နိဒါနဝဂ္ဂ-ဋီကာ

နန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၉။ တိဿသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၃။ ဘဏ္ဍကန္တိ ပတ္တစီဝရံ။ နိသီဒိယေဝ ဝတ္တဿ အသိက္ခိတတ္တာ။ တုဇ္ဇနတ္ထေန ဝါစာ ဧဝ သတ္တိယောတိ အာဟ ‘‘ဝါစာသတ္တီဟီ’’တိ။

ဝါစာယ သန္နိတောဒကေနာတိ ဝစနသင်္ခါတေန သမန္တတော နိစ္စံ ကတွာ ဥပတုဒနတော သန္နိတုဒကေန။ ဝိဘတ္တိအလောပေန သော နိဒ္ဒေသော။ တေနာဟ ‘‘ဝစနပတောဒေနာ’’တိ။

ဥစ္စကုလေ ဇာတိ ဧတဿာတိ ဇာတိမာ, ဗြဟ္မဇာတိကော ဣသိ။ မာတင်္ဂေါတိ စဏ္ဍာလော။ တတ္ထာတိ ကုမ္ဘကာရသာလာယံ။ ဩကာသံ ဩကာသံ ယာစိ ကုမ္ဘကာရံ။ မဟန္တံ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘ပဌမတရံ ပဝိဋ္ဌော ပဗ္ဗဇိတော’’တိ။ တတ္ထေဝါတိ တဿာယေဝ သာလာယ ဒွါရံ နိဿာယ ဒွါရသမီပေ။ မေတိ မယာ။ ခမ မယှန္တိ မယှံ အပရာဓံ ခမဿု။ တေတိ တယာ။ ပုန တေတိ တဝ။ ဂဏှိ ဥဂ္ဂန္တုံ အပ္ပဒါနဝသေန။ တေနာဟ ‘‘နာဿ ဥဂ္ဂန္တုံ အဒါသီ’’တိ။ ပဗုဇ္ဈိံသူတိ နိဒ္ဒါယ ပဗုဇ္ဈိံသု ပကတိယာ ပဗုဇ္ဈနဝေလာယ ဥပဂတတ္တာ။

ဆဝေါတိ နိဟီနော။ အနန္တမာယောတိ ဝိဝိဓမာယော မာယာဝီ။

သောတိ မတ္တိကာပိဏ္ဍော။ ‘‘သတ္တဓာ ဘိဇ္ဇီ’’တိ ဧတ္ထာယမဓိပ္ပါယော – ယံ တေန တာပသေန ပါရမိတာပရိဘာဝနသမိဒ္ဓါဟိ နာနာဝိဟာရသမာပတ္တိပရိပူရိတာဟိ သီလဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါဒီဟိ သုသင်္ခတသန္တာနေ မဟာကရုဏာဓိဝါသေ မဟာသတ္တေ ဗောဓိသတ္တေ အရိယူပဝါဒကမ္မံ အဘိသပသင်္ခါတံ ဖရုသဝစနံ ပဝတ္တိတံ, တံ မဟာသတ္တဿ ခေတ္တဝိသေသဘာဝတော တဿ စ အဇ္ဈာသယဖရုသတာယ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ ဟုတွာ သစေ သော မဟာသတ္တံ န ခမာပေတိ, တံ ကက္ခဠံ ဟုတွာ ဝိပစ္စနသဘာဝံ ဇာတံ, ခမာပိတေ ပန မဟာသတ္တေ ပယောဂသမ္ပတ္တိပဋိဗာဟိတတ္တာ အဝိပါကဓမ္မတံ အာပဇ္ဇတိ အဟောသိကမ္မဘာဝတော။ အယဉှိ အရိယူပဝါဒပါပဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယဿ စ ဓမ္မတာ။ ယံ တံ ဗောဓိသတ္တေန သူရိယုဂ္ဂမနနိဝါရဏံ ကတံ, အယံ ဗောဓိသတ္တေန ဒိဋ္ဌော ဥပါယော။ တေန ဟိ ဥဗ္ဗာဠှာ မနုဿာ ဗောဓိသတ္တဿ သန္တိကေ တာပသံ အာနေတွာ ခမာပေသုံ။ သောပိ စ မဟာသတ္တဿ ဂုဏေ ဇာနိတွာ တသ္မိံ စိတ္တံ ပသာဒေသိ။ ယံ ပနဿ မတ္ထကေ မတ္တိကာပိဏ္ဍဿ ဌပနံ တဿ သတ္တဓာ ဖာလနံ ကတံ, တံ မနုဿာနံ စိတ္တာနုရက္ခဏတ္ထံ။ အညထာ ဟိ ဣမေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ စိတ္တဿ ဝသံ ဝတ္တန္တိ, န ပန စိတ္တမတ္တနော ဝသေ ဝတ္တာပေန္တီတိ မဟာသတ္တမ္ပိ တေန သဒိသံ ကတွာ ဂဏှေယျုံ, တဒဿ နေသံ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာတိ။ ပတိရူပန္တိ ယုတ္တံ။

တိဿသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၀။ ထေရနာမကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၄။ အတီတေ ခန္ဓပဉ္စကေတိ အတီတေ အတ္တဘာဝေ။ ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနေနာတိ ဆန္ဒရာဂဿ အစ္စန္တမေဝ ဇဟနေန။ ပဟီနံ နာမ ဟောတိ အနပေက္ခပရိစ္စာဂတော။ ပဋိနိဿဋ္ဌံ နာမ ဟောတိ သဗ္ဗသော ဆဍ္ဍိတတ္တာ။ တယော ဘဝေတိ ဣမိနာ ဥပါဒိဏ္ဏကဓမ္မာနံယေဝ ဂဟဏံ။ သဗ္ဗာ ခန္ဓာယတနဓာတုယော စာတိ ဣမိနာ ဥပါဒိဏ္ဏာနမ္ပိ အနုပါဒိဏ္ဏာနမ္ပိ ဒွိဓာ ပဝတ္တလောကိယဓမ္မာနံ ဂဟဏံ အဝိသေသေတွာ ဝုတ္တတ္တာ။ ဝိဒိတံ ပါကဋံ ကတွာ ဌိတံ ပရိညာဘိသမယဝသေန။ တေသွေဝါတိ တေဘူမကဓမ္မေသု ဧဝ။ အနုပလိတ္တံ အမထိတံ အသံကိလိဋ္ဌံ တဏှာဒိဋ္ဌိသံကိလေသာဘာဝတော။ တဒေဝ သဗ္ဗန္တိ ဟေဋ္ဌာ တီသုပိ ပဒေသု ဣဓ သဗ္ဗဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတံ တေဘူမကဝဋ္ဋံ။ ဇဟိတွာတိ ပဟာနာဘိသမယဝသေန။ တဏှာ ခီယတိ ဧတ္ထာတိ တဏှက္ခယသင်္ခါတေ နိဗ္ဗာနေ ဝိမုတ္တံ။ တမဟန္တိ တံ ဥတ္တမပုဂ္ဂလံ ဧကဝိဟာရိံ ဗြူမိ တဏှာဒုတိယဿ အဘာဝတော။ ဧတ္ထ စ ပရိညာပဟာနာဘိသမယကထနေန ဣတရမ္ပိ အဘိသမယံ အတ္ထတော ကထိတမေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။

ထေရနာမကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၁။ မဟာကပ္ပိနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၅။ မဟာကပ္ပိနောတိ ပူဇာဝစနမေတံ ယထာ ‘‘မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော’’တိ။ တထာရူပန္တိ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မော’’တိအာဒိကံ ဂုဏဝိသေသဝန္တပဋိဗဒ္ဓံ။ သာသနန္တိ ဒေသန္တရတော အာဂတဝစနံ။ ဇင်္ဃဝါဏိဇာတိ ဇင်္ဃစာရိနော ဝါဏိဇာ။ ကိဉ္စိ သာသနန္တိ အပုဗ္ဗပဝတ္တိဒီပကံ ကိဉ္စိ ဝစနန္တိ ပုစ္ဆိ။ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇိ ယထာ တံ သုစိရံ ကတာဘိနီဟာရတာယ ပရိပက္ကဉာဏဿ။ အပရိမာဏံ ဂုဏဿ အပရိမာဏတော သဗ္ဗညုဂုဏပရိဒီပနတော, သေသရတနဒွယေ နိယျာနိကဘာဝဒီပနတော ဒိဋ္ဌိသီလသာမညေန သံဟတဘာဝဒီပနတောတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနေ အပါယဒုက္ခတော သံသာရဒုက္ခတော စ အပတန္တေ ဓာရေတီတိ ဓမ္မော။ သုပရိသုဒ္ဓဒိဋ္ဌိသီလသာမညေန သံဟတောတိ သံဃောတိ။ ရတနတ္ထော ပန တိဏ္ဏမ္ပိ သဒိသော ဧဝါတိ။

နဝသတသဟဿာနိ အဒါသိ ဒေဝီ။ တုမှေတိ ရာဇိနိံ ဂါရဝေန ဗဟုဝစနေန ဝဒတိ။ ရာဂေါတိ အနုဂစ္ဆန္တရာဂေါ။

ဇနိတေတိ ကမ္မကိလေသေဟိ နိဗ္ဗတ္တိတေ။ ကမ္မကိလေသေဟိ ပဇာတတ္တာ ပဇာတိ ပဇာသဒ္ဒေါ ဇနိတသဒ္ဒေန သမာနတ္ထောတိ အာဟ – ‘‘ဇနိတေ, ပဇာယာတိ အတ္ထော’’တိ။ အဋ္ဌဟိ ဝိဇ္ဇာဟီတိ အမ္ဗဋ္ဌသုတ္တေ (ဒီ။ နိ။ ၁။၂၇၈) အာဂတနယေန။ တတ္ထ ဟိ ဝိပဿနာဉာဏမနောမယိဒ္ဓီဟိ သဟ ဆ အဘိညာ ‘‘အဋ္ဌ ဝိဇ္ဇာ’’တိ အာဂတာ။ တပတိ ပဋိပက္ခဝိဓမနေန ဝိဇ္ဇောတတိ, တံ သူရိယဿ ဝိရောစနန္တိ အာဟ – ‘‘တပတီတိ ဝိရောစတီ’’တိ။ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ သမာဟိတေန စိတ္တေန ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသိန္နောတိ အာဟ – ‘‘ဒုဝိဓေန ဈာနေန ဈာယမာနော’’တိ။ သဗ္ဗမင်္ဂလဂါထာတိ သဗ္ဗမင်္ဂလာဝိရောဓီ ဂါထာတိ ဝဒန္တိ။ တထာ ဟိ ဝဒန္တိ –

‘‘မင်္ဂလံ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓေါ, ဓမ္မော သံဃော စ မင်္ဂလံ၊

သဗ္ဗေသမ္ပိ စ သတ္တာနံ, သ ပုညဝိတမင်္ဂလ’’န္တိ။

ပူဇံ ကာရေတွာ ဧကံ အဂါရိကဓမ္မကထိကံ ဥပါသကံ အာဟ။ ဧတ္ထ စ ‘‘ဈာယီ တပတီ’’တိ ဣမိနာ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနာနံ ဂဟိတတ္တာ ဓမ္မရတနံ ဂဟိတမေဝ။ ‘‘ဗြာဟ္မဏော’’တိ ဣမိနာ သံဃရတနံ ဂဟိတမေဝ။ ဗုဒ္ဓရတနံ ပန သရူပေနေဝ ဂဟိတန္တိ။

မဟာကပ္ပိနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၂။ သဟာယကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၆။ သမ္မာ သံသန္ဒနဝသေန ဧတိ ပဝတ္တတီတိ သမေတိ, သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒိ။ သမ္မာ စိရရတ္တံ စိရကာလံ သမေတိ ဧတေသံ အတ္ထီတိ စိရရတ္တံသမေတိကာ။ တေနာဟ ‘‘ဒီဃရတ္တ’’န္တိအာဒိ။ ဣဒါနိ ဣမေသန္တိ ဧတရဟိ ဧတေသံ။ အယံ သာသနဓမ္မော အဇ္ဈာသယတော ပယောဂတော စ သမ္မာ သံသန္ဒတိ သမေတိ, တသ္မာ မဇ္ဈေ ဘိန္နံ ဝိယ သမမေဝ န ဝိသဒိသံ။ ကိဉ္စ တတော ဧဝ ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ ပဝေဒိတဓမ္မဝိနယေ ဧတေသံ ပဋိပတ္တိသာသနဓမ္မော သောဘတိ ဝိရောစတီတိ အတ္ထော။ အရိယပ္ပဝေဒိတေတိ အရိယေန သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သမ္မဒေဝ ပကာသိတေ အရိယဓမ္မေ။ သမ္မဒေဝ သမုစ္ဆေဒပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိနယာနံ ဝသေန သုဋ္ဌု ဝိနီတာ သဗ္ဗကိလေသဒရထပရိဠာဟာနံ ဝူပသမေန။

သဟာယကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ

ဘိက္ခုသံယုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ။

နိဋ္ဌိတာ စ သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ

သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ နိဒါနဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ။