မူရင်း — မဟာဗုဒ္ဓဝင်
အတွဲ ၄၊ အခဏ်း-၃၅၊ စာမျက်နှာ ၅၁၁–၅၅၇
လက္ခဏာတော်နှစ်မျိုးကို ပြခြင်း
ထိုအခါ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် စင်္ကြံကြွသော မြတ်စွာဘုရားရှင်သို့ နောက်မှလိုက်၍ စင်္ကြံသွားလျက် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ကိုယ်တော်၌ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ် လက္ခဏာတော်တို့ကို ကြည့်ရှုစုံစမ်းသောအခါ (၁) အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော
ယောက်ျားနိမိတ်နှင့် (၂) ပါးလျရှည်ပြန့်သော လျှာတော် = ဤလက္ခဏာတော်ကြီး နှစ်ပါးကိုချန်၍ ကျန်သော လက္ခဏာတော်ကြီး သုံးဆယ်ကို မျက်မှောက်ထင်ထင် တွေ့မြင်ရလေ၏။ ဖော်ပြရာပါ လက္ခဏာတော်ကြီး နှစ်ပါးတို့ကိုသာ မမြင်ရသဖြင့် ထိုလက္ခဏာတော် နှစ်ရပ်၌ ယုံမှားတွေးတောကာ မဆုံးဖြတ်နိုင် မယုံကြည်နိုင်ပဲ ရှိလေ၏။
ထိုအကြောင်းကို ကောင်းစွာ သိမြင်တော်မူကာ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ယောက်ျားနိမိတ်ကို အမ္ဗဋ္ဌလုလင် မြင်နိုင်ရန် တန်ခိုးဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လျှာတော်ကို ထုတ်၍ နားတွင်းတော် နှစ်ဖက်တို့ကို အပြန်အလှန် သုံးသပ်တော်မူ၏။ (ဤဖြင့် လျှာတော်ရှည်မှုကို သိစေတော်မူသည်)။ နှာခေါင်းတွင်းတော် နှစ်ခုတို့ကိုလည်း အပြန်ပြန်အလှန်လှန် (ဗယ်ပြန်ညာပြန်) သုံးသပ်တော် မူ၏။ (ဤဖြင့် လျှာတော်နူးညံ့မှုကို သိစေတော်မူသည်)။ အလုံးစုံသော နဖူးပြင် (နဖူးပြင်တခုလုံး)ကို လျှာဖြင့် ဖုံးအုပ်တော်မူ၏။ (ဤဖြင့် လျှာတော်ပြန့်သည်ကို သိစေတော်မူ၏)။
ထိုအခါ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် “ရဟန်းဂေါတမကား တကယ်ပင် သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ် လက္ခဏာတော်တို့နှင့် တင်းတင်းကုံလုံ ပြည့်စုံသူဖြစ်ပေ၏”ဟု ကြံစည်ဆင်ခြင် ဆုံးဖြတ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို “ကိုင်း.. အရှင်ဂေါတမ.. ယခုအခါ အကျွန်ုပ်တို့ သွားကြပါဦးမည်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ကိစ္စများသူ ပြုဖွယ်များသူတို့ ဖြစ်ကြပါသည်”ဟု ခွင့်ပန်စကား လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်က “အမ္ဗဋ္ဌ.. ယခုအခါ သင်သွားရန် အချိန်ကို သင်သိ၏၊ (=သွားရန်မှာ သင်၏အလိုအတိုင်းပင် ဖြစ်၏)”ဟု မိန့်တော်မူလေလျှင် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် မြည်း (=လား)ကသော ရထားကို တက်စီး၍ ပြန်သွားလေ၏။
ပေါက္ခရသာတိဆရာကြီး မြို့မှထွက်၍ စောင့်ကြိုနေခြင်း
ထိုစဉ်အခါ၌ ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားဆရာကြီးသည် ဥက္ကဋ္ဌမြို့မှထွက်၍ ပုဏ္ဏားပေါင်း များစွာတို့နှင့်တကွ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်ကိုသာ
စောင့်မျှော်လျက် မိမိပိုင် ဥယျာဉ်၌ နေလင့်၏။ ထိုအခါ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် ထိုဥယျာဉ်ရှိရာသို့ ယာဉ်ဖြင့် သွားနိုင်သလောက် သွား ရောက်ပြီးလျှင် ယာဉ်မှသက်ဆင်းကာ ခြေလျင်သာလျှင် ဆရာကြီး ပေါက္ခရသာတိထံသို့ သွားရောက်ရှိခိုးကာ တခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေလေ၏။ ထိုအခါ ဆရာနှင့် တပည့်တို့ အပြန်အလှန် မေးကြ ဖြေကြပုံမှာ-
(ပေါက္ခရသာတိ) ချစ်သားအမ္ဗဋ္ဌ.. ထိုအရှင်ဂေါတမကို သင် တွေ့မြင်ခဲ့ရ၏လော။
(အမ္ဗဋ္ဌ) အရှင်.. အကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအရှင်ဂေါတမကို တွေ့မြင်ခဲ့ရပါကုန်သည်။
(ပေါက္ခရ) ချစ်သားအမ္ဗဋ္ဌ.. ထိုအရှင်ဂေါတမ၏ ကျော်စောသတင်းသည် အမှန်အတိုင်း ပြန့်နှံ့၍ ထွက်သလော၊ အမှန်အတိုင်းမဟုတ်ပဲ ပြန့်နှံ့၍ ထွက်သလော၊ ထိုအရှင်ဂေါတမသည် ကျော်စောသည့်အတိုင်း မှန်သလော၊ မမှန်ဘူးလော။
(အမ္ဗဋ္ဌ) အရှင်.. ထိုအရှင်ဂေါတမ၏ ကျော်စောသတင်းသည် အမှန်အတိုင်း ပြန့်နှံ့၍ ထွက်ပါ၏၊ မမှန်ပဲ ပြန့်နှံ့၍ထွက်သည် မဟုတ်ပါ။ ထိုအရှင်ဂေါတမသည် ကျော်စောသည့်အတိုင်း မှန်ပါ၏၊ မမှန်သည် မဟုတ်ပါ။ ထိုအရှင်ဂေါတမသည် တကယ်ပင် သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ် လက္ခဏာတော်တို့နှင့် တင်းတင်းကုံလုံ ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ပါ၏၊ တင်းတင်းမပြည့်သော လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသူမဟုတ်ပါ။
(ပေါက္ခရ) ချစ်သားအမ္ဗဋ္ဌ.. သင်သည် ရဟန်းဂေါတမနှင့် အတူတကွ စကားတစုံတရာ ပြောဆိုခဲ့ရပါ၏လော။
(အမ္ဗဋ္ဌ) အရှင်.. အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းဂေါတမနှင့် အတူတကွ စကားတစုံတရာ ပြောဆိုခဲ့ရပါ၏။
(ပေါက္ခရ) ချစ်သားအမ္ဗဋ္ဌ.. သင်သည် ရဟန်းဂေါတမနှင့် အတူတကွ စကားတစုံတရာကို အဘယ်ကဲ့သို့ ပြောဆိုခဲ့ရသနည်း။
ဤသို့ ဆရာကြီးက မေးသောအခါ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ မိမိပြောဆိုခဲ့သမျှ စကားအလုံးစုံကို ဆရာကြီး ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားအား ပြန်ကြား ပြောဆိုလတ်သော် ပေါက္ခရသာတိ ဆရာကြီးသည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်ကို-
“ဟယ်.. ငါတို့၏ ပညာရှိကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ၊ ဟယ်.. ငါတို့၏ ဗဟုသုတရှင်ကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ၊ ဟယ်.. ငါတို့၏ ဗေဒင်သုံးပုံတတ်ကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ။ အချင်းတို့.. ဤသို့သော အကျိုးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်(ဆိုလျှင်) ယောက်ျားသည် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်ကြွေ စုတေသည်မှ နောက်ကာလဝယ် အပါယ်လေးဘုံသို့ ကျရောက်ရန် သေချာလှ၏။
ဟယ်.. အမ္ဗဋ္ဌ.. သင်သည် ထိုအရှင်ဂေါတမကို ဤသို့ ထိပါးကာ ထိပါးကာ အကြင်စကားကို ဆို၏၊ ထိုစကားကြောင့်ပင် ထိုအရှင်ဂေါတမသည် ငါတို့၏ အပြစ်ကိုလည်း ဤသို့ ထုတ်ဖော်ကာ ထုတ်ဖော်ကာ ဆိုတော်မူ၏။ ဟယ်.. ငါတို့၏ ပညာရှိကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ၊ ဟယ်.. ငါတို့၏ ဗဟုသုတရှင်ကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ၊ ဟယ်.. ငါတို့၏ ဗေဒင်သုံးပုံတတ်ကလေးတို့.. အံ့ဖွယ်ကောင်းပါဘိ။ အချင်းတို့.. ဤအမ္ဗဋ္ဌလုလင်ကဲ့သို့သော အကျိုးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်သာ(ဆိုလျှင်) ယောက်ျားသည် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်ကြွေ စုတေသည်မှ နောက်ကာလဝယ် အပါယ်လေးဘုံသို့ ကျရောက်ရန် သေချာလှဘိ၏”-
ဟု မြည်တွန်ကဲ့ရဲ့စကား ပြောကြားပြီးလျှင် အမျက်ထွက်ကာ နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်ရှိရကား အမ္ဗဋ္ဌလုလင်ကို ခြေဖြင့်သာလျှင်ကန်၍ မြေ၌ တိမ်းလည်းစေ၏။ အမ္ဗဋ္ဌအတွက် အမျက်ထွက်ရင်း ထွက်ရင်းကပင် ထိုခဏ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ဖူးမြော်ခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်ရန်လည်း အလိုရှိလေ၏။ (အမ္ဗဋ္ဌလုလင်အဖို့မှာ ရှေးအခါက ဆရာကြီးပေါက္ခရသာတိနှင့် အတူတကွ ရထားတက်စီးကာ
ရထားထိန်းအဖြစ် လိုက်ပါရသော အခွင့်အရေးကို ရုပ်သိမ်းခံရပြီးလျှင် ထိုအချိန်မှစ၍ ရထား၏ရှေ့မှ ခြေလျင်သာလျှင် သွားရလေတော့၏)။
ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားကြီး ဘုရားထံ ဆည်းကပ်ခြင်း
ထိုသို့ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား မြတ်စွာဘုရားထံမှောက်သို့ သွားရောက် ဖူးမြော်လိုသောစိတ် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွါးသောအခါ ပုဏ္ဏားတို့သည် ပေါက္ခရသာတိဆရာကြီးကို-
“အရှင်.. ယနေ့ ရဟန်းဂေါတမကို ဖူးမြော်ခြင်းငှါ သွားရောက်ရန် အချိန်မဲ့လှပါပြီ၊ အရှင်ပေါက္ခရသာတိသည် နက်ဖြန်၌ ရဟန်းဂေါတမကို ဖူးမြော်ခြင်းငှါ သွားရောက်နိုင်ပါလိမ့်မည်”-
ဟု ပြောဆိုကြကုန်၏။
ထို့နောက် ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီးသည် မိမိအိမ်၌ မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို စီမံချက်ပြုတ်စေပြီးလျှင် (*ယာဉ်၌တင်၍) မီးရှူးတိုင်တို့ကို စိုက်ထောင်ဆောင်အပ်ကုန်လျက် ဥက္ကဋ္ဌမြို့မှထွက်၍ ဣစ္ဆာနင်္ဂလတောအုပ်သို့ သွားလေ၏။ ယာဉ်ဖြင့် သွားနိုင်သမျှသောအရပ်ကို ယာဉ်ဖြင့်သွား၍ ယာဉ်မှသက်ဆင်းပြီးသော်
* (ယာဉ်၌ တင်၍)ဟု ပြန်ဆိုခြင်းမှာ သီဟိုဠ်မူ, မြန်မာပိဋကဆဋ္ဌမူ နှစ်ဆူလုံး၌ပင် (ယာနေ အာရောပေတွာ)ဟု ပါဠိရှိသောကြောင့် ပြန်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ (ယာနံ အာရောပေတွာ)ဟု ပါဠိရှိမူ (ယာဉ်သို့ တက်စီး၍)ဟု ပြန်ဆိုရမည်ဖြစ်၍ အလွန်ပင် အသင့်ယုတ္တိရှိ၍ ကောင်းမွန်ပါမည်။
ထင်ရှားစေဦးအံ့- မြန်မာ, သီဟိုဠ် ပါဠိမူ နှစ်ရပ်လုံးမှာပင် တညီတညွတ်တည်း (ယာနေ အာရောပေတွာ)ဟု ပါဠိရှိနေသောကြောင့် ပိဋကမြန်မာပြန် ဆရာတော်များသည်လည်း (ယာဉ်၌ တင်ပြီးလျှင်)ဟူ၍ မြန်မာပြန်ဆိုတော်မူကြ၍ နောက်(ပုဏ္ဏားအိမ်သို့ မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းဘုဉ်းပေးကြွသောအခဏ်း)၌ “အပိုဒ် (၂၉၂)၌ ‘ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို ယာဉ်၌တင်ပြီးလျှင် ဥက္ကဋ္ဌမြို့မှ ထွက်ခဲ့သည်’ဟု ဆိုထားသောကြောင့် ဤအိမ်သည် ဥက္ကဋ္ဌမြို့တွင်းရှိ အိမ်မဟုတ်တန်ရာ၊ ဣစ္ဆာနင်္ဂလရွာ၌သော်၎င်း,
ခြေလျင်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ (=နှုတ်ခွန်းဆက်)စကား အမှတ်ရဖွယ်စကား ပြောဆိုပြီးဆုံးစေ၍ တခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေ၏။
ထိုသို့ ထိုင်နေပြီးသော ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီးနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့ စကားနှီးနှော ပြောဆိုကြသည်မှာ-
(ပေါက္ခရ) အရှင်ဂေါတမ.. အကျွန်ုပ်တို့၏တပည့် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် ဤအရပ်သို့ လာပါသလော။
(ဗုဒ္ဓ) ပုဏ္ဏား.. သင့်တပည့် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် လာပေ၏။
(ပေါက္ခရ) အရှင်ဂေါတမ.. အရှင်သည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်နှင့် စကားတစုံတရာ ပြောဆိုရပါ၏လော။
(ဗုဒ္ဓ) ပုဏ္ဏား.. ငါဘုရားသည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်နှင့်အတူ စကားတစုံတရာ ပြောဆိုရပေ၏။
(ပေါက္ခရ) အရှင်ဂေါတမ.. အရှင်သည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်နှင့်အတူ စကားတစုံတရာကို အဘယ်သို့ ပြောဆိုရပါသနည်း။
အခြား တနေရာ၌သော်၎င်း ရှိသော ပေါက္ခရသာတိ၏အိမ် ဖြစ်တန်ရာ၏”ဟူ၍ အထူးမှတ်ချက် ဖော်ပြတော်မူခဲ့ကြသည်။
(ယာနံ အာရောပေတွာ)ဟု ပါဠိရှိလျှင်ကား “မိမိအိမ်၌ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များကို အသင့်စီမံ ချက်ပြုတ်ထားခဲ့ကြပြီးလျှင် ယာဉ်စီး၍ မီးရှူးများ စိုက်ထောင်ထွန်းညှိအပ်ကုန်လျက် ဥက္ကဋ္ဌမြို့မှ ထွက်ခဲ့၍ ဘုရားထံသို့ သွားရောက်ပင့်ဖိတ်ပြီး မိမိအိမ်၌ပင် ဆွမ်းကပ်သည်”ဟု အဖြောင့်အနက် အဓိပ္ပါယ်ထွက်ရှိ၏၊ ထိုသို့ ပါဠိရှိမှသာ အောက် သာမညဖလသုတ် အဇာတသတ်မင်း ဘုရားထံသို့ သွားရောက်ခန်း၌ လာရှိသည့် အာရောဟနီယံ နာဂံ အဘိရုဟိတွာ ဥက္ကာသု ဓာရိယမာနေသု ရာဇဂဟာ နိယျာသိ-ဟူသော ပါဠိနှင့်လည်း ညီညွတ်ပေမည်။ မှန်၏- ဣစ္ဆာနင်္ဂလကား ဥက္ကဋ္ဌမြို့နယ်အတွင်း၌ တည်ရှိ၏။ နေအိမ်ကိုသာ နိဝေသနဟု ပါဠိသုံးရိုးရှိ၍ ခေတ္တတည်းခိုအိမ်ကိုကား ပရိဝေသနာဟု သုနိဓဝဿာကာရဝတ္ထု၌ သုံးစွဲထားသည်ကို သတိပြုရပေမည်။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်နှင့်အတူ ပြောဆိုခဲ့သမျှ စကားအလုံးစုံကို ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားအား မိန့်ကြားတော်မူလေလျှင် ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို “အရှင်ဂေါတမ.. အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် မိုက်မဲသူဖြစ်ပါသည်။ အရှင်ဂေါတမသည် အမ္ဗဋ္ဌလုလင်အား သည်းခံတော်မူပါ”ဟု တောင်းပန်စကား လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည်-
“ပုဏ္ဏား.. အမ္ဗဋ္ဌလုလင်သည် ချမ်းသာစေသတည်း”-
ဟု သည်းခံစကား မိန့်ကြားတော်မူလေ၏။
ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား လက္ခဏာတော်ကြီးများကို ကြည့်ရှုစုံစမ်းခြင်း
ထိုအခါ ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ကိုယ်တော်၌ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ် လက္ခဏာတော်တို့ကို ကြည့်ရှုစုံစမ်းသောအခါ (အမ္ဗဋ္ဌလုလင်နည်းတူ) (၁) အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ယောက်ျားနိမိတ်နှင့် (၂) ပါးလျရှည်ပြန့်သော လျှာတော် = ဤလက္ခဏာတော်ကြီး နှစ်ပါးကိုချန်၍ ကျန်သော လက္ခဏာတော်ကြီး သုံးဆယ်တို့ကို မျက်မှောက်ထင်ထင် တွေ့မြင်ရလေ၏။ ဖော်ပြရာပါ လက္ခဏာတော်ကြီး နှစ်ပါးတို့ကိုသာ မမြင်ရသဖြင့် ထိုလက္ခဏာတော် နှစ်ရပ်၌ ယုံမှားတွေးတောကာ မဆုံးဖြတ်နိုင် မယုံကြည်နိုင်ပဲ ရှိလေ၏။
ထိုအကြောင်းကို ကောင်းစွာ သိမြင်တော်မူကာ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ယောက်ျားနိမိတ်ကို ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား မြင်နိုင်ရန် တန်ခိုးဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လျှာတော်ကိုထုတ်၍ နားတွင်းတော်နှစ်ဖက်တို့ကို အပြန်အလှန် (ဗယ်တလှည့် ညာတလှည့်) သုံးသပ်တော်မူ၏၊ (ဤဖြင့် လျှော်တော်ရှည်မှုကို သိစေတော်မူသည်)။ နှာခေါင်းတွင်းတော် နှစ်ခုတို့ကိုလည်း အပြန်ပြန်အလှန်လှန် (ဗယ်ပြန်ညာပြန်) သုံးသပ်တော်မူ၏။ (ဤဖြင့်
လျှာတော်နူးညံ့မှုကို သိစေတော်မူသည်)။ နဖူးပြင်တခုလုံးကို လျှာတော်ဖြင့် ဖုံးအုပ်တော်မူ၏။ (ဤဖြင့် လျှာတော်ပြန့်သည်ကို သိစေတော်မူ၏)။
ထိုအခါ ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားသည် “ရဟန်းဂေါတမကား တကယ်ပင် သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ် လက္ခဏာတော်တို့နှင့် တင်းတင်းကုံလုံ ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ပေ၏”ဟု ကြံစည်ဆင်ခြင် အပြီးတိုင် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို-
“အရှင်ဂေါတမသည် တပည့်ရဟန်းသံဃာနှင့်တကွ ယနေ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်အလို့ငှါ အကျွန်ုပ်၏ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါ”-
ဟု လျှောက်ထားလေ၏၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည်လည်း ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် လက်ခံတော်မူလေ၏။
ထိုအခါ ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်က လက်ခံတော်မူကြောင်းကို သိရှိကာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို “အရှင်ဂေါတမ.. ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရန် အချိန်တန်ပါပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပါပြီ”ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ယင်းသို့ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား လျှောက်ထား ပင့်ဖိတ်ချက်အရ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ရဟန်းသံဃာနှင့်တကွ နံနက်အခါ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား၏ နေအိမ်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် အသင့်ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။
ထိုအခါ ဆရာဖြစ်သူ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားက မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို တပည့်လုလင်ငယ်များက ရဟန်းသံဃာကို ကိုယ်စီကိုယ်င တာဝန်ယူကြ၍ မွန်မြတ်သော ဆွမ်းခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပြုစုလုပ်ကျွေးကြလေသည်။ ထို့နောက် ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး၍ သပိတ်တော်မှ လက်တော်ကို ဖယ်ရှားပြီးသည်ကို သိရှိကာ နိမ့်သော ထိုင်စရာတခုကို ယူ၍ အပြစ်လွတ်ရာအရပ်၌ ထိုင်နေလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အပြစ်လွတ်ရာအရပ်၌ ထိုင်နေပြီးသော ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားအား မဂ်ဖိုလ်ရောက်ကြောင်း ကောင်းမြတ်သော တရားလမ်းစဉ်ဖြစ်သည့် (၁) ဒါနကထာ = ဒါနနှင့်စပ်သော တရားစကား, (၂) သီလကထာ = သီလနှင့်စပ်သော တရားစကား, (၃) သဂ္ဂကထာ = နတ်ရွာသုဂတိနှင့်စပ်သော တရားစကား, (၄) မဂ္ဂကထာ = မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း လမ်းကောင်းကျင့်စဉ်နှင့်စပ်သော တရားစကားတို့ကို အစဉ်အတိုင်း ဟောကြားတော်မူ၍ ထိုပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား ခံ့သောစိတ်ရှိ, နူးညံ့သောစိတ်ရှိ, ပိတ်ပင်ခြင်းနီဝရဏမှ ကင်းသောစိတ်ရှိ, တက်ကြွဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိ, ကြည်လင်သော စိတ်ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီးအား သစ္စာလေးဝ သာမုက္ကံသိက ဓမ္မဒေသနာကို ဟောကြားတော်မူလေလျှင် ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီးသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏ = သောတာပန်အရိယာ ဖြစ်လေ၏။
ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား ဥပါသကာအဖြစ် အထူးလျှောက်ထားခြင်း
ထိုအခါ သောတာပန်အရိယာ ဖြစ်ပြီးသော ပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို-
“အိုအရှင်ဂေါတမ.. အလွန် နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွာ့။ အိုအရှင်ဂေါတမ.. အလွန် နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွာ့။ အိုအရှင်ဂေါတမ.. လောကဥပမာအားဖြင့် မှောက်၍ထားအပ်သော ဝတ္ထုကို လှန်လိုက်ဘိသကဲ့သို့၎င်း, ဖုံးအုပ်ထားသော အရာဝတ္ထုကို ဖွင့်လှစ်လိုက်ဘိသကဲ့သို့၎င်း, မျက်စိလည် လမ်းမှားသောသူအား လမ်းမှန်ကို ပြောကြားလိုက်သကဲ့သို့၎င်း, ‘မျက်စိအမြင်ရှိသော သူတို့သည် အဆင်းအမျိုးမျိုးတို့ကို မြင်ကြပေလိမ့်မည်’ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကို ထွန်းညှိထားဘိသကဲ့သို့၎င်း ထို့အတူပင် အရှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်အား များစွာသော အကြောင်းဖြင့် တရားတော်ကို ထင်ရှားစွာ ဟောပြတော်မူအပ်ပါပေပြီ။
အိုအရှင်ဂေါတမ.. ထိုအကျွန်ုပ်သည် သား, သမီး, မယား, ပရိသတ်, အမတ်တို့နှင့်တကွ အရှင်ဂေါတမကို၎င်း, တရားတော်ကို၎င်း, ရဟန်းသံဃာတော်ကို၎င်း ကိုးကွယ်လည်းလျောင်း ပုန်းအောင်းရာဟူ၍ သိမှတ် ဆည်းကပ်ပါ၏။ အရှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး သရဏဂုံတည်သူ ဥပါသကာဟူ၍ မှတ်ယူတော်မူပါလော့။
အရှင်ဂေါတမသည် ဥက္ကဋ္ဌမြို့၌ အခြားတပါးသော ဥပါသကာ ဒါယကာများအိမ်တို့သို့ ကြွရောက်တော်မူသကဲ့သို့ ထို့အတူပင် အကျွန်ုပ် ပေါက္ခရသာတိအိမ်သို့လည်း ကြွရောက်တော်မူပါ၊ ထိုအကျွန်ုပ် ပေါက္ခရသာတိအိမ်၌ အကြင် လုလင်ပျို လုံမပျိုတို့သည် အရှင်ဂေါတမကို ရိုသေမြတ်နိုး ရှိခိုးမူလည်း ရှိခိုးကြပါလိမ့်မည်၊ ခရီးဦးသော်မူလည်း ကြိုဆိုကြပါလိမ့်မည်။ နေရာကိုဖြစ်စေ, ရေကိုဖြစ်စေ ပေးလှူသော်မူလည်း ပေးလှူကြပါလိမ့်မည်၊ (အနည်းဆုံး) မိမိတို့၏စိတ်ကို သဒ္ဓါရွှန်းစို ကြည်ညိုမူလည်း ကြည်ညိုကြစေပါလိမ့်မည်၊ ထိုလုလင်ပျို လုံမပျိုတို့၏ ထိုသို့ ပြုမူခြင်းသည် ထိုသူတို့အဖို့ရာ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး စီးပွါး,ချမ်းသာ တိုးတက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်”-
ဟု လောကုတ္တရာ သရဏဂုံ ခံယူဆောက်တည်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ဖိတ်ကြားနိမန်မှု ပြုလေ၏။ ။(ဤပေါက္ခရသာတိ ပုဏ္ဏားကြီး၏ သရဏဂုံ ခံယူခန်း၌ (၁) သား, သမီး, မယား, ပရိသတ်, အမတ်တို့ကိုပါ ထည့်သွင်း၍ သရဏဂုံခံယူခြင်း၊ (၂) နောက်ဆုံးစကားပိုဒ်ဖြင့် ကျိုးကြောင်းဖော်ပြကာ မြတ်စွာဘုရားကို ဖိတ်ကြားနိမန်မှု ပြုလုပ်ခြင်း ဤအချက်များသည် အခြားသူတို့၏ သရဏဂုံ ခံယူခန်းထက် ထူးကဲ လေသည်၊ ထို့ကြောင့်ပင်) မြတ်စွာဘုရားရှင်ကလည်း နောက်ဆုံး နိဂုံးချုပ်အနေအားဖြင့်-
“ပုဏ္ဏား.. ကောင်းသောစကားကို သင် ဆိုအပ်ပါပေ၏”-
ဟု ချီးကျူးနှုတ်မြွက်၍ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား၏ လျှောက်ထားချက်ကို နှစ်သက်ကြည်ဖြူ လက်ခံတော်မူလေသတည်း။
ဤတွင်ရွေ့ ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏားကြီးအကြောင်း ပြီး၏။
ဤတွင် အခဏ်း ၃၅-ပြီး၏။
**********