went to Venerable Senior and said to him, “Reverend Senior, the Teacher summons you.” “Yes, reverend,” that monk replied. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Is it really true, Senior, that you live alone and praise living alone?” “Yes, sir.” “But in what way do you live alone and praise living alone?” “Well, sir, I enter the village for alms alone, return alone, sit in private alone, and focus on walking mindfully alone. That’s how I live alone and praise living alone.” “That is a kind of living alone, I don’t deny it. But as to how living alone is fulfilled in detail, listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, sir,” he replied. “And how, Senior, is living alone fulfilled in detail? It’s when what’s in the past is given up, what’s in the future is relinquished, and desire and greed for present incarnations is eliminated. That’s how living alone is fulfilled in detail.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “The vanquisher of all, knower of all, so very intelligent, is unsullied in the midst of all things. He’s given up all, freed in the ending of craving: I declare that man to be one who lives alone.”
၁၁။ မဟာကပ္ပိနသုတ္တံ
၂၄၅။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာကပ္ပိနံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ ဘိက္ခဝေ, ဧတံ ဘိက္ခုံ အာဂစ္ဆန္တံ ဩဒါတကံ တနုကံ တုင်္ဂနာသိက’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ။ န စ သာ သမာပတ္တိ သုလဘရူပါ ယာ တေန ဘိက္ခုနာ အသမာပန္နပုဗ္ဗာ။ ယဿ စတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ, ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော၊
ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သော သေဋ္ဌော ဒေဝမာနုသေ။
‘‘ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော, ရတ္တိမာဘာတိ စန္ဒိမာ၊
သန္နဒ္ဓေါ ခတ္တိယော တပတိ, ဈာယီ တပတိ ဗြာဟ္မဏော၊
အထ သဗ္ဗမဟောရတ္တိံ [အထ သဗ္ဗမဟောရတ္တံ (သီ။ သျာ။ ကံ။)], ဗုဒ္ဓေါ တပတိ တေဇသာ’’တိ။ ဧကာဒသမံ၊
၁၁-မဟာကပ္ပိနသုတ် ၂၄၅။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကပ္ပိနသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်မဟာကပ္ပိန လာနေသည်ကို အဝေးမှပင် မြင်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ဖြူစင်သော ခေါင်းပါးသော အကျင့်ရှိသော နှာတံရှည်သောရဟန်း လာနေသည်ကို မြင်ကြ ကုန်၏လော”ဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား မြင်ပါကုန်၏ဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ဤရဟန်း သည် ကြီးသော တန်ခိုးရှိ၏၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိ၏၊ ထိုရဟန်း မဝင်စားဖူးသော သမာပတ်ကို ရရန် မလွယ်ကူ၊ ထိုရဟန်းသည် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် (ရဟန်းပြု) ကုန်သော အမျိုး ကောင်းသားများ လိုလားအပ်သော အတုမရှိသော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏ဟု ဤစကားကို မိန့် တော်မူပြီးနောက် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူပြန်၏- “အကြင်သူတို့သည် အမျိုးအနွယ်ကို စိစစ်လေ့ရှိကုန်၏၊ ထိုလူအပေါင်းတို့တွင် မင်းမျိုးသည် မြတ်၏။ အကြင်သူသည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါး , ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး , စရဏတစ်ဆယ့် ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ထိုသူသည် နတ်လူအပေါင်း၌ မြတ်၏။ နေမင်းသည် နေ့အခါ၌သာ ထွန်းလင်းတောက်ပနိုင်၏၊ လသည် ညဥ့်အခါ၌သာ ထွန်းလင်းတောက်ပနိုင်၏၊ မင်းသည် ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ဝတ်ဆင်မှသာလျှင် တောက် ပနိုင်၏၊ ရဟန္တာသည် ဈာန်ဝင်စားမှသာလျှင် တောက်ပနိုင်၏၊ စင်စစ်သော်ကား မြတ်စွာဘုရားသည်သာလျှင် အလုံးစုံသော ညဥ့်နေ့တို့ပတ်လုံး တန်ခိုးဖြင့် တောက်ပ၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။
Linked Discourses 21.11 1. Monks With Mahākappina At Sāvatthī. Then Venerable Mahākappina went to the Buddha. The Buddha saw him coming off in the distance, and addressed the mendicants: “Mendicants, do you see that monk coming—white, thin, with a pointy nose?” “Yes, sir.” “That mendicant is very mighty and powerful. It’s not easy to find an attainment that he has not already attained. And he has realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lives having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “The aristocrat is best among people who take clan as the standard. But one accomplished in knowledge and conduct is best among gods and humans. The sun blazes by day, the moon radiates at night, the aristocrat shines in armor, and the brahmin shines in absorption. But all day and all night, the Buddha blazes with glory.”
၁၂။ သဟာယကသုတ္တံ
၂၄၆။ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ ဒွေ ဘိက္ခူ သဟာယကာ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ။ ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဧတေ ဘိက္ခူ သဟာယကေ အာဂစ္ဆန္တေ ကပ္ပိနဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ဧတေ ခေါ တေ ဘိက္ခူ မဟိဒ္ဓိကာ မဟာနုဘာဝါ။ န စ သာ သမာပတ္တိ သုလဘရူပါ, ယာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ အသမာပန္နပုဗ္ဗာ။ ယဿ စတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ။
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –
‘‘သဟာယာ ဝတိမေ ဘိက္ခူ, စိရရတ္တံ သမေတိကာ၊
သမေတိ နေသံ သဒ္ဓမ္မော, ဓမ္မေ ဗုဒ္ဓပ္ပဝေဒိတေ။
‘‘သုဝိနီတာ ကပ္ပိနေန, ဓမ္မေ အရိယပ္ပဝေဒိတေ၊
ဓာရေန္တိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟိနိ’’န္တိ။ ဒွါဒသမံ၊
ဘိက္ခုသံယုတ္တံ သမတ္တံ။
တဿုဒ္ဒါနံ –
ကောလိတော ဥပတိဿော စ, ဃဋော စာပိ ပဝုစ္စတိ၊
နဝေါ သုဇာတော ဘဒ္ဒိ စ, ဝိသာခေါ နန္ဒော တိဿော စ၊
ထေရနာမော စ ကပ္ပိနော, သဟာယေန စ ဒွါဒသာတိ။
နိဒါနဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော။
တဿုဒ္ဒါနံ –
နိဒါနာဘိသမယဓာတု, အနမတဂ္ဂေန ကဿပံ၊
သက္ကာရရာဟုလလက္ခဏော, ဩပမ္မ-ဘိက္ခုနာ ဝဂ္ဂေါ။
ဒုတိယော တေန ပဝုစ္စတီတိ။
နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ နိဋ္ဌိတာ။
၁၂-သဟာယကသုတ် ၂၄၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကပ္ပိန၏ အတူနေ တပည့်ဖြစ်ကုန်သော သူငယ်ချင်း ရဟန်း နှစ်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ အဝေးမှ လာနေသည်ကို မြင်တော်မူလျှင် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ ကပ္ပိန၏ အတူနေတပည့်ဖြစ်ကုန်သော သူငယ်ချင်းရဟန်းတို့ လာနေသည်ကို သင်တို့ မြင်ကုန်၏လော”ဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား မြင်ပါ၏ဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ထိုရဟန်းတို့သည် ကြီးသော တန်ခိုးရှိကုန်၏၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ မဝင်စားဖူးသော သမာပတ်တို့ကို ရရန် မလွယ်ကူ၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် (ရဟန်းပြု) ကုန်သော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သော အတုမရှိသော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေကုန်၏ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဤဂါထာကို မိန့်တော်မူပြန်၏- “စင်စစ် သူငယ်ချင်းဖြစ်ကုန်သော ဤရဟန်းတို့သည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလ ပတ်လုံး ညီညွတ်သော သဘောရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ သူတော်ကောင်းတရားသည် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်သော သူတော်ကောင်းတရားနှင့် ညီမျှ၏။ အရိယာတို့ ဟောကြားအပ်သော တရားဖြင့် အသျှင်ကပ္ပိနသည် ကောင်းစွာ ဆုံးမ ထားအပ်ကုန်သော ထိုရဟန်းတို့သည် စင်စစ် ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသော ကိလေသာမာရ်ကို အောင်၍ အဆုံးစွန်သော ကိုယ်ကို ဆောင်ကုန်၏”ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။ ဘိက္ခုသံယုတ်ပြီး၏။ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ် ပြီး၏။
Linked Discourses 21.12 1. Monks Companions At Sāvatthī. Then two mendicants who were companions, protégés of Venerable Mahākappina, went to the Buddha. The Buddha saw them coming off in the distance, and addressed the mendicants: “Mendicants, do you see those monks coming who are companions, protégés of Venerable Mahākappina?” “Yes, sir.” “Those mendicants are very mighty and powerful. It’s not easy to find an attainment that they have not already attained. And they’ve realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. They live having achieved with their own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “These companion mendicants have been together for a long time. The true teaching has brought them together, the teaching proclaimed by the Buddha. They’ve been well trained by Kappina in the teaching proclaimed by the Noble One. They bear their final body, having vanquished Māra with his legions.” The Linked Discourses on monks are complete. The Book of Causality is finished.
အရင်းအမြစ်များ
ကျမ်းကိုးကား
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 6. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Nidānavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#141
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 7. Rāhulasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Nidānavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#142
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 8. Lakkhaṇasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Nidānavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#143
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 9. Opammasaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Nidānavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#144
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 10. Bhikkhusaṃyuttaṃ (Suttapiṭaka, Saṃyuttanikāya, Nidānavaggo). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#145