ပဉ္စကနိပါတပါဠိ မူလပါဠိတော်

၅-နိရယသုတ် ၁၄၅။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အသက်ကို သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ မဟုတ်မမှန် ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ယစ်မူးမေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေရည်သေရက်ကို သောက်စားလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ယစ်မူးမေ့လျော့ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော သေရည်သေရက်ကို သောက်စားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.145 15. At Tikaṇḍakī Hell “Mendicants, someone with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. Someone with these five qualities is placed in hell as if delivered there. Someone with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. Someone with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၆ - မိတ္တသုတ် ၁၄၆။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို အဆွေခင်ပွန်းဟူ၍ မမှီဝဲအပ်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - (လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း စသော) အလုပ်ကို ပြုလုပ်စေ၏၊ အဓိကရုဏ်းလေးပါးကို ယူတတ်၏၊ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ရဟန်းတို့၌ ဆန့်ကျင်၏၊ ရှည်မြင့်စွာ သွားလာခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိ သွားလာခြင်းကို အားထုတ်လျက် နေထိုင်၏၊ ရံဖန်ရံခါ တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန် ရွှင်လန်းစေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို အဆွေခင်ပွန်းဟူ၍ မမှီဝဲအပ်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို အဆွေခင်ပွန်းဟူ၍ မှီဝဲအပ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - (လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း စသော) အလုပ်ကို မပြုလုပ်စေတတ်၊ အဓိကရုဏ်းလေးပါးကို မယူတတ်၊ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ရဟန်းတို့၌ မဆန့်ကျင်၊ ရှည်မြင့်စွာ သွားလာခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိ သွားလာခြင်းကို အားထုတ်လျက် မနေထိုင်။ ရံဖန်ရံခါ တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန် ရွှင်လန်းစေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို အဆွေခင်ပွန်းဟူ၍ မှီဝဲအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.146 15. At Tikaṇḍakī A Friend “Mendicants, you shouldn’t associate with a mendicant friend who has five qualities. What five? They start up work projects. They take up disciplinary issues. They conflict with leading mendicants. They like long and aimless wandering. They’re unable to educate, encourage, fire up, and inspire you from time to time with a Dhamma talk. Mendicants, you shouldn’t associate with a mendicant friend who possesses these five qualities. You should associate with a mendicant friend who has five qualities. What five? They don’t start up work projects. They don’t take up disciplinary issues. They don’t conflict with leading mendicants. They don’t like long and aimless wandering. They’re able to educate, encourage, fire up, and inspire you from time to time with a Dhamma talk. You should associate with a mendicant friend who possesses these five qualities.”

၇-အသပ္ပုရိသဒါနသုတ် ၁၄၇။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းမဟုတ်သူတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မရိုမသေ ပေးလှူ၏၊ မလေးမစား ပေးလှူ၏၊ မိမိလက်ဖြင့် (ကိုယ်တိုင်) မပေးလှူ၊ စွန့်ပစ် သကဲ့သို့ပေးလှူ၏၊ အကျိုးသက်ရောက်လိမ့်မည်ဟု အယူမရှိဘဲ ပေးလှူ၏။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းမဟုတ်သူတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရိုသေစွာ ပေးလှူ၏၊ လေးစားစွာ ပေးလှူ၏၊ မိမိလက်ဖြင့် (ကိုယ်တိုင်) ပေးလှူ၏၊ စွန့်ပစ် သကဲ့သို့မပေးလှူ၊ အကျိုးသက်ရောက်လိမ့်မည်ဟု အယူရှိလျက် ပေးလှူ၏။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.147 15. At Tikaṇḍakī Gifts of an Untrue Person “Mendicants, there are these five gifts of an untrue person. What five? They give carelessly. They give thoughtlessly. They don’t give with their own hand. They give the dregs. They give without consideration for consequences. These are the five gifts of an untrue person. There are these five gifts of a true person. What five? They give carefully. They give thoughtfully. They give with their own hand. They don’t give the dregs. They give with consideration for consequences. These are the five gifts of a true person.”

၈-သပ္ပုရိသဒါနသုတ် ၁၄၈။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ယုံကြည်သဖြင့် အလှူကို ပေးလှူ၏၊ ရိုသေစွာ အလှူကို ပေးလှူ၏၊ လျောက်ပတ်သောအခါ၌ အလှူကိုပေးလှူ၏၊ (လှူဖွယ်ဝတ္ထု၌ ) မကပ်ငြိသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အလှူကို ပေးလှူ၏၊ မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း မထိပါးမူ၍ အလှူကို ပေးလှူ၏။ ရဟန်းတို့ ယုံကြည်သဖြင့် အလှူကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော အလှူ၏ အကျိုးဖြစ်ရာထိုထိုဘုံဘဝ၌ ကြွယ်ဝ၏၊ ချမ်းသာ၏၊ များသော ဥစ္စာရှိ၏၊ အသုံးအဆောင် များပြား၏၊ အလွန်အဆင်းလှ၏၊ ရှုချင်ဖွယ် ရှိ၏၊ စိတ်ကြည်လင်ဖွယ် ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော အဆင်းသဏ္ဌာန်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ရိုသေစွာ အလှူကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော အလှူ၏ အကျိုးဖြစ်ရာ ထိုထိုဘုံဘဝ၌ ကြွယ်ဝ၏၊ ချမ်းသာ၏၊ များသော ဥစ္စာရှိ၏၊ အသုံးအဆောင် များပြား၏၊ ထို အလှူရှင်၏သား သမီး မယား ကျွန် အစေခံ အမှုလုပ်တို့သည်လည်း စကားကို နာယူကြကုန်၏၊ နားထောင်ကုန်၏၊ သိနားလည်ရန် စိတ်ကို ဖြစ်စေကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ လျောက်ပတ်သောအခါ၌ အလှူကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော အလှူ၏ အကျိုးဖြစ်ရာ ထိုထိုဘုံဘဝ၌ ကြွယ်ဝ၏၊ ချမ်းသာ၏၊ များသော ဥစ္စာရှိ၏၊ အသုံးအဆောင် များပြား၏၊ ထိုအလှူရှင်အား အခါအားလျော်စွာ ရောက်လာကုန်သော အကျိုးတို့သည် များပြားကုန်၏။ ရဟန်းတို့ (လှူဖွယ်ဝတထု၌ ) မကပ်ငြိသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အလှူကို ပေးလှူသောကြောင့်ထိုပေးလှူသော အလှူ၏ အကျိုးဖြစ်ရာ ထိုထိုဘုံဘဝ၌ ကြွယ်ဝ၏၊ ချမ်းသာ၏၊ များသော ဥစ္စာရှိ၏၊ အသုံးအဆောင် များပြား၏၊ မြတ်ကုန်သော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ သုံးဆောင်ခံစားရန် စိတ်ညွတ်၏။ ရဟန်းတို့ မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း မထိပါးမူ၍ အလှူကို ပေးလှူသောကြောင့် ထိုပေးလှူသော အလှူ၏ အကျိုးဖြစ်ရာ ထိုထိုဘုံဘဝ၌ ကြွယ်ဝ၏၊ ချမ်းသာ၏၊ များသောဥစ္စာရှိ၏၊ အသုံးအဆောင် များပြား၏၊ ထိုအလှူရှင်အား မီးကြောင့်ဖြစ်စေ ရေကြောင့်ဖြစ်စေ မင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ခိုးသူကြောင့်ဖြစ်စေ မချစ်မနှစ်သက်အပ်သော အမွေခံဆိုးတို့ကြောင့်ဖြစ်စေ မည်သည့် အကြောင်းကြောင့်မျှ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ ပျက်စီးခြင်း မဖြစ်။ ရဟန်းတို့ သူတော်ကောင်းတို့၏ ပေးလှူခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.148 15. At Tikaṇḍakī Gifts of a True Person “There are these five gifts of a true person. What five? They give a gift out of faith. They give a gift carefully. They give a gift at the right time. They give a gift with no strings attached. They give a gift without damaging themselves or others. Having given a gift out of faith, in whatever place the result of that gift manifests they become rich, affluent, and wealthy. And they’re attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. Having given a gift carefully, in whatever place the result of that gift manifests they become rich, affluent, and wealthy. And their children, wives, bondservants, servants, and workers want to listen. They actively listen and try to understand. Having given a gift at the right time, in whatever place the result of that gift manifests they become rich, affluent, and wealthy. And when the time is right, their needs are amply satisfied. Having given a gift with no strings attached, in whatever place the result of that gift manifests they become rich, affluent, and wealthy. And their mind tends to enjoy the five refined kinds of sensual stimulation. Having given a gift without damaging themselves or others, in whatever place the result of that gift manifests they become rich, affluent, and wealthy. And no damage comes to their property from anywhere, whether fire, flood, rulers, bandits, or unloved heirs. These are the five gifts of a true person.”

၉-ပဌမ သမယဝိမုတ္တသုတ် ၁၄၉။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီသမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား ဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အမှုသစ်၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ စကားပြောမှု၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ အိပ်ခြင်း၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ အပေါင်းအဖော်၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ လွတ်မြောက်ပြီးတိုင်းသော စိတ်ကို မဆင်ခြင်ခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား ဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား မဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အမှုသစ်၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ စကားပြောမှု၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ အိပ်ခြင်း၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ အပေါင်းအဖော်၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ လွတ်မြောက်ပြီးတိုင်းသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား မဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.149 15. At Tikaṇḍakī Temporarily Free (1st) “Mendicants, these five things lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. What five? They relish work, talk, sleep, and company. And they don’t review the extent of their mind’s freedom. These five things lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. These five things don’t lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. What five? They don’t relish work, talk, sleep, and company. And they review the extent of their mind’s freedom. These five things don’t lead to the decline of a mendicant who is temporarily free.”

၁၀-ဒုတိယ သမယဝိမုတ္တသုတ် ၁၅၀။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီသမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား ဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အမှုသစ်၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ စကားပြောမှု၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ အိပ်ခြင်း၌ မွေ့လျော်ခြင်း။ ဣန္ဒြေတို့၌ မပိတ်သော တံခါးရှိခြင်း။ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား ဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား မဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အမှုသစ်၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ စကားပြောမှု၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ အိပ်ခြင်း၌ မမွေ့လျော်ခြင်း။ ဣန္ဒြေတို့၌ ပိတ်ထားသော တံခါးရှိခြင်း။ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့သည် ဝင်စားသော ခဏ၌ ကိလေသာမှ လွတ်သော (လောကီ သမာပတ်စိတ်ရှိသော) ရဟန်းအား မဆုတ်ယုတ်ရန် ဖြစ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ငါးခုမြောက် တိကဏ္ဍကီဝဂ် ပြီး၏။ တတိယသုတ်ငါးဆယ် ပြီး၏။ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက ၄-စတုတ္ထသုတ်ငါးဆယ် (၁၆) ၁-သဒ္ဓမ္မဝဂ် ၁-ပဌမ သမ္မတ္တနိယာမသုတ်

Numbered Discourses 5.150 15. At Tikaṇḍakī Temporarily Free (2nd) “Mendicants, these five things lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. What five? They relish work, talk, and sleep. They don’t guard the sense doors and they eat too much. These five things lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. These five things don’t lead to the decline of a mendicant who is temporarily free. What five? They don’t relish work, talk, and sleep. They guard the sense doors and they have moderation in eating. These five things don’t lead to the decline of a mendicant who is temporarily free.”

၁၅၁။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဟောကြားသော တရားကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ စိတ်ပျံ့လွင့်သည်ဖြစ်၍ စိတ်မတည်ကြည်ဘဲ တရားနာ၏။ မသင့်သောအားဖြင့်လည်း နှလုံးသွင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော့်ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- တရားကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ စိတ်မပျံ့လွင့်သည်ဖြစ်၍ စိတ်တည်ကြည်လျက် တရားနာ၏။ သင့်သောအားဖြင့်လည်း နှလုံးသွင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော်ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.151 16. The True Teaching The Sure Path (1st) “Mendicants, someone with five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities even when listening to the true teaching. What five? They disparage the talk, the speaker, or themselves. They listen with scattered and disunified mind. They apply the mind irrationally. Someone with these five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities, even when listening to the true teaching. Someone with five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching. What five? They don’t disparage the talk, the speaker, or themselves. They listen with unscattered and unified mind. They apply the mind rationally. Someone with these five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching.”

၂-ဒုတိယ သမ္မတ္တနိယာမသုတ် ၁၅၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဟောကြားသော တရားကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။ ပညာမရှိ၊ မိုက်မဲ၏၊ ဆွံ့အ၏။ မိမိမသိသော အရာ၌ သိ၏ဟု မှတ်ထင်လေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန် ထိုက်တန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဟောကြားသော တရားကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။ ပညာရှိ၏၊ မမိုက်မဲ၊ မဆွံ့အ။ မိမိမသိသော အရာ၌ သိ၏ဟု မှတ်ထင်လေ့ မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန် ထိုက်တန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.152 16. The True Teaching The Sure Path (2nd) “Mendicants, someone with five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities even when listening to the true teaching. What five? They disparage the talk, the speaker, or themselves. They’re witless, dull, and idiotic. They think they know what they don’t know. Someone with these five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities, even when listening to the true teaching. Someone with five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching. What five? They don’t disparage the talk, the speaker, or themselves. They’re wise, bright, and clever. They don’t think they know what they don’t know. Someone with these five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching.”

၃-တတိယ သမ္မတ္တနိယာမသုတ် ၁၅၃။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- (သူ့ဂုဏ်ကို) ချေဖျက်လိုစိတ်ရှိလျက် ချေဖျက်လိုစိတ်မြှေးယှက်သည်ဖြစ်၍ တရားနာ၏။ အပြစ်တင်လိုသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ (တရားဟောပုဂ္ဂိုလ်၌ ) အပေါက်အစကို ရှာလျက် တရားနာ၏။ တရားဟောပုဂ္ဂိုလ်၌ ထိပါးပုတ်ခတ်လိုစိတ် ရှိ၏၊ ငြောင့်တံသင်းသဘောရှိ၏။ ပညာမရှိ၊ မိုက်မဲ၏၊ ဆွံ့အ၏။ မိမိမသိသော အရာ၌ သိ၏ဟု မှတ်ထင်လေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- (သူ့ဂုဏ်ကို) ချေဖျက်လိုစိတ်မရှိဘဲ ချေဖျက်လိုစိတ်မမြှေးယှက်သည်ဖြစ်၍ တရားနာ၏။ အပြစ်တင်လိုသော စိတ်မရှိသည်ဖြစ်၍ (တရားဟောပုဂ္ဂိုလ်၌ ) အပေါက်အစကို မရှာဘဲ တရား နာ၏။ တရားဟောပုဂ္ဂိုလ်၌ ထိပါးပုတ်ခတ်လိုစိတ် မရှိ၊ ငြောင့်တံသင်းသဘော မရှိ။ ပညာရှိ၏၊ မမိုက်မဲ၊ မဆွံ့အ။ မိမိမသိသော အရာ၌ သိ၏ဟု မှတ်ထင်လေ့ မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော်ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.153 16. The True Teaching The Sure Path (3rd) “Mendicants, someone with five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities even when listening to the true teaching. What five? They listen to the teaching bent only on putting it down. They listen to the teaching with a hostile, fault-finding mind. They’re antagonistic to the teacher, planning to attack them. They’re witless, dull, and idiotic. And they think they know what they don’t know. Someone with these five qualities is unable to step into the sure path with regard to skillful qualities even when listening to the true teaching. Someone with five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching. What five? They don’t listen to the teaching bent only on putting it down. They don’t listen to the teaching with a hostile, fault-finding mind. They’re not antagonistic to the teacher, and not planning to attack them. They’re wise, bright, and clever. And they don’t think they know what they don’t know. Someone with these five qualities is able to step into the sure path with regard to skillful qualities when listening to the true teaching.”

၄-ပဌမ သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ် ၁၅၄။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- တရားကို ရိုသေစွာ မနာကုန်။ တရားကို ရိုသေစွာ မသင်ကုန်။ တရားကို ရိုသေစွာ မဆောင်ကုန်။ ဆောင်ထားသော တရားတို့၏ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ရိုသေစွာ ဉာဏ်ဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ကုန်။ အနက်သဘောကို သိ၍ တရားသဘောကို သိ၍ (လောကုတ္တရာ) တရားအားလျော်သော အကျင့်ကိုရိုသေစွာ မကျင့်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- တရားကို ရိုသေစွာ နာကုန်၏။ တရားကို ရိုသေစွာ သင်ကုန်၏။ တရားကို ရိုသေစွာ ဆောင်ကုန်၏။ ဆောင်ထားသော တရားတို့၏ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ရိုသေစွာ ဉာဏ်ဖြင့် စူးစမ်း ဆင်ခြင်ကုန်၏။ အနက်သဘောကို သိ၍ တရားသဘောကို သိ၍ (လောကုတ္တရာ) တရားအားလျော်သော အကျင့်ကိုရိုသေစွာ ကျင့်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.154 16. The True Teaching The Decline of the True Teaching (1st) “Mendicants, these five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. What five? It’s when mendicants don’t carefully listen to the teachings, memorize them, and remember them. They don’t carefully examine the meaning of teachings that they remember. And they don’t carefully practice in line with the meaning and the teaching they’ve understood. These five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. What five? It’s when mendicants carefully listen to the teachings, memorize them, and remember them. They carefully examine the meaning of teachings that they remember. And they carefully practice in line with the meaning and the teaching they’ve understood. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching.”

၅-ဒုတိယ သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ် ၁၅၅။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- သုတ် ဂေယျ ဝေယျာကရဏ ဂါထာ ဥဒါန ဣတိဝုတ် ဇာတ် အဗ္ဘုတဓမ္မ ဝေဒလ္လဟူသော တရားကိုမသင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤပဌမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်သူတစ်ပါးတို့အား မဟောကြားကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤဒုတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်သူတစ်ပါးကို မပို့ချကြကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤတတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်ရွတ်ဖတ် (သရဇ္ဈာယ်) ခြင်းကို မပြုကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤစတုတ္ထသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို စိတ်ဖြင့် အဖန်ဖန်မကြံစည်ကုန်၊ အဖန်ဖန် မသုံးသပ်ကုန်၊ စိတ်ဖြင့် အဖန်ဖန် မဆင်ခြင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤပဉ္စမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- သုတ် ဂေယျ ဝေယျာကရဏ ဂါထာ ဥဒါန ဣတိဝုတ် ဇာတ် အဗ္ဘုတဓမ္မ ဝေဒလ္လဟူသော တရားကိုသင်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဌမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်သူတစ်ပါးတို့အား ဟောကြားကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤဒုတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်သူတစ်ပါးကို ပို့ချကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရားတည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို အကျယ် အားဖြင့်ရွတ်ဖတ် (သရဇ္ဈာယ်) ခြင်းကို ပြုကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤစတုတ္ထသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် နာယူပြီး သင်ယူပြီးသော တရားကို စိတ်ဖြင့် အဖန်ဖန်ကြံစည်ကုန်၏၊ အဖန်ဖန် သုံးသပ်ကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့် အဖန်ဖန် ဆင်ခြင်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဉ္စမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.155 16. The True Teaching The Decline of the True Teaching (2nd) “Mendicants, these five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. What five? It’s when the mendicants don’t memorize the teaching— statements, mixed prose & verse, discussions, verses, inspired exclamations, legends, stories of past lives, amazing stories, and elaborations. This is the first thing that leads to the decline and disappearance of the true teaching. Furthermore, the mendicants don’t explain the teaching in detail to others as they learned and memorized it. This is the second thing … Furthermore, the mendicants don’t make others recite the teaching in detail as they learned and memorized it. This is the third thing … Furthermore, the mendicants don’t rehearse the teaching in detail as they learned and memorized it. This is the fourth thing … Furthermore, the mendicants don’t think about and consider the teaching in their hearts, examining it with their minds as they learned and memorized it. This is the fifth thing that leads to the decline and disappearance of the true teaching. These five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. What five? It’s when the mendicants memorize the teaching— statements, mixed prose & verse, discussions, verses, inspired exclamations, legends, stories of past lives, amazing stories, and elaborations. This is the first thing that leads to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. Furthermore, the mendicants explain the teaching in detail to others as they learned and memorized it. This is the second thing … Furthermore, the mendicants make others recite the teaching in detail as they learned and memorized it. This is the third thing … Furthermore, the mendicants rehearse the teaching in detail as they learned and memorized it. This is the fourth thing … Furthermore, the mendicants think about and consider the teaching in their hearts, examining it with their minds as they learned and memorized it. This is the fifth thing that leads to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching.”

၆-တတိယ သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ် ၁၅၆။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- မကောင်းသဖြင့် ယူအပ်သောပါဠိကို မကောင်းသဖြင့် ထားအပ်ကုန်သော ပုဒ် ဗျည်းတို့ဖြင့် သင်ကြားကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ မကောင်းသဖြင့် ထားအပ်သော ပုဒ် ဗျည်း၏ အနက်သဘောကိုလည်း ခဲယဥ်းစွာသိရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဌမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် အပြောရ အဆိုရ ခက်ကုန်၏၊ အပြောရ အဆိုရ့ခက်ခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်သော တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ သည်းခံခြင်း မရှိကုန်၊ အဆုံးအမကိုရိုသေစွာ မနာယူကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤဒုတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား အကြားအမြင်များကုန် အာဂုံ (ပါဠိ) နှုတ်တက်ကုန် သုတ် အဘိဓမ္မာ ကိုဆောင်ကုန် ဝိနည်းကို ဆောင်ကုန် မာတိကာကို ဆောင်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ပါဠိတော်ကိုသူတစ်ပါးအား ရိုသေစွာ မပို့ချကြကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့ ကွယ်လွန်သောအခါ ပါဠိတော်သည် အမြစ်အရင်းပြတ်၏၊ ထောက်တည်ရာ မရှိတော့ချေ။ ရဟန်းတို့ ဤတတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မထေရ်ကြီး ရဟန်းတို့သည် ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားရန် ကျင့်ကုန်၏၊ (သိက္ခာ သီလကို) လျော့ပေါ့စွာ ကျင့်ကုန်၏၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရား ငါးပါး၌ ရှေ့သွားဖြစ်ကြကုန်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ‘ဝိဝေက’၌ တာဝန်မဲ့ ဖြစ်ကြကုန်၏၊ မရောက်သေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) သို့ ရောက်ရန် မရသေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) ကို ရရန်မျက်မှောက်မပြုရသေးသည့် (နိဗ္ဗာန်) ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လုံ့လကို အားမထုတ်ကုန်၊ ထိုမထေရ်ကြီးတို့၏ နောင်လာ နောက်သား တပည့်အပေါင်းသည်လည်း ဆရာ့အယူသို့ အစဥ်လိုက်၍ ကျင့်၏။ ထိုနောင်လာ နောက်သား တပည့်အပေါင်းသည်လည်း ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားရန်ကျင့်၏၊ (သိက္ခာ သီလကို) လျော့ပေါ့စွာ ကျင့်၏၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားငါးပါး၌ ရှေ့သွားဖြစ်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ‘ဝိဝေက’၌ တာဝန်မဲ့ဖြစ်၏၊ မရောက်သေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) သို့ရောက်ရန် မရသေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) ကို ရရန် မျက်မှောက်မပြုရသေးသည့် (နိဗ္ဗာန်) ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လုံ့လကို အားမထုတ်တော့ချေ။ ရဟန်းတို့ ဤစတုတ္ထသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သံဃာသည် ကွဲပြား၏၊ သံဃာကွဲပြားသည်ရှိသော် အချင်းချင်းဆဲရေးလည်း ဆဲရေးကြကုန်၏၊ အချင်းချင်း ခြိမ်းခြောက်လည်း ခြိမ်းခြောက်ကြကုန်၏၊ အချင်းချင်းပစ်ပယ်လည်း ပစ်ပယ်ကြကုန်၏၊ အချင်းချင်း စွန့်လည်း စွန့်ကြကုန်၏၊ ထိုသံဃာကွဲပြားရာ၌ မကြည်ညိုသေးသူတို့လည်း မကြည်ညိုကြကုန်၊ ကြည်ညိုပြီးသူ အချို့တို့လည်း အကြည်ညိုပျက်ရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဉ္စမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား ပျောက်ပျက်ရန် ကွယ်ပရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတို့သည်- ကောင်းစွာ ယူအပ်သော ပါဠိကို ကောင်းမွန်စွာ ထားအပ်ကုန်သော ပုဒ် ဗျည်းတို့ဖြင့် သင်ကြားကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းစွာ ထားအပ်သော ပုဒ် ဗျည်း၏ အနက်သဘောကိုလည်း လွယ်ကူစွာ သိရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဌမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းတို့သည် ပြောဆိုလွယ်ကူကုန်၏၊ ပြောဆိုရလွယ်ကူခြင်းကိုပြုတတ်သော တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ သည်းခံကုန်၏၊ အဆုံးအမကို ရိုသေစွာ နာယူကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤဒုတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား အကြားအမြင်များကုန် အာဂုံ (ပါဠိ) နှုတ်တက်ကုန် သုတ် အဘိဓမ္မာကိုဆောင်ကုန် ဝိနည်းကို ဆောင်ကုန် မာတိကာကို ဆောင်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ပါဠိတော်ကိုသူတစ်ပါးအား ရိုသေစွာ ပို့ချကြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ကွယ်လွန်သောအခါ ပါဠိတော်သည်အမြစ်အရင်းမပြတ်၊ ထောက်တည်ရာ ရှိပေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတတိယသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မထေရ်ကြီး ရဟန်းတို့သည် ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားရန် မကျင့်ကြကုန်၊ (သိက္ခာ သီလကို) လျော့ပေါ့စွာ မကျင့်ကြကုန်၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားငါးပါး၌ တာဝန်မဲ့ဖြစ်ကုန်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ‘ဝိဝေက’၌ ရှေ့သွားဖြစ်ကုန်၏၊ မရောက်သေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) သို့ ရောက်ရန် မရသေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) ကို ရရန် မျက်မှောက်မပြုရသေးသည့် (နိဗ္ဗာန်) ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လုံ့လကို အားထုတ်ကုန်၏၊ ထိုမထေရ်ကြီးတို့၏နောင်လာ နောက်သား တပည့်အပေါင်းသည်လည်း ဆရာ့အယူသို့ အစဥ်လိုက်၍ ကျင့်၏။ ထိုနောင်လာ နောက်သား တပည့်အပေါင်းသည်လည်း ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားရန် မကျင့်ပေ၊ (သိက္ခာ သီလကို) လျော့ပေါ့စွာ မကျင့်ပေ၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရား ငါးပါး၌ တာဝန်မဲ့ ဖြစ်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ‘ဝိဝေက’၌ ရှေ့သွားဖြစ်၏၊ မရောက်သေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) သို့ရောက်ရန် မရသေးသည့် (ဈာန် မဂ် ဖိုလ်) ကို ရရန် မျက်မှောက်မပြုရသေးသည့် (နိဗ္ဗာန်) ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လုံ့လကို အားထုတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤစတုတ္ထသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သံဃာသည် အညီအညွတ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ငြင်းခုံ ခိုက်ရန် မရှိဘဲပါတိမောက် အတူပြသည်ဖြစ်၍ ချမ်းသာစွာ နေ၏၊ ရဟန်းတို့ သံဃာညီညွတ်သည်ရှိသော် အချင်းချင်းဆဲရေးလည်း မဆဲရေးကြကုန်၊ အချင်းချင်း ခြိမ်းခြောက်လည်း မခြိမ်းခြောက်ကြကုန်၊ အချင်းချင်းပစ်ပယ်လည်း မပစ်ပယ်ကြကုန်၊ အချင်းချင်း စွန့်လည်း မစွန့်ကြကုန်၊ ထိုညီညွတ်သော သံဃာ၌ မကြည်ညိုသေးသူတို့လည်း ကြည်ညိုကြကုန်၏၊ ကြည်ညိုပြီးသူတို့လည်း အကြည်ညို တိုးပွါးရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပဉ္စမသဘောတရားသည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန်မကွယ်ပရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်တံ့ရန် မပျောက်ပျက်ရန် မကွယ်ပရန်ဖြစ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.156 16. The True Teaching The Decline of the True Teaching (3rd) “Mendicants, these five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. What five? It’s when the mendicants memorize discourses that they learned incorrectly, with misplaced words and phrases. When the words and phrases are misplaced, the meaning is misinterpreted. This is the first thing that leads to the decline and disappearance of the true teaching. Furthermore, the mendicants are hard to admonish, having qualities that make them hard to admonish. They’re impatient, and don’t take instruction respectfully. This is the second thing … Furthermore, the mendicants who are very learned—inheritors of the heritage, who have memorized the teachings, the monastic law, and the outlines—don’t carefully make others recite the discourses. When they pass away, the discourses are cut off at the root, with no one to preserve them. This is the third thing … Furthermore, the senior mendicants are indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion, not rousing energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized. Those who come after them follow their example. They too are indulgent and slack … This is the fourth thing … Furthermore, there’s a schism in the Saṅgha. When the Saṅgha is split, they abuse, insult, block, and forsake each other. This doesn’t inspire confidence in those without it, and it causes some with confidence to change their minds. This is the fifth thing that leads to the decline and disappearance of the true teaching. These five things lead to the decline and disappearance of the true teaching. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. What five? It’s when the mendicants memorize discourses that have been learned correctly, with well placed words and phrases. When the words and phrases are well organized, the meaning is correctly interpreted. This is the first thing that leads to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. Furthermore, the mendicants are easy to admonish, having qualities that make them easy to admonish. They’re patient, and take instruction respectfully. This is the second thing … Furthermore, the mendicants who are very learned—inheritors of the heritage, who have memorized the teachings, the monastic law, and the outlines—carefully make others recite the discourses. When they pass away, the discourses aren’t cut off at the root, and they have someone to preserve them. This is the third thing … Furthermore, the senior mendicants are not indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion. They rouse energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized. Those who come after them follow their example. They too are not indulgent or slack … This is the fourth thing … Furthermore, the Saṅgha lives comfortably, in harmony, appreciating each other, without dispute, with one recitation. When the Saṅgha is in harmony, they don’t abuse, insult, block, or forsake each other. This inspires confidence in those without it, and increases confidence in those who have it. This is the fifth thing that leads to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching. These five things lead to the continuation, persistence, and enduring of the true teaching.”

၇-ဒုက္ကထာသုတ် ၁၅၇။ ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ပြောအပ်သော စကားသည် ပုဂ္ဂိုလ်အစားစားကို လိုက်၍မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားမရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကား ဖြစ်၏။ သီလမရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ အကြားအမြင်နည်းပါးသူအား အကြားအမြင်များမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ဝန်တိုသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ပညာမရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် သဒ္ဓါတရားမရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်း သောစကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားမရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ ငြိ၏၊ အမျက်ထွက်၏၊ ဖောက်ပြန်၏၊ အမျက်ထား၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြု၏။ ထိုသို့ ပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုသဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မမြင်၊ ထိုသဒ္ဓါတရား လျှင်အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို မရ။ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါတရားမရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကား ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် သီလမရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ သီလနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် သီလမရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ ငြိ၏၊ အမျက်ထွက်၏၊ ဖောက်ပြန်၏၊ အမျက်ထား၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြု၏။ ထိုသို့ ပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုသီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မမြင်၊ ထိုသီလလျှင်အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို မရ။ ထို့ကြောင့် သီလမရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် အကြားအမြင်နည်းပါးသူအား အကြားအမြင်များခြင်းနှင့်စပ်သောစကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်များခြင်းနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် အကြားအမြင်နည်းပါး သူသည် စိတ်နှလုံး၌ ငြိ၏၊ အမျက်ထွက်၏၊ ဖောက်ပြန်၏၊ အမျက်ထား၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြု၏။ ထိုသို့ ပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုအကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မမြင်၊ ထိုအကြားအမြင်လျှင် အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို မရ။ ထို့ကြောင့် အကြားအမြင်နည်းပါးသူအား အကြားအမြင်များခြင်းနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် ဝန်တိုသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် ဝန်တိုသူသည် စိတ်နှလုံး၌ ငြိ၏၊ အမျက်ထွက်၏၊ ဖောက်ပြန်၏၊ အမျက်ထား၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြု၏။ ထိုသို့ ပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုစွန့်ကြဲမှုနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မမြင်၊ ထိုစွန့်ကြဲမှုလျှင်အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို မရ။ ထို့ကြောင့် ဝန်တိုသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် ပညာမရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသောစကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ပညာနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် ပညာမရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ ငြိ၏၊ အမျက်ထွက်၏၊ ဖောက်ပြန်၏၊ အမျက်ထား၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြု၏။ ထိုသို့ ပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုပညာနှင့် ပြည့်စုံမှုကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မမြင်၊ ထိုပညာလျှင် အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို မရ။ ထို့ကြောင့် ပညာမရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ပြောအပ်သော စကားသည် ပုဂ္ဂိုလ်အစားစားကို လိုက်၍မကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ပြောအပ်သော စကားသည် ပုဂ္ဂိုလ်အစားစားကို လိုက်၍ ကောင်းသောစကားဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ သီလရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ အကြားအမြင်များသူအား အကြားအမြင်များမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကား ဖြစ်၏။ စွန့်ကြဲမှုရှိသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ပညာရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် သဒ္ဓါတရားရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသောစကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ မငြိ၊ အမျက်မထွက်၊ မဖောက်ပြန်၊ အမျက်မထား၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားမပြု။ ထိုသို့ မပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုသဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မြင်၏၊ ထိုသဒ္ဓါတရား လျှင်အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါတရားရှိသူအား သဒ္ဓါတရားနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် သီလရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ သီလနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် သီလရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ မငြိ၊ အမျက်မထွက်၊ မဖောက်ပြန်၊ အမျက်မထား၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားမပြု။ ထိုသို့ မပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုသီလနှင့် ပြည့်စုံမှုကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မြင်၏၊ ထိုသီလလျှင် အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် သီလရှိသူအား သီလနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် အကြားအမြင်များသူအား အကြားအမြင်များမှုနှင့်စပ်သော စကားသည်ကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်များမှုနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် အကြားအမြင်များသူသည် စိတ်နှလုံး၌ မငြိ၊ အမျက်မထွက်၊ မဖောက်ပြန်၊ အမျက်မထား၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်း ကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားမပြု။ ထိုသို့ မပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုအကြားအမြင်များမှုနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မြင်၏၊ ထိုအကြားအမြင်များမှုလျှင် အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် အကြားအမြင်များသူအား အကြားအမြင်များမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသောစကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် စွန့်ကြဲမှုရှိသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသောစကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် စွန့်ကြဲမှုရှိသော သူသည်စိတ်နှလုံး၌ မငြိ၊ အမျက်မထွက်၊ မဖောက်ပြန်၊ အမျက်မထား၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားမပြု။ ထိုသို့ မပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ထိုစွန့်ကြဲမှုနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မြင်၏၊ ထိုစွန့်ကြဲမှုလျှင်အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် စွန့်ကြဲမှုရှိသူအား စွန့်ကြဲမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်ကြောင့် ပညာရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ပညာနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်ရှိသော် ပညာရှိသူသည် စိတ်နှလုံး၌ မငြိ၊ အမျက်မထွက်၊ မဖောက်ပြန်၊ အမျက်မထား၊ အမျက်ထွက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မနှစ်သက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားမပြု။ ထိုသို့ မပြုခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုုသူသည် ပညာနှင့် ပြည့်စုံမှုကို မိမိ၌ ကောင်းစွာ မြင်၏၊ ထိုပညာလျှင် အကြောင်းရှိသော နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသူအား ပညာနှင့်စပ်သော စကားသည် ကောင်းသော စကားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ပြောအပ်သော စကားသည် ပုဂ္ဂိုလ်အစားစားကို လိုက်၍ကောင်းသော စကားဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.157 16. The True Teaching Inappropriate Talk “Mendicants, it is inappropriate to speak to five individuals by comparing that individual with someone else. What five? It’s inappropriate to talk to an unfaithful person about faith. It’s inappropriate to talk to an unethical person about ethics. It’s inappropriate to talk to an unlearned person about learning. It’s inappropriate to talk to a stingy person about generosity. It’s inappropriate to talk to a witless person about wisdom. And why is it inappropriate to talk to an unfaithful person about faith? When an unfaithful person is spoken to about faith they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and displaying annoyance, hate, and bitterness. Why is that? Not seeing that faith in themselves, they don’t get the rapture and joy that faith brings. That’s why it’s inappropriate to talk to an unfaithful person about faith. And why is it inappropriate to talk to an unethical person about ethics? When an unethical person is spoken to about ethics they lose their temper … Why is that? Not seeing that ethical conduct in themselves, they don’t get the rapture and joy that ethical conduct brings. That’s why it’s inappropriate to talk to an unethical person about ethics. And why is it inappropriate to talk to an unlearned person about learning? When an unlearned person is spoken to about learning they lose their temper … Why is that? Not seeing that learning in themselves, they don’t get the rapture and joy that learning brings. That’s why it’s inappropriate to talk to an unlearned person about learning. And why is it inappropriate to talk to a stingy person about generosity? When a stingy person is spoken to about generosity they lose their temper … Why is that? Not seeing that generosity in themselves, they don’t get the rapture and joy that generosity brings. That’s why it’s inappropriate to talk to a stingy person about generosity. And why is it inappropriate to talk to a witless person about wisdom? When a witless person is spoken to about wisdom they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and displaying annoyance, hate, and bitterness. Why is that? Not seeing that wisdom in themselves, they don’t get the rapture and joy that wisdom brings. That’s why it’s inappropriate to talk to a witless person about wisdom. It is inappropriate to speak to these five individuals by comparing that individual with someone else. It is appropriate to speak to five individuals by comparing that individual with someone else. What five? It’s appropriate to talk to a faithful person about faith. It’s appropriate to talk to an ethical person about ethical conduct. It’s appropriate to talk to a learned person about learning. It’s appropriate to talk to a generous person about generosity. It’s appropriate to talk to a wise person about wisdom. And why is it appropriate to talk to a faithful person about faith? When a faithful person is spoken to about faith they don’t lose their temper, they don’t get annoyed, hostile, and hard-hearted, or display annoyance, hate, and bitterness. Why is that? Seeing that faith in themselves, they get the rapture and joy that faith brings. That’s why it’s appropriate to talk to a faithful person about faith. And why is it appropriate to talk to an ethical person about ethical conduct? When an ethical person is spoken to about ethical conduct they don’t lose their temper … Why is that? Seeing that ethical conduct in themselves, they get the rapture and joy that ethical conduct brings. That’s why it’s appropriate to talk to an ethical person about ethical conduct. And why is it appropriate to talk to a learned person about learning? When a learned person is spoken to about learning they don’t lose their temper … Why is that? Seeing that learning in themselves, they get the rapture and joy that learning brings. That’s why it’s appropriate to talk to a learned person about learning. And why is it appropriate to talk to a generous person about generosity? When a generous person is spoken to about generosity they don’t lose their temper … Why is that? Seeing that generosity in themselves, they get the rapture and joy that generosity brings. That’s why it’s appropriate to talk to a generous person about generosity. And why is it appropriate to talk to a wise person about wisdom? When a wise person is spoken to about wisdom they don’t lose their temper, they don’t get annoyed, hostile, and hard-hearted, or display annoyance, hate, and bitterness. Why is that? Seeing that wisdom in themselves, they get the rapture and joy that wisdom brings. That’s why it’s appropriate to talk to a wise person about wisdom. It is appropriate to speak to these five individuals by comparing that individual with someone else.”

၈-သာရဇ္ဇသုတ် ၁၅၈။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ ရောက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်- ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ မရှိ။ စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ မရှိ။ အကြားအမြင်နည်း၏။ ပျင်းရိ၏။ ပညာမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ရဲရင့်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်- ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ ရှိ၏။ စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ ရှိ၏။ အကြားအမြင်များ၏။ ထက်သန်သော လုံ့လရှိ၏။ ပညာရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ရဲရင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.158 16. The True Teaching Timidity “Mendicants, a mendicant with five qualities is overcome by timidity. What five? It’s when a mendicant is faithless, unethical, with little learning, lazy, and witless. A mendicant with these five qualities is overcome by timidity. A mendicant with five qualities is self-assured. What five? It’s when a mendicant is faithful, ethical, learned, energetic, and wise. A mendicant with these five qualities is self-assured.”

၉-ဥဒါယီသုတ် ၁၅၉။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်- အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ၌ အသျှင်ဥဒါယီသည် လူပရိသတ် များစွာခြံရံ၍ တရားဟောလျက် နေ၏၊ အသျှင် အာနန္ဒာသည်လူပရိသတ် များစွာခြံရံ၍ တရားဟောနေသော အသျှင်ဥဒါယီကို မြင်သဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ထံသို့ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်လျက် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရားအသျှင်ဥဒါယီသည် လူပရိသတ် များစွာခြံရံလျက် တရားဟောနေပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ အာနန္ဒာ သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရန် မလွယ်ကူ၊ အာနန္ဒာ သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောလိုသူသည် တရားငါးမျိုးတို့ကို မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၍ ဟောကြားရမည်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- “အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော တရားစကား ‘အနုပုဗ္ဗိကထာ’ ကို ဟောမည်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရမည်။ “(အကျိုးအားလျော်သော) အကြောင်းကို ပြလျက် တရားစကားကို ဟောမည်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရမည်။ “အစဥ်သနားခြင်းကို အစွဲပြု၍ တရားစကားကို ဟောမည်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) သူတစ်ပါးတို့ အားတရားဟောရမည်။ “အာမိသကို မငဲ့ကွက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ တရားစကားကို ဟောမည်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရမည်။ “မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း မထိပါးမပုတ်ခတ်မူ၍ တရားစကားကိုဟောမည်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရမည်။ အာနန္ဒာ သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောရန် မလွယ်ကူ၊ အာနန္ဒာ သူတစ်ပါးတို့အား တရားဟောလိုသူသည် ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၍ ဟောကြားရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.159 16. The True Teaching With Udāyī So I have heard. At one time the Buddha was staying near Kosambī in Ghosita’s monastery. Now, at that time Venerable Udāyī was sitting teaching Dhamma, surrounded by a large assembly of laypeople. Seeing this, Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, Venerable Udāyī is teaching Dhamma, surrounded by a large assembly of laypeople.” “Ānanda, it’s not easy to teach Dhamma to others. You should establish five things in yourself before teaching Dhamma to others. What five? You should teach Dhamma to others thinking: ‘I will teach step by step.’ … ‘I will teach showing my method.’ … ‘I will teach out of kindness.’ … ‘I will not teach while secretly hoping to profit.’ … ‘I will teach without damaging myself or others.’ It’s not easy to teach Dhamma to others. You should establish these five things in yourself before teaching Dhamma to others.”

၁၀-ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယသုတ် ၁၆၀။ ရဟန်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ဖျောက်နိုင်ခဲကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ဖျောက်နိုင်ခဲလှ၏။ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ကို ဖျောက်နိုင်ခဲလှ၏။ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို ဖျောက်နိုင်ခဲလှ၏။ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဉာဏ်၌ ထင်မြင်မှုကို ဖျောက်နိုင်ခဲလှ၏။ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခရီးသွားလိုစိတ်ကို ဖျောက်နိုင်ခဲလှ၏။ ရဟန်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ဖျောက်နိုင်ခဲကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ရှေးဦးစွာသော သဒ္ဓမ္မဝဂ် ပြီး၏။ (၁၇) ၂-အာဃာတဝဂ် ၁-ပဌမ အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်

Numbered Discourses 5.160 16. The True Teaching Hard to Dispel “Mendicants, these five things are hard to dispel once they’ve arisen. What five? Greed, hate, delusion, the feeling of being inspired to speak out, and thoughts of traveling. These five things are hard to dispel once they’ve arisen.”

၁၆၁။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ‘အာဃာတ’ ကို ပယ်ဖျောက်ကြောင်း တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ရဟန်းအား အာဃာတဖြစ်ပေါ်ရာ အာရုံ၌ (ဤတရားငါးမျိုးဖြင့်) အာဃာတကို အချင်းခပ်သိမ်းပယ်ဖျောက်ရမည်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ ချစ်ခြင်း ‘မေတ္တာ’ ကို ပွါးများရမည်၊ ဤသို့ အားဖြင့်ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ သနားခြင်း ‘ကရုဏာ’ ကို ပွါးများရမည်၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ ကို ပွါးများရမည်၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ သတိမထားခြင်း နှလုံးမသွင်းခြင်းသို့ ရောက်စေရမည်၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသော အဖြစ်ကို ဆောက်တည်ရမည်။ “ဤအသျှင်သည် ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိ၏၊ ကံ၏ အမွေခံဖြစ်၏၊ ကံသာလျှင် အကြောင်းရှိ၏၊ ကံသာလျှင် အဆွေအမျိုးရှိ၏၊ ကံသာလျှင် လဲလျောင်းရာရှိ၏၊ (မိမိ) ပြုလုပ်မည့် ကောင်းသော ကံ,မကောင်းသော ကံသာလျှင် အမွေခံ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်”ဟု (ဆောက်တည်ရမည်)။ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ကြောင်း တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ရဟန်းအားအာဃာတဖြစ်ပေါ်ရာ အာရုံ၌ (ဤတရားငါးမျိုးတို့ဖြင့်) အာဃာတကို အချင်းခပ်သိမ်း ပယ်ဖျောက်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.161 17. Resentment Getting Rid of Resentment (1st) “Mendicants, a mendicant should use these five ways to completely get rid of resentment when it has arisen toward anyone. What five? You should develop love for an individual you resent. That’s how to get rid of resentment for that individual. You should develop compassion for an individual you resent. … You should develop equanimity for an individual you resent. … You should disregard an individual you resent, paying no attention to them. … You should focus on the ownership of deeds regarding that individual: ‘This venerable is the owner of their deeds and heir to their deeds. Deeds are their womb, their relative, and their refuge. They shall be the heir of whatever deeds they do, whether good or bad.’ That’s how to get rid of resentment for that individual. A mendicant should use these five ways to completely get rid of resentment when it has arisen toward anyone.”

၁-ဒုတိယ အာဃာတပဋိဝိနယသုတ် ၁၆၂။ ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင် ရဟန်းတို့”ဟူ၍ ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟူ၍ ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်သာရိပုတြာအား ပြန်ကြားလျှောက်ထားကြကုန်၏၊ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ဤတရားကို ဟောတော်မူ၏ - ငါ့သျှင်တို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ကြောင်း တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ရဟန်းအားအာဃာတဖြစ်ပေါ်ရာ အာရုံ၌ (ဤတရားငါးမျိုးတို့ဖြင့်) အာဃာတကို အချင်းခပ်သိမ်း ပယ်ဖျောက်ရမည်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ငါ့သျှင်တို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၏၊ စင်ကြယ်သောနှုတ်အကျင့်ရှိ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိ၏၊ စင်ကြယ်သောကိုယ်အကျင့်ရှိ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၏၊ မစင်ကြယ် သောနှုတ်အကျင့်ရှိ၏၊ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း ရ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၏၊ မစင်ကြယ် သောနှုတ်အကျင့်ရှိ၏၊ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း မရ၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၏၊ စင်ကြယ်သောနှုတ်အကျင့်ရှိ၏၊ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း ရ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့တွင် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၍ စင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အဘယ်သို့လျှင် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်နည်း။ ငါ့သျှင်တို့ ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် လမ်းခရီး၌ ပုဆိုးစုတ်ပိုင်းကို မြင်၍လက်ဝဲခြေဖြင့် နင်းပြီး လကျာ်ခြေဖြင့် ဖြန့်၍ ထိုပုဆိုးစုတ်ပိုင်း၌ ခိုင်ခံ့သော အသားကို ဆုတ်ယူပြီးလျှင်သွားလေရာသကဲ့သို့ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်ကျင့်ရှိ၍ စင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်အကျင့် မစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကို ထိုအခါ၌ နှလုံးမသွင်းမူ၍နှုတ်အကျင့် စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကိုသာ နှလုံးသွင်းအပ်၏၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ (၁) ငါ့သျှင်တို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့တွင် မစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိ၍ စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိသည့်ပုဂ္ဂိုလ်၌ အဘယ်သို့လျှင် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်နည်း။ ငါ့သျှင်တို့ မှော် ရေညှိတို့ဖြင့် မြှေးယှက်အပ်သော ရေကန်သည် ရှိရာ၏၊ ထိုအခါ နွေ နေပူတို့ဖြင့်တွေ့ထိ နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ခရီးပင်ပန်းလျက် အစာရေစာ ဆာလောင် မွတ်သိပ်သော ယောကျာ်းသည်လာရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည် ထိုရေကန်တွင်းသို့ သက်ဆင်း၍ လက်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် ထိုထို ဤဤသို့မှော် ရေညှိကို ဖယ်ရှားလျက် လက်ခုပ်ဖြင့် သောက်ပြီးလျှင် ဖဲသွားလေရာသကဲ့သို့၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် မစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိ၍ စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ နှုတ်အကျင့်မစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကို ထိုအခါ၌ နှလုံးမသွင်းမူ၍ ကိုယ်အကျင့်စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကိုသာ နှလုံးသွင်းအပ်၏၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ (၂) ငါ့သျှင်တို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့တွင် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိ၍ မစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိသော ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း ရသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ အဘယ်သို့လျှင် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်နည်း။ ငါ့သျှင်တို့ နွားခြေရာခွက်၌ ရေအနည်းငယ်ရှိရာ၏၊ ထိုအခါ နွေ နေပူတို့ဖြင့် တွေ့ထိနှိပ်စက်အပ် သည်ဖြစ်၍ ခရီးပင်ပန်းလျက် အစာရေစာ ဆာလောင် မွတ်သိပ်သော ယောကျာ်းသည် လာရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းအား- “ဤနွားခြေရာခွက်၌ ရေသည် အနည်းငယ်သာ ဖြစ်၏၊ အကယ်၍ ငါသည် လက်ခုပ်ဖြင့်ဖြစ်စေခွက်ဖြင့်ဖြစ်စေ သောက်လိုက်ပါမူ ထိုရေကို လှုပ်ရှားစေမိပေလိမ့်မည်၊ နောက်ကျုစေမိပေလိမ့်မည်၊ သောက်၍ မဖြစ်သည်ကိုမူလည်း ပြုမိပေလိမ့်မည်၊ အကယ်၍ ငါသည် လေးဖက်ထောက်ဝပ်လျက် နွားကဲ့သို့ သောက်၍ ဖဲသွားရမူ ကောင်းပေရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ရာ၏။ ထိုယောကျာ်းသည် လေးဖက်ထောက်ဝပ်၍ နွားကဲ့သို့ သောက်ပြီးလျှင် ဖဲသွားရာသကဲ့သို့၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် မစင်ကြယ်သောကိုယ်အကျင့်လည်းရှိ မစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်လည်းရှိ၍ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ရသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်အကျင့် မစင်ကြယ်မှုကိုလည်းကောင်း နှုတ်အကျင့် မစင်ကြယ်မှုကိုလည်းကောင်း ထိုအခါ၌ နှလုံးမသွင်းအပ်၊ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုသော်လည်းကောင်းနှလုံးသွင်းအပ်၏၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ (၃) ငါ့သျှင်တို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့တွင် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်လည်းရှိ မစင်ကြယ်သောနှုတ်အကျင့်လည်းရှိ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း မရသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ အဘယ်သို့လျှင် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်နည်း။ ငါ့သျှင်တို့ အနာနှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲသော ပြင်းထန်စွာနာသော ယောကျာ်းသည် ခရီးဝေးသို့သွားရာ၏၊ ထိုယောကျာ်း၏ ရှေ့မှလည်း ရွာဝေးကွာ၏၊ နောက်မှလည်း ရွာဝေးကွာ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည် လျောက်ပတ်သော စားဖွယ်တို့ကို မရရာ၊ လျောက်ပတ်သော ဆေးတို့ကို မရရာ၊ လျောက်ပတ်သော အလုပ်အကျွေးကို မရရာ၊ ရွာတစ်ပါးသို့ ပို့ဆောင်မည့်သူကို မရရာ၊ ထိုသူနာကိုခရီးရှည်သွားသော ယောကျာ်းတစ်ဦးသည် မြင်လေရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည် ထိုသူနာ၌ ကြင်နာခြင်းကိုသာလျှင် ဖြစ်စေရာ၏၊ သနားခြင်းကိုသာလျှင် ဖြစ်စေရာ၏၊စောင့်ရှောက်ခြင်းကိုသာလျှင် ဖြစ်စေရာ၏။ ဤယောကျာ်းသည် လျောက်ပတ်သော စားဖွယ်တို့ကို ရပါမူ လျောက်ပတ်သော ဆေးတို့ကို ရပါမူလျောက်ပတ်သော အလုပ်အကျွေးကို ရပါမူ ရွာသို့ ပို့ဆောင်မည့်သူကို ရပါမူ ကောင်းလေစွဟု သနားစောင့်ရှောက်မှုကို ဖြစ်စေရာ၏။ ထိုသို့ ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ဤယောကျာ်းသည် ဤအရပ်၌ပင်လျှင် အကျိုးမဲ့ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်ပါစေလင့်ဟု (နှလုံးသွင်းမိသောကြောင့်တည်း)။ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် မစင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်လည်းရှိ မစင်ကြယ်သောနှုတ်အကျင့်လည်းရှိ၍ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်း ကောင်းမရသော ပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ကြင်နာခြင်းကိုသာလျှင် ဖြစ်စေရမည်၊ သနားခြင်းကိုသာလျှင် ဖြစ်စေ ရမည်၊စောင့်ရှောက်ခြင်းကို သာလျှင် ဖြစ်စေရမည်။ ဤအသျှင်သည် ကာယဒုစရိုက်ကို ပယ်၍ ကာယသုစရိုက်ကို ပွါးပါမူ ဝစီဒုစရိုက်ကို ပယ်၍ ဝစီသုစရိုက်ကို ပွားပါမူ မနောဒုစရိုက်ကို ပယ်၍ မနောသုစရိုက်ကို ပွားပါမူ ကောင်းလေရာ၏ဟု ကြင်နာသနားစောင့်ရှောက်မှုကို ဖြစ်စေရမည်။ ထိုသို့ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ဤအသျှင်သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ရာ ဖြစ်သော ငရဲသို့မကပ်ရောက် ပါစေလင့်ဟု (နှလုံးသွင်းမိသောကြောင့်တည်း)၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို့ပယ်ဖျောက်ရမည်။ (၄) ငါ့သျှင်တို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့တွင် စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်လည်းရှိ စင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်လည်း ရှိ၍ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း ရသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အဘယ်သို့လျှင် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရမည်နည်း။ ငါ့သျှင်တို့ ကြည်လင် ချိုမြိန် အေးမြသည့် ရေရှိသော ဖြူဖွေးသော ရေအဆင်းရှိသော ဆိပ်ကမ်းကောင်းသော နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော အထူးထူးသော သစ်ပင်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ရေကန်သည်ရှိရာ၏၊ ထိုအခါ နွေ နေပူတို့ဖြင့် တွေ့ထိ နှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ ခရီးပင်ပန်းလျက် အစာရေစာဆာလောင် မွတ်သိပ်လာသော ထိုယောကျာ်းသည် ထိုရေကန်အတွင်းသို့ သက်ဆင်းလျက် ရေချိုး၍လည်းကောင်း၊ ရေသောက်၍လည်းကောင်း တစ်ဖန်ပြန်တက်ပြီးလျှင် ထိုသစ်ပင်ရိပ်၌ပင်လျှင် ထိုင်၍ဖြစ်စေအိပ်၍ဖြစ်စေ နေရာသကဲ့သို့၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်လည်းရှိ စင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်လည်း ရှိ၍ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်၏ကြည်လင်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ရသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်အကျင့် စင်ကြယ်မှုကိုလည်းကောင်း၊ နှုတ်အကျင့်စင်ကြယ်မှုကိုလည်းကောင်း ထိုအခါ၌ နှလုံးသွင်းအပ်၏၊ ရံဖန်ရံခါ (ဝိပဿနာ) စိတ်၏ အခွင့်အလမ်းနှင့်စိတ်၏ ကြည်လင်မှုရခြင်းကိုလည်း နှလုံးသွင်းအပ်၏၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကိုပယ်ဖျောက်ရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ထက်ဝန်းကျင်ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို အစွဲပြု၍ စိတ်သည် ကြည်လင်၏။ (၅) ငါ့သျှင်တို့ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ကြောင်း တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ရဟန်းအားအာဃာတဖြစ်ပေါ်ရာ အာရုံ၌ (ဤငါးမျိုးတို့ဖြင့်) အာဃာတကို အချင်းခပ်သိမ်း ပယ်ဖျောက်ရမည်ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.162 17. Resentment Getting Rid of Resentment (2nd) There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Sāriputta said this: “Reverends, a mendicant should use these five ways to completely get rid of resentment when it has arisen toward anyone. What five? In the case of an individual whose behavior by way of body is impure, but whose behavior by way of speech is pure, you should get rid of resentment for that kind of individual. In the case of an individual whose behavior by way of speech is impure, but whose behavior by way of body is pure, … In the case of an individual whose behavior by way of body and speech is impure, but who gets an openness and clarity of heart from time to time, … In the case of an individual whose behavior by way of body and speech is impure, and who doesn’t get an openness and clarity of heart from time to time, … In the case of an individual whose behavior by way of body and speech is pure, and who gets an openness and clarity of heart from time to time, you should get rid of resentment for that kind of individual. How should you get rid of resentment for an individual whose behavior by way of body is impure, but whose behavior by way of speech is pure? Suppose a mendicant wearing rag robes sees a rag by the side of the road. They’d hold it down with the left foot, spread it out with the right foot, tear out what was intact, and take it away with them. In the same way, at that time you should ignore that individual’s impure behavior by way of body and focus on their pure behavior by way of speech. That’s how to get rid of resentment for that individual. How should you get rid of resentment for an individual whose behavior by way of speech is impure, but whose behavior by way of body is pure? Suppose there was a lotus pond enveloped with moss and aquatic plants. Then along comes a person struggling in the oppressive heat, weary, thirsty, and parched. They’d plunge into the lotus pond, sweep apart the moss and aquatic plants, drink from their cupped hands, and be on their way. In the same way, at that time you should ignore that individual’s impure behavior by way of speech and focus on their pure behavior by way of body. That’s how to get rid of resentment for that individual. How should you get rid of resentment for an individual whose behavior by way of body and speech is impure, but who gets an openness and clarity of heart from time to time? Suppose there was a little water in a cow’s hoofprint. Then along comes a person struggling in the oppressive heat, weary, thirsty, and parched. They might think: ‘This little bit of water is in a cow’s hoofprint. If I drink it with my cupped hands or a bowl, I’ll stir it and disturb it, making it undrinkable. Why don’t I get down on all fours and drink it up like a cow, then be on my way?’ So that’s what they do. In the same way, at that time you should ignore that individual’s impure behavior by way of speech and body, and focus on the fact that they get an openness and clarity of heart from time to time. That’s how to get rid of resentment for that individual. How should you get rid of resentment for an individual whose behavior by way of body and speech is impure, and who doesn’t get an openness and clarity of heart from time to time? Suppose a person was traveling along a road, and they were sick, suffering, gravely ill. And it was a long way to a village, whether ahead or behind. And they didn’t have any suitable food or medicine, or a competent carer, or someone to bring them within a village. Another person traveling along the road might see them, and think of them with nothing but compassion, kindness, and sympathy: ‘Oh, may this person get suitable food or medicine, or a competent carer, or someone to bring them within a village. Why is that? So that they don’t come to ruin right here.’ In the same way, at that time you should ignore that individual’s impure behavior by way of speech and body, and the fact that they don’t get an openness and clarity of heart from time to time, and think of them with nothing but compassion, kindness, and sympathy: ‘Oh, may this venerable give up bad conduct by way of body, speech, and mind, and develop good conduct by way of body, speech, and mind. Why is that? So that, when their body breaks up, after death, they’re not reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.’ That’s how to get rid of resentment for that individual. How should you get rid of resentment for an individual whose behavior by way of body and speech is pure, and who gets an openness and clarity of heart from time to time? Suppose there was a lotus pond with clear, sweet, cool water, clean, with smooth banks, delightful, and shaded by many trees. Then along comes a person struggling in the oppressive heat, weary, thirsty, and parched. They’d plunge into the lotus pond to bathe and drink. And after emerging they’d sit or lie down right there in the shade of the trees. In the same way, at that time you should focus on that individual’s pure behavior by way of body and speech, and on the fact that they get an openness and clarity of heart from time to time. That’s how to get rid of resentment for that individual. Relying on an individual who is impressive all around, the mind becomes confident. A mendicant should use these five ways to completely get rid of resentment when it has arisen toward anyone.”

၃-သာကစ္ဆသုတ် ၁၆၃။ ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟူ၍ ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်သာရိပုကြာအား ပြန်ကြား လျှောက်ထားကြကုန်၏၊ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ဤတရားကို ဟောတော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် ဆွေးနွေး မေးမြန်းရန်သင့်လျော်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိကလည်း ‘သီလ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သီလပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သောစကားဖြင့် မေးလာသည့် ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း ‘သမာဓိ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သမာဓိပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသောပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း ‘ပညာ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပညာပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် ‘ဝိမုတ္တိ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် ‘ဝိမုတ္တိ’ ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်းဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ကို ဆင်ခြင်တတ်သော ‘ပစ္စဝေက္ခဏာ’ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ကို ဆင်ခြင်တတ်သော‘ပစ္စဝေက္ခဏာ’ ဉာဏ် အမြင်ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် ဆွေးနွေးမေးမြန်းရန် သင့်လျော်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.163 17. Resentment Discussions There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Sāriputta said this: “A mendicant with five qualities is fit to hold a discussion with their spiritual companions. What five? A mendicant is personally accomplished in ethics, and answers questions that come up when discussing accomplishment in ethics. They’re personally accomplished in immersion, … They’re personally accomplished in wisdom, … They’re personally accomplished in freedom, … They’re personally accomplished in the knowledge and vision of freedom, and they answer questions that come up when discussing accomplishment in the knowledge and vision of freedom. A mendicant with these five qualities is fit to hold a discussion with their spiritual companions.”

၄-သာဇီဝသုတ် ၁၆၄။ ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ပ။ ငါ့သျှင်တို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါ ထိုက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိကလည်း သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သီလပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း ‘သမာဓိ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သမာဓိပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသောပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း ‘ပညာ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပညာပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် ‘ဝိမုတ္တိ’ နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် ‘ဝိမုတ္တိ’ ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်းဖြေဆိုနိုင်၏။ မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ကို ဆင်ခြင်တတ်သော ‘ပစ္စဝေက္ခဏာ’ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ကို ဆင်ခြင်တတ်သော‘ပစ္စဝေက္ခဏာ’ ဉာဏ် အမြင်ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါထိုက်၏၊ တကွ အသက်မွေးရန် သင့်လျော်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.164 17. Resentment Sharing a Way of Life There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: “A mendicant with five qualities is fit to share their life with their spiritual companions. What five? A mendicant is personally accomplished in ethics, and answers questions that come up when discussing accomplishment in ethics. They’re personally accomplished in immersion, … They’re personally accomplished in wisdom, … They’re personally accomplished in freedom, … They’re personally accomplished in the knowledge and vision of freedom, and they answer questions that come up when discussing accomplishment in the knowledge and vision of freedom. A mendicant with these five qualities is fit to share their life with their spiritual companions.”

၅-ပဥှပုစ္ဆာသုတ် ၁၆၅။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ပ။ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေးသူဟူသမျှ အားလုံးသည် အကြောင်းငါးမျိုးတို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ထိုအကြောင်းငါးမျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်သော်လည်းကောင်း မေး၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် အလွန်တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ ယုတ်ညံ့သော အလိုရှိသဖြင့် အလိုဆိုးနှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ နှိပ်စက်လိုသည်ဖြစ်၍ သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ သိလိုသည်ဖြစ်၍ သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ ထို့ပြင် အကယ်၍ ပြဿနာကို ငါ မေးသည်ရှိသော် ကောင်းစွာ ဖြေဆိုနိုင်ပါမူ ကောင်း၏၊ ကောင်းစွာမဖြေဆိုနိုင်ပါမူ ငါသည်ပင် ထိုသူအား ကောင်းစွာ ဖြေကြားမည်ဟု ဤသို့ စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေးသူဟူသမျှအားလုံးသည် ဤအကြောင်းငါးမျိုးတို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ထိုအကြောင်းငါးမျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်သော်လည်းကောင်း သူတစ်ပါးအား ပြဿနာမေး၏။ ငါ့သျှင်တို့ ငါသည်မူကား အကယ်၍ ပြဿနာကို ငါမေးသည်ရှိသော် ကောင်းစွာ ဖြေဆိုနိုင်ပါမူကောင်း၏၊ ကောင်းစွာ မဖြေဆိုနိုင်ပါမူ ငါသည်ပင် ထိုသူအား ကောင်းစွာ ဖြေကြားမည်ဟု ဤသို့စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သာလျှင် သူတစ်ပါးအား ပြဿနာကို မေး၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.165 17. Resentment Asking Questions There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: … “Whoever asks a question of another, does so for one or other of these five reasons. What five? Someone asks a question of another from stupidity and folly. Or they ask from corrupt wishes, being of wishful temperament. Or they ask in order to disparage. Or they ask wanting to understand. Or they ask with the thought, ‘If they correctly answer the question I ask it’s good. If not, I’ll correctly answer it for them.’ Whoever asks a question of another, does so for one or other of these five reasons. As for myself, I ask with the thought, ‘If they correctly answer the question I ask it’s good. If not, I’ll correctly answer it for them.’”

၆-နိရောဓသုတ် ၁၆၆။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ပ။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သညာဝေဒနာ တို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓသမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏၊ ယခုဘဝ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို အကယ်၍ မရနိုင်ပါမူ ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်ကို လွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့် ပြီးသောဗြဟ္မာ့ဘုံတစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓသမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်းဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသောအခါ အသျှင်ဥဒါယီသည် အသျှင်သာရိပုတြာအား - “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ထိုရဟန်းသည် ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် အဖြစ်ကိုလွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော ဗြဟ္မာ့ဘုံ တစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာဝေဒနာ တို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏ဟူသော ဤစကားသည် အကြောင်းမဟုတ် အရာမဟုတ်ချေ၊ ဤသို့သော အကြောင်းမျိုးသည်မရှိနိုင်”ဟု ဆို၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို - ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ယခုဘဝ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို အကယ်၍ မရနိုင်ပါမူ ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်ကို လွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသောဗြဟ္မာ့ဘုံ တစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်းဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏”ဟု မိန့်ဆို၏။ သုံးကြိမ်တိုင်အောင်ပင် အသျှင်ဥဒါယီသည် အသျှင်သာရိပုတြာအား - “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ထိုရဟန်းသည် ကဗဠီကာရ အာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် အဖြစ်ကိုလွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော ဗြဟ္မာ့ဘုံ တစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာ တို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏ဟူသော ဤစကားသည် အကြောင်းမဟုတ် အရာမဟုတ်ချေ၊ ဤသို့သော အကြောင်းမျိုးသည် မရှိနိုင်”ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာအား - “သုံးကြိမ်တိုင်အောင်လည်း အသျှင်ဥဒါယီသည် ငါ့အား တားမြစ်၏၊ ငါ့အား မည်သည့် ရဟန်းကမျှလည်း ကောင်းချီးမခေါ်၊ ငါသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ရပါမူ ကောင်းလေရာ၏”ဟု့ (အကြံဖြစ်၏)။ ထို့နောက် အသျှင်သာရိပုတြာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်လျက် ရဟန်းတို့ကို - “ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ယခုဘဝ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို အကယ်၍ မရနိုင်ပါမူ ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်ကို လွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသောဗြဟ္မာ့ဘုံ တစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်းဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏”ဟု မိန့်ဆို၏။ ဤသို့ မိန့်ဆိုတော်မူသောအခါ အသျှင်ဥဒါယီသည် အသျှင်သာရိပုတြာအား - “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ထိုရဟန်းသည် ကဗဠီကာရ အာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် အဖြစ်ကိုလွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော ဗြဟ္မာ့ဘုံ တစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာ တို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏ဟူသော ဤစကားသည် အကြောင်းမဟုတ် အရာမဟုတ်ချေ၊ ဤသို့သော အကြောင်းမျိုးသည် မရှိနိုင်”ဟု ဆို၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို - “ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ယခုဘဝ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို အကယ်၍ မရနိုင်ပါမူ ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်ကို လွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသောဗြဟ္မာ့ဘုံတစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်းဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏”ဟု မိန့်ဆို၏။ သုံးကြိမ်တိုင်အောင်ပင် အသျှင်ဥဒါယီသည် အသျှင်သာရိပုတြာအား - “ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ထိုရဟန်းသည် ကဗဠီကာရ အာဟာရကို စားသော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် အဖြစ်ကိုလွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော ဗြဟ္မာ့ဘုံတစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာဝေဒနာ တို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏ဟူသော ဤစကားသည် အကြောင်းမဟုတ် အရာမဟုတ်ချေ၊ ဤသို့သော အကြောင်းမျိုးသည် မရှိနိုင်”ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာအား - “မြတ်စွာဘုရား၏ မျက်မှောက်တော်၌လည်း အသျှင်ဥဒါယီသည် သုံးကြိမ်တိုင်အောင်ပင် ငါ့အားတားမြစ်၏၊ ငါ့အား မည်သည့် ရဟန်းကမျှလည်း ကောင်းချီးမခေါ်၊ ငါသည် ဆိတ်ဆိတ်နေရပါမူကောင်းလေရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် အသျှင်သာရိပုတြာသည် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥဒါယီအား - “ဥဒါယီ သင်သည် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော မည်သည့် ဗြဟ္မာ့ဘုံကို ယုံကြည်ဘိသနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော သညာဖြင့် ပြီးကုန်သော ဗြဟ္မာတို့ကို ယုံကြည်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ဥဒါယီ မိုက်မဲ မလိမ္မာသော သင်၏ ပြောစကားဖြင့် အဘယ်မူအံ့နည်း၊ သင်ကဲ့သို့ စင်လျက်လည်းပြောဆိုသင့်၏ဟု အောက်မေ့ဘိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်အာနန္ဒာကို “အာနန္ဒာ မထေရ်ရဟန်း ညှဥ်းဆဲခံနေရသည်ကိုလျစ်လျူရှုရက်နိုင်ကြပလေ၊ အာနန္ဒာ မထေရ်ရဟန်း ညှဥ်းဆဲခံနေရသည်ဖြစ်ပါလျက် သနားခြင်းမျှသော်လည်း မဖြစ်လေယောင်တကား”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို - “ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤအကြောင်းသည် ရှိ၏၊ ယခုဘဝ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မရနိုင်ပါမူ ကဗဠီကာရအာဟာရကို စားသောနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်ကို လွန်မြောက်၍သာလျှင် ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော ဗြဟ္မာ့ဘုံတစ်ခုခုသို့ ရောက်လျက် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ သမာပတ်’ ကို ဝင်စားလည်း ဝင်စားရာ၏၊ (ဝင်စားရာမှ) ထလည်း ထရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည်ရှိ၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို ဟောကြားတော်မူ၏။ ဤစကားကို ဟောကြားတော်မူပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားသည် နေရာမှထပြီးလျှင် ကျောင်းတော်သို့ဝင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရား ကြွသွားတော်မူ၍ မကြာမြင့်မီပင် အသျှင်ဥပဝါနထံသို့ချဥ်းကပ်လျက် - “ငါ့သျှင်ဥပဝါန ဤသာသနာတော်၌ အခြားရဟန်းတို့သည် မထေရ်ကြီး ရဟန်းတို့ကို ညှဥ်းဆဲကုန်၏၊ ထိုညှဥ်းဆဲခြင်းဖြင့် ငါတို့သည် (အပြစ်မှ) မလွတ်ကုန်၊ ငါ့သျှင်ဥပဝါန မြတ်စွာဘုရားသည် ညနေချမ်းအခါတစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူရာမှ ထသည်ရှိသော် အသျှင်သာရိပုတြာအား ညှဥ်းဆဲခြင်းကိုပင်အကြောင်းပြု၍ ထုတ်ဖော်မည့် အရာသည် အံ့ဩဖွယ် မဟုတ်ချေ။ ဤအရာ၌ အသျှင်ဥပဝါနသည်သာလျှင် အကြောင်းအားလျော်စွာ စကားတုံ့ပြန် လျှောက်ပါလော့၊ ယခုကပင် ငါတို့အားထိတ်လန့်မှုသည် သက်ဝင်နေပါ၏”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညနေချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူရာမှ ထလျက်စည်းဝေးရာဇရပ်သို့ ချဥ်းကပ်တော်မူ၍ ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူပြီးလျှင် အသျှင်ဥပဝါနအား - ဥပဝါန အဘယ်မျှသော တရားတို့နှင့်ပြည့်စုံသူ မထေရ်ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ချစ်အပ်သူမြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ ချီးမွမ်းအပ်သူ ဖြစ်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူ မထေရ်ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ချစ်အပ်သူမြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ ချီးမွမ်းအပ်သူ ဖြစ်ပါ၏၊ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အသျှင်ဘုရား ဤသာသနာတော်၌ မထေရ်ရဟန်းသည် - သီလရှိ၏။ပ။ သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ဆောက်တည်၍ ကျင့်၏။ အကြားအမြင်များ၏။ပ။ ပညာဖြင့် ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ ကောင်းသော စကားရှိ၏၊ ကောင်းသော နှုတ်မြွက်သံရှိ၏၊ သန့်ရှင်း၍ အပြစ်လည်းကင်း ပုဒ်အက္ခရာလည်းမကျ အနက်ကို သိလွယ်စေသည့် ယဥ်ကျေးသော စကားနှင့် ပြည့်စုံ၏။ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေကြောင်းဖြစ်သည့် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ ဖြစ်သော (ရူပါဝစရ) ဈာန်လေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း ရ၏၊ မငြိုမငြင် ရ၏၊ မပင်မပန်း ရ၏။ အာသဝေါတရားတို့၏ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်။ပ။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုလျက် ဝင်ရောက်၍နေ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မထေရ်ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ချစ်အပ်သူမြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ ချီးမွမ်းအပ်သူ ဖြစ်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ဥပဝါန ကောင်းပေစွ ကောင်းပေစွ၊ ဥပဝါန ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မထေရ်ရဟန်း သည်သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ချစ်အပ်သူ မြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ ချီးမွမ်းအပ်သူ ဖြစ်ပေ၏။ ဥပဝါန မထေရ်ရဟန်းအား ဤတရားငါးမျိုးတို့ မရှိကုန်မူ ထိုမထေရ်ရဟန်းကို သီတင်းသုံးဖော်တို့သည် သွားကျိုး ဆံဖြူ အရေတွန့်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရိုအသေ မပြုကုန်ရာ၊ အလေးအမြတ်မပြုကုန်ရာ၊ မမြတ်နိုးကုန်ရာ၊ မပူဇော်ကုန်ရာ။ ဥပဝါန မထေရ်ရဟန်းအား ဤတရားငါးမျိုးတို့ရှိကုန်သောကြောင့်သာ ထိုမထေရ်ရဟန်းကို သီတင်းသုံးဖော်တို့သည် အရိုအသေပြုကုန်၏၊ အလေးအမြတ် ပြုကုန်၏၊ မြတ်နိုးကုန်၏၊ ပူဇော်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.166 17. Resentment Cessation There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible. If they don’t reach enlightenment in this very life, then, surpassing the company of gods that consume edible food, they’re reborn in a certain host of mind-made gods. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible.” When he said this, Venerable Udāyī said to him, “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!” But for a second … and a third time Sāriputta repeated his statement. And for a third time, Udāyī said to him, “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!” Then Venerable Sāriputta thought, “Venerable Udāyī disagrees with me three times, and not one mendicant agrees with me. Why don’t I go to see the Buddha?” Then Sāriputta went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to the mendicants: “Reverends, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible. If they don’t reach enlightenment in this very life, they’re reborn in the company of a certain host of mind-made gods, who surpass the gods that consume edible food. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible.” When he said this, Udāyī said to him, “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!” But for a second … and a third time Sāriputta repeated his statement. And for a third time, Udāyī said to him, “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!” Then Venerable Sāriputta thought, “Even in front of the Buddha Venerable Udāyī disagrees with me three times, and not one mendicant agrees with me. I’d better stay silent.” Then Sāriputta fell silent. Then the Buddha said to Venerable Udāyī, “But Udāyī, do you believe in a mind-made body?” “For those gods, sir, who are formless, made of perception.” “Udāyī, what has an incompetent fool like you got to say? How on earth could you imagine you’ve got something worth saying!” Then the Buddha said to Venerable Ānanda, “Ānanda! How can you just watch while a senior mendicant is being harassed? Don’t you have any compassion for a senior mendicant who is being harassed?” Then the Buddha addressed the mendicants: “Mendicants, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible. If they don’t reach enlightenment in this very life, they’re reborn in the company of a certain host of mind-made gods, who surpass the gods that consume edible food. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling. That is possible.” That is what the Buddha said. When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling. Then, not long after the Buddha had left, Venerable Ānanda went to Venerable Upavāṇa and said to him, “Reverend Upavāṇa, they’ve been harassing other senior mendicants, but I didn’t question them. I wouldn’t be surprised if the Buddha brings this up when he comes out of retreat later this afternoon. He might even call upon Venerable Upavāṇa himself. And right now I feel insecure.” Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the assembly hall. He sat down on the seat spread out and said to Upavāṇa, “Upavāṇa, how many qualities should a senior mendicant have to be dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired?” “Sir, a senior mendicant with five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired. What five? It’s when a mendicant is ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken. They’re very learned, remembering and keeping what they’ve learned. These teachings are good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased, describing a spiritual practice that’s totally full and pure. They are very learned in such teachings, remembering them, reciting them, mentally scrutinizing them, and penetrating them theoretically. They’re a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. They get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty. They realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And they live having realized it with their own insight in this very life due to the ending of defilements. A senior mendicant with these five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired.” “Good, good, Upavāṇa! A senior mendicant with these five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired. If these five qualities are not found in a senior mendicant, why would their spiritual companions honor, respect, revere, or venerate them? Because of their broken teeth, gray hair, and wrinkled skin? But since these five qualities are found in a senior mendicant, their spiritual companions honor, respect, revere, or venerate them.”

၇-စောဒနာသုတ် ၁၆၇။ ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာလိုသောစောဒကရဟန်းသည် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မိမိ သန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၍ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာရမည်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - လျောက်ပတ်သော အခါ၌ ဆိုအံ့၊ မလျောက်ပတ်သော အခါ၌ မဆိုအံ့။ ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။ နူးညံ့သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ အကျိုးနှင့်မစပ်သော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။ မေတ္တာစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဆိုအံ့၊ ဒေါသစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ မဆိုအံ့။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာလိုသောစောဒကရဟန်းသည် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မိမိ သန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၍ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ လျောက်ပတ်သောအခါ၌ မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ မဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာအပ်သည် ဖြစ်၍ဟုတ်မှန်သဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည် ဖြစ်၍ နူးညံ့သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ အကျိုးနှင့်မစပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါတွေ့မြင်ရ၏။ ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား အခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ အသျှင်သည် မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရ၏၊ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ့ခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှာ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် အကျိုးနှင့်မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စောဒနာတတ်သော ရဟန်းအား အခြင်းအရာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ ငါ့သျှင် သင်သည် မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာ၏၊ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် မဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာ၏၊ဟုတ်မှန်သဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ အကျိုးနှင့် စပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာ၏၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စေဒနာတတ်သော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်၊ ထိုသို့ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အခြားရဟန်းသည်လည်းမဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာသင့်သည်ဟူ၍ မအောက်မေ့ရာသောကြောင့်တည်း။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌ မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မဟုတ်မမှန်သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည်ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက်အမျက်ထွက်သော၊ အကျိုးနှင့် စပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ အကျိုးနှင့် မစပ်သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ဒေါသစိတ်ဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါတွေ့မြင်ရ၏။ ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား အခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာ ခြင်းကိုဖြစ်စေရမည်။ အသျှင်သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရ၏၊ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည်ဟုတ်မှန်သောစကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ သည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည့်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် အကျိုးနှင့် စပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ အသျှင်သည် မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာတတ်သော ရဟန်းအား အခြင်းအရာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ ငါ့သျှင် သင်သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာ၏၊ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည်ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ သည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် နူးညံ့သောစကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် အကျိုးနှင့် စပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင် သင်သည် မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာ၏၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။ ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာတတ်သောရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။ ထိုသို့ ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အခြား ရဟန်းသည်လည်းဟုတ်မှန်သော စကား ဖြင့်စောဒနာသင့်၏ဟူ၍ အောက်မေ့ရာသောကြောင့်တည်း။ ငါ့သျှင်တို့ စုဒိတက ပုဂ္ဂိုလ်သည် မှန်ကန်သော သဘော၌လည်းကောင်း၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၌လည်းကောင်း (ဤ) နှစ်ပါးသော တရားတို့၌ တည်ရမည်၊ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးတို့သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌ ဖြစ်စေ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌ ဖြစ်စေဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ နူးညံ့သောစကားဖြင့်ဖြစ်စေ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ မေတ္တာစိတ်ရှိကုန်၍ဖြစ်စေ ဒေါသစိတ်ရှိကုန်၍ဖြစ်စေငါ့ကို အကယ်၍စောဒနာကြလျှင် ငါသည်လည်း မှန်ကန်သောသဘော၌လည်းကောင်း၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၌လည်းကောင်း (ဤ) တရားနှစ်ပါးတို့၌ သာလျှင် တည်အံ့။ “ဤတရားသည် ငါ၌ ရှိ၏”ဟု အကယ်၍သိပါမူ “ဤတရားသည် ငါ၌ ရှိ၏၊ ငါ၌ ထင်ရှား၏”ဟူ၍ ထိုသူကို ပြောအံ့၊ “ထိုတရားသည် ငါ၌ မရှိ”ဟု အကယ်၍ သိပါမူ “ထိုတရားသည် ငါ၌ မရှိ၊ ငါ၌ မထင်ရှား”ဟူ၍ ထိုသူကို ပြောပေအံ့ဟု (နှစ်ပါးသော တရားတို့၌ တည်ရမည်ဟု မိန့်ဆို၏)။ သာရိပုတြာ သင်သည် ဤသို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက်လည်း ဤသာသနာတော်၌ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်းအချို့တို့သည် ရိုသေစွာ မနာယူကြကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားမရှိကြသူ၊ အသက်မွေးကြောင်းအလို့ငှါ သဒ္ဓါတရားမရှိဘဲလူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဥ်းလဲကြသူ၊ လှည့်ပတ်ကြသူ၊ ကောက်ကျစ်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်ကြသူ၊ ထောင်လွှားကြသူ၊ လျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်ကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကားပြောတတ်ကြသူ၊ဣန္ဒြေတို့၌ မပိတ်ဆို့အပ်သော တံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လမပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှုမရှိကြသူ၊ ပစ္စည်း လေးပါး ပေါများရန်သာ ကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ ကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏ တရားငါးပါးတို့ကို ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု ‘ဝိဝေက’၌ တာဝန်မဲ့ဖြစ်ကြသူ၊ ပျင်းရိကြသူ၊ ယုတ် လျော့သော လုံ့လရှိကြသူ၊ လွတ်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင် ဉာဏ်မရှိကြသူ၊ မတည်ကြည်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာမရှိကြသူ၊ ဆွံ့အကြသူရဟန်းတို့သည် အကျွန်ုပ်တို့က ဆိုဆုံးမသော်လည်း ရိုသေစွာ မနာယူကြပါကုန်။ အသျှင်ဘုရား ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဥ်းလဲခြင်းမရှိကြသူ၊ မလှည့်ပတ်တတ်ကြသူ၊ မကောက်ကျစ်တတ်ကြသူ၊ မပျံ့လွင့်ကြသူ၊ မထောင်လွှားကြသူ၊ မလျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်မကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကား မပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ ပိတ်ဆို့ထားသော တံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှု ရှိကြသူ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် မကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ မကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားတို့၌ တာဝန်မဲ့ မဖြစ်ကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု ‘ဝိဝေက’၌ ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိကြသူ၊ နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်ထားသော စိတ်ရှိကြသူ၊ ထင်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံကြသူ၊ တည်ကြည်ကြသူ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာရှိကြသူ၊ မဆွံ့အကြသူ ရဟန်းတို့သည်အကျွန်ုပ် တို့က ဆိုဆုံးမအပ်ကုန်သည်ရှိသော် ရိုသေစွာ နာယူကြပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ သာရိပုတြာ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားမရှိကြသူ၊ အသက်မွေးကြောင်းအလို့ငှါ သဒ္ဓါတရားမရှိကုန်ဘဲလူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဥ်းလဲကြသူ၊ လှည့်ပတ်ကြသူ၊ ကောက်ကျစ်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်ကြသူ၊ ထောင်လွှားကြသူ၊ လျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်ကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကားပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ မပိတ်ဆို့အပ်သော တံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လမပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှုမရှိကြသူ၊ ပစ္စည်း လေးပါး ပေါများရန်သာ ကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ ကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏ တရားငါးပါးတို့ကို ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု ‘ဝိဝေက’၌ တာဝန်မဲ့ဖြစ်ကြသူ၊ ပျင်းရိကြသူ၊ ယုတ် လျော့သော လုံ့လရှိကြသူ၊ လွတ်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ် မရှိကြသူ၊ မတည်ကြည်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာမရှိကြသူ၊ ဆွံ့အသူပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ထားဘိကုန်ဦးလော့။ သာရိပုတြာ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဥ်းလဲခြင်းမရှိကြသူ၊ မလှည့်ပတ်တတ်ကြသူ၊ မကောက်ကျစ်တတ်ကြသူ၊ မပျံ့လွင့်ကြသူ၊ မထောင်လွှားကြသူ၊ မလျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်မကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကား မပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ ပိတ်ဆို့ထားသောတံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှု ရှိကြသူ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် မကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ မကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားငါးပါးတို့၌ တာဝန်မဲ့မဖြစ်ကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု ‘ဝိဝေက’ ကို ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိကြသူ၊ နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်ထားသော စိတ်ရှိကြသူ၊ ထင်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံကြသူ၊ တည်ကြည်ကြသူ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာရှိကြသူ၊ မဆွံ့အကြသူ ရဟန်းတို့ကိုသင်သည် ဆိုလော့၊ သာရိပုတြာ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို “မသူတော်တရားမှ ထစေပြီးလျှင် သူတော်ကောင်းတရား၌ တည်စေမည်”ဟု သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆုံးမလော့၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို သွန်သင့်လော့၊ သာရိပုတြာ သင်သည် ဤသို့ ကျင့်ရမည်ဟူ၍ (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.167 17. Resentment Accusation There Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, a mendicant who wants to accuse another should first establish five things in themselves. What five? I will speak at the right time, not at the wrong time. I will speak truthfully, not falsely. I will speak gently, not harshly. I will speak beneficially, not harmfully. I will speak lovingly, not from secret hate. A mendicant who wants to accuse another should first establish these five things in themselves. Take a case where I see a certain individual being accused at the wrong time, not being disturbed at the right time. They’re accused falsely, not disturbed truthfully. They’re accused harshly, not disturbed gently. They’re accused harmfully, not disturbed beneficially. They’re accused with secret hate, not disturbed lovingly. The mendicant who is accused improperly should be reassured in five ways. ‘Venerable, you were accused at the wrong time, not at the right time. There’s no need for you to feel remorse. You were accused falsely, not truthfully. … You were accused harshly, not gently. … You were accused harmfully, not beneficially. … You were accused with secret hate, not lovingly. There’s no need for you to feel remorse.’ A mendicant who is accused improperly should be reassured in these five ways. The mendicant who makes improper accusations should be chastened in five ways. ‘Reverend, you made an accusation at the wrong time, not at the right time. There’s a reason for you to feel remorse. You made an accusation falsely, not truthfully. … You made an accusation harshly, not gently. … You made an accusation harmfully, not beneficially. … You made an accusation with secret hate, not lovingly. There’s a reason for you to feel remorse.’ The mendicant who makes improper accusations should be chastened in these five ways. Why is that? So that another mendicant wouldn’t think to make a false accusation. Take a case where I see a certain individual being accused at the right time, not being disturbed at the wrong time. They’re accused truthfully, not disturbed falsely. They’re accused gently, not disturbed harshly. They’re accused beneficially, not disturbed harmfully. They’re accused lovingly, not disturbed with secret hate. The mendicant who is accused properly should be chastened in five ways. ‘Venerable, you were accused at the right time, not at the wrong time. There’s a reason for you to feel remorse. You were accused truthfully, not falsely. … You were accused gently, not harshly. … You were accused beneficially, not harmfully. … You were accused lovingly, not with secret hate. There’s a reason for you to feel remorse.’ The mendicant who is accused properly should be chastened in these five ways. The mendicant who makes proper accusations should be reassured in five ways. ‘Reverend, you made an accusation at the right time, not at the wrong time. There’s no need for you to feel remorse. You made an accusation truthfully, not falsely. … You made an accusation gently, not harshly. … You made an accusation beneficially, not harmfully. … You made an accusation lovingly, not with secret hate. There’s no need for you to feel remorse.’ The mendicant who makes proper accusations should be reassured in these five ways. Why is that? So that another mendicant would think to make a true accusation. An individual who is accused should ground themselves in two things: truth and an even temper. Even if others accuse me—at the right time or the wrong time, truthfully or falsely, gently or harshly, beneficially or harmfully, lovingly or with secret hate—I will still ground myself in two things: truth and an even temper. If I know that that quality is found in me, I will tell them that it is. If I know that that quality is not found in me, I will tell them that it is not.” “Even when you speak like this, Sāriputta, there are still some futile people here who do not respectfully take it up.” “Sir, there are those faithless individuals who went forth from the lay life to homelessness not out of faith but to earn a livelihood. They’re devious, deceitful, and sneaky. They’re haughty, insolent, fickle, scurrilous, and loose-tongued. They do not guard their sense doors or eat in moderation, and they are not dedicated to wakefulness. They don’t care about the ascetic life, and don’t keenly respect the training. They’re indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion, lazy, and lacking energy. They’re unmindful, lacking situational awareness and immersion, with straying minds, witless and idiotic. When I speak to them like this, they don’t respectfully take it up. Sir, there are those gentlemen who went forth from the lay life to homelessness out of faith. They’re not devious, deceitful, and sneaky. They’re not haughty, insolent, fickle, scurrilous, and loose-tongued. They guard their sense doors and eat in moderation, and they are dedicated to wakefulness. They care about the ascetic life, and keenly respect the training. They’re not indulgent or slack, nor are they leaders in backsliding, neglecting seclusion. They’re energetic and determined. They’re mindful, with situational awareness, immersion, and unified minds; wise and clever. When I speak to them like this, they do respectfully take it up.” “Sāriputta, those faithless individuals who went forth from the lay life to homelessness not out of faith but to earn a livelihood … Leave them be. But those gentlemen who went forth from the lay life to homelessness out of faith … You should speak to them. Sāriputta, you should advise your spiritual companions! You should instruct your spiritual companions! Thinking: ‘I will draw my spiritual companions away from false teachings and ground them in true teachings.’ That’s how you should train.”

၈-သီလသုတ် ၁၆၈။ ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ သီလပျက်စီးသော ‘ဒုဿီလ’ ပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု ‘သမ္မာသမာဓိ’ သည်ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏။ သမ္မာသမာဓိ မရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိ ပျက်စီးသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်မရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင် ပျက်စီးသူအားငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်သည် ပျက်စီးရာသောအကြောင်းရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်မရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပျက်စီးသူအား လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တတ်သောပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏။ ငါ့သျှင်တို့ သစ်ပင်သည် အခက် အရွက်ပျက်စီးပါမူ ထိုသစ်ပင်၏ အပွေးသည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့မရောက်၊ အခွံ အကာ အနှစ်သည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ မရောက်သကဲ့သို့ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင်သီလ ပျက်စီးသော ‘ဒုဿီလ’ ပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု ‘သမ္မာသမာဓိ’ သည် ပျက်စီးရာသောအကြောင်း ရှိ၏၊ သမ္မာသမာဓိမရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိပျက်စီးသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်သည် ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်မရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင် ပျက်စီးသူအား ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်းအရိယာမဂ်ဉာဏ် ပျက်စီးရာသော အကြောင်း ရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်းအရိယာမဂ်ဉာဏ်မရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်ပျက်စီးသူအား လွတ်မြောက်မှု‘အရဟတ္တဖိုလ်’နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသောဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်တတ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏။ ငါ့သျှင်တို့ သီလနှင့်ပြည့်စုံ၍ သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု ‘သမ္မာသမာဓိ’ သည်ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ သမ္မာသမာဓိရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိနှင့် ပြည့်စုံသူအားဟုတ်တိုင်း မှန်စွာသိသော ဉာဏ်အမြင် ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင် ရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသူအား ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်ရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသူအား လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တတ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏။ ငါ့သျှင်တို့ သစ်ပင်သည် အခက် အရွက်နှင့် ပြည့်စုံပါမူ ထိုသစ်ပင်၏ အပွေးသည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ရောက်၍ အခွံ့ အကာ အနှစ်သည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင်သီလနှင့် ပြည့်စုံ၍ သီလရှိသူပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု ‘သမ္မာသမာဓိ’ ပြည့်စုံရာသောအကြောင်းရှိ၏၊ သမ္မာသမာဓိရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိနှင့်ပြည့်စုံသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောဉာဏ်အမြင်သည် ပြည့်စုံရာသောအကြောင်း ရှိ၏၊ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်ရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ့သိသော ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသူအား ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်ရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု ‘နိဗ္ဗိဒါ’ ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသူအားလွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်တတ် သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.168 17. Resentment Ethics There Venerable Sāriputta addressed the mendicants: “Reverends, an unethical person, who lacks ethics, has destroyed a vital condition for right immersion. When there is no right immersion, one who lacks right immersion has destroyed a vital condition for true knowledge and vision. When there is no true knowledge and vision, one who lacks true knowledge and vision has destroyed a vital condition for disillusionment and dispassion. When there is no disillusionment and dispassion, one who lacks disillusionment and dispassion has destroyed a vital condition for knowledge and vision of freedom. Suppose there was a tree that lacked branches and foliage. Its shoots, bark, softwood, and heartwood would not grow to fullness. In the same way, an unethical person, who lacks ethics, has destroyed a vital condition for right immersion. When there is no right immersion, one who lacks right immersion has destroyed a vital condition for true knowledge and vision. When there is no true knowledge and vision, one who lacks true knowledge and vision has destroyed a vital condition for disillusionment and dispassion. When there is no disillusionment and dispassion, one who lacks disillusionment and dispassion has destroyed a vital condition for knowledge and vision of freedom. An ethical person, who has fulfilled ethics, has fulfilled a vital condition for right immersion. When there is right immersion, one who has fulfilled right immersion has fulfilled a vital condition for true knowledge and vision. When there is true knowledge and vision, one who has fulfilled true knowledge and vision has fulfilled a vital condition for disillusionment and dispassion. When there is disillusionment and dispassion, one who has fulfilled disillusionment and dispassion has fulfilled a vital condition for knowledge and vision of freedom. Suppose there was a tree that was complete with branches and foliage. Its shoots, bark, softwood, and heartwood would grow to fullness. In the same way, an ethical person, who has fulfilled ethics, has fulfilled a vital condition for right immersion. When there is right immersion, one who has fulfilled right immersion has fulfilled a vital condition for true knowledge and vision. When there is true knowledge and vision, one who has fulfilled true knowledge and vision has fulfilled a vital condition for disillusionment and dispassion. When there is disillusionment and dispassion, one who has fulfilled disillusionment and dispassion has fulfilled a vital condition for knowledge and vision of freedom.”

၉-ခိပ္ပနိသန္တိသုတ် ၁၆၉။ ထိုအခါ၌ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အတူဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ (နှုတ်ဆက်) ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ်စကားကို ပြောဆိုပြီးဆုံးစေ၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်သာရိပုတြာအား ဤစကားကို လျှောက်၏ - ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ အဘယ်မျှသော အတိုင်းအရှည်ဖြင့် ရဟန်းသည် ကုသိုလ်တရားတို့၌ လျင်မြန်စွာလည်း မှတ်ဆောင်တတ်, ကောင်းစွာ သင်ယူအပ်သည်ကို ပြု၍လည်း သင်ယူတတ်ပါသနည်း၊ များစွာလည်း သင်ယူပါသနည်း၊ သင်ယူအပ်ပြီးသော အရာသည်လည်း ထိုရဟန်းအား မမေ့ပျောက်ပါသနည်းဟု (မေးလျှောက်၏)။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အကြားအမြင်များပါ၏၊ အသျှင်အာနန္ဒာသည်ပင် ဟောကြားပါလော့ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ သို့ဖြစ်လျှင် နားထောင်ပါလော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းပါလော့၊ ဟောကြားပါမည်ဟု (ဆို၏)။ “ငါ့သျှင် ကောင်းပါပြီ”ဟု အသျှင်သာရိပုတြာသည် အသျှင်အာနန္ဒာအား ဝန်ခံတော်မူ၏၊ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ဤစကားကို မိန့်ဆို၏- ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်- အနက်၌လည်း လိမ္မာ၏။ ပါဠိ၌လည်း လိမ္မာ၏။ အက္ခရာအပြား၌လည်း လိမ္မာ၏။ သဒ္ဒါ၌လည်း လိမ္မာ၏။ ရှေ့နောက် အစီအစဥ်၌လည်း လိမ္မာ၏။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ဤမျှသော အတိုင်းအရှည်ဖြင့် ရဟန်းသည် ကုသိုလ်တရားတို့၌ လျင်မြန်စွာလည်းမှတ်ဆောင်တတ်, ကောင်းစွာ သင်ယူအပ်သည်ကို ပြု၍လည်း သင်ယူတတ်၏၊ များစွာလည်းသင်ယူတတ်၏၊ သင်ယူအပ်ပြီးသော အရာသည်လည်း ထိုရဟန်းအား မမေ့ပျောက်ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ငါ့သျှင်တို့ အံ့ဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေ၏၊ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အလွန်လျှင်ဤတရားစကားကို ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်ပါပေ၏၊ ငါတို့သည် အသျှင်အာနန္ဒာကို ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံ၏ဟု အမှတ်ထားကုန်အံ့။ အသျှင်အာနန္ဒာသည်- အနက်၌ လိမ္မာ၏။ ပါဠိ၌ လိမ္မာ၏။ အက္ခရာအပြား၌ လိမ္မာ၏။ သဒ္ဒါ၌ လိမ္မာ၏။ ရှေ့နောက် အစီအစဥ်၌ လိမ္မာ၏ဟု (အမှတ်ထားကုန်အံ့ဟု မိန့်ဆို၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.169 17. Resentment Quick-witted Then Venerable Ānanda went up to Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to him: “Reverend Sāriputta, how are we to define a mendicant who is quick-witted when it comes to skillful teachings, who learns well, learns much, and does not forget what they’ve learned?” “Well, Venerable Ānanda, you’re very learned. Why don’t you clarify this yourself?” “Well then, Reverend Sāriputta, listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, reverend,” Sāriputta replied. Venerable Ānanda said this: “It’s when a mendicant is skilled in the meaning, skilled in the teaching, skilled in definition, skilled in phrasing, and skilled in sequence. That is how to define a mendicant who is quick-witted when it comes to skillful teachings, who learns well, learns much, and does not forget what they’ve learned.” “It’s incredible, it’s amazing! How well this was said by Venerable Ānanda! And we will remember Venerable Ānanda as someone who possesses these five qualities: ‘Reverend Ānanda is skilled in the meaning, skilled in the teaching, skilled in definition, skilled in phrasing, and skilled in sequence.’”

၁၀-ဘဒ္ဒဇိသုတ် ၁၇၀။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ အရှင်ဘဒ္ဒဇိသည် အသျှင်အာနန္ဒာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်အာနန္ဒာနှင့်အတူဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ်စကားကို ပြောဆိုပြီးဆုံးစေပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင်ဘဒ္ဒဇိအား အသျှင်အာနန္ဒာသည်- “ငါ့သျှင်ဘဒ္ဒဇိ မြင်ခြင်းတို့တွင် အဘယ်မြင်ခြင်းသည် အမြတ်ဆုံးနည်း။ ကြားခြင်းတို့တွင် အဘယ်ကြားခြင်းသည် အမြတ်ဆုံးနည်း။ ချမ်းသာတို့တွင် အဘယ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံးနည်း။ သညာတို့တွင် အဘယ်သညာသည် အမြတ်ဆုံးနည်း။ ဘုံဘဝတို့တွင် အဘယ်ဘုံဘဝသည် အမြတ်ဆုံးနည်း”ဟု မေးလျှောက်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ မိမိကသာ လွှမ်းမိုးနိုင်၍ မည်သူကမျှ မိမိကို မလွှမ်းမိုးနိုင်သော စင်စစ် (အလုံးစုံကို) မြင်တတ်သော အလိုအတိုင်း ဖြစ်စေနိုင်သည့် ဗြဟ္မာသည် ရှိ၏၊ အကြင်သူသည် ထိုဗြဟ္မာ ကို မြင်၏၊ ဤဗြဟ္မာကို မြင်ရခြင်းသည် မြင်ခြင်းတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ ချမ်းသာဖြင့် လွန်စွာစိမ့်စို, ထက်ဝန်းကျင် စိမ့်စိုကုန်သော အာဘဿရမည်သောဗြဟ္မာတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့သည် တစ်ရံတစ်ခါ “ဪချမ်းသာပေစွ ဪချမ်းသာပေစွ”ဟုဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ ဥဒါနကျူးရင့်ကြကုန်၏၊ အကြင်သူသည် ထိုဗြဟ္မာတို့ အသံကို ကြား၏၊ ဤဗြဟ္မာတို့၏ ကျူးရင့်သံကို ကြားရခြင်းသည် ကြားခြင်းတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ သုဘကိဏှမည်သော ဗြဟ္မာတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့သည် ထင်ရှားရှိသောချမ်းသာကိုသာလျှင် နှစ်သက်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ခံစားကုန်၏၊ ဤချမ်းသာကို ခံစားခြင်းသည် ချမ်းသာတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ အာကိဉ္စညာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ဤဗြဟ္မာတို့၏ သညာသည် သညာတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ဤဗြဟ္မာတို့၏ ဘဝသည် ဘဝတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အသျှင်ဘဒ္ဒဇိ၏ အဖြေစကားသည် များစွာသော လူအပေါင်း၏ အလိုနှင့် ညီညွတ်ပါ၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် အကြားအမြင်များ၏၊ အသျှင်အာနန္ဒာပင် ဖြေပါလော့ဟု (လျှောက်ပြန်၏)။ ငါ့သျှင်ဘဒ္ဒဇိ သို့ဖြစ်လျှင် နာကြားလော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းလော့၊ ဟောကြားပါအံ့ဟု (ဆို၏)။ “အသျှင်အာနန္ဒာ ကောင်းပါပြီ”ဟု အသျှင်ဘဒ္ဒဇိသည် အသျှင်အာနန္ဒာအား ဝန်ခံ၏၊ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ဤစကားကို ဟောကြားတော်မူ၏ - ငါ့သျှင် မြင်သူအား (မြင်ခြင်း၏) အခြားမဲ့၌ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခန်း၏၊ ဤမြင်ခြင်းသည် မြင်ခြင်းတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ကြားသူအား (ကြားခြင်း၏) အခြားမဲ့၌ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခန်း၏၊ ဤကြားခြင်းသည် ကြားခြင်းတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ချမ်းသာခြင်းရှိသူအား (ချမ်းသာခြင်း၏) အခြားမဲ့၌ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခန်း၏၊ ဤချမ်းသာခြင်းသည် ချမ်းသာတကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ သညာရှိသူအား (သညာ၏) အခြားမဲ့၌ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခန်း၏၊ ဤသညာသည် သညာ့တကာတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ဘဝရှိသူအား (ဘဝ၏) အခြားမဲ့၌ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခန်း၏၊ ဤဘဝသည် ဘဝတကာ တို့တွင်အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏ဟု (ဟောကြားတော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ နှစ်ခုမြောက် အာဃာတဝဂ် ပြီး၏။ (၁၈) ၃-ဥပါသကဝဂ် ၁-သာရဇ္ဇသုတ်

Numbered Discourses 5.170 17. Resentment With Bhaddaji At one time Venerable Ānanda was staying near Kosambī in Ghosita’s monastery. Then Venerable Bhaddaji went up to Venerable Ānanda, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and Venerable Ānanda said to him: “Reverend Bhaddaji, what is the best sight, the best sound, the best happiness, the best perception, and the best state of existence?” “Reverend, there is this Divinity, the vanquisher, the unvanquished, the universal seer, the wielder of power. When you see the Divinity, that’s the best sight. There are the gods called ‘of sublime luminosity’, who are drenched and steeped in pleasure. Every so often they feel inspired to exclaim: ‘Oh, what bliss! Oh, what bliss!’ When you hear that, it’s the best sound. There are the gods called ‘of universal beauty’. Since they’re truly content, they experience pleasure. This is the best happiness. There are the gods reborn in the dimension of nothingness. This is the best perception. There are the gods reborn in the dimension of neither perception nor non-perception. This is the best state of existence.” “So, Venerable Bhaddaji, do you agree with what most people say about this?” “Well, Venerable Ānanda, you’re very learned. Why don’t you clarify this yourself?” “Well then, Reverend Bhaddaji, listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, reverend,” Bhaddaji replied. Ānanda said this: “What you see when the defilements are ended without delay is the best sight. What you hear when the defilements are ended without delay is the best sound. The happiness you feel when the defilements are ended without delay is the best happiness. What you perceive when the defilements are ended without delay is the best perception. The state of existence in which the defilements are ended without delay is the best state of existence.”

၁၇၁။ အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်- အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုစဥ်အခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့”ဟူ၍ခေါ်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရား”ဟု ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်ကြားလျှောက်ထားကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤတရားကို ဟောကြားတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော (ရတနာသုံးပါးသို့ ဆည်းကပ်တတ်သူ) ဥပါသကာသည်ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ သက်ရောက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ ရှိ၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောလေ့ရှိ၏၊ မူးယစ် မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်လေ့ ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ သက်ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ရဲရင့်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့််ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ရဲရင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.171 18. A Lay Follower Timidity So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There the Buddha addressed the mendicants, “Mendicants!” “Venerable sir,” they replied. The Buddha said this: “A lay follower with five qualities is overcome by timidity. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower with these five qualities is overcome by timidity. A lay follower with five qualities is self-assured. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower with these five qualities is self-assured.”

၂-ဝိသာရဒသုတ် ၁၇၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် မရဲရင့်သည်ဖြစ်၍ အိမ်၌ နေ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့် လေ့ရှိ၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောလေ့ရှိ၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက် လေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် မရဲရင့်သည်ဖြစ်၍ အိမ်၌ နေ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ရဲရင့်သည်ဖြစ်၍ အိမ်၌ နေ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့််ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ရဲရင့်သည်ဖြစ်၍ အိမ်၌ နေ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.172 18. A Lay Follower Assured “A lay follower living at home with five qualities is not self-assured. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower living at home with these five qualities is not self-assured. A lay follower living at home with these five qualities is self-assured. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower living at home with these five qualities is self-assured.”

၃-နိရယသုတ် ၁၇၃။ ရဟန်းတို့ တရား ငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ ရှိ၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောလေ့ရှိ၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက် လေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့််ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မဟုတ်မမှန် ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.173 18. A Lay Follower Hell “Mendicants, a lay follower with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A lay follower with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lay follower with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၄-ဝေရသုတ် ၁၇၄။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသောအနာထပိဏ်သူဌေးအား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို ဟောတော်မူ၏- ဒါယကာ ဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို မပယ်သောကြောင့် သီလမရှိသူဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ငရဲသို့လည်းကျရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်း၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်း၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းတို့တည်း။ ဒါယကာ ဤဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ခြင်းကြောင့် သီလမရှိသူဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ငရဲသို့လည်းကျရောက်ရ၏။ ဒါယကာ ဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် သီလရှိသူဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ကောင်းသော လားရာ‘သုဂတိဘဝ’သို့လည်း ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်း၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်း၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းတို့တည်း။ ဒါယကာ ဤဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် သီလရှိသူဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ကောင်းသော လားရာ‘သုဂတိဘဝ’ သို့လည်း ရောက်ရ၏။ ဒါယကာ သူ့အသက်သတ်လေ့ရှိသူသည် သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မျက်မှောက်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် ပွါးစီး၏၊ တမလွန်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် ပွါးစီး၏၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းကိုလည်း ခံစားရ၏၊ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်သူအားမျက်မှောက်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် မပွါးစီး၊ တမလွန်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် မပွါးစီး၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းကိုလည်း မခံစားရ၊ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်သူအာ့းဤသို့အားဖြင့် ထိုဘေးရန်သည် ငြိမ်း၏။ ဒါယကာ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိသူသည်။ပ။ ဒါယကာ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ရှိသူသည်။ပ။ ဒါယကာ မဟုတ်မမှန် ပြောလေ့ရှိသူသည်။ပ။ ဒါယကာ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်လေ့ရှိသူသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်မျက်မှောက်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် ပွါးစီး၏၊ တမလွန်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် ပွါးစီး၏၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းကိုလည်း ခံစားရ၏၊ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောသေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်သူအား မျက်မှောက်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် မပွါးစီး၊ တမလွန်၌ ဖြစ်သော ဘေးရန်သည် မပွါးစီး၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းကိုလည်းမခံစားရ၊ မူးယစ် မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်သူအားဤသို့အားဖြင့် ထိုဘေးရန်သည် ငြိမ်း၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ လောက၌ သူ့အသက်ကို သတ်သူ၊ မဟုတ်မမှန် ပြောသူ၊ မပေးသည်ကို ယူသူ၊ သူ့မယားကိုလည်းလွန်ကျူးသွားလာသူ၊ သေအရက်သောက်ခြင်းကိုလည်း အဖန် တလဲလဲ အားထုတ်သူကို ရန်ငါးမျိုးတို့ကိုမပယ်ခြင်းကြောင့် ‘သီလမရှိသူ’ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ပညာမရှိသော ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးသည်ရှိသော်ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ လောက၌ သူ့အသက်ကို မသတ်သူ၊ မဟုတ်မမှန် မပြောသူ၊ မပေးသည်ကို မယူသူ၊ သူတစ်ပါးမယားကို မလွန်ကျူးမသွားလာသူ၊ သေအရက်သောက်ခြင်းကိုလည်း အဖန်တလဲလဲအားမထုတ်သူကို ရန်ငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ‘သီလရှိသူ’ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ပညာရှိသော ထိုသူသည်ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးသည်ရှိသော် ကောင်းသော လားရာ ‘သုဂတိ ဘဝ’၌ ဖြစ်ရ၏။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.174 18. A Lay Follower Threats Then the householder Anāthapiṇḍika went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Householder, unless these five fears and enmities are given up, one is said to be unethical, and is reborn in hell. What five? Killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, and intoxicants of beer, wine, and liquor. Unless these five fears and enmities are given up, one is said to be unethical, and is reborn in hell. Once these five fears and enmities are given up, one is said to be ethical, and is reborn in a good place. What five? Killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, and intoxicants of beer, wine, and liquor. Once these five fears and enmities are given up, one is said to be ethical, and is reborn in a good place. Anyone who kills living creatures brims with fear and enmity both in this life and in lives to come, and experiences mental pain and sadness. Anyone who refrains from killing living creatures does not brim with fear and enmity either in this life or in lives to come, and doesn’t experience mental pain and sadness. So that fear and enmity is quelled for anyone who refrains from killing living creatures. Anyone who steals … Anyone who commits sexual misconduct … Anyone who lies … Anyone who consumes beer, wine, and liquor intoxicants brims with fear and enmity both in this life and in lives to come, and experiences mental pain and sadness. Anyone who refrains from beer, wine, and liquor intoxicants does not brim with fear and enmity either in this life or in lives to come, and doesn’t experience mental pain and sadness. So that fear and enmity is quelled for anyone who refrains from beer, wine, and liquor intoxicants. Someone in this world who kills living creatures, speaks falsely, steals, commits adultery, and indulges in drinking beer and wine— unless they give up these five threats, they’re said to be unethical. When their body breaks up, that witless person is reborn in hell. But someone in this world who doesn’t kill living creatures, speak falsely, steal, commit adultery, or indulge in drinking beer and wine— having given up these five threats, they’re said to be ethical. When their body breaks up, that wise person is reborn in a good place.”

၅-စဏ္ဍာလသုတ် ၁၇၅။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဥပါသကာဒွန်းစဏ္ဍားလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာညစ်လည်း မည်၏၊ ဥပါသကာညံ့လည်း မည်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားမရှိ။ စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ မရှိ။ ကောတုဟလမင်္ဂလာကို ယုံကြည်မှု ရှိ၏။ မင်္ဂလာကို ယုံကြည်၍ ကံကို မယုံကြည်။ ဤသာသနာတော်မှ ပြင်ဘက်၌လည်း အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို ရှာမှီး၏၊ ထိုသာသနာ့အပြင်ဘက်၌လည်း ရှေးဦးစွာ ကောင်းမှုကို ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဥပါသကာဒွန်းစဏ္ဍားလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာညစ်လည်း မည်၏၊ ဥပါသကာညံ့လည်း မည်၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဥပါသကာရတနာလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာပဒုမ္မာလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာပုဏ္ဍရိကလည်း မည်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားရှိ၏။ စောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ ရှိ၏။ ကောတုဟလမင်္ဂလာကို ယုံကြည်မှု မရှိ။ ကံကို ယုံကြည်၍ မင်္ဂလာကို မယုံကြည်။ ဤသာသနာတော်မှ ပြင်ဘက်၌ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို မရှာမှီးတတ်၊ ဤသာသနာတော်၌ သာ ရှေးဦးစွာကောင်းမှုကို ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ဥပါသကာသည် ဥပါသကာရတနာလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာပဒုမ္မာလည်း မည်၏၊ ဥပါသကာပုဏ္ဍရိကလည်း မည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.175 18. A Lay Follower Corpse-worker “Mendicants, a lay follower with five qualities is a corpse-worker, a stain, and a reject among lay followers. What five? They’re faithless. They’re unethical. They follow boisterous, superstitious rites, believing in omens rather than deeds. They seek outside of the Buddhist community for those worthy of religious donations. And they make offerings there first. A lay follower with these five qualities is a corpse-worker, a stain, and a reject among lay followers. A lay follower with five qualities is a gem, a pink lotus, and a white lotus among lay followers. What five? They’re faithful. They’re ethical. They don’t practice boisterous, superstitious rites, and believe in deeds rather than omens. They don’t seek outside of the Buddhist community for those worthy of religious donations. And they don’t make offerings there first. A lay follower with these five qualities is a gem, a pink lotus, and a white lotus among lay followers.”

၆-ပီတိသုတ် ၁၇၆။ ထိုအခါ၌ ဥပါသကာ ငါးရာခြံရံလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေသော အနာထပိဏ်သူဌေးအား မြတ်စွာဘုရားသည်- ဒါယကာ သင်တို့သည် ရဟန်းသံဃာကို သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်းအိပ်ရာနေရာ သူနာ၏ အထောက်အပံ့ ဆေးအသုံးအဆောင်ဖြင့် လုပ်ကျွေးကြကုန်၏၊ ဒါယကာ “ငါတို့သည် ရဟန်းသံဃာကို သင်္ကန်းဆွမ်း ကျောင်းအိပ်ရာနေရာ သူနာ၏အထောက်အပံ့ ဆေးအသုံးအဆောင်ဖြင့် လုပ်ကျွေးကြကုန်၏”ဟုထိုမျှဖြင့်သာလျှင် နှစ်သိမ့်ရောင့်ရဲ မှုကို မပြုအပ်၊ ဒါယကာ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ဤသို့ ကျင့်ရမည်။ “ငါတို့သည် အဘယ်သို့လျှင် ရံဖန်ရံခါ (နီဝရဏတို့မှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း‘ပီတိ’သို့ ရောက်၍ နေရကုန်အံ့နည်း”ဟု (ကျင့်ရမည်)။ ဒါယကာ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ ဟောကြားတော်မူသည် ရှိသော် အသျှင်သာရိပုတြာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကိုလျှောက်၏- အသျှင်ဘုရား အံ့ဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရားမြတ်စွာဘုရားသည်- “ဒါယကာ သင်တို့သည် ရဟန်းသံဃာကို သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်းအိပ်ရာနေရာ သူနာ၏အထောက် အပံ့ဆေးအသုံးအဆောင်ဖြင့် လုပ်ကျွေးကြကုန်၏၊ ဒါယကာ ‘ငါတို့သည် ရဟန်းသံဃာကို သင်္ကန်း ဆွမ်းကျောင်းအိပ်ရာနေရာ သူနာ၏အထောက်အပံ့ ဆေးအသုံးအဆောင်ဖြင့် လုပ်ကျွေးကြကုန်၏’ဟု ထိုမျှဖြင့်သာလျှင် နှစ်သိမ့်ရောင့်ရဲမှုကို မပြုအပ်၊ ဒါယကာ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ဤသို့ ကျင့်ရမည်၊ ‘ငါတို့သည် အဘယ်သို့လျှင် ရံဖန်ရံခါ (နီဝရဏတို့မှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ သို့ ရောက်၍ နေရကုန်အံ့နည်း”ဟု (ကျင့်ရမည်)၊ ဒါယကာ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်”ဟူသောဤစကားတော်ကို အလွန်လျှင် ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူအပ်ပါပေ၏။ အသျှင်ဘုရား အရိယာတပည့်သည် (နီဝရဏမှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ သို့ရောက်၍ နေသောအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကြောင်းငါးမျိုးတို့သည် မဖြစ်ပါကုန်။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်ပါ။ ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ချမ်းသာခြင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းလည်း မဖြစ်ပါ။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်ပါ။ အကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ချမ်းသာခြင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းလည်း မဖြစ်ပါ။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်ပါ။ အရိယာတပည့်သည် (နီဝရဏမှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ သို့ ရောက်၍နေသောအခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကြောင်းငါးမျိုးတို့သည် မဖြစ်ပါကုန်ဟု (လျှောက်၏)။ သာရိပုတြာ ကောင်းစွ ကောင်းစွ၊ သာရိပုတြာ အရိယာတပည့်သည် (နီဝရဏမှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ သို့ ရောက်၍ နေသောအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကြောင်းငါးမျိုးတို့သည်မဖြစ်ကုန်။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်။ ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ချမ်းသာခြင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းလည်း မဖြစ်။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်။ အကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ချမ်းသာခြင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းလည်း မဖြစ်။ ထိုအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကုသိုလ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းလည်း မဖြစ်။ သာရိပုတြာ အရိယာတပည့်သည် (နီဝရဏမှ) ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ သို့ရောက်၍ နေသောအခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အကြောင်းငါးမျိုးတို့သည် မဖြစ်ကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.176 18. A Lay Follower Rapture Then the householder Anāthapiṇḍika, escorted by around five hundred lay followers, went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him: “Householders, you have supplied the mendicant Saṅgha with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. But you should not be content with just this much. So you should train like this: ‘How can we, from time to time, enter and dwell in the rapture of seclusion?’ That’s how you should train.” When he said this, Venerable Sāriputta said to the Buddha, “It’s incredible, sir, it’s amazing! How well said this was by the Buddha: ‘Householders, you have supplied the mendicant Saṅgha with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. But you should not be content with just this much. So you should train like this: “How can we, from time to time, enter and dwell in the rapture of seclusion?” That’s how you should train.’ At a time when a noble disciple enters and dwells in the rapture of seclusion, five things aren’t present in him. The pain and sadness connected with sensual pleasures. The pleasure and happiness connected with sensual pleasures. The pain and sadness connected with the unskillful. The pleasure and happiness connected with the unskillful. The pain and sadness connected with the skillful. At a time when a noble disciple enters and dwells in the rapture of seclusion, these five things aren’t present in him.” “Good, good, Sāriputta! At a time when a noble disciple enters and dwells in the rapture of seclusion, five things aren’t present in him. The pain and sadness connected with sensual pleasures. The pleasure and happiness connected with sensual pleasures. The pain and sadness connected with the unskillful. The pleasure and happiness connected with the unskillful. The pain and sadness connected with the skillful. At a time when a noble disciple enters and dwells in the rapture of seclusion, these five things aren’t present in him.”

၇-ဝဏိဇ္ဇာသုတ် ၁၇၇။ ရဟန်းတို့ ဥပါသကာသည် ဤကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်မှုငါးမျိုးတို့ကို မပြုအပ်ကုန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- လက်နက်ကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်ခြင်း။ လူသတ္တဝါကိုကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်ခြင်း။ အသားကိုကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်ခြင်း။ သေအရက်ကိုကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်ခြင်း။ အဆိပ်ကိုကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်ခြင်း။ ရဟန်းတို့ ဥပါသကာသည် ဤကုန်သွယ် ရောင်းဝယ်မှုငါးမျိုးတို့ကို မပြုအပ်ကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.177 18. A Lay Follower Trades “Mendicants, a lay follower should not engage in these five trades. What five? Trade in weapons, living creatures, meat, intoxicants, and poisons. A lay follower should not engage in these five trades.”

၈-ရာဇာသုတ် ၁၇၈။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း- “ဤယောကျာ်းသည် သူ့အသက်သတ်ခြင်းကို ပယ်၍ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသောအကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်းပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း သင်တို့သည် မြင်ဖူး ကြားဖူးကြကုန်သလော”ဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးကြပါကုန်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ကောင်းပေစွ။ “ဤယောကျာ်းသည် သူ့အသက်သတ်ခြင်းကို ပယ်၍ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသောအကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤအကြောင်းကို ငါသည်လည်း မမြင်ဖူးမကြားဖူးပေ”၊ စင်စစ်သော်ကား “ဤယောကျာ်းသည် မိန်းမကိုလည်းကောင်း၊ ယောကျာ်းကိုလည့်းကောင်း သတ်၏”ဟု ထိုယောကျာ်း၏ ထိုမကောင်းမှုကံကိုသာလျှင် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုယောကျာ်းကိုမင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်းပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤသို့သောသဘောကို စင်စစ်အားဖြင့် သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်ဖူး ကြားဖူးကြပါကုန်၏၊ နောင်လည်း ကြားရပါလိမ့်မည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို သင်တို့ အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း။ “ဤယောကျာ်းသည် မပေးသည်ကို ယူခြင်းကို ပယ်၍ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်းပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း သင်တို့သည် မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလော”ဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးကြပါကုန်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ကောင်းပေစွ။ “ဤယောကျာ်းသည် မပေးသည်ကို ယူခြင်းကို ပယ်၍ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မပေးသည်ကို ယူခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှနှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိ တိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤအကြောင်းကို ငါသည်လည်း မမြင်ဖူး မကြားဖူးပေ”၊ စင်စစ်သော် ကား “ဤယောကျာ်းသည် ရွာမှဖြစ်စေ တောမှဖြစ်စေ မပေးသည်ကို ခိုးလိုသော စိတ်ဖြင့်ယူ၏”ဟု ထိုယောကျာ်း၏ ထိုမကောင်းမှုကံကိုသာလျှင် ပြောကြားကုန်၏။ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မပေးသည်ကို ယူခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤသို့သောသဘောကို စင်စစ်အားဖြင့် သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့ မြင်ဖူး ကြားဖူးကြပါကုန်၏၊ နောင်လည်း ကြားရပါလိမ့်မည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို သင်တို့ အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း။ “ဤယောကျာ်းသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ပယ်၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်းပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း သင်တို့သည် မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလော”ဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးကြပါကုန်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ကောင်းပေစွ။ “ဤယောကျာ်းသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ပယ်၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင့်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤအကြောင်းကို ငါသည်လည်း မမြင်ဖူး မကြားဖူးပေ”၊ စင်စစ်သော်ကား “ဤယောကျာ်းသည်သူတစ်ပါးတို့၏ မယား သူတစ်ပါးတို့၏ သမီးပျိုတို့၌ လွန်ကျူး၍ ကျင့်၏”ဟု ထိုယောကျာ်း၏မကောင်းမှုကံကိုသာလျှင် ပြောကြားကုန်၏။ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်းဤသို့သောသဘောကို စင်စစ်အားဖြင့် သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြပါကုန်၏၊ နောင်လည်း ကြားရပါလိမ့်မည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို သင်တို့ အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း။ “ဤယောကျာ်းသည် မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းကို ပယ်၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလော”ဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးကြပါကုန်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ကောင်းပေစွ။ “ဤယောကျာ်းသည် မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းကို ပယ်၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤအကြောင်းကို ငါသည်လည်း မမြင်ဖူး မကြားဖူးပေ”၊ စင်စစ်သော်ကား “ဤယောကျာ်းသည် မဟုတ်မမှန်ပြောဆိုခြင်းဖြင့် သူကြွယ်၏လည်းကောင်း၊ သူကြွယ်သား၏လည်းကောင်း အကျိုးစီးပွါးကို ဖျက်ဆီး၏”ဟု ထိုယောကျာ်း၏ ထိုမကောင်းမှုကံကိုသာလျှင် ပြောကြားကုန်၏။ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤသို့သော သဘောကို စင်စစ်အားဖြင့် သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့ မြင်ဖူး ကြားဖူးကြပါကုန်၏၊ နောင်လည်း ကြားရပါလိမ့်မည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို သင်တို့ အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း။ “ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေရည် သေရက်ကို သောက်ခြင်းကို ပယ်၍ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကိုရှောင်ကြဥ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း သင်တို့မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလော”ဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးကြပါကုန်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ရဟန်းတို့ ကောင်းပေစွ။ “ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို ပယ်၍ မူးယစ့်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းမှရှောင်ကြဥ်ခြင်း တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်းပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤအကြောင်းကို ငါသည်လည်း မမြင်ဖူး မကြားဖူးပေ”။ စင်စစ်သော်ကား “ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းကို အားထုတ်သည်ဖြစ်၍ မိန်းမကိုဖြစ်စေ ယောကျာ်းကိုဖြစ်စေ သတ်၏။ ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းကိုအားထုတ်သည်ဖြစ်၍ ရွာမှဖြစ်စေ တောမှဖြစ်စေ မပေးသည်ကို ခိုးလိုသော စိတ်ဖြင့် ယူ၏။ ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းကို အားထုတ်သည်ဖြစ်၍ သူတစ်ပါး၏မယား သူတစ်ပါး၏သမီးပျိုတို့၌ လွန်ကျူး၍ ကျင့်၏။ ဤယောကျာ်းသည် မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းကိုအားထုတ်သည်ဖြစ်၍ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်းဖြင့် သူကြွယ်၏လည်းကောင်း၊ သူကြွယ်သား၏လည်းကောင်းအကျိုးစီးပွါးကို ဖျက်ဆီး၏”ဟု ထိုယောကျာ်း၏ ထိုမကောင်းမှုကံကိုသာလျှင် ပြောကြားကုန်၏။ ထိုယောကျာ်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းဆီး၍ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်နှောင်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကုန်၏ဟုလည်းကောင်း၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုကုန်၏ဟုလည်းကောင်း ဤသို့သော သဘောကို စင်စစ်အားဖြင့် သင်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြကုန်သလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့ မြင်ဖူးကြားဖူးကြပါကုန်၏၊ နောင်လည်း ကြားရပါလိမ့်မည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.178 18. A Lay Follower Kings “What do you think, mendicants? Have you ever seen or heard of a person who has given up killing living creatures, and the kings have them arrested for that, and execute, imprison, or banish them, or do what the case requires?” “No, sir.” “Good, mendicants! I too have never seen or heard of such a thing. Rather, the kings are informed of someone’s bad deed: ‘This person has murdered a man or a woman.’ The kings have them arrested for killing, and execute, imprison, or banish them, or do what the case requires. Have you ever seen or heard of such a case?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “What do you think, mendicants? Have you ever seen or heard of a person who has given up stealing, and the kings have them arrested for that …?” “No, sir.” “Good, mendicants! I too have never seen or heard of such a thing. Rather, the kings are informed of someone’s bad deed: ‘This person took something from a village or wilderness, with the intention to commit theft.’ The kings have them arrested for stealing … Have you ever seen or heard of such a case?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “What do you think, mendicants? Have you ever seen or heard of a person who has given up sexual misconduct, and the kings have them arrested for that …?” “No, sir.” “Good, mendicants! I too have never seen or heard of such a thing. Rather, the kings are informed of someone’s bad deed: ‘This person had relations with women or maidens under someone else’s protection.’ The kings have them arrested for that … Have you ever seen or heard of such a case?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “What do you think, mendicants? Have you ever seen or heard of a person who has given up lying, and the kings have them arrested for that …?” “No, sir.” “Good, mendicants! I too have never seen or heard of such a thing. Rather, the kings are informed of someone’s bad deed: ‘This person has ruined a householder or householder’s child by lying.’ The kings have them arrested for that … Have you ever seen or heard of such a case?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “What do you think, mendicants? Have you ever seen or heard of a person who has given up intoxicants of beer, wine, and liquor, and the kings have them arrested for that, and execute, imprison, or banish them, or do what the case requires?” “No, sir.” “Good, mendicants! I too have never seen or heard of such a thing. Rather, the kings are informed of someone’s bad deed: ‘While under the influence of intoxicants of beer, wine, and liquor, this person murdered a woman or a man. Or they stole something from a village or wilderness. Or they had relations with women or maidens under someone else’s protection. Or they ruined a householder or householder’s child by lying.’ The kings have them arrested for being under the influence of intoxicants of beer, wine, and liquor, and execute, imprison, or banish them, or do what the case requires. Have you ever seen or heard of such a case?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.”

၉-ဂိဟိသုတ် ၁၇၉။ ထိုအခါ အနာထပိဏ်သူဌေးသည် ငါးရာမျှလောက်သော ဥပါသကာတို့ဖြင့် ခြံရံလျက်မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို မိန့်တော်မူ၏။ သာရိပုတြာ သိက္ခာပုဒ်ငါးမျိုးတို့၌စောင့်ရှောက်မှုရှိ၍ လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီကုန်သော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းလေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မငြိုငြင် မပင်ပန်းဘဲ ရသည့် အဝတ်ဖြူဝတ်သူလူတစ်စုံ တစ်ယောက်ကို သိကုန်ရာ၏၊ ထိုသူသည် ပြောကြားလိုခဲ့သော် “ငါသည် ငရဲ၌ ဖြစ်မှုတိရ စ္ဆာန်မျိုး၌ ဖြစ်မှု ပြိတ္တာဘုံ၌ ဖြစ်မှု အပါယ်ဒုဂ္ဂတိသို့ ပျက်စီး၍ ကျရောက်မှုကုန်ဆုံးပြီ၊ ငါသည်သောတာပန်ဖြစ်၏၊ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ခြင်းသဘောမရှိ၊ ဂတိမြဲ၏၊ အထက်မဂ်ဖိုလ်သာလျှင်လဲလျောင်းရာရှိ၏”ဟု မိမိသည် ပင်လျှင် မိမိကိုယ်ကို ပြောကြားရာ၏။ အဘယ်သိက္ခာပုဒ် ငါးမျိုးတို့၌စောင့်ရှောက်မှု ရှိသနည်း။ သာရိပုတြာ ဤသာသနာတော်၌ အရိယာတပည့်သည်- သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ဤသိက္ခာပုဒ် ငါးမျိုးတို့၌စောင့်ရှောက်မှု ရှိ၏။ အဘယ်လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီကုန်သော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းလေးမျိုးတို့ကို အလိုရှိတိုင်းမငြိုငြင် မပင်ပန်းဘဲ ရသနည်း။ သာရိပုတြာ ဤသာသနာတော်၌ အရိယာတပည့်သည် မြတ်စွာဘုရား၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံ၏။ “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း အရဟံ မည်တော်မူ၏၊ (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ အကျင့် ‘စရဏ’ နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န မည်တော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော အကြောင်းကြောင့်လည်းသုဂတ မည်တော်မူ၏၊ လောကကို သိတော်မူတတ်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း လောကဝိဒူ မည်တော်မူ၏၊ ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့် အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းအနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ မည်တော်မူ၏၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းသတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဘဂဝါ မည်တော်မူ၏”ဟု (ယုံကြည်၏)။ ဤသည်ကား ထိုအရိယာတပည့်အား မစင်ကြယ်သေးသော စိတ်ကို စင်ကြယ်စေရန်, မဖြူစင်သေးသော စိတ်ကို ဖြူစင်စေရန် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီသော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းကိုပဌမရခြင်းပေတည်း။ သာရိပုတြာ နောက်တစ်မျိုးကား အရိယာတပည့်သည် တရား၌ သက်ဝင် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏။ “မြတ်စွာဘုရား ဟောသောတရားတော်သည် ကောင်းစွာ ဟောအပ်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ ကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ အခါမလင့် အကျိုးပေးတတ်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ဖိတ်ခေါ်ပြထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ မိမိ၏ ကိုယ်ထဲ စိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟု (ယုံကြည်၏)။ ဤသည်ကား ထိုအရိယာတပည့်အား မစင်ကြယ်သေးသော စိတ်ကို စင်ကြယ်စေရန်, မဖြူစင်သေးသော စိတ်ကို ဖြူစင်စေရန် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီသော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းကိုဒုတိယရခြင်းပေတည်း။ သာရိပုတြာ နောက်တစ်မျိုးကား အရိယာတပည့်သည် သံဃာ၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏။ “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ‘သာဝက’ သံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ‘သာဝက’ သံဃာတော်သည် ဖြောင့်မတ်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ‘သာဝက’ သံဃာတော်သည် မှန်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏တပည့်သား ‘သာဝက’ သံဃာတော်သည် လျော်ကန်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ အစုံအားဖြင့်လေးစုံ, ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ရှစ်ပါးအရေအတွက်ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ‘သာဝက’ သံဃာတော်သည် (အရပ်ဝေးမှ) ဆောင်လာ၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်တော်မူပါပေ၏၊ ဧည့်သည်အလိုငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကိုသော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်တော်မူပါပေ၏၊ တမလွန်အတွက်ရည်မျှော်သော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းကို ခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏”ဟု (ယုံကြည်၏)။ ဤသည်ကား ထိုအရိယာတပည့်အား မစင်ကြယ်သေးသော စိတ်ကို စင်ကြယ်စေရန် မဖြူစင်သေး သောစိတ်ကို ဖြူစင်စေရန် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီသော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းကို တတိယရခြင်းပေတည်း။ သာရိပုတြာ နောက်တစ်မျိုးကား မကျိုး မပေါက် မပြောက် မကျားကုန်သော၊ တဏှာကျွန်အဖြစ်မှလွတ်ကုန်သော၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းအပ်ကုန်သော၊ မှားသောအားဖြင့် မသုံးသပ်အပ်ကုန်သော၊ သမာဓိကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော၊ အရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏။ ဤသည်ကား ထိုအရိယာတပည့်အား မစင်ကြယ်သေးသော စိတ်ကို စင်ကြယ်စေရန်, မဖြူစင်သေးသော စိတ်ကို ဖြူစင်စေရန် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီသော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းကို စတုတ္ထရခြင်းပေတည်း။ ဤလွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီကုန်သော ယခုဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းလေးမျိုးတို့ကို အလိုရှိတိုင်းမငြိုငြင် မပင်ပန်းဘဲ ရ၏။ သာရိပုတြာ ဤသိက္ခာပုဒ်ငါးမျိုးတို့၌စောင့်ရှောက်မှုရှိ၍ လွန်မြတ်သော စိတ်၌ မှီကုန်သော ယခု ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းလေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မငြိုငြင် မပင်ပန်းဘဲ ရသော အဝတ်ဖြူဝတ်သူလူတစ်စုံတစ်ယောက်ကို သိကုန်ရာ၏၊ ထိုသူသည် ပြောကြားလိုခဲ့သော် “ငါသည် ငရဲ၌ ဖြစ်မှုတိရ စ္ဆာန်မျိုး၌ ဖြစ်မှု ပြိတ္တာဘုံ၌ ဖြစ်မှု အပါယ်ဒုဂ္ဂတိသို့ ပျက်စီး၍ ကျရောက်မှုကုန်ဆုံးပြီ၊ ငါသည်သောတာပန်ဖြစ်၏၊ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ခြင်းသဘောမရှိ၊ ဂတိမြဲ၏၊ အထက်မဂ်ဖိုလ်သာလျှင် လဲလျောင်းရာရှိ၏”ဟု မိမိသည်ပင်လျှင် မိမိကိုယ်ကို ပြောကြားရာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပညာရှိသည် ငရဲတို့၌ ဘေးကို မြင်၍ မကောင်းမှုတို့ကို ရှောင်ကြဥ်ရာ၏၊ အရိယာတို့၏တရား (ငါးပါးသီလ) ကို ဆောက်တည်၍ (မကောင်းမှုတို့ကို) ရှောင်ကြဥ်ရာ၏။ (သီလဆောက်တည်မည်ဟူသော) လုံ့လ ထင်ရှားရှိခဲ့သော် သက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို မညှဥ်းဆဲရာ၊ သိလျက်မဟုတ်မမှန်သော စကားကိုလည်း မပြောရာ၊ မပေး သည်ကိုလည်း မသုံးသပ်ရာ၊ အရိယာတပည့်သည်မိမိမယားတို့ဖြင့်သာ ရောင့်ရဲဲ၍ သူတစ်ပါးမယားကို ဝေးစွာ ရှောင်ကြဥ်ရာ၏၊ စိတ်ကိုတွေဝေစေတတ်သော မေရယငါးပါး သုရာငါးပါးကို မသောက်ရာ။ မြတ်စွာဘုရားကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ရာ၏၊ တရားတော်ကိုလည်း အဖန်တလဲလဲ ကြံစည်ရာ၏၊ ဆင်းရဲမှုမရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော ထို (ဗြဟ္မစိုရ် တရား လေးပါးနှင့်ယှဥ်သော) စိတ်ကို ဗြဟ္မာ့ဘုံအကျိုးငှါပွါးများရာ၏။ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ထင်ရှားရှိလတ်သော် ကောင်းမှုကို အလိုရှိ၍ ရှာမှီးသူသည် သူတော်ကောင်းတို့၌ ရှေးဦးပေးလှူအပ်သော အလှူသည် ပြန့်ပြော၏။ သာရိပုတြာ သူတော်ကောင်းတို့ကို စင်စစ် ငါဟောကြားပေးအံ့၊ ငါ၏ စကားကို ကောင်းစွာနာယူလော့၊ အဆင်းတူဖြစ်သည့် နွားနက် နွားဖြူ နွားနီ နွားပြာ နွားစိမ်း နွားကျားခိုပြာရောင်နွားတို့တွင် ရှေ့ဆောင် နွားလားသည် ယဥ်ကျေး၏၊ ဝန်ကို ဆောင်နိုင်၏၊ ခွန်အားနှင့်ပြည့်စုံ၏၊ ဖြောင့်မတ်လျင်မြန်စွာ သွား၏၊ ထိုနွားလားကိုသာလျှင် ဝန်ဆောင် ခိုင်းကုန်၏၊ ထိုနွားလား၏အဆင်းကိုမူကား မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ကုန်။ ဤအတူသာလျှင် မင်းမျိုး ပုဏ္ဏားမျိုးကုန်သည်မျိုး ဆင်းရဲမျိုး ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုး ပန်းမှိုက်သွန်မျိုးဟူသောမည်သည့် အမျိုးအနွယ်၌ မဆိုဖြစ်သည့် လူတို့တွင် အကြင်သူသည် ယဥ်ကျေး၏၊ ကောင်းသောအကျင့်ရှိ၏၊ တရား၌ တည်၏၊ သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ မှန်သောစကားကို ဆိုလေ့ရှိ၏၊ (မကောင်းမှုမှ) ရှက်စိတ်ရှိ၏၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း သေခြင်းသဘောကို ပယ်ပြီးဖြစ်၏၊ မြတ်သောအကျင့် အလုံးစုံနှင့်ပြည့်စုံပြီးဖြစ်၏၊ (ခန္ဓာ) ဝန်ကို ချထားပြီးဖြစ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ မယှဥ်၊ ပြုဖွယ်ကိုလည်း ပြုပြီးဖြစ်၏၊ အာသဝေါကင်း၏၊ အလုံးစုံသော တရားတို့၏ တစ်ဖက်ကမ်း သို့ ရောက်ပြီးဖြစ်၏၊ (တဏှာဒိဋ္ဌိအားဖြင့်) တစ်စုံတစ်ရာအာရုံကို မစွဲယူမူ၍ ငြိမ်းအေး၏၊ ကိလေသာမြူကင်းသောလယ်ယာမြေကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၌ ပေးလှူအပ်သော အလှူသည် ပြန့်ပြော၏။ မသိ မလိမ္မာ ပညာမရှိ အကြားအမြင် နည်းပါးကုန်သော လူမိုက်တို့သည်ကား (ဤသာသနာတော်မှ) အပ၌ အလှူတို့ကို ပေးလှူကုန်၏၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို မဆည်းကပ်ကုန်။ အကြင်သူတို့သည်လည်း ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းအပ်ကုန်သော ပညာရှိသူတော် ကောင်းတို့ကိုမှီဝဲဆည်းကပ်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့၏ သဒ္ဓါတရားသည်ကား မြတ်စွာဘုရား၌ အမြစ်သဖွယ်ဖြစ်၍ တည်၏။ ထိုပညာရှိတို့သည် နတ်ပြည်သို့လည်း လားကုန်၏၊ ဤလူ့ပြည်၌ မူလည်း အမျိုးမြတ်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ အစဥ်သဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.179 18. A Lay Follower A Layperson Then the householder Anāthapiṇḍika, escorted by around five hundred lay followers, went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. Then the Buddha said to Venerable Sāriputta: “You should know this, Sāriputta, about those white-clothed laypeople whose actions are restrained in the five precepts, and who get four blissful meditations in this life belonging to the higher mind when they want, without trouble or difficulty. They may, if they wish, declare of themselves: ‘I’ve finished with rebirth in hell, the animal realm, and the ghost realm. I’ve finished with all places of loss, bad places, the underworld. I am a stream-enterer! I’m not liable to be reborn in the underworld, and am assured, destined for awakening.’ And what are the five precepts in which their actions are restrained? It’s when a noble disciple doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. These are the five precepts in which their actions are restrained. And what are the four blissful meditations in this life belonging to the higher mind that they get when they want, without trouble or difficulty? It’s when a noble disciple has experiential confidence in the Buddha: ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ This is the first blissful meditation in this life belonging to the higher mind, which they achieve in order to purify the unpurified mind and cleanse the unclean mind. Furthermore, a noble disciple has experiential confidence in the teaching: ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’ This is the second blissful meditation … Furthermore, a noble disciple has experiential confidence in the Saṅgha: ‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’ This is the third blissful meditation … Furthermore, a noble disciple’s ethical conduct is loved by the noble ones, unbroken, impeccable, spotless, and unmarred, liberating, praised by sensible people, not mistaken, and leading to immersion. This is the fourth blissful meditation in this life belonging to the higher mind, which they achieve in order to purify the unpurified mind and cleanse the unclean mind. These are the four blissful meditations in this life belonging to the higher mind that they get when they want, without trouble or difficulty. You should know this, Sāriputta, about those white-clothed laypeople whose actions are restrained in the five precepts, and who get four blissful meditations in this life belonging to the higher mind when they want, without trouble or difficulty. They may, if they wish, declare of themselves: ‘I’ve finished with rebirth in hell, the animal realm, and the ghost realm. I’ve finished with all places of loss, bad places, the underworld. I am a stream-enterer! I’m not liable to be reborn in the underworld, and am assured, destined for awakening.’ Seeing the peril in the hells, you should shun bad deeds. Taking up the teaching of the noble ones, an astute person should shun them. You shouldn’t harm living beings, so long as strength is found. Nor should you knowingly speak falsehood, or take what is not given. Content with your own partners, you should stay away from the partners of others. A personage shouldn’t drink wine or toddy, as they confuse the mind. You should recollect the Buddha, and reflect on the teaching. You should develop a harmless mind of welfare, which leads to the realms of gods. When suitable gifts to give are available to someone who seeks and needs merit, a religious donation is abundant if given first to the peaceful ones. I will tell of the peaceful ones, Sāriputta, listen to me. Cows may be black or white, red or tawny, mottled or uniform, or pigeon-colored. But when one is born among them, the bull that’s tamed— a behemoth, powerful, well-paced in pulling forward— they yoke the load just to him, regardless of his color. So it is for humans, wherever they may be born— among aristocrats, brahmins, peasants, menials, or corpse-workers and scavengers— but when one is born among them, tamed, true to their vows. Firm in principle, accomplished in ethical conduct, truthful, conscientious, they’ve given up birth and death, and have completed the spiritual journey. With burden put down, detached, they’ve completed the task <j>and are free of defilements. Gone beyond all things, they’re quenched by not grasping. In that flawless field, a religious donation is abundant. Fools who don’t understand— unlearned simpletons— give their gifts to those outside, and don’t attend the peaceful ones. But those who do attend the peaceful ones— wise, esteemed as attentive— and whose faith in the Holy One has roots planted deep, they go to the realm of the gods, or are born here in a good family. Gradually those astute ones reach extinguishment.”

၁၀-ဂဝေသီသုတ် ၁၈၀။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ ကောသလတိုင်းတို့၌ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ခရီးရှည် ကြွသွားတော်မူသည်ရှိသော်အရပ်မျက်နှာတစ်ခု၌ အင်ကြင်းတောကြီးကို မြင်တော်မူ၍ ခရီးလမ်းမှ ဖဲခွါခဲ့ပြီးလျှင် ထိုအင်ကြင်းတောသို့ချဥ်းကပ် ဝင်ရောက် လျက် တစ်ခုသော အရပ်၌ ပြုံးတော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာအား - “မြတ်စွာဘုရား ပြုံးတော်မူခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ် နည်း၊ မြတ်စွာဘုရားတို့သည် အကြောင်းမဲ့ ပြုံးတော်မမူကြကုန်”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏။ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရား ပြုံးတော်မူခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း၊ မြတ်စွာဘုရားတို့သည် အကြောင်းမဲ့ ပြုံးတော်မမူကြပါကုန်”ဟု (လျှောက်၏)။ အာနန္ဒာ ဤအရပ်၌ ရှေးအခါက မြို့ဖြစ်ဖူး၏၊ ပြည့်စုံလည်း ပြည့်စုံ၏၊ ကြွယ်ဝလည်း ကြွယ်ဝ၏၊ လူမျိုးစုံ ရောပြွမ်းသည်ဖြစ်၍ များစွာသော လူရှိ၏။ အာနန္ဒာ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမြို့ကို အမှီပြု၍ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ အာနန္ဒာ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရားအားစောင့်ထိန်းမှု ‘သီလ’ တို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့မရှိသောဂဝေသီမည်သော ဥပါသကာသည် ရှိ၏၊ အာနန္ဒာ ဂဝေသီမည်သော ဥပါသကာသည် သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာဖြည့်ကျင့်လေ့မရှိသော ဥပါသကာ ငါးရာတို့အား (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ပြောကြားစေ၏၊ ဆောက်တည်စေ၏။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ဂဝေသီမည်သော ဥပါသကာအား ဤအကြံသည် ဖြစ်၏ - “ငါသည် ဤဥပါသကာ ငါးရာတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ ငါသည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ မရှိ၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ မရှိကုန်၊ ဤသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် တူညီနေ၏၊ တစ်စုံတစ်ရာ လွန်ကဲမှု မရှိ၊ ယခုအခါ ငါသည် လွန်ကဲရန် ကျင့်မည်”ဟု (အကြံဖြစ်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ဂဝေသီမည်သော ဥပါသကာသည် ဥပါသကာငါးရာတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ထိုဥပါသကာငါးရာတို့အား - “အသျှင်တို့ ယနေ့မှစ၍ အကျွန်ုပ်ကို သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်သော သူဟု မှတ်ကြပါကုန်”ဟူ၍ဤစကားကို ပြောဆို၏။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့အား ဤအကြံသည် ဖြစ်၏ - “အသျှင်ဂဝေသီသည် ငါတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာ အဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ အသျှင်ဂဝေသီပင် သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်တုံဘိသေး၏၊ ငါတို့ သည်ကားအဘယ်ကြောင့် မဖြည့်ကျင့်ဘဲ ရှိရာအံ့နည်း”ဟု (အကြံဖြစ်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာငါးရာတို့သည် ဂဝေသီ ဥပါသကာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ဂဝေသီဥပါသကာအား ဤစကားကို ဆိုကုန်၏ - “အသျှင်ဂဝေသီ ယနေ့မှစ၍ ဤဥပါသကာ ငါးရာတို့ကိုလည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်သူတို့ဟူ၍ သိမှတ်ပါလော့”ဟု (ဆိုကုန်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ဂဝေသီမည်သော ဥပါသကာအား ဤအကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏ - “ငါသည် ဤဥပါသကာငါးရာတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ ငါသည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ ဤ ဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ဤသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် တူညီနေ၏၊ တစ်စုံတစ်ရာ လွန်ကဲမှု မရှိ၊ ယခုအခါ ငါသည် လွန်ကဲရန် ကျင့်မည်”ဟု (အကြံဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ဂဝေသီဥပါသကာသည် ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ထိုဥပါသကာငါးရာတို့အား ဤစကားကို ဆို၏ - “အသျှင်တို့ ယနေ့မှစ၍ အကျွန်ုပ်ကို မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာ ကျင့်သူရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သည့် မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်သူဟူ၍ မှတ်ကြပါကုန်”ဟု (ပြောဆို၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာငါးရာတို့အား ဤသို့ အကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏။ “အသျှင်ဂဝေသီသည် ငါတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာ အဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ အသျှင်ဂဝေသီပင် မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာကြဥ်ရှောင်သူ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သည့် မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်သူ ဖြစ်တုံဘိသေး၏၊ ငါတို့သည်ကား အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ဘဲ ရှိရာအံ့နည်း”ဟု (အကြံဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့သည် ဂဝေသီ ဥပါသကာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ဂဝေသီဥပါသကာအား ဤစကားကို ဆိုကုန်၏ - “အသျှင်ဂဝေသီ ယနေ့မှစ၍ ဤဥပါသကာ ငါးရာတို့ကိုလည်း မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာ ကြဥ်ရှောင်သူ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်သူတို့ဟူ၍ သိမှတ်ပါလော့”ဟု (ပြောဆိုကြကုန်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ဂဝေသီဥပါသကာအား - “ငါသည် ဤဥပါသကာ ငါးရာတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ ငါသည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ငါသည်လည်း မြတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်၏ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာ ကြဥ်ရှောင်၏၊ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်၏၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏၊ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းသည် တူညီနေ၏၊ တစ်စုံတစ်ရာ လွန်ကဲမှု မရှိ၊ ယခုအခါ ငါသည် လွန်ကဲရန် ကျင့်မည်”ဟု (အကြံဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ဂဝေသီဥပါသကာသည် ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ထိုဥပါသကာငါးရာတို့အား ဤစကားကို ဆို၏ - အသျှင်တို့ “ယနေ့မှစ၍ အကျွန်ုပ်ကို တစ်ထပ်တည်းသာ စားသူ ညစာစားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သူနေလွဲသောအခါ စားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သူဟူ၍ မှတ်ကြပါကုန်”ဟု (ဆိုပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့အား ဤအကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏။ “အသျှင်ဂဝေသီသည် ငါတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာ အဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ အသျှင်ဂဝေသီပင် တစ်ထပ်တည်းသာ စားသူ ညစာစားခြင်းမှ ကြဥ် ရှောင်သူနေလွဲသောအခါ စားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သူ ဖြစ်တုံဘိသေး၏၊ ငါတို့သည်ကား အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ဘဲရှိရာအံ့နည်း”ဟု (အကြံဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထို့နောက် ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့သည် ဂဝေသီ ဥပါသကာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ဂဝေသီဥပါသကာအား ဤစကားကို ဆိုကုန်၏ - “အသျှင်ဂဝေသီ ယနေ့မှစ၍ ဤဥပါသကာငါးရာတို့ကိုလည်း တစ်ထပ်တည်းသာ စားသူ ညစာစားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သူ နေလွဲသောအခါ စားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်သူတို့ဟူ၍ မှတ်ပါလော့”ဟု (ပြောဆိုကြကုန်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ဂဝေသီဥပါသကာအား ဤအကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏ - “ငါသည် ဤဥပါသကာငါးရာတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွားခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ ငါသည်လည်း သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း သီလတို့၌ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ငါသည်လည်း မြတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်၏၊ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာ ကြဥ်ရှောင်၏၊ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်ကြ၏၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏၊ (အကျင့်ယုတ်မှ) ဝေးစွာ ကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော မေထုန်မှ ကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ ငါသည်လည်း တစ်ထပ်တည်းသာ စား၏၊ ညစာစားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်၏၊ နေလွဲသောအခါ စားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်၏၊ ဤဥပါသကာငါးရာတို့သည်လည်း တစ်ထပ်တည်းသာ စားကုန်၏၊ ညစာစားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ နေလွဲသောအခါ စားခြင်းမှ ကြဥ်ရှောင်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် တူညီနေ၏၊ တစ်စုံတစ်ရာလွန်ကဲမှု မရှိ၊ ယခုအခါ ငါသည် လွန်ကဲရန် ကျင့်မည်”ဟု (အကြံ ဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ဂဝေသီဥပါသကာသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ဤစကားကိုလျှောက်၏ - “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကိုရလိုပါ၏”ဟု (လျှောက်၏)။ အာနန္ဒာ ဂဝေသီဥပါသကာသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ အထံတော်၌ ရှင်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကိုရလေ၏။ အာနန္ဒာ ရဟန်းဖြစ်၍ မကြာသေးသော အသျှင်ဂဝေသီသည် တစ်ယောက်တည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ကပ်ပြီးလျှင် မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် (နိဗ္ဗာန်)သို့စေလွှတ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသည်ရှိသော် ကောင်းစွာသာလျှင် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ကြသော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သည့် အတုမရှိသော မြတ်သော အကျင့်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင်ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍နေရ၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှုကုန်ပြီ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို့ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်) ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ်မရှိတော့”ဟု သိ၏၊ အသျှင်ဂဝေသီသည် ရဟန္တာတို့တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်၏။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာငါးရာတို့အား ဤ အကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏။ “အသျှင်ဂဝေသီသည် ငါတို့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ရှေ့သွား ခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏၊ (ဥပါသကာအဖြစ်ကို) ဆောက်တည်စေ၏၊ အသျှင်ဂဝေသီပင် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ရိတ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးသောအဝတ်ကို ဝတ်၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်တုံဘိသေး၏၊ ငါတို့သည်ကားအဘယ့်ကြောင့် မဝင်ရောက်ဘဲ ရှိရာအံ့နည်း”ဟု (အကြံဖြစ်ပြန်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့သည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ဤစကားကိုလျှောက်၏ - “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရား အထံတော်၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု (လျှောက်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုဥပါသကာ ငါးရာတို့သည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ အထံတော်၌ ရှင်အဖြစ်ရဟန်းအဖြစ်ကို ရကုန်၏။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ၌ ဂဝေသီရဟန်းအား ဤ အကြံသည် ဖြစ်ပြန်၏ - “ငါသည်ကား အတုမရှိသော ဤ လွတ်မြောက်မှု ချမ်းသာ ‘ဝိမုတ္တိသုခ’ ကို အလိုရှိတိုင်း မငြိုငြင်မပင်ပန်းဘဲ ရ၏၊ ဤရဟန်းငါးရာတို့သည်လည်း အတုမရှိသော ဤလွတ်မြောက်မှု ချမ်းသာ ‘ဝိမုတ္တိသုခ’ကို အလိုရှိတိုင်း မငြိုငြင် မပင်ပန်းဘဲ ရကုန်သည် ဖြစ်ပါကုန်မူကား ကောင်းလေစွ”ဟု (အကြံဖြစ်၏)။ အာနန္ဒာ ထိုအခါ ရဟန်းငါးရာတို့သည် ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်ပြီးလျှင် မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် (နိဗ္ဗာန်သို့)စေလွှတ်အပ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသည်ရှိသော် ကောင်းစွာသာလျှင်လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ကြသော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားအပ်သည့် အတုမရှိသော မြတ်သော အကျင့်၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင်ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့်မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရကုန်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှုကုန်ပြီ၊ မြတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်) ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့”ဟုသိကုန်၏။ အာနန္ဒာ ဤသို့လျှင် ဂဝေသီ အမှူးရှိသော ထိုငါးရာသော ရဟန်းတို့သည် လွန်ကဲသည်ထက်လွန်ကဲသော မြတ်သည်ထက် မြတ်သော လုံ့လကို အားထုတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အတုမရှိသော လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ကို မျက်မှောက်ပြုကြကုန်၏။ အာနန္ဒာ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ဤသာသနာတော်၌ “လွန်ကဲသည်ထက် လွန်ကဲသော မြတ်သည်ထက်မြတ်သော လုံ့လကို အားထုတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အတုမရှိသော လွတ်မြောက်မှု ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ကိုမျက်မှောက်ပြုကုန်အံ့”ဟု ကျင့်ရမည်၊ အာနန္ဒာ ဤအတိုင်းပင် သင်သည် ကျင့်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ သုံးခုမြောက် ဥပါသကဝဂ် ပြီး၏။ (၁၉) ၄-အရညဝဂ် ၁-အာရညိကသုတ်

Numbered Discourses 5.180 18. A Lay Follower About Gavesī At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants. While traveling along a road the Buddha saw a large sal grove in a certain spot. He left the road, went to the sal grove, and plunged deep into it. And at a certain spot he smiled. Then Venerable Ānanda thought, “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled? Realized Ones do not smile for no reason.” So Venerable Ānanda said to the Buddha, “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled? Realized Ones do not smile for no reason.” “Once upon a time, Ānanda, there was a city in this spot that was successful and prosperous, populous and full of people. And Kassapa, a blessed one, a perfected one, a fully awakened Buddha, lived supported by that city. He had a lay follower named Gavesī who had not fulfilled all the precepts. And the five hundred lay followers who were taught and advised by Gavesī also had not fulfilled all the precepts. Then Gavesī thought: ‘I’m the helper, leader, and adviser of these five hundred lay followers, yet neither I nor they have fulfilled the precepts. We’re the same, I’m in no way better. So let me do better.’ Then Gavesī went to those five hundred lay followers and said to them: ‘From this day forth may the venerables remember me as one who has fulfilled the precepts.’ Then those five hundred lay followers thought: ‘Master Gavesī is our helper, leader, and adviser, and now he will fulfill the precepts. Why don’t we do the same?’ Then those five hundred lay followers went to Gavesī and said to him: ‘From this day forth may Master Gavesī remember these five hundred lay followers as having fulfilled the precepts.’ Then Gavesī thought: ‘I’m the helper, leader, and adviser of these five hundred lay followers, and both I and they have fulfilled the precepts. We’re the same, I’m in no way better. So let me do better.’ Then Gavesī went to those five hundred lay followers and said to them: ‘From this day forth may the venerables remember me as one who is chaste, set apart, refraining from the vulgar act of sex.’ Then those five hundred lay followers did the same. … Then Gavesī thought: ‘These five hundred lay followers … are chaste, set apart, refraining from the vulgar act of sex. We’re the same, I’m in no way better. So let me do better.’ Then Gavesī went to those five hundred lay followers and said to them: ‘From this day forth may the venerables remember me as one who eats in one part of the day, abstaining from eating at night, and from food at the wrong time.’ Then those five hundred lay followers did the same. … Then Gavesī thought: ‘These five hundred lay followers … eat in one part of the day, abstaining from eating at night, and food at the wrong time. We’re the same, I’m in no way better. So let me do better.’ Then the lay follower Gavesī went up to the blessed one Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha and said to him: ‘Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?’ And he received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence. Not long after his ordination, the mendicant Gavesī, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness. He understood: ‘Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.’ And the mendicant Gavesī became one of the perfected. Then those five hundred lay followers thought: ‘Master Gavesī is our helper, leader, and adviser, He has shaved off his hair and beard, dressed in ocher robes, and gone forth from the lay life to homelessness. Why don’t we do the same?’ Then those five hundred lay followers went up to the blessed one Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha and said to him: ‘Sir, may we receive the going forth and ordination in the Buddha’s presence?’ And they did receive the going forth and ordination in the Buddha’s presence. Then the mendicant Gavesī thought: ‘I get the supreme bliss of freedom whenever I want, without trouble or difficulty. Oh, may these five hundred mendicants do the same!’ Then those five hundred mendicants, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. They lived having achieved with their own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness. They understood: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’ And so, Ānanda, those five hundred mendicants headed by Gavesī, trying to go higher and higher, better and better, realized the supreme bliss of freedom. So you should train like this: ‘Trying to go higher and higher, better and better, we will realize the supreme bliss of freedom.’ That’s how you should train.”

၁၈၁။ ရဟန်းတို့ တောနေရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် တော၌ နေ၏။ ယုတ်ညံ့သော အလိုရှိ၍ အလိုဆိုး နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ တော၌ နေ၏။ ရူးသွပ်ခြင်း စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းကြောင့် တော၌ နေ၏။ မြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝကတို့သည်လည်းကောင်းချီးမွမ်းအပ်၏ဟု (နှလုံးသွင်း၍) တော၌ နေ၏။ အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှု ဆိတ်ငြိမ်မှု ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ တော၌ နေ၏။ ရဟန်းတို့ တောနေရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤတောနေ ရဟန်းငါးမျိုးတို့တွင် အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှု ဆိတ်ငြိမ်မှု ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ တော၌ နေသော ရဟန်းသည် လွန်ကဲ၏၊ မြတ်၏၊ အကြီးအမှူးလည်း ဖြစ်၏၊ မြင့်မြတ်၏၊ လွန်မြတ်၏။ ရဟန်းတို့ နွားမမှ နို့ရည်၊ နို့ရည်မှ နို့ဓမ်း၊ နို့ဓမ်းမှ ဆီဦး၊ ဆီဦးမှ ထောပတ်၊ ထောပတ်မှထောပတ်ကြည် ဖြစ်၏။ ထိုသို့ဖြစ်ရာ၌ (ထောပတ်ကြည်ကို) မြတ်၏ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ထို့အတူ သာလျှင် ဤတောနေ ရဟန်းငါးမျိုးတို့တွင် အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှု ဆိတ်ငြိမ်မှု အကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ တော၌ နေသော ရဟန်းသည် လွန်ကဲ၏၊ မြတ်၏၊ အကြီးအမှူးလည်းဖြစ်၏၊ မြင့်မြတ်၏၊ လွန်မြတ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.181 19. Wilderness Dwellers Wilderness Dwellers “Mendicants, there are these five kinds of wilderness dwellers. What five? One may be a wilderness dweller because of stupidity and folly. Or because of corrupt wishes, being of wishful temperament. Or because of madness and mental disorder. Or because it is praised by the Buddhas and their disciples. Or for the sake of having few wishes, for the sake of contentment, self-effacement, seclusion, and simplicity. These are the five kinds of wilderness dwellers. But the one who dwells in the wilderness for the sake of having few wishes is the foremost, best, chief, highest, and finest of the five. From a cow comes milk, from milk comes curds, from curds come butter, from butter comes ghee, and from ghee comes cream of ghee. And the cream of ghee is said to be the best of these. In the same way, the one who dwells in the wilderness for the sake of having few wishes is the foremost, best, chief, highest, and finest of the five.”

၂-စီဝရသုတ် ၁၈၂။ ရဟန်းတို့ ပံ့သကူဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤရဟန်းငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပံ့သကူဓူတင်ကို ဆောင်၏။ပ။ ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ ပံ့သကူဓူတင်ကို ဆောင်၏။ ရဟန်းတို့ ပံ့သကူဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.182 19. Wilderness Dwellers Robes “Mendicants, these five wear rag robes. What five? One may wear rag robes because of stupidity … corrupt wishes … madness … because it is praised by the Buddhas … or for the sake of having few wishes … These are the five who wear rag robes.”

၃-ရုက္ခမူလိကသုတ် ၁၈၃။ ရဟန်းတို့ ရုက္ခမူဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤရဟန်းငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရုက္ခမူဓူတင်ကို ဆောင်၏။ပ။ ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ ရုက္ခမူဓူတင်ကို ဆောင်၏။ ရဟန်းတို့ ရုက္ခမူဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.183 19. Wilderness Dwellers Dwelling at the Root of a Tree “Mendicants, there are these five who dwell at the root of a tree. What five? One may dwell at the root of a tree because of stupidity … corrupt wishes … madness … because it is praised by the Buddhas … or for the sake of having few wishes … These are the five who dwell at the root of a tree.”

၄-သောသာနိကသုတ် ၁၈၄။ ရဟန်းတို့ သုသာန်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤရဟန်းငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သုသာန်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ပ။ ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ သုသာန်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ ရဟန်းတို့ သုသာန်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.184 19. Wilderness Dwellers Charnel Ground Dwellers “Mendicants, these five dwell in a charnel ground. What five? One may dwell in a charnel ground because of stupidity … corrupt wishes … madness … because it is praised by the Buddhas … or for the sake of having few wishes … These are the five who dwell in a charnel ground.”

၅-အဗ္ဘောကာသိကသုတ် ၁၈၅။ ရဟန်းတို့ အဗ္ဘောကာသိကဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.185 19. Wilderness Dwellers Open Air Dwellers “These five dwell in the open air. …”

၆-နေသဇ္ဇိကသုတ် ၁၈၆။ ရဟန်းတို့ နိသဇ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.186 19. Wilderness Dwellers Those Who Never Lie Down “These five never lie down. …”

၇-ယထာသန္ထတိကသုတ် ၁၈၇။ ရဟန်းတို့ ယထာသန္ထတိဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.187 19. Wilderness Dwellers Those Who Sleep Wherever a Mat is Laid “These five sleep wherever they lay their mat. …”

၈-ဧကာသနိကသုတ် ၁၈၈။ ရဟန်းတို့ ဧကာသနိကဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.188 19. Wilderness Dwellers Those Who Eat in One Sitting “These five eat in one sitting per day. …”

၉-ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကသုတ် ၁၈၉။ ရဟန်းတို့ ခလုပစ္ဆာ ဘတ္တိကဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.189 19. Wilderness Dwellers Refusers of Late Food “These five refuse to accept food offered after the meal has begun. …”

၁၀-ပတ္တပိဏ္ဍိကသုတ် ၁၉၀။ ရဟန်းတို့ ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ပညာနုံ့သည်၏ အဖြစ် တွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ပ။ ယုတ်ညံ့သော အလိုရှိ၍ အလိုဆိုး နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ ရူးသွပ်ခြင်း စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းကြောင့် ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ မြတ်စွာဘုရားတို့သည်လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝကတို့သည်လည်းကောင်းချီးမွမ်းအပ်၏ဟု (နှလုံးသွင်း၍) ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှု ဆိတ်ငြိမ်မှု ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ကို ဆောင်၏။ ရဟန်းတို့ ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းငါးမျိုးတို့တွင် အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှုဆိတ်ငြိမ်မှု ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းသည် လွန်ကဲ၏၊ မြတ်၏၊ အကြီးအမှူးလည်း ဖြစ်၏၊ မြင့်မြတ်၏၊ လွန်မြတ်၏ ရဟန်းတို့ နွားမမှ နို့ရည်၊ နို့ရည်မှ နို့ဓမ်း၊ နို့ဓမ်းမှ ဆီဦး၊ ဆီဦးမှ ထောပတ်၊ ထောပတ်မှထောပတ်ကြည် ဖြစ်၏။ ထိုသို့ဖြစ်ရာ၌ (ထောပတ်ကြည်ကို) မြတ်၏ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ထို့အတူ သာလျှင် ဤပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင် ရဟန်းငါးမျိုးတို့တွင် အလိုနည်းမှု ရောင့်ရဲမှု ခေါင်းပါးမှုဆိတ်ငြိမ်မှု ဤအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုကိုသာလျှင် မှီ၍ ပတ္တပိုဏ်ဓူတင်ဆောင်သော ရဟန်းသည်လွန်ကဲ၏၊ မြတ်၏၊ အကြီးအမှူးလည်း ဖြစ်၏၊ မြင့်မြတ်၏၊ လွန်မြတ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ လေးခုမြောက် အရညဝဂ် ပြီး၏။ (၂၀) ၅-ဗြာဟ္မဏဝဂ် ၁-သောဏသုတ်

Numbered Discourses 5.190 19. Wilderness Dwellers Those Who Eat Only From the Almsbowl “Mendicants, these five eat only from the almsbowl. What five? One may eat only from the almsbowl because of stupidity and folly. Or because of corrupt wishes, being of wishful temperament. Or because of madness and mental disorder. Or because it is praised by the Buddhas and their disciples. Or for the sake of having few wishes, for the sake of contentment, self-effacement, seclusion, and simplicity. These are the five who eat only from the almsbowl. But the person who eats only from the almsbowl for the sake of having few wishes is the foremost, best, chief, highest, and finest of the five. From a cow comes milk, from milk comes curds, from curds come butter, from butter comes ghee, and from ghee comes cream of ghee. And the cream of ghee is said to be the best of these. In the same way, the one who eats only from the almsbowl for the sake of having few wishes is the foremost, best, chief, highest, and finest of the five.”

၁၉၁။ ရဟန်းတို့ ဤရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘော ငါးမျိုးတို့ကို ယခုအခါ ခွေးတို့၌ တွေ့မြင်ရကုန်၏၊ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရကုန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ရှေးအခါက ပုဏ္ဏားတို့သည် ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် သွားလာကုန်၏၊ ပုဏ္ဏေးမ မဟုတ်သူ ကိုမသွားလာကုန်၊ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ကား ပုဏ္ဏားတို့သည် ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း သွားလာကုန်၏၊ ပုဏ္ဏေးမမဟုတ်သူကိုလည်း သွားလာကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ခွေးတို့သည် ခွေးမကိုသာလျှင် သွားလာကုန်၏၊ ခွေးမ မဟုတ်သည်ကိုမသွားလာကုန်၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာ တွေ့မြင်ရ၍ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရသော ပဌမ ရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘောပေတည်း။ ရဟန်းတို့ ရှေးအခါက ပုဏ္ဏားတို့သည် ဥတုလာသော ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် သွားလာကုန်၏၊ ဥတုမလာသော ပုဏ္ဏေးမကို မသွားလာကုန်၊ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ကား ပုဏ္ဏားတို့သည် ဥတုလာသောပုဏ္ဏေးမကိုလည်း သွားလာကုန်၏၊ ဥတုမလာသော ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း သွားလာကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ခွေးတို့သည် ဥတုလာသော ခွေးမကိုသာလျှင် သွားလာကုန်၏၊ ဥတုမလာ သောခွေးမကို မသွားလာကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာ တွေ့မြင်ရ၍ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရသော ဒုတိယရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘောပေတည်း။ ရဟန်းတို့ ရှေးအခါက ပုဏ္ဏားတို့သည် ပုဏ္ဏေးမကို မဝယ်ကုန်၊ မရောင်းကုန်၊ အချင်းချင်းချစ်မြတ်နိုးသဖြင့်သာလျှင် အစဥ်အလာကို ဖွဲ့စပ်ရန် ပေါင်းဖော်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ကား ပုဏ္ဏားတို့သည် ပုဏ္ဏေးမကို ဝယ်လည်း ဝယ်ကုန်၏၊ ရောင်းလည်းရောင်းကုန်၏၊ အချင်းချင်း ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့်လည်း အစဥ်အလာကို ဖွဲ့စပ်ရန် ပေါင်းဖော်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ခွေးတို့သည် ခွေးမကို မရောင်း မဝယ်ကုန်၊ အချင်းချင်း ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့်သာလျှင် အစဥ်အလာကို ဖွဲ့စပ်ရန် ပေါင်းဖော်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာလျှင် တွေ့မြင်ရ၍ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရသောတတိယ ရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘောပေတည်း။ ရဟန်းတို့ ရှေးအခါက ပုဏ္ဏားတို့သည် ဥစ္စာ စပါး ငွေ ရွှေကို မသိုမှီး မသိမ်းဆည်းကြကုန်၊ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ကား ပုဏ္ဏားတို့သည် ဥစ္စာ စပါး ငွေ ရွှေကို သိုမှီး သိမ်းဆည်းကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ခွေးတို့သည် ဥစ္စာ စပါး ငွေ ရွှေကို မသိုမှီး မသိမ်းဆည်းကြကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာလျှင် တွေ့မြင်ရ၍ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရသောစတုတ္ထ ရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘောပေတည်း။ ရဟန်းတို့ ရှေးအခါက ပုဏ္ဏားတို့သည် ညအခါ ညစာအလို့ငှါ နံနက်အခါ နံနက်စာအလို့ငှါ အစာ့းအစာကို ရှာကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ကား ပုဏ္ဏားတို့သည် အလိုရှိတိုင်း ဝမ်းပြည့်အောင် စားပြီးလျှင် အကြွင်းကို ယူ၍ သွားကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ ခွေးတို့သည် ညအခါ၌ ညစာအလို့ငှါ နံနက်အခါ၌ နံနက်စာအလို့ငှါ အစားအစာကို ရှာကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာလျှင် တွေ့မြင်ရ၍ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရသော ပဉ္စမရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘောပေတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤရှေးဟောင်း ပုဏ္ဏားသဘော ငါးမျိုးတို့ကို ယခုအခါ ခွေးတို့၌ သာ တွေ့မြင်ရကုန်၏၊ ပုဏ္ဏားတို့၌ မတွေ့မြင်ရကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.191 20. Brahmins Hounds “Mendicants, these five traditional principles of the brahmins are exhibited these days among hounds, but not among brahmins. What five? In the past brahmins had sex only with brahmin women, not with others. These days brahmins have sex with both brahmin women and others. But these days hounds have sex only with female hounds, not with other species. This is the first ancient principle of the brahmins exhibited these days among hounds, but not among brahmins. In the past brahmins had sex only with brahmin women in the fertile phase of the menstrual cycle, not at other times. These days brahmins have sex with brahmin women both in the fertile phase of the menstrual cycle and at other times. But these days hounds have sex only with female hounds when they are in heat, not at other times. This is the second ancient principle of the brahmins exhibited these days among hounds, but not among brahmins. In the past brahmins neither bought nor sold brahmin women. They lived together because they loved each other and wanted their family line to continue. These days brahmins both buy and sell brahmin women. They live together whether they love each other or not and they want their family line to continue. But these days hounds neither buy nor sell female hounds. They live together because they’re attracted to each other and want their family line to continue. This is the third ancient principle of the brahmins exhibited these days among hounds, but not among brahmins. In the past brahmins did not store up money, grain, silver, or gold. These days brahmins do store up money, grain, silver, and gold. But these days hounds don’t store up money, grain, silver, or gold. This is the fourth ancient principle of the brahmins exhibited these days among hounds, but not among brahmins. In the past brahmins went looking for almsfood for dinner at dusk, and for breakfast at daybreak. These days brahmins eat as much as they like until their bellies are full, then take away the leftovers. But these days hounds go looking for dinner at dusk, and for breakfast at daybreak. This is the fifth ancient principle of the brahmins exhibited these days among hounds, but not among brahmins. These five ancient principles of the brahmins are exhibited these days among hounds, but not among brahmins.”

၂-ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၁၉၂။ ထိုအခါ ဒေါဏပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက် ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ် စကားကို ပြောဆိုပြီးဆုံးစေ ပြီးနောက်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား - အသျှင်ဂေါတမ “ရဟန်းဂေါတမသည် အိုမင်း ကြီးမြင့် အရွယ်ရင့်ကာ ဆင့်ဆင့်လွန်မြောက်နောက်ဆုံးအရွယ်သို့ ရောက်ကုန်သော ပုဏ္ဏားတို့ကို ရှိလည်း မခိုး၊ ခရီးဦးလည်း မကြိုဆို၊ နေရာလည်း မပေး”ဟူသော စကားကို အကျွန်ုပ် ကြားဖူးပါ၏၊ ထိုစကားသည် ကြားသည့်အတိုင်းမှန်သည် သာတည်း၊ အသျှင်ဂေါတမသည် အိုမင်း ကြီးမြင့် အရွယ်ရင့်ကာ ဆင့်ဆင့်လွန်မြောက်နောက်ဆုံးအရွယ်သို့ ရောက်ကုန်သော ပုဏ္ဏားတို့ကို ရှိလည်း မခိုး၊ ခရီးဦးလည်း မကြိုဆို၊ နေရာလည်း မပေး၊ အသျှင် ဂေါတမ ထို (ရှိခိုးခြင်းစသည်ကို မပြုခြင်း) သည်မသင့်လျော်သည်သာတည်းဟု လျှောက်၏။ ဒေါဏ သင်သည်လည်း ပုဏ္ဏားဟု ဝန်ခံပါသလောဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဂေါတမ “ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ်ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေးခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရ၊ အကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ဝေဒကျမ်းလာ ဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုတတ်၏၊ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ဆောင်၏၊ အဘိဓာန်‘နိဃဏ္ဍု’ ကျမ်း၊ အလင်္ကာ ‘ကေဋုဘ’ကျမ်း၊ သဒ္ဒါ ‘အက္ခရပ္ပဘေဒ’ ကျမ်း၊ ငါးခုမြောက် ဣတိဟာသကျမ်း နှင့်တကွ ဗေဒင်သုံးပုံတို့၏ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်၏၊ ပဒကျမ်းကို တတ်၏၊ ဗျာကရုဏ်းကျမ်းကို တတ်၏၊ လောကာယတကျမ်း၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာကျမ်းတို့၌ အကြွင်းမဲ့တတ်မြောက်၏”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် အကျွန်ုပ်ကိုသာလျှင် ဆိုလတ်သော်ကောင်းစွာ ဆိုရာ ရောက်၏။ အသျှင်ဂေါတမ “အကျွန်ုပ်သည်ကား အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသောဇာတ်ရှိပါသည်၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိပါသည်၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရ အကဲ့ရဲ့ မခံရပါ၊ ဝေဒကျမ်းလာဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုတတ်ပါသည်၊ ဝေဒကျမ်းတို့ကိုဆောင်ပါသည်၊ အဘိဓာန် ‘နိဃဏ္ဍု’ ကျမ်း၊ အလင်္ကာ‘ကေဋုဘ’ကျမ်း၊ သဒ္ဒါ ‘အက္ခရပ္ပဘေဒ’ ကျမ်း၊ ငါးခုမြောက် ဣတိဟာသကျမ်းနှင့် တကွ ဗေဒင်သုံးပုံတို့၏ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ပါသည်၊ ပဒကျမ်းကိုတတ်ပါသည်၊ ဗျာကရုဏ်းကျမ်းကို တတ်ပါသည်၊ လောကာယတကျမ်း၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာကျမ်းတို့၌ အကြွင်းမဲ့ တတ်မြောက်ပါသည်”ဟု (လျှောက်၏)။ ဒေါဏ ဗေဒင်သုံးပုံဆောင် ပုဏ္ဏားတို့၏ လက်ဦးဆရာဖြစ်ကုန်သော ဝေဒကျမ်းတို့ကို စီရင်ကုန် သော ဝေဒကျမ်းတို့ကို ပို့ချကုန်သော အကြင်ရသေ့တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ယခုအခါ ပုဏ္ဏားတို့သည် ယင်း (ရသေ့) တို့ သီဆို ပို့ချ ပေါင်းစုထားသော ထိုရှေးဟောင်း ဝေဒကျမ်းကို လိုက်၍ သီဆိုကုန်၏၊ လိုက်၍ရွတ်ဆိုကုန်၏၊ ရွတ်ဆိုထားတိုင်း လိုက်၍ ရွတ်ဆိုကုန်၏၊ ရွတ်အံသရဇ္ဈာယ်တိုင်းလိုက်၍ ရွတ်အံသရဇ္ဈာယ်ကုန်၏၊ ပို့ချထားတိုင်း လိုက်၍ ပို့ချကုန်၏၊ ဤရသေ့တို့ကား အဘယ်နည်း၊ အဋ္ဌကရသေ့ ဝါမကရသေ့ ဝါမဒေဝရသေ့ ဝေဿာ မိတ္တရသေ့ ယမဒဂ္ဂိရသေ့ အင်္ဂီရသရသေ့ဘာရဒွါဇရသေ့ ဝါသေဋ္ဌရသေ့ ကဿပ ရသေ့ ဘဂုရသေ့ တို့တည်း။ ထိုရသေ့တို့၏ တပည့်ပုဏ္ဏားတို့သည် - ဗြဟ္မာနှင့်တူသော ပုဏ္ဏား။ နတ်နှင့်တူသော ပုဏ္ဏား။ စည်းကမ်းရှိသော ပုဏ္ဏား။ စည်းကမ်းပျက်သော ပုဏ္ဏား။ ငါးယောက်မြောက် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့်တူသော ပုဏ္ဏားဟူ၍ ဤပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့ကို ပညတ်ကုန်၏။ ဒေါဏ သင်သည် ထိုပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့တွင် အဘယ်အမျိုးအစားနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဂေါတမ အကျွန်ုပ်သည် ပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့ကို မသိပါကုန်၊ စင်စစ်သော်ကား အကျွန်ုပ်တို့ သည်ပုဏ္ဏားတို့ဟူ၍သာ သိပါကုန်၏။ အသျှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်အား ဤပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့ကို သိနိုင်အောင် တရားဟောတော်မူပါရန်တောင်းပန်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ ဒေါဏသို့ဖြစ်လျှင် နာလော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းလော့၊ ဟောကြားပေအံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “အသျှင်ဂေါတမ ကောင်းပါပြီ”ဟု ဒေါဏပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်ကြားလျှောက်ထား၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤတရားကို ဟောတော်မူ၏ - ဒေါဏ အဘယ်သို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် ဗြဟ္မာနှင့်တူသနည်း။ ဒေါဏ ဤလောက၌ ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ် ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရအကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်လျက်ကောမာရဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ကို ကျင့်၏။ လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ကောမာရဗြဟ္မစရိယအကျင့်ကိုကျင့်၍ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးလျှင် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကို တရားသဖြင့်သာလျှင် ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှားမှီး။ ဒေါဏ ထိုဥစ္စာရှာမှီးရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း နွားမွေးခြင်း စစ်မှုထမ်းခြင်း မင်းမှုထမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတတ်ပညာတစ်မျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း မရှာမှီး၊ တောင်းရမ်းသော အကျင့်သက်သက်ဖြင့်သာလျှင်ခွက်ကို မထီမဲ့မြင် မပြုမူ၍ ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကိုအပ်နှင်းခဲ့၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးသော အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံလျက် လူ့ဘောင်မှရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ရဟန်းပြုပြီးသည်ရှိသော် မေတ္တာနှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက်အောက်ဖီလာ အလုံးစုံသောအရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့်အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သော သတ္တလောကကိုပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည်မရှိသော ရန်မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်းမရှိသော မေတ္တာနှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ကရုဏာနှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်။ပ။ မုဒိတာနှင့်ယှဥ်သောစိတ်ဖြင့်။ပ။ လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကိုပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ဤနည်းအားဖြင့် အထက်အောက်ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသောသတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့်အတူ ပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ် သော အတိုင်းအရှည်မရှိသော ရန်မရှိ သော ငြိုငြင်ခြင်းမရှိသော လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’နှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤဗြဟ္မဝိဟာရတရား လေးပါးတို့ကို ပွါးများပြီးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီး သည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ ရောက်၏။ ဒေါဏ ဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် ဗြဟ္မာနှင့်တူ၏။ (၁) ဒေါဏ အဘယ်သို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် နတ်နှင့်တူသနည်း။ ဒေါဏ ဤလောက၌ ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ် ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရ အကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်လျက်ကောမာရဗြဟ္မစရိယအကျင့်ကို ကျင့်၏၊ လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ကောမာရဗြဟ္မစရိယအကျင့်ကိုကျင့်၍ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးလျှင် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာအတွက် ဥစ္စာကိုတရားသဖြင့်သာလျှင် ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှားမှီး။ ဒေါဏ ထိုဥစ္စာရှာမှီးရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း နွားမွေးခြင်း စစ်မှုထမ်းခြင်း မင်းမှုထမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတတ်ပညာတစ်မျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း မရှာမှီး၊ တောင်းရမ်းသော အကျင့်သက်သက်ဖြင့်သာလျှင် ခွက်ကို မထီမဲ့မြင် မပြုမူ၍ ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကို အပ်နှင်းခဲ့၍တရားသဖြင့်သာလျှင် မယားကို ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှာမှီး။ ဒေါဏ ထိုမယားရှာရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ ဝယ်ခြင်း ရောင်းခြင်းဖြင့် မရှာမှီး၊ ရေစက်သွန်းချ၍ စွန့်လွှတ်အပ်သော ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် သွားလာ၏၊ မင်းသမီးကုန်သည်အမျိုးသမီး သူဆင်းရဲ အမျိုးသမီးဒွန်းစဏ္ဍားအမျိုးသမီး မုဆိုးအမျိုးသမီး နှီးသမားအမျိုးသမီး သားရေနယ်အမျိုးသမီးပန်းမှိုက်သွန်အမျိုးသမီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမ နို့တိုက်သော မိန်းမ ဥတုမလာသော မိန်းမတို့ကိုမသွားလာ။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို အဘယ့်ကြောင့် မသွားလာသနည်း။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို အကယ်၍ သွားလာခဲ့ပါမူ ထို (ကိုယ်ဝန်၌ ရှိသော) သူငယ်ဖြစ်စေ သူငယ်မဖြစ်စေ အလွန်ကြီးမားသော မစင်စု၌ ဖြစ်သည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားသည်ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို မသွားလာ။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် နို့တိုက်သော မိန်းမကို အဘယ့်ကြောင့် မသွားလာသနည်း။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် နို့တိုက်သော မိန်းမကို အကယ်၍ သွားလာခဲ့ပါမူ ထို (နို့စို့သော) သူငယ် ဖြစ်စေသူငယ်မဖြစ်စေ မစင်မကြယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားသည်နို့တိုက်သော မိန်းမကို မသွားလာ။ ထိုပုဏ္ဏေးမသည် ထိုပုဏ္ဏားအတွက် ကာမဂုဏ်ခံစားရန် မြူးထူးရန် မွေ့လျော်ရန် မဟုတ်၊ သာ့းသမီးရရန်သာ ဖြစ်၏၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် သားသမီးကို ဖြစ်စေ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးသော အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံလျက် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ရဟန်းပြုပြီးသည်ရှိသော် ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်။ပ။ စတုတ္ထ ဈာန်သို့ရောက်၍ နေ၏၊ ထိုသူသည် ဤဈာန်လေးပါးတို့ကို ပွါးများပြီးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီး သည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ ရောက်၏။ ဒေါဏ ဤသို့လျှင်ပုဏ္ဏားသည် နတ်နှင့် တူ၏။ (၂) ဒေါဏ အဘယ်သို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် စည်းကမ်းရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ဒေါဏ ဤလောက၌ ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ် ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရအကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်လျက်ကောမာရဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ကို ကျင့်၏။ လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ကောမာရဗြဟ္မစရိယအကျင့်ကိုကျင့်၍ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးလျှင် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာအတွက် ဥစ္စာကို တရားသဖြင့်သာလျှင် ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှာမှီး။ ဒေါဏ ထိုဥစ္စာရှာမှီးရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း နွားမွေးခြင်း စစ်မှုထမ်းခြင်း မင်းမှုထမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတတ်ပညာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း မရှာမှီး၊ တောင်းရမ်းသော အကျင့် သက်သက်ဖြင့်သာလျှင်ခွက်ကို မထီမဲ့မြင် မပြုမူ၍ ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကို အပ်နှင်းခဲ့၍ တရားသဖြင့်သာလျှင် မယားကို ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှာမှီး။ ဒေါဏ ထိုမယားရှာရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ ဝယ်ခြင်း ရောင်းခြင်းဖြင့် မရှာမှီး၊ ရေစက်သွန်းချ၍ စွန့်လွှတ်အပ်သော ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ပုဏ္ဏေးမကိုသာလျှင် သွားလာ၏၊ မင်းသမီးကုန်သည်အမျိုးသမီး သူဆင်းရဲ အမျိုးသမီးဒွန်းစဏ္ဍားအမျိုးသမီး မုဆိုးအမျိုးသမီး နှီးသမားအမျိုးသမီး သားရေနယ်အမျိုးသမီးပန်းမှိုက်သွန်အမျိုးသမီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမ နို့တိုက်သော မိန်းမ ဥတုမလာသော မိန်းမတို့ကိုမသွားလာ။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို အဘယ့်ကြောင့် မသွားလာသနည်း။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို အကယ်၍ သွားလာခဲ့ပါမူ ထို (ကိုယ်ဝန်၌ ရှိသော) သူငယ်ဖြစ်စေ သူငယ်မဖြစ်စေ အလွန်ကြီးမားသော မစင်စု၌ ဖြစ်သည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားသည်ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမကို မသွားလာ။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် နို့တိုက်သော မိန်းမကို အဘယ့်ကြောင့် မသွားလာသနည်း။ ဒေါဏ ပုဏ္ဏားသည် နို့တိုက်သော မိန်းမကို အကယ်၍ သွားလာခဲ့ပါမူ ထို (နို့စို့သော) သူငယ် ဖြစ်စေသူငယ်မဖြစ်စေ မစင်မကြယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားသည်နို့တိုက်သော မိန်းမကို မသွားလာ။ ထိုပုဏ္ဏေးမသည် ထိုပုဏ္ဏားအတွက် ကာမဂုဏ်ခံစားရန် မြူးထူးရန် မွေ့လျော်ရန် မဟုတ်၊ သားသမီးရရန်သာ ဖြစ်၏၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် သားသမီးကို ဖြစ်စေ၍ ထိုသားသမီး၌ ချစ်ခြင်းကိုသာလျှင်တောင့်တလျက် ဥစ္စာကို စိုးအုပ်၍ နေ၏၊ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ မဝင်ရောက်၊ ရှေးပုဏ္ဏားတို့စည်းကမ်းရှိသလောက် တည်၏၊ ထိုစည်းကမ်းကို မလွန်၊ “ဒေါဏ ရှေးပုဏ္ဏားတို့ စည်းကမ်းရှိသလောက် တည်၍ ထိုစည်းကမ်းကို မလွန်သောကြောင့် ပုဏ္ဏားကို စည်းကမ်းရှိသူ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ဒေါဏဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် စည်းကမ်းရှိသူ ဖြစ်၏။ (၃)ဒေါဏ အဘယ်သို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် စည်းကမ်းပျက်သူ ဖြစ်သနည်း။ ဒေါဏ ဤလောက၌ ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ် ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရ အကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်လျက်ကောမာရဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ကောမာရဗြဟ္မစရိယအကျင့်ကိုကျင့်၍ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးလျှင် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာအတွက် ဥစ္စာကို တရားသဖြင့်သာလျှင် ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့် မရှားမှီ။ ဒေါဏ ထိုဥစ္စာရှာမှီးရာ၌ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ လယ်လုပ်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း နွားမွေးခြင်း စစ်မှုထမ်းခြင်း မင်းမှုထမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတတ်ပညာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း မရှာမှီး၊ တောင်းရမ်းသော အကျင့်သက်သက်ဖြင့်သာလျှင်ခွက်ကို မထီမဲ့မြင် မပြုမူ၍ ရှာမှီး၏၊ ထိုသူသည် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကိုအပ်နှင်းခဲ့၍ တရားသဖြင့်လည်း မယားကို ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့်လည်း ရှာမှီး၏။ ရောင်းခြင်းဝယ်ခြင်းဖြင့်လည်း မယားကို ရှာမှီး၏၊ ရေစက်သွန်းချ ပေးလှူအပ်သော ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း ရှာမှီး၏။ ထိုပုဏ္ဏားသည် ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း သွားလာ၏၊ မင်းသမီးကုန်သည်အမျိုးသမီး သူဆင်းရဲ အမျိုးသမီးဒွန်းစဏ္ဍားအမျိုးသမီး မုဆိုးအမျိုးသမီး နှီးသမားအမျိုးသမီး သားရေနယ်အမျိုးသမီးပန်းမှိုက်သွန်အမျိုးသမီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမ နို့တိုက်သော မိန်းမ ဥတုလာသော မိန်းမ ဥတုမလာသောမိန်းမတို့ကိုလည်း သွားလာ၏။ ထိုပုဏ္ဏေးမသည် ထိုပုဏ္ဏားအတွက် ကာမဂုဏ်ခံစားရန် မြူးထူးရန် မွေ့လျော်ရန်လည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီး ရရန်လည်း ဖြစ်၏၊ ရှေးပုဏ္ဏေားတို့ စည်းကမ်းရှိသလောက် မတည်၊ ထိုစည်းကမ်းကို လွန်၏။ “ဒေါဏ ရှေးပုဏ္ဏားတို့ စည်းကမ်းရှိသလောက် မတည်မူ၍ ထိုစည်းကမ်းကို လွန်သောကြောင့်ပုဏ္ဏားကို စည်းကမ်းပျက်သူ”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ဒေါဏ ဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် စည်းကမ်းပျက်သူဖြစ်၏။ (၄) ဒေါဏ အဘယ်သို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့် တူသနည်း။ ဒေါဏ ဤလောက၌ ပုဏ္ဏားသည် အမိဘက် အဖဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတို့မှ ကောင်းသော ဇာတ် ရှိ၏၊ ဘိုး ဘေး ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မျိုးရိုးသန့်သော အမိဝမ်းရှိ၏၊ ဇာတ်နှင့်စပ်သော စကားဖြင့် အပယ်မခံရ အကဲ့ရဲ့ မခံရ၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်လျက်ကောမာရဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ကို ကျင့်၏၊ လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး ကောမာရဗြဟ္မစရိယ အကျင့်ကိုကျင့်၍ ဝေဒကျမ်းတို့ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးလျှင် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာအတွက် ဥစ္စာကို တရားသဖြင့်လည်း ရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့်လည်း ရှားမှီး၏၊ လယ်ထွန်ခြင်းကုန်သွယ်ခြင်း နွားမွေးခြင်းစစ်မှုထမ်းခြင်း မင်းမှုထမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတတ်ပညာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း ရှာမှီး၏၊ တောင်းရမ်းသော အကျင့်သက်သက်ဖြင့်သာလျှင် ခွက်ကို မထီမဲ့မြင် မပြုမူ၍လည်း ရှာမှီး၏။ ထိုပုဏ္ဏားသည် ဆရာအား (ပူဇော်ရန်) ဆရာတွက် ဥစ္စာကို အပ်နှင်းခဲ့၍ တရားသဖြင့်လည်း မယားကိုရှာမှီး၏၊ မတရားသဖြင့်လည်း ရှာမှီး၏။ ရောင်းခြင်း ဝယ်ခြင်းဖြင့်လည်း မယားကို ရှာမှီး၏၊ ရေစက်သွန်းချ၍ စွန့်လွှတ်အပ်သော ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း ရှာမှီး၏။ ထိုပုဏ္ဏားသည် ပုဏ္ဏေးမကိုလည်း သွားလာ၏၊ မင်းသမီးကုန်သည်အမျိုးသမီး သူဆင်းရဲ အမျိုးသမီးဒွန်းစဏ္ဍားအမျိုးသမီး မုဆိုးအမျိုးသမီး နှီးသမားအမျိုးသမီး သားရေနယ်အမျိုးသမီးပန်းမှိုက်သွန်အမျိုးသမီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမ နို့တိုက်သော မိန်းမ ဥတုလာသော မိန်းမ ဥတုမလာသောမိန်းမတို့ကိုလည်း သွားလာ၏။ ထိုပုဏ္ဏေးမသည် ထိုပုဏ္ဏားအတွက် ကာမဂုဏ်ခံစားရန် မြူးထူးရန်လည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီး ရရန်လည်းဖြစ်၏၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် အမှုအားလုံးတို့ဖြင့် အသက်မွေး၏။ ထိုပုဏ္ဏားကို (အခြား) ပုဏ္ဏား တို့သည်ဤသို့ ဆိုကြကုန်၏ - “အသျှင်သည် ပုဏ္ဏားဟု ဝန်ခံလျက် အမှုအားလုံးတို့ဖြင့် အဘယ့်ကြောင့် အသက်မွေးဘိ သနည်း”ဟု (ဆိုကုန်၏)။ ထိုပုဏ္ဏားသည် ဤသို့ ပြန်ပြော၏ - “အသျှင်တို့ ဥပမာအားဖြင့် မီးသည် စင်ကြယ်သော ဝတ္ထုကိုလည်း လောင်ကျွမ်း၏၊ မစင်ကြယ် သောဝတ္ထုကိုလည်း လောင်ကျွမ်း၏၊ မီးသည် ထိုဝတ္ထုဖြင့်လည်း မလိမ်းကျံ။ အသျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင် ပုဏ္ဏားသည် အမှုအားလုံးတို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းကို ပြုစေကာမူပုဏ္ဏားသည် ထိုအမှုဖြင့်လည်း မလိမ်းကျံ”ဟု (ပြန်ပြော၏)။ ဒေါဏ အမှုအားလုံးတို့ဖြင့် အသက်မွေးသောကြောင့် ပုဏ္ဏားကို “ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့်တူသော ပုဏ္ဏား”ဟုဆိုအပ်၏။ ဒေါဏ ဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏားသည် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့်တူသူ ဖြစ်၏။ (၅) ဒေါဏ ဗေဒင်သုံးပုံဆောင် ပုဏ္ဏားတို့၏ လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ကုန်သော ဝေဒကျမ်းတို့ကို စီရင်ကုန် သောဝေဒကျမ်းတို့ကို ပို့ချကုန်သော အကြင်ရသေ့တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ယခုအခါ ပုဏ္ဏားတို့သည် ယင်း (ရသေ့) တို့ သီဆို ပို့ချ ပေါင်းစုထားသော ထိုရှေးဟောင်းဝေဒကျမ်းကို လိုက်၍ သီဆိုကုန်၏၊ လိုက်၍ရွတ်ဆိုကုန်၏၊ ရွတ်ဆိုထားတိုင်း လိုက်၍ ရွတ်ဆိုကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်တိုင်း လိုက်၍ သရဇ္ဈာယ်ကုန်၏၊ ပို့ချထားတိုင်း လိုက်၍ ပို့ချကုန်၏။ ဤရသေ့တို့ကား အဘယ်နည်း၊ အဋ္ဌကရသေ့ ဝါမကရသေ့ ဝါမဒေဝရသေ့ ဝေဿာမိတ္တရသေ့ ယမဒဂ္ဂိရသေ့ အင်္ဂီရသရသေ့ ဘာရဒွါဇရသေ့ ဝါသေဋ္ဌရသေ့ ကဿပရသေ့ဘဂုရသေ့တို့တည်း။ ထိုရသေ့တို့၏ တပည့်ပုဏ္ဏားတို့သည် - ဗြဟ္မာနှင့်တူသော ပုဏ္ဏား။ နတ်နှင့်တူသော ပုဏ္ဏား။ စည်းကမ်းရှိသော ပုဏ္ဏား။ စည်းကမ်းပျက်သော ပုဏ္ဏား။ ငါးယောက်မြောက် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့်တူသော ပုဏ္ဏားဟူ၍ ဤပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့ကို ပညတ်ကုန်၏။ ဒေါဏ ထိုပုဏ္ဏားငါးမျိုးတို့တွင် သင်သည် အဘယ်အမျိုးအစားနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ အသျှင်ဂေါတမ ဤသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် အကျွန်ုပ်တို့သည် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့်တူသော ပုဏ္ဏားမျိုးပင်အပြည့်အစုံအားဖြင့် မဖြစ်ကြပါကုန်။ အသျှင်ဂေါတမ (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏။ပ။ အသျှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသို့ရောက်သော ဥပါသကာဟူ၍ မှတ်တော်မူပါဟု (လျှောက်ထားလေ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.192 20. Brahmins With the Brahmin Doṇa Then Doṇa the brahmin went up to the Buddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, Doṇa sat down to one side, and said to the Buddha: “Worthy Gotama, I have heard that the ascetic Gotama doesn’t bow to old brahmins, the elderly and senior, who are advanced in years and have reached the final stage of life; nor does he rise in their presence or offer them a seat. And this is indeed the case, for the worthy Gotama does not bow to old brahmins, elderly and senior, who are advanced in years and have reached the final stage of life; nor does he rise in their presence or offer them a seat. This is not appropriate, worthy Gotama.” “Doṇa, do you too claim to be a brahmin?” “Worthy Gotama, if anyone should be rightly called a brahmin, it’s me. For I am well born on both my mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation. I recite and remember the hymns, and have mastered the three Vedas, together with their vocabularies and ritual performance, their phonology and word classification, and the testaments as fifth. I know them word-by-word, and their grammar. I am well versed in cosmology and the marks of a great man.” “Doṇa, the ancient brahmin seers were Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu. They were the authors and propagators of the hymns, whose hymnal was sung and propagated and compiled in ancient times. These days, brahmins continue to sing and chant it. They continue chanting what was chanted, rehearsing what was rehearsed, and teaching what was taught. Those seers described five kinds of brahmins. A brahmin who is equal to the Divinity, one who is equal to a god, one who toes the line, one who crosses the line, and the fifth is a brahmin corpse-worker. Which one of these are you, Doṇa?” “Worthy Gotama, we don’t know about these five kinds of brahmins. We just know the word ‘brahmin’. Worthy Gotama, please teach me this matter so I can learn about these five brahmins.” “Well then, brahmin, listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, worthy sir,” Doṇa replied. The Buddha said this: “Doṇa, how is a brahmin equal to the Divinity? It’s when a brahmin is well born on both his mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation. For forty-eight years he leads the boy’s spiritual life studying the hymns. Then he seeks a fee for his tutor, but only by legitimate means, not illegitimate. In this context, Doṇa, what is legitimate? Not by farming, trade, raising cattle, archery, government service, or one of the professions, but solely by living on alms, not scorning the alms bowl. Having offered the fee to his tutor, he shaves off his hair and beard, dresses in ocher robes, and goes forth from the lay life to homelessness. Then they meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They meditate spreading a heart full of compassion … rejoicing … equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. Having developed these four divine meditations, when the body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a realm of divinity. That’s how a brahmin is equal to the Divinity. And how is a brahmin equal to a god? It’s when a brahmin is well born on both the mother’s and the father’s sides … Having offered the fee to his tutor, he seeks a wife, but only by legitimate means, not illegitimate. In this context, Doṇa, what is legitimate? Not by buying or selling, he only accepts a brahmin woman by the pouring of water. He has sex only with a brahmin woman. He does not have sex with a woman from a family of aristocrats, peasants, menials, corpse-workers, hunters, bamboo-workers, chariot-makers, or scavengers. Nor does he have sex with women who are pregnant, breastfeeding, or outside the fertile phase of the menstrual cycle. And why does the brahmin not have sex with a pregnant woman? If a brahmin had sex with a pregnant woman, the boy or girl would be born in too much filth. That’s why the brahmin doesn’t have sex with a pregnant woman. And why does the brahmin not have sex with a breastfeeding woman? If a brahmin had sex with a breastfeeding woman, the boy or girl would drink back the semen. That’s why the brahmin doesn’t have sex with a breastfeeding woman. And why does the brahmin not have sex outside the fertile phase of the menstrual cycle? Because his brahmin wife is not there for sensual pleasure, fun, and enjoyment, but only for procreation. Having ensured his progeny through sex, he shaves off his hair and beard, dresses in ocher robes, and goes forth from the lay life to homelessness. When he has gone forth, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, he enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption. Having developed these four absorptions, when the body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm. That’s how a brahmin is equal to god. And how does a brahmin toe the line? It’s when a brahmin is well born on both the mother’s and the father’s sides … Not by buying or selling, he only accepts a brahmin woman by the pouring of water. Having ensured his progeny through sex, his child makes him happy. Because of this attachment he stays in his family property, and does not go forth from the lay life to homelessness. As far as the line of the ancient brahmins extends, he doesn’t cross over it. That’s why he’s called a brahmin who toes the line. That’s how a brahmin toes the line. And how does a brahmin cross the line? It’s when a brahmin is well born on both the mother’s and the father’s sides … Having offered a fee for his tutor, he seeks a wife by both legitimate and illegitimate means. That is, by buying or selling, as well as accepting a brahmin woman by the pouring of water. He has sex with a brahmin woman, as well as with a woman from a family of aristocrats, peasants, menials, corpse-workers, hunters, bamboo workers, chariot-makers, or scavengers. And he has sex with women who are pregnant, breastfeeding, or outside the fertile phase of the menstrual cycle. His brahmin wife is there for sensual pleasure, fun, and enjoyment, as well as for procreation. As far as the line of the ancient brahmins extends, he crosses over it. That’s why he’s called a brahmin who crosses the line. That’s how a brahmin crosses the line. And how is a brahmin a brahmin corpse-worker? It’s when a brahmin is well born on both his mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation. For forty-eight years he leads the virginal spiritual life studying the hymns. Then he seeks a fee for his tutor by legitimate means and illegitimate means. By farming, trade, raising cattle, archery, government service, or one of the professions, not solely by living on alms, not scorning the alms bowl. Having offered a fee for his tutor, he seeks a wife by both legitimate and illegitimate means. That is, by buying or selling, as well as accepting a brahmin woman by the pouring of water. He has sex with a brahmin woman, as well as with a woman from a family of aristocrats, peasants, menials, corpse-workers, hunters, bamboo workers, chariot-makers, or scavengers. And he has sex with women who are pregnant, breastfeeding, or outside the fertile phase of the menstrual cycle. His brahmin wife is there for sensual pleasure, fun, and enjoyment, as well as for procreation. He earns a living by any kind of work. The brahmins say to him, ‘Why is it that the worthy sir claims to be a brahmin, but you earn a living by any kind of work?’ He says, ‘It’s like a fire that burns both pure and filthy things, but doesn’t become corrupted by them. In the same way, worthy sir, if a brahmin earns a living by any kind of work, he is not corrupted by that.’ A brahmin is called a brahmin corpse-worker because he earns a living by any kind of work. That’s how a brahmin is a brahmin corpse-worker. Doṇa, the ancient brahmin seers were Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu. They were the authors and propagators of the hymns, whose hymnal was sung and propagated and compiled in ancient times. These days, brahmins continue to sing and chant it. They continue chanting what was chanted, rehearsing what was rehearsed, and teaching what was taught. Those seers described five kinds of brahmins. A brahmin who is equal to the Divinity, one who is equal to a god, one who toes the line, one who crosses the line, and the fifth is a brahmin corpse-worker. Which one of these are you, Doṇa?” “This being so, worthy Gotama, I don’t even qualify as a brahmin corpse-worker. Excellent, worthy Gotama! … From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၃-သင်္ဂါရဝသုတ် ၁၉၃။ ထိုအခါ သင်္ဂါရဝပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ် စကားကို ပြောဆိုပြီးဆုံးစေပြီးနောက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား - “အသျှင်ဂေါတမ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် တစ်ရံတစ်ခါ (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာပါကုန်၊ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိတော့အံ့နည်း၊ ထိုအကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ အသျှင်ဂေါတမ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို မပြုပါသော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် တစ်ရံတစ်ခါ (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာပါကုန်၏ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို ပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိတော့အံ့နည်း၊ ထိုအကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ပုဏ္ဏား ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲမက်ခြင်း ‘ကာမရာဂ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ကာမရာဂနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမရာဂမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါး အကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို ပြုကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဇျာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူအဘယ် ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား ချိပ်ရည်ဖြင့်ဖြစ်စေ နနွင်းဖြင့်ဖြစ်စေ စိမ်းညိုသော ဆေးရောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ မောင်းသောဆေးရောင်ဖြင့် ဖြစ်စေ ရောနှောအပ်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည်မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင်ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲမက်မှု ‘ကာမရာဂ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ ကာမရာဂနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့်နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမရာဂမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၁) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား ပျက်စီးစေလိုမှု ‘ဗျာပါဒ’ သည် ထကြွသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဗျာပါဒနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဗျာပါဒမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာသရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကိုမပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား မီးဖြင့် ပူလောင်သည် ဖြစ်၍ ကျိုက်ကျိုက်ဆူလျက် အငွေ့ထွက်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိမမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် ပျက်စီးစေလိုမှု ‘ဗျာပါဒ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ဗျာပါဒနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဗျာပါဒမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၂) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ‘ထိနမိဒ္ဓ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ထိနမိဒ္ဓနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ထိနမိဒ္ဓမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည့်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာသရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကိုမပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား မှော် ရေညှိတို့ဖြင့် မြှေးယှက်အပ်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသောယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏားဤအတူသာလျှင် လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ‘ထိနမိဒ္ဓ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ထိနမိဒ္ဓနှိပ်စက်အပ်သောစိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ထိနမိဒ္ဓမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကိုပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၃) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ‘ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား လေတိုက်ခတ်သည်ဖြစ်၍ ရွေ့ရှားတုန်လှုပ်လျက် လှိုင်းထသော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ‘ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ’ ထကြွ သောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စမှထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၄) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား မဆုံးဖြတ်နိုင်မှု ‘ဝိစိကိစ္ဆာ’ ထကြွသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဝိစိကိစ္ဆာနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိစိကိစ္ဆာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာသရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား နောက်ကျုလျက် အနည်ထကာ ညွန်ရေဖြစ်၍ မှောင်ထဲ၌ ချထားအပ်သည့် ရေဖြင့် ပြည့် သောခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်း မှန်စွာမသိမမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် မဝေခွဲနိုင်မှု ‘ဝိစိကိစ္ဆာ’ ထကြွ သောင်းကျန်း သည်ဖြစ်၍ဝိစိကိစ္ဆာနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိစိကိစ္ဆာမှ ထွက်မြောက်ခြင်း ကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိမမြင်၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်လျက်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ )ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၅) ပုဏ္ဏား ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲမက်မှု ‘ကာမရာဂ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ကာမရာဂ မနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမရာဂမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ သူတစ်ပါး အကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါမူကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား ချိပ်ရည်ဖြင့်ဖြစ်စေ နနွင်းဖြင့်ဖြစ်စေ စိမ်းညိုသော ဆေးရောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ မောင်းသော ဆေးရောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ မရောနှောအပ်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရာ မြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲမက်မှု ‘ကာမရာဂ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ကာမရာဂ မနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမရာဂမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိသောအခါ၊ [မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာသရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကိုပြုပါမူကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း]။ (၁) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား ပျက်စီးစေလိုမှု ‘ဗျာပါဒ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ ဗျာပါဒမနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ ပုဏ္ဏား မီးဖြင့် မပူလောင်သည် ဖြစ်၍ ကျိုက်ကျိုက်မဆူ အငွေ့မထွက်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိရာမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် ပျက်စီးစေလိုမှု ‘ဗျာပါဒ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဗျာပါဒမနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ (၂) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု‘ထိနမိဒ္ဓ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ထိနမိဒ္ဓမနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ ပုဏ္ဏား မှော် ရေညှိတို့ဖြင့် မမြှေးယှက်အပ်သော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသောယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရာမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏားဤအတူသာလျှင် လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ‘ထိနမိဒ္ဓ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ ထိနမိဒ္ဓမနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ (၃) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ‘ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ မနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ ပုဏ္ဏား လေမတိုက်သည်ဖြစ်၍ မရွေ့ရှား မတုန်လှုပ် လှိုင်းမထသော ရေဖြင့် ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရာမြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ‘ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ မနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်။ပ။ (၄) ပုဏ္ဏား နောက်တစ်မျိုးကား မဝေခွဲနိုင်မှု ‘ဝိစိကိစ္ဆာ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည် ဖြစ်၍ ဝိစိကိစ္ဆာမနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိစိကိစ္ဆာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ နေ့ညဥ့်ရှည့်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ ပုဏ္ဏား ကြည်လင် သန့်ရှင်းလျက် မနောက်ကျုသည်ဖြစ်၍ အလင်းရောင်၌ ချထားအပ်သော ရေဖြင့်ပြည့်သော ခွက်၌ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောကျာ်းသည် မိမိမျက်နှာရိပ်ကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သော်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရာ မြင်ရာသကဲ့သို့၊ ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် မဝေခွဲနိုင်မှု ‘ဝိစိကိစ္ဆာ’ မထကြွ မသောင်းကျန်းသည်ဖြစ်၍ ဝိစိကိစ္ဆာ မနှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ဖြင့် နေလျက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိစိကိစ္ဆာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောအခါ၊ မိမိအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏ မြင်၏၊ အကျိုးနှစ်ပါးလုံးကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏မြင်၏၊ နေ့ညဥ့်ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း။ (၅) ပုဏ္ဏား နေ့ ညဥ့် ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် တစ်ရံတစ်ခါ (ဉာဏ်၌ ) ထင်မလာကုန်၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်းဟူရာ၌ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ပုဏ္ဏား နေ့ ညဥ့် ရှည်စွာ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို မပြုပါကုန်သော်လည်း ဗေဒင်တို့သည် တစ်ရံတစ်ခါ (ဉာဏ်၌ ) ထင်လာကုန်၏၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို ပြုပါမူ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်းဟူရာ၌ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဂေါတမ တရားတော်သည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေ၏။ပ။ အသျှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ဆည်းကပ်ခြင်းသို့ ရောက်သောဥပါသကာဟူ၍ မှတ်တော်မူပါဟု (လျှောက်၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.193 20. Brahmins With Saṅgārava Then Saṅgārava the brahmin went up to the Buddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, Saṅgārava sat down to one side, and said to the Buddha: “What is the cause, Worthy Gotama, what is the reason why sometimes even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed? And why is it that sometimes even hymns that are long-unrehearsed spring to mind, let alone those that are rehearsed?” “Brahmin, there’s a time when your heart is overcome and mired in sensual desire and you don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen. At that time you don’t truly know or see what is good for yourself, good for another, or good for both. Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Suppose there was a bowl of water that was mixed with dye such as red lac, turmeric, indigo, or rose madder. Even a person with clear eyes checking their own reflection wouldn’t truly know it or see it. In the same way, when your heart is overcome and mired in sensual desire … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Furthermore, when your heart is overcome and mired in ill will … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Suppose there was a bowl of water that was heated by fire, boiling and bubbling. Even a person with clear eyes checking their own reflection wouldn’t truly know it or see it. In the same way, when your heart is overcome and mired in ill will … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Furthermore, when your heart is overcome and mired in dullness and drowsiness … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Suppose there was a bowl of water overgrown with moss and aquatic plants. Even a person with clear eyes checking their own reflection wouldn’t truly know it or see it. In the same way, when your heart is overcome and mired in dullness and drowsiness … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Furthermore, when your heart is overcome and mired in restlessness and remorse … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Suppose there was a bowl of water stirred by the wind, quivering, swirling, and rippling. Even a person with clear eyes checking their own reflection wouldn’t truly know it or see it. In the same way, when your heart is overcome and mired in restlessness and remorse … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Furthermore, when your heart is overcome and mired in doubt … Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. Suppose there was a bowl of water that was cloudy, murky, and muddy, hidden in the darkness. Even a person with clear eyes checking their own reflection wouldn’t truly know it or see it. In the same way, there’s a time when your heart is overcome and mired in doubt and you don’t truly understand the escape from doubt that has arisen. At that time you don’t truly know or see what is good for yourself, good for another, or good for both. Even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. There’s a time when your heart is not overcome and mired in sensual desire and you truly understand the escape from sensual desire that has arisen. At that time you truly know and see what is good for yourself, good for another, and good for both. Even hymns that are long-unrehearsed spring to mind, let alone those that are rehearsed. Suppose there was a bowl of water that was not mixed with dye such as red lac, turmeric, indigo, or rose madder. A person with clear eyes checking their own reflection would truly know it and see it. In the same way, when your heart is not overcome and mired in sensual desire … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Furthermore, when your heart is not overcome and mired in ill will … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Suppose there was a bowl of water that’s not heated by a fire, boiling and bubbling. A person with clear eyes checking their own reflection would truly know it and see it. In the same way, when your heart is not overcome and mired in ill will … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Furthermore, when your heart is not overcome and mired in dullness and drowsiness … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Suppose there was a bowl of water that’s not overgrown with moss and aquatic plants. A person with clear eyes checking their own reflection would truly know it and see it. In the same way, when your heart is not overcome and mired in dullness and drowsiness … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Furthermore, when your heart is not overcome and mired in restlessness and remorse … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Suppose there was a bowl of water that’s not stirred by the wind, quivering, swirling, and rippling. A person with clear eyes checking their own reflection would truly know it and see it. In the same way, when your heart is not overcome and mired in restlessness and remorse … Even hymns that are long-unpracticed spring to mind, let alone those that are practiced. Furthermore, when your heart is not overcome and mired in doubt … Even hymns that are long-unrehearsed spring to mind, let alone those that are rehearsed. Suppose there was a bowl of water that’s transparent, clear, and unclouded, brought into the light. A person with clear eyes checking their own reflection would truly know it and see it. In the same way, there’s a time when your heart is not overcome and mired in doubt and you truly understand the escape from doubt that has arisen. At that time you truly know and see what is good for yourself, good for another, and good for both. Even hymns that are long-unrehearsed spring to mind, let alone those that are rehearsed. This is the cause, brahmin, this is the reason why sometimes even hymns that are long-rehearsed don’t spring to mind, let alone those that are not rehearsed. And this is why sometimes even hymns that are long-unrehearsed spring to mind, let alone those that are rehearsed.” “Excellent, worthy Gotama! … From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၄-ကာရဏပါလီသုတ် ၁၉၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သောကျောင်းကြီး၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားသည် လိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ အမှုကိုပြုစေ၏၊ ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားသည် ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏား အဝေးမှ လာသည်ကို မြင်လတ်သော်- အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည် ယခု မွန်းတည့်ချိန်၌ အဘယ်အရပ်မှ လာပါသနည်းဟု မေး၏။ အသျှင်ပုဏ္ဏား အကျွန်ုပ်သည် ဤအသျှင်ဂေါတမ၏ အထံမှ လာခဲ့ပါ၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည် ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ပါသနည်း၊ ပညာထက်မြက်မှု၌ ရဟန်းဂေါတမကို ပညာရှိဟု မှတ်ထင်ပါသလောဟု (မေး၏)။ အသျှင်ပုဏ္ဏား အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့သောသူနည်း၊ ရဟန်းဂေါတမ၏ ပညာထက်မြက်မှုကိုအဘယ်မှာ သိနိုင်ပါအံ့နည်း၊ ရဟန်းဂေါတမ၏ ပညာထက်မြက်မှုကို သိသူသည်လည်း ထိုရဟန်းဂေါတမကဲ့သို့သော သူသာလျှင် ဖြစ်ရာ၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည် စင်စစ် ရဟန်းဂေါတမကို မြင့်မြတ်သော ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် ချီးမွမ်းဘိ၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့သော သူမို့နည်း၊ ရဟန်းဂေါတမကို အဘယ့်ကြောင့် ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း၊ ထိုအသျှင်ဂေါတမသည် ချီးမွမ်းထိုက်သော ဂုဏ်တို့ကြောင့် ချီးမွမ်းအပ်သူဖြစ်၍သာလျှင်နတ်လူတို့ထက် မြတ်တော်မူ၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည် အဘယ် အကျိုးထူးကို ကောင်းစွာ တွေ့မြင်၍ ရဟန်းဂေါတမ၌ ဤသို့အလွန်ကြည်ညိုဘိသနည်းဟု (မေး၏)။ အသျှင်ပုဏ္ဏား မွန်မြတ်သော အရသာဖြင့် တင်းတိမ်ရောင့်ရဲပြီးသော ယောကျာ်းသည် အခြားယုတ်ညံ့သော အရသာတို့ကို မတောင့်တသကဲ့သို့၊ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် သုတ်အားဖြင့်ဖြစ်စေဂေယျအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဝေယျာကရဏအားဖြင့်ဖြစ်စေ အဗ္ဘုတဓမ္မအားဖြင့်ဖြစ်စေ အသျှင်ဂေါတမ၏တရားတော်ဟူသမျှကို ကြားနာရသည့် အခါတိုင်း အခြားများစွာသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ အယူဝါဒကိုမတောင့်တတော့ချေ။ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဆာလောင်မှု အားနည်းမှုနှိပ်စက်ခံရသော ယောကျာ်းသည် ပျားမုန့်ဆုပ်ကို ရ၍လျက်သည့် အခါတိုင်း (အရသာတစ်ပါး) လောင်းစွက်ဖွယ်မရှိသော အလွန်ကောင်းမြတ်သည့် အရသာကိုရရာသကဲ့သို့၊ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် သုတ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ဂေယျအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဝေယျာကရိုဏ်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ အဗ္ဘုတဓမ္မအားဖြင့်ဖြစ်စေ ထိုအသျှင်ဂေါတမ၏ တရားတော်ဟူသမျှကို ကြားနာရသည့် အခါတိုင်း ဝမ်းမြောက်မှု စိတ်ကြည်လင်မှုကို ရသည်သာတည်း။ အသျှင်ပုဏ္ဏား စန္ဒကူးရွှေတုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ စန္ဒကူးနီတုံးကိုသော်လည်းကောင်း ရသောယောကျာ်းသည် အရင်းမှဖြစ်စေ အလယ်မှဖြစ်စေ အဖျားမှဖြစ်စေ နမ်းသည့် နေရာတိုင်းမှ (အနံ့တစ်ပါး) လောင်းစွက်ဖွယ်မရှိသော အလွန်ကောင်းမွန်သည့် အနံ့ကို ရရာသကဲ့သို့၊ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင်သုတ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ဂေယျအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဝေယျာကရဏအားဖြင့်ဖြစ်စေ အဗ္ဘုတဓမ္မအားဖြင့်ဖြစ်စေထိုအသျှင်ဂေါတမ၏ တရားတော်ဟူသမျှကို ကြားနာရသည့်အခါတိုင်း နှစ်သိမ့်မှု ဝမ်းသာမှုကို ရ၏။ အသျှင်ပုဏ္ဏား အနာနှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲခြင်းသို့ရောက်လျက် ပြင်းစွာ မကျန်းမမာသောယောကျာ်းအား တတ်ကျွမ်းနားလည်သော ဆေးဆရာသည် တခဏချင်း အနာကို နုတ်ပယ်ရာသကဲ့သို့၊ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် သုတ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ဂေယျအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဝေယျာကရဏအားဖြင့်ဖြစ်စေအဗ္ဘုတဓမ္မအားဖြင့်ဖြစ်စေ ထိုအသျှင်ဂေါတမ၏ တရားတော်ဟူသမျှကို ကြားနာရသည့် အခါတိုင်းစိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ဆင်းရဲခြင်း နှလုံး မသာယာခြင်း ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ချုပ်ပျောက်ခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏။ အသျှင်ပုဏ္ဏား ကြည်လင် ချိုမြိန်အေးမြသည့် ရေရှိသော ဖြူဖွေးသော ရေအဆင်းရှိသော ဆိပ်ကမ်းကောင်းသော နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော ရေကန်သို့ နွေ နေပူတို့၏ တွေ့ထိနှိပ်စက်ခြင်းခံရသည်ဖြစ်၍ခရီးပင်ပန်းလျက် အစာရေစာ ဆာလောင်မွတ်သိပ်၍ လာသော ယောကျာ်းသည် ထိုရေကန်အတွင်းသို့သက်ဆင်းပြီးလျှင် ရေချိုး၍ဖြစ်စေ ရေသောက်၍ဖြစ်စေ ပူလောင်ခြင်း ပင်ပန်းခြင်း ပူအိုက်ခြင်းအားလုံးကို ငြိမ်းအေးစေရာသကဲ့သို့၊ အသျှင်ပုဏ္ဏား ဤအတူသာလျှင် သုတ်အားဖြင့်ဖြစ်စေဂေယျအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဝေယျာကရဏအားဖြင့်ဖြစ်စေ အဗ္ဘုတဓမ္မအားဖြင့်ဖြစ်စေ ထိုအသျှင်ဂေါတမ၏တရားတော်ဟူသမျှကို ကြားနာရသည့်အခါတိုင်း ပူလောင်မှု ပင်ပန်းမှု ပူအိုက်မှု အားလုံးတို့သည်ငြိမ်းအေးကုန်၏ဟု (ဆို၏)။ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားသည် နေရာမှ ထ၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်ကာ လက်ယာပုဆစ်ဒူးဝန်းကို မြေ၌ ထောက်လျက် မြတ်စွာဘုရားရှိရာသို့ လက်အုပ်ချီပြီးလျှင်- “နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏”ဟု သုံးကြိမ် ဥဒါနကျူးရင့်၏။ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီ မှောက်ထားသည်ကို လှန်ပြဘိသကဲသို့လည်းကောင်း၊ ဖုံးလွှမ်းထားသည်ကို ဖွင့်လှစ်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မျက်စိလည်သောသူအား လမ်းမှန်ကို ပြောကြားဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ “မျက်စိအမြင်ရှိသော သူတို့သည် အဆင်းတို့ကို မြင်ကြလိမ့်မည်”ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကိုဆောင်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း (အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီ) ဤအတူသာလျှင် အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည်များစွာသော အကြောင်းတို့ဖြင့် တရားကို ပြပါပေ၏။ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီ ထိုအကျွန်ုပ်သည် ထိုအသျှင်ဂေါတမကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ အသျှင်ပိင်္ဂိယာနီသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး (ရတနာသုံးပါးကို) ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တတ်သော ဥပါသကာဟူ၍ မှတ်ပါလော့ဟု (ဆို၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.194 20. Brahmins With Kāraṇapālī At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Now at that time the brahmin Kāraṇapālī was working for the Licchavis. He saw the brahmin Piṅgiyānī coming off in the distance and said to him, “So, Piṅgiyānī, where are you coming from in the middle of the day?” “I’m coming, worthy sir, from the presence of the ascetic Gotama.” “What do you think of the ascetic Gotama’s lucidity of wisdom? Do you think he’s astute?” Worthy sir, who am I to judge the ascetic Gotama’s lucidity of wisdom? You’d really have to be on the same level to judge his lucidity of wisdom.” Worthy Piṅgiyānī praises the ascetic Gotama with high praise indeed.” “Who am I to praise the ascetic Gotama? He is praised by the praised as the first among gods and humans.” “But for what reason are you so devoted to the ascetic Gotama?” “Suppose a person was completely satisfied by the best tasting food. They wouldn’t be attracted to anything that tasted inferior. In the same way, when you hear the worthy Gotama’s teaching— whatever it may be, whether statements, mixed prose & verse, discussions, or amazing stories— then you’re not attracted to the doctrines of the various ascetics and brahmins. Suppose a person who was weak with hunger was to obtain a honey-cake. Wherever they taste it, they would enjoy a sweet, delectable flavor. In the same way, when you hear the worthy Gotama’s teaching— whatever it may be, whether statements, mixed prose & verse, discussions, or amazing stories— then you get a sense of uplift, a confidence of the heart. Suppose a person were to obtain a piece of sandalwood, whether yellow or red. Wherever they smelled it— whether at the root, the middle, or the top— they’d enjoy a delectable fragrance. In the same way, when you hear the worthy Gotama’s teaching— whatever it may be, whether statements, mixed prose & verse, discussions, or amazing stories— then you become filled with joy and happiness. Suppose there was a person who was sick, suffering, gravely ill. A good doctor would cure them on the spot. In the same way, when you hear the worthy Gotama’s teaching— whatever it may be, whether statements, mixed prose & verse, discussions, or amazing stories— then you make an end of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. Suppose there was a lotus pond with clear, sweet, cool water, clean, with smooth banks, delightful. Then along comes a person struggling in the oppressive heat, weary, thirsty, and parched. They’d plunge into the lotus pond to bathe and drink. And all their stress, weariness, and heat exhaustion would die down. In the same way, when you hear the worthy Gotama’s teaching— whatever it may be, whether statements, mixed prose & verse, discussions, or amazing stories— then all your stress, weariness, and exhaustion die down.” When this was said, the brahmin Kāraṇapālī rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, knelt on his right knee, raised his cupped palms toward the Buddha, and expressed this heartfelt sentiment three times: “Homage to him, the blessed one, the perfected one, the fully awakened Buddha! Homage to him, the blessed one, the perfected one, the fully awakened Buddha! Homage to him, the blessed one, the perfected one, the fully awakened Buddha! Excellent, worthy Piṅgiyānī! Excellent! As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the worthy Piṅgiyānī has made the teaching clear in many ways. I go for refuge to the worthy Gotama, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha. From this day forth, may the worthy Piṅgiyānī remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၅-ပိင်္ဂိယာနီသုတ် ၁၉၅။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်းကြီး၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူသောအခါ လိစ္ဆဝီမင်းငါးရာတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ဆည်းကပ်ကြကုန်၏။ အချို့သော လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် ညိုသောအဆင်း ညိုသောအဝတ် ညိုသောတန်ဆာရှိကြ၍ ညိုကုန်၏။ အချို့သော လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် ဝါသောအဆင်း ဝါသောအဝတ် ဝါသောတန်ဆာရှိကြ၍ ဝါကုန်၏။ အချို့သော လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် နီသောအဆင်း နီသောအဝတ် နီသောတန်ဆာရှိကြ၍ နီကုန်၏။ အချို့သော လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် ဖြူသောအဆင်း ဖြူသောအဝတ် ဖြူသောတန်ဆာရှိကြ၍ ဖြူကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည်ကား အဆင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြံအရံအားဖြင့်လည်းကောင်း ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတို့ကို လွန်၍ တင့်တယ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ပိင်္ဂိယာနီမည်သော ပုဏ္ဏားသည် နေရာမှ ထ၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ အပေါ်ရုံကိုစံပယ်တင်ကာ မြတ်စွာဘုရားရှိရာသို့ လက်အုပ်ချီပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအား- “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော် လျှောက်ထားပါရစေ၊ မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော် လျှောက်ထားပါရစေ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ “ပိင်္ဂိယာနီ သင် လျှောက်ထားလော့”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထိုအခါ ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ မျက်မှောက်တော်၌ သင့်လျော်သော ဂါထာဖြင့်ချီးမွမ်းလေ၏-“နံနက်စောစောပွင့်သော အနံ့ကောင်းသော အနံ့မပြယ်သော ကောကနဒ မည်သောပဒုမ္မာကြာပန်းကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်၌ အမိုက်မှောင်ကို ပယ်ဖျောက်လျက်ထွန်းလင်းတောက်ပသော နေမင်းကဲ့သို့လည်းကောင်း တင့်တယ် တော်မူသော ကိုယ်တော်မှ ထွက်သောရောင်ခြည်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ပါလော့”ဟု (ချီးမွမ်း၏)။ ထိုအခါ လိစ္ဆဝီမင်းတိုု့သည် အပေါ်ရုံငါးရာတို့ကို ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားအား ပေးကြကုန်၏၊ ထိုအခါပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားသည် ထိုအပေါ်ရုံငါးရာတို့ကို မြတ်စွာဘုရားအား လှူဒါန်း၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည့်ထိုလိစ္ဆဝီမင်းတိုု့အား- “လိစ္ဆဝီမင်းတိုု့ ရတနာငါးမျိုးတို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို လောက၌ ရခဲ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရား၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို လောက၌ ရခဲ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓမ္မဝိနယကို ဟောကြားတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို လောက၌ ရခဲ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓမ္မဝိနယကို ဟောကြားအပ်သည်ရှှိသော် သိနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို လောက၌ ရခဲ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓမ္မဝိနယကို ဟောကြားအပ်သည်ရှှိသော် သိ၍ လောကုတ္တရာ တရားအားလျော်သော အကျင့်ကို ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို လောက၌ ရခဲ၏။ သူ့ကျေးဇူးကို သိ၍ သူ့ကျေးဇူးကို ထင်စွာပြုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို လောက၌ ရခဲ၏။ လိစ္ဆဝီမင်းတိုု့ လောက၌ ဤရတနာငါးမျိုးတို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ရခဲ၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.195 20. Brahmins Piṅgiyānī At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Now at that time around five hundred Licchavis were visiting the Buddha. Some of the Licchavis were in blue, of blue color, clad in blue, adorned with blue. And some were similarly colored in yellow, red, or white. But the Buddha outshone them all in beauty and glory. Then the brahmin Piṅgīyānī rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said, “I feel inspired to speak, Blessed One! I feel inspired to speak, Holy One!” “Then speak as you feel inspired,” said the Buddha. So the brahmin Piṅgīyānī extolled the Buddha in his presence with a fitting verse. “Like a fragrant pink lotus that blooms at daybreak, its fragrance unfaded— see Aṅgīrasa dazzle, bright as the sun in the sky!” Then those Licchavis clothed Piṅgiyānī with five hundred upper robes. And Piṅgiyānī clothed the Buddha with them. Then the Buddha said to the Licchavis: “Licchavis, the appearance of five treasures is rare in the world. What five? A Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha. A teacher of the teaching and training proclaimed by a Realized One. An individual who understands the teaching and training proclaimed by a Realized One. An individual who practices in line with the teaching. An individual who is grateful and thankful. The appearance of these five treasures is rare in the world.”

၆-မဟာသုပိနသုတ် ၁၉၆။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ် ကပင်အိပ်မက်ကြီးငါးမျိုးတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင် ဤမြေကြီးသည် မြတ်သော အိပ်ရာ ဖြစ်၏၊ ဟိမဝန္တာတောင်မင်းသည် ခေါင်းအုံး ဖြစ်၏၊ အရှေ့သမုဒ္ဒရာ၌ လက်ဝဲလက်ကို တင်ထား၏၊ အနောက်သမုဒ္ဒရာ၌ လက်ယာလက်ကို တင်ထား၏၊ တောင်သမုဒ္ဒရာ၌ ခြေတော်အစုံကို တင်ထား၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤပဌမအိပ်မက်ကြီးသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပူဇော်အထူးကိုခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအားသစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်း ဖြစ်စဥ်ကပင် တိရိယမည်သော မြက်မျိုးသည်ချက်မှ အထက်သို့ တက်ပြီးလျှင် ကောင်းကင်သို့ ထိ၍ တည်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤဒုတိယအိပ်မက်ကြီးသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပူဇော်အထူးကိုခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအားသစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရား အလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင် မည်းနက်သော ဦးခေါင်းရှိသည့်ပိုးကောင်အဖြူတို့သည် ခြေတို့မှ တက်၍ ပုဆစ် ဒူးဝန်းတိုင်အောင် ဖုံးလွှမ်းကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ့သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤတတိယအိပ်မက်ကြီးသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပူဇော်အထူးကိုခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအားသစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်း ဖြစ်စဥ်ကပင် အဆင်းအမျိုးမျိုးရှိသည့်ငှက်လေးမျိုးတို့သည် အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ လာ၍ ခြေရင်း၌ ကျပြီးလျှင် အားလုံး အဖြူချည်းတို့သာဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤစတုတ္ထအိပ်မက်ကြီးသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပူဇော်အထူးကိုခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအားသစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရား အလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင် ကြီးစွာသော မစင်တောင်၏အဆင့်ဆင့်၌ မစင်ဖြင့် မလိမ်းကျံဘဲ စကြံသွားရ၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤပဉ္စမအိပ်မက်ကြီးသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကိုမသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင် ဤ မဟာပထဝီမြေကြီးသည် မြတ်သော အိပ်ရာဖြစ်၏၊ ဤဟိမဝန္တာတောင်မင်းသည် ခေါင်းအုံးဖြစ်၏၊ အရှေ့ သမုဒ္ဒရာ၌ လက်ဝဲလက်ကို တင်ထား၏၊ အနောက်သမုဒ္ဒရာ၌ လက်ယာလက်ကို တင်ထား၏၊ တောင် သမုဒ္ဒရာ၌ ခြေတော်အစုံကို တင်ထား၏ဟုထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော ဤပဌမအိပ်မက်ကြီးသည် အတု မရှိသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို ထိုးထွင်း၍သိတော်မူရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်တိရိယမည်သော မြက်မျိုးသည် ချက်မှ အထက်သို့ တက်ပြီးလျှင် ကောင်းကင်သို့ ထိ၍ တည်၏ဟုထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော ဤဒုတိယအိပ်မက်ကြီးသည် လူ့ပြည် နတ်ပြည်တိုင်အောင် ကောင်းစွာ ပြအပ်သော မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်မည်းနက်သော ဦးခေါင်းရှိသည့် ပိုးကောင်အဖြူတို့သည် ခြေတို့မှ တက်၍ ပုဆစ်ဒူးဝန်းတိုင်အောင်ဖုံးလွှမ်းကုန်၏ဟု ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော ဤတတိယအိပ်မက်ကြီးသည် ဖြူသောအဝတ်ကိုဝတ်ကုန်သော များစွာသော လူအပေါင်း၏ မြတ်စွာဘုရားအား အသက်ထက်ဆုံးဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ခြင်းကို ထိုးထွင်း၍ သိရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်အဆင်းအမျိုးမျိုးရှိသည့် ငှက်လေးမျိုးတို့သည် အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ လာ၍ ခြေရင်း၌ ကျပြီးလျှင်အားလုံးအဖြူချည်းတို့သာ ဖြစ်ကုန်၏ဟူသော ဤစတုတ္ထအိပ်မက်ကြီးသည် မင်းမျိုး ပုဏ္ဏားမျိုးကုန်သည်မျိုး သူဆင်းရဲမျိုးဟူကုန်သော ဤအမျိုးလေးပါးတို့၏ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ လူ့ဘောင်မှရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၍ အတုမရှိသော အရဟတ္တဖိုလ်အား မျက်မှောက်ပြုကြသည်ကို ထိုးထွင်း၍သိရန် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ကြီးစွာသော မစင်တောင်၏ အဆင့်ဆင့်၌ မစင်ဖြင့် မလိမ်းကျံဘဲ စကြံ ကြွသွားရ၏ဟူသော ဤပဉ္စမအိပ်မက်ကြီးသည် သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်းအိပ်ရာနေရာ သူနာ၏ အထောက်အပံ့ ဆေးအသုံးအဆောင်တို့ကို ရသော မြတ်စွာဘုရား၏ ထိုပစ္စည်းလေးပါးကို မမက်မော မတွေဝေ တဏှာဖြင့် မလွှမ်းမိုးဘဲအပြစ်ကို ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ ထွက်မြောက်ကြောင်းကို သိလျက် သုံးဆောင်ခြင်းကို ထိုးထွင်း၍ သိရန်ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိသေးမီ ဘုရားအလောင်းဖြစ်စဥ်ကပင်ဤအိပ်မက်ကြီးငါးမျိုးတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.196 20. Brahmins The Great Dreams “Mendicants, before his awakening five great dreams appeared to the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha, when he was still not awake but intent on awakening. What five? This great earth was his bed. Himalaya, king of mountains, was his pillow. His left hand was laid down in the eastern sea. His right hand was laid down in the western sea. And both his feet were laid down in the southern sea. This is the first great dream that appeared to the Realized One before his awakening. Next, a kind of grass called ‘the crosser’ grew up from his navel and stood pressing against the cloudy sky. This is the second great dream that appeared to the Realized One before his awakening. Next, white caterpillars with black heads crawled up from his feet and covered his knees. This is the third great dream that appeared to the Realized One before his awakening. Next, four birds of different colors came from the four quarters. They fell at his feet, turning pure white. This is the fourth great dream that appeared to the Realized One before his awakening. Next, he walked back and forth on top of a big mountain of filth while remaining unsoiled. This is the fifth great dream that appeared to the Realized One before his awakening. Now, as to when, before his awakening, the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha was still not awake but intent on awakening. This great earth was his bed. Himalaya, king of mountains, was his pillow. His left hand was laid down in the eastern sea. His right hand was laid down in the western sea. And both his feet were laid down in the southern sea. This was fulfilled when the Buddha awakened to the perfect awakening. This was the first great dream that appeared to him while he was still not awakened. As to when a kind of grass called ‘the crosser’ grew up from his navel and stood pressing against the cloudy sky. This was fulfilled when, after the Buddha had awakened to the noble eightfold path, it was fully revealed among gods and humans. This was the second great dream that appeared to him while he was still not awakened. As to when white caterpillars with black heads crawled up from his feet and covered his knees. This was fulfilled when many white-clothed laypeople went for refuge to him for life. This was the third great dream that appeared to him while he was still not awakened. As to when four birds of different colors came from the four quarters. They fell at his feet, turning pure white. This was fulfilled when members of the four classes—aristocrats, brahmins, peasants, and menials—went forth from the lay life to homelessness in the teaching and training proclaimed by the Realized One and realized supreme freedom. This was the fourth great dream that appeared to him while he was still not awakened. As to when he walked back and forth on top of a big mountain of filth while remaining unsoiled. This was fulfilled when the Realized One received robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. And he used them untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. This was the fifth great dream that appeared to him while he was still not awakened. Before his awakening these five great dreams appeared to the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha, when he was still not awake but intent on awakening.”

၇-ဝဿသုတ် ၁၉၇။ ရဟန်းတို့ မိုး၏ အန္တရာယ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ အထက်ကောင်းကင်၌ တေဇောဓာတ်သည် ပျက်စီး၏ ‘ဖောက်ပြန်၏’၊ ထို့ကြောင့်ပေါ်ပေါက်လာသော မိုးတို့သည် တစ်ဖန်ပျောက်ကင်းကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား မိုး၏ ပဌမအန္တရာယ်ပင်တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား အထက်ကောင်းကင်၌ ဝါယောဓာတ်သည် ပျက်စီး၏ ‘ဖောက်ပြန်၏’၊ ထို့ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော မိုးတို့သည် တစ်ဖန်ပျောက်ကင်းကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤ သည်ကား မိုး၏ဒုတိယအန္တရာယ်ပင်တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရာဟုအသုရိန်သည် လက်ဖြင့် မိုးရေကို ခံပြီးလျှင် သမုဒ္ဒရာ၌ စွန့်ပစ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား မိုး၏ တတိယအန္တရာယ်ပင်တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မိုးတိမ် ‘ဝဿဝလာဟက’ နတ်တို့သည် မေ့လျော့ကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ဤသည်ကား မိုး၏ စတုတ္ထအန္တရာယ်ပင်တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား လူတို့သည် တရားမစောင့်ကုန်၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား မိုး၏ပဉ္စမအန္တရာယ်ပင်တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်။ ရဟန်းတို့ မိုး၏ အန္တရာယ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း၊ ယင်းအန္တရာယ်ကို နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့သည် မသိကုန်၊ ယင်းအန္တရာယ်၌ နိမိတ်ဖတ်တတ်သူတို့၏ ပညာမျက်စိသည် မသက်ဝင်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.197 20. Brahmins Obstacles to Rain “Mendicants, there are these five obstacles to rain, which the forecasters don’t know, and which their vision does not traverse. What five? In the upper atmosphere the fire element flares up, which disperses the clouds. This is the first obstacle to rain, which the forecasters don’t know, and which their vision does not traverse. Furthermore, in the upper atmosphere the air element flares up, which disperses the clouds. This is the second obstacle to rain … Furthermore, Rāhu, lord of titans, receives water in his hand and discards it in the ocean. This is the third obstacle to rain … Furthermore, the gods of the rain clouds become negligent. This is the fourth obstacle to rain … Furthermore, humans become unprincipled. This is the fifth obstacle to rain, which the forecasters don’t know, and which their vision does not traverse. These are the five obstacles to rain, which the forecasters don’t know, and which their vision does not traverse.”

၈-ဝါစာသုတ် ၁၉၈။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါ ငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော စကားသည် ကောင်းစွာ ဆိုအပ်သည် မည်၏၊ မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ်သည် မမည်၊ အပြစ်လည်း မရှိ၊ ပညာရှိတို့လည်း မကဲ့ရဲ့အပ်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အခါကာလအားလျော်စွာ ပြောဆိုအပ်သည်လည်းဖြစ်၏။ မှန်ကန်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ သိမ်မွေ့သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ အကျိုးစီးပွါးနှင့် စပ်သော စကားကို ပြောဆိုအပ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ပြောဆိုအပ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော စကားသည် ကောင်းစွာ ဆိုအပ်သည် မည်၏၊ မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ်သည် မမည်၊ အပြစ်လည်း မရှိ၊ ပညာရှိတို့လည်း မကဲ့ရဲ့အပ်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.198 20. Brahmins Well-Spoken Words “Mendicants, speech that has five factors is well spoken, not poorly spoken. It’s blameless and is not criticized by sensible people. What five? It is speech that is timely, true, gentle, beneficial, and loving. Speech with these five factors is well spoken, not poorly spoken. It’s blameless and is not criticized by sensible people.”

၉-ကုလသုတ် ၁၉၉။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းတို့ ချဥ်းကပ်အပ်သော အိမ်၌ လူတို့သည် ငါးမျိုးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် များစွာသော ကောင်းမှုကို ပွါးစေကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းသည် အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် လူတို့သည် ဖူးမြင်ရ၍ စိတ်ကြည်လင်သောအခါ ထိုအိမ်သည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းသည် အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် လူတို့သည် ခရီးဦးကြိုဆိုကြရှိခိုးကြ နေရာထိုင်ခင်းပေးကြသောအခါ ထိုအိမ်သည် မြင့်မြတ်သော အမျိုး၌ ဖြစ်စေတတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းသည် အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် လူတို့သည် ဝန်တိုမှု အညစ်အကြေးကို ပယ်ဖျောက်သောအခါ ထိုအိမ်သည် တန်ခိုးကြီးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းသည် အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် လူတို့သည် အစွမ်းရှိသ လောက်အားရှိသလောက် ဝေဖန်လှူဒါန်းသော အခါ ထိုအိမ်သည် ဥစ္စာပေါများခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းသည် အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်သည်ရှိသော် လူတို့သည် ပုစ္ဆာမေးကြပြဿနာမေးကြ တရားနာကြသောအခါ ထိုအိမ်သည် ပညာကြီးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ရဟန်းတို့ ချဥ်းကပ်အပ်သော အိမ်၌ လူတို့သည် ဤငါးမျိုးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် များစွာသော ကောင်းမှုကို ပွါးစေကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.199 20. Brahmins Families “When ethical renunciates come to a family, the people brim with much merit for five reasons. What five? When they see ethical renunciates coming to their family, the people bring up confidence in their hearts. At that time the family is practicing a path leading to heaven. When ethical renunciates come to their family, the people rise from their seats, bow down, and offer them a seat. At that time the family is practicing a path leading to a birth in an eminent family. When ethical renunciates come to their family, the people get rid of the stain of stinginess. At that time the family is practicing a path leading to being illustrious. When ethical renunciates come to their family, the people share what they have as best they can. At that time the family is practicing a path leading to great wealth. When ethical renunciates come to their family, the people ask questions and listen to the teachings. At that time the family is practicing a path leading to great wisdom. When ethical renunciates come to a family, the people brim with much merit for these five reasons.”

၁၀-နိဿာရဏီယသုတ် ၂၀၀။ ရဟန်းတို့ ထွက်မြောက်ရာ ‘နိဿရဏ’ ဓာတ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ကာမဂုဏ်ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအား ကာမဂုဏ်တို့၌ စိတ်မပြေးဝင်၊ မကြည်လင်၊ မရပ်တည်နိုင်၊ လွတ်လွတ် မဝင်၊ (ကာမဂုဏ်မှ) ထွက်မြောက်ကြောင်း (အသုဘ ဈာန်) ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအားမူ (အသုဘဈာန်) နေက္ခမ္မဓာတ်၌ စိတ်ပြေးဝင်၏၊ ကြည်လင်၏၊ ရပ်တည်နိိုင်၏၊ လွတ်လွတ်ဝင်၏၊ ထိုရဟန်း၏ ထိုဈာန်စိတ်သည် (အာရုံသို့) ကောင်းစွာရောက်၏၊ ကောင်းစွာ ပွါးစေ၏၊ ကာမဂုဏ်မှ ကောင်းစွာ ထမြောက်၏၊ ကောင်းစွာ ကျွတ်လွတ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့နှင့် ကင်းကွာ၏၊ ကာမဂုဏ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲခြင်းပူပန်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့မှ ထိုရဟန်းသည် လွတ်ကင်း၏၊ ထိုရဟန်းသည်ဝေဒနာကို မခံစားရ။ ဤသည် (အသုဘပဌမဈာန်) ကို ကာမဂုဏ်တို့၏ ထွက်မြောက်ရာဟူ၍ဟောကြားအပ်၏။ (၁) ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပျက်စီးစေလိုမှု ‘ဗျာပါဒ’ ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအား ဗျာပါဒ၌ စိတ်မပြေးဝင်၊ မကြည်လင်၊ မရပ်တည်နိုင်၊ လွတ်လွတ် မဝင်၊ ဗျာပါဒ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မေတ္တာကိုနှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအားမူ ဗျာပါဒ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် မေတ္တာ၌ စိတ်ပြေးဝင်၏၊ ကြည်လင်၏၊ ရပ်တည်နိိုင်၏၊ လွတ်လွတ်ဝင်၏၊ ထိုရဟန်း၏ ထိုမေတ္တာစိတ်သည် (အာရုံသို့) ကောင်းစွာ ရောက်၏၊ ကောင်းစွာ ပွါးစေ၏၊ ဗျာပါဒမှ ကောင်းစွာ ထမြောက်၏၊ ကောင်းစွာ ကျွတ်လွတ်၏၊ ဗျာပါဒနှင့်ကင်းကွာ၏၊ ဗျာပါဒဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲခြင်း ပူပန်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့မှ ထိုရဟန်းသည် လွတ်ကင်း၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာကိုမခံစားရ။ ဤသည် (မေတ္တာဈာန်) ကို ဗျာပါဒ၏ ထွက်မြောက်ရာဟူ၍ ဟောကြားအပ်၏။ (၂) ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ညှဥ်းဆဲမှု ‘ဝိဟိံ သ’ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအား ဝိဟိံ သ၌ စိတ်မပြေးဝင်၊ မကြည်လင်၊ မရပ်တည်နိုင်၊ လွတ်လွတ် မဝင်၊ ဝိဟိံ သ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောမညှဥ်းဆဲမှု ‘အဝိဟိံ သ ကရုဏာဈာန်’ ကို နှလုံးသွင်းသောရဟန်းအားမူ အဝိဟိံ သ၌ စိတ်ပြေးဝင်၏၊ ကြည်လင်၏၊ ရပ်တည်နိိုင်၏၊ လွတ်လွတ်ဝင်၏၊ ထိုရဟန်း၏ ထိုကရုဏာစိတ်သည် (အာရုံသို့) ကောင်းစွာ ရောက်၏၊ ကောင်းစွာ ပွါးစေ၏၊ ညှဥ်းဆဲမှု ‘ဝိဟိံ သ’မှ ကောင်းစွာ ထမြောက်၏၊ ကောင်းစွာ ကျွတ် လွတ်၏၊ ညှဥ်းဆဲမှု ‘ဝိဟိံ သ’ နှင့် ကင်းကွာ၏၊ ဝိဟိံ သဟူသော အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲခြင်း ပူပန်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့မှ ထိုရဟန်းသည်လွတ်ကင်း၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာကို မခံစားရ။ ဤသည် (ကရုဏာဈာန်) ကို ဝိဟိံ သ၏ထွက်မြောက်ရာဟူ၍ ဟောကြားအပ်၏။ (၃) ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ကသိုဏ်းရုပ်ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအား ကသိုဏ်းရုပ်၌ စိတ်မပြေးဝင်၊ မကြည်လင်၊ မရပ်တည်နိုင်၊ လွတ်လွတ်မဝင်၊ အရူပဈာန်ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအားမူ အရူပဈာန်၌ စိတ်ပြေးဝင်၏၊ ကြည်လင်၏၊ ရပ်တည်နိိုင်၏၊ လွတ်လွတ်ဝင်၏၊ ထိုရဟန်း၏ထိုအရူပဈာန်စိတ်သည် (အာရုံသို့) ကောင်းစွာ ရောက်၏၊ ကောင်းစွာ ပွါးစေ၏၊ ကသိုဏ်းရုပ်မှကောင်းစွာ ထမြောက်၏၊ ကောင်းစွာ ကျွတ်လွတ်၏၊ ကသိုဏ်းရုပ်နှင့် ကင်းကွာ၏၊ ရုပ်ဟူသောအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲခြင်း ပူပန်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့မှထိုရဟန်းသည် လွတ်ကင်း၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာကို မခံစားရ။ ဤသည် (အရူပဈာန်) ကို ရုပ်၏ထွက်မြောက်ရာဟူ၍ ဟောကြားအပ်၏။ (၄) ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာငါးပါး ‘သက္ကာယ’ ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအား သက္ကာယ၌ စိတ်မပြေးဝင်၊ မကြည်လင်၊ မရပ်တည်နိုင်၊ လွတ်လွတ်မဝင်၊ သက္ကာယ ချုပ်ငြိမ်းမှု (အရဟတ္တဖိုလ်) ကို နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအားမူ သက္ကာယချုပ်ငြိမ်းခြင်း၌ စိတ်ပြေးဝင်၏၊ ကြည်လင်၏၊ ရပ်တည်နိိုင်၏၊ လွတ်လွတ်ဝင်၏၊ ထိုရဟန်း၏ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်စိတ်သည် (အာရုံသို့) ကောင်းစွာ ရောက်၏၊ ကောင်းစွာ ပွါးစေ၏၊ သက္ကာယမှ ကောင်းစွာ ထမြောက်၏၊ ကောင်းစွာ ကျွတ်လွတ်၏၊ သက္ကာယနှင့် ကင်းကွာ၏၊ သက္ကာယဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရခြင်း ပူပန်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့မှ ထိုရဟန်းသည် လွတ်ကင်း၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာကိုမခံစားရ။ ဤသည် (အရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်) ကို သက္ကာယ၏ ထွက်မြောက်ရာဟူ၍ ဟောကြားအပ်၏။ (၅) ထိုရဟန်းအား ကာမဂုဏ်၌ နှစ်သက်မှုသည်လည်း မကိန်းအောင်း၊ ဗျာပါဒ၌ နှစ်သက်မှုသည်လည်းမကိန်းအောင်း၊ ဝိဟိံ သ၌ နှစ်သက်မှုသည်လည်း မကိန်းအောင်း၊ ရုပ်၌ နှစ်သက်မှုသည်လည်းမကိန်းအောင်း၊ သက္ကာယ၌ နှစ်သက်မှုသည်လည်း မကိန်းအောင်း၊ ထိုရဟန်းသည် ကာမဂုဏ်၌ နှစ်သက်မှု၏လည်း မကိန်းအောင်းသောကြောင့့်, ဗျာပါဒ၌ နှစ်သက်မှု၏လည်း မကိန်းအောင်းသောကြောင့့်,ဝိဟိံ သ၌ နှစ်သက်မှု၏လည်း မကိန်းအောင်းသောကြောင့့်, ရုပ်၌ နှစ်သက်မှု၏လည်း မကိန်းအောင်းသောကြောင့့်, သက္ကာယ၌ နှစ်သက်မှု၏လည်း မကိန်းအောင်းသောကြောင့် ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းကို- အနုသယမကိန်းသော ရဟန်း၊ တဏှာပြတ်ပြီးသော ရဟန်း၊ သံယောဇဥ်လွန်ပြီးသော ရဟန်း၊ ကောင်းစွာ မာနကို နုတ်ပယ်ပြီးသောကြောင့် ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုပြီးသော ရဟန်းဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ထွက်မြောက်ရာ ‘နိဿရဏ’ ဓာတ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ငါးခုမြောက် ဗြာဟ္မဏဝဂ် ပြီး၏။ စတုတ္ထ သုတ်ငါးဆယ် ပြီး၏။ ၅-ပဉ္စမ ပဏ္ဏာသက ၅-ပဉ္စမသုတ်ငါးဆယ် (၂၁) ၁-ကိမိလဝဂ် ၁-ကိမိလသုတ်

Numbered Discourses 5.200 20. Brahmins Elements of Escape “Mendicants, there are these five elements of escape. What five? Take a case where a mendicant focuses on sensual pleasures, but on that their mind does not leap forth, gain confidence, settle down, and become decided. But when they focus on renunciation, on that their mind leaps forth, gains confidence, settles down, and becomes decided. Their mind is in a good state, well developed, well risen, well freed, and well detached from sensual pleasures. They’re freed from the distressing and feverish defilements that arise because of sensual pleasures, so they don’t experience that kind of feeling. This is how the escape from sensual pleasures is explained. Take another case where a mendicant focuses on ill will, but their mind does not leap forth … But when they focus on good will, their mind leaps forth … Their mind is in a good state … well detached from ill will. They’re freed from the distressing and feverish defilements that arise because of ill will, so they don’t experience that kind of feeling. This is how the escape from ill will is explained. Take another case where a mendicant focuses on harming, but their mind does not leap forth … But when they focus on compassion, their mind leaps forth … Their mind is in a good state … well detached from harming. They’re freed from the distressing and feverish defilements that arise because of harming, so they don’t experience that kind of feeling. This is how the escape from harming is explained. Take another case where a mendicant focuses on form, but their mind does not leap forth … But when they focus on the formless, their mind leaps forth … Their mind is in a good state … well detached from forms. They’re freed from the distressing and feverish defilements that arise because of form, so they don’t experience that kind of feeling. This is how the escape from forms is explained. Take a case where a mendicant focuses on substantial reality, but their mind does not leap forth, gain confidence, settle down, and become decided. But when they focus on the cessation of substantial reality, their mind leaps forth, gains confidence, settles down, and becomes decided. Their mind is in a good state, well developed, well risen, well freed, and well detached from substantial reality. They’re freed from the distressing and feverish defilements that arise because of substantial reality, so they don’t experience that kind of feeling. This is how the escape from substantial reality is explained. Delight in sensual pleasures, ill will, harming, form, and substantial reality don’t linger within them. That’s why they’re called a mendicant who is without underlying tendencies, who has cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit has made an end of suffering. These are the five elements of escape.”

၂၀၁။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိမိလမြို့ ကျည်းပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်ကိမိလမထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသိုု့ ချဥ်းကပ်၍ ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်လျက် မြတ်စွာဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရား ကြာမြင့်စွာမတည်တံ့နိုင်သော အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ကိမိလ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်း ရဟန်းမိန်းမဥပါသကာ ဥပါသိကာမတို့သည်- မြတ်စွာဘုရား၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု မရှိကုန်မူ၍ နေကြကုန်၏။ တရား၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု မရှိကုန်မူ၍ နေကြကုန်၏။ သံဃာ၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု မရှိကုန်မူ၍ နေကြကုန်၏။ သီလသိက္ခာ၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု မရှိကုန်မူ၍ နေကြကုန်၏။ အချင်းချင်း ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု မရှိကုန်မူ၍ နေကြကုန်၏။ ကိမိလ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရား ကြာမြင့်စွာမတည်တံ့နိုင်သော အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရား ကြာမြင့်စွာတည်တံ့နိုင်သော အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ကိမိလ မြတ်စွာဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်း ရဟန်းမိန်းမ့ဥပါသကာ ဥပါသိကာမတို့သည်- မြတ်စွာဘုရား၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု ရှိကုန်၍ နေကြကုန်၏။ တရား၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု ရှိကုန်၍ နေကြကုန်၏။ သံဃာ၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု ရှိကုန်၍ နေကြကုန်၏။ သီလသိက္ခာ၌ ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု ရှိကုန်၍ နေကြကုန်၏။ အချင်းချင်း ရိုသေမှု တုပ်ဝပ်မှု ရှိကုန်၍ နေကြကုန်၏။ ကိမိလ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရား ကြာမြင့်စွာတည်တံ့နိုင်သော အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.201 21. With Kimbila With Kimbila At one time the Buddha was staying near Kimbilā in the Freshwater Mangrove Wood. Then Venerable Kimbila went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “What is the cause, sir, what is the reason why the true teaching does not last long after the final quenching of the Realized One?” “Kimbila, it’s when the monks, nuns, laymen, and laywomen lack respect and reverence for the Teacher, the teaching, the Saṅgha, the training, and each other after the final quenching of the Realized One. This is the cause, this is the reason why the true teaching does not last long after the final quenching of the Realized One.” “What is the cause, sir, what is the reason why the true teaching does last long after the final quenching of the Realized One?” “Kimbila, it’s when the monks, nuns, laymen, and laywomen maintain respect and reverence for the Teacher, the teaching, the Saṅgha, the training, and each other after the final quenching of the Realized One. This is the cause, this is the reason why the true teaching does last long after the final quenching of the Realized One.”

၂-ဓမ္မဿဝနသုတ် ၂၀၂။ ရဟန်းတို့ တရားနာခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မကြားဖူးသည်ကို ကြားနာရ၏။ ကြားဖူးသည်ကို ဖြူစင်စေ၏။ ယုံမှားမှုကို ကူးမြောက်နိုင်၏။ အယူကို ဖြောင့်မတ်စွာ ပြုနိုင်၏။ ထိုသူ၏ စိတ်သည် ကြည်လင်၏။ ရဟန်းတို့ တရားနာခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤ ငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.202 21. With Kimbila Listening to the Teaching “Mendicants, there are these five benefits of listening to the teaching. What five? You learn new things, clarify what you’ve learned, get over uncertainty, correct your views, and inspire confidence in your mind. These are the five benefits of listening to the teaching.”

၃-အဿာဇာနီယသုတ် ၂၀၃။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မင်း၏ အာဇာနည်မြင်းကောင်းသည် မင်းအားထိိုက်၏၊ မင်း အသုံးအဆောင်ဖြစ်၏၊ မင်း၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဟူ၍ ရေတွက်ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ လျင်မြန်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ နူးညံ့ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ သည်းခံခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ အကျင့်စင်ကြယ်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မင်း၏ အာဇာနည်မြင်းကောင်းသည် မင်းအား ထိိုက်၏၊ မင်း အသုံးအဆောင်ဖြစ်၏၊ မင်း၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဟူ၍ ရေတွက်ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အရပ်ဝေးမှ ဆောင်၍သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်၏၊ ဧည့်သည်တို့အလို့ငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကိုသော်လည်းပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်၏၊ တမလွန်အတွက် ရည်မျှော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ လက်အုပ်ချီရန်ခံထိုက်၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ လျင်မြန်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ နူးညံ့ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ သည်းခံခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ အကျင့်စင်ကြယ်ခြင်းနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အရပ်ဝေးမှ ဆောင်လာ၍သော်လည်းပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်၏၊ ဧည့်သည်တို့အလို့ငှါ စီမံထားသော ဝတ္ထုကိုသော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန်ထိုက်တန်၏၊ တမလွန်အတွက် ရည်မျှော်သော အလှူကို ခံထိုက်၏၊ လက်အုပ်ချီရန် ထိုက်၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.203 21. With Kimbila A Thoroughbred “Mendicants, a fine royal thoroughbred with five factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is reckoned a factor of kingship. What five? Integrity, speed, tenderness, patience, and gentleness. A fine royal thoroughbred with these five factors is worthy of a king. … In the same way, a mendicant with five qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world. What five? Integrity, speed, tenderness, patience, and gentleness. A mendicant with these five qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.”

၄-ဗလသုတ် ၂၀၄။ ရဟန်းတို့ ဗိုလ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သဒ္ဓါဗိုလ်၊ ဟိရီဗိုလ်၊ ဩတ္တပ္ပဗိုလ်၊ ဝီရိယဗိုလ်၊ ပညာဗိုလ်တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဗိုလ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.204 21. With Kimbila Powers “Mendicants, there are these five powers. What five? Faith, conscience, prudence, energy, and wisdom. These are the five powers.”

၅-စေတောခိလသုတ် ၂၀၅။ ရဟန်းတို့ စိတ်၏ ငြောင့်တံသင်းဖြစ်သော တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံမှား၏၊ တွေးတော၏၊ မဆုံး ဖြတ်နိုင်၊ မကြည်လင်၊ ရဟန်းတို့ မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံမှားတွေးတော မဆုံးဖြတ်နိုင် မကြည်လင်သော ရဟန်း၏စိတ်သည် အပူတပြင်းအားထုတ်ရန် အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ရန် အမြဲမပြတ် အားထုတ်ရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားထုတ်ရန် မညွတ်၊ ဤသည်ကား စိတ်၏ ငြောင့်တံသင်းဖြစ်သော ပဌမတရားပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းသည် တရား၌ ယုံမှား၏။ပ။ သံဃာ၌ ယုံမှား၏။ပ။ သီလ သိက္ခာ၌ ယုံမှား၏။ပ။ သီတင်းသုံးဖော်တို့၌ အမျက်ထွက်၏၊ မနှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ ထိပါးပုတ်ခတ်လိုသော စိတ်ရှိ၏၊ ငြောင့်တံသင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ ရဟန်းတို့ သီတင်းသုံးဖော်တို့၌ အမျက်ထွက်သော၊ မနှစ်သက်သော၊ ထိပါးပုတ်ခတ်လို စိတ်ရှိသော၊ ငြောင့်တံသင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သော ရဟန်း၏ စိတ်သည် အပူတပြင်းအားထုတ်ရန် အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ရန် အမြဲမပြတ် အားထုတ်ရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ရန် မညွတ်။ ဤသည်ကား စိတ်၏ ငြောင့်တံသင်းဖြစ်သော ပဉ္စမတရားပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ စိတ်၏ ငြောင့်တံသင်းဖြစ်သော တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.205 21. With Kimbila Hard-heartedness “Mendicants, there are these five kinds of hard-heartedness. What five? Firstly, a mendicant has doubts about the Teacher. They’re uncertain, undecided, and lacking confidence. This being so, their mind doesn’t incline toward keenness, commitment, persistence, and striving. This is the first kind of hard-heartedness. Furthermore, a mendicant has doubts about the teaching … the Saṅgha … the training … A mendicant is angry and upset with their spiritual companions, resentful and closed off. This being so, their mind doesn’t incline toward keenness, commitment, persistence, and striving. This is the fifth kind of hard-heartedness. These are the five kinds of hard-heartedness.”

၆-ဝိနိဗန္ဓသုတ် ၂၀၆။ ရဟန်းတို့ စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ဖြစ်သော တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ မကင်းသော စွဲမက်မှု၊ မကင်းသောလိုချင်မှု၊ မကင်းသော ချစ်ခင်မှု၊ မကင်းသော မွတ်သိပ်မှု၊ မကင်းသော ပူပန်မှု၊ မကင်းသောတပ်မက်မှု ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ မကင်းသော စွဲမက်မှု၊ မကင်းသော လိုချင်မှု၊ မကင်းသော ချစ်ခင်မှု၊ မကင်းသော မွတ်သိပ်မှု၊ မကင်းသော ပူပန်မှု၊ မကင်းသော တပ်မက်မှု ရှိသော ရဟန်း၏ စိတ်သည်အပူတပြင်း အားထုတ်ရန် အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ရန် အမြဲမပြတ် အားထုတ်ရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားထုတ်ရန် မညွတ်။ ဤသည်ကား စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ဖြစ်သော ပဌမတရားပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ရဟန်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာတို့၌ မကင်းသော စွဲမက်မှု။ပ။ ရုပ်၌ မကင်းသော စွဲမက်မှု။ပ။ အလိုရှိတိုင်း ဝမ်းပြည့်အောင် စား၍ အိပ်မှုချမ်းသာ လျောင်းမှုချမ်းသာ ငိုက်မျဥ်းမှုချမ်းသာကိုလုံ့လပြု၍ နေ၏။ပ။ “ငါသည် ဤသီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤအကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤခြိုးခြံမှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤမြတ်သော အကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ တန်ခိုးကြီးသော နတ်သော်လည်းကောင်း၊ တစ်မျိုးမျိုးသော နတ်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု နတ်အသင်းအပင်း တစ်မျိုးမျိုးကို တောင့်တ၍ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်၏။ ရဟန်းတို့ “ငါသည် ဤသီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤအကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤခြိုးခြံမှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤမြတ်သောအကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ တန်ခိုးကြီးသော နတ်သော်လည်းကောင်း၊ တစ်မျိုးမျိုးသော နတ်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု နတ်အသင်းအပင်းတစ်မျိုးမျိုးကို တောင့်တ၍ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သော ရဟန်း၏ စိတ်သည် အပူတပြင်းအားထုတ်ရန် အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ရန် အမြဲမပြတ် အားထုတ်ရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ရန် မညွတ်၊ ဤသည်ကား စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ဖြစ်သောပဉ္စမတရားပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ဖြစ်သော တရားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.206 21. With Kimbila Shackles “Mendicants, there are these five shackles of the heart. What five? Firstly, a mendicant isn’t free of greed, desire, fondness, thirst, passion, and craving for sensual pleasures. This being so, their mind doesn’t incline toward keenness, commitment, persistence, and striving. This is the first shackle of the heart. Furthermore, a mendicant isn’t free of greed for the body … They’re not free of greed for form … They eat as much as they like until their belly is full, then indulge in the pleasures of sleeping, lying down, and drowsing … They lead the spiritual life hoping to be reborn in one of the orders of gods, thinking: ‘By this precept or observance or fervent austerity or spiritual practice, may I become one of the gods!’ This being so, their mind doesn’t incline toward keenness, commitment, persistence, and striving. This is the fifth shackle of the heart. These are the five shackles of the heart.”

၇-ယာဂုသုတ် ၂၀၇။ ရဟန်းတို့ ယာဂု၏ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆာလောင်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တတ်၏။ မွတ်သိပ်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တတ်၏။ လေကို စုန်စေတတ်၏။ ဆီးအိမ်ကို သုတ်သင် (စင်ကြယ်စေ) တတ်၏။ အစာသစ် အကြွင်းအကျန်ကို ကျေညက်စေတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ယာဂု၏ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.207 21. With Kimbila Porridge “Mendicants, there are these five benefits of porridge. What five? It wards off hunger, quenches thirst, settles the wind, cleans the bladder, and helps digestion. These are the five benefits of porridge.”

၈-ဒန္တကဋ္ဌသုတ် ၂၀၈။ ရဟန်းတို့ ဒန်ပူမစားခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မျက်စိ မကြည်လင်။ ခံတွင်း အနံ့ မကောင်း။ အရသာကို ဆောင်တတ်သော အကြောတို့ မစင်ကြယ်ကုန်။ သည်းခြေသလိပ်သည် အစာကို မြှေးယှက်၏။ ထို (ဒန်ပူမစား) သူအား ထမင်း မမြိန်၊ ရဟန်းတို့ ဒန်ပူမစားခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုး တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဒန်ပူစားခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မျက်စိ ကြည်လင်၏။ ခံတွင်း အနံ့ ကောင်း၏။ အရသာကို ဆောင်တတ်သော အကြောတို့ စင်ကြယ်ကုန်၏။ သည်းခြေ သလိပ်သည် အစာကို မမြှေးယှက်။ ထို (ဒန်ပူစား) သူအား ထမင်းမြိန်၏။ ရဟန်းတို့ ဒန်ပူစားခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.208 21. With Kimbila Chew Sticks “Mendicants, there are these five drawbacks of not using chew sticks. What five? It’s not good for your eyes, you get bad breath, your taste-buds aren’t cleaned, bile and phlegm cover your food, and you lose your appetite. These are the five drawbacks of not using chew sticks. There are these five benefits of using chew sticks. What five? It’s good for your eyes, you don’t get bad breath, your taste-buds are cleaned, bile and phlegm don’t cover your food, and food agrees with you. These are the five benefits of using chew sticks.”

၉-ဂီတဿရသုတ် ၂၀၉။ ရဟန်းတို့ ရှည်စွာသော သီချင်းသံဖြင့် တရားဟောသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ထိုအသံ၌ စွဲမက်၏။ သူတစ်ပါးတို့သည်လည်း ထိုအသံ၌ စွဲမက်ကုန်၏။ “ငါတို့ သီချင်းဆိုသကဲ့သို့ ထို့အတူ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော် ရဟန်းတို့သည် သီချင်းဆိုကုန်၏”ဟု လူဒါယကာတို့ ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ အသံပြုပြင်ခြင်းကို အလိုရှိသော ရဟန်းအား သမာဓိပျက်စီးခြင်း ဖြစ်၏။ နောင်လာနောက်သားသည် အတုလိုက်၏။ ရဟန်းတို့ ရှည်စွာသော သီချင်းသံဖြင့် တရားဟောသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.209 21. With Kimbila The Sound of Singing “Mendicants, there are these five drawbacks in reciting with a drawn-out singing voice. What five? You relish the sound of your own voice. Others relish the sound of your voice. Householders complain: ‘These ascetics who follow the Sakyan, sing just like us!’ When you’re enjoying the melody, your immersion breaks up. Those who come after follow your example. These are the five drawbacks in reciting with a drawn-out singing voice.”

၁၀-မုဋ္ဌဿတိသုတ် ၂၁၀။ ရဟန်းတို့ သတိလွတ်ကင်း ဆင်ခြင်ခြင်းမရှိဘဲ အိပ်ပျော်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည်ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆင်းရဲစွာ အိပ်ရ၏။ ဆင်းရဲစွာ နိုးရ၏။ မကောင်းသော အိပ်မက် မက်၏။ နတ်တို့ မစောင့်ရှောက်ကုန်။ သုက် လွတ်၏။ ရဟန်းတို့ သတိလွတ်ကင်း ဆင်ခြင်ခြင်းမရှိဘဲ အိပ်ပျော်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းတို့ သတိမကင်း ဆင်ခြင်ခြင်းရှိ၍ အိပ်ပျော်သော ရဟန်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ချမ်းသာစွာ အိပ်ရ၏။ ချမ်းသာစွာ နိုးရ၏။ မကောင်းသော အိပ်မက်ကို မမက်။ နတ်တို့စောင့်ရှောက်ကုန်၏။ သုက် မလွတ်။ ရဟန်းတို့ သတိမကင်း ဆင်ခြင်ခြင်းရှိ၍ အိပ်ပျော်သော ရဟန်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ဒသမသုတ်။ ရှေးဦးစွာသော ကိမိလဝဂ် ပြီး၏။ (၂၂) ၂-အက္ကောသကဝဂ် ၁-အက္ကောသကသုတ်

Numbered Discourses 5.210 21. With Kimbila Unmindful “Mendicants, there are these five drawbacks of falling asleep unmindful and unaware. What five? You sleep badly and wake miserably. You have bad dreams. The deities don’t protect you. And you emit semen. These are the five drawbacks of falling asleep unmindful and unaware. There are these five benefits of falling asleep mindful and aware. What five? You sleep at ease and wake happily. You don’t have bad dreams. The deities protect you. And you don’t emit semen. These are the five benefits of falling asleep mindful and aware.”

၂၁၁။ ရဟန်းတို့ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆဲရေးတတ် ရေရွတ်ကြိမ်းမောင်းတတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား စွပ်စွဲတတ်သော ရဟန်းသည် အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - (လောကုတ္တရာတရား) ပြတ်၍ (လောကုတ္တရာတရားမှ) ဆုံးရှုံး၏။ ညစ်နွမ်းသော အာပတ်တစ်မျိုးမျိုးသို့မူလည်း ရောက်၏။ ပြင်းထန်သော ရောဂါသို့မူလည်း ရောက်၏။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆဲရေးတတ် ရေရွတ်ကြိမ်းမောင်းတတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အားစွပ်စွဲတတ်သော ရဟန်းသည် ဤအပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.211 22. Abuse An Abuser “Mendicants, a mendicant who abuses and insults their spiritual companions, denouncing the noble ones, can expect these five drawbacks. What five? They’re expelled, cut off, blocked out; or they commit a corrupt offense; or they contract a severe illness. They feel lost when they die. And when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. A mendicant who abuses and insults their spiritual companions, denouncing the noble ones, can expect these five drawbacks.”

၂-ဘဏ္ဍနကာရကသုတ် ၂၁၂။ ရဟန်းတို့ မျက်ကွယ်မျက်မှောက် ငြင်းခုံလျက် ဆန့်ကျင်ဘက် ပြောကြား စကားများ တတ်၍သံဃာ၌ အဓိကရုဏ်းမှုကို ပြုတတ်သော ရဟန်းသည် အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မရသေးသော တရားထူးကို မရ။ ရပြီးသော တရားထူးမှ ယုတ်လျော့၏။ မကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ တက်၏။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ မျက်ကွယ်မျက်မှောက် ငြင်းခုံလျက် ဆန့်ကျင်ဘက် ပြောကြား စကားများတတ်၍ သံဃာ၌ အဓိကရုဏ်းမှုကို ပြုတတ်သော ရဟန်းသည် ဤအပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.212 22. Abuse Starting Fights “Mendicants, a mendicant who starts fights, quarrels, disputes, debates, and disciplinary issues in the Saṅgha can expect five drawbacks. What five? They don’t achieve the unachieved. What they have achieved falls away. They get a bad reputation. They feel lost when they die. And when their body breaks up, after death, they are reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. A mendicant who starts fights, quarrels, disputes, debates, and disciplinary issues in the Saṅgha can expect these five drawbacks.”

၃-သီလသုတ် ၂၁၃။ ရဟန်းတို့ သီလမရှိသူ၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ သီလမရှိသော သီလပျက်စီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မေ့လျော့ခြင်းကြောင့်များစွာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၏ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်၏။ ဤသည်ကား သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သီလပျက်စီးခြင်း၌ ပဌမအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလမရှိသော သီလပျက်စီးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ မကောင်းသောကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ ဒုတိယအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလမရှိသော သီလပျက်စီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မင်းပရိသတ်သို့ ဖြစ်စေပုဏ္ဏားပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ သူကြွယ်ပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ ရဟန်းပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ မည်သည့် ပရိသတ်သို့မဆို ချဥ်းကပ်ခဲ့သော် ကြောက်ကြောက်ရွံ့ရွံ့ မျက်နှာညှိုးငယ်လျက် ချဥ်းကပ်ရ၏၊ ရဟန်းတို့ဤသည်ကား သီလ မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ တတိယအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလမရှိသော သီလပျက်စီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် တွေဝေလျက် သေရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ စတုတ္ထအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလမရှိသော သီလပျက်စီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ရာဖြစ်သောငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလ မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ ပဉ္စမအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ သီလရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မမေ့လျော့ခြင်းကြောင့်များစွာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာအစုကို ရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ ပဌမအကျိုးတည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကောင်းသောကျော်စောသတင်းသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ ဒုတိယအကျိုးတည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မင်းပရိသတ်သို့ ဖြစ်စေပုဏ္ဏားပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ သူကြွယ်ပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ ရဟန်းပရိသတ်သို့ဖြစ်စေ မည်သည့် ပရိသတ်သို့မဆိုချဥ်းကပ်ခဲ့သော် မကြောက်မရွံ့ မျက်နှာမညှိုးငယ်ဘဲ ချဥ်းကပ်ရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤ သည်ကားသီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ တတိယ အကျိုးတည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မတွေဝေဘဲ သေရ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ စတုတ္ထ အကျိုးတည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား သီလရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ ပဉ္စမအကျိုးတည်း။ ရဟန်းတို့ သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်

Numbered Discourses 5.213 22. Abuse Ethics “Mendicants, there are these five drawbacks for an unethical person because of their failure in ethics. What five? Firstly, an unethical person loses great wealth on account of negligence. This is the first drawback. Furthermore, an unethical person gets a bad reputation. This is the second drawback. Furthermore, an unethical person enters any kind of assembly unconfident and embarrassed, whether it’s an assembly of aristocrats, brahmins, householders, or ascetics. This is the third drawback. Furthermore, an unethical person feels lost when they die. This is the fourth drawback. Furthermore, an unethical person, when their body breaks up, after death, is reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. This is the fifth drawback. These are the five drawbacks for an unethical person because of their failure in ethics. There are these five benefits for an ethical person because of their accomplishment in ethics. What five? Firstly, an ethical person gains great wealth on account of diligence. This is the first benefit. Furthermore, an ethical person gets a good reputation. This is the second benefit. Furthermore, an ethical person enters any kind of assembly bold and self-assured, whether it’s an assembly of aristocrats, brahmins, householders, or ascetics. This is the third benefit. Furthermore, an ethical person dies not feeling lost. This is the fourth benefit. Furthermore, when an ethical person’s body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm. This is the fifth benefit. These are the five benefits for an ethical person because of their accomplishment in ethics.”

၄-ဗဟုဘာဏိသုတ် ၂၁၄။ ရဟန်းတို့ စကားများသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မဟုတ်မမှန်သည်ကို ပြောမိတတ်၏။ ကုန်းစကားကို ပြောမိတတ်၏။ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောမိတတ်၏။ ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောမိတတ်၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ စကားများသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ပညာဖြင့် နှိုင်းချိန်၍ စကားပြောဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မဟုတ်မမှန်သည်ကို မပြောမိတတ်။ ကုန်းစကားကို မပြောမိတတ်။ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို မပြောမိတတ်။ ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို မပြောမိတတ်။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ပညာဖြင့် နှိုင်းချိန်၍ စကားပြောဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့ တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.214 22. Abuse Someone Who Talks a Lot “Mendicants, there are these five drawbacks for an individual who talks a lot. What five? They use speech that’s false, backbiting, harsh, and nonsensical. When their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These are the five drawbacks for an individual who talks a lot. There are these five benefits for an individual who talks thoughtfully. What five? They don’t use speech that’s false, backbiting, harsh, and nonsensical. When their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five benefits for an individual who talks thoughtfully.”

၅-ပဌမ အက္ခန္ထိသုတ် ၂၁၅။ ရဟန်းတို့ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - လူအများသည် မချစ်မနှစ်သက်။ ရန်များ၏။ အပြစ်များ၏။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သည်းခံခြင်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - လူအများသည် ချစ်နှစ်သက်၏။ ရန်မများ။ အပြစ်မများ။ မတွေမဝေဘဲ သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက် ရ၏။ ရဟန်းတို့ သည်းခံခြင်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.215 22. Abuse Intolerance (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks of intolerance. What five? You are disliked and disagreeable to most people. You have lots of enmity and many faults. You feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These are the five drawbacks to intolerance. There are these five benefits of tolerance. What five? You are liked and agreeable to most people. You have little enmity and few faults. You don’t feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five benefits of tolerance.”

၆- ဒုတိယ အက္ခန္ထိသုတ် ၂၁၆။ ရဟန်းတို့ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - လူအများသည် မချစ်မနှစ်သက်။ ကြမ်းကြုတ်၏။ နှလုံး မသာယာ။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သည်းခံခြင်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - လူအများသည် ချစ်နှစ်သက်၏။ မကြမ်းကြုတ်။ နှလုံး မသာမယာမဖြစ်။ မတွေဝေဘဲ သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ သည်းခံခြင်း၏ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.216 22. Abuse Intolerance (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks of intolerance. What five? You are disliked and disagreeable to most people. You’re cruel and remorseful. You feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These are the five drawbacks to intolerance. There are these five benefits of tolerance. What five? You are liked and agreeable to most people. You’re neither cruel nor remorseful. You don’t feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five benefits of tolerance.”

၇-ပဌမ အပါသာဒိကသုတ် ၂၁၇။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ်မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို စွပ်စွဲ၏။ ပညာရှိတို့ စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ မကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာ ဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ် မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ် ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲ။ ပညာရှိတို့ စိစစ်၍ ချီးမွမ်းကုန်၏။ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ မတွေဝေဘဲ သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.217 22. Abuse Unimpressive Conduct (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks of unimpressive conduct. What five? You blame yourself. After examination, sensible people criticize you. You get a bad reputation. You feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These are the five drawbacks of unimpressive conduct. There are these five benefits of impressive conduct. What five? You don’t blame yourself. After examination, sensible people praise you. You get a good reputation. You don’t feel lost when you die. And when the body breaks up, after death, you’re reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five benefits of impressive conduct.”

၈-ဒုတိယ အပါသာဒိကသုတ် ၂၁၈။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ် မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မကြည်ညိုသေးသော သူတို့ မကြည်ညိုကုန်။ ကြည်ညိုပြီးသော အချို့သူတို့သည်လည်း အကြည်ညိုပျက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်မှု မရှိ။ နောင်လာနောက်သားသည် အတုလိုက်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် မကြည်လင်။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ် မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မကြည်ညိုသေးသော သူတို့ ကြည်ညိုကုန်၏။ ကြည်ညိုပြီးသောသူတို့လည်း တိုး၍ ကြည်ညိုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်၏။ နောင်လာနောက်သားသည် အတုလိုက်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် ကြည်လင်၏။ ရဟန်းတို့ ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.218 22. Abuse Unimpressive Conduct (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks of unimpressive conduct. What five? You don’t inspire confidence in those without it. You cause some with confidence to change their minds. You don’t follow the Teacher’s instructions. Those who come after you follow your example. And your mind doesn’t become clear. These are the five drawbacks of unimpressive conduct. There are these five benefits of impressive conduct. What five? You inspire confidence in those without it. You increase confidence in those who have it. You follow the Teacher’s instructions. Those who come after you follow your example. And your mind becomes clear. These are the five benefits of impressive conduct.”

၉-အဂ္ဂိသုတ် ၂၁၉။ ရဟန်းတို့ မီးလှုံခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မျက်စိ မကြည်လင်။ အဆင်းမလှခြင်းကို ပြုတတ်၏။ အားနည်းခြင်းကို ပြုတတ်၏။ အပေါင်းအဖော်၌ မွေ့လျော်မှု ‘တဏှာ’ ပွါးများတတ်၏။ တိရစ္ဆာနကထာစကားမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေတတ်၏။ ရဟန်းတို့ မီးလှုံခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.219 22. Abuse Fire “Mendicants, there are these five drawbacks of a fire. What five? It’s bad for your eyes. It’s bad for your complexion. It makes you weak. It draws in groups. And it encourages low talk. These are the five drawbacks of a fire.”

၁၀-မဓုရာသုတ် ၂၂၀။ ရဟန်းတို့ မဓုရာဇ်ပြည်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မြေအပြင် မညီညွတ်။ မြူမှုန်များ၏။ ကြမ်းတမ်းသော ခွေးရှိ၏။ အတင့်ရဲသော ရက္ခိုက်ဘီလူးရှိ၏။ ဆွမ်းခံ၍ ရခဲ၏။ ရဟန်းတို့ မဓုရာဇ်ပြည်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ နှစ်ခုမြောက် အက္ကောသကဝဂ် ပြီး၏။ (၂၃) ၃-ဒီဃစာရိကဝဂ် ၁-ပဌမ ဒီဃစာရိကသုတ်

Numbered Discourses 5.220 22. Abuse About Madhurā “Mendicants, there are these five drawbacks of Madhurā. What five? The ground is uneven and dusty, the hounds are fierce, the native spirits are vicious, and it’s hard to get almsfood. These are the five drawbacks of Madhurā.”

၂၂၁။ ရဟန်းတို့ ရှည်လျားစွာ ခရီးသွားခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိဘဲ ခရီးသွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲအားထုတ်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မကြားဖူးသည်ကို မကြားနာရ။ ကြားဖူးသည်ကို မဖြူစင်စေ။ ကြားဖူးသော အချို့သော တရားဖြင့် ရဲရင့်ခြင်း မဖြစ်။ ပြင်းထန်စွာ ရောဂါစွဲကပ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ အဆွေခင်ပွန်းလည်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ရှည်လျားစွာ ခရီးသွားခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိဘဲ ခရီးသွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲအားထုတ်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မကြားဖူးသည်ကို ကြားနာရ၏။ ကြားဖူးသည်ကို ဖြူစင်စေ၏။ ကြားဖူးသော အချို့သော တရားဖြင့် ရဲရင့်၏။ ပြင်းထန်စွာ ရောဂါစွဲကပ်ခြင်းသို့ မရောက်။ အဆွေခင်ပွန်းလည်း ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.221 23. Long Wandering Long Wandering (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks for someone who likes long and aimless wandering. What five? You don’t learn new things. You don’t clarify what you’ve learned. You lack confidence in some things you have learned. You contract a severe illness. You don’t have any friends. These are the five drawbacks for someone who likes long and aimless wandering. There are these five benefits of a reasonable amount of wandering. What five? You learn new things. You clarify what you’ve learned. You have confidence in some things you have learned. You don’t contract severe illness. You have friends. These are the five benefits of a reasonable amount of wandering.”

၂-ဒုတိယ ဒီဃစာရိကသုတ် ၂၂၂။ ရဟန်းတို့ ရှည်လျားစွာ ခရီးသွားခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးသွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မရဖူးသေးသော တရားထူးကို မရ၊ ရပြီးသော တရားထူးမှ ယုတ်လျော့၏၊ ရပြီးသော အချို့သောတရားဖြင့် မရဲရင့်၊ ပြင်းထန်စွာ ရောဂါစွဲကပ်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ အဆွေခင်ပွန်းလည်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ရှည်လျားစွာ ခရီးသွားခြင်း အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးသွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မရဖူးသေးသော တရားထူးကို ရ၏၊ ရပြီးသော တရားထူးမှ မယုတ်လျော့၊ ရပြီးသော အချို့သောတရားထူးဖြင့် ရဲရင့်၏၊ ပြင်းထန်စွာ ရောဂါစွဲကပ်ခြင်းသို့ မရောက်၊ အဆွေခင်ပွန်းလည်း ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.222 23. Long Wandering Long Wandering (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks for someone who likes long and aimless wandering. What five? You don’t achieve the unachieved. What you have achieved falls away. You lose confidence in some things you’ve achieved. You contract a severe illness. You don’t have any friends. These are the five drawbacks for someone who likes long and aimless wandering. There are these five benefits of a reasonable amount of wandering. What five? You achieve the unachieved. What you have achieved doesn’t fall away. You’re confident in some things you’ve achieved. You don’t contract severe illness. You have friends. These are the five benefits of a reasonable amount of wandering.”

၃-အတိနိဝါသသုတ် ၂၂၃။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ နေခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - များသော ဘဏ္ဍာကို စုဆောင်းသည်ဖြစ်၍ များသော ဘဏ္ဍာရှိ၏။ များသော ဆေးတို့ကို စုဆောင်းသည်ဖြစ်၍ များသော ဆေးရှိ၏။ ပြုဖွယ်များသည်ဖြစ်၍ ကိစ္စများပြား၏။ အဘယ်ကို ပြုရမည်နည်းဟု (မေးမြန်း၍) ပြုအပ်သော အမှုကြီးငယ်တို့၌ ကပ်ငြိတွယ်တာသည် ဖြစ်၍ (သာသနာတော်နှင့်) မလျော်သော လူတို့၏ နှီးနှောခြင်းမျိုးဖြင့် လူ, ရဟန်းတို့နှင့် နှီးနှောဆက်ဆံလျက် နေရ၏။ ထိုနေရာကျောင်းမှ ဖဲသွားလျှင် ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ဖဲသွားရ၏။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ နေခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော နေခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - များသော ဘဏ္ဍာကို မစုဆောင်းသည်ဖြစ်၍ များသော ဘဏ္ဍာ မရှိ။ များသော ဆေးတို့ကို မစုဆောင်းသည်ဖြစ်၍ များသော ဆေး မရှိ။ ပြုဖွယ်မများသည်ဖြစ်၍ ကိစ္စမများ။ အဘယ်ကို ပြုရမည်နည်းဟု (မေးမြန်း၍) ပြုအပ်သော အမှုကြီးငယ်တို့၌ မကပ်ငြိမတွယ်တာသည်ဖြစ်၍ (သာသနာတော်နှင့်) မလျော်သော လူတို့၏ နှီးနှောခြင်းမျိုးဖြင့် လူ, ရဟန်းတို့နှင့် နှီးနှောဆက်ဆံ၍ မနေရ။ ထိုနေရာကျောင်းမှ ဖဲသွားလျှင် ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ဖဲသွားရ၏။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော နေခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.223 23. Long Wandering Overstaying “Mendicants, there are these five drawbacks of overstaying. What five? You have a lot of stuff and store it up. You have a lot of medicine and store it up. You have a lot of duties and responsibilities, and become capable in whatever needs to be done. You mix closely with laypeople and renunciates, socializing inappropriately like a layperson. And when you leave that monastery, you miss it. These are the five drawbacks of overstaying. There are these five benefits of staying for a reasonable length of time. What five? You don’t have a lot of stuff and store it up. You don’t have a lot of medicine and store it up. You don’t have a lot of duties and responsibilities, or become capable in whatever needs to be done. You don’t mix closely with laypeople and renunciates, socializing inappropriately like a layperson. And when you leave that monastery, you don’t miss it. These are the five benefits of staying for a reasonable length of time.”

၄-မစ္ဆရီသုတ် ၂၂၄။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ နေခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း ‘အာဝါသ’၌ ဝန်တိုမှု ရှိ၏။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’ တို့၌ ဝန်တိုမှု ရှိ၏။ လာဘ်လာဘ၌ ဝန်တိုမှု ရှိ၏။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုမှု ရှိ၏။ တရား၌ ဝန်တိုမှု ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ နေခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အပိုင်းအခြားရှိသော နေခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း ‘အာဝါသ’၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’ တို့၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ လာဘ်လာဘ၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ တရား၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ရဟန်းတို့ ကာလအပိုင်းအခြားရှိသော နေခြင်း၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.224 23. Long Wandering Stingy “Mendicants, there are these five drawbacks of overstaying. What five? You become stingy with dwellings, families, material things, praise, and the teaching. These are the five drawbacks of overstaying. There are these five benefits of staying for a reasonable length of time. What five? You’re not stingy with dwellings, families, material things, praise, and the teaching. These are the five benefits of staying for a reasonable length of time.”

၅-ပဌမ ကုလူပကသုတ် ၂၂၅။ ရဟန်းတို့ အိမ်သို့ ကပ်တတ်သော ရဟန်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မပန်ကြားဘဲ သွားလာခြင်းကြောင့် (ပါစိတ်) အာပတ် သင့်၏။ ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ (မာတုဂါမနှင့်အတူ) ထိုင်နေခြင်းကြောင့် (ပါစိတ်) အာပတ်သင့်၏။ ဖုံးလွှမ်းသော နေရာ၌ (မာတုဂါမနှင့်အတူ) နေခြင်းကြောင့် (ပါစိတ်) အာပတ်သင့်၏။ မာတုဂါမအား ငါးပုဒ် ခြောက်ပုဒ်ထက်အလွန် တရားဟောခြင်းကြောင့် (ပါစိတ်) အာပတ် သင့်၏။ ကာမဂုဏ်ကို ကြံစည်ခြင်းများလျက် နေ၏။ ရဟန်းတို့ အိမ်သို့ ကပ်တတ်သော ရဟန်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.225 23. Long Wandering Visiting Families (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks of visiting families. What five? You fall into an offense for wandering without leave. You fall into an offense for sitting in a private place with someone of the opposite sex. You fall into an offense for sitting in a hidden place with someone of the opposite sex. You fall into an offense for teaching more than five or six sentences to someone of the opposite sex. You have a lot of sensual thoughts. These are the five drawbacks of visiting families.”

၆-ဒုတိယ ကုလူပကသုတ် ၂၂၆။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာတို့နှင့် ရောနှော၍နေသော အိမ်သို့ ကပ်တတ်သော ရဟန်း၏ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - မာတုဂါမအား မပြတ်တွေ့မြင်ရ၏။ တွေ့မြင်သည်ရှိသော် နှီးနှောမိ၏။ နှီးနှောမိသည်ရှိသော် အကျွမ်းဝင်၏။ အကျွမ်းဝင်သည်ရှိသော် ရာဂသို့ သက်ဝင်၏။ (ရာဂ) သက်ဝင်သော စိတ်ရှိသော ရဟန်းအား “မမွေ့လျော်ဘဲလည်း မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ရလိမ့်မည်၊ ညစ်နွမ်းသော အာပတ်တစ်မျိုးမျိုးသို့မူလည်း ရောက်ရလိမ့်မည်၊ သိက္ခာချ၍မူလည်း လူထွက်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအရာကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ အလွန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာတို့နှင့် ရောနှော၍ နေသော အိမ်သို့ ကပ်တတ်သော ရဟန်း၏အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.226 23. Long Wandering Visiting Families (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks for a mendicant who visits families for too long, mixing closely with them. What five? You often see members of the opposite sex. Seeing them, you become close. Being so close, you become familiar. Being familiar, lust overcomes you. When your mind is swamped by lust, you can expect that you will lead the spiritual life dissatisfied, or commit one of the corrupt offenses, or resign the training and return to a lesser life. These are the five drawbacks for a mendicant who visits families for too long, mixing closely with them.”

၇-ဘောဂသုတ် ၂၂၇။ ရဟန်းတို့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် မီးနှင့် ဆက်ဆံကုန်၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် ရေနှင့် ဆက်ဆံကုန်၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် မင်းနှင့် ဆက်ဆံကုန်၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် ခိုးသူနှင့် ဆက်ဆံကုန်၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် မချစ်မနှစ်သက်အပ်သော အမွေခံဆိုးတို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်၏။ ရဟန်းတို့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို အမှီပြု၍ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ နှစ်သက်စေ၏၊ ချမ်းသာကို ကောင်းစွာဆောင်၏။ အမိ အဖတို့ကို ချမ်းသာစေ၏၊ နှစ်သက်စေ၏၊ ချမ်းသာကို ကောင်းစွာ ဆောင်၏။ သား သမီး မယား ကျွန် အလုပ်သမားတို့ကို ချမ်းသာစေ၏၊ နှစ်သက်စေ၏၊ ချမ်းသာကို ကောင်းစွာဆောင်၏။ မိတ်ဆွေ ခင်ပွန်းတို့ကို ချမ်းသာစေ၏၊ နှစ်သက်စေ၏၊ ချမ်းသာကို ကောင်းစွာ ဆောင်၏။ အထက်ဘုံ၌ ဖြစ်စေတတ်သော၊ ကောင်းမြတ်သော အာရုံကို ပေးတတ်သော၊ ချမ်းသာကျိုးရှိသော၊ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေတတ်သော အလှူကို သမဏဗြာဟ္မဏတို့၌ ဖြစ်စေ၏။ ရဟန်းတို့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.227 23. Long Wandering Riches “Mendicants, there are these five drawbacks of riches. What five? Fire, water, kings, thieves, and unloved heirs all take a share. These are the five drawbacks of riches. There are these five benefits of riches. What five? Riches enable you to make yourself happy and pleased, to make your mother and father; your children, partners, bondservants, workers, and staff, and your friends and colleagues happy and pleased, and to keep them all happy. And they enable you to establish an uplifting religious donation for ascetics and brahmins that’s conducive to heaven, ripens in happiness, and leads to heaven. These are the five benefits of riches.”

၈-ဥဿူရဘတ္တသုတ် ၂၂၈။ ရဟန်းတို့ နေမြင့်မှ ထမင်းချက်သော အိမ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ခရီးသွား ဧည့်သည်တို့ကို အခါအားလျော်စွာ မပူဇော်ရကုန်။ ဗလိနတ်စာကို ခံကုန်သော နတ်တို့ကို အခါအားလျော်စွာ မပူဇော်ရကုန်။ တစ်ထပ်သာ စားကုန်သော ညဥ့်စာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ကုန်သော နေလွဲစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို အခါအားလျော်စွာ မပူဇော်ရကုန်။ ကျွန်အမှုလုပ်ယောကျာ်းတို့သည် မျက်နှာမသာယာဘဲ အလုပ်ကို လုပ်ကြရကုန်၏။ အခါမဲ့၌ စားသမျှ ထမင်းသည် ဩဇာမရှိ။ ရဟန်းတို့ နေမြင့်မှ ထမင်းချက်သော အိမ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အချိန်မီ ထမင်းချက်သော အိမ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ခရီးသွားဧည့်သည်တို့ကို အခါအားလျော်စွာ ပူဇော်ရကုန်၏။ ဗလိနတ်စာကို ခံကုန်သော နတ်တို့ကို အခါအားလျော်စွာ ပူဇော်ရကုန်၏။ တစ်ထပ်သာ စားကုန်သော ညဥ့်စာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ကုန်သော နေလွဲစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို အခါအားလျော်စွာ ပူဇော်ရကုန်၏။ ကျွန်အမှုလုပ်ယောကျာ်းတို့သည် မျက်နှာသာယာကုန်လျက် အလုပ်ကို လုပ်ကြကုန်၏။ အချိန်မီ စားသမျှ ထမင်းသည် ဩဇာရှိ၏။ ရဟန်းတို့ အချိန်မီ ထမင်းချက်သော အိမ်၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.228 23. Long Wandering Eating Late “Mendicants, there are these five drawbacks for a family who takes their meals late in the day. What five? When guests visit, they are not served on time. The deities who accept spirit-offerings are not served on time. Ascetics and brahmins who eat in one part of the day, abstaining from eating at night, and from food at the wrong time are not served on time. Bondservants, workers, and staff do their duties neglectfully. A meal eaten during the wrong period is not nutritious. These are the five drawbacks for a family who takes their meals late in the day. There are these five benefits for a family who takes their meals at a proper time. What five? When guests visit, they are served on time. The deities who accept spirit-offerings are served on time. Ascetics and brahmins who eat in one part of the day, abstaining from eating at night, and from food at the wrong time are served on time. Bondservants, workers, and staff do their duties attentively. A meal eaten during the proper period is nutritious. These are the five benefits for a family who takes their meals at a proper time.”

၉-ပဌမ ကဏှသပ္ပသုတ် ၂၂၉။ ရဟန်းတို့ မြွေဟောက်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မစင်ကြယ်၊ မကောင်းသော အနံ့ရှိ၏၊ အအိပ်ကြီး၏၊ ဘေးဘျမ်းနှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ အဆွေ ခင်ပွန်းကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။ ရဟန်းတို့ မြွေဟောက်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မာတုဂါမ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မစင်ကြယ်၊ မကောင်းသော အနံ့ရှိ၏၊ အအိပ်ကြီး၏၊ ဘေးဘျမ်းနှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ အဆွေခင်ပွန်းကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.229 23. Long Wandering Black Cobras (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks of a black cobra. What five? It’s filthy, stinking, cowardly, frightening, and treacherous. These are the five dangers of a black cobra. In the same way there are these five drawbacks of a lady. What five? She’s filthy, stinking, cowardly, frightening, and treacherous. These are the five drawbacks of a lady.”

၁၀-ဒုတိယ ကဏှသပ္ပသုတ် ၂၃၀။ ရဟန်းတို့ မြွေဟောက်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အမျက်ထွက်တတ်၏၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့တတ်၏၊ ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိ၏၊ လျှာနှစ်ခွရှိ၏၊ အဆွေခင်ပွန်းကိုဖျက်ဆီးတတ်၏။ ရဟန်းတို့ မြွေဟောက်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် မာတုဂါမ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- အမျက်ထွက်တတ်၏၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့တတ်၏၊ ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိ၏၊ လျှာနှစ်ခွရှိ၏၊ အဆွေခင်ပွန်းကိုဖျက်ဆီးတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုငါးမျိုးသော အပြစ်တို့တွင် ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား မာတုဂါမ၌ ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသည့် အဖြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် များသောအားဖြင့် ထက်မြက်သော တပ်မက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုငါးမျိုးသော အပြစ်တို့တွင် ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား မာတုဂါမ၏ လျှာနှစ်ခွရှိသည့် အဖြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် များသောအားဖြင့် ကုန်းတိုက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုငါးမျိုးသော အပြစ်တို့တွင် ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား မာတုဂါမ၏ အဆွေခင်ပွန်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သည့် အဖြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် များသောအားဖြင့် လင်ကို လွန်ကျူး၍ ကျင့်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ သုံးခုမြောက် ဒီဃစာရိကဝဂ် ပြီး၏။ (၂၄) ၄-အာဝါသိကဝဂ် ၁-အာဝါသိကသုတ်

Numbered Discourses 5.230 23. Long Wandering Black Cobras (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks of a black cobra. What five? It’s irritable, acrimonious, venomous, fork-tongued, and treacherous. These are the five dangers of a black cobra. In the same way there are these five drawbacks of a lady. What five? She’s irritable, acrimonious, venomous, fork-tongued, and treacherous. This is a lady’s venom: usually she’s very lustful. This is a lady’s forked tongue: usually she backbites. This is a lady’s treachery: usually she’s an adulteress. These are the five drawbacks of a lady.”

၂၃၁။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် (နှလုံးကို) မတိုးပွါးစေတတ်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်နှင့် မပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ အသွင်အပြင်နှင့် မပြည့်စုံ။ အကြားအမြင်ကို မဆောင်သည်ဖြစ်၍ များသော အကြားအမြင်မရှိ။ တစ်ယောက်တည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌ မမွေ့လျော်သည်ဖြစ်၍ ကိလေသာကို မခေါင်းပါးစေတတ်။ ကောင်းသော နှုတ်ထွက်မရှိသည်ဖြစ်၍ ကောင်းသော စကားမရှိ။ ပညာမရှိ၊ မိုက်မဲ၏၊ ဆွံ့အ၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် (နှလုံးကို) မတိုးပွါးစေတတ်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် (နှလုံးကို) ပွါးစေတတ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ အသွင်အပြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ အကြားအမြင်ကို ဆောင်သည်ဖြစ်၍ များသော အကြားအမြင်ရှိ၏။ တစ်ယောက်တည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌ မွေ့လျော်သည်ဖြစ်၍ ကိလေသာကို ခေါင်းပါးစေတတ်၏။ ကောင်းသော နှုတ်ထွက်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကောင်းသော စကားရှိ၏။ ပညာရှိ၏၊ မမိုက်မဲ၊ မဆွံ့အ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် (နှလုံးကို) ပွါးစေတတ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.231 24. A Resident Mendicant A Resident Mendicant “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is not admirable. What five? They’re not accomplished in being well-mannered and doing their duties. They’re not very learned and don’t remember what they’ve learned. They’re not self-effacing and don’t enjoy self-effacement. They’re not a good speaker and do not enunciate well. They’re witless, dull, and idiotic. A resident mendicant with these five qualities is not admirable. A resident mendicant with these five qualities is admirable. What five? They’re accomplished in being well-mannered and doing their duties. They’re very learned and remember what they’ve learned. They’re self-effacing and enjoy self-effacement. They’re a good speaker who enunciates well. They’re wise, bright, and clever. A resident mendicant with these five qualities is admirable.”

၂-ပိယသုတ် ၂၃၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ ချစ်အပ်သူ မြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ (နှလုံးကို) ပွါးစေတတ်သူ ဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သီလရှိ၏၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကိုစောင့်ထိန်းလျက် နေ၏၊ အကျင့် ‘အာစာရ’ ကျက်စားရာ‘ဂေါစရ’နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ အနည်းငယ်မျှသော အပြစ်တို့၌သော်လည်း ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိ၏၊ သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်၏။ အကြားအမြင်များ၏၊ အကြားအမြင်ကို ဆောင်၏၊ အကြားအမြင်ကို ဆည်းပူး၏၊ အနက်, သဒ္ဒါနှင့်တကွ ဖြစ်၍ အလုံးစုံ ပြည့်စုံစင်ကြယ်သည့် မြတ်သောအကျင့်ကို ဖော်ပြတတ်ကုန်သော အစ၏ကောင်းခြင်း အလယ်၏ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ကောင်းခြင်းရှိကုန်သော တရားတို့ကို ထိုရဟန်းသည်များစွာ ကြားနာ ဖူး၏၊ ဆောင်ထား၏၊ နှုတ်ဖြင့် လေ့ကျက်ထား၏၊ စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်မှတ်သားထား၏၊ ပညာဖြင့် ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ ကောင်းသော စကားရှိ၏၊ ကောင်းသော စကားမြွက်ဆိုသံရှိ၏၊ သန့်ရှင်းသော အပြစ်ကင်းသောအဓိပ္ပါယ်သိလွယ်သော ယဥ်ကျေးသော စကားနှင့် ပြည့်စုံ၏။ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေကြောင်းဖြစ်သည့် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ ဖြစ်သော (ရူပါဝစရ) ဈာန်လေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်းရ၏၊ မငြိုမငြင်ရ၏၊ မပင်မပန်းရ၏။ အာသဝေါတရားတို့၏ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါကင်းသော လွတ်မြောက်သော (အရဟတ္တဖိုလ်) စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော (အရဟတ္တဖိုလ်) ပညာကို ယခုဘဝ၌ပင် ကိုယ်တိုင်ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့်မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ ချစ်အပ်သူမြတ်နိုးအပ်သူ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သူ (နှလုံးကို) ပွါးစေတတ်သူ ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.232 24. A Resident Mendicant Liked “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired. What five? They’re ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken. They’re very learned, remembering and keeping what they’ve learned. These teachings are good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased, describing a spiritual practice that’s entirely full and pure. They are very learned in such teachings, remembering them, rehearsing them, mentally scrutinizing them, and penetrating them theoretically. They’re a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. They get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty. They realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And they live having realized it with their own insight in this very life due to the ending of defilements. A resident mendicant with these five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired.”

၃-သောဘနသုတ် ၂၃၃။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ကျောင်းကို တင့်တယ်စေ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သီလရှိ၏။ပ။ သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ဆောက်တည်၍ ကျင့်၏။ အကြားအမြင်များ၏။ပ။ ပညာဖြင့် ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ ကောင်းသော စကားရှိ၏၊ ကောင်းသော စကားမြွက်ဆိုသံရှိ၏၊ သန့်ရှင်းသော အပြစ်ကင်းသောအဓိပ္ပါယ်သိလွယ်သော ယဥ်ကျေးသော စကားနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ချဥ်းကပ်ရောက်လာသူတို့ကို တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန် ရွှင်လန်းစေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏။ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေကြောင်းဖြစ်သည့် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ ဖြစ်သော (ရူပါဝစရ) ဈာန်လေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်းရ၏၊ မငြိုမငြင်ရ၏၊ မပင်မပန်းရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ကျောင်းကို တင့်တယ်စေ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.233 24. A Resident Mendicant Grace “Mendicants, a resident mendicant with five qualities graces the monastery. What five? They’re ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken. They’re very learned, remembering and keeping what they’ve learned. These teachings are good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased, describing a spiritual practice that’s totally full and pure. They are very learned in such teachings, remembering them, reciting them, mentally scrutinizing them, and penetrating them theoretically. They’re a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. They’re able to educate, encourage, fire up, and inspire those who approach them with a Dhamma talk. They get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty. A resident mendicant with these five qualities graces the monastery.”

၄-ဗဟူပကာရသုတ် ၂၃၄။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ကျောင်းအားကျေးဇူးများ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- သီလရှိ၏။ပ။ သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ဆောက်တည်၍ ကျင့်၏။ အကြားအမြင်များ၏။ပ။ ပညာဖြင့် ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ ကျိုးပျက်သည်ကို တစ်ဖန်ပြုပြင်တတ်၏။ အထူးထူးသော မြို့ရွာနေရဟန်းတို့ ကြွရောက်လာသည်ဖြစ်၍ ရဟန်းသံဃာ များပြားသည်ရှိသော် လူဒါယကာတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ဒါယကာတို့ ကြွရောက်လာသော ရဟန်းသံဃာများသည် အထူးထူးသော မြို့ရွာနေ ရဟန်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုကြကုန်လော့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန် အချိန်အခါပင်တည်း”ဟု ပြောကြားတတ်၏။ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာ နေကြောင်းဖြစ်သည့် လွန်မြတ်သော စိတ်၌ ဖြစ်သော (ရူပါဝစရ) ဈာန်လေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်းရ၏၊ မငြိုမငြင်ရ၏၊ မပင်မပန်းရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် နေရာကျောင်းအား ကျေးဇူးများ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.234 24. A Resident Mendicant Very Helpful “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is very helpful to the monastery. What five? They’re ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken. They’re very learned, remembering and keeping what they’ve learned. These teachings are good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased, describing a spiritual practice that’s totally full and pure. They are very learned in such teachings, remembering them, reciting them, mentally scrutinizing them, and penetrating them theoretically. They repair what is decayed and damaged. When a large mendicant Saṅgha is arriving with mendicants from abroad, they go to the lay people and announce: ‘A large mendicant Saṅgha is arriving with mendicants from abroad. Make merit! Now is the time to make merit!’ They get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty. A resident mendicant with these five qualities is very helpful to the monastery.”

၅-အနုကမ္ပသုတ် ၂၃၅။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် လူတို့အား သနားစောင့်ရှောက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- လွန်မြတ်သော ငါးပါးသီလ၌ ဆောက်တည်စေ၏။ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ရှုမြင်ခြင်း၌ သွင်းထား၏။ မကျန်းမမာသူတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍- “အသျှင် (ဒါယကာ) တို့သည် ပူဇော်အထူးကို ခံထိုက်သော ရတနာသုံးပါး၌ ဖြစ်သော သတိကိုထင်စေကုန်လော့”ဟု သတိကို ဖြစ်စေ၏။ အထူးထူးသော မြို့ရွာနေရဟန်းတို့ ကြွရောက်လာသည်ဖြစ်၍ ရဟန်းသံဃာများပြားသည်ရှိသော်လူဒါယကာတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ဒါယကာတို့ ကြွရောက်လာသော ရဟန်းသံဃာများသည် အထူးထူးသော မြို့ရွာနေရဟန်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုကြကုန်လော့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန် အချိန်အခါပင်တည်း”ဟု ပြောကြားတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ယုတ်ညံ့သော ဆွမ်းကိုဖြစ်စေ မွန်မြတ်သော ဆွမ်းကိုဖြစ်စေ ပေးလှူခဲ့မူ ထိုဆွမ်းကိုကိုယ်တိုင် ဘုဥ်းပေး၏၊ သဒ္ဓါသဖြင့် ပေးလှူအပ်သော ဆွမ်းကို မဖျက်ဆီး။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် လူတို့အား သနားစောင့်ရှောက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.235 24. A Resident Mendicant A Sympathetic Mendicant “Mendicants, a resident mendicant with five qualities shows sympathy to the lay people. What five? They encourage them in higher ethics. They equip them to see the truth of the teachings. When they are sick, they go to them and prompt their mindfulness, saying: ‘Establish your mindfulness, good fellows, in what is worthy.’ When a large mendicant Saṅgha is arriving with mendicants from abroad, they go to the lay people and announce: ‘A large mendicant Saṅgha is arriving with mendicants from abroad. Make merit! Now is the time to make merit!’ And they eat whatever food they give them, coarse or fine, not wasting a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities shows sympathy to the lay people.”

၆-ပဌမ အဝဏ္ဏာရဟသုတ် ၂၃၆။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ မချီးမွမ်းထိုက်သောသူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ မကြည်ညိုသင့်သော အရာ၌ ကြည်ညိုခြင်းကို ပြ၏။ ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ ကြည်ညိုသင့်သော အရာ၌ မကြည်ညိုခြင်းကို ပြ၏။ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ မကြည်ညိုသင့်သော အရာ၌ မကြည်ညိုခြင်းကို ပြ၏။ ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုသင့်သော အရာ၌ ကြည်ညိုခြင်းကို ပြ၏။ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို မဖျက်ဆီး။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.236 24. A Resident Mendicant Deserving Criticism (1st) “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? Without examining or scrutinizing, they praise those deserving of criticism, and they criticize those deserving of praise. Without examining or scrutinizing, they arouse faith in things that are dubious, and they don’t arouse faith in things that are inspiring. And they waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A resident mendicant with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? After examining and scrutinizing, they criticize those deserving of criticism, and they praise those deserving of praise. They don’t arouse faith in things that are dubious, and they do arouse faith in things that are inspiring. And they don’t waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၇-ဒုတိယ အဝဏ္ဏာရဟသုတ် ၂၃၇။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ကျောင်း၌ ဝန်တို၏၊ ကျောင်း၌ မက်မော၏။ ဒါယကာ၌ ဝန်တို၏၊ ဒါယကာ၌ မက်မော၏။ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ကျောင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ၊ ကျောင်း၌ မမက်မော။ ဒါယကာ၌ ဝန်တိုမှု မရှိ၊ ဒါယကာ၌ မမက်မော။ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို မဖျက်ဆီး။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.237 24. A Resident Mendicant Deserving Criticism (2nd) “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? Without examining or scrutinizing, they praise those deserving of criticism, and they criticize those deserving of praise. They’re stingy and avaricious regarding monasteries. They’re stingy and avaricious regarding families. And they waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A resident mendicant with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? After examining and scrutinizing, they criticize those deserving of criticism, and they praise those deserving of praise. They’re not stingy and avaricious regarding monasteries. They’re not stingy and avaricious regarding families. And they don’t waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၈-တတိယ အဝဏ္ဏာရဟသုတ် ၂၃၈။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် မစိစစ် မသက်ဝင်မူ၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ကျောင်း၌ ဝန်တို၏။ ဒါယကာ၌ ဝန်တို၏။ လာဘ်၌ ဝန်တို၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆို၏။ ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ် သက်ဝင်၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။ ကျောင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဒါယကာ၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ လာဘ်၌ ဝန်တိုမှု မရှိ၊ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.238 24. A Resident Mendicant Deserving Criticism (3rd) “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? Without examining or scrutinizing, they praise those deserving of criticism, and they criticize those deserving of praise. They’re stingy regarding monasteries, families, and material things. A resident mendicant with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A resident mendicant with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? After examining and scrutinizing, they criticize those deserving of criticism, and they praise those deserving of praise. They’re not stingy regarding monasteries, families, and material things. A resident mendicant with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၉-ပဌမ မစ္ဆရိယသုတ် ၂၃၉။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကျောင်း၌ ဝန်တို၏။ ဒါယကာ၌ ဝန်တို၏။ လာဘ်၌ ဝန်တို၏။ ဂုဏ် အဆင်း၌ ဝန်တို၏။၁ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ့်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကျောင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဒါယကာ၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ လာဘ်၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။၂ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသော ပစ္စည်းကို မဖျက်ဆီး။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။ ၁။ တရား၌ ဝန်တို၏။ ၂။ တရား၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။

Numbered Discourses 5.239 24. A Resident Mendicant Stinginess (1st) “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They’re stingy regarding monasteries, families, material things, and praise. And they waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A resident mendicant with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? They’re not stingy regarding monasteries, families, material things, and praise. And they don’t waste a gift given in faith. A resident mendicant with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၁၀-ဒုတိယ မစ္ဆရိယသုတ် ၂၄၀။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကျောင်း၌ ဝန်တို၏။ ဒါယကာ၌ ဝန်တို၏။ လာဘ်၌ ဝန်တို၏။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တို၏။ တရား၌ ဝန်တို၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ကျောင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဒါယကာ၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ လာဘ်၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ တရား၌ ဝန်တိုမှု မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ လေးခုမြောက် အာဝါသိကဝဂ် ပြီး၏။ (၂၅) ၅-ဒုစ္စရိတဝဂ် ၁-ပဌမ ဒုစ္စရိတသုတ်

Numbered Discourses 5.240 24. A Resident Mendicant Stinginess (2nd) “Mendicants, a resident mendicant with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They’re stingy regarding monasteries, families, material things, praise, and the teachings. A resident mendicant with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A resident mendicant with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? They’re not stingy regarding monasteries, families, material things, praise, and the teachings. A resident mendicant with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၂၄၁။ ရဟန်းတို့ ဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို စွပ်စွဲ၏။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ မကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ တွေဝေလျက် သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး၍ကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤ ငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲ။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ချီးမွမ်းကုန်၏။ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ မတွေဝေဘဲ သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက် ရ၏။ ရဟန်းတို့ သုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.241 25. Bad Conduct Bad Conduct (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks of bad conduct. What five? You blame yourself. After examination, sensible people criticize you. You get a bad reputation. You feel lost when you die. And when your body breaks up, after death, you’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These are the five drawbacks of bad conduct. There are these five benefits of good conduct. What five? You don’t blame yourself. After examination, sensible people praise you. You get a good reputation. You don’t feel lost when you die. When your body breaks up, after death, you’re reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five benefits of good conduct.”

၂-ပဌမ ကာယဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၂။ ရဟန်းတို့ ကာယဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ကာယသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည်။ပ။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.242 25. Bad Conduct Bad Bodily Conduct (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad bodily conduct … benefits in good bodily conduct …”

၃-ပဌမ ဝစီဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၃။ ရဟန်းတို့ ဝစီဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ဝစီသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည်။ပ။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.243 25. Bad Conduct Bad Verbal Conduct (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad verbal conduct … benefits in good verbal conduct …”

၄-ပဌမ မနောဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၄။ ရဟန်းတို့ မနောဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ မနောသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲ။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ချီးမွမ်းကုန်၏။ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ မတွေဝေဘဲ သေရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ မနောသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.244 25. Bad Conduct Bad Mental Conduct (1st) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad mental conduct … benefits in good mental conduct …”

၅-ဒုတိယ ဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၅။ ရဟန်းတို့ ဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို စွပ်စွဲ၏။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ မကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ သူတော်ကောင်းတရားမှ ကင်း၏။ မသူတော်တရား၌ တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲ။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ချီးမွမ်းကုန်၏။ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ မသူတော်တရားမှ ကင်း၏။ သူတော်ကောင်းတရား၌ တည်၏။ ရဟန်းတို့ သုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.245 25. Bad Conduct Bad Conduct (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks of bad conduct. What five? You blame yourself. After examination, sensible people criticize you. You get a bad reputation. You drift away from true teachings. You settle on untrue teachings. These are the five drawbacks of bad conduct. There are these five benefits of good conduct. What five? You don’t blame yourself. After examination, sensible people praise you. You get a good reputation. You drift away from untrue teachings. You settle on true teachings. These are the five benefits of good conduct.”

၆-ဒုတိယ ကာယဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၆။ ရဟန်းတို့ ကာယဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ကာယသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည်။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.246 25. Bad Conduct Bad Bodily Conduct (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad bodily conduct … benefits in good bodily conduct …”

၇-ဒုတိယ ဝစီဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၇။ ရဟန်းတို့ ဝစီဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ဝစီသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည်။ပ။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.247 25. Bad Conduct Bad Verbal Conduct (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad verbal conduct … benefits in good verbal conduct …”

၈-ဒုတိယ မနောဒုစ္စရိတသုတ် ၂၄၈။ ရဟန်းတို့ မနောဒုစရိုက်ရှိသူ၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ပ။ မနောသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲ။ ပညာရှိတို့ကလည်း (ဉာဏ်ဖြင့်) စိစစ်၍ ချီးမွမ်းကုန်၏။ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ မသူတော်တရားမှ ကင်း၏။ သူတော်ကောင်းတရား၌ တည်၏။ ရဟန်းတို့ မနောသုစရိုက်ရှိသူ၌ အကျိုးတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.248 25. Bad Conduct Bad Mental Conduct (2nd) “Mendicants, there are these five drawbacks in bad mental conduct … benefits in good mental conduct …”

၉-သိဝထိကသုတ် ၂၄၉။ ရဟန်းတို့ သင်းချိုင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- မစင်ကြယ်။ မကောင်းသော အနံ့ရှိ၏။ ဘေးဘျမ်းရှိ၏။ သရဲ သဘက်တို့ နေရာဖြစ်၏။ များစွာသော လူအပေါင်း၏ ငိုကြွေးရာဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ သင်းချိုင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် သင်းချိုင်း ဥပမာရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မစင်ကြယ်သော ကာယကံနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ မစင်ကြယ်သော ဝစီကံနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ မစင်ကြယ်သော မနောကံနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ဤသည်ကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏မစင်ကြယ်မှုဟူ၍ ငါဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသင်းချိုင်းသည် မစင်ကြယ်သကဲသို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိုသင်းချိုင်းဥပမာရှိသူဟူ၍ ငါဆို၏။ မစင်ကြယ်သော ကာယကံ မစင်ကြယ်သော ဝစီကံ မစင်ကြယ်သော မနောကံနှင့်ပြည့်စုံသောထိုပုဂ္ဂိုလ်အား မကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏၊ ဤသည်ကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ မကောင်းသော အနံ့ဟူ၍ ငါ ဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသင်းချိုင်းသည် မကောင်းသော အနံ့ရှိသကဲ့သို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိုသင်းချိုင်း ဥပမာရှိသူဟူ၍ ငါဆို၏။ မစင်ကြယ်သော ကာယကံ မစင်ကြယ်သော ဝစီကံ မစင်ကြယ်သော မနောကံနှင့်ပြည့်စုံသောထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို သီလကို ချင်ခင်မြတ်နိုးကုန်သော သီတင်းသုံးဖော်တို့သည် ဝေးစွာ ရှောင်ကြဥ်ကုန်၏၊ ဤသည်ကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ဘေးဘျမ်းနှင့်တကွ ဖြစ်ခြင်းဟူ၍ ငါဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသင်းချိုင်းသည် ဘေးဘျမ်းနှင့်တကွ ဖြစ်သကဲ့သို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိုသင်းချိုင်းဥပမာရှိသူဟူ၍ ငါဆို၏။ မစင်ကြယ်သော ကာယကံ မစင်ကြယ်သော ဝစီကံ မစင်ကြယ်သော မနောကံနှင့်ပြည့်စုံသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် သဘောတူပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် အတူနေ၏၊ ဤသည်ကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ သရဲသဘက်အဖြစ်ဟူ၍ ငါဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသင်းချိုင်းသည် သရဲ သဘက်တို့၏ နေရာဖြစ်သကဲ့သို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိုသင်းချိုင့်းဥပမာရှိသူဟူ၍ ငါဆို၏။ မစင်ကြယ်သော ကာယကံ မစင်ကြယ်သော ဝစီကံ မစင်ကြယ်သော မနောကံနှင့် ပြည့်စုံသောထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို သီလကို ချစ်မြတ်နိုးကုန်သော သီတင်းသုံးဖော်တို့သည် မြင်၍- “ငါတို့သည် ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် အတူနေရ၏၊ ငါတို့အား ဆင်းရဲလေစွတကား”ဟုရှုတ်ချကုန်၏၊ ဤသည်ကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ငိုကြွေးရာဟူ၍ ငါဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသင်းချိုင်းသည် လူအများ၏ ငိုကြွေးရာဖြစ်သကဲ့သို့ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိုသင်းချိုင်းဥပမာရှိသူဟူ၍ ငါဆို၏။ ရဟန်းတို့ သင်းချိုင်းနှင့်တူသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Numbered Discourses 5.249 25. Bad Conduct A Charnel Ground “Mendicants, there are these five drawbacks to a charnel ground. What five? It’s filthy, stinking, frightening, a gathering place for savage monsters, and a weeping place for many people. These are the five drawbacks of a charnel ground. In the same way there are five drawbacks of an individual like a charnel ground. What five? To start with, an individual has filthy conduct by way of body, speech, and mind. This is how they’re filthy, I say. That individual is just as filthy as a charnel ground. Because of their filthy conduct, they get a bad reputation. This is how they’re stinky, I say. That individual is just as stinky as a charnel ground. Because of their filthy conduct, good-hearted spiritual companions avoid them from afar. That’s how they’re frightening, I say. That individual is just as frightening as a charnel ground. Because of their filthy conduct, they live together with individuals of a similar character. This is how they gather with savage monsters, I say. That individual is just as much a gathering place of savage monsters as a charnel ground. Because of their filthy conduct, when good-hearted spiritual companions see them they complain: ‘Oh, it’s so painful for us to have to live together with such as these.’ This is how there’s weeping, I say. This person is just as much a weeping place for many people as a charnel ground. These are the five drawbacks of an individual like a charnel ground.”

၁၀-ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒသုတ် ၂၅၀။ ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ အကြည်ညိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သံဃာက နှင်ထုတ်သင့်သောသဘောရှိသည့် အာပတ်သို့ ရောက်မှုကြောင့် နှင်ထုတ်ခဲ့အံ့၊ ထိုကြည်ညိုသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ဤသို့ ဖြစ်တတ်၏။ “ငါချစ်အပ် မြတ်နိုးအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို သံဃာသည် နှင်ထုတ်၏”ဟု ရဟန်းတို့၌ မကြည်ညိုမှု များစွာဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့၌ မကြည်ညိုမှု များစွာဖြစ်သည်ရှိသော် အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်၊ အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်သည်ရှှိသော် သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရားမှ ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုရာ၌ ပဌမ အပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ အကြည်ညိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သံဃာကအစွန်အဖျား၌ နေစေသင့်သော သဘောရှိသည့် အာပတ်သို့ ရောက်မှုကြောင့် အစွန်အဖျား၌ နေစေအံ့၊ ထိုကြည်ညိုသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ဤသိို့ ဖြစ်တတ်၏- “ငါချစ်အပ် မြတ်နိုးအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို သံဃာသည် အစွန်အဖျား၌ နေစေ၏”ဟု ရဟန်းတို့၌ မကြည်ညိုမှု များစွာ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့၌ မကြည်ညိုမှု များစွာဖြစ်သည်ရှိသော် အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်၊ အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်သည်ရှှိသော် သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရားမှ ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုရာ၌ ဒုတိယ အပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ အကြည်ညိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ဖဲသွားခဲ့မူ။ပ။ အကြည်ညိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် လူထွက်ခဲ့မူ။ပ။ အကြည်ညိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်ခဲ့မူ ထိုကြည်ညိုသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ဤသို့ ဖြစ်တတ်၏- “ငါချစ်အပ် မြတ်နိုးအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်၏”ဟု အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်၊ အခြားရဟန်းတို့ကို မဆည်းကပ်သည်ရှှိသော် သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို မနာယူရသည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတရားမှ ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုရာ၌ ပဉ္စမအပြစ်တည်း။ ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုခြင်း၌ အပြစ်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ငါးခုမြောက် ဒုစ္စရိတဝဂ် ပြီး၏။ ပဉ္စမ သုတ်ငါးဆယ် ပြီး၏။ (၂၆) ၆-ဥပသမ္ပဒါဝဂ် ၁-ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗသုတ်

Numbered Discourses 5.250 25. Bad Conduct Faith in Individuals “Mendicants, there are these five drawbacks of placing faith in an individual. What five? The individual to whom an individual is devoted falls into an offense such that the Saṅgha suspends them. It occurs to them: ‘This individual dear and beloved to me has been suspended by the Saṅgha.’ They lose much of their faith in mendicants. So they don’t frequent other mendicants, they don’t hear the true teaching, and they fall away from the true teaching. This is the first drawback in placing faith in an individual. Furthermore, the individual to whom an individual is devoted falls into an offense such that the Saṅgha makes them sit at the end of the line. … This is the second drawback in placing faith in an individual. Furthermore, the individual to whom an individual is devoted leaves for another region … disrobes … passes away. It occurs to them: ‘This individual dear and beloved to me has passed away.’ So they don’t frequent other mendicants, they don’t hear the true teaching, and they fall away from the true teaching. This is the fifth drawback in placing faith in an individual. These are the five drawbacks of placing faith in an individual.”

၂၅၁။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍) ပဉ္စင်းခံ ပေးနိုင်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဝိမုတ္တိ ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဝိမုတ္တိဥာဏဒဿန ‘အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တတ်သောပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍) ပဉ္စင်းခံပေးနိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.251 26. Ordination Who Should Give Ordination “Mendicants, ordination should be given by a mendicant with five qualities. What five? It’s a mendicant who has the entire spectrum of an adept’s ethics, immersion, wisdom, freedom, and the knowledge and vision of freedom. Ordination should be given by a mendicant with these five qualities.”

၂-နိဿယသုတ် ၂၅၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (ဆရာပြု၍) နိဿရည်း ပေးနိုင်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဝိမုတ္တိဥာဏဒဿန ‘အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တတ်သောပစ္စဝေက္ခဏာ ဉာဏ်’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (ဆရာပြု၍) နိဿရည်းပေးနိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.252 26. Ordination Who Should Give Dependence “Mendicants, dependence should be given by a mendicant with five qualities. What five? It’s a mendicant who has the entire spectrum of an adept’s ethics, immersion, wisdom, freedom, and the knowledge and vision of freedom. Dependence should be given by a mendicant with these five qualities.”

၃-သာမဏေရသုတ် ၂၅၃။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေနိုင်၏၊ (သာမဏေ၏ အလုပ်အကျွေးကို ခံထိုက်၏)။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဝိမုတ္တိ ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန ‘အရဟတ္တဖိုလ်’ ကို ဆင်ခြင်နိုင်သော ‘ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရား ငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေနိုင်၏၊ (သာမဏေ၏ အလုပ်အကျွေးကို ခံထိုက်၏)ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Numbered Discourses 5.253 26. Ordination Who Should Have a Novice as Attendant “Mendicants, a novice should attend on a mendicant with five qualities. What five? It’s a mendicant who has the entire spectrum of an adept’s ethics, immersion, wisdom, freedom, and the knowledge and vision of freedom. A novice should attend on a mendicant with these five qualities.”

၄-ပဉ္စ မစ္ဆရိယသုတ် ၂၅၄။ ရဟန်းတို့ ဝန်တိုခြင်း ‘မစ္ဆရိယ’ တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဝန်တိုခြင်းတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤဝန်တိုခြင်း ငါးမျိုးတို့တွင် (ပရိယတ္တိ) တရား၌ ဝန်တိုခြင်းသည် စက်ဆုပ်ဖွယ် ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Numbered Discourses 5.254 26. Ordination Five Kinds of Stinginess “Mendicants, there are these five kinds of stinginess. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. These are the five kinds of stinginess. The most contemptible of these five kinds of stinginess is stinginess with the teaching.”

၅-မစ္ဆရိယပ္ပဟာနသုတ် ၂၅၅။ ရဟန်းတို့ ဝန်တိုခြင်း ငါးမျိုတို့ကို ပယ်ရန် အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ရန် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်းကို ပယ်ရန် အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ရန် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးရ၏။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’ တို့၌ ဝန်တိုခြင်းကို။ပ။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်းကို။ပ။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်းကို။ပ။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်းကို ပယ်ရန် အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ရန် မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤဝန်တိုခြင်း ငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ရန် အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ရန် မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံး ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Numbered Discourses 5.255 26. Ordination Giving Up Stinginess “Mendicants, the spiritual life is lived to give up and cut out these five kinds of stinginess. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. The spiritual life is lived to give up and cut out these five kinds of stinginess.”

၆-ပဌမ ဈာနသုတ် ၂၅၆။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန်ထိုက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Numbered Discourses 5.256 26. Ordination The First Absorption “Mendicants, without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the first absorption. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. Without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the first absorption. But after giving up these five qualities you can enter and remain in the first absorption. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. After giving up these five qualities you can enter and remain in the first absorption.”

၇-၁၃-ဒုတိယ ဈာနသုတ်စသည် ခုနစ်သုတ် ၂၅၇-၂၆၃။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ပ။ တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ သကဒါဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အနာဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍နေရန် ထိုက်၏။ပ။ တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ သကဒါဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အနာဂါမိဖိုလ်ကိုမျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ တရား၌ ဝန်တိုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏ဟု့ (မိန့်တော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။

Numbered Discourses 5.257–263 26. Ordination The Second Absorption, Etc. “Mendicants, without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the second absorption … third absorption … fourth absorption … or realize the fruit of stream-entry … the fruit of once-return … the fruit of non-return … perfection. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. Without giving up these five qualities you can’t realize perfection. But after giving up these five qualities you can enter and remain in the second absorption … third absorption … fourth absorption … and realize the fruit of stream-entry … the fruit of once-return … the fruit of non-return … perfection. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and the teachings. After giving up these five qualities you can realize perfection.”

၁၄-အပရပဌမဈာနသုတ် ၂၆၄။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ သူ့ကျေးဇူးကို မသိခြင်း သူ့ကျေးဇူးကို ထင်စွာ မပြုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ သူ့ကျေးဇူးကို မသိခြင်း သူ့ကျေးဇူးကို ထင်စွာ မပြုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စုဒ္ဒသမသုတ်။

Numbered Discourses 5.264 26. Ordination Another Discourse on the First Absorption “Mendicants, without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the first absorption. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and lack of gratitude and thankfulness. Without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the first absorption. But after giving up these five qualities you can enter and remain in the first absorption. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and lack of gratitude and thankfulness. After giving up these five qualities you can enter and remain in the first absorption.”

၁၅-၂၁-အပရ ဒုတိယ ဈာနသုတ်စသည် ၂၆၅-၂၇၁။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ပ။ တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် မထိုက်။ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ သကဒါဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အနာဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ သူ့ကျေးဇူးကို မသိခြင်း သူ့ကျေးဇူးကို ထင်စွာ မပြုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို မပယ်ဘဲ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် မထိုက်။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ပ။ တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရန် ထိုက်၏။ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ သကဒါဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အနာဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ကျောင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ အမျိုး ‘ဒါယကာ’၌ ဝန်တိုခြင်း။ လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်း။ ဂုဏ်အဆင်း၌ ဝန်တိုခြင်း။ သူ့ကျေးဇူးကို မသိခြင်း သူ့ကျေးဇူးကို ထင်စွာ မပြုခြင်း။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် ထိုက်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကဝီသတိမသုတ်။ ခြောက်ခုမြောက် ဥပသမ္ပဒါဝဂ် ပြီး၏။

Numbered Discourses 5.265–271 26. Ordination Another Discourse on the Second Absorption, Etc. “Mendicants, without giving up these five qualities you can’t enter and remain in the second absorption … third absorption … fourth absorption … or realize the fruit of stream-entry … the fruit of once-return … the fruit of non-return … perfection. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and lack of gratitude and thankfulness. Without giving up these five qualities you can’t realize perfection. But after giving up these five qualities you can enter and remain in the second absorption … third absorption … fourth absorption … and realize the fruit of stream-entry … the fruit of once-return … the fruit of non-return … perfection. What five? Stinginess with dwellings, families, material things, praise, and lack of gratitude and thankfulness. After giving up these five qualities you can realize perfection.”

၁-သမ္မုတိပေယျာလ ၁-ဘတ္တုဒ္ဒေသကသုတ် ၂၇၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆန္ဒာဂတိသို့ လိုက်၏။ ဒေါသာဂတိသို့ လိုက်၏။ မောဟာဂတိသို့ လိုက်၏။ ဘယာဂတိသို့ လိုက်၏။ ညွှန်အပ်ပြီး မညွှန်ရသေးသည်ကို မသိ။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆန္ဒာဂတိသို့ မလိုက်။ ဒေါသာဂတိသို့ မလိုက်။ မောဟာဂတိသို့ မလိုက်။ ဘယာဂတိသို့ မလိုက်။ ညွှန်အပ်ပြီး မညွှန်ရသေးသည်ကို သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းဟူ၍ သမုတ်အပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းကို သမုတ်အပ်ပြီးသော်လည်း မခိုင်းစေအပ်။ပ။ သမုတ်အပ်ပြီးစေခိုင်းအပ်၏။ မိုက်သော ရဟန်းဟု သိအပ်၏။ ပညာရှိသော ရဟန်းဟု သိအပ်၏။ တူးဖြို ဖျက်ဆီးအပ်သော မိမိကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်၏။ မတူးဖြို မဖျက်ဆီးအပ်သော မိမိကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်၏။ ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်တရားငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆန္ဒာဂတိသို့ မလိုက်။ ဒေါသာဂတိသို့ မလိုက်။ မောဟာဂတိသို့ မလိုက်။ ဘယာဂတိသို့ မလိုက်။ ညွှန်အပ်ပြီး မညွှန်ရသေးသည်ကို သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဆွမ်းညွှန်ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.272 27. Abbreviated Texts on Appointments A Meal Assigner “Mendicants, someone with five qualities should not be appointed as meal assigner. What five? They make decisions prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice. And they don’t know if a meal has been assigned or not. Someone with these five qualities should not be appointed as meal assigner. Someone with five qualities should be appointed as meal assigner. What five? They don’t make decisions prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice. And they know if a meal has been assigned or not. Someone with these five qualities should be appointed as meal assigner. Someone with five qualities who has been appointed as meal assigner should not be called upon … should be called upon … should be known as a fool … should be known as astute … they keep themselves broken and damaged … they keep themselves unbroken and undamaged … is placed in hell as if delivered there … is placed in heaven as if delivered there. What five? They don’t make decisions prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice. And they know if a meal has been assigned or not. A meal assigner with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၂-၁၄-သေနာသနပညာပကသုတ်စသည် ၂၇၃-၂၈၅။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို ကျောင်းအိပ်ရာနေရာခင်း ရဟန်းဟုမသမုတ်အပ်။ပ။ ခင်းပြီးသည် မခင်းရသေးသည်ကို မသိ။ပ။ ကျောင်းအိပ်ရာနေရာခင်း ရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ခင်းပြီးသည် မခင်းရသေးသည်ကို သိ၏။ပ။ ကျောင်းအိပ်ရာနေရာကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကို မသိ။ပ။ ကျောင်းအိပ်ရာနေရာကို ခံယူတတ်သောရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေး သည်ကိုသိ၏။ပ။ ဘဏ္ဍာစိုးရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ပ။ လုံခြုံသည် မလုံခြုံသည်ကို မသိ။ပ။ ဘဏ္ဍာစိုးရဟန်းဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ပ။ လုံခြုံသည် မလုံခြုံသည်ကို သိ၏။ပ။ သင်္ကန်းကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကို မသိ။ပ။ သင်္ကန်းကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကို သိ၏။ပ။ သင်္ကန်းကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ပ။ ဝေဖန်ပြီးသည် မဝေဖန်ရသေးသည်ကိုမသိ။ပ။ သင်္ကန်းကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ဝေဖန်ပြီးသည် မဝေဖန်ရသေးသည်ကိုသိတတ်၏။ပ။ ယာဂုကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ ယာဂုကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟုသမုတ်အပ်၏။ပ။ သစ်သီးကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ သစ်သီးကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟုသမုတ်အပ်၏။ပ။ ခဲဖွယ်ကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ ဝေဖန်ပြီးသည် မဝေဖန်ရသေးသည်ကို မသိ။ပ။ ခဲဖွယ်ကို ဝေဖန်တတ်သော ရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ဝေဖန်ပြီးသည် မဝေဖန်ရသေးသည်ကို သိ၏။ပ။ အနည်းငယ်သော ဝတ္ထုကို စွန့်တတ်သော ရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ပ။ စွန့်အပ်သည် မစွန့်အပ်သည်ကို မသိတတ်။ပ။ အနည်းငယ်သော ဝတ္ထုကို စွန့်တတ်သော ရဟန်းဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ပ။ စွန့်ပြီးသည် မစွန့်ရသေးသည်ကို သိ၏။ မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟူ၍ မသမုတ်အပ်။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကိုမသိ။ပ။ မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟူ၍ သမုတ်အပ်၏။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေး သည်ကိုသိ၏။ပ။ သပိတ်ကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကို မသိ။ပ။ သပိတ်ကို ခံယူတတ်သော ရဟန်းဟု သမုတ်အပ်၏။ပ။ ခံယူပြီးသည် မခံယူရသေးသည်ကို သိ၏။ပ။ အရံစောင့်ကိုစေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ အရံစောင့်ကိုစေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းဟုသမုတ်အပ်၏။ပ။ သာမဏေကိုစေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်။ပ။ သာမဏေကိုစေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းဟုသမုတ်အပ်၏။ပ။ သမုတ်အပ်ပြီးသော ရဟန်းကို မစေခိုင်းအပ်။ပ။ သမုတ်အပ်ပြီးသော ရဟန်းကိုစေခိုင်းအပ်၏။ပ။ သာမဏေကိုစေခိုင်းတတ်သော မိုက်သော ရဟန်းဟု သိအပ်၏။ပ။ သာမဏေကိုစေခိုင်းတတ်သော ပညာရှိသော ရဟန်းဟု သိအပ်၏။ပ။ တူးဖြို ဖျက်ဆီးအပ်သော မိမိကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်၏။ပ။ မတူးဖြို မဖျက်ဆီးအပ်သော မိမိကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်၏။ပ။ ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ပ။ ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - ဆန္ဒာဂတိသို့ မလိုက်။ ဒေါသာဂတိသို့ မလိုက်။ မောဟာဂတိသို့ မလိုက်။ ဘယာဂတိသို့ မလိုက်။ စေခိုင်းအပ်သည် မစေခိုင်းအပ်သည်ကို သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော သာမဏေကိုစေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းသည်ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စုဒ္ဒသမသုတ်။ သမ္မုတိပေယျာလ ပြီး၏။

Numbered Discourses 5.273–285 27. Abbreviated Texts on Appointments A Lodgings Allotter “Mendicants, someone with five qualities should not be appointed as lodgings allotter … they don’t know if a lodging has been allotted or not … Someone with five qualities should be appointed as lodgings allotter … they know if a lodging has been allotted or not … A person should not be appointed as lodgings allocator … they don’t know if a lodging has been allocated or not … A person should be appointed as lodgings allocator … they know if a lodging has been allocated or not … A person should not be appointed as storeperson … they don’t know if stores are protected or not … A person should be appointed as storeperson … they know if stores are protected or not … … robe receiver … … robe distributor … … porridge distributor … … fruit distributor … … cake distributor … … dispenser of minor accessories … … allocator of bathing cloths … … bowl allocator … … supervisor of monastery staff … … supervisor of novices … What five? They don’t make decisions prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice. And they know if a novice has been supervised or not. A supervisor of novices with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၂-သိက္ခာပဒပေယျာလ ၁-ဘိက္ခုသုတ် ၂၈၆။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်တတ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏။ မမြတ်သော မေထုန်အကျင့်ကို ကျင့်တတ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောတတ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မမြတ်သော မေထုန်အကျင့်မှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.286 28. Abbreviated Texts on Training Rules A Monk “Mendicants, a monk with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? He kills living creatures, steals, has sex, lies, and consumes intoxicants of beer, wine, and liquor. A monk with these five qualities is placed in hell as if delivered there. A monk with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? He doesn’t kill living creatures, steal, have sex, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A monk with these five qualities is placed in heaven as if delivered there.”

၂-၇-ဘိက္ခုနီသုတ်စသည် ၂၈၇-၂၉၂။ ရဟန်းတို့ တရား ငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းမိန်းမသည်။ပ။ သိက္ခမာန်မ သည်။ပ။ သာမဏေသည်။ပ။ သာမဏေမသည်။ပ။ ဥပါသကာသည်။ပ။ ဥပါသိကာမသည် ဆောင်ယူ၍ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်တတ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏။ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်တတ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုတတ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ဥပါသိကာမသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသိကာမသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဥပါသိကာမသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ထို့အတူ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Numbered Discourses 5.287–292 28. Abbreviated Texts on Training Rules A Nun “A nun … trainee nun … novice monk … novice nun … layman … laywoman … with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. With these five qualities they’re placed in hell as if delivered there. A nun … trainee nun … novice monk … novice nun … layman … laywoman … with five qualities is placed in heaven as if delivered there. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. With these five qualities they’re placed in heaven as if delivered there.”

၈-အာဇီဝကသုတ် ၂၉၃။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော အာဇီဝကတက္ကတွန်းသည် ဆောင်ယူ၍ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်တတ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏။ မမြတ်သော မေထုန်အကျင့်ကို ကျင့်တတ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုတတ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော အာဇီဝကတက္ကတွန်းသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Numbered Discourses 5.293 28. Abbreviated Texts on Training Rules An Ājīvaka “Mendicants, an Ājīvaka ascetic with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They kill living creatures, steal, have sex, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. An Ājīvaka ascetic with these five qualities is placed in hell as if delivered there.”

၉-၁၇-နိဂဏ္ဌသုတ် စသည် ၂၉၄-၃၀၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော နိဂဏ္ဌသည်။ မုဏ္ဍ (နိဂဏ္ဌ) ၏ တပည့် သည်။ ဆံကျစ်ရသေ့သည်။ (အဝတ်ဝတ်သော) ပရိဗိုဇ်သည်။ မာဂဏ္ဍိကတိတ္ထိသည်။ တေဒဏ္ဍိကတိတ္ထိ သည်။ အာရုဒ္ဓက တိတ္ထိသည်။ ဂေါတမကတိတ္ထိသည်။ ဒေဝဓမ္မိကတိတ္ထိသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ်သကဲ့သို့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သူ့အသက်ကို သတ်တတ်၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏။ မမြတ်သော မေထုန်အကျင့်ကို ကျင့်တတ်၏။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုတတ်၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဒေဝဓမ္မိကတိတ္ထိသည် ဆောင်ယူ၍ ချထားအပ် သကဲ့သို့ထို့အတူ ငရဲ၌ ဖြစ်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တရသမသုတ်။ သိက္ခာပဒပေယျာလ ပြီး၏။

Numbered Discourses 5.294–302 28. Abbreviated Texts on Training Rules A Jain Ascetic, Etc. “A Jain ascetic … disciple of the shavelings … a matted-hair ascetic … a wanderer … a follower of Māgaṇḍiya … a trident-bearing ascetic … a follower of the unobstructed … a follower of Gotama … a performer of rituals for the gods … with five qualities is placed in hell as if delivered there. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. With these five qualities they’re placed in hell as if delivered there.”

၃-ရာဂပေယျာလသုတ် ၃၀၃။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် တရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အသုဘသညာ။ မရဏသညာ။ အာဒီနဝသညာ။ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ။ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတိသညာ တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁)

Numbered Discourses 5.303 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourse on Greed (1st) “For insight into greed, five things should be developed. What five? The perceptions of ugliness, death, drawbacks, repulsiveness of food, and dissatisfaction with the whole world. For insight into greed, these five things should be developed.”

၃၀၄။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် တရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အနိစ္စသညာ။ အနတ္တသညာ။ မရဏသညာ။ အာဟာရေ မဋိကူလသညာ။ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတိသညာ တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၂)

Numbered Discourses 5.304 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourse on Greed (2nd) “For insight into greed, five things should be developed. What five? The perceptions of impermanence, not-self, death, repulsiveness of food, and dissatisfaction with the whole world. For insight into greed, these five things should be developed.”

၃၀၅။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် တရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - အနိစ္စသညာ။ အနိစ္စ၌ ဒုက္ခဟု မှတ်ထင်မှု သညာ။ ဒုက္ခ၌ အနတ္တ မှတ်ထင်မှု သညာ။ ပဟာနသညာ။ ဝိရာဂသညာ တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၃)

Numbered Discourses 5.305 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourse on Greed (3rd) “For insight into greed, five things should be developed. What five? The perception of impermanence, the perception of suffering in impermanence, the perception of not-self in suffering, the perception of giving up, and the perception of fading away. For insight into greed, these five things should be developed.”

၃၀၆။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် တရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သဒ္ဓိန္ဒြေ ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ သမာဓိန္ဒြေ ပညိန္ဒြေတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၄)

Numbered Discourses 5.306 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourse on Greed (4th) “For insight into greed, five things should be developed. What five? The faculties of faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom. For insight into greed, these five things should be developed.”

၃၀၇။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ အဘယ်တရားငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သဒ္ဓါဗိုလ် ဝီရိယဗိုလ် သတိဗိုလ် သမာဓိဗိုလ် ပညာဗိုလ် တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၅)

Numbered Discourses 5.307 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourse on Greed (5th) “For insight into greed, five things should be developed. What five? The powers of faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom. For insight into greed, these five things should be developed.”

၃၀၈-၁၁၅၁။ ရဟန်းတို့ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပိုင်းခြား၍ သိရန်။ ထက်ဝန်းကျင်ကုန်စေရန်။ ပယ်ရန်။ကုန်ခန်းရန်။ ပျက်စီးရန်။ တပ်ခြင်းကင်းရန်။ ချုပ်ရန်။ စွန့်ရန်။ တစ်ဖန်စွန့်ရန် တရားငါးမျိုးတို့ကိုပွါးများအပ်ကုန်၏။ ဒေါသကို။ မောဟကို။ အမျက်ကို။ ရန်ငြိုးထားမှု ‘ဥပနာဟ’ ကို။ ချေဖျက်မှု ‘မက္ခ’ ကို။ အပြိုင်ပြုမှု ‘ပဠာသ’ ကို။ ငြူစူမှု ‘ဣဿာ’ ကို။ ဝန်တိုမှု ‘မစ္ဆရိယ’ ကို။ လှည့်ပတ်မှု ‘မာယာ’ ကို။ စဥ်းလဲမှု ‘သာဌေယျ’ကို။ ခက်ထန်မှု ‘ထမ္ဘ’ ကို။ ခြုတ်ခြယ်မှု ‘သာရမ္ဘ’ကို။ ထောင်လွှားမှု ‘မာန’ ကို။ အလွန်ထောင်လွှားမှု ‘အတိမာန’ ကို။ မာန်ယစ်မှု ‘မဒ’ကို။ မေ့လျော့မှု ‘ပမာဒ’ ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်။ ပိုင်းခြား၍သိရန်။ကုန်စေရန်။ ပယ်ရန်။ကုန်ခန်းစေရန်။ ပျက်စီးရန်။ တပ်ခြင်းကင်းရန်။ ချုပ်စေရန်။ စွန့်ရန်။ တစ်ဖန်စွန့်ရန် တရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏။ (၆-၈၄၉) အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - သဒ္ဓါဗိုလ် ဝီရိယဗိုလ် သတိဗိုလ် သမာဓိဗိုလ် ပညာဗိုလ်တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မေ့လျော့မှု ‘ပမာဒ’ကို တဖန်စွန့်ရန် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို ပွါးများအပ်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏) (၆-၈၅၀)။ ရာဂပေယျာလ ပြီး၏။ ပဉ္စကနိပါတ် ပြီး၏။

Numbered Discourses 5.308–1152 29. Abbreviated Texts Beginning With Greed Untitled Discourses on Greed, Etc. “For the complete understanding … finishing … giving up … ending … vanishing … fading away … cessation … giving away … letting go of greed, five things should be developed.” “Of hate … delusion … anger … acrimony … disdain … contempt … jealousy … stinginess … deceit … deviousness … obstinacy … aggression … conceit … arrogance … vanity … negligence … for insight … complete understanding … finishing … giving up … ending … vanishing … fading away … cessation … giving away … letting go … five things should be developed. What five? The powers of faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom. For the letting go of negligence, these five things should be developed.” The Book of the Fives is finished.