သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (သုတ္တမာလာ)

၁၃၄၃။ ဗဟွက္ခရေသု သညိစ္ဆာယမိဋ္ဌဂ္ဂါဟော။ သညာယံ ဣစ္ဆာယံ သတိယာ ဗဟွက္ခရေသု ဣစ္ဆိတဗ္ဗာနံအက္ခရာနံ ဂဟဏံ ဟောတိ၊ ဣတရေ လောပမာပဇ္ဇန္တိ။တံ ယထာ? ဘဝေသု ဝန္တဂမနောတိ ဝါ ဘဝေသုဂမနံ ဝန္တောတိ ဝါ ဘဂဝါ[ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၉၅။ ဝိသုဒ္ဓိ ၁-၂၀၄]။ မေဟနဿ ခဿ မာလာ မေခလာ[ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၉၇]။ ကေစိ ပနာစရိယာ "မေခ ကဋိဝိစိတ္တေ"တိ ဓာတုံ ဝဒန္တိ၊ တေသံ မတေ အလပစ္စယော ဟောတိ။ ဇီဝနဿ မူတော ဇီမူတော။သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူ ပန "ပိသောဒရာဒီနိ ယထောပဒိဋ္ဌ"န္တိ[ပါဏိနိ၊ ၆၊ ၃၊ ၁၀၉။ ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၉၅။ ဝိသုဒ္ဓိ ၁-၂၀၄။ မဟာနိဒ္ဒေသ-ဋ္ဌ-၂၂၉-ပိဋ္ဌေသုပိ ပဿိတဗ္ဗံ။] ပရိဘာသာလက္ခဏံ ဝတွာ ပိသောဒရဝလာဟကမေခလဇီမူတသုသာနဥဒုက္ခလပိသာစဘိသိမယူရသဒ္ဒေအဝိဟိတလက္ခဏေ သာဓေတုံ "ဝဏ္ဏာဂမော"တိ[ကာသိကာ၊ ၆၊ ၃၊ ၁၀၉။] အာဒိနာ ပဉ္စဝိဓံ နိရုတ္တိံ ဝဒိံသု၊မူလဝိဘုဇာဒယော

(စာ-၃၅၇) သဒ္ဒေ စ သာဓေတုံ "မူလဝိဘုဇာဒီဟိ ဥပသင်္ချာန"န္တိ လက္ခဏံ[ပါဏိနိ၊ ၃၊ ၂၊ ၅ (ဝါတ္တိက)] ဝဒိံသု။ သာသနိကေသုပိ နိရုတ္တညုနောအာစရိယာ ပဉ္စဝိဓံ နိရုတ္တိံ အာဟံသု --

"ဝဏ္ဏာဂမော ဝဏ္ဏပရိယယောစ၊ ဒွေ စာပရေ ဝဏ္ဏဝိကာရနာသာ။

ဓာတူနမတ္ထာတိသယေန ယောဂေါ၊ တဒုစ္စတေ ပဉ္စဝိဓံ နိရုတ္တိ"န္တိ[ပါဏိနိ၊ ၆၊ ၃၊ ၁၀၉။ ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၉၅။ ဝိသုဒ္ဓိ ၁-၂၀၄။ မဟာနိဒ္ဒေသ-ဋ္ဌ-၂၂၉-ပိဋ္ဌေသုပိ ပဿိတဗ္ဗံ]။

၁၃၄၄။ ဒါတော က္ခိဏော။ ဒါဓာတုတော က္ခိဏပစ္စယော ဟောတိ။ ဒါတဗ္ဗာ ဒက္ခိဏာ။

၁၃၄၅။ ဒက္ခတော ဣဏော။ ဒက္ခဓာတုတော ဣဏပစ္စယော ဟောတိ။ ဒက္ခန္တိ ဝဍ္ဎန္တိ သတ္တာ ဧတာယာတိ ဒက္ခိဏာ၊ဣဓ အနိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ အညာနိပိ ဥဒါဟရဏာနိ ယထာဝုတ္တေဟိလက္ခဏေဟိ သာဓေတဗ္ဗာနိ။

၁၃၄၆။ ဘာဝဝါစကော ဏော ပုလ္လိင်္ဂေ။ ပဝိသနံ ပဝေသော၊ ဖုသနံ ဖဿော ဣစ္စာဒိ။

၁၃၄၇။ တော နပုံသကေ။ ဘာဝဝါစကော တပစ္စယော နပုံသကလိင်္ဂေ ဟောတိ။ ဂမနံဂတံ[ဒီ-ဋ္ဌ ၁-၁၈၁]။ သုပနံ သုတ္တံ။ အာသီသနံ အာသိဋ္ဌံ။ဗုဇ္ဈနံ ဗုဒ္ဓံ[ခုဒ္ဒကပါဌ-ဋ္ဌ-၆]။ နိသီဒနံ နိသိန္နံ ဣစ္စာဒိ။

သဒ္ဒတ္ထေ သာသနေ သတ္ထု၊ သဗ္ဗဂုတ္တမကိတ္တိနော။

အကိစ္ဆတ္ထာယ သောတူနံ၊ ကိဗ္ဗိဓာနံ ပကာသိတံ။

ဣတိ နဝင်္ဂေ သာဋ္ဌကထေ ပိဋကတ္တယေဗျပ္ပထဂတီသု ဝိညူနံ ကောသလ္လတ္ထာယ ကတေ သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏေကိဗ္ဗိဓာနကပ္ပေါ နာမ ဆဗ္ဗီသတိမော ပရိစ္ဆေဒေါ။

(စာ-၃၅၈) ၈-စတုပဒဝိဘာဂ

နာမပဒ

ဣတော ပရံ ပဝက္ခာမိ၊ စတုန္နန္တုဝိဘာဇနံ။

ဝါစောဂဓပဒါနန္တံ၊ သုဏာထ သုသမာဟိတာ။

တတ္ထ နာမိကပဒံ အာချာတပဒံ ဥပသဂ္ဂပဒံနိပါတပဒန္တိ စတ္တာရိ ဝါစောဂဓပဒါနိ နာမ ဟောန္တိ။ ဧတသ္မိဥှိ ပဒစတုက္ကေ တိပိဋကေဝုတ္တာနိ သဗ္ဗာနိ ဝိမုတ္တိရသသာဓကာနိ[ခု ၁-၁၄၃။] ဝစနာနိ ဩဘာသန္တိ။ဧတေသု စတူသု နာမိကပဒန္တိ ဧတ္ထ --

ဟေဋ္ဌာ ကာရကဘာဝေန၊ ဒဿိတာနိ ကြိယံပတိ။

ပဒါနိ သသမာသာနိ၊ တဒ္ဓိတာနိ ကိတာနိ စ။

ရုဠှီနာမဉ္စ တံ သဗ္ဗံ၊ နာမမိစ္စေဝဘာသိတံ။

တတော အာချာတိကံ ဝုတ္တံ၊ တိကာလာဒိသမာယုတံ။

နာမံ အာချာတိကဉ္စေတံ၊ ဒုဝိဓံသမုဒီရိတံ။

ဧဝံ သန္တေပိ ဧတေသု၊ နာမေ ကိဉ္စိဝဒါမဟံ။

တတြ နာမန္တိ အတ္ထာဘိမုခံ နမတီတိ နာမံ၊ အတ္တနိစ အတ္ထံ နာမေတီတိ နာမံ၊ ဃဋပဋာဒိကော ယောကောစိ သဒ္ဒေါ။ သော ဟိ သယံ ဃဋပဋာဒိအတ္ထာဘိမုခံနမတိ, အတ္ထေ သတိ တဒဘိဓာနဿ သမ္ဘဝတော၊တံ တံ အတ္ထံ အတ္တနိ နာမေတိ, အသတိ အဘိဓာနေ အတ္ထာဝဗောဓနဿေဝ အသမ္ဘဝတော၊တဉ္စ နာမံ ဒုဝိဓံ အနွတ္ထရူဠှှီဝသေန။ တတ္ထ --

ဧကန္တေနေဝ အနွတ္ထံ၊ "လောကော ဗုဒ္ဓေါ"တိအာဒိကံ။

"ယေဝါပနော တေလပါယီ"၊ ဣစ္စာဒေကန္တရူဠှိကံ။

"သိရီဝဍ္ဎကော" ဣစ္စာဒိ၊ ဒါသာဒီသု ပဝတ္တိတော။

ရူဠှီ သိယာထဝါနွတ္ထံ၊ ဣဿရေစ ပဝတ္တိတော။

(စာ-၃၅၉)အနွတ္ထန္တု သမာနမ္ပိ၊ ရူဠှီ ဂေါမဟိသာဒိကံ။

ဂတိဘူသယနာဒီနံ [အဘိ-ဋ္ဌ ၁-၁၀၅-ပိဋ္ဌေ ပဿိတဗ္ဗံ။]၊ အညေသုပိ ပဝတ္တိတော။

တထာ နာမံ ဒုဝိဓံ နေရုတ္တိကယာဒိစ္ဆကဝသေန။တတ္ထ နေရုတ္တိကံ နာမ သညာသု ဓာတုရူပါနိ စေဝ ပစ္စယဉ္စ ကတွာတတော ပရံ ဝဏ္ဏာဂမာဒိကဉ္စ ကတွာ သဒ္ဒလက္ခဏေနသာဓိကံ နာမံ ဝုစ္စတိ။ ယာဒိစ္ဆကံ နာမ ယဒိစ္ဆာယ ကတမတ္တံ ဗျဉ္ဇနတ္ထဝိဂတံနာမံ ဝုစ္စတိ။

တထာ တိဝိဓံ နာမံ အနွတ္ထကာရိမောပစာရီဝသေန။တတ္ထ အနွတ္ထံ နာမ နိဗ္ဗစနတ္ထသာပေက္ခနာမံဝုစ္စတိ။ ကာရိမံ နာမ ယဒိစ္ဆာကတသင်္ကေတံ နာမံ ဝုစ္စတိ။ ဩပစာရိမံ နာမ အတဗ္ဘူတဿ တဗ္ဘာဝဝေါဟာရောဝုစ္စတိ။

တထာ စတုဗ္ဗိဓံ နာမံ သမညာနာမံဂုဏနာမံ ကိတ္တိမနာမံ ဩပပါတိကနာမန္တိ။ တတ္ထပဌမကပ္ပိကေသု မဟာဇနေန သမ္မန္နိတွာ ဌပိတတ္တာ "မဟာသမ္မတော"တိ ရညော နာမံ သမညာနာမံ နာမ။ တထာ ဟိ တံ သမညာယဇနသမ္မုတိယာ ပဝတ္တနာမန္တိ သမညာနာမံ နာမ။ "ဓမ္မကထိကော, ပံသုကူလိကော, ဝိနယဓရော, တေပိဋကော, သဒ္ဓါ, သဒ္ဓေါ"တိ ဧဝရူပံ ဂုဏတော အာဂတံ နာမံ ဂုဏနာမံ နာမ။ "ဘဂဝါ, အရဟံ, သမ္မာသမ္မုဒ္ဓေါ"တိအာဒီနိ တထာဂတဿ အနေကာနိ နာမသတာနိဂုဏနာမာနိယေဝ။ ယံ ပန ဇာတဿ ကုမာရဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေဒက္ခိဏေယျာနံ သက္ကာရံ ကတွာ သမီပေ ဌိတဉာတကာကပ္ပေတွာ ပကပ္ပေတွာ "အယံ အသုကော နာမာ"တိ နာမံ ကရောန္တိ၊ ဣဒံ ကိတ္တိမနာမံ နာမ။ ယာ ပန ပုရိမပညတ္တိအပရပညတ္တိယံ ပတတိ၊ ပုရိမဝေါဟာရော ပစ္ဆိမဝေါဟာရေပတတိ၊ သေယျထိဒံ? ပုရိမကပ္ပေပိ စန္ဒော စန္ဒောယေဝ နာမ၊ ဧတရဟိပိစန္ဒောယေဝ၊ အတီတေပိ သူရိယော, သမုဒ္ဒေါ, ပထဝီ, ပဗ္ဗတောယေဝ နာမ၊ ဧတရဟိပိပဗ္ဗတောယေဝါတိ ဣဒံ

(စာ-၃၆၀) ဩပပါတိကနာမံ နာမ၊ သယမေဝ ဥပပါတနသီလံနာမန္တိ အတ္ထော။

တထာ ပဉ္စဝိဓံ နာမံ[ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၉၅။ ဝိသုဒ္ဓိ ၁-၂၀၃-ပိဋ္ဌေသုပိ ပဿိတဗ္ဗံ။] ယာဒိစ္ဆကံ, အာဝတ္ထိကံ, နေမိတ္တိကံ, လိင်္ဂိကံ, ရူဠှိကန္တိ။ တတ္ထ ယာဒိစ္ဆကံ နာမ ယဒိစ္ဆာယ ကတသင်္ကေတံနာမံ။ အာဝတ္ထိကံ နာမ "ဝစ္ဆော, ဒမ္မော, ဗလိဗဒ္ဒေါ"ဣစ္စာဒိကံ။ နေမိတ္တိကံ "သီလဝါ, ပညဝါ"ဣစ္စာဒိကံ။ လိင်္ဂိကံ "ဒဏ္ဍီ, ဆတ္တီ"တိအာဒိကံ၊ ရူဠှိကံ ပန လေသမတ္တေန ရူဠှီ "ဂေါမဟိံသော"ဣစ္စာဒိကံ။

ပုန ဆဗ္ဗိဓံ နာမံ နာမနာမံ ကိတကနာမံသမာသနာမံ တဒ္ဓိတနာမံ သဗ္ဗနာမံ အနုကရဏနာမန္တိ။တတ္ထ နာမနာမံ စတုဗ္ဗိဓံ သာမူဟိကပစ္စေကဝိကပ္ပပါဋိပက္ခိကဝသေန။တတြ "ဃဋော ပဋော"ဣစ္စာဒိ သာမူဟိကံ အနေကဒဗ္ဗသမုဒါယေ သမ္ဘူတနာမတ္တာ။ "ဝေဒနာ သညာ"ဣစ္စာဒိ ပစ္စေကနာမံ ဧကေကမေဝ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ သမ္ဘူတနာမတ္တာ။ "ဒေသော ကာလော ဩကာသော"ဣစ္စာဒိ ဝိကပ္ပနာမံ အသဘာဝဓမ္မေ ဝိကပ္ပဝသေန သမ္ဘူတနာမတ္တာ။ "သီတံ ဥဏှ"မိစ္စာဒိ ပါဋိပက္ခိကံ အညမညပဋိပက္ခာနံ အတ္ထာနံ ဝသေန သမ္ဘူတနာမတ္တာ။ ကိတကနာမာဒီနိ စတ္တာရိ နာမာနိဟေဋ္ဌာ ဒဿိတာနိ။ အနုကရဏနာမံ နာမ "ယေဝါပနော, ယေဝါပနကော, သုဝတ္ထိဂါထာ, နတုမှာကဝဂ္ဂေါ"တိ[သံ ၁-၃၄။] ဧဝမာဒီနိ ဘဝန္တိ။

အပရော နယော -- တိဝိဓံ နာမံ ပုမိတ္ထိနပုံသကလိင်္ဂဝသေန၊ယထာ ရုက္ခော မာလာ ဓနံ၊ စတုဗ္ဗိဓံ သာမညဂုဏကြိယာယာဒိစ္ဆကဝသေန၊ယထာ ရုက္ခော နီလော ပါစကော သိရီဝဍ္ဎနောတိအာဒီနိ။အဋ္ဌဝိဓံ အဝဏ္ဏိဝဏ္ဏုဝဏ္ဏောကာရနိဂ္ဂဟီတန္တပကတိဝသေန၊သဗ္ဗမ္ပေတံ ဟေဋ္ဌာ ပကာသိတံ။

အာချာတိကပဒမ္ပိ သဗ္ဗထာဝ ဝိဘတ္တံ။

(စာ-၃၆၁)ဥပသာရပဒ

ဣဒါနိ ဥပသဂ္ဂပဒံ ကထယာမ။ ဥပသဂ္ဂါ စ နာမ သဒ္ဒသတ္ထေ ဝေယျာကရဏေဟိ ပသဒ္ဒံ အာဒိံ ကတွာ ဌပိတာ[ပါဏိနိ၊ ၁၊ ၄၊ ၅၈။ ပါဒယောတိသုတ္တေ]။ သာသနေ ပန သာသနိကေသု ဧကစ္စေဟိပိဂရူဟိ ပသဒ္ဒံ အာဒိံ ကတွာ ဌပိတာ၊နေရုတ္တိကေဟိ ပန ဂရူဟိ သရာနံ နိဿယတ္တာ နိဿယဘူတံသုဒ္ဓဿရံ အာသဒ္ဒမေဝ အာဒိံ ကတွာအညေန ကမေန ဌပိတာ။ သေယျထိဒံ? အာ ဥ အတိ ပတိ ပ ပရိ အဝ ပရာ အဓိ အဘိ အနုဥပ အပ အပိ သံ ဝိ နိ နီ သု ဒု[နိရုတ္တ၊ ၁၊ ၃။]၊ ဧတေ ဝီသတိ ဥပသဂ္ဂါ။ တတ္ထ --

အာသဒ္ဒေါဘိမုခီဘာဝေ၊ဥဒ္ဓကမ္မေ တထေဝ စ။

မရိယာဒါဘိဝိဓီသု၊ ပရိဿဇနပတ္တိသု။

ဣစ္ဆာယံ အာဒိကမ္မေ စ၊ နိဝါသေဂဟဏေပိ စ။

အဝှါနေ စ သမီပါဒိ-အတ္ထေသုပိ ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ အဘိမုခီဘာဝေ -- အာဂစ္ဆတိ။ ဥဒ္ဓကမ္မေ -- အာရောဟတိ။ မရိယာဒါယံ -- အာပဗ္ဗတာ ခေတ္တံ။ အဘိဝိဓိမှိ -- အာကုမာရံ ယသော ကစ္စာနဿ။ ပရိဿဇနေ -- အာလိင်္ဂတိ။ ပတ္တိယံ -- အာပတ္တိံ အာပန္နော[ဝိ ၃-၂၃၃]။ ဣစ္ဆာယံ -- အာကင်္ခါ။ အာဒိကမ္မေ -- အာရမ္ဘော။ နိဝါသေ -- အာဝသထော[ဝိ-ဋ္ဌ ၃-၇၆။] အာဝါသော။ ဂဟဏေ -- အာဒိယတိ။ အဝှါနေ -- အာမန္တေသိ[အံ ၁-၁]။ သမီပေ -- အာသန္နန္တိ။

ဥဂ္ဂတေ ဥဒ္ဓကမ္မေ စ၊ ပဓာနေ သမ္ဘဝေပိစ။

သရူပကထနေ စေဝ၊ အတ္ထလာဘေ စ သတ္တိယံ။

ဝိယောဂါဒီသု အတ္ထေသု၊ ဥသဒ္ဒေါ သမ္ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ ဥဂ္ဂတေ -- ဥဂ္ဂစ္ဆတိ။ ဥဒ္ဓကမ္မေ -- အာသနာ ဥဋ္ဌိတော၊ ဥက္ခေပေါ။ ပဓာနေ -- ဥတ္တမော၊ လောကုတ္တရော။

(စာ-၃၆၂) သမ္ဘဝေ -- အယံ ဥဗ္ဘဝေါ၊ ဧသာ ယုတ္တီတိ အတ္ထော။ သရူပကထနေ -- ဥဒ္ဒိသတိ သုတ္တံ[ဝိ ၃-၁၄၀]။ အတ္ထလာဘေ -- ဥပ္ပန္နံ ဉာဏံ။ သတ္တိယံ -- ဥဿဟတိ ဂန္တုံ။ ဝိယောဂေ -- ဥဋ္ဌာပိတောတိ။

အတိသဒ္ဒေါ အတိက္ကန္တေ၊တထာတိက္ကမနေပိ စ။

အတိသယေ ဘုသတ္ထာဒိ-အတ္ထေသု စ ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ အတိက္ကန္တေ -- အစ္စန္တံ[ဇာတက-ဋ္ဌ ၅-၄၉၄]။ အတိက္ကမနေ -- အတိရောစတိ အမှေဟိ[ခု ၂-၁၆၀။]၊ အတီတော။ အတိသယေ -- အတိကုသလော။ ဘုသတ္ထေ -- အတိကောဓော၊ အတိဝုဋ္ဌီတိ[ဝိ-ဋ္ဌ ၃-၃၃၅။ ဇာတက-ဋ္ဌ ၄-၃၈၁]။

ပတိသဒ္ဒေါ ပဋိဂတေ၊ တထာပဋိနိဓိမှိ စ။

ပဋိဒါနေ နိသေဓေ စ၊ သာဒိသေ စနိဝတ္တနေ။

အာဒါနေ ပဋိကရဏေ၊ ပဋိစ္စေ ပဋိဗောဓနေ။

လက္ခဏိတ္ထမ္ဘူတက္ခာန-ဘာဂေသု ပဋိလောမကေ။

ဝိစ္ဆာဒီသု စ သမ္ဘောတိ၊ ဝိညူ ဣစ္စုပလက္ခယေ။

တတ္ထ ပဋိဂတေ -- ပစ္စက္ခံ။ ပဋိနိဓိမှိ -- အာစရိယတော ပတိ သိဿော။ ပဋိဒါနေ -- တေလတ္ထိကဿ ဃတံ ပဋိဒဒါတိ။ နိသေဓေ -- ပဋိသေဓေတိ။ သာဒိသေ -- ပတိရူပကံ[သံ-ဋ္ဌ ၂-၁၈၆]။ နိဝတ္တနေ -- ပဋိက္ကမတိ။ အာဒါနေ -- ပဋိဂ္ဂဏှာတိ။ ပဋိကရဏေ -- ပဋိကာရော။ ပဋိစ္စေ -- ပစ္စယော။ ပဋိဗောဓနေ -- ပဋိဝေဓော[ခု ၉-၃၆၄]။ လက္ခဏေ -- ရုက္ခံ ပတိ ဝိဇ္ဇောတတေ ဝိဇ္ဇု။ ဣတ္ထမ္ဘူတက္ခာနေ -- သာဓု ဒေဝဒတ္တော မာတရံ ပတိ။ ဘာဂေ -- ယဒေတ္ထ မံ ပတိ သိယာ၊တံ ဒီယတု။ ပဋိလောမေ -- ပဋိသောတံ။ ဝိစ္ဆာယံ -- ရုက္ခံ ရုက္ခံ ပတိဝိဇ္ဇောတတေ စန္ဒောတိ။

ပကာရေ အဘိနိပ္ဖန္နေ၊ အန္တောဘာဝေစ တပ္ပရေ။

ပဓာနေ ဣဿရေ စေဝ၊ ဝိယောဂေ သန္ဒနေပိ စ။

(စာ-၃၆၃)ဘုသတ္ထေ တိတ္တိယဉ္စေဝ၊ ပတ္ထနာယ မနာဝိလေ။ ဧဝမာဒီသု အတ္ထေသု၊ ပသဒ္ဒေါ သမ္ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ ပကာရေ -- ပညာ[အဘိ ၁-၁၉]။ အဘိနိပ္ဖန္နေ -- ပကတံ[ခု ၅-၁၀၀]။ အန္တောဘာဝေ -- ပက္ခိတ္တံ။ တပ္ပရေ -- ပါစရိယော။ ပဓာနေ -- ပဏီတံ။ ဣဿရေ -- ဒေသဿ ပဘူ။ ဝိယောဂေ -- ပဝါသီ။ သန္ဒနေ -- ဟိမဝတာ ဂင်္ဂါ ပဘဝတိ။ ဘုသတ္ထေ -- ပဝဒ္ဓကာယော[ခု ၄-၄၀၂]။ တိတ္တိယံ -- ပဟူတဝိတ္တော[ခု ၁-၂၉၆]။ ပတ္ထနာယံ -- ပဏိဓာနံ[မ-ဋ္ဌ ၄-၁၇၅]။ အနာဝိလေ -- ပသန္နမောဒကန္တိ[ဥဒါန-ဋ္ဌ-၃၆၃]။

ပရိ သမန္တတောဘာဝေ၊ ပရိစ္ဆေဒေစ ဝဇ္ဇနေ။

အာလိင်္ဂနေ နိဝသနေ၊ ပူဇာယံ ဘောဇနေပိစ။

တထာဝဇာနနေ ဒေါသ-က္ခာနေ စ လက္ခဏာဒိသု။

တတ္ထ သမန္တတောဘာဝေ -- ပရိဝုတော[ဝိမာန-ဋ္ဌ-၇၃]။ ပရိစ္ဆေဒေ -- ပရိညေယျံ[ခု ၉-၂၃]။ ဝဇ္ဇနေ -- ပရိဟရတိ[ဝိ ၁-၂၁၂။ အံ ၁-၃၀၉]။ အာလိင်္ဂနေ -- ပရိဿဇတိ။ နိဝသနေ -- ဝတ္ထံ ပရိဝသတိ။ ပူဇာယံ -- ပါရိစရိယာ[ဝိ ၁-၁၉၂]။ ဘောဇနေ -- ဘိက္ခုံ ပရိဝိသတိ။ အဝဇာနနေ -- ပရိဘဝတိ။ ဒေါသက္ခာနေ -- ပရိဘာသတိ။ လက္ခဏာဒီသု -- ရုက္ခံ ပရိ ဝိဇ္ဇောတတေ ဝိဇ္ဇုဣစ္စာဒိ။

အဓောဘာဝေ ဝိယောဂေ စ၊ ဒေသေ နိစ္ဆယသုဒ္ဓိသု။

ပရိဘဝေ ဇာနနေ စ၊ ထေယျာဒီသုစ ဒိဿတိ။

အဝဣစ္စူပသဂ္ဂေါတိ၊ ဝိညာတဗ္ဗံ ဝိဘာဝိနာ။

တတ္ထ အဓောဘာဝေ -- အဝကုဇ္ဇော[ဗုဒ္ဓဝံသ-ဋ္ဌ-၁၁၃။]၊ အဝက္ခိတ္တစက္ခု၊ ဩက္ခိတ္တစက္ခု[ခု ၁-၂၈၉။ သုတ္တနိပါတ-ဋ္ဌ ၁-၁၀၄]။ ဝိယောဂေ -- ဩမုက္ကဥပါဟနော[ဝိ ၃-၂၇၅]၊ အဝကောကိလံ ဝနံ[မဟာဘာဿ၊ ၁၊ ၄၆၆]။ ဒေသေ -- အဝကာသော၊ ဩကာသော။

(စာ-၃၆၄) နိစ္ဆယေ -- အဝဓာရဏံ။ သုဒ္ဓိယံ -- ဝေါဒါနံ[ဒီ-ဋ္ဌ ၁-၉၀]။ ပရိဘဝေ -- အဝဇာနနံ၊ အဝမညတိ၊ ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော။ ဇာနနေ -- အဝဂစ္ဆတိ။ ထေယျေ -- အဝဟာရောတိ[ဒီ-ဋ္ဌ ၁-၇၀]။

ကလိဂ္ဂါဟေ စ ဂတိယံ၊ ဝိက္ကမေ ပရိဟာနိယံ။

အာမသနာဒိကေ စတ္ထေ၊ ပရာသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ ကလိဂ္ဂါဟေ -- ပရာဇိတော။ ဂတိယံ -- ပရာယဏံ။ ဝိက္ကမေ -- ပရက္ကမတိ။ ပရိဟာနိယံ -- ပရာဘဝေါ[ခု ၁-၂၉၆]။ အာမသနေ -- အင်္ဂဿ ပရာမသနန္တိ[ဝိ ၁-၁၇၃]။

အဓိကေ ဣဿရေ စေဝေါ-ပရိဘာဝေ စ နိစ္ဆယေ။

အဓိဋ္ဌာနေဓိဘဝနေ၊ တထာ အဇ္ဈယနေပိ စ။

ပါပုဏနာဒိကေ စတ္ထေ၊ အဓိသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ အဓိကေ -- အဓိသီလံ[ဝိ-ဋ္ဌ ၁-၂၀၈]။ ဣဿရေ -- အဓိဗြဟ္မဒတ္တေ ပဉ္စာလာ။ ဥပရိဘာဝေ -- အဓိရောဟတိ၊ အဓိသယတိ၊ အဓိဝစနံ။ နိစ္ဆယေ -- အဓိမောက္ခော[အဘိ-ဋ္ဌ ၁-၁၇၆]။ အဓိဋ္ဌာနေ -- ဘူမိကမ္မာဒိံ အဓိဋ္ဌာတိ။ အဓိဘဝနေ -- အဓိဘဝတိ။ အဇ္ဈယနေ -- ဗျာကရဏမဓီတေ။ ပါပုဏနေ -- ဘောဂက္ခန္ဓံ အဓိဂစ္ဆတီတိ[ဒီ ၂-၇၃]။

ဝိသိဋ္ဌေဘိမုခီဘာဝေ၊ ဥဒ္ဓကမ္မေတထေဝ စ။

အဓိကတ္ထေ ကုလေ စာပိ၊ သာရုပ္ပေဝန္ဒနေပိ စ။

လက္ခဏိတ္ထမ္ဘူတက္ခာန-ဝိစ္ဆာဒီသု စ ဒိဿတိ။

အဘိဣစ္စုပသဂ္ဂေါတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ သုဓီမတာ။

တတ္ထ ဝိသိဋ္ဌေ -- အဘိဓမ္မော[အဘိ-ဋ္ဌ ၁-၃]။ အဘိမုခီဘာဝေ -- အဘိမုခေါ[ဒီ-ဋ္ဌ ၁-၁၃၈]၊ အဘိက္ကမတိ[ဒီ-ဋ္ဌ ၁-၁၃၈]။ ဥဒ္ဓကမ္မေ -- အဘိရူဟတိ။ အဓိကတ္ထေ -- အဘိဝဿတိ။ ကုလေ -- အဘိဇာတော။ သာရုပ္ပေ -- အဘိရူပေါ။ ဝန္ဒနေ -- အဘိဝါဒေတိ။ လက္ခဏေ -- ရုက္ခမဘိ-

(စာ-၃၆၅)ဝိဇ္ဇောတတေ ဝိဇ္ဇု၊ ဣတ္ထမ္ဘူတက္ခာနေ- သာဓု ဒေဝဒတ္တော မာတရမဘိ။ ဝိစ္ဆာယံ-ရုက္ခံ ရုက္ခံ အဘိ ဝိဇ္ဇောတတေစန္ဒောတိ။

အနုသဒ္ဒေါ အနုဂတေ၊ အနုပစ္ဆိန္နေစ ဝတ္တတိ။

ပစ္ဆာဘုသတ္ထသာဒိသ- ဟီနေသု တတိယတ္ထကေ။

လက္ခဏိတ္ထမ္ဘူတက္ခာန- ဘာဂေသုပိ စ ဝတ္တတိ။

ဝိစ္ဆာဒီသု စ သမ္ဘောတိ၊ ဓီရောဣစ္စုပလက္ခယေ။

တတ္ထ အနုဂတေ- အနွေတိ။ အနုပစ္ဆိန္နေ- အနုသယော။ ပစ္ဆာတ္ထေ- အနုရထံ၊ ဘုသတ္ထေ-အနုရတ္တော။ သာဒိသေ- အနုရူပံ။ ဟီနေ- အနု သာရိပုတ္တံ ပညဝါ။ တတိယတ္ထေ- နဒိမနွာဝသိတာ သေနာ။ လက္ခဏေ- ရုက္ခမနု ဝိဇ္ဇောတတေဝိဇ္ဇု ဣတ္ထမ္ဘူတက္ခာနေ- သာဓု ဒေဝဒတ္တော မာတရမနု။ ဘာဂေ- ယဒေတ္ထ မမနု သိယာ၊ တံ ဒီယတု။ ဝိစ္ဆာယံ - ရုက္ခံ ရုက္ခံ အနုဝိဇ္ဇောတတေ စန္ဒောတိ။

ဥပသဒ္ဒေါ သမီပတ္ထေ၊ တထာဥပဂမေပိ စ။

သာဒိသေ အဓိကေ စေဝ၊ ယုတ္တိယံဥပပတ္တိယံ။

သညာယမုပရိဘာဝေ၊ တထာ အနသနေပိစ။

ဒေါသက္ခာနေ ပုဗ္ဗကမ္မေ၊ ဂယှာကာရေစ အစ္စနေ။

ဘုသတ္ထာဒီသု စတ္ထေသု၊ ဝတ္တတီတိဝိဘာဝယေ။

တတ္ထ သမီပတ္ထေ- ဥပနဂရံ။ ဥပဂမနေ- နိသိန္နံ ဝါ ဥပနိသီဒေယျ [ဝိ-၁၊ ၂၈၇] ။ သာဒိသေ- ဥပမာနံ၊ ဥပမာ။ အဓိကေ- ဥပခါရိယံ ဒေါဏော။ ယုတ္တိယံ- ဥပပတ္တိတော ဣက္ခတိ[ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁၅၅]။ ဥပပတ္တိယံ- သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ[ဒီ-၂၊ ၇၃]။ သညာယံ- ဥပဓာ၊ ဥပသဂ္ဂေါ။ ဥပရိဘာဝေ- ဥပသမ္ပန္နော [ဝိ-၃၊ ၁၂၄]။ အနသနေ- ဥပဝါသော။ ဒေါသက္ခာနေ- ပရံ ဥပဝဒတိ။ ပုဗ္ဗကမ္မေ-

(စာ-၃၆၆) ဥပက္ကမော၊ ဥပကာရော။ ဂယှာကာရေ- သောစေယျပစ္စုပဋ္ဌာနံ[ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၉]။ အစ္စနေ- ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာကော၊ မာတုပဋ္ဌာနံ။ ဘုသတ္ထေ- ဥပါဒါနံ [ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊၁၅၉၊၁၆၀၊၂၀၃]၊ ဥပါယာသော[ ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၁၃၅၊ ၁၅၉]၊ ဥပနိဿယောတိ[ ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၁၆၇]။

အပသဒ္ဒေါ အပဂတေ၊ ဂရဟာဝဇ္ဇနေသုစ။

ပဒုဿနေ ပူဇနာဒိ- အတ္ထေသုပိ စ ဒိဿတိ။

တတ္ထ အပဂတေ- အပဂတော။ ဂရဟာယံ-အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၄]။ ဝဇ္ဇနေ-အပသာလာယ အာယန္တိ ဝါဏိဇာ။ ပဒုဿနေ- အပရဇ္ဈတိ[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၂၄၈]။ ပူဇနာယံ-ဝုဒ္ဓါပစာယီတိ[ ခု-၁၊ ၃၂၇]။

အပိ သမ္ဘာဝနာပေက္ခာ- ပဥှသမုစ္စယေသု စ။

ဂရဟာဒီသု စတ္ထေသု၊ ဝတ္တတီတိပကာသယေ။

တတ္ထ သမ္ဘာဝနာယံ- အပိ ဒိဗ္ဗေသု ကာမေသု၊ ရတိံသော နာဓိဂစ္ဆတိ။တဏှာက္ခယရတော ဟောတိ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘာဝကော[ ခု-၁၊ ၄၁]။ မေရုမ္ပိ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဂစ္ဆေယျ၊ အပေက္ခာယံ-အယမ္ပိ ဓမ္မော အနိယတော[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၂၉၀]။ ပေဥှ- အပိ ဘန္တေ ဘိက္ခံ လဘိတ္ထ[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၂၇၅၊ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၂၉]။ သမုစ္စယေ- ဣတိပိ အရဟံ[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁၉၂။ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၈၄]။ အန္တမ္ပိ အန္တဂုဏမ္ပိအာဒါယ [ မ-၃၊ ၂၂၄]။ ဂရဟာယံ- အမှာကမ္ပိ ပဏ္ဍိတကာတိ[ ဒီ-၁၊ ၁၀၀]။

သမ္မာသမေသု သံသဒ္ဒေါ၊ သမောဓာနေစ သင်္ဂတေ။

သမန္တဘာဝေ သင်္ခေပေ၊ ဘုသတ္ထေ အပ္ပကေပိစ။

သဟတ္ထေ ပဘဝတ္ထေ စ၊ သင်္ဂဟာဘိမုခေသုစ။

သံသရဏေ ပိဓာနေ စ၊ သမိဒ္ဓါဒီသုဒိဿတိ။

တတ္ထ သမ္မာသမေသု- သမာဓိ[ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၈၂။ ဝိ-၁၊ ၁၁၈]။ သမောဓာနေ- သန္ဓိ[ ခု-၁၀၊ ၂၈]။ သင်္ဂတေ- သင်္ဂမော[ ခု-၅၊ ၄၀။ ခု-၆၊ ၁၃၆]။ သမန္တဘာဝေ- သံကိဏ္ဏာ၊

(စာ-၃၆၇) သမုလ္လပနာ[ ခု-၇၊ ၃၀၃]။ သင်္ခေပေ- သမာသော[ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၇၇]။ ဘုသတ္ထေ- သာရတ္တော[ဝိ-၁၊ ၄၃]။ သာရဇ္ဇတိ[သံ-၂၊ ၂၄၄၊ အံ-၁၊ ၂၆၂]။ အပ္ပကေ-သမဂ္ဃေါ [ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၂၆၆]။ သဟတ္ထေ- သံဝါသော[ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၂၂၄]။ ပဘဝတ္ထေ- သမ္ဘဝေါ[အဘိ-၅၊၆]။ သင်္ဂဟေ- ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော[ ခု-၁၊ ၄၊ ၃၁၈]၊ ပုတ္တဒါရံ သင်္ဂဏှာတိ၊ အဘိမုခေ- သမ္မုခံ။ သံသရဏေ- သန္ဓာဝတိ [ဒီ-၁၊ ၁၂]။ ပိဓာနေ-သံဝုတံ[ဒီ-၃၊ ၄၀။ အံ-၁၊ ၇]။ သမိဒ္ဓိယံ-သမ္ပန္နောတိ[မ-၃၊ ၁၁၈။ အံ-၁၊ ၂၈။ အဘိ-၂၊ ၃၄၈။ ဝိ-၁၊ ၈။ ခု-၅၊ ၂၇၆]။

ဝိသေသေ ဝိဝိဓေ ဝီတိ၊ ဝိရုဒ္ဓေ ဝိဂတေပိ စ။

အာဒိကမ္မေ ဝိရူပတ္ထေ၊ ဝိယောဂါဒီသုဒိဿတိ။

တတ္ထ ဝိသေသေ- ဝိမုတ္တိ[ ဒီ-၁၊ ၁၆၄။ သံ-၃၊ ၁၈၁၊ ၃၇၁။ ဝိ-၃၊ ၁၆]၊ ဝိသိဋ္ဌော[ခု-၂၊ ၃၈။ ဝိမာနဋ္ဌ-၂]၊ ဝိဝိဓေ-ဝိမတိ[အဘိ-၁၊ ၁၀၂]၊ ဝိစိတြံ [ဝိမာနဋ္ဌ-၂]။ ဝိရုဒ္ဓေ-ဝိဝါဒေါ[ဒီ-၁၊ ၂၂၃။ အံ-၃၊ ၂၀၁။ ဝိ-၄၊ ၂၁၂]။ ဝိဂတေ- ဝိမလံ[ခု-၁၊ ၇၂]။ အာဒိကမ္မေ- ဝိပ္ပကတံ[ဝိ-၁၊ ၂၃၆]။ ဝိရူပတ္ထေ- ဝိရူပေါ[ခု-၁၊ ၂၈၇]။ ဝိယောဂေ- ဝိပ္ပယုတ္တောတိ[အဘိ-၃၊ ၄၃]။

နိဿေသေ နိဂ္ဂတေ စေဝ၊ တထာ အန္တောပဝေသနေ။

နီဟရဏေ အဘာဝေ စ၊ နိက္ခန္တေ စ နိသေဓနေ။

ဝိဘဇနေ ပါတုကမ္မေ၊ အဝသာနေဝဓာရဏေ။

ဥပဓာရဏဆေကေသု၊ ဥပမာဒီသု ဒိဿတိ။

နိသဒ္ဒေါ ဣတိ ဇာနေယျ၊အတ္ထုဒ္ဓါရတ္တိကော နရော။

တတ္ထ နိဿေသေ- နိရဝသေသံ ဒေတိ။ နိဂ္ဂတေ- နိက္ကိလေသော[ခု-၇၊ ၂၆၄။ ခု-၉၊ ၃၇၅]။ နိယျာတိ[ဒီ-၁၊ ၂၂၂]။ အန္တောပဝေသနေ- နိခါတော[ခု-၁၊ ၂၈၃]။

(စာ-၃၆၈)နီဟရဏေ- နိဒ္ဓါရဏံ [ဗုဒ္ဓဝံသဋ္ဌ-၅၇]၊ နိရုတ္တိ[အဘိ-၁၊ ၁၄၊ ခု-၁၀၊ ၅]၊ အဘာဝေ- နိမ္မက္ခိကံ[ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၁၅၀]၊ နိက္ခန္တေ- နိဗ္ဗနော[ခု-၁၊ ၅၄၊ ၄၄၉]၊ နိဗ္ဗာနံ [အံ-၂၊ ၃၀၄၊ ခု-၁၊ ၄၁၊ ၄၃။ ခု-၂၊ ၇၀]၊ နိသေဓနေ- နိဝါရေတိ[အံ-၂၊ ၁၂၁]၊ ဝိဘဇနေ- နိဒ္ဒေသော[ခု-၁၀၊ ၅]၊ ပါတုကမ္မေ- နိမ္မိတံ[ဒီ-၁၊ ၁၈]။ အဝသာနေ- နိဋ္ဌိတံ [ဝိ-၁၊ ၁၂]၊ အဝဓာရဏေ- နိစ္ဆယော[ဒီ-၂၊ ၅၀။ အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၁၇၇]။ ဥပဓာရဏေ- နိသာမနံ[အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၂]၊ ဆေကေ- နိပုဏော[ဒီ-၂၊ ၃၂။ ဝိ-၃၊ ၈]၊ ဥပမာယံ- နိဒဿနန္တိ[ခု-၁၊ ၂၉၉]။

နီဟရဏေ အာဝရဏေ၊ နိဂမာဒီသုဒိဿတိ။

နီသဒ္ဒေါ ဣတိ ဇာနေယျ၊အတ္ထုဒ္ဓါရတ္ထိကော နရော။

တတ္ထ နီဟရဏေ- နီဟရတိ[ပေတဋ္ဌ-၂၃၇]၊ အာဝရဏေ- နီဝရဏံ[အဘိ-၁၊ ၂၃၂]။ နိဂ္ဂမနေ- နိယျာနိကံ မမ သာသနန္တိ[ဒီ-၁၊ ၂၂၂]။

သောဘနတ္ထေ သုခတ္ထေ စ၊ သုဋ္ဌုသမ္မာရတ္ထေသုစ။

သမိဒ္ဓိယာဒီသု စေဝ၊ သုသဒ္ဒေါ သမ္ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ သောဘနတ္ထေ- သုဂန္ဓော[အံ-၂၊ ၂၀၉]။ သုခတ္ထေ- သုကရော[ခု-၁၊ ၃၈]။ သုဋ္ဌုသမ္မာရတ္ထေသု- သုဋ္ဌု ဂတော သမ္မာ ဂတောတိပိ သုဂတော[ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၈၈။ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁၉၇]။ သမိဒ္ဓိယံ- သုဘိက္ခန္တိ[ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၁၄၉]။

အသောဘနေ အဘာဝေ စ၊ ကုစ္ဆိတေ အသမိဒ္ဓိယံ။

ကိစ္ဆေ ဝိရူပတာဒိမှိ၊ ဒုသဒ္ဒေါ သမ္ပဝတ္တတိ။

တတ္ထ အသောဘနေ- ဒုဂ္ဂန္ဓော[ဒီ-၂၊ ၂၅၉။ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁၈၈]။ အဘာဝေ- ဒုဗ္ဘိက္ခံ[ဝိ-၁၊ ၇။ ဝိဋ္ဌ-၁၊၁၅၁]၊ ကုစ္ဆိတေ- ဒုဂ္ဂတိ[ဒီ-၂၊ ၇၃။(ဒုက္ကတံ-သိ-ဣ]။ အသမိဒ္ဓိယံ- ဒုဿဿံ။ ကိစ္ဆေ- ဒုက္ခံ[အဘိ-၂၊ ၁၀၄]၊ ဝိရူပတာယံ- ဒုဗ္ဗဏ္ဏော[မ-၃၊ ၂၀၇။ သံ-၁၊ ၉၄]။ ဒုမ္မုခေါတိ။

(စာ-၃၆၉) ဧဝံ ဝီသတိ ဥပသဂ္ဂါ အနေကတ္ထာဟုတွာ နာမာချာတဝိသေသကာရကာ ဘဝန္တိ။

ဥပေစ္စ နာမဉ္စ အာချာတဉ္စ သဇန္တိလဂ္ဂန္တိ တေသံ အတ္ထံ ဝိသေသန္တီတိ ဥပသဂ္ဂါ။ ယဒိ ဧဝံ ကတ္ထစိ ဌာနေ ဥပသဂ္ဂမတ္တန္တိကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ? သစ္စံ, ဝိသေသိတဗ္ဗဿ အဘာဝေန တေသံ ဥပသဂ္ဂါနံနာမာချာတာနုဝတ္တနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ တထာ ဟိ-

ဓာတွတ္ထံ ဗာဓတေ ကောစိ၊ ကောစိတမနုဝတ္တတိ။

တမေဝညော ဝိသေသေတိ၊ ဥပသဂ္ဂဂတီတိဓာ။

ပတိ ပရိ မနွဘီတိ၊ စတုရော ဩပသဂ္ဂိကာ။

အာဒိမှိပိ ပဒါနံ၊ ဝေ၊ အန္တေပိစ ပဝတ္တရေ။

သေသာ သောဠသ သဗ္ဗေပိ၊ အာဒိမှိယေဝဝတ္တရေ။

နေဝ ကဒါစိ တေ အန္တေ၊ ဣတိ နီတိံမနေ ကရေ။

အတြ ပဋိသေဝတိ[မ-၁၊ ၁၂]။ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော[ဝိ-၁၊ ၈]။ သူရိယုဂ္ဂမနံ ပတိ[ခု-၆၊ ၃၆၃]။ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ပရိဘုတ္တံ၊ ရုက္ခံ ပရိ ဝိဇ္ဇောတတေ ဝိဇ္ဇု၊ အနုဘဝတိ၊ အနု ဘူတံ၊ အနုသာရိပုတ္တံ ပညဝါ၊ သာဓု ဒေဝဒတ္တော မာတရမနု၊ အဘိဘဝတိ၊ အဘိဘူတံ၊ သာဓု ဒေဝဒတ္တော မာတရမဘိ၊ ဣမာနိ ဥဒါဟရဏာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။ဥပသဂ္ဂဝိဘာဂေါယံ။

နိပါတပဒ

ဣဒါနိ နိပါတဝိဘာဝေါ ဝုစ္စတေ- သမုစ္စယဝိကပ္ပနပဋိသေဓပူရဏတ္ထံ အသတွဝါစကံ နေပါတိကံ။ ဧတ္ထ စ သတွံ ဝုစ္စတိဒဗ္ဗံ၊ တတော အညံ အသတွံ၊ သမုစ္စယာဒိယေဝ၊အသတွံ ဝဒတီတိ အသတွဝါစကံ။ အထ ဝါ သတွံ န ဝဒတီတိအသတွဝါစကံ၊ ယထာ "အစန္ဒမုလ္လောကိကာနိ မုခါနီ" တိ၊ နနု စ

(စာ-၃၇၀) လက္ခဏေန နာမ အသာဓာရဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ယထာ "ကက္ခဠလက္ခဏာ ပထဝီဓာတူ"တိ[အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၃၆၈]၊ အသတွဝါစကတ္တန္တုအာချာတောပသဂ္ဂိကာနမ္ပိ အတ္ထီတိ ကထံ လက္ခဏံဘဝတိ၊ နာမမေဝဟိ သတွာဘိဓာနမုပဂတန္တိ? နာယံ နိယမော၊ ယံ သာဓာရဏမ္ပိ ယတ္ထဝိသေသနမ္ပိ လဘတိ၊ တံ လက္ခဏံ ဘဝတိယေဝ၊ ယထာ "ရုပ္ပနဋ္ဌေန ရူပ" န္တိ[အဘိဋ္ဌ-၂၊ ၃] ရုပ္ပနဉ္စနာမဝိရုဒ္ဓပစ္စယသန္နိပါတေန ဝိသဒိသုပ္ပတ္တိ၊တဉ္စ အရူပါနမ္ပိ ဝိဇ္ဇတေဝ၊ ရူပဓမ္မာနံ ပနရုပ္ပနံ သီတာဒိ သန္နိဓာနုပ္ပတ္တိယာ ပါကဋန္တိတဒေဝ ရုပ္ပနဋ္ဌေန ရူပန္တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမေတ္ထာပိယံ ဝိသေသတော သတွံ န ဝဒတိ၊ တဒေဝ အသတွဝါစကန္တိနိပါတပဒမေဝ ဝုစ္စတိ၊ အာချာတိကပဒဥှိ သတွနိဿိတံ ကြိယံ ဝဒတိ၊ ဥပသဂ္ဂေါ စ တံ ဝိသေသေတီတိတေ ဥဘောပိ သတွဝါစိနော ဝိယ ဟောန္တိ။ နိပါတပဒံပန ဒဗ္ဗတော ဒူရဘူတံ သမုစ္စယာဒိံ ဝဒတီတိ တဒေဝအသတွဝါစကံ။

တတြ စဣတိ သမုစ္စယတ္ထေ- "အသမော စ သဟလိ စ နိကော စ အာကောဋကော စ ဝေဂဗ္ဘရိစ မာဏဝဂါမိယောစာ" တိ[သံ-၁၊ ၆၅] ဝါ "မိတ္တာမစ္စာ စ ဘတ္တာ စ၊ ပုတ္တဒါရာ စဗန္ဓဝါ"တိ[ခု-၆၊ ၈၅] ဝါ ဧဝံ သမုစ္စယတ္ထေ စသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ။ ဧတ္ထ သမုစ္စယော နာမ ရာသိကရဏံ၊ သဘာဝဘိန္နာနံအညမညံ သာပေက္ခကရဏံ ဝုစ္စတိ။ တထာ ဟိ "အသမော" တိ ဝုတ္တေ ဧဝံနာမကော ဒေဝပုတ္တောတိ ဝိညာယတိ "အသမော စာ"တိ ဝုတ္တေ ပန အညောပိ အတ္ထီတိ ဗုဒ္ဓိ ဇာယတိ။

တထာ စဣတိ အနွာစယေ ဣတရီတရယောဂေ သမာဟာရေ ဗျတိရေကေအဝဓာရဏာဒီသု စ ပဝတ္တတိ၊ တတြ အနွာစယေ- "ဘိက္ခဉ္စ ဒေဟိ၊ ဂဝဉ္စာနေဟီ" တိ ဝါ "ဒါနဉ္စ ဒေဟိ၊ သီလဉ္စ ရက္ခာဟီ"တိ ဝါ ဣတိ အနွာစယော ဘိန္နကြိယာဝိသယေဒဋ္ဌဗ္ဗော။

(စာ-၃၇၁)ဣတရီတရယောဂေ-သမဏော စ တိဋ္ဌတိ၊ ဗြာဟ္မဏော စ တိဋ္ဌတိ၊သမဏဗြာဟ္မဏာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဣတိ ဣတရီတရယောဂေါသမာနကြိယာဝိသယေ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။

သမာဟာရေ- သီတဉ္စ ဥဏှဉ္စ သီတုဏှံ၊ ပတ္တော စ စီဝရဉ္စပတ္တစီဝရံ ဣတိ သမာဟာရော ဧကတ္တူပဂမေ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ဣဒမ္ပိ ပနေတ္ထ သလ္လက္ခေတဗ္ဗံ။ အနွာစယော နာမဧကမတ္ထံ ပဓာနဝသေန ဂဟေတွာ "ယဒိ နာမ ဘဝေယျာ" တိ အညဿာပိ ကထနံ, ယထာ "ဘိက္ခဉ္စ ဒေဟိ၊ ဂဝဉ္စအာနေဟီ"တိ။ ဣတရီ တရယောဂေါ ဒွန္ဒသမာသေလဗ္ဘတိ၊ ယတ္ထ ဗဟုဝစနပ္ပယောဂေါ ယထာ "သမဏဗြာဟ္မဏာ" တိ။ သမာဟာရောပိ တတ္ထေဝ၊ ယတ္ထ ဧကဝစနပ္ပယောဂေါ ယထာ "အဇေဠက" န္တိ။

ဗျတိရေကေ- "ယော စ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စာ" တိ[ခု-၁၊ ၄၂] ဂါထာယံ "ယော စာ" တိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ ဗျတိရေကတ္ထဝါစကော၊ သော စ စသဒ္ဒေါ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တတ္ထာပေက္ခကော။ကထံ?

"ဗဟုံ ဝေ သရဏံ ယန္တိ၊ ပဗ္ဗတာနိဝနာနိ စ။

အာရာမရုက္ခစေတျာနိ၊ မနုဿာသယတဇ္ဇိတာ။

နေတံ ခေါ သရဏံ ခေမံ၊ နေတံ သရဏမုတ္တမံ။

နေတံ သရဏမာဂမ္မ၊ သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ"တိ[ခု-၁၊ ၄၁]

အယံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တော အတ္ထော နာမ။တတော ပရံ-

"ယော စ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ၊ သံဃဉ္စသရဏံ ဂတော။

စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ၊ သမ္မပ္ပညာယပဿတိ။

ဧတံ ခေါ သရဏံ ခေမံ၊ ဧတံ သရဏမုတ္တမံ။

ဧတံ သရဏမာဂမ္မ၊ သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ"တိ[ခု-၁၊ ၄၂]

အယံ ပစ္ဆိမော အတ္ထော။ တတြ အတြစ အယမဓိပ္ပာယော ဗျတိရေကတ္ထဒီပနေ။ ကထံ? ယဒိ ပဗ္ဗတာဒိကံ ခေမံ သရဏံ န ဟောတိ၊ဥတ္တမံ သရဏံ န ဟောတိ၊ ဧတဉ္စ သရဏံ အာဂမ္မ

(စာ-၃၇၂) သဗ္ဗဒုက္ခာ န မုစ္စတိ၊ ကိံ နာမ ဝတ္ထု ခေမံသရဏံ ဟောတိ၊ ဥတ္တမံ သရဏံ ဟောတိ၊ ကိံ နာမ ဝတ္ထုံသရဏံ အာဂမ္မ သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီတိ စေ? ယော စ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ။ပ။ ဧတံ သရဏ မာဂမ္မ၊သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတိ။ ဧတ္ထ ယော စာတိ ယော ပနာတိအတ္ထော။ ဧတ္ထဟိ ဗျတိရေကတ္ထဝါစကဿ စသဒ္ဒဿ အတ္ထော ပနသဒ္ဒတ္ထော ဘဝတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ တထာ-

"န ဝေ ကဒရိယာ ဒေဝလောကံဝဇန္တိ၊

ဗာလာ ဟဝေ နပ္ပသံသန္တိ ဒါနံ။

ဓီရော စ ဒါနံ အနုမောဒမာနော၊

တေနေဝ သော ဟောတိ သုခီ ပရတ္ထာ"တိ[ခု-၁၊ ၄၀]

အာဒီသုပိ စသဒ္ဒေါ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တံ အတ္ထံ အပေက္ခိတွာဗျတိရေကတ္ထဝါစကော ဟောတိ။ ဧတ္ထ ဟိ ဓီရော စာပိ ဓီရော ပနာတိ ပနသဒ္ဒတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။ အဝဓာရဏာဒီသု စသဒ္ဒပ္ပယောဂေါ အာစရိယေ ပယိရုပါသိတွာဂဟေတဗ္ဗော။

ဝါဣတိ ဝိကပ္ပနတ္ထေ။ "ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏောဝါ ဝေဿော ဝါသုဒ္ဒေါ ဝါ"[မ-၂၊ ၉၂]ဣစ္စာဒိ။ တထာ ဝါဣတိ သမုစ္စယတ္ထေ သဒိသတ္ထေဝဝတ္ထိတဝိဘာသာယဉ္စ။ တတ္ထ သမုစ္စယတ္ထေ- ပါဋလိပုတ္တဿ ခေါ အာနန္ဒ တယော အန္တရာယာဘဝိဿန္တိ အဂ္ဂိတော ဝါ ဥဒကတော ဝါ မိထုဘေဒါဝါ [ဝိ-၃၊ ၃၂၃]။ ဧတ္ထဟိ အဂ္ဂိနာ စ ဥဒကေနစ မိထုဘေဒေန စ နဿိဿတီတိ အတ္ထော။ သဒိသတ္ထေ- မဓု ဝါ မညတိ ဗာလော၊ယာဝ ပါပံ န ပစ္စတိ[ခု-၁၊၂၃]။ ဝဝတ္ထိတဝိဘာသာယံ ဝါ သဒ္ဒပ္ပယောဂေါ အာစရိယေ ပယိရုပါသိတွာဂဟေတဗ္ဗော။

န နော မာ အ အလံ ဟလံ ဣစ္စေတေ ပဋိသေဓနတ္ထေ။ န ဝါဟံ ပဏ္ဏံ ဘုဉ္ဇာမိ၊န ဟေတံ မယှ ဘောဇနံ[ခု-၆၊ ၁၅၆]၊ သုဘာသိတံဝ ဘာသေယျ၊ နော စ ဒုဗ္ဘာသိတံဘဏေ။ မာဟံ ကာကောဝ

(စာ-၃၇၃) ဒုမ္မေဓော၊ ကာမာနံ ဝသမနွဂံ[ခု-၆၊ ၅၆]။ အညာတံ အသုတံ အဒိဋ္ဌံ အဝိဒိတံ အသစ္ဆိကတံအပဿိတံ ပညာယ[မ-၂၊ ၁၄၀]။ အလံ မေ ဗုဒ္ဓေနာတိဝဒတိ ဝညာပေတိ[ဝိ-၁၊ ၃၂။ ဓမ္မဋ္ဌ-၁၊ ၃၀၂]။ ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ[ဝိ-၃၊ ၇။ မ-၁၊ ၂၂၄]။

တေသု နဣတိ ဥပမာနေပိ ဝတ္တတိ။ ယံ န ကဉ္စနဒေပိဉ ္ဆ၊ အန္ဓေန တမသာကတံ[ခု-၆၊ ၈၃]။ ဧတ္ထ နသဒ္ဒံ ဂဟေတွာ ကတံ သဒ္ဒေန ယောဇေတွာ န ကတန္တိ ပဒဿ "ကတံ ဝိယာ"တိ အတ္ထော[ဇာတကဋ္ဌ-၅၊ ၃၆၃] ဘဝတိ။

နောဣတိ ပုစ္ဆာယမ္ပိ။ "အဘိဇာနာသိ နော တွံ မဟာရာဇ ဣမံ ပဥှံအညေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ပုစ္ဆိတာ"တိ [ဒီ-၁၊ ၄၈] ဧတ္ထ အဘိဇာနာသိ နောတိ အဘိဇာနာသိ နု[ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၁၄၄]။ နောဣတိ အဝဓာရဏေပိ၊ န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန[ခု-၁၊ ၅၊ ၃၁၂]၊ သမံ ရတနံ နတ္ထေဝါတိ အတ္ထော။ အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေနပန နောသဒ္ဒေါ ပစ္စတ္တောပယောဂသမ္ပဒါနသာမိဝစနေသုပိဝတ္တတိ။ တဒါ သော နိပါတပဒံ န ဘဝတိ၊ သဗ္ဗနာမိကပဒမေဝဟောတိ။

မာသဒ္ဒေါ နာမိကပဒတ္တံပတွာ စန္ဒဝါစကော သိရီဝါစကော စ ဟောတိ။

အဣတိ ဝုဒ္ဓိတဗ္ဘာဝါဒီသုပိဒိဿတိ [ဝိသုဒ္ဓိဋီ-၂၊ ၂၆၄။ မဋီ-၁၊ ၆၀။ အံဋီ-၁၊ ၁၃၁။ အနုဋီ-၁၊ ၂၈-၉]၊ ဝုတ္တဉ္စ-

"ပဋိသေဓေ ဝုဒ္ဓိတဗ္ဘာဝေ၊အညတ္ထေ သဒိသေပိ စ။

ဝိရုဒ္ဓေ ဂရဟေ သုညေ၊ အကာရော ဝိရဟပ္ပကေ"တိ။

တတ္ထ ပဋိသေဓော ဝုတ္တောဝ။ "အသေက္ခာ ဓမ္မာ"တိ[အဘိ-၁၊ ၂]-အာဒီသု ဝုဒ္ဓိယံ။ "အနဝဇ္ဇမရိဋ္ဌ" န္တိ [ဝိ-၂၊ ၁၄၆။ ခု-၉၊ ၇၈။ သံဋ္ဌ-၁၊ ၂၄၉] အာဒီသု တဗ္ဘာဝေ။

(စာ-၃၇၄) "အဗျာကတာ ဓမ္မာ" တိ[အဘိ-၁၊ ၁] အာဒီသု အညတ္ထေ။ "အမနုဿော" တိ[ဒီ-၂၊ ၁၉၆] အာဒီသု သဒိသေ။ "အကုသလာ ဓမ္မာ" တိ[အဘိ-၁၊ ၁] အာဒီသု ဝိရုဒ္ဓေ။ "အရာဇာ" တိအာဒီသု ဂရဟေ။ "အဘာဝေါ" တိ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၃၃၀] အာဒီသု သုညေ။ "အပုတ္တကံ သာပတေယျ"န္တိ [ဝိ-၁၊ ၂၀] အာဒီသု ဝိရဟေ။ "အနုဒရာ ကညာ" တိ [ဝိသုဒ္ဓိဋီ-၂၊ ၂၆၄။ မဋီ-၁၊ ၆၀-ပိဋ္ဌေသုပိ] အာဒီသု အပ္ပကေ။ အပိစ အဣတိ ကတ္ထစိ နိပါတမတ္တမ္ပိ။ တထာ ဟိဂေါပါလ ဝိမာနဝတ္ထုမှိ "ခိပိံ အနန္တက" န္တိ [ခု-၂၊ ၁၀၈။ ဝိမာနဋ္ဌ-၂၉၂] ဣမသ္မိံ ပါဠိပ္ပဒေသေ အကာရော နိပါတမတ္တံ။ တတ္ထ ခိပိန္တိ ပဋိဂ္ဂဟာပနဝသေန သမဏဿ ဟတ္ထေခိပိံ အဒါသိံ။ အနန္တကန္တိ နန္တကံ ပိလောတိကံ။

အလံဣတိ ပရိယတ္တိဘူသနေသုစ။ အလမေတံ သဗ္ဗံ [ဝိ-၂၊ ၁၁၁]။ အလင်္ကာရောတိ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၅၅]။

ပူရဏတ္ထံ ဒုဝိဓံ အတ္ထပူရဏဉ္စ ပဒပူရဏဉ္စ။ တေသု အတ္ထပူရဏန္တိ ပဒန္တရေန ပကာသိတဿေဝတ္ထဿဇောတနဝသေန အဓိကဘာဝကရဏံ။ တထာ ဟိ "ခတ္တိယော ဗြာဟ္မဏော ဝေဿော သုဒ္ဒေါ"တိ [ခု-၅၊ ၁၂၈] ဝုတ္တေပိ "ခတ္တိယော စ ဗြာဟ္မဏော စ ဝေဿော စ သုဒ္ဒေါစာ"တိ အယမတ္တော ဝုတ္တောယေဝ ဟောတိ၊ဧသ နယော ယထာရဟံ နေတဗ္ဗော။ "ပဒန္တရေနာ"တိ ဣဒံ ပန န သဗ္ဗတ္ထကံ, အတ္ထိသက္ကာလဗ္ဘာ ဣစ္စေဝမာဒီသု အနုပပတ္တိတော။ ပဒပူရဏန္တိ အသတိပိ အတ္ထဝိသေသာဘိဓာနေဝါစာသိလိဋ္ဌတာယ ပဒဿ ပူရဏံ၊ နနု စ ဘဂဝတောပါရမိတာနုဘာဝေနေဝ နိရတ္ထကမေကမက္ခရမ္ပိမုခံ နာရောဟတိ၊ သကလဉ္စ သာသနံ ပဒေ ပဒေ စတုသဒ္ဒပ္ပကာသနန္တိဝုတ္တံ၊ ကထံ တဿ ပဒပူရဏဿ သမ္ဘဝေါတိ? သစ္စံ၊ ပဒပူရဏမ္ပိ ပဒန္တရာဘိဟိတဿအတ္ထဿ ဝိသေသနဝသေန အနန္တရာတီတံ အတ္ထံ ဝဒတိဧဝ၊ သော ပန ဝိနာပိ တေန ပဒန္တရေနေဝ

(စာ-၃၇၅) သက္ကာ ဝိညာတုန္တိ ပဒပူရဏမိစ္စေဝ ဝုတ္တန္တိ။အထဝ ဝါ ဝေနေ ယျဇ္ဈာသယာနုရူပဝသေန ဘဂဝတောဒေသနာ ပဝတ္တတိ၊ ဝေနေယျာ စ အနာဒိမတိ သံသာရေလောကိယေသုယေဝ သဒ္ဒေသု ပရိဘာဝိတစိတ္တာ လောကေစ အသတိပိ အတ္ထဝိသေသာဝဗောဓေ ဝါစာသိလိဋ္ဌတာယသဒ္ဒပ္ပယောဂေါ ဒိဿတိ "လဗ္ဘတိ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ခညတိ နိခညတိ၊ အာဂစ္ဆတိပစ္စာဂစ္ဆတီ"တိ။ တထာပရိစိတာနံတထာဝိဓေနေဝ သဒ္ဒပ္ပယောဂေန အတ္ထာဝဂမော သုခေါဟောတီတိ ပဒပူရဏပ္ပယောဂေါ နော န ယုဇ္ဇတိ။

တတြ ပဒပူရဏံ ဗဟုဝိဓံ အထ ခလု ဝတ ဝထ အထော အဿု ယဂ္ဃေ ဟိစရဟိ နံ စ ဝါ ဝေါ ပန ဟဝေ ကီဝ ဟတတော ယထာ သုဒံခေါ ဝေ ကဟံ ဧနံ သေယျထိဒံ အာနံ တံ ဣစ္စေဝမာဒီနိ၊တေသံ ပယောဂါနိ ဝက္ခာမ-

အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ [မ-၁၊ ၁၀၆]

သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာပဗ္ဗဇိတော [ဝိ-၁၊ ၁]။

အစ ္ဆရိယံ ဝတ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော[ဒီ-၂၊ ၉၀]။

တံ ဝထ ဇယသေနော ရာဇကုမာရော[မ-၃၊ ၁၇၀]။

အထော မံ အနုကမ္ပသိ[ခု-၅၊ ၁၅၂]။

နာဿု ဓ ကောစိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ [ဝိ-၁၊ ၈၆။ သံ-၃၊ ၂၇၈]။

ယဂ္ဃေ မဟာရာဇ ဇာနေယျာသိ [မ-၂၊ ၂၅၉]။

သော ဟိ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတိ[မ-၁၊ ၁၅၇]။

ကထံ စရဟိ မဟာပညော။

န နံ သုဇာတော သမဏော ဂေါတမော။

(စာ-၃၇၆) ကိံ စ ဘိက္ခဝေ ရူပံ ဝဒေထ။

နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါတိ [ဝိ-၃၊ ၁၉]။ အယံ ဝါ သော မဟာနာဂေါ [မ-၁၊ ၂၃၆]။

ဧတေ ဝေါ သုခသမ္မတာ[ခု-၁၊ ၃၉၇]။

ကိံ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဒဟရော စေဝ ဇာတိယာ၊ နဝေါစ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ[သံ-၁၊ ၆၈]။

ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ[မ-၁၊ ၂၀]။

ယာဝ ကီဝဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနံ[ဒီ-၂၊ ၆၅]။

မာ ဟ ပန မေ ဘန္တေ ဘဂဝါ။

တတော စ မဃဝါ သက္ကော၊ အတ္ထဒဿီ ပုရိန္ဒဒေါ [ခု-၆၊ ၇]။

ယထာ ကထံ ပန ဘန္တေ ဘဂဝတိဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ။

တတြ သုဒံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ[ဒီ-၂၊ ၇၈]။

တတြ သု ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ[အံ-၁၊ ၁]။

သ ဝေ ဧတေန ယာနေန၊ နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ[သံ-၁၊ ၃၀]။

ကဟံ ဧကပုတ္တက ကဟံ ဧကပုတ္တက [ဓမ္မပဒဋ္ဌ-၁၊ ၁၈]။

ယတွာဓိကရဏမေနံ စက္ခုန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ [ဒီ-၁၊ ၆၆]။

သေယျထိဒံ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော[သံ-၂၊ ၄၈]။

ယဒါနံ မညတိ ဗာလော၊ ဘယာမျာယံ တိတိက္ခတိ[သံ-၁၊ ၂၂၃]။

တံ ကိဿဟေတု[မ-၁၊ ၁]။

တတ္ထ ယဒါနံ မညတီတိ ယံ အာ နံ မညတီတိ ပဒစ္ဆေဒေါ[သံဋ္ဌ-၁၊ ၃၁၃]။ အာတိ နိပါတမတ္တံ၊ ယသ္မာတံ မညတီတိ အတ္ထော။ ဧတ္ထ စ

(စာ-၃၇၇) ယဒိ အာသဒ္ဒေါ ဥပသဂ္ဂေါ ဘဝေယျ၊ဓာတုတော ပုဗ္ဗော သိယာ။

တတ္ထ ယေ တေ "အထ ခလု ဝတာ" တိအာဒိနာ ပဒပူရဏာ နိပါတာ ဒဿိတာ၊ တေသု အထဣတိ ကတ္ထစိ ပဥှာနန္တရိယာဝိစ္ဆိန္နာဓိကာရန္တရေသုပိ၊တတ္ထ ပေဥှ- အထ တွံ ကေန ဝဏ္ဏေန၊ ကေန ဝါ ပန ဟေတုနာ၊ ကေနဝါ အတ္ထဇာတေန၊ အတ္တာနံ ပရိမောစယိ [ခု-၆၊ ၂၂၀]။ အနန္တရိယေ- အထ နံ အာဟ[ခု-၂၊ ၄၂၆]။ အဝိစ္ဆိန္နတ္ထေ- အထ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပဌမံ ယာမံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံအနုလောမပဋိလောမံ မနသာကာသိ [ဝိ-၃၊ ၁]။ အဓိကာရန္တရေ- အထ ပုဗ္ဗဿရလောပေါ၊ တတော ပရန္တိ အတ္ထောပိ။အထ ဒက္ခသိ ဘဒ္ဒန္တေ၊ နိဂြောဓံ မဓုရပ္ဖလံ[ခု-၆၊ ၃၃၃]။

ခလုဣတိ အနုဿဝတ္တေပိ၊တထာ ဟိ "သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော"တိ[ဝိ-၁၊ ၁] ဣမိဿာ ပါဠိယာ အတ္ထံသံဝဏ္ဏေန္တေဟိ "ခလူတိ အနုဿဝတ္ထေ နိပါတော" တိ [ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၈၄] ဝုတ္တံ။ သမဏော ကိရဘော ဂေါတမောတိ အတ္ထော။ တထာ ခလုဣတိ ကတ္ထစိ ပဋိ သေဓာဝဓာရဏေသုပိ။တတ္ထ ပဋိသေဓေ- န ပစ္ဆာဘတ္တိကော ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကော[ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၅၈]။ အဝဓာရဏေ- သာဓု ခလု ပယသောပါနံယညဒတ္တေန၊ ဧတ္ထ ဟိ သာဓု ခလူတိ သာဓု ဧဝါတိ အတ္ထော။

ဝတဣတိ ဧကံသခေဒါနုကမ္ပာသင်္ကပ္ပေသုပိ။တတ္ထေကံသေ အစ္ဆေရံ ဝတ လောကသ္မိံ၊ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝိစက္ခဏာ[ခု-၆၊ ၁၈၄]။ ခေဒေ- ကိစ္ဆံ ဝတာယံ လောကော အာပန္နော [ဒီ-၂၊ ၂၆]။ အနုကမ္ပာယံ -ကပဏော ဝတာယံ သမဏော၊ မုဏ္ဍော သင်္ဃာဋိပါရုတော။အမာတုကော အပိတုကော၊ ရုက္ခမူလမှိ ဈာယတိ[ခု-၆၊ ၅၃]။ သင်္ကပ္ပေ- အဟော ဝတာယံ နဿေယျာတိ။

(စာ-၃၇၈) အထော ဣတိ အနွာဒေသေပိ။ သွာဂတန္တေမဟာရာဇ၊ အထော တေ အဒုရာဂတံ [ခု-၅၊ ၃၂၉]။

ဟဝေ ဝေ ဣစ္စေတေ ဧကံသတ္ထေပိ။ ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိဓမ္မာ[ဝိ-၃၊ ၂။ ခု-၁၊ ၇၈]။ န ေဝ အနတ္ထကုသလေန၊ အတ္ထစရိယာ သုခါဝဟာ [ခု-၅၊ ၁၁]။ န ဝါဟံ ပဏ္ဏံ ဘုဉ္ဇာမိ [ခု-၅၊ ၁၅၆]။ န ဝါယံ ကုမာရကော မတ္တမညာသိ [သံ-၁၊ ၄၁၈]။ န ဝါယံ ဘဒ္ဒိကာ သုရာ [ခု-၅၊ ၁၃]။

ခေါ ဣတိ အဝဓာရဏတ္ထေပိ။တထာ ဟိ "အဿောသိ ခေါ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော"တိ[ဝိ-၁၊ ၁]ဣမိဿာ ပါဠိယာ အတ္ထံသံဝဏ္ဏေန္တေဟိ "ခေါဣတိ ပဒပူရဏတ္ထေ၊ အဝဓာရဏတ္ထေ ဝါ နိပါတော"တိ ဝုတ္တံ။ အဿောသိ ခေါတိ အေ၁သာသိ ဧဝါတိ[ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၈၃] အတ္ထော။

သေယျထိဒံဣတိ "သော ကတမော" တိ ဝါ, "တေ ကတမေ" တိ ဝါ, "သာ ကတမာ" တိ ဝါ, "တာ ကတမာ"တိ ဝါ, "တံ ကတမ" န္တိ ဝါ, "တာနိ ကတမာနီ" တိ ဝါ ဧဝံ လိင်္ဂဝစနဝသေန အနိယမိတေအတ္ထေပိ။

တုဣတိ ဧကံသေ ဝါ, ဝစနာလင်္ကာရေ ဝါ, ဝိသေသနိဝတ္တနေ ဝါ။ ဝေဒနာဒီသုပေကသ္မိံ၊ ခန္ဓသဒ္ဒေါ တု ရူဠှိယာ[သစ္စသံခေပ-၆ ဂါထာ]

ပနဣတိ ဝိသေသေ, ကတ္ထစိ ဝစနာလင်္ကာရေပိ။ တတ္ထ ဝိသေသေ- အဋ္ဌကထာယံပန ဝုတ္တံ "ခလူတိ ဧကော သကုဏော"တိ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၅၈]။ ဝစနာလင်္ကာရေ- အစ္စန္တသန္တာ ပန ယာ၊ အယံ နိဗ္ဗာနသမ္ပဒါ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၅၅]။ အညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ၊ တတြာယံအတ္ထုဒ္ဓါရော-

ခလုသဒ္ဒေါ နိပါတတ္ထေ၊ပက္ခိဘေဒေ စ ဒိဿတိ။

နိပါတတ္ထမှိ တံသဒ္ဒေါ၊ ဥပယောဂေ စ ဒိဿတိ။

(စာ-၃၇၉)အဿုသဒ္ဒေါ နိပါတတ္ထေ၊ ဒိဋ္ဌော အဿုဇလေပိစ။

အာချာတတ္တဉ္စ ပတွာန၊ ပုထုဝစနကောဘဝေ။

နိပါတတ္ထေ စ ပစ္စတ္တေ၊ ဥပယောဂေတထေဝ စ။

သမ္ပဒါနေ စ သာမိမှိ၊ ဝေါသဒ္ဒေါ သမ္ပဝတ္တတိ။

အတ္ထပူရဏံ ဒုဝိဓံ ဝိဘတ္တိယုတ္တဉ္စ အဝိဘတ္တိယုတ္တဉ္စ။ အတ္ထိသက္ကာလဗ္ဘာ ဣစ္စေတေ ပဌမာယ။ အတ္ထိ ဒိန္နံ, အတ္ထိ ယိဋ္ဌံ [အဘိ-၁၊ ၂၆၃။ မ-၁၊ ၃၅၈]။ သက္ကာ ဘိက္ခဝေ အကုသလံပဇဟိတုံ ကုသလံ ဘာဝေတုံ၊ လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ ပထဝီကေတုံ ဝိက္ကေတုံ ဌာပေတုံ ဩစိနိတုံ ဝိစိနိတုံ။

ဒိဝါ ဘိယျော နမောဣစ္စေတေ ပဌမာယ စ ဒုတိယာယ စ။ ရတ္တိံ ယေဝ သမာနံဒိဝါတိ သဉ္ဇာနန္တိ [မ-၁၊ ၂၆]။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ၊ သုခါ ဘိယျော သောမနဿံ [ဒီ-၂၊ ၁၇၃]။ နမော တေ ဗုဒ္ဓဝီရတ္ထု ဝိပ္ပမုတ္တောသိသဗ္ဗဓိ [သံ-၁၊ ၄၈]၊ ဧဝံ ပဌမာယ၊ ဒိဝါယေဝ သမာနံရတ္တီတိ သဉ္ဇာနန္တိ [မ-၁၊ ၂၆]၊ ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ၊ အရညေ ဝိဟာရာယ [မ-၁၊ ၂၁]၊ နမော ကရောဟိ နာဂဿာတိ[မ-၁၊ ၁၉၆] ဧဝံ ဒုတိယာယ စ။

သဟ ဝိနာ သဒ္ဓိံ သယံ သမံ သာမံသမ္မာ မိစ္ဆာ သက္ခိ ပစ္စတ္တံ ကိန္တိ တော ဣစ္စေတေ တတိယာယ၊ သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန, ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရေယျ [ဝိ-၃၊ ၁၆၆]။ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ [ဝိ-၁၊ ၁]။ သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျံ [ဝိ-၃၊ ၁၂]။ သဟဿေန သမံ မိတာ။ သာမံ သစ္စာနိ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ[အဘိ-၃၊ ၁၁၂]။ ယေ ဧဝံ ဇာနန္တိ၊ တေ သမ္မာ ဇာနန္တိ၊ယေ အညထာ ဇာနန္တိ၊ မိစ္ဆာ တေသံ ဉာဏံ၊ သာဟံဒါနိ သက္ခိ ဇာနာမိ၊ မုနိနော ဒေသယတော ဓမ္မံသုဂတဿ[သံ-၁၊ ၂၇]။ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟိ [ဒီ-၂၊ ၈၀]။ ကိန္တိ မေ သာဝကာ သဒ္ဓါယ ဝဍ္ဎေယျုံ။အနိစ္စတော၊ ဒုက္ခတော၊ ရောဂတော၊ ဂဏ္ဍတော၊ သလ္လတော[မ-၂၊ ၉၉]။

(စာ-၃၈၀) သော ဓာဣစ္စေတေ စ သုတ္တသော [အံ-၂၊ ၂၀၇]။ ပဒသော [ဝိ-၂၊ ၂၅]။ ဧကဓာ၊ ဒွိဓာ ဣစ္စာဒိ။

တုံဣတိ စတုတ္ထိယာ, တဝေ ဣတိ စ။ ဒါတုံ၊ ဝူပကာသာပေတုံ၊ဝိနောဒေတုံ၊ ဝိနောဒါပေတုံ၊ ဝိဝေစေတုံ၊ဝိဝေစာပေတုံ၊ ကာတဝေ၊ ဒါတဝေ။

တောဣတိ ပဉ္စမိယာ သောဣတိ စ။ မာတိတော စ ပိတိတော စသံသုဒ္ဓဂဟဏိကော [ဒီ-၁၊ ၁၀၆]။ နာဿုဓ ကောစိ ဘောဂါနံ ဥပဃာတောအာဂစ္ဆတိ ရာဇတော ဝါ စောရတော ဝါ အဂ္ဂိတောဝါ ဥဒကတော ဝါ အပ္ပိယဒါယာဒတော ဝါ [အံ-၂၊ ၁၅၂]။ ဒီဃသော[ဝိ-၁၊ ၂၂၃။ ဝိ-၂၊ ၂၂၁]။ ဩရသော။

တော သတ္တမိယတ္ထေ တြထာဒိပစ္စယန္တာ စ။ ဧကတော၊ ပုရတော၊ပစ္ဆတော၊ ပဿတော၊ ပိဋ္ဌိတော၊ ပါဒတော၊ သီသတော၊အဂ္ဂတော၊ မူလတော၊ ယတြ၊ ယတ္ထ၊ ယဟိံ၊ တတြ၊ တတ္ထ၊တဟိံ၊ ကွ၊ ကုဟိံ၊ ကုဟံ၊ ကဟံ၊ ကုဟိဉ္စနံ။

ကောဣတိ သတ္တမိယတ္ထေ။ကော တေ ဗလံ မဟာရာဇ၊ ကော နု တေ ရထမဏ္ဍလံ[ခု-၆၊ ၃၃၀]။

ကတ္ထစိ ကွစိ ကွစနိစ္စေတေ သတ္တမိယတ္ထေ ပဒေသဝါစကာ။

ယတ္ထကတ္ထစိဣတိ သတ္တမိယတ္ထေ အနဝသေသပရိယာဒါနဝစနံ။

ယတောကုတောစိဣတိ ပဉ္စမိယတ္ထေ အနဝသေသပရိယာဒါနဝစနံ။

သမန္တာသာမန္တာပရိတောအဘိတောသမန္တတောဧကဇ္ဈံ ဟေဋ္ဌာ ဥပရိ ဥဒ္ဓံ အဓော တိရိယံ သမ္မုခါပရမ္မုခါ အာဝိ ရဟော တိရော ဥစ္စံ နီစံ အန္တောအန္တရာ အန္တံ အန္တရံ အဇ္ဈတ္တံ

(စာ-၃၈၁) ဗဟိဒ္ဓါ ဗဟိရာ ဗာဟိရံ ဩရံ ပါရံ အာရာ အာရကာပစ္ဆာ ပုရေ ဟုရံ ပေစ္စ အပါစီနံ ဣစ္စေတေ သတ္တမိယာ။

သမ္ပတိ အာယတိံ အဇ္ဇု အပရဇ္ဇု သွေသုဝေဥတ္တရသုဝေဟိယျော ပရေ သဇ္ဇ သာယံ ပါတော ကာလံဒိဝါ ရတ္တိ နိစ္စံ သတတံ အဘိဏှံ အဘိက္ခဏံ မုဟုံမုဟုတ္တံ ဘူတပုဗ္ဗံ ပုရာ ယဒါ တဒါနိ ဧတရဟိအဓုနာ ဣဒါနိ ကဒါ ကုဒါစနံ သဗ္ဗဒါ သဒါ အညဒါဧကဒါ ဣစ္စေတေ ကာလ သတ္တမိယာ။

ယဒါကဒါစိဣတိ ကာလသတ္တမိယံ အနဝသေသပရိယာဒါနဝစနံ။

အာဝုသော အမ္ဘော ဟမ္ဘော ဟရေ အရေဟေဣစ္စေတေ ဧကဝစနပုထုဝစနဝသေန ပုရိသာနံအာမန္တနေ။

ဘဏေဣတိ ဧကဝစနပုထုဝစနဝသေနနီစပုရိသာနံ အာမန္တနေ။

ဇေဣတိ ဣဿရေဟိ ဧကဝစနပုထုဝစနဝသေနဒါသီနံ အာမန္တနေ။

ဘောဣတိ ဧကဝစနပုထုဝစနဝသေနပုရိသာနံ ဣတ္ထီနဉ္စ အာမန္တနေ။

ဘော ပုရိသ၊ ဘော ဓုတ္တာ၊ ဘော ယက္ခာ၊ဥမ္မုဇ္ဇ ဘော ပုထုသိလေ၊ ပရိပ္လဝ ဘော ပုထုသိလေ၊ဂစ္ဆထ ဘော ဃရဏိယောတိ သဗ္ဗာနေတာနိ ဝိဘတ္တိယုတ္တာနေဝ။

ဧတ္ထ ပန ဣဒံ ဝဒါမ- ဧဟိ သမ္မနိဝတ္တဿု[ခု-၅၊ ၃၆။ ခု-၆၊ ၁၅၃]။ မာ သမ္မာ ဧဝံ အဝစုတ္ထ[ခု-၆၊ ၃၆၇]။ ပုနရာယု စ မေ လဒ္ဓေါ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိမာရိသ [ဒီ-၂၊ ၂၂၇]။ သစေ မာရိသာ ဒေဝါနံ သင်္ဂါမဂတာနံဥပ္ပဇ္ဇေယျ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသောဝါတိ [သံ-၁၊ ၂၂၀] စ။ ဧတ္ထ သမ္မ သမ္မာ

(စာ-၃၈၂) မာရိသ မာရိသာတိ ပဌမာဝိဘတ္တိယုတ္တာနံဧကဝစနပုထု ဝစနန္တာနံ အာမန္တနပဒါနံ ဒိဋ္ဌတ္တာ, ဒုတိယာတတိယာဒိ ဝိဘတ္တိယုတ္တဘာဝေနတေသံ ပဒါနံ့ အဒိဋ္ဌတ္တာ စ တာနိ ပဒါနိ နိပါတပဒေသုသင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။

အဝိဘတ္တိယုတ္တံ ဗဟုဝိဓံ ဗဟူသု အတ္ထေသု ဝတ္တတိ။ အပ္ပေဝ အပ္ပေဝနာမ နုခေါဣစ္စေတေ သံသယတ္ထေ၊ အပ္ပေဝ မံ ဘဂဝါ အဋ္ဌိကံဩဝဒေယျ [ခု-၁၊ ၄၃၈]။ အပ္ပေဝနာမ အယမာယသ္မာအနုလောမိကာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝမာနောအညမာရာဓေယျ၊ အဟံ နုခေါ သ္မိ၊ နော နုခေါသ္မိ၊ကိံ နုခေါသ္မိ၊ ကထံ နုခေါသ္မိ [မ-၁၊ ၁၀]။

အဒ္ဓါ အညဒတ္ထု တဂ္ဃဇာတု ကာမံသသက္ကံ ဇာတုစ္ဆေ ဣစ္စေတေ ဧကံသတ္ထေ၊ အဒ္ဓါအာဝုသော ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတိ[မ-၁၊ ၁၅၇]၊ အညဒတ္ထု မာဏဝကာနညေဝ သုတွာ[သံ-၂၊ ၃၃၅]။ တဂ္ဃ ဘဂဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တဂ္ဃ သုဂတ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ [သံ-၃၊ ၇၂] ဣဒဥှိ ဇာတု မေ ဒိဋ္ဌံ၊ နယိဒံ ဣတိဟီတိဟံ[သံ-၁၊ ၁၅၆]။ ကာမံ စဇာမ အသုရေသု ပါဏံ[သံ-၂၊ ၂၂၆]။ ဧဝရူပန္တေ ရာဟုလ ကာယေန ကမ္မံ သသက္ကံန စ ကရဏိယံ[မ-၂၊ ၇၉]။ န မိဂါဇိန ဇာတုစ္ဆေ၊အဟံ ကိဉ္စိ ကုဒါစနံ။ အဓမ္မေန ဇိနေ ဉာတိံ၊န စာပိ ဉာတယော မမံ[ခု-၆၊ ၁၇၁]။

ဧဝဣတိ အဝဋ္ဌာနတ္ထေ။ ပုဗ္ဗေဝမေ ဘိက္ခဝေ သမ္မောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝသတော ဧတဒဟောသိ[အံ-၁၊ ၂၆၁]။

ကစ္စိ နု နနုဣစ္စေတေ ပုစ္ဆနတ္ထေ။ ကစ္စိ ဘိက္ခဝေ ခမနီယံ၊ကစ္စိ ယာပနီယံ[မ-၃၊ ၁၉၃။ ဝိ-၃၊ ၂၂၁]။ ကော နု ခေါ ဘန္တေ ဟေတုကော ပစ္စယော ဘဂဝတော သိတဿ ပါတုကမ္မာယာတိ[မ-၂၊ ၂၆၂]။ နနု တွံ ဖဂ္ဂုန ကုလပုတ္တော သဒ္ဓါအဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော[မ-၁၊ ၁၇၄]။

(စာ-၃၈၃) ကထံဣတိ ဥပါယပုစ္ဆနတ္ထေ။ ကထံ သု တရတိဩဃံ၊ ကထံ သု တရတိ အဏ္ဏဝံ [သံ-၁၊ ၅၁။ ၂၁၆။ ခု-၁၊ ၃၀၆]။

ကိံ သု ကိံ ဣစ္စေတေ ဝတ္ထုပုစ္ဆနတ္ထေ။ ကိံ သု ဆေတွာ သုခံသေတိ [သံ-၁၊ ၃၈]။ ကိံ သေဝမာနော လဘတီဓ ပညံ [ခု-၆၊ ၁၀]။

ဧဝံ ဣတ္ထံ ဣတိ ဣစ္စေတေ နိဒဿနတ္ထေ။ ဧဝမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတ္ထမ္ပိတေ မနော၊ ဣတိပိ တေ စိတ္တံ [ဒီ-၁၊ ၂၀၇]။

ယာဝ တာဝ ယာဝတာ တာဝတာ ကိတ္တာဝတာဧတ္တာဝတာ ဣစ္စေတေ ပရိစ္ဆေဒတ္ထေ။ ယာဝဿကာယော ဌဿတိ တာဝ နံ ဒက္ခန္တိ ဒေဝမနုဿာ [ဒီ-၁၊ ၄၂]။ ယာဝတာ ဘိက္ခဝေ ကာသိကောသလာ [အံ-၃၊ ၃၀၃]။ တာဝတာ တွံ ဘဝိဿတိ ဣသိ ဝါ ဣသိတ္ထာယဝါ ပဋိပန္နော [ဒီ-၁၊ ၉၇]။ ကိတ္တာဝတာ နု ခေါဘန္တေ ဥပါသကော ဟောတီတိ [အံ-၃၊ ၅၆]။ ဧတ္တာဝတာ ခေါ မဟာနာမ ဥပါသကော ဟောတီတိ [အံ-၃၊ ၅၇]။

ဧဝံ သာဟု လဟု ဩပါယိကံ ပတိရူပံအာမ အာမော-ဣစ္စေတေ သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထေ။ဧဝံ ဘန္တေတိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ [ဝိ-၄၊ ၃၅၆]။ သာဟူတိ ဝါ လဟူတိ ဝါ ဩပါယိကန္တိဝါ ပတိရူပန္တိဝါ [ဝိ-၃၊ ၅၇]။ အပါဝုသော အမှာကံ သတ္ထာရံ ဇာနာသီတိ၊အာမာဝုသော ဇာနာမိ။ အာမောတိ သော ပဋိဿုတွာ၊မာဓရော သုဝပဏ္ဍိတော[ခု-၆၊ ၂၀၆]။

ကိဉ္စာပိဣတိ အနုဂ္ဂဟတ္ထေ။ ကိဉ္စာပိ မေ ဘန္တေ ဘဂဝါသဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော [ခု-၁၊ ၃၇၉]။ ကိဉ္စာပိ ဘိက္ခဝေ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ၊ကိဉ္စာပိ ဘိက္ခဝေ အရိယသာဝကော။ ကိဉ္စာပိ သောကမ္မ ကရောတိ ပါပကံ [ခု-၁၊ ၆။ ၃၁၄]။

(စာ-၃၈၄) ကိဉ္စိဣတိ အနုဂ္ဂဟတ္ထေ ဂရဟတ္ထေ စ။အညေပိ ဒေဝေါ ပေါသေတိ၊ ကိဉ္စိ ဒေဝေါ သကံပဇံ [ခု-၅၊ ၂]။

ယထာ ယထာ ယထေဝ တထေဝ ဧဝံ ဧဝမေဝဧဝမေဝံ ဧဝမ္ပိ ယထာပိ သေယျထာပိ သေယျထာပိနာမဝိယ ဣဝ ယထရိဝ တထရိဝဣစ္စေတေ ပဋိဘာဂတ္ထေ။ နဂရံ ယထာ ပစ္စန္တံ၊ဂုတ္တံ သန္တရဗာဟိရံ [ခု-၁၊ ၅၈]။ တထူပမံ သပ္ပုရိသံ ဝဒါမိ [ခု-၁၊ ၆၊ ၃၁၃]။ ယထေဝ တျာဟံ ဝစနံ၊ အကရံ ဘဒ္ဒမတ္ထုတေ [ခု-၆၊ ၁၅၂]။ တထေဝ သဒ္ဓေါ သုတဝါ အဘိသင်္ခစ္စဘောဇနံ [သံ-၁၊ ၁၀၀]။ ဧဝံ ဝိဇိတသင်္ဂါမံ၊သတ္ထဝါဟံ အနုတ္တရံ [သံ-၁၊ ၁၉၃]။ ဧဝမေဝ တွမ္ပိ ပမုဉ္စဿု သဒ္ဓံ [ခု-၁၊ ၄၅၁]။ ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေနဓမ္မော ပကာသိတော [ဝိ-၁၊ ၇]။ ဧဝမ္ပိ ယော ဝေဒဂူ ဘာဝိတတ္တော [ခု-၁၊ ၃၂၆]။ ယထာပိ သေလာ ဝိပုလာ၊ နဘံ အာဟစ္စပဗ္ဗဘာ [သံ-၁၊ ၁၀၂]။ သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ မဟာရုက္ခော [သံ-၁၊ ၃၁၄]။ သေယျထာပိနာမ မဟတီ နင်္ဂလသီသာ [သံ-၁၊ ၁၀၅]။ ဟတ္ထိပ္ပဘိန္နံ ဝိယ အင်္ကုသဂ္ဂဟော [ခု-၁၊ ၆၀]။ တူလံ ဘဋ္ဌံဝ မာလုတော[သံ-၁၊ ၁၂၈]။ ယထရိဝ ဘောတာ ဂေါတမေန [ဒီ-၁၊ ၈၅]။ တထရိဝ ဘဂဝါတိ။

အဟော နာမဣစ္စေတေ ဂရဟတ္ထေ။ အဟော ဝတ ရေ အသ္မာကံ ပဏ္ဍိတကာ၊အဟော ဝတ ရေ အသ္မာကံ ဗဟုဿုတကာ၊ အဟော ဝတ ရေအသ္မာကံ တေဝိဇ္ဇကာ [ဒီ-၁၊ ၁၀၀]။ အတ္ထိနာမ တုမှေ အာနန္ဒ ထေရေ ဘိက္ခူဝိဟေဌိယမာနေ အဇ္ဈုပေက္ခိဿထ [အံ-၂၊ ၁၇၀]။ အတ္ထိ နာမ တာတရဋ္ဌပါလ အမှာကံ [မ-၂၊ ၂၅၁]။

အဟော နာမ သာဓုဣစ္စေတေ ပသံသနတ္ထေ။ အဟောဗုဒ္ဓေါ၊ အဟောဓမ္မော၊ အဟော သံဃော၊ အဟော ဓမ္မဿ သွာက္ခာတတာ၊အဟော သံဃဿ သုပ္ပဋိပန္နတာ၊ အဟော ဝတ နော သတ္ထုသမ္ပဒါ [ခု-၃၊ ၁၈၈]။ အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ၊ ကဿပေ

(စာ-၃၈၅)သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ [ခု-၁၊ ၁၁၁]။ ယတြ ဟိ နာမ သာဝကောပိ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကောဘဝိဿတိ ဧဝံမဟာနုဘာဝေါ။ သာဓု သာဓု သာရိပုတ္တအာနန္ဒောဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ [သံ-၁၊ ၂၈၅]။

သာဓုဣတိ ယာစနသမ္ပဋိစ္ဆနေသု။ သာဓု မေ ဘန္တေဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတု၊ ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ ဟုတွာအာဇာနေယျန္တိ [အံ-၁၊ ၅၇၁]။ သာဓူတိ ဝတွာန ပဟူတကာမော၊ပက္ကမိ ယက္ခော ဝိဓူရေန သဒ္ဓိံ [ခု-၆၊ ၁၈၈]။

အဟောဣတိ ပတ္ထနတ္ထေ၊ အဟော ဝတ မံ အရညေ ဝသမာနံရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စေယျာတိ။

ဣင်္ဃ ဟန္ဒဣစ္စေတေ စောဒနတ္ထေ။ ဣင်္ဃ မေ တွံ အာနန္ဒ ပါနီယံအာဟရ၊ ပိပါသိတောသ္မိ အာနန္ဒ ပိဝိဿာမီတိ [ဒီ-၂၊ ၁၀၇]။ ဟန္ဒ ဒါနိ ဘိက္ခဝေ အာမန္တယာမိ ဝေါ၊ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထာတိ [ဒီ-၂၊ ၁၂၈]။

ဧဝမေတံဣတိ အနုမောဒနတ္ထေ။ ဧဝမေတံ မဟာရာဇ၊ ဧဝမေတံမဟာရာဇ ဧဝမေတံ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ မရဏဓမ္မာမရဏပရိယောသာနာ [သံ-၁၊ ၉၈]။

ကိရဣတိ အနုဿဝတ္ထေ အရုစိသူစနတ္ထေစ။ တတ္ထ အနုဿဝတ္ထေ-အဿောသိ ခေါ စိတ္တော ဂဟပတိ "နိဂဏ္ဌော ကိရ နာဋပုတ္တော မစ္ဆိကာသဏ္ဍံအနုပ္ပတ္တော"တိ [သံ-၂၊ ၄၈၇]။

အရုစိသူစနတ္ထေ-

ခဏဝတ္ထုပရိတ္တတ္တာ၊ အာပါတံ နဝဇန္တိ ယေ။

တေ ဓမ္မာရမ္မဏာ နာမ၊ ယေသံ ရူပါဒယောကိရ [အဘိဓမ္မာဝတာရ-၃၀၁ ဂါထာ]။

နူနဣတိ အနုမာနာနုဿရဏပရိဝိတက္ကနတ္ထေ။နူန ဟိ န သော ဓမ္မဝိနယော ဩရကော၊ န သာ ဩရကာပဗ္ဗဇ္ဇာတိ [ဝိ-၃၊ ၂၅]။

(စာ-၃၈၆) ဧဝံ အနုမာနတ္ထေ။ သာ နူန'သာ ကပဏိယာ၊ အန္ဓာ အပရိဏာယိကာတိ[ခု-၅၊ ၂၂၆] ဧဝံ အနုဿရဏတ္ထေ၊ ယံနူနာဟံ အနုပခဇ္ဇဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျန္တိ [သံ-၂၊ ၉၂] ဧဝံ ပရိဝိတက္ကနတ္ထေ။

ကသ္မာ ဣတိ ကာရဏပုစ္ဆနတ္ထေ။ ကသ္မာ ဘဝံ ဝိဇနမရညနိဿိတော၊တပေါ ဣဓ ကြုဗ္ဗသိ ဗြဟ္မပတ္တိယာ [သံ-၁၊ ၁၈၃]။

ယသ္မာ တသ္မာ တထာဟိ တေနဣစ္စေတေ ကာရဏစ္ဆေဒနတ္ထေ။ ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေရူပံ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ [သံ-၂၊ ၅၅]။ တထာဟိ ပန မေ အယျပုတ္တာ ဘဂဝါ နိမန္တိတောသွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန [ဒီ-၂၊ ၈၂]။ သုညံ မေ အဂါရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ အဟောသိ၊တေန ပါဝိသိန္တိ [မ-၂၊ ၁၈၈]။

ဓီရတ္ထုဣတိ ဂရဟတ္ထေ။ ဓီရတ္ထု ကဏ္ဍိနံ သလ္လံ [ခု-၅၊ ၄]။ ဓီရတ္ထုတံ ဝိသံ ဝန္တံ [ခု-၅၊ ၁၆]။ မတန္တရေ ဓီဣတိ ဂရဟတ္ထေ၊ ဓီ ဗြာဟ္မဏဿ ဟန္တာရံ [ခု-၁၊ ၆၉]။

ဟာဣတိ ဝိသာဒေ တဒါကာရနိဒဿနေစ။ ဟာ မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ ဟာ မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ [ဝိမာနဋ္ဌ-၃၀၄]။ ဧဝံ ဝိသာဒေ။ ဟာ စန္ဒ ဟာစန္ဒ [ဝိမာနဋ္ဌ-၃၀၄]။ ဧဝံ ဝိသာဒါကာရနိဒဿနေ။

တုဏှီဣတိ အဘာသနေ။ တုဏှီဘူတော ဥဒိက္ခေယျ [ခု-၆၊ ၂၉၂]။

သစ္ဆိဣတိ ပစ္စေက္ခေ။ အရဟတ္တဖလံ သစ္ဆိ အကာသိ [အံ-၃၊ ၁၀၃]။

ဒုဋ္ဌု ကုဣစ္စေတေ ကုစ္ဆိတတ္ထေ။ ဒုဋ္ဌုလ္လံ [ဝိ-၁၊ ၁၈၇]။ ကုပုတ္တော။

ယထာဣတိ အတိဝိယာတိအတ္ထေယောဂ္ဂတာဝိစ္ဆာပဋိပါဋိပဒတ္ထာနတိဝတ္တိနိဒဿနေသု စ။ ယထာ အယံ နိမိရာဇာ၊ ပဏ္ဍိတော ကုသလတ္ထိကော[ခု-၆၊ ၁၈၆]။ ဧဝံ အတိဝိယာတိအတ္ထေ။ တထာ ဟိ ယထာ အယန္တိ အယံ နိမိရာဇာ ယထာ ပဏ္ဍိတော

(စာ-၃၈၇)အတိဝိယ ပဏ္ဍိတောတိအတ္ထော [ဇာတကဋ္ဌ-၆၊ ၁၂၈]။ ယထာနုရူပံ ဥပသံဟရတိ၊ဧဝံ ယောဂ္ဂတာယံ။ ယေ ယေ ဝုဍ္ဎာ ယထာဝုဍ္ဎံ၊ ဧဝံဝိစ္ဆာယံ။ ဝုဍ္ဎာနံ ပဋိပါဋိ ယထာဝုဍ္ဎံ၊ ဧဝံပဋိပါဋိယံ။ ယထာက္ကမံ၊ ဧဝံ ပဒတ္ထာနတိဝတ္တိယံ။ကော ဂဿ၊ ယထာ ကုလူပကော [အံ-၂၊ ၁၂၀]။ ဧဝံ နိဒဿနေ။

သာဓု သုဋ္ဌုဣစ္စေတေ သမ္ပဋိစ္ဆနာနုမောဒနတ္ထေသု။ သာဓုသုဋ္ဌု ဘန္တေ သံဝရိဿာမိ။ ဧဝံ သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထေ။သာဓု တေ ကတံ၊ သုဋ္ဌု တယာ ကတံ၊ ဧဝံ အနုမောဒနတ္ထေ။

သဟ သဒ္ဓိံ အမာဣစ္စေတေ သမကြိယာယ။ ဝေဒေဟောသဟ' မစ္စေဟိ၊ ဥမင်္ဂေန ဂမိဿတိ [ခု-၆၊ ၂၁၃]။ မယာ သဒ္ဓိံ ဂမိဿတိ၊ အမာဝါသီ ဒိဝသော။အမာဝါသိကာ ရတ္တိ။ သဗ္ဗကိစ္စေသု အမာ ဝတ္တတီတိအမစ္စော [ဒီဋီ-၁၊ ၃၂၅]။

သဟဣတိ သမ္ပန္နတ္ထေ စ။ သဟဝတ္ထေဟိ သောဘတိ [ခု-၂၊ ၃၂၅။ မ-၂၊ ၂၅၃]။ ဣဒံ ဗိမ္ဗံ ဝတ္ထေဟိသမ္ပန္နံ သောဘတိ၊ န နဂ္ဂန္တိ အတ္ထော။ ဧတ္ထ ဟိ သဟသဒ္ဒေါ သမကြိယာယံ န ဝတ္တတိသမ္ပန္နတ္ထေယေဝ ဝတ္တတိ, "သမ္ပန္နံ ခေတ္တံ သခေတ္တ" န္တိ ဧတ္ထ ဝိယ။

ဝိနာ ရိတေ ရဟိတာဣစ္စေတေ ဝိပ္ပယောဂေ။ ဝိနာ သဒ္ဓမ္မာ နတ္ထညောကောစိ လောကေ နာထော ဝိဇ္ဇတိ။ ရိတေ သဒ္ဓမ္မာကုတော သုခံ၊ ရဟိတာ မာတုဇာ။

အညတြဣတိ ပရိဝဇ္ဇနတ္ထေ။ အညတြ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါ အဘိသမယောနတ္ထိ။

နာနာပုထုဣစ္စေတေ ဗဟုပ္ပကာရေ။ နာနာဖလဓရာ ဒုမာ [ခု-၆၊ ၃၄၃]။ယေန အန္နေန ယာပေန္တိ ပုထုသမဏဗြာဟ္မဏာ။

နာနံ ဣတိ အသဒိသတ္ထေ။ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာနံ [ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၂၈၈]။

ပုထု ဝိသုံဣစ္စေတေ အသင်္ဃာတေ။ အရိယေဟိ ပုထု ဘူတောဇနော၊ ဝိသုံ ဘူတော ဇနော [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၅၉]။

(စာ-၃၈၈) ကတေဣတိ ပဋိစ္စတ္ထေ။ န မနော ဝါ သရီရံ ဝါ၊ မံ ကတေ သက္က ကဿစိ၊ကဒါစိ ဥပဟညေထ၊ ဧတံ သက္ကဝရံ ဝရေ [ခု-၅၊ ၂၀၃]။ ဧတ္ထ ဟိ မံ ကတေတိ မံ ပဋိစ္စ၊ မမ ကာရဏာတိ အတ္ထော [ဇာတကဋ္ဌ-၄၊ ၁၄]။

မနံဣတိ ဤသကံ အပ္ပတ္တဘာဝေ၊မနံ ဝုဠှော အဟောသိ [ဝိ-၃၊ ၁၄၇]။

နုဣတိ ဧဝသဒ္ဒတ္ထေပိ။ မာရဒိဋ္ဌိဂတံ နု တေ [သံ-၁၊ ၁၃၇]။ နာမသဒ္ဒတ္ထေပိ ယံ နု ဂိဇ္ဈော ယောဇနသတံ၊ ကုဏပါနိအဝေက္ခတိ[ခု-၅၊ ၄၁]။

ပုန ပုနော ပုနံဣစ္စေတေ အပဌမေ။ ပုန ဝဒါမိ၊ ပုနောပိ ဓမ္မံဒေသေသိ၊ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ[ခု-၁၊ ၆၇]။ န ပုနော အမတာကာရံ၊ ပဿိဿာမိ မုခံတဝ [ခု-၄၊ ၂၁၇]။ နာဟံ ပုနံ န စ ပုနံ၊န စာပိ အပုနပ္ပုနံ။ ဟတ္ထိဗောန္ဒိံ ပဝေက္ခာမိ [ခု-၅၊ ၃၄]။ ဧတ္ထ စ အပုနပ္ပုနန္တိ အကာရော နိပါတမတ္တံ။

ပုနပ္ပုနံ ဣတိ အဘိဏှတ္ထေ။ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ [ခု-၁၊ ၃၆]။

စိရံ စိရဿံဣစ္စေတေ ဒီဃကာလေ။ စိရံ တွံ အနုတပ္ပိဿသိ[ခု-၅၊ ၂]။ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌန္တိ [ဒီ-၁၊ ၁၇]။ စိရဿံ ဝတ ပဿာမိ၊ ဗြာဟ္မဏံ ပရိနိဗ္ဗုတံ[သံ-၁၊ ၁]။

စေ ယဒိဣစ္စေတေ သင်္ကာဝတ္ထာနေ။ မဉ္စေ တွံ နိက္ခဏံဝနေ [ခု-၆၊ ၁၄၉]။ ယဒိမဿ လောကနာထဿ၊ ဝိရဇ္ဈိဿာမသာသနံ [ခု-၄၊ ၃၁၂]။

ဓုဝံ ဣတိ ထိရေကံသတ္ထေသု။ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော [ဒီ-၁၊ ၁၉]။ ဧဝံ ထိရတ္ထေ။ ဓုဝံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝါမဟံ [ခု-၄၊ ၃၁၅] ။ ဧဝံ ဧကံသတ္ထေ။

သုဣတိ သီဃတ္ထေ။ လဟုံလဟုံ ဘုဉ္ဇတိ ဂစ္ဆတီတိ သုဒ္ဓေါ။

သောတ္ထိ သုဝတ္ထိဣစ္စေတေ အာသီသတ္ထေ။ သောတ္ထိ ဟောတု သဗ္ဗသတ္တာနံ[ဒီ-၁၊ ၉၀]။ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု [ခု-၁၊ ၅၊ ၃၁၃]။ ဧတ္ထေကေ

(စာ-၃၈၉) ဝဒေယျုံ- "သောတ္ထိံ ပဿာမိ ပါဏိနံ [သံ-၁၊ ၅၂] ။ သောတ္ထိနာ'မှိ သမုဋ္ဌိတော"တိ [ခု-၆၊၁၈၃] ဧဝံ သောတ္ထိသဒ္ဒေါ အလုတ္တဝိဘတ္တိကောဟုတွာ ဥပယောဂကရဏဝစနဝသေန ဒွိပ္ပကာရော ဒိဋ္ဌော၊တဿ ဒွိပ္ပကာရတ္တေ ဒိဋ္ဌေယေဝ သုဝတ္ထိသဒ္ဒဿာပိ ဒွိပ္ပကာရတာ ဒိဋ္ဌာယေဝဟောတိ တဂ္ဂတိကတ္တာ တဿ။ ဧဝဉ္စ သတိ-

"သဒိသံ တီသု လိင်္ဂေသု၊သဗ္ဗာသု စ ဝိဘတ္တိသု။

ဝစနေသု စ သဗ္ဗေသု၊ ယံ န ဗျေတိတဒဗျယ"န္တိ။

ဝစနေန ဝိရုဇ္ဈနတော ဣမေသု နိပါတပဒေသုသင်္ဂဟော န ကာတဗ္ဗောတိ? သစ္စံ၊ ဧဝံ သန္တေပိ ဧတေသံ သေသဝိဘတ္တိယောပဋိစ္စ ဝယော နတ္ထီတိ အဗျယတ္တာ နိပါတပဒေသုသင်္ဂဟောယေဝ ကာတဗ္ဗော၊ ဧသ နယော အညတြာပိ ဤဒိသေသုဌာနေသု။

ယဒိဣတိ ကတ္ထစိ ဝါသဒ္ဒတ္ထေ။ ယညဒေဝ ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ၊ယဒိ ခတ္တိယပရိသံ၊ ယဒိ ဗြာဟ္မဏပရိသံ၊ ယဒိဂဟပတိပရိသံ [ဒီ-၃၊ ၁၉၇] ဣစ္စာဒိ။ ဧတ္ထ ဟိ "ယဒိ ခတ္တိယပရိသ" န္တိအာဒီနံ "ခတ္တိယ ပရိသံ ဝါ" တိအာဒိနာ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော။ ဧတ္ထ စ ယဒိ သဒ္ဒဿ ဝါသဒ္ဒတ္ထတာ ကထံ ဝိညာယတီတိ စေ? ယသ္မာ ကတ္ထစိ ပါဠိပ္ပဒေသေ ယဒိသဒ္ဒေန သဒ္ဓိံ ဝါသဒ္ဒေါ သမောဓာနံ ဂစ္ဆတိ "ယထာ ဣမဿ ဝစနံ၊ သစ္စံ ဝါ ယဒိ ဝါ မုသာ" တိ [ခု-၆၊ ၂၁၈ ] အာဒီသု၊ တသ္မာ ဝိညာယတိ။ သာသနသ္မိဥှိ ကေစိသမာနတ္ထာ သဒ္ဒါ ဧကတော သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ၊ယထာ "ဟတ္ထီ စ ကုဉ္ဇရော နာဂေါ"တိ [ခု-၆၊ ၃၆၇] စ "အပ္ပံ ဝဿသတံ အာယု၊ ဣဒါနေတရဟိဝိဇ္ဇတီ" တိ [ခု-၄၊ ၃၈၁] စ "တေန သမေယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ" တိ [ဝိ-၁၊ ၁] စ ဧဝံ ဧတာယ သာသနယုတ္တိစိန္တာယ ယဒိသဒ္ဒဿ ဝါသဒ္ဒတ္ထတာ ဝိညာယတိ။ အထ ဝါ ကိံ ယုတ္တိစိန္တာယ၊နနု ဝတ္ထသုတ္တသံဝဏ္ဏနာယံ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ "ယဒိ နီလကာယ။ပ။ ယဒိ ပီတကာယာ"တိ [မ-၁၊ ၄၃] အာဒီနံ "နီလကတ္ထာယ ဝါ" တိ [မဋ္ဌ-၁၊ ၁၇၁] အာဒိနာ

(စာ-၃၉၀) အတ္ထော သံဝဏ္ဏိတော၊ တဒနုသာရေန "ယဒိ ခတ္တိယပရိယ" န္တိအာဒီနမ္ပိ ယဒိသဒ္ဒဿ ဝါသဒ္ဒတ္ထတာ ဝိညာယတိယေဝါတိ နိဋ္ဌမေတ္ထာဝဂန္တဗ္ဗံ။

ယဒီတိ ကတ္ထစိ ယဒါသဒ္ဒဿ အတ္ထေပိ။ ယဒိ ပဿန္တိ ပဝနေ၊ဒါရကာ ဖလိနေ ဒုမေ [ခု-၆၊ ၃၃၀]။

ကိသ္မိံ ဝိယဣတိ သဇ္ဇနာကာရနိဒဿနေ။ ကိသ္မိံ ဝိယ ရိတ္တဟတ္ထံဂန္တုံ [ဝိ-၂၊ ၁၀၆]။ ဧတ္ထ စ ကိသ္မိံ ဝိယာတိ လဇ္ဇနာကာရော ဝိယ၊ကိလေသော ဝိယ ဟောတီတိ အတ္ထော [ဝိဋ္ဌ-၃၊ ၈၆]။ (မှတ်ချက်-သဇ္ဇနာကာရ၌ လဇ္ဇနာကာရဟု ထင်ပါသည်၊နီတိအရှိအတိုင်းထားခဲ့သည်)

တုဣတိ ဧကံသတ္ထေ။ သေယျောအမိတ္တော မတိယာ ဥပေတော၊ န တွေဝ မိတ္တော မတိဝိပ္ပဟီနော [ခု-၅၊ ၁၁]။

ယဉ္စေဣတိ ပဋိသေဓတ္ထေ။ သေယျော အမိတ္တော မေဓာဝီ၊ယဉ္စေ ဗာလာနုကမ္ပကော [ခု-၅၊ ၁၁]။ ယဉ္စေ ပုတ္တာ အနဿဝါ [သံ-၁၊ ၁၇၉]။ ယဉ္စေ ဇီဝေ တယာ ဝိနာ [ခု-၆၊ ၃၁၇]။

ဓာဣတိ ဝိဘာဂတ္ထေ။ ဧကဓာ၊ဒွိဓာ၊ တိဓာ။

က္ခတ္တုံ ဝါရတ္ထေ။ ဧကက္ခတ္တုံ၊ ဒွိက္ခတ္တုံ၊ တိက္ခတ္တုံ။

ဝေ ဟန္ဒဣစ္စေတေ ဝဝဿဂ္ဂတ္ထေ။ ဒဒန္တိ ဝေ ယထာသဒ္ဓံ၊ယတ္ထ ပသာဒနံ ဇနော [ခု-၁၊ ၄၉]။ ဟန္ဒ ဒါနိ အပါယာမိ [ခု-၆၊ ၂၂၅]။

ကိန္တုဣတိ အပ္ပမတ္တဝိသေသပုစ္ဆာယံ။ ကိန္တု ဝိပါကာနီတိနာနာကရဏံ။ နနုစဣတိ အစ္စန္တဝိရောဓေ။ နနု စ ဘော သဒ္ဒက္ကမာနုရူပေနအတ္ထေန ဘဝိတဗ္ဗံ။

ပန ဣတိ ဝိသေသဇောတနတ္ထေဝစနာလင်္ကာရေ စ။ အဋ္ဌကထာယံ ပန ဝုတ္တံ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၅၈]။ ဋီကာယံ ပန ဝုတ္တံ၊ ဧဝံဝိသေသဇောတနတ္ထေ။ ကသ္မာ ပနေတံ ဝုတ္တံ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁။]။ ဧဝံ ဝစနာလင်္ကာရေ။

(စာ-၃၉၁)ဣတိဟီတိ "ဧဝမေဝါ" တိ နိစ္ဆယကရဏတ္ထေ။ "သီလေ ပတိဋ္ဌာယ နရော သပညော၊ စိတ္တံပညဉ္စ ဘာဝယံ။ အာတာပီ နိပကော ဘိက္ခု၊ သောဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋ" န္တိ [သံ-၁၊ ၁၃] ဣတိ ဟိဒံ ဝုတ္တန္တိ [ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁]။ ဟိ တထာဟိဣစ္စေတေ ဒဠှီကရဏတ္ထေ။ ဝုတ္တဥှိ [ခု-၁၊ ၁၉၅။ အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၁၁၃၊ ၁၃၁။ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၁၄၁]။ တထာ ဟိ ဝုတ္တံ [အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝိနီ-၁၆၂]။

ဧဝဣတိ သပဋိယောဂိတာဒိဇောတနတ္ထေ။တထာ ဟိ-

အယောဂံ ယောဂမညေန၊ အစ္စန္တယောဂမေဝစ။

ဗျဝစ္ဆိန္ဒတိ ဝတ္ထုဿ၊ ဧဝသဒ္ဒေါ သ ကီဒိသော။

ဝိသေသနေန သဟိတော၊ ဝိသေသနိယကေနစ။

ကြိယာယ စ ကမေနဿ၊ ပယောဂါနိ ပဝုစ္စရေ။

အက္ကော တမောနုဒေါ ဧဝ၊ ဗုဒ္ဓေါဧဝ တမောနုဒေါ။

နီလံ သရောဇမတ္ထေဝ၊ ဉေယျမေတံပဒတ္တယံ။

ဣတော ပရံ သုဝိဒိတတ္တာ ပယောဂါနိန ဝက္ခာမ။

ကထဉ္စိဣတိ ကိစ္ဆတ္ထေ။

ဤသကမိတိ အပ္ပကေ။

သဏိကံဣတိ မန္ဒတ္ထေ။

ခိပ္ပံ အရံ လဟုံ အာသုံ တုဏ္ဏံအစိရံ တုဝဋံဣစ္စေတေ သီဃတ္ထေ။

မုသာ မိစ္ဆာ အလိကံဣစ္စေတေ အသစ္စေ။

အပိစခေါတိ စ အပိတုခလူတိ စ ယထာနာမာတိ စ တထာနာမာတိ စ ယထာဟီတိ စ တထာဟီတိ စ နိပါတသမုဒါယော။

ယထာစာတိ ပဋိဘာဂတ္ထေ သမုစ္စယော။

(စာ-၃၉၂)တုန တွာန တွာပစ္စယန္တာ ဥဿုက္ကနတ္ထေ။ ဥဿုက္ကနတ္ထော နာမ ဥဿာဟော အတ္ထော။ယော ဟိ အတ္ထော ဧကေနေဝ ပဒေန အပရိသမတ္ထော ပဒန္တရတ္ထံအပေက္ခတိ၊ သော ဥဿုက္ကနတ္ထော၊ ယထာ "ဒိသွာ" တိ ဝုတ္တေ "ဧဝမာဟာ" တိဝါ "ဧဝမကာသီ" တိ ဝါ သမ္ဗန္ဓော ဟောတိ။ ပဿိတုန ပဿိတွာနပဿိတွာ, သုဏိတုန သုဏိတွာန သုဏိတွာ, သမ္ဖုဿ သမ္ဖုသိတွာ, လဘိတွာန လဘိတွာ လဒ္ဓါ လဒ္ဓါန, ဝိဇ္ဈိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာန ဝိဒ္ဓါ ဝိဒ္ဓါန, ဗုဇ္ဈိတွာ ဗုဇ္ဈိတွာန ဗုဒ္ဓါ ဗုဒ္ဓါန, ဒိသွာ ဒိသွာန ဒိဋ္ဌာ ဒိဋ္ဌာန ဒဿေတွာ, သာဝေတွာ ဖုသာပေတွာ လဘာပေတွာ ဝိဇ္ဈာပေတွာဗောဓေတွာ, ဒတ္တုန ဒတွာ ဒတွာန ဒါပေတွာဥပါဒါယ, ဝိညာယ ဝိစေယျ ဝိနေယျ နိဟစ္စသမေစ္စ အာရဗ္ဘ အာဂမ္မ အာဂစ္ဆ အာပုစ္ဆ ကတွာ ကရိတွာကစ္စ အဓိကစ္စ ခါဒိတုန ခါဒိတွာန ခါဒိတွာခါဒိယ ခါဒိယာန ပရိဝိသိယ ပရိဝိသိယာန အနုဘဝိယအနုဘဝိယာန အဘိဝန္ဒိတုန အဘိဝန္ဒိတွာန အဘိဝန္ဒိယအဘိဝန္ဒိယာန။ အညေပိ ယောဇေတဗ္ဗာ။

တတြ သမုစ္စယဝိကပ္ပပဋိသေဓနတ္ထေသု စ ဝါ န နော အမာ အလံ ဟလံ ဣစ္စေတေသု အဋ္ဌသု နိပါတေသု အမာဣစ္စေတေ ပဒါဒိမှိယေဝ နိပတန္တိ, န ပဒမဇ္ဈေ, န ပဒါဝသာနေ၊ "အဒိဋ္ဌံ, အသုတံ [ခု-၁၊ ၄၄၈], မာ အကတ္ထာ"တိ [ခု-၁၊ ၁၃၇] အာဒီသု။

စ ဝါ ဣစ္စေတေ ပဒါဝသာနေစ ဒွိန္နံ သမာနာဓိကရဏပဒါနံ မဇ္ဈေ စ နိပတန္တိ, န ပဒါဒိမှိ၊ တံ ယထာ? သမဏော စ ဗြာဟ္မဏောစ၊ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏောဝါ၊ ဧသော စ သမဏော သာဓုရူပေါ၊ ဧသော စ ဗြာဟ္မဏောသာဓုရူပေါ၊ ဧသော ဝါ သမဏော သင်္ဂဟေတဗ္ဗော၊ဧသော ဝါ ဗြာဟ္မဏော သင်္ဂဟေ တဗ္ဗောတိ။

နနု စ ဘော "ဝါ ပရော အသရူပါ, ဝါ ဏပ္ပစ္စေ" တိအာဒီသု ဝါသဒ္ဒေါ ပဒါဒိမှိ ဒိဿတီတိ? သစ္စံ, ဤဒိသော ပန သဒ္ဒရစနာဝိသေသောအက္ခရသမယေ ဝေယျာကရဏာနံ မတံ ဂဟေတွာ

(စာ-၃၉၃)ပဋ္ဌပိတော၊ ဧကန္တတောမဂဘာသာသု စေဝ သက္ကဋဘာသာသု စ ဧဒိသီ သဒ္ဒဂတိနတ္ထိ၊ တသ္မာ အမှာကံ မတေ မဂဓဘာသာနုရူပေန "ပရော ဝါ အသရူပါ"တိ လက္ခဏံ ဌပိတန္တိ။ တထာပိ ဝဒေယျ "နနု စ ဘော ဝါသဒ္ဒေါ ပဒါဒိမှိပိ ဒိဿတိ၊ 'ဝါနရော' တိ ဧတ္ထ ဟိ နရေန သဒိသောတိ ဝါနရော" တိ? တန္န, သဒိသတ္ထဝါစကော ဟိ ဝါသဒ္ဒေါ ပဒန္တေယေဝ တိဋ္ဌတိ "မဓုံ ဝါ မညတိ ဗာလော" တိ [ခု-၁၊ ၂၃] ။ "ဝါနရော" တိ ဣဒံ တု 'နိမ္မက္ခိက "န္တိ ပဒံ ဝိယ အဗျယတ္ထပုဗ္ဗင်္ဂမံအဗျယီဘာဝသမာသပဒမ္ပိ န ဟောတိ၊ ဣတိ တသ္မာဥပ္ပထမနောတရိတွာ ဝါနံ ဝုစ္စတိ ဂမနံ၊ တံဧတဿ အတ္ထီတိန ဝါနရော၊ ယထာ "ကုဉ္ဇာ ဟနု အဿတ္ထီတိ ကုဉ္ဇရော" တိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော။ ဣတိ ယထာရဟံပဒါနမာဒိမှိ မဇ္ဈာဝသာနေသု စ နိပတန္တီတိနိပါတာ၊ စ ဝါဒယော အထ ခလု ဝတာဒယော စ။ ကတွာ ဝတွာဒယော ပန အဗျယတ္တာ နိပါတပဒေသု သင်္ဂဟံ ဂတတ္တာနိပါတာ။

န နော ဣစ္စောတေ ပဒါဒိမှိ စေဝ ပဒါဝသာနေ စ နိပတန္တိ, န ပဒမဇ္ဈေ။ တံ ယထာ? န ဝေ အနတ္ထကုသလေန၊ အတ္ထစရိယာ သုခါဝဟာ [ခု-၅၊ ၁၁]၊ နော ဟေတံ ဘန္တေ [ဒီ-၁၊ ၅၇]။ ပမတ္တော ပုရိသော ပုညကမ္မံ ကရောတိန။ ဧဝမ္ပိ မေ နော[ဒီ-၁၊ ၅၄] ဣစ္စာဒိ။

အလံ ဟလံ ဣစ္စေတေ ပဒါဒိမှိ စေဝ အဝသာနေ စ နိပတန္တိ, န ပဒမဇ္ဈေ။ အလံ ပုညာနိ ကာတုံ၊ ပုညာနိကာတုံ အလန္တိ ဝါ။ ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ [ဝိ-၃၊ ၅]။ ပကာသိတုံ လဟန္တိ ဝါ၊ ဣမသ္မိံ ပကရဏေအဋ္ဌကထာနုရူပေန ပိသဒ္ဒေါပိ နိပါတေသု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ အပိသဒ္ဒေါပိ စ နိပါတပက္ခိကော ကာတဗ္ဗော၊ယတ္ထ ကြိယာဝါစကပဒတော ပုဗ္ဗော န ဟောတိ။ တံယထာ? အပိ ဒိဗ္ဗေသု ကာမေသု၊ ရတိံ သောနာဓိဂစ္ဆတိ[ခု-၁၊ ၄၁]။ ရာဇာပိ ဒေဝေါပိဣတိပိ သော ဘဂဝါတိ။ တေသု ပိသဒ္ဒေါ ပဒမဇ္ဈေ ပဒါဝသာနေ စ နိပတတိ၊ အပိသဒ္ဒေါ ပန ပဒါဒိမှိ ပဒမဇ္ဈေ

(စာ-၃၉၄) ပဒါဝသာနေ စ နိပတတိ၊ တိဋ္ဌတိပိ၊ နိသီဒတိပိ၊စင်္ကမတိပိ၊ နိပဇ္ဇတိပိ၊ အန္တရာပိ ဓာယတိ၊ပဒပူရဏေသုပိ အထ ခလု ဝတ ဝထာဒီနံ နိပါတာဒီနံ ယထာသမ္ဘဝံ ယောဇေတဗ္ဗံ။

ဣဒါနိ ယထာရဟံ တေသံ နိပါတာနံအတ္ထုဒ္ဓါရံ ကတယာမ။ တတ္ထ ဧဝံသဒ္ဒေါ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၂၇-၈။ မဋ္ဌ-၁၊ ၄။သံဋ္ဌ-၁၊ ၃-၄။ အံဋ္ဌ-၁၊ ၃-၄။ ခုဒ္ဒကပါဌဋ္ဌ-၈၉။ ဥဒါနဋ္ဌ-၆။ ဒီဋီ-၁၊ ၃၄-၅။ မဋီ-၁၊ ၂၄။ သံဋီ-၁၊ ၂၁။ အံဋီ-၁၊ ၂၃။ နေတ္တိဋီ-၃၅။ သီဋီ(နဝ)-၁၊ ၁၄၄။ ] ဥပမူပဒေသသမ္ပဟံသနဂရဟဝစန သမ္ပဋိဂ္ဂဟာကာရနိဒဿနာဝဓာရဏာဒိအနေကတ္ထပ္ပဘေဒေါ။ တထာဟေသ "ဧဝံ ဇာတေန မစ္စေန၊ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟု" န္တိ [ခု-၁၊ ၂၁] ဧဝ မာဒီသု ဥပမာယံအာဂတော။ "ဧဝံ တေ အဘိက္ကမိတဗ္ဗံ၊ဧဝံ တေ ပဋိက္ကမိတဗ္ဗ" န္တိ [အံ-၁၊ ၄၃၉] အာဒီသု ဥပဒေသေ။ "ဧဝမေတံ ဘဂဝါ၊ ဧဝမေတံသုဂတာ" တိ [အံ-၁၊ ၁၉၃] အာဒီသု သမ္ပဟံသနေ။ "ဧဝမေဝ ပနာယံ ဝသလီ ယသ္မိံ ဝါ တသ္မိံ ဝါတဿ မုဏ္ဍကဿ သမဏဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီ" တိ [သံ-၁၊ ၁၆၂] အာဒီသု ဂရဟဏေ။ "ဧဝံ ဘန္တေတိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသု" န္တိ [မ-၁၊ ၁] အာဒီသု ဝစန သမ္ပဋိဂ္ဂဟေ။ "ဧဝံ ဗျာခေါ အဟံ ဘန္တေ ဘဂဝတာ ဓမ္မံဒေသိတံ အာဇာနာမီ" တိ [မ-၁၊ ၃၂၅။ ဝိ-၂၊ ၁၇၆] အာဒီသု အာကာရေ။ "ဧဟိ တွံ မာဏဝက, ယေန သမဏော အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာမမ ဝစနေန သမဏံ အာနန္ဒံ အပ္ပါဗာမံ အပ္ပါတင်္ကံလဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆ 'သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော ဘဝန္တံအာနန္ဒံ အပ္ပါဗာဓံ အပ္ပါတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတီ'တိ၊ ဧဝဉ္စ ဝဒေဟိ 'သာဓု ကိရ ဘဝံ အာနန္ဒော ယေန သုဘဿ မာဏဝဿတောဒေယျပုတ္တဿ နိဝေသနံ၊ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံဥပါဒါယာ'တိ" အာဒီသု[ဒီ-၁၊ ၁၈၈]နိဒဿနေ။ "တံ ကိံ မညထ ကာလာမာ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ ဝါ အကုသလာဝါတိ၊ အကုသလာ ဘန္တေ။ သာဝဇ္ဇာ ဝါ အနဝဇ္ဇာ ဝါတိ၊သာဝဇ္ဇာ ဘန္တေ။ ဝိညူဂရဟိတာ ဝါ

(စာ-၃၉၅) ဝိညူပသတ္ထာ ဝါတိ၊ ဝိညူဂရဟိတာ ဘန္တေ။ သမတ္တာသမာဒိန္နာအဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ နော ဝါ၊ ကထံ ဝေါဧတ္ထ ဟောတီတိ။ သမတ္တာ ဘန္တေ သမာဒိန္နာ အဟိတာယဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ၊ ဧဝံနော ဧတ္ထ ဟောတီ" တိ [အံ-၁၊ ၁၉၀] အာဒီသု အဝဓာရဏေ။ ဣစ္စေဝံ-

ဥပမာယံ ဥပဒေသေ၊ အာကာရေ သမ္ပဟံသနေ။

ဝစနသမ္ပဋိဂ္ဂဟေ၊ ဂရဟာယံ နိဒဿနေ။

အတ္ထေဝဓာရဏာဒိမှိ၊ ဧဝံသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ။

တတြ အန္တရာသဒ္ဒေါ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၃၅။ အံဋ္ဌ-၂၊ ၂၉၇-၈။ ဥဒါနဋ္ဌ-၉၇၊ ၁၄၆။ ဣတိဝုတ္တကဋ္ဌ-၂၆၀။ သုတ္တနိပါတဋ္ဌ-၁၊ ၁၈။ စရိယာဋ္ဌ-၁၆။ ဒီဋီ-၁၊ ၄၈။ သီဋီ(နဝ)-၁၊ ၁၀၀။ အံဋီ-၂၊ ၂၉၂။ သာရတ္ထ-၁၊ ၆၂] ကာရဏခဏစိတ္တဝေမဇ္ဈဝိဝရာဒီသု ဝတ္တတိ။ "တဒန္တရံ ကော ဇာနေယျ၊ အညတြ တထာဂတာ"တိ [အံ-၂၊ ၃၀၈။ အံ-၃၊ ၃၆၇] စ "ဇနာ သင်္ဂမ္မ မန္တေန္တိ၊ မဉ္စ တဉ္စ ကိမန္တရ" န္တိ [သံ-၁၊ ၂၀၃] စ အာဒီသု ကာရဏေ အန္တရာသဒ္ဒေါ။ "အဒ္ဒသ မံ ဘန္တေ အညတရာ ဣတ္ထီ ဝိဇ္ဇန္တရိကာယဘာဇနံ ဓောဝန္တီ" တိ [မ-၂၊ ၁၁၂] အာဒီသု ခဏေ။ ယဿန္တရတောန သန္တိ ကောပါ" တိ [ခု-၁၊ ၁၀၀] အာဒီသု စိတ္တေ။ "အန္တရာ ဝေါသသာနမာပါဒီ" တိ [အံ-၃၊ ၃၈၂] အာဒီသု ဝေမဇ္ဈေ။ "အပိစာယံ တပေါဒါ ဒွိန္နံ မဟာနိရယာနံအန္တရိယာယ ဂစ္ဆတီ"တိ [ဝိ-၁၊ ၁၄၉] အာဒီသု ဝိဝရေ။ အညသ္မိံပန ဌာနေ ဝေမဇ္ဈေတိ အတ္ထော အဓိပ္ပေတော။ ဣစ္စေဝံ-

ကာရဏေ စေဝ စိတ္တေ စ၊ ခဏသ္မိံ ဝိဝရေပိစ။

ဝေမဇ္ဈာဒီသု အတ္ထေသု၊ အန္တရာတိ ရဝေါ ဂတော။

တတြ အဇ္ဈတ္တသဒ္ဒေါ [အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၈၈။ ဥဒါနဋ္ဌ-၃၃၉။ ဣတိဝုတ္တကဋ္ဌ-၃၂၈။ ပဋိသံဋ္ဌ-၁၊ ၃၁]။ ဂေါစရဇ္ဈတ္တေ နိယကဇ္ဈတ္တေအဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တေ ဝိသယဇ္ဈတ္တေတိ စတူသု အတ္ထေသုဒိဿတိ။

(စာ-၃၉၆) "တေနာနန္ဒ ဘိက္ခုနာ တသ္မိံယေဝ ပုရိမသ္မိံ သမာဓိနိမိတ္တေအဇ္ဈတ္တမေဝ စိတ္တံ သဏ္ဌပေတဗ္ဗံ [မ-၃၊ ၁၅၄]။ အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော"တိ [ခု-၁၊ ၆၅] အာဒီသု အယံ ဂေါစရဇ္ဈတ္တေ ဒိဿတိ။ "အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ [ဒီ-၁၊ ၇၀။ အဘိ-၁၊ ၄၄]။ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသုဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတီ"တိ [ဒီ-၂၊ ၂၃၀] အာဒီသု နိယကဇ္ဈတ္တေ။ "ဆ အဇ္ဈတ္တိကာနိ အာယတနာနီ" တိ [မ-၃၊ ၂၅၈] အာဒီသု အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တေ။ "အယံ ခေါ ပနာနန္ဒ ဝိဟာရော တထာဂတေနအဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ယဒိဒံ သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အမနသိကာရာအဇ္ဈတ္တံ သုညတံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ" တိ [မ-၃၊ ၁၅၃] အာဒီသု ဝိသယဇ္ဈတ္တေ၊ ဣဿရိယဋ္ဌာနေတိ အတ္ထော။ဖလသမာပတ္တိ ဟိ ဗုဒ္ဓါနံ ဣဿရိယဋ္ဌာနံ နာမ။ဣစ္စေဝံ နိပါတပဒဝိဘတ္တိ သမတ္တာ။

ဣစ္ဆေ နရော သုပဋုတံ ပရိယတ္တိဓမ္မေ၊

ဝါစောဂဓေ စတုပဒေ ဝိပုလတ္ထသာရေ။

ယောဂံ ကရေယျ သတတံ ဗဟုဓာ ဝိဘတ္တေ

ယောဂံ ကရံ သုပဋုတံ သ နရောဓိဂစ္ဆေ။

ဣတိ နဝင်္ဂေ သာဋ္ဌကထေ ပိဋကတ္တယေဗျပ္ပထဂတီသု ဝိညူနံ ကောသလ္လတ္ထာယ ကတေ သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏေဝါစောဂဓပဒဝိဘတ္တိ နာမ သတ္တဝီသတိမော ပရိစ္ဆေဒေါ။

၉-ပါဠိနယာဒိသင်္ဂဟ

ဣတော ပရံ ပဝက္ခာမိ၊ ပါဠိနယာဒိသင်္ဂဟံ။

ပညာဝေပုလ္လကရဏံ၊ ပီတိပါမောဇ္ဇဝဍ္ဎနံ။

တတ္ထ ပါဠိနယော အဋ္ဌကထာနယော ဋီကာနယောပကရဏန္တရနယောတိ စတ္တာရော နယာ အဓိပ္ပေတာ၊တတြ ပါဠိနယောတိ တေပိဋကေ ဗုဒ္ဓဝစနေ ပါဠိဂတိ။ အဋ္ဌကထာနယောတိ အဋ္ဌကထာသု အာဂတာ သဒ္ဒဂတိ။ ဋီကာနယောတိ

(စာ-၃၉၇) ဋီကာသု အာဂတာ သဒ္ဒဂတိ။ ပကရဏန္တရနယော တိ အညေသု ပကရဏေသုအာဂတာ သဒ္ဒဂတိ။ တတြ ပါဠိဂတိယံ ဗျဉ္ဇနဆက္ကအတ္ထဆက္ကေပဓာနေ ကတွာ အဋ္ဌကထာဋီကာဒီသု ပဝတ္တသဒ္ဒဂတိဝိနိစ္ဆယေနသဟ ယထာရဟံ ဂဟေတွာ ပါဠိနယာဒိ သင်္ဂဟံ ဒဿေဿာမ။

တတြ အက္ခရံ ပဒံ ဗျဉ္ဇနံ အာကာရောနိရုတ္တိ နိဒ္ဒေသောတိ ဆ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ [ခု-၁၀၊ ၅]။ သင်္ကာသနာ ပကာသနာ ဝိဝရဏံ ဝိဘဇနံဥတ္တာနီကရဏံ ပညတ္တီတိ ဆ အတ္ထပဒါနိ [ခု-၁၀၊ ၅]။ ဧတာနိယေဝ "ဗျဉ္ဇနဆက္ကံ, အတ္ထဆက္က" န္တိပိ ဝုစ္စန္တိ။ တတြ ဗျဉ္ဇနပဒေသု အက္ခရံ နာမ "ရူပံ အနိစ္စန္တိ ဝုစ္စမာနော ရူတိဩပါတေတီ"တိ [ဝိ-၂၊ ၂၅] ဝစနတော အတ္ထဇောတက ပဒန္တောဂဓမေကက္ခရမိဟအက္ခရန္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ။ အထ ဝါ "ယော ပုဗ္ဗေ"တိ[ခု-၅၊ ၁၇] ဧတ္ထ ယောကာရော ဝိယ အတ္ထဇောတကမေကက္ခရမတြအက္ခရန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ "သဋ္ဌိဝဿ သဟဿာနီ" တိ [ခု-၂၊ ၂၁၆] ဝတ္တုကာမေန ဝုတ္တံအာဒိအက္ခရမိဝ အပရိသမတ္တေ စ ပဒေ ဝဏ္ဏမက္ခရမိတိဂဟေတဗ္ဗံ [ပေတဋ္ဌ- ၂၆၄]။

"ဝီတတဏှော အနာဒါနော၊နိရုတ္တိပဒကောဝိဒေါ။

အက္ခရာနံ သန္နိပါတံ၊ ဇညာ ပုဗ္ဗာပရာနိစာ" တိ[ခု-၁၊ ၆၄]

ဧတ္ထ ဝုတ္တနယေန ဝိဘတ္တိယန္တံ အတ္ထဇောတကံအက္ခရပိဏ္ဍံ ပဒံ နာမ, "သီလေ ပတိဋ္ဌာယာ"တိ [သံ-၁၊ ၁၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၁] ဧတ္ထ "သီလေ" တိ ပဒံ ဝိယ အတ္ထသမ္ဗန္ဓောပဒေသပရိယောသာနောပဒသမူဟော ဗျဉ္ဇနံ နာမ, "စတ္တာရောမေ ဘိက္ခဝေ သတိပဋ္ဌာနာ"တိ [ဒီ-၂၊ ၂၃၁။ မ-၁၊ ၇၀] အာဒိ ဝိယ။ ဗျဉ္ဇနဝိဘာဂေါဝိဘာဂပ္ပကာရော အာကာရောနာမ, "ကတမေ စတ္တာရော၊ ဣဓ ဘိက္ခဝေဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတီ" တိ [ဒီ-၂၊ ၂၃၁။ မ-၁၊ ၇၀] အာဒီသုဝိယ။ အာကာရဝိဘာဝိတဿနိဗ္ဗစနံ နိရုတ္တိ နာမ, "ဖုသတီတိ ဖဿော [အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၁၅၁။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၉၅၊ ၁၅၉]၊ ဝေဒယတီတိ ဝေဒနာ" တိ [အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၁၅၂။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၉၀၊ ၁၅၉] အာဒိ ဝိယ။ နိဗ္ဗစနတ္ထဿ ဝိတ္ထာရော နိဿေသတောဒေသော

(စာ-၃၉၈) နိဒ္ဒေသော နာမ, "သုခါ ဝေဒနာ, ဒုက္ခာ ဝေဒနာ, အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ [အဘိ-၁၊ ၁]။ သုခယတီတိ သုခါ။ ဒုက္ခယတီတိ ဒုက္ခာ၊နေဝ ဒုက္ခယတိ န သုခယတီတိ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ" တိ [အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၈၄] အာဒိဝိယ၊ ဣမာနိ ဆ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ။

အတ္ထပဒေသု သင်္ခေပေန ကာသနာ သင်္ကာသနာ [နေတ္တိဋ္ဌ-၃၂]။ တတ္ထ ကာသနာတိ ဒီပနာ၊ သင်္ခေပေန အတ္ထဒီပနာတိဝုတ္တံ ဟောတိ, "ဥပါဒိယမာနော ခေါဘိက္ခဝေ ဗဒ္ဓေါ မာရဿ၊ အနုပါဒိယမာနော မုတ္တောပါပိမတော" တိ [သံ-၂၊ ၆၁] အာဒိ ဝိယ။

ပဌမမေဝ ကာသနာ ပကာသနာ၊ ယတ္တကော အတ္ထော ပစ္ဆာ ကထေတဗ္ဗော၊တံ သဗ္ဗံ ပဌမဝစနေနေဝ ဒီပေတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ, "သဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ အာဒိတ္တ" န္တိ [သံ-၂၊ ၂၅၁။ ဝိ-၃၊ ၄၄] အာဒိ ဝိယ။

သင်္ကာသနပကာသနဝသေန ဒီပိတတ္ထဿဝိတ္ထာရံ ပုန ဝစနဝသေန ဝိဝရိတွာ ပါကဋကရဏံ ဝိဝရဏံ နာမ, "ရူပံ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါမာရဿ၊ အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော" တိ [သံ-၂၊ ၆၁] အာဒိ ဝိယ၊ "ကိဉ္စ ဘိက္ခဝေ သဗ္ဗံအာဒိတ္တံ၊ စက္ခု ဘိက္ခဝေ အာဒိတ္တံ၊ ရူပါ အာဒိတ္တာ"တိ [သံ-၂၊ ၂၅၁။ ဝိ-၃၊ ၄၄] အာဒိဝိယ။

ဝိဝရိတဗ္ဗမေဝ အနေကဘာဝတော ဗုဒ္ဓိသမ္မုခါကရဏံ ဝိဘဇနံ နာမ, "ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ရူပံ၊ စတ္တာရော စ မဟာဘူတာစတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယရူပ"န္တိ [သံ-၂၊ ၄၈] အာဒိ ဝိယ၊ "ကေန အာဒိတ္တံ၊ ရာဂဂ္ဂိနာဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေနသောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ" န္တိ [သံ-၂၊ ၂၅၁။ ဝိ-၃၊ ၄၄] အာဒိ ဝိယ။

ဝိဘဇိတတ္ထဿ ဝိတ္ထာရဏဝသေန ဥပမာယောပရောပရိယဇနနဝသေနစ သမ္ပဋိပါဒနံ့ ဥတ္တာနီကရဏံ နာမ, "တတ္ထ

(စာ-၃၉၉) ကတမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ၊ ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတူ" တိအာဒိ ဝိယ။

"သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ နဒီပဗ္ဗတေယျာ ဩဟာရိနီ ဒူရင်္ဂမာ သီဃသောတာ၊ တဿာဥဘယတော တီရေ ကာသာ စေပိ ဇာတာ အဿု၊ တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ၊ကုသာ စေပိ ဇာတာ အဿု၊ တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ၊ပဗ္ဗဇာ စေပိ ဇာတာ အဿု၊ တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ၊ဗီရဏာ စေပိ ဇာတာ အဿု၊ တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ၊ရုက္ခာ စေပိ ဇာတာ အဿု၊ တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ၊တဿာ သော ပုရိသော သောတေန ဝုယှမာနော ကာသေစေပိ ဂဏှေယျ၊ တေ ပလုဇ္ဇေယျုံ၊ သော တတောနိဒါနံအနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျ၊ ကုသေ စေပိ ဂဏှေယျ၊ပဗ္ဗဇေ စေပိ ဂဏှေယျ၊ ဗီရဏေ စေပိ ဂဏှေယျ၊ရုက္ခေ စေပိ ဂဏှေယျ၊ တေ ပလုဇ္ဇေယျုံ၊ သောတတောနိဒါနံ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝခေါဘိက္ခဝေ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီအရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတောသပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါသပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံဝါ အတ္တာနံ၊ တဿ တံ ရူပံ ပလုဇ္ဇတိ၊ သော တတောနိဒါနံအနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ။ ဝေဒနံ သညံ သင်္ခါရေ ဝိညာဏံအတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ၊တဿ တံ ဝိညာဏံ ပလုဇ္ဇတိ၊ သော တတောနိဒါနံအနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတီ"တိ [သံ-၂၊ ၁၁၂] အာဒိ ဝိယ။

(စာ-၄၀၀) ပကာရေန ဉ တ္တိ ပညတ္တိ၊ အနေကပ္ပကာရေဟိ သောတူနံ တုဋ္ဌိသဉ္ဇနနဝသေနဗုဒ္ဓိနိဿိတကရဏေန စ အတ္ထဝိညာပနာတိ ဝုတ္တံဟောတိ။

"ယံ ကိဉ္စိ ရာဟုလ ရူပံ အဇ္ဈတ္တံပစ္စတ္တံ ကက္ခဠံ ခရီဂတံ ဥပါဒိန္နံ။ သေယျထိဒံ? ကေသာ လောမာ နခါ ဒန္တာ တစော၊ မံသံနှာရု အဋ္ဌိ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ ဝက္ကံ၊ ဟဒယံ ယကနံ ကိလောမကံပိဟကံ ပပ္ဖါသံ၊ အန္တံ အန္တဂုဏံ ဥဒရိယံ ကရီသံ၊ယံ ဝါ ပနညမ္ပိ အဇ္ဈတ္တံ ပစ္စတ္တံ ကက္ခဠံ ခရီဂတံဥပါဒိန္နံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ရာဟုလ အဇ္ဈတ္တိကာပထဝီဓာတု၊ ယာ စေဝ ခေါ အဇ္ဈတ္တိကာ ပထဝီဓာတုယာစ ဗာဟိရာ။ ပထဝီဓာတုယေဝေသာ၊ နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊န မေသော အတ္တာတိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဧဝမေတံယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာပထဝီ- ဓာတုယာ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ပထဝီဓာတုယာစိတ္တံ ဝိရာဇေတီ"တိ [မ-၂၊ ၈၄] အာဒိ ဝိယ,

"တတ္ထ ကတမံ ရူပံ အတီတံ၊ယံ ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ အတ္ထင်္ဂတံအဗ္ဘတ္ထင်္ဂတံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဝိဂတံ၊ အတီတံ အတီတံသေနသင်္ဂဟိတံ၊ စတ္တာရော စ မဟာ ဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံဥပါဒါယရူပံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ရူပံ အတီတံ။ တတ္ထကတမံ ရူပံ အနာဂတံ၊ ယံ ရူပံ အဇာတံ အဘူတံအသဉ္ဇာတံ အနိဗ္ဗတ္တံ အနဘိနိဗ္ဗတ္တံ အပါတုဘူတံအနုပ္ပန္နံ အသမုပ္ပန္နံ အနုဋ္ဌိတံ အသမုဋ္ဌိတံ၊အနာဂတံ အနာဂတံသေန သင်္ဂဟိတံ၊ စတ္တာရော စမဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယရူပံ၊ဣဒံဝုစ္စတိ ရူပံ အနာဂတံ။ တတ္ထ ကတမံ ရူပံပစ္စုပ္ပန္နံ၊ ယံ ရူပံ ဇာတံ ဘူတံ သဉ္ဇာတံ နိဗ္ဗတ္တံအဘိနိဗ္ဗတ္တံ ပါတုဘူတံ ဥပ္ပန္နံ သမုပ္ပန္နံဥဋ္ဌိတံ၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ ပစ္စုပ္ပန္နံသေန သင်္ဂဟိတံ။

(စာ-၄၀၁) စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံဥပါဒါယရူပံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ရူပံ ပစ္စုပ္ပန္နံ" န္တိ [အဘိ-၂၊ ၁-၂] အာဒိ ဝိယ စ။ ဣမာနိ ဆ အတ္ထပဒါနိ။

တတ္ထ ဘဂဝါ အက္ခရေတိ သင်္ကာသယတိ၊ပဒေဟိ ပကာသယတိ၊ ဗျဉ္ဇနေဟိ ဝိဝရတိ၊ အာကာရေဟိဝိဘဇတိ၊ နိရုတ္တီဟိ ဥတ္တာနိံ ကရောတိ၊ နိဒ္ဒေသေဟိပညာပယတိ[ခု-၁၀၊ ၉]။ အထ ဝါ အက္ခရေဟိ သင်္ကာသယိတွာပဒေဟိ ပကာသယတိ၊ ဗျဉ္ဇနေဟိ ဝိဝရိတွာ အာကာရေဟိဝိဘဇတိ၊ နိရုတ္တီဟိ ဥတ္တာနိံ ကတွာ နိဒ္ဒေသေဟိပညာပယတိ။ အထ ဝါ အက္ခရေဟိ အတ္ထဒွါရမုဂ္ဃါဋေတွာပဒေတိ ပကာသေန္တော ဝိနယတိ ဥဂ္ဃဋိတညုံ၊ ဗျဉ္ဇနေဟိဝိဝရိတွာ အာကာရေဟိ ဝိဘဇန္တော ဝိနယတိ ဝိပဉ္စိတညုံ၊နိရုတ္တီဟိ ဥတ္တာနိံ ကတွာ နိဒ္ဒေသေဟိ ပညာပေန္တောဝိနယတိ နေယျံ၊ တတ္ထ တတ္ထ အနုရူပံ သလ္လက္ခေတွာတေသံ ဝေနေယျဗန္ဓဝါနံ အာသယာနုသယစရိယာဓိမုတ္တိဝသေနတံ တံ ဒေသနံ ဝဍ္ဎေတီတိ အဓိပ္ပါယော။ အတ္ထတောပနေတ္ထ ကတမံ ဗျဉ္ဇနဆက္ကံ၊ ကတမံ အတ္ထဆက္ကန္တိ? ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဓမ္မံ ဒေသယတော ယောအတ္ထာဝဂမဟေတုဘူတော သဝိညတ္တိကသဒ္ဒေါ၊ တံ ဗျဉ္ဇနဆက္ကံ၊ ယော တေန အဘိသမေတဗ္ဗောလက္ခဏရသာဒိသဟိတော ဓမ္မော၊ တံ အတ္ထဆက္ကန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ ဣစ္စေဝံ-

အက္ခရဉ္စ ပဒဉ္စေဝ၊ ဗျဉ္ဇနဉ္စ တထာပရော။

အာကာရော စ နိရုတ္တိ စ၊ နိဒ္ဒေသောစာတိမေ ဆ တု။

အာဟု ဗျဉ္ဇနဆက္ကန္တိ၊ ဗျဉ္ဇနတ္ထဝိဒူဝိဒူ။

သင်္ကာသနာ ပကာသနာ၊ ဝိဝရဏံ တတောပရံ။

ဝိဘဇနဉ္စ ဥတ္တာနီ-ကရဏဉ္စ တတောပရာ။

ပညတ္တိ စာတိ ဆယိမေ၊ အတ္ထဆက္ကန္တိအဗြဝုံ။

တတြ ဗျဉ္ဇနဆက္ကံ တု၊ ဗျဉ္ဇနပဒမီရိတံ။

အတ္ထဆက္ကံ အတ္ထပဒံ၊ ဧဝမ္ပိ ဥပလက္ခယေ။

(စာ-၄၀၂) ဣဒံ ပနေတ္ထ ဝဝတ္ထာနံ- ဗျဉ္ဇနဆက္ကေ အက္ခရံ နာမ "ရူပံ အနိစ္စ" န္တိ အာဒီသု အတ္ထဇောတကပဒန္တောဂဓော ရူဣစ္စာဒိ ဧကေကောယေဝ ဝဏ္ဏော စေဝ "ယော ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနိ [ခု-၅၊ ၁၇]၊ သော ဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋ"န္တိ [သံ-၁၊ ၁၃] အာဒီသု အတ္ထဇောတကော ယောကာရသောကာရာဒိကော ဧကော ဝဏ္ဏော စ "သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနီ"တိအာဒိနာ ဧကေကံ ဂါထံ ဝတ္တုကာမေဟိဝုတ္တော သဣစ္စာဒိဝဏ္ဏောစ "အက္ခရ" န္တိ ဂဟေတဗ္ဗော။

အက္ခရစိန္တကာနံ မတေ ပန အက္ခရသညာဝိသယေ အကာရာဒယော ကကာရာဒယော စ ဝဏ္ဏာ "အက္ခရ" န္တိဂဟေတဗ္ဗာ၊ လောကိယမဟာဇနေနကတ္တဗ္ဗေ လောကိယမဟာဇနေန ကတသညာဝိသယေ "မဟာသမ္မတော’ တွေဝ ပဌမ အက္ခရံ ဥပနိဗ္ဗတ္တ" န္တိ [ဒီ-၃၊ ၇၇] အာဒီသု ပဒဘူတော အတ္ထဇောတကော ဝဏ္ဏသမုဒါယော "အက္ခရ" န္တိ ဂဟေတဗ္ဗော။ ဇာတကဋ္ဌကထာယမ္ပိ [ဇာတကဋ္ဌ-၂၊ ၉၈] "ကိံ တေ' တ္ထ စတုမဋ္ဌဿာ"တိ [ခု-၅၊ ၄၈] ဣမဿ ပါဠိပ္ပဒေသဿ ဗျဉ္ဇနံသောဘနံ, အက္ခရတ္ထော အသောဘနောတိအတ္ထသဝဏ္ဏံနာယံ ပဒဘူတော အတ္ထဇောတကော ဝဏ္ဏသမုဒါယောယေဝ "ဗျဉ္ဇန"န္တိ "အက္ခရ" န္တိ စ နာမေန ဝုတ္တောတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။တထာ ဗျဉ္ဇနဆက္ကေ ပဒံ နာမ "သီလေ ပတိဋ္ဌာယာ"တိ ဧတ္ထ "သီလေ" တိ ပဒံ ဝိယ ဝိဘတ္တိယန္တံအတ္ထဇောတကံ အက္ခရပိဏ္ဍန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ။

နေရုတ္တိကာနံ မတေ ပန ဝိဘတ္တိယန္တောပိအဝိဘတ္တိယန္တောပိ အတ္ထဇောတကော အက္ခရသမူဟောတထာဝိဓံ ဧကမက္ခရဉ္စ ဥပသဂ္ဂါ စ နိပါတာ စ "ပဒံ နာမာ"တိ ဂဟေတဗ္ဗံ။

တထာ ဗျဉ္ဇနဆက္ကေ ဗျဉ္ဇနံ နာမ "စတ္တာရောမေ ဘိက္ခဝေ သတိပဋ္ဌာနာ" တိအာဒိ ဝိယ အတ္ထသမ္ဗန္ဓောပဒေသပရိယောသာနောပဒသမူဟောတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။ အက္ခရစိန္တကာနံ မတေပန ဗျဉ္ဇနသညာဝိသယေ အကာရာဒိသုဒ္ဓဿရဝဇ္ဇိတော သရရဟိတော ကကာရာဒိကော ဧကေကော ဝဏ္ဏော ဗျဉ္ဇနံနာမာတိ ဂဟေတဗ္ဗာ။ တထာ ပါဝစနိကာနံ သဒ္ဓမ္မဝိဒူနံမတေ-

(စာ-၄၀၃)"သိထိလံ ဓနိတဉ္စ ဒီဃရဿံ၊

ဂရုကံ လဟုကဉ္စေဝ နိဂ္ဂဟိတံ။

သမ္ဗန္ဓဝဝတ္ထိတံ ဝိမုတ္တံ၊

ဒသဓာ ဗျဉ္ဇနဗုဒ္ဓိယာ ပဘေဒေါ"တိ[ဝိဋ္ဌ-၄၊ ၂၄၇။ ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၁၅၉။ မဋ္ဌ-၂၊ ၁၀၇။ အံဋ္ဌ-၂၊ ၁၆၈]

ဧတ္ထ သဿရာနိပိ ကကာရာဒီနိ ဝဂ္ဂက္ခရာနိ စေဝ သရမယာ အကာရာဒယော စ ဝဏ္ဏာ သညောဂပဒါနိစ အသညောဂပဒါနိ စ အက္ခရာနိ ဗိန္ဒု စ သံဟိတာပဒဉ္စအသံဟိတာပဒဉ္စ ဝိဿဋ္ဌပ္ပယောဂေန ဝတ္တဗ္ဗပဒဉ္စသဗ္ဗမ္ပေတံ "ဗျဉ္ဇနံ နာမာ"တိ ဂဟေတဗ္ဗံ။

တထာ ဗျဉ္ဇနဆက္ကေ "ဖုသတီတိ ဖဿော"တိ အာဒိကံ နိဗ္ဗစနံ နိရုတ္တိ နာမ၊ ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ "အဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တသ္မာသင်္ခါရာ"တိ [သံ-၂၊ ၇၂]။ ဧဝံ နိဒ္ဓါရေတွာ သဟေတုံ ကတွာ ဝုစ္စမာနာအဘိလာပါ နိရုတ္တိ နာမ။ နိရုတ္တိပိဋကေ ပနသင်္ခါ သမညာ ပညတ္တိ ဝေါဟာရော နာမံ နာမကမ္မံနာမဓေယျံ နိရုတ္တိ ဗျဉ္ဇနံ အဘိလာပေါ"တိ[အဘိ-၁၊ ၂၅၆] ဣမေဟိ ဒသဟိ ဝုတ္တာ ဓမ္မဇာတိ နိရုတ္တိ နာမ။သာ သရူပတော သဝိညတ္တိဝိကာရော သဒ္ဒေါယေဝ။အဋ္ဌကထာမဂ္ဂံ ပန သံဝဏ္ဏေန္တာနံ ကေသဉ္စိ အာစရိယာနံဝါဒေ နာမပညတ္တိ စေဝ ဥပါဒါပညတ္တိ စ အတ္ထဆက္ကေပညတ္တိ နာမ။ အနေကပ္ပကာရေဟိ သောတူနံ တုဋ္ဌိသဉ္ဇနနဝသေနဗုဒ္ဓိနိဿိတကရဏေန စ အတ္ထဝိဘာဝနာတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။ပညတ္တိဒုကေ ပန "သင်္ခါ သမညာ" ဣစ္စေဝမာဒီဟိ ယထာဝုတ္တေဟိဒသဟိ နာမေဟိ ဝုတ္တာ ဓမ္မဇာတိ ပညတ္တိ နာမ။သာပိ သရူပတော သဝိညတ္တိဝိကာရော သဗ္ဗော သဒ္ဒေါယေဝ၊အဋ္ဌကထာမဂ္ဂံ ပန သံဝဏ္ဏေန္တာနံ ကေသဉ္စိ အာစရိယာနံဝါဒေ နာမပညတ္တိ စေဝ ဥပါဒါပညတ္တိ စာတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။

ဝဝတ္ထာနမိဒံ ဉတွာ၊ မယာ ဧတ္ထ ပကာသိတံ။

ဝေါဟာရော သုဋ္ဌု ကာတဗ္ဗော၊ ဓီမတာန ယထာ တထာ။

(စာ-၄၀၄)ဓီရော ဗျဉ္ဇနဆက္ကေ စ၊ အတ္ထဆက္ကေ စ သဗ္ဗသော။

ကောသလ္လဉ္စ သမိစ္ဆန္တော၊ ဣမံ နီတိံမနေ ကရေ။

ကောသလ္လဉ္စ နာမေတံ ပဘေဒတော သောဠသဝိဓံဟောတိ။ ကထံ? သဒ္ဒကုသလတာ အက္ခရကုသလတာ သမုစ္စယကုသလတာ လိင်္ဂကုသလတာဝိဘတ္တိကုသလတာ ပုဗ္ဗာပရကုသလတာ သန္ဓိကုသလတာသမာသကုသလတာ ဗျာသကုသလတာ နိဗ္ဗစနကုသလတာအာယကုသလတာ အပါယကုသလတာ အာဒေသကုသလတာ ဂဟဏကုသလတာဓာရဏကုသလတာ သမ္ပဋိပါဒနကုသလတာတိ၊ ပါဠိယံပန တံသမင်္ဂိပုဂ္ဂလဝသေန ပဉ္စဝိဓံ ကောသလ္လံ အာဂတံ။ကထံ? အတ္ထကုသလော ဓမ္မကုသလော နိရုတ္တိကုသလောဗျဉ္ဇနကုသလော ပုဗ္ဗာပရကုသလောတိ [အံ-၂၊ ၁၇၇]။ တတ္ထ[အံဋ္ဌ-၃၊ ၆၀]ယော အဋ္ဌကထာယံ ဆေကော၊သော အတ္ထကုသလော၊ ပါဠိယံ ဆေကော ဓမ္မကုသလော။နိရုတ္တိဝစနေသု ဆေကော နိရုတ္တိကုသလော၊အက္ခရပ္ပဘေဒေ ဆေကော ဗျဉ္ဇနကုသလော၊ ဧဝံ အတ္ထကုသလတာဓမ္မကုသလတာ နိရုတ္တိကုသတာ ဗျဉ္ဇနကုသလတာပုဗ္ဗာပရကုသလာတိ ဣမံ ပဉ္စဝိဓံ ကောသလ္လံ ဣစ္ဆန္တောပိဣမံ နီတိံ မနသိ ကရေယျ။

ဣဒါနိ ပါဠိနယာဒိနိဿိတံ ဘဂဝတောသာသနေ တုလာဘူတံ သာသနိကာနံ ပရိယတ္တိဓရာနံဘိက္ခူနံ ဟိတာဝဟံ ပီတိပါမောဇ္ဇဝဍ္ဎနံ သတိဝေပုလ္လကရံပညာဝေပုလ္လကရံ နီတိံ သုဏာထ၊ ယော ပဌမပဒေ ဧဝကာရော၊ သော ယုတ္တဋ္ဌာနေ ဒုတိယပဒါဒီသုပိယောဇေတဗ္ဗော။ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ၊ ဝိဝိစ္စအကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ [ဝိ-၁၊ ၅။ ဒီ-၁၊ ၉၂။ အဘိ-၁၊ ၄၄]၊ ဣဓေဝ သမဏော၊ ဣဓ ဒုတိယော၊ဣဓ တတိယော၊ ဣဓ စတုတ္ထော [အံ-၁၊ ၅၆၀] ဣစ္စေဝမာဒိ။

ပုလ္လိင်္ဂဝိသယေ ဧကသဒိသာတိအတ္ထေဝတ္တဗ္ဗေ ဧကာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တထာ ဟိ ပါဠိ ဒိဿတိ "ပဉ္စာလော စ ဝိဒေဟော စ၊ ဥဘော ဧကာဘဝန္တု တေ"တိ [ခု-၆၊ ၂၀၄]၊ ဧတ္ထ ဟိ ဧကာ ဘဝန္တူတိ

(စာ-၄၀၅) ဂင်္ဂေါဒကံ ဝိယ ယမုနောဒကေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ၊ဧကသဒိသာ ဟောန္တူတိ အတ္ထော [ဇာတကဋ္ဌ-၆၊ ၂၅၇]။ တထာ ပုလ္လိင်္ဂဝိသယေ ဧကသဒိသာတိ အတ္ထေဧကာတိ အဝတွာ ဧကေတိ ဝုတ္တေ ဧကစ္စေတိ အတ္ထောဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ သတိ အတ္ထော ဒုဋ္ဌောတိ။

ပုရိသေန အတ္တာနံ ဩပမေယျဋ္ဌာနေဌပေတွာ ဥပမံ ဝဒန္တေန ပုလ္လိင်္ဂဝသေန ဥပမာဝတ္တဗ္ဗာ။ တထာဟိ ပါဠိ ဒိဿတိ "နာဂေါဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ၊ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ" တိ [ခု-၃၊ ၁၂၂]။ ဣတ္ထိယာ အတ္တာနံဩပမေယျဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ဥပမံ ဝဒန္တိယာ ယေဘုယျေနဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန ဥပမာ ဝတ္တဗ္ဗာ။ တထာ ဟိ ပါဠိဒိဿတိ-

"နာဂီဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ၊ ဝိဟရာမိအနာသဝါ" တိ [ခု-၄၊ ၁၈၈] စ,

"သုကစ္ဆဝီ ဝေဓဝေရာ၊ ဒတွာသုဘဂမာနိနော။

အကာမာ ပရိကဍ္ဎန္တိ၊ ဥလူကညေဝ ဝါယသာ"တိ [ခု-၆၊ ၃၂၇] စ,

"ယထာ အာရညကံ နဂံ၊ ဒန္တိံအနွေတိ ဟတ္ထိနီ။

ဇေဿန္တံ ဂိရိဒုဂ္ဂေသု၊ သမေသုဝိသမေသု စ။

ဧဝန္တံ အနုဂစ္ဆာမိ၊ ပုတ္တေ အာဒါယပစ္ဆတော။

သုဘရာ တေ ဘဝိဿာမိ၊ န တေ ဟေဿာမိဒုဗ္ဘရာ"တိ [ခု-၆၊ ၃၁၇] စ။

ယေဘုယျေနာတိ ကိံ?

အဟံ ပတိဉ္စ ပုတ္တေစ၊ အာစေရမိဝမာဏဝေါ။

အနုဋ္ဌိတာ ဒိဝါရတ္တိံ၊ ဇဋိနီ ဗြဟ္မစာရိနီတိ [ခု-၆၊ ၃၆၀]။

အတ္ထသဘာဝံ အစိန္တေတွာ ဣတ္ထိလိင်္ဂဘာဝမတ္တံပန စိန္တေတွာ သမလိင်္ဂတာပေက္ခနေ ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေနဥပမာ ဝတ္တဗ္ဗာ,

"တာဝ သာဒီနဝါနမ္ပိ၊ လက္ခဏေတိဋ္ဌတေ မတိ။

န ပဿေ ယာဝ သာ တီရံ၊ သာမုဒ္ဒသကုဏီယထာ"တိ [သစ္စသံခေပ-၃၄၆ ဂါထာ] ဧတ္ထ ဝိယ။

(စာ-၄၀၆) ဣတ္ထိလိင်္ဂဘာဝံ အစိန္တေတွာ အတ္ထသဘာဝမတ္တာပေက္ခနေပုလ္လိင်္ဂဝသေန ဥပမာ ဝတ္တဗ္ဗာ,

"သုပရိညာတသင်္ခါရေ၊ သုသမ္မဋ္ဌတိလက္ခဏေ။

ဥပေက္ခန္တဿ တဿေဝ၊ သိခါပ္ပတ္တာဝိပဿနာ။

သင်္ခါရဓမ္မေ အာရဗ္ဘ၊ တာဝ ကာလံပဝတ္တတိ။

တီရဒဿီဝ သကုဏော၊ ယာဝ ပါရံ နပဿတီ"တိ[ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယ-၁၀၁၅ ဂါထာ]

ဧတ္ထ ဝိယ။

ပုလ္လိင်္ဂဝသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌာနမတ္ထာနံဣတ္ထိပဒတ္ထတ္တာ ကတ္ထစိ ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန တံနိဒ္ဒေသောကာတဗ္ဗော, "ဣဓ ဝိသာခေ မာတုဂါမောသုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ ဟောတိ၊ သင်္ဂဟိတပရိဇနာ၊ဘတ္တု မနာပံ စရတိ၊ သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ" တိ [အံ-၃၊ ၉၇၊ ၉၉] အာဒီသု ဝိယ။ ကတ္ထစီတိ ကိံ? ဣဓ မလ္လိကေ ဧကစ္စော မာတုဂါမော ကောဓနောဟောတိ [အံ-၁၊ ၅၂၄]။

နပုံသကလိင်္ဂဝသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌာနမတ္ထာနံပုရိသပဒတ္ထတ္ထာ ပုလ္လိင်္ဂဝသေန တံနိဒ္ဒေသောကာတဗ္ဗော, "ပဉ္စပစ္စေကဗုဒ္ဓသတာနိဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသိနောအဟေသု န္တိ [မ-၃၊ ၁၁၃] ဧတ္ထ ဝိယ, "တံ ခေါ ပန ရညော စက္ကဝတ္တိဿပရိဏာယကရတနံ ဉာတာနံ ပဝေသေတာ အညာတာနံ နိဝါရေတာ"တိ ဧတ္ထ ဝိယ စ။

ပုလ္လိင်္ဂဝသေန နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာနံပုရိသာနံ လိင်္ဂမတ္တာပေက္ခနေ ပုလ္လိင်္ဂေန စဣတ္ထိလိင်္ဂေန စ နိဒ္ဒေသော ကာတဗ္ဗော,

"အတ္ထကာမောသိ မေ ယက္ခ၊ ဟိတကာမာသိဒေဝတေ

ကရောမိ တေ တံ ဝစနံ၊ တွံ သိ အာစရိယောမမာ" တိ [ခု-၂၊ ၁၁၅]

ဧတ္ထ ဝိယ။

လိင်္ဂတ္တယတော တံသမာနာဓိကရဏဘာဝေနသေယျော ဣတိ ယေဘုယျေန နိဒ္ဒေသော ကာတဗ္ဗော,

(စာ-၄၀၇) "သေယျော အမိတ္တော မတိယာ ဥပေတော[ခု-၅၊ ၁၁]။

ဧသာဝ ပူဇနာ သေယျော [ခု-၁၊ ၂၉]။ ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော"တိ [ခု-၁၊ ၂၉]

အာဒီသု ဝိယ။ ယေဘုယျေနာတိ ကိံ? ဣတ္ထီပိ ဟိ ဧကစ္စိယာ၊ သေယျာ ပေါသဇနာဓိပ[သံ-၁၊ ၈၆]။

"ပါနီယ"န္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ "ပါနီ" တိ ပါဌော၊ ပီတဉ္စတေသံ ဘုသံ ဟောတိ ပါနိ [ခု-၆၊ ၁၉၀]။ "ခတ္တိယာ" တိအာဒိနာ ဝတ္တဗ္ဗေ "ခတျာ" တိ အာဒိနာ နိဒ္ဒေသော။အထေတ္ထေကသတံ ခတျာ [ခု-၆၊ ၂၀၄]။ ဧဝမ္ပိ တိတ္ထျာ ပုထုသော ဝဒန္တိ [ခု-၁၊ ၄၁၇]။ ဩပုပ္ဖါနိ စ ပဒ္မါနိ [ခု-၆၊ ၃၁၉]။ နိသ္နေဟမဘိကင်္ခါမိ [ခု-၅၊ ၂၀၂] ဣစ္စေဝမာဒိ၊ "ဒိသွာ" တိ ဝတ္တဗ္ဗေ "ဒိဋ္ဌာ"တိ နိဒ္ဒေသော၊ ဥမ္မာဒန္တိမဟံ ဒိဋ္ဌာ [ခု-၆၊ ၄၁]။

အတ္ထိ ပဒံ ကတ္ထစိ ကြိယာပဒံ ဟောတိ၊ကတ္ထစိ နာမပဒံ။ ယေမေ ဗဒ္ဓစရာ အာသုံ၊ တေမေပုပ္ဖံ အဒုံ တဒါ [ခု-၃၊ ၂၁၉]။ နယိဒံ ဒုက္ခံ အဒုံ ဒုက္ခံ [ခု-၅၊ ၃၄]။ သ ဂစ္ဆံ န နိဝတ္တတိ [ခု-၅၊ ၁၅၈]။ ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝါဒကော[ခု-၆၊ ၁၅၄]။ ဣစ္စေဝမာဒိ။ တတ္ထ အဒုန္တိ အဒံသု။ ပုန အဒုန္တိ တံ။

အတ္ထိ ပဒံ အလုတ္တဝိဘတ္တိကဉ္စေဝဟောတိ လုတ္တဝိဘတ္တိကဉ္စ။ ယထာ မနသိကာရော။မနသ္မိံ ကာရောတိ ဟိ မနသိကာရော။ ပုရိမမနတောဝိသဒိသံ မနံ ကရောတီတိပိ မနသိကာရော [ဝိသုဒ္ဓိ-၂၊ ၉၆]။

အတ္ထိ ပဒံ ဧကဝစနန္တမေဝ ဟောတိ, န ပုထုဝစနန္တံ။ ဂစ္ဆန္တော သော ဘာရဒွါဇော[ခု-၆၊ ၃၄၂]။ မဟန္တော စရန္တော ဣစ္စာဒိ။

အတ္ထိ ပဒံ ပုထုဝစနန္တမေဝ ဟောတိ, န ဧကဝစနန္တံ။ အာယသ္မန္တော အာယသ္မန္တာ။

အတ္ထိ ပဒံ ကတ္ထစိ ဧကဝစနန္တံ ဟောတိ၊ကတ္ထစိ ပုထုဝစနန္တံ။ ဟန္တိ ကုဒ္ဓေါ ပုထုဇ္ဇနော[အံ-၂၊ ၄၇၂]။ ဝိက္ကောသမာနာ တိဗ္ဗာဟိ၊ ဟန္တိ

(စာ-၄၀၈) နေသံ ဝရံ ဝရံ [ခု-၆၊ ၃၇၂]။ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရာမိ၊ ဇာနံ အက္ခာသိဇာနတော [ခု-၆၊ ၁၈၅]။ အပိနု တုမှေ အာယသ္မန္တောဇာနံ ပဿံ ဝိဟရထာတိ[ဒီ-၁၊ ၁၇၇]။ ဝစနဝိပလ္လာသော ဝါ ဧတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။

အတ္ထိ ပဒံ ကတ္ထစိ အတ္ထဝိသယေ ဧကဝစနန္တံဟောတိ၊ ကတ္ထစိ ပန အတ္ထဝိသယေ ပုထုဝစနန္တံ၊ဧသော နာနာသမ္ပတ္တီဟိ ဘဝန္တော ဝဍ္ဎန္တော အာဂစ္ဆတိ၊ဧသော ရာဇာ ဘဝန္တော သမ္ပတ္တီဟိ မောဒတိ။ ဧတေဘဝန္တော အာဂစ္ဆန္တု၊ သန္တော ဒန္တော နိယတောဗြဟ္မစာရီ [ခု-၁၊ ၃၄]။ သန္တော သပ္ပုရိသာလောကေ [ခု-၅၊ ၂]။

အတ္ထိ ပဒံ စုဏ္ဏိယပဒတ္တေ ပုထုဝစနန္တံဟုတွာ ဂါထံ ပတွာ ကွစိ ဧကဝစနန္တံ ဟောတိ။ရာဇာနော နာမ ပညဝန္တော ဟောန္တိ။

"အဟံ တေန သမယေန၊ နာဂရာဇာမဟိဒ္ဓိကော။

အတုလော နာမ နာမေန၊ ပုညဝန္တောဇုတိန္ဓရော" [ခု-၄၊ ၃၆၄]

ဣစ္စာဒိ။ ကွစီတိ ကိံ? ဣဒ္ဓိမန္တော ဇုတိမန္တော၊ ဝဏ္ဏဝန္တော ယသဿိနော [ဒီ-၂၊ ၂၀၅]။

ဧသ နယော အဝုတ္တေပိ၊ ဌာနေ ဉေယျောသုဓီမတာ။

သင်္ခေပေနေဝ ဝုတ္တောပိ၊ သက္ကာဉာတုံ ဝိဇာနတာ။

"ယံ ဗဟုံ ဓန" န္တိ ဝါ "ယံ ဝိဝိဓံ ဓန" န္တိ ဝါ ဧကဝစနဝသေန ဝတွာ "တာနိ ဓနာနီ" တိ ဝုတ္တေပိ န ကောစိ ဒေါသော၊ တထာ "ယော မဟာဇနော" တိ ဝတွာ "သာ မဟာဇနတာ" တိ ဝါ "တေ ဇနာ" တိ ဝါ ဝုတ္တေပိ, တထာ "ယာ ဇနာတာ" တိ ဝတွာ "တေ ဇနာ" တိ ဝုတ္တေပိ န ကောစိ ဒေါသော။အတြ ကိဉ္စိ ပါဠိပ္ပဒေသံ ဝဒါမ။

"ယံ ဥဿုက္ကာ သင်္ဃရန္တိ၊ အလက္ခိကာဗဟုံ ဓနံ။

သိပ္ပဝန္တော အသိပ္ပါ ဝါ၊ လက္ခိဝါတာနိ ဘုဉ္ဇတီ"တိ [ခု-၅၊ ၈၅]

(စာ-၄၀၉) ဂါထာပဒေသု အရိယာရဟစရိယာဒိယောဂေ အဓိကက္ခရောပိ ပါဒေါ အနုပဝဇ္ဇော။သေယျထိဒံ?

တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ၊ အရိယသစ္စာနဒဿနံ။

နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာ စ၊ ဧတံ မင်္ဂလမုတ္တမံ[ခု-၁၊ ၄။ ၃၁၉]။

တဒေဝ မေ တွံ ဝစနံ၊ ယာစိတော ကတ္တုမရဟသိ[ခု-၆၊ ၁၅၂] ဣစ္စာဒိ။

နနု စ ဘော ပါဝစနဝိသယေ သဗ္ဗထာပိအဓိကက္ခရောပိ ပါဒေါ အနုပဝဇ္ဇောယေဝ၊ အထ ကိမတ္ထံဣဒံ ဝုတ္တံ? ပါဝစနသ္မိဥှိ "သီလေ ပဟိဋ္ဌာယ နရော သပညော၊ စိတ္တံပညဉ္စ ဘာဝယ"န္တိ စ, "ဣမေ မစ္စာ ကိမကံသု ပါပံ [ခု-၆၊ ၁၉၄]။ ယေ မေ ဇနာ အဓိမတ္တာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ၊ခရာ ကဋုကာ ဝေဒနာ ဝေဒိယန္တီ"တိ [ခု-၆၊ ၁၉၅] စ ဧဝမာဒယော အစ္စန္တာဓိကက္ခရာပိ ပါဒါ အနုပဝဇ္ဇာပူဇာရဟာယေဝ ဟောန္တီတိ? သစ္စံ၊ ဣဒံ ပန ကဝိသမယေ သာသနိကာနံဂါထာပါဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ တထာ ဟိ ကဝိသမယေအရိယာဒိယောဂေ သာသနိကေဟိ ရစိတော အဓိကက္ခရောပိပါဒေါ အနုပဝဇ္ဇော ပူဇာရဟောဝ ဟောတိ။ တံယထာ? ခေတ္တံ ဇနာနံ ကုသလတ္တိကာနံ၊တမရိယသံဃံ သိရသာ နမာမိ [ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၁] ဣစ္စေဝမာဒိ။

"နာဂရုက္ခော" တိဝါ "သီဟဟနုတ္တ' မလဘီ"တိ ဝါ အာဒိနာ ဝတ္တဗ္ဗေယေဟိ အက္ခရေဟိ ပါဒေါ န ပူရတိ၊ တေ ဆဍ္ဍေတွာဝစနာလင်္ကာရတ္ထံ အညေ အဓိကက္ခရာ ယောဇေတဗ္ဗာ။ယထာ "ဝါရဏဝှယနာ ရုက္ခာ [ခု-၆၊ ၃၄၄]။ ဒွိဒုဂ္ဂမဝရဟနုတ္တ'မလဘီ"တိ [ဒီ-၃၊ ၁၄၃]။

ကွစိ ဝစနာလင်္ကာရတ္ထံ အဘိဓာနန္တရပက္ခိပနမ္ပိဘဝတိ။ ဇလဇုတ္တရနာမိနော၊ ပဒုမုတ္တရနာမိနောတိအတ္ထော။

ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တဘာဝေန ပသိဒ္ဓဿ နာမဿသာမညေန ဝစနံ ဝိသေသေ အဝတိဋ္ဌတီတိ ဉေယျံ။တံ ယထာ?

(စာ-၄၁၀)"တိဿဒတ္တော စ မေဓာဝီ၊

ဝိနယေ စ ဝိသာရဒေါ။

တဿ သိဿော မဟာပညော၊

ပုပ္ဖနာမောတိ ဝိဿုတော"တိ [ဝိ-၅၊ ၃။ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၄၇]။

ဧတ္ထ ဟိဿ ပုဗ္ဗေ သုမနောတိ နာမံဝုတ္တံ၊ တံ "ပုဗ္ဗေ" တိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ တဉ္စ နာမံ သုမနာယ နာမရာဇကုမာရိယာ "သုမနာ" တိ [အံ-၂၊ ၂၇] နာမံ ဝိယ သုမနပုပ္ဖနာမံ ဂဟေတွာပုဂ္ဂလေ အာရောပိတံ၊ န စိတ္တဿ နာမံ ဂဟေတွာပုဂ္ဂလေ အာရောပိတံ။ တေနာဟ အဋ္ဌကထာယံ "ပုပ္ဖနာမောတိ ဝိဿုတော"တိ။

ယေသံ ဗဟုတ္တာ ဗဟုဝစနဝသေန ဝတ္တဗ္ဗေပိသတိ အတ္ထာဒိဘာဝေန ဧကတ္တာ တေသံ အတ္ထာနံ ယေဘုယျေနဧကဝစနေန နိဒ္ဒေသော ဒိဿတီတိ ဉေယျံ။ တံ ယထာ? ဓမ္မာတိ ရေကဓမ္မဝိသေသာ ဧဝ အတ္ထော ဓမ္မာတိရေကဓမ္မဝိသေသတ္ထော[မူလဋီ-၁၊ ၁၂]။ ဌပေတွာ ကမ္မပစ္စယံ အဝသေသေသု တေဝီသတိယာပစ္စယေသု အနေကေ ဓမ္မာ ဧကေကော ပစ္စယော ဟောန္တိ။သဗ္ဗေ မနုဿာ ယက္ခဘတ္တံ အဟေသုံ ဣစ္စေဝမာဒိ။ ယေဘုယျေနာတိ ကိံ? ပစ္စယာ ဟောန္တိ [အဘိဋ္ဌ-၂၊ ၁၅၇]။

ယံ နာမပဒံ လိင်္ဂံ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ၊တံ နာမံ ပုဂ္ဂလာဒီသု ဝတ္တဗ္ဗေသု တတော လိင်္ဂတောအညတရလိင်္ဂံ ဟောတီတိ ေဥယျံ။ တံ ယထာ? ပဒုမော နာမ ဘဂဝါ [ခု-၄၊ ၃၃၈]။ ပဒုမာ နာမ ဣတ္ထီ[ခု-၄၊ ၃၆၀]။ ပဒုမော နာမ နိရယော[သံ-၁၊ ၁၅၄]။ စိတ္တော နာမ ဂဟပတိ[အံ-၁၊ ၂၇]။ စိတ္တာ နာမ ဣတ္ထီ ဣစ္စေဝမာဒိ။

အတ္ထိ ပဒံ "သမာသပဒ" န္တိပိ ဝတ္တဗ္ဗံ "အသမာသပဒ" န္တိပိ။ တံ ယထာ? သတ္ထုဒဿနံ၊ သတ္ထုသာသနံ၊ ကတ္တုနိဒ္ဒေသော၊ဥဘယတ္ထကဋဂ္ဂါဟော[မ-၂၊ ၆၆] ဣစ္စေဝမာဒိ။ တတ္ထ ဥဘယတ္ထကဋဂ္ဂါဟောတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကော စေဝတ္ထော သမ္ပရာယိကော စာတိ

(စာ-၄၁၁) ဥဘယော အတ္ထာ ဥဘယတ္ထာ။ ဥဘယတ္ထာနံ ကဋံ ဂါဟောဥဘယတ္ထကဋဂ္ဂါဟော၊ ဧဝံ သမာသပဒံ ဟောတိ။ ဧတ္ထစ ဥဘယောဣတိ သဒ္ဒေါ ဥဘောသဒ္ဒေါ ဝိယ ဗဟုဝစနန္တောယေဝဟောတိ၊ န ကတ္ထစိပိ ဧကဝစနန္တော၊ ဥဘယတ္ထဌာနေသုကဋဂ္ဂါဟော ဥဘယတ္ထကဋဂ္ဂါဟော၊ ဧဝံ အသမာသပဒံဟောတိ၊ ဧသ နယော ဥဘယတ္ထကလိဂ္ဂါဟောတိ[မ-၂၊ ၆၅]အာဒီသုပိ။

အတ္ထိ ပဒံ သမာသပဒံယေဝ ဟောတိ၊နကတ္ထစိပိ အသမာသပဒံ၊ တံ ယထာ? သတ္ထာရဒဿနံ[ခု-၄၊ ၃၁၁]။ ကတ္တာရနိဒ္ဒေသော၊ သတ္ထာရနိဒ္ဒေသော။အမာတာပိတရ သံဝဍ္ဎောတိ [ခု-၅၊ ၂၈]။

အတ္ထိ ပဒံ ပယောဂဝသေန အသမာသပဒံယေဝဟောတိ, န သမာသပဒံ။ တံ ယထာ? သတ္ထု သာသနဿ စ ဂုဏံ အာရောစေတိ။ ပိတုမာတု စ'ဟံ စတ္တော [ခု-၆၊ ၁၅၁]။ ယဒိ ဧတ္ထ ဧတံ သမာသပဒံ သိယာ၊ "မာတာပိတူန" န္တိ သိယာ ပါဌော။

အတ္ထိ ပဒံ မာဂဓိကာနံ မနုဿာနံအတ္ထဝန္တံ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ နော အက္ခရစိန္တကာနံမနုဿာနံ အတ္ထဝန္တံ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ တံ ယထာ? ဧယျ ဧယျုံ ဧယျာသိ ဣစ္စာဒိ ဝိဘတ္တိဘူတပဒံ။

အတ္ထိ ပဒံ အက္ခရစိန္တကာနံ သင်္ကေတဝသေနအတ္ထဝန္တံ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ မာဂဓိကာနံ ပန အညထာဂဟေတဗ္ဗတ္ထံ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ တံ ယထာ? သိဩ သော၊ အ စ ဣ စ ဥ စ အယု ဣစ္စာဒိ။

အတ္ထိ ပဒံ သံဟိတာပဒဉ္စေဝ ဟောတိအသံဟိတာပဒဉ္စ။ တံ ယထာ? အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ[ဝိ-၁၊ ၃၅] ဣစ္စာဒိ။

အတ္ထိ ပဒံ သတ္တိသမဝေတေန ဂဟေတဗ္ဗံဟောတိ၊ အတ္ထိ ပဒံ သတ္တိသမဝေတေန ဂဟေတဗ္ဗံန ဟောတိ။ တတ္ထ ပုရိမပက္ခေ "သေတော ဓာဝတီ?" တိ ပယောဂေါ။ ဧတ္ထာယမဓိပ္ပါယော-

(စာ-၄၁၂) ကော ဣတော ဓာဝတိ? သေတော ဓာဝတိ၊ ကတရဝဏ္ဏော ဓာဝတိ? သေတော ဓာဝတိ၊ တတ္ထ သေတောတိ သာ ဣတောတိ ဆေဒေါ၊ သာ ဝုစ္စတိ သုနခေါ၊ သဗ္ဗထာပိ သေတောသာ ဣတော ဓာဝတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။

အတ္ထိ ပဒံ ဧကာဓိပ္ပါယိကံ၊ အတ္ထိပဒံ ဒွါဓိပ္ပါယိကံ၊ အတ္ထိပဒံ အဓိပ္ပါယတ္တယိကံ၊အတ္ထိ ပဒံ စတုရာဓိပ္ပါယိကံ၊ အတ္ထိ ပဒံ ဗဝှါဓိပ္ပါယိကန္တိဉေယျံ။ တတ္ထ ဧကာဓိပ္ပါယိကံ နာမ သစက္ခုကော ဣစ္စာဒိ၊ တံ န ဒုလ္လဘံ၊ ဒွါဓိပ္ပါယိကံ ဟီနသမ္မတံ ဣစ္စာဒိ၊တတ္ထ ဟီနန္တိလောကသမ္မတံ၊ ဟီနသမ္မတံ၊ဟီနေဟိ ဝါ သတ္တေဟိ သမ္မတံ၊ ဂူထဘတ္တေဟိ ဂူထောဝိယာတိ ဟီနသမ္မတံ [အဘိဋ္ဌ-၂၊ ၈]။ ဧဝံ သာဓု သမ္မတော [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၁၃၁] ဣစ္စာဒိ။ အဓိပ္ပါယတ္တယိကံ ယထာ? ဒဿနပရိဏာယကဋ္ဌေန စက္ခုနာဘဝတီတိ စက္ခုဘူတော၊ အထ ဝါ စက္ခု ဝိယ ဘူတောတိစက္ခုဘူတော၊ ပညာစက္ခုံ ဘူတော ပတ္တောတိပိစက္ခုဘူတော[မဋ္ဌ-၁၊ ၃၈၀] ဣစ္စေဝမာဒိ။ စတုရာဓိပ္ပါယိကံ ယထာ? ဧကော အယနော ဧကာယနော၊ ဧကေနအယိတဗ္ဗော ဧကာယနော၊ ဧကဿ အယနော ဧကာယနော၊ဧကသ္မိံ အယနော ဧကာ ယနော [ဒီဋ္ဌ-၂၊ ၃၃၅။ မဋ္ဌ-၁၊ ၂၃၄] ဣစ္စေဝမာဒိ။ တတြာယံ ပါဠိ "ဧကာယနော အယံ ဘိက္ခဝေ မဂ္ဂေါ သတ္တာနံဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံအတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ယဒိဒံ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ"တိ [ဒီ-၂၊ ၂၃၁။ မ-၁၊ ၇၀]။ ဗဝှါဓိပ္ပါယိကံ ပန ပုထုဇ္ဇနော, ဘဂဝါ, တထာဂတော ဣစ္စာဒိ။ တတ္ထ-

ပုထူနံ ဇနနာဒီဟိ၊ ကာရဏေဟိပုထုဇ္ဇနော။

ပုထုဇ္ဇနန္တောဂဓတ္တာ ဝါ၊ ပုထုဝါယံ ဇနော ဣတိ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၅၉။ မဋ္ဌ-၁၊ ၂၁။ အံဋ္ဌ-၁၊ ၄၇။ အဘိဋ္ဌ-၁၊ ၃၀၃။ ဣတိဝုတ္တကဋ္ဌ-၇၈။ ပဋိသံဋ္ဌ-၂၊ ၅၁]။

(စာ-၄၁၃) သော ဟိ ပုထူနံ နာနပ္ပကာရာနံ ကိလေသာဒီနံဇနနာဒီဟိ ကာရဏေဟိ ပုထုဇ္ဇနော။ ပုထု ကိလေသေဇနေန္တိ ယံ တာဝတာတိ ပုထုဇ္ဇနော။ ပုထု အဝိဟတသက္ကာယဒိဋ္ဌိကာ ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထု သတ္ထာရာနံ မုခမုလ္လောကိကာတိပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထု သဗ္ဗဂတီဟိ အဝုဋ္ဌိတာတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ပုထု နာနာ အဘိသင်္ခါရေ အဘိသင်္ခရောန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ပုထု နာနာဩဃေတီ ဝုယှန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထုနာနာသန္တာပေဟိ သန္တပန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထုနာနာ ပရိဠာဟေဟိ ဍယှန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထုကာမဂုဏေသု ရတ္တာ ဂိဒ္ဓါ ဂဓိတာ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈောသန္နာလဂ္ဂါ လဂ္ဂိတာ ပလိဗုဒ္ဓါတိ ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထုပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ အာဝုတာ နိဝုတာ ဩဝုဋာ ပိဟိတာပဋိစ္ဆန္နာ ပဋိကုဇ္ဇိတာတိ ပုထုဇ္ဇနာ [ခု-၇၊ ၁၁၃-၄]။ ပုထူနံ ဝါ ဂဏန ပထမတီတာနံအရိယဓမ္မပရမ္မုခါနံ ဇနာနံ အန္တောဂဓတ္တာတိပိပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထူဟိ အယံ ဝိသုံယေဝ သင်္ခံ ဂတောဝိသံသဋ္ဌော သီလသုတာဒိဂုဏယုတ္တေဟိ အရိယေဟိဇနေဟီတိပိ ပုထုဇ္ဇနော၊ သေသပဒေသု ပန အဋ္ဌကထာတန္တိံ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၅၉။ မဋ္ဌ-၁၊ ၄၇။ အံဋ္ဌ-၁၊ ၈၀။ ဝိသုဒ္ဓိ-၁၊ ၂၀၅။ ဝိဋ္ဌ-၁၊ ၉၄။ ဥဒါနဋ္ဌ-၁၁၃။ ဣတိဝုတ္တကဋ္ဌ-၁၁၁။ ထေရဂါထာဋ္ဌ-၁၊ ၄၂။ ဗုဒ္ဓဝံသဋ္ဌ-၁၈။ မဟာနိဒ္ဒေသဋ္ဌ-၁၅၃] ဩလောကေတွာ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။ ဣမသ္မိံ သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏေယော ယော အညောပိ ဝိနိစ္ဆယော ဝတ္တဗ္ဗော အတ္ထိ၊တံ တံ ဝတ္တုကာမာပိ မယံ ဂန္ထဝိတ္ထာရဘယေန နဝဒါမ။ အဝုတ္တောပိ သော သော နယော ဝုတ္တနယာနုသာရေနသက္ကာ ဝိညုနာ ဉာတုံ၊ တသ္မာ ပန သင်္ခေပမဂ္ဂေါ ဧတ္ထ ဒဿိတော။

ဣဒမ္ပေတ္ထ သလ္လက္ခေတဗ္ဗံ[ကထာဝတ္ထုအနုဋီကာတော ဂဟိတံ]။ တိဿော ကထာ- ဝါဒေါ ဇပ္ပေါ ဝိတဏ္ဍာတိ။ တေသု ယေနပမာဏတက္ကေဟိ [သမာနတက္ကေဟိ(ဗဟူသု)။ ပမာဏတက္ကသာဓနောပါလမ္ဘောသိဒ္ဓန ္တာဝိရုဒ္ဓေါ ပဉ္စာဝယဝေါပပန္နောပက္ခပတိပက္ခပရိဂ္ဂဟော ဝါဒေါ။ (နျာယဒဿနေ-၁၊ ၂၊ ၁-သုတ္တံ] ပက္ခပဋိပက္ခာနံ

(စာ-၄၁၄) ပတိဋ္ဌာပနပဋိက္ခေပါ ဟောန္တိ၊ သော ဝါဒေါ။၁ ဧကာဓိကရဏာဟိ အညမညဝိရုဒ္ဓါ ပက္ခပဋိပက္ခာ၊ယထာ? "ဟောတိ တထာဂတော ပရမ္မရဏာ၊န ဟောတိ တထာဂတော ပရမ္မရဏာ"တိ၂။ နာနာဓိကရဏာ ပနအညမညဝိရုဒ္ဓါပိ ပက္ခပဋိပက္ခာ နာမ န ဟောန္တိ။ယထာ? "အနိစ္စံ ရူပံ၊ နိစ္စံ နိဗ္ဗာန" န္တိ၁။ ယေန ဆလဇာတိနိဂ္ဂဟဋ္ဌာနေဟိ ပက္ခပဋိပက္ခာနံပတိဋ္ဌာပနပဋိက္ခေပါရမ္ဘော၊ သော ဇပ္ပေါ၃။ အာရမ္ဘမတ္တမေဝေတ္ထ, န အတ္ထသိဒ္ဓီတိ ဒဿနတ္ထံ အာရမ္ဘဂ္ဂဟဏံ။ယာယ ပန ဆလဇာတိနိဂ္ဂဟဋ္ဌာနေဟိ ပဋိပက္ခပဋိက္ခေပါယဝါယမန္တိ၊ သာ ဝိတဏ္ဍာ၄။ တတ္ထ အတ္ထဝိကပ္ပူပပတ္တိယာ ဝစနဝိဃာတော ဆလံ၅။ ယထာ? "နဝကမ္ဗလောယံ ပုရိသော၆။ ရာဇာ နော သက္ခီ" တိ ဧဝမာဒိ။ ဒူသနာဘာသာ ဇာတယော၊ ဥတ္တရပတိရူပကာတိ အတ္ထော၇။

၁။ ၁-ဧကာဓိကရဏဋ္ဌာ ဝိရုဒ္ဓါ ဓမ္မာ ပက္ခပဋိပက္ခာပစ္စနီကဘာဝတော၊ “အတ္ထိ အတ္ထာ နတ္ထိ အတ္ထာ”ဣတိ။ နာနာဓိကရဏာ ဝိရုဒ္ဓါနပက္ခပဋိပက္ခာ၊ယထာ “နိစ္စော အတ္တာ၊ အနိစ္စာ ဗုဒ္ဓိ”ဣတိ။ (နျာယဘာဿ-၁၊ ၂၊ ၁)

၂။ ဒီ-၁၊ ၂၆။

၃-ယထောအတ္တောပပန္နဆလဇာတိနိဂ္ဂဟဋ္ဌာနသာဓနောပါလမ္ဘောဇပ္ပေါ။

(နျာယဒဿနေ ၁၊၂၊၂-သုတ္တံ။) ၄-သ ပတိပက္ခဋ္ဌာပနာဟီနော ဝိတဏ္ဍာ။ (နျာယဒဿနေ ၁၊၂၊၃-သုတ္တံ)။ သ ဇပ္ပေါ ဝိတဏ္ဍာ ဘဝတိ၊ကိံဝိသေသနော? ပတိပက္ခဋ္ဌာပနာယ ဟီနော ... ပရပက္ခပတိသေဓေနေဝ ပဝတ္တတေ (တဗ္ဘာဿေ။)

၅-ဝစနဝိဃာတော' တ္ထဝိကပ္ပေါပပတ္တိယာ ဆလံ။ (နျာယဒဿနေ ၁၊၂၊၁၀-သုတ္တံ။)

၆-န စ ကပ္ပလောယံ ပုရိသော (က)။ "နဝကမ္ဗလကောယံ မာဏဝကော" ဣတိ ပယောဂေါ။ အတြ "နဝေါ ကမ္ဗလော အဿာ"တိ ဝတ္တုံ အဓိပ္ပါယော၊ ဝိဂ္ဂဟေ တုဝိသေသော, န သမာသေ။ တတြာယံ ဆလဝါဒီဝတ္တုံ အဓိပ္ပါယတော အဝိဝက္ခိတံ အညံ အတ္ထံ "နဝ ကမ္ဗလာ အဿာ"တိ တာဝ အဘိဟိတံ ဘဝတီတိ ကပ္ပယတိ၊ကပ္ပယိတွာ စာသမ္ဘဝေန ပတိသေဓေတိ "ဧကော အဿ ကမ္ဗလော၊ ကုတော နဝ ကမ္ဗလာ"ဣတိ။ ... "နဝကမ္ဗလကော" ဣတိ အနေကတ္ထဿာဘိဓာနံ "နဝေါ ကမ္ဗလော အဿ, နဝကမ္ဗလာ အဿာ"တိ။ (နျာယဘာဿ၊၁၊၂။၁၂။)

၇-ဒူသနာဘာသာ တု ဇာတယော။ (နျာယဗိန္ဒု၊ ၁၃၉-သုတ္တံ)။ ဒူသနာ ဣဝ အာဘာသန္တေဣတိ ဒူသနာဘာသာ။ ကေ တေ? ဇာတယော ဣတိ၊ ဇာတိသဒ္ဒေါ သာဒိဿ ဝစနော၊ဥတ္တရသဒိသာနိ ဇာတျုတ္တရာနိ။ (တဋ္ဋီကာ)

(စာ-၄၁၅) ပဋိညာဟေတုဒိဋ္ဌန္တောပနယနိဂမလက္ခဏံ ပဉ္စာဝယဝံ ဝါကျံ။ တတြ သာဓနီယနိဒ္ဒေသော ပဋိညာ- "အဂ္ဂိ တတြ"။ သာဓနီယသာဓနနိဒ္ဒေသော ဟေတု- "ဓူမဘာဝတော"။ ယတ္ထ သာဓနီယသာဓနာနံ သဓမ္မကထနံ၊တံ ဒိဋ္ဌန္တော- "ယတ္ထ ဓူမော၊ တတြ အဂ္ဂိ၊ ယထာ မဟာနသေ"။ ဒိဋ္ဌဿ သဓမ္မဿ သဓမ္မိယဓမ္မေ ဥပနယနံ ဥပနယော- "ဓူမော စတြ"။ ပဋိညာယ ပုနဝစနံ နိဂမော- "တသ္မာ အဂ္ဂိ အတြ"။ သဗ္ဗမေတံ သမ္ပိဏ္ဍေတွာ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗံ- အဂ္ဂိ အတြ၊ ဓူမဘာဝတော။ ယတ္ထ ဓူမော၊တတြ အဂ္ဂိ၊ ယထာ မဟာနသေ။ ဓူမော စတြ။ တသ္မာအဂ္ဂိ တတြာတိ၁။

ဗာတ္တိံသ တန္တယုတ္တိယော၂ ဘဝန္တိ။ တံ ယထာ? အဓိကရဏံ ယောဂေါ ပဒတ္ထော ဟေတုတ္ထော ဥဒ္ဒေသောနိဒ္ဒေသော ဥပဒေသော အပဒေသော အတိဒေသော ပဋိဒေသောအပဝဂ္ဂေါ ဝါကျသေသော၃ အတ္ထာပတ္တိ ဝိပရိယယော ပသင်္ဂေါ၄ ဧကန္တော အနေကန္တော ပုဗ္ဗပက္ခော နိဏ္ဏယောအနုမတံ ဝိဓာနံ အနာဂတာပေက္ခနံ အတီတာပေက္ခနံသံသယော ဗျာချာနံ (အနညာ)၅ သကသညာ နိဗ္ဗစနံ နိယောဂေါ ဝိကပ္ပေါ သမုစ္စယောဦဟနီယန္တိ။

၁။ပဋိညာဟေတူဒါဟရဏောပနယနိဂမနာနျဝယဝါ (နျာယဒဿနေ၊၁၊၁၊၃၂၊ သုတ္တံ။) ပဋိညာဟေတူဒါဟရဏော ပနယနိဂမမနာနိပဉ္စာဝယဝါ၊ ပဗ္ဗတော အဂ္ဂိမာ ဣတိ ပဋိညာ။ ဓူမဝန္တတ္တာဣတိ ဟေတု။ ယော ယော ဓူမဝါ၊ သော အဂ္ဂိမာ၊ ယထာမဟာနသေ ဣတိ ဥဒါဟရဏံ၊ တထာ စာယံ ဣတိ ဥပနယော၊တသ္မာ တံ တထာ ဣတိ နိဂမနံ။ (တက္ကသင်္ဂဟေ အနုမာနာဓိကာရေ။) သုတ္တနိပါတ-ဋ္ဌ ၂-၁၂၄။ အဘိ-ဋ္ဌ၊ ၃-၃၄၄။ သံ-ဋ္ဌ ၁-၂၅၀။ ဝိသုဒ္ဓိ ၂-၁၆၄။ သံ-ဋီ ၁-၂၈၆။ ဝိသုဒ္ဓိ-ဋီ ၂-၂၆၇။ အနု-ဋီ ၃-၇၀-၁-ပိဋ္ဌေသုပိ ပဿိတဗ္ဗံ။

၂-ဣမာ ဗာတ္တိံသတန္တယုတ္တိယောသုဿုတသံဟိတာယံ ဥတ္တရတန္တေ ပဉ္စသဋ္ဌိမအဓျာယေစ အတ္ထသတ္ထေ ပဉ္စဒသမာဓိကရဏေ အသီတျာဓိကသတိမေပကရဏေ စ အာဂတာ။ စရကသံဟိတာယံ ပန သိဒ္ဓိဋ္ဌာနေဒွါဒသမအဓျာယေ ပဉ္စတိံ သ ဆတ္တိံသ ဝါ တန္တယုတ္တိယောအာဂတာ။

၃-ဝါကျဒေသော (သီ၊က)၊ ဝါကျဒေါသော (ဣ) ၄-ပသဂ္ဂေါ (ဗဟူသု)

၅-( ) ဣမာယ အဓိကာယ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ယထာဝုတ္တေသု စတီသု ဂန္ထေသု သာ န ဒိဿတိ။

(စာ-၄၁၆) (၁) တတ္ထ ယံ အဓိကိစ္စ ဝုစ္စတိ၊ တံ အဓိကရဏံ၁။

(၂) ပုဗ္ဗာပရဝသေန ဝုတ္တာနံ သန္နိဟိတာသန္နိဟိတာနံပဒါနံ ဧကီကရဏံ ယောဂါ၂။

(၃) သုတ္တပဒေသု ပုဗ္ဗာပရယောဂတော ယော အတ္ထောဝိဟိတော၊ သော ပဒတ္ထော၃။

(၄) ယံ ဝုတ္တတ္ထသာဓကံ၊ သော ဟေတုတ္ထော၄။

(၅) သမာသဝစနံ ဥဒ္ဒေသော၅။

(၆) ဝိတ္ထာရဝစနံ နိဒ္ဒေသော၆။

(၇) "ဧဝ" န္တိ ဥပဒေသော၇။

(၈) "အနေန ကာရဏေနာ"တိ အပဒေသော၈။

(၉) ပကတဿ အတိက္ကန္တေန သာဓနံ အတိဒေသော၉။

(၁၀) ပကတဿ အနာဂတေန အတ္ထသာဓနံ ပဋိဒေသော၁၀။

(၁၁) အဘိဗျာပေတွာ အပနယနံ အပဝဂ္ဂေါ၁၁။

(၁၂) ယေန ပဒေန အဝုတ္တေန ဝါကျပရိသမာပနံဘဝတိ၊ သော ဝါကျသေသော၁၂။

၁-ယံ အတ္ထိ အဓိကိစ္စဥစ္စတေ၊ တံ အဓိကရဏံ။ (သုဿုတသံဟိတာယံ ဝဏ္ဏနာ။ ဧဝမုတ္တရတြဒဿိတာပိ။)

၂-ယေန ဝါကျံ ယုဇ္ဇတေ၊သ ယောဂေါ၊ ... ဧဝံ ဒူရဋ္ဌာနမပိ ပဒါနံဧကီကရဏံ ယောဂေါ။

၃-ယော အတ္ထော အဘိဟိတောသုတ္တေ ပဒေဝါ၊ သ ပဒတ္ထော။

၄-ယံ အညံ ဥတ္တံ အညတ္ထသာဓကံဘဝတိ၊ သ ဟေတွတ္ထော။

၅-သမာသကထနံ ဥဒ္ဒေသော။၆-ဝိတ္ထာရဝစနံ နိဒ္ဒေသော။

၇- "ဧဝ" မိတိ ဥပဒေသော။ ၈-"အနေန ကာရဏေနာ" တိ အပဒေသော။

၉-ပကတဿာနာဂတေန သာဓနံအတိဒေသော။

၁၀-ပကတဿာတိက္ကန္တေန သာဓနံ ပဒေသော။

၁၁-အဘိဗျာပျ အပကဿနံ အပဝဂ္ဂေါ။

၁၂-ယေန ပဒေန အနုတ္တေန ဝါကျံ သမာပီယတေ၊ သဝါကျသေသော။

(စာ-၄၁၇) (၁၃) ယဒကိတ္တိတံ အတ္ထတော အာပဇ္ဇတိ၊သာ အတ္ထာပတ္တိ၁။

(၁၄) ယံ ယတ္ထ ဝိဟိတံ၊ တတြ ယံ တဿ ပဋိလောမံ၊သော ဝိပရိယယော၂။

(၁၅) ပကရဏန္တရေန သမာနော အတ္ထော ပသင်္ဂေါ၃။

(၁၆) သဗ္ဗတ္ထ ယံ တထာ၊ သော ဧကန္တော၄။

(၁၇) ယော ပန ကတ္ထစိ အညထာ၊ သော အနေကန္တော၅။

(၁၈) သောတုနိဿန္ဒေဟမဘိဓီယတေ၊ သော ပုဗ္ဗပက္ခော၆။

(၁၉) တဿ ယံ ဥတ္တရံ၊ သော နိဏ္ဏယော၇။

(၂၀) ပရမတမပ္ပဋိသိဒ္ဓံ အနုမတံ၈။

(၂၁) ပကရဏာနုပုဗ္ဗံ ဝိဓာနံ၉။

(၂၂)"ဧဝံ ဝက္ခာမီ"တိ အနာဂတာပေက္ခနံ၁၀။

(၂၃) "ဣတိ ဝုတ္တ" န္တိ အတီတာပေက္ခနံ၁၁။

၁-ယံ အကိတ္တိတံ အတ္ထတောအာပဇ္ဇတေ၊ သာ အတ္ထာပတ္တိ။

၂-ယံ ယတြာဘိဟိတံ၊တဿ ပါတိလောမျံ (ပဋိလောမဘာဝေါ) ဝိပရိယယော၊

၃-ပကရဏန္တရေန သမာပနံပသင်္ဂေါ၊ ယံ ဝါ ပကရဏန္တရိတော ယော အတ္ထော အသကိံဥတ္တော သမာပီယတေ၊ သ ပသင်္ဂေါ။

၄-သဗ္ဗတြ ယံ အဝဓာရဏေနဥစ္စတေ၊ သ ဧကန္တော။

၅- "ကွစိ တထာ, ကွစိ အညထာ"တိ ယော၊ သော အနေကန္တော။

၆-အက္ခေပပုဗ္ဗကော ပေဥှာပုဗ္ဗပက္ခော။

၇-တဿုတ္တရံ နိဏ္ဏယော။

၈-ပရမတံ အပ္ပဋိသိဒ္ဓံအနုမတံ။

၉-ပကရဏာနုပုဗ္ဗာဘိဟိတံဝိဓာနံ။

၁၀- "ဧဝံ ဝက္ခတီ"တိ အနာဂတာဝေက္ခဏံ။

၁၁-ယံ ပုဗ္ဗံ ဥတ္တံ၊ တံ အတိက္ကန္တာဝေက္ခဏံ။

(စာ-၄၁၈) (၂၄) ဥဘယဟေတုဒဿနံ သံသယော၁။

(၂၅) သံဝဏ္ဏနာ ဗျာချာနံ၂။

(ဘူတာနံ ပဝတ္တာ အာရမ္ဘစိန္တာ အနညာ၃။)

(၂၆) သဿ သာဓာရဏာ သကသညာ၄။

(၂၇) လောကပ္ပတီတမုဒါဟရဏံ နိဗ္ဗစနံ၅။

(၂၈) ဒိဋ္ဌန္တသံယောဂေါ နိဒဿနံ၆။

(၂၉) "ဣဒမေဝါ"တိ နိယောဂေါ၇။

(၃၀)"ဣဒံ ဝါ" တိ ဝိကပ္ပေါ၈။

(၃၁) သင်္ခေပဝစနံ သမုစ္စယော၉။

(၃၂) ယဒနိဒ္ဒိဋ္ဌံ ဗုဒ္ဓိယာ အဝဂမနီယံ၊ တံ ဦဟနီယန္တိ၁၀။

ဣမာ ဗာတ္တိံသ တန္တယုတ္တိယော။

ဣဒါနိ တတော တတော ဥဒ္ဓရိတွာ မတ္တာဘေဒဝသေနဝဏ္ဏဘေဒဝသေန ရူဠှီဘေဒဝသေနာတိ တိဝိဓာ သဒ္ဒဘေဒံကထယာမ။ တတြ မတ္တာဘေဒေါ တာဝ

၁-ဥဘယဟေတုဒဿနံ သံသယော။

၂-တတြာတိသယောပဝဏ္ဏနံဗျာချာနံ။

၃-တတြာတိသယောပဝဏ္ဏနံဗျာချာနံ၊ ယထာ ဣဟ ပဉ္စဝီသတိကော ပုရိသောအတြ ဗျာချာယတေ၊ အညေသွာယုဗ္ဗေဒေသု ဘူတာဒိပကတျာရဒ္ဓစိန္တာ။

၄-အညသတ္တာ'သာမညာ သသညာ။ ... လောကေ ပတိတံ ဥဒါဟရဏံ ဝါ။

၅-နိစ္ဆိတံ ဝစနံ နိဗ္ဗစနံ။

၆-ဒိဋ္ဌန္တေန အတ္ထော ပသာဓီယတေယတြ၊ တံ နိဒဿနံ။

၇-"ဣဒမေဝ ကတ္တဗ္ဗ" မိတိ နိယောဂေါ။

၈-"ဣဒံ ဝါ"တိ ဝိကပ္ပေါ။

၉- "ဣဒဉ္စိဒဉ္စာ"တိ သမုစ္စယော။

၁၀-ယံ အနိဒ္ဒိဋ္ဌံ ဗုဒ္ဓိယာ အဝဂမျတေ၊ တံ ဦဟျံ။

(စာ-၄၁၉) အဂါရံ၊ အာဂါရံ။

အပဘာ၊ အာပဘာ။

အမရိသော၊ အာမရိသော။

အဂမော၊ အာဂမော။

အရာ၊ အာရာ။

အကုရော၊ အင်္ကုရော။

ဘလ္လုကော၊ ဘလ္လာကော။

ကလကော၊ ကောရကော။

ဇမ္ဗကော၊ ဇမ္ဗုကော။

သမ္ဗကော၊ သမ္ဗုကော။

ဇတုကော၊ ဇတုကာ။

မသုရော၊ မဿုရော။

ဝေဓနံ၊ ဝိဓနံ။

ဥသနံ၊ ဦသနံ။

ဥသရံ၊ ဦသရံ။

ဟရိတော၊ ဟာရိတော။

တုရဝေါ၊ တူရဝေါ။

ဗန္ဓုရံ၊ ဗန္ဓူရံ။

ပါဋိဟီရံ၊ ပါဋိဟေရံ၊ ပါဋိဟာရိယံ။

အဠိန္ဒော၊ အာဠိန္ဒော။

ပဃဏော၊ ပဃာဏော။

ကုဝရော၊ ကူဝရော၊ ကုဗ္ဗရော။

အနုတ္တမော၊ ဥတ္တမော။

အဟတံ၊ အနာဟတံ။

အနုဒါနော၊ ဥဒါနော။

ဥဒဂ္ဂေါ၊ အနုဒဂ္ဂေါ။

ဥဟံ၊ ဦဟံ။

ဂဏ္ဍိတော၊ ဂါဏ္ဍိတော၊

ဥဒ္ဒိကတံ၊ ဥဒိဿကတံ။

အလာဗု၊ အာလာဗု။

(စာ-၄၂၀) ဟလာဟလံ၊ ဟာလာဟလံ။

ဥဟနံ၊ ဦဟနံ။

ဍဟာလံ၊ ဍာဟာလံ။

သာမကော၊ သာမာကော။

စမရံ၊ စာမရံ။

ဣရိဏံ၊ ဤရိဏံ။

ကဿကော၊ ကသိကော။

သဟစရော၊ သဟာစရော။

ဖာဋိတံ၊ ဖဋိတံ။

တလော၊ တာလော။

ဇကာ၊ ဇယာ။

လဝဏံ၊ လောဏံ။

စဋု၊ စာဋု။

စမု၊ စမူ။

ဝဉ္စ၊ ဗျဉ္စ။

မဟိလာ၊ မာဟိလာ၊ မဟေလာ၊ မဟေလိကာ။

ဆေကော၊ ဆေကိကော။

ဆကလော၊ ဆကလကော။

အင်္ဂုလံ၊ အင်္ဂုလိ။

ဂုဂ္ဂုလော၊ ဂုဂ္ဂုလု။

ဟိင်္ဂုလော၊ ဟိင်္ဂုလိ။

မန္ဒိရံ၊ မန္ဒီရံ။

ဝိရိယံ၊ ဝီရိယံ။

ယူထကံ၊ ယောထကံ။

ကပိလံ၊ ကပီလံ။

ကဋကံ၊ ကုဋကံ၊ ပါကဋံ။

မိဟိနော၊ မိဟီနော။

မကုရော၊ မင်္ကုရော။

မကုလံ၊ မင်္ကုလံ။

မကုဋံ၊ မုကုဋံ။

(စာ-၄၂၁) မကုဋီ၊ မုကုဋီ။

ခလုကံ၊ ခလုင်္ကံ။

ဓာနံ၊ အဓာနံ။

မာရိသံ၊ မာရိဿံ။

ကဏိကာ၊ ကာဏိကာ။

ဗေလိ၊ ဗေလာ။

ဟေဒါမဏိ၊ ဟေဒါမိဏိ။

နိမေသော၊ နိမိသော။

တပုသံ၊ တပူသံ။

ဝါလိကာ၊ ဝါလုကာ။

ဓာတု၊ ဓာတာ။

သမာဒါပနံ၊ သမာဒပနံ။

အဝိသိ၊ အာဝိသိ။

စုဗုကော၊ စူဗုကော။

ယမလံ၊ ယာမလံ။

တန္တဝါယော၊ တန္တုဝါယော။

ဧသိကာ၊ ဣသိကာ၊ ဧသိကာ၊ ဤသိကာ။

နန္ဒိ၊ နန္ဒီ။

တလိ၊ တလီ။

ဝရုဋော၊ ဝါရုဋော။

အဟိတုဏ္ဍိကော၊ အာဟိတုဏ္ဍိကော။

ဘူတုကော၊ ဘောတုကော။

တိတ္တိရော၊ တိတ္တိရိ။

ကာကရိကော၊ ကာကာရိကော။

ဗရဋိ၊ ဗရဋာ။

ကရေဋော၊ ကရေဋု။

ကန္ဒရီ၊ ကန္ဒရာ။

ဝိသိဋ္ဌော၊ ဝိသေဋ္ဌော။

စိပိဋော၊ စိပုဋော။

တလိနီ၊ တလံ။

(စာ-၄၂၂) ကာမနော၊ ကာမိနော။

ဥဏ္ဏနာဘော၊ ဥဏ္ဏနာဘိ။

အရညံ၊ အရညာနီ။

သေဝါလံ၊ သိဝါလံ။

ဇလာယုကာ၊ ဇလောကာ၊ ဇလူကာ၊ ဇလာယုကော၊ဇလောကော၊ ဇလူကော၊ ဇလာယုကံ၊ ဇလောကံ၊ ဇလူကံ။

ကုရဏ္ဍော၊ ကူရဏ္ဍော။

တုရိ၊ တူရီ။

နာဠိကေရိ၊ နာဠိကေရော။

ကစ္စာယနော၊ ကစ္စာနော၊ ကာတိယာနော။

အက္ခောဘဏီ၊ အက္ခုဘိဏီ။ မတ္တာဘေဒေါယံ။အညောပိ မဂ္ဂိတဗ္ဗော။

ပါရတံ၊ ပါရဒံ။

တိကိကော၊ တိကိဂေါ။

ကရဉ္ဇော၊ ကရဇော။

ဥပယာနံ၊ ဥပါယနံ။

ပေတော၊ ပရေတော။

ဥဒကံ၊ ကံ၊ ဒကံ။

ကုဒါလော၊ ကုလာလော။

ဇရဓော၊ ဇရဓရော။

တာပိဉ္ဆံ၊ တိပိဉ္ဆံ။

သဇ္ဈာ၊ သန္ဓိ။

တူဏီရော၊ တိဏီရော။

ဝလ္လရီ၊ ဗျာသရီ။

ဘဂီနိ၊ ဘဂိနီ။

တရုဏီ၊ တလုနီ၊ တရုဏော၊ တလုနော။

ဝဿံ၊ ဝဿာနော။

ဟဿော၊ ဟာသော။

ဥလူကီ၊ ဥလုဝိနီ။

မဓော၊ မန္ဓော၊ မန္ဓာကော။

(စာ-၄၂၃) ဒယံ၊ ဒွယံ။

ပတိဿာရော၊ ပတိဿာ။

ဝိကရော၊ ဝိကာရော။

မရန္တော၊ မကရန္တော။

ရဗိဍ္ဎော၊ ရဝိဍ္ဎော။

ကလိလံ၊ ကလလံ။

ကရပါလော၊ ကရပါလကော။

ဝနိယကော၊ ဝနိပကော၊ ဝနိဗကော၊ဝနိဗ္ဗကော။

ပါရာဝတော၊ ပါရေဝတော။

ပါဝကော၊ ပါဝဂေါ။

ကာစော၊ ကာဇော။

မသကာ၊ မကသာ။

ပစ္စဝေက္ခဏာ၊ ပစ္စပေက္ခဏာ။

သက္ကာ၊ သကျာ၊ သာကိယာ။

မောရော၊ မယူရော။

အဟင်္ကာရော၊ မမင်္ကာရော။ အဟီကာရော၊မမီကာရော။

အတုလျော၊ အတုလိယော။

ဂိဇ္ဈော၊ ဂဒ္ဓေါ။

ဗုဒ္ဓေါ၊ ဗဒ္ဓေါ။

လောကိယာ၊ လောကျာ။

နာရဂေါ၊ နာရင်္ဂေါ။

ဝိသံ၊ ဝိသကဏ္ဋကံ။

ကိသလံ၊ ကိသလယံ။

ဂုစ္ဆော၊ ဂုလစ္ဆော။

ဂေရုကံ၊ ဂဝေရုကံ။

ကဗ္ဗံ၊ ကာဝိယံ။

ဧဠှမူဂေါ၊ ဧဠမုခေါ။

တုရင်္ဂေါ၊ တုရင်္ဂမော။

ဂေါဒါ၊ ဂေါဒါဝရီ။

မဓုရာ၊ မာဓုရာ။

(စာ-၄၂၄) တုဏာ၊ တူဏီ။

ဝါကာသဟော၊ ဝါတသဟော။

တန္တိ၊ တန္ဒိ။

ကမ္ဗလံ၊ ကာဗလံ။

ဝိဒိဍ္ဎာ၊ ဝိဒိဍ္ဎော။

အဠိ၊ အာဠိ။

ဂီဝံ၊ ဂေဝံ၊ ဂီဝေယျံ။

ခေါဋော၊ ခေါရော။

လလာယော၊ လုလာယော။

ကုဝလံ၊ ကုဝံ။

အာမဏ္ဍော၊ မဏ္ဍော။

အသနော၊ အာသနော။

ဂေါနာသော၊ ဂေါနသော။

ကုဏိ၊ ကူဏိ။

မတင်္ဂေါ၊ မာတင်္ဂေါ။

ကုဓော၊ ကုထော။

ဝိက္ကော၊ သိက္ကော၊ ဟတ္ထိပေါတော။

ဝိရိဉ္စော၊ ဝိရိဉ္ဇနော၊ ဗြဟ္မာ။

မာတုလုင်္ဂေါ၊ မာတုလိင်္ဂေါ။

ကာလော အယတိ၊ အာယတိ။

နိဇ္ဈရော၊ ဈရော၊ ဈရီ။

ဖလေ၊ ဖရုသကံ၊ ဖရုသံ။

မာဒနော၊ မာဓနော၊ နိစုလရုက္ခော။

ဟိဇ္ဇော၊ ဟိဇ္ဇကော။

ပုပ္ဖဝတိယာ နဂရံ၊ ပုပ္ဖဝတိယာနိဃရံ။

မဃဒေဝေါ၊ မာဃဒေဝေါ။

အလင်္ကတော၊ အာလင်္ကတော ဒါရကော။

အလင်္ကတာ၊ အာလင်္ကတာ နာရီ။

ကုမုဒံ၊ ကုမုဒီ။

သရဒါ၊ သရဒီ။

(စာ-၄၂၅) နဂံ၊ နဂါ။ ဝဏ္ဏဘေဒေါယံ၊ အညောပိ မဂ္ဂိတဗ္ဗော။

ယေဝါပနော၊ ယေဝါပနကော၊ ရူဠှီဘေဒေါယံ၊အညောပိ မဂ္ဂိတဗ္ဗော။

အယမ္ပေတ္ထ သဒ္ဒဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော။ကထံ? ဂရုဣတိ မာဂဓိကာ ဘာသာ၊ "ဂါရဝံ ဟောတိ မေ တဒါ[ခု-၄၊ ၈၀]၊ ဂါရဝေါ စ နိဝါတော စာ"တိ[ခု-၁၊ ၄၊ ၃၁၉]ဒဿနတော, "ဂါရဝဗန္ဓတာ"တိ စ ဒဿနတော၃၊ တတြဂရူတိ ပါသာဏစ္ဆတ္တံ ဝိယ ဘာရိယဋ္ဌေနဂရု၊ အာစရိယော၊ ဘဂဝါ။ တထာ ဟိ ဘဂဝါတိ ဂရု၊ ဂရု ဟိ လောကေ ဘဂဝါတိ ဝုစ္စတိ [ဒီဋ္ဌ-၁၊ ၃၄။ ခုဒ္ဒကပါဌ-ဋ္ဌ-၉၁။ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၂၂]။ ဂရုသဒ္ဒေါ မာတာပိတူသု အလဟုဒုဇ္ဇရာဒီသု စဉေယျော၊ တထာဟိ "ဣဒမာသနံ အတြ ဘဝံ နိသီဒတု၊ ဘဝဥှိ မေ အညတရောဂရူနံ [ခု-၆၊ ၂၀]။ ဂရုကော ဂရူဟိ ဟောတိ သေတော"တိ စ ပါဠိ ဒိဿတိ။ တတ္ထ ဂရူနန္တိ မာတာပိတူနံ[ဇာတကဋ္ဌ-၅၊ ၁၈၁]။ ဂုရုဣတိ ပန သက္ကဋဘာသာ, ပါဝစနေ အဒဿနတော၊ ဗောဓိဝံသေ ပန "ဂုရုစရဏပရိစရိယာဝသာနေ"တိ [ဗောဓိဝံသ-၄] စ ဧတ္ထ ဂုရု သဒ္ဒေါ လောကိယမဟာဇနေ ပသိဒ္ဓဘာဝေနသက္ကဋဘာသာတော နယံ ဂဟေတွာ အာစရိယေဟိ ဝုတ္တောတိဒဋ္ဌဗ္ဗံ။

တထာ ရူဠီတိ စ နိရူဠှောဘိ စ ရူဠှောတိ စ မာဂဓိကာ ဘာသာ။ ရူဎီတိ စ ရူဎောတိ စ နိရူဎောတိ စ သက္ကဋဘာသာတော နယံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တဝစနံ။

ကိရိယာတိ မာဂဓိကာ ဘာသာ၊ "ကြိယာကြိယာပတ္တိဝိဘာဂဒေသကော"တိ [အဘိဓမ္မဝတာရ-၆၂ ဂါထာ] အာဒီသု ပန "ကြိယာ" တိ ပဒံ သက္ကဋ ဘာသာတောနယံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တဝစနံ ပါဝစနေ အဒဿနတော။

၃-ပါကတသဒ္ဒတ္ထေသု ပန ဂေါရဝ-သဒ္ဒေ ဩကာရဿ အာအာဒေသေသာ အဥအာဒေသော စ ဝိဟိတော၊ တထာ ဟိ တေသု "ဂါရဝံ၊ ဂဥရဝံ" ဣတိ သဒ္ဒဒွယံ ဥဒါဟရန္တိ၊ ပါကတပ္ပကာသေ၁၊၄၄-သုတ္တေ, ဟေမစန္ဒြဝိရစိတေ ပါကတဗျာကရဏေ ၁၊၁၆၃-သုတ္တေ စ ပဿိတဗ္ဗံ။

(စာ-၄၂၆) ကြုဗ္ဗတိ ကြုဗ္ဗန္တီတိအာဒီနိ စ ဂြိယတိ ဂြိယန္တီတိအာဒီနိ စ ပဒါနိ မာဂဓိကာ ဘာသာ ဧဝ၊ "တပေါ ဣဓ ကြုဗ္ဗတိ[သံ-၁၊ ၁၈၃] တတ္ထ သိက္ခာ န ဂြိယန္တီ" တိ [ခု-၁၊ ၄၂၄] ပါဠိဒဿနတော။

ကိလေသော က္လေသော သံကိလေသောသံက္လေသော သံကိလိဋ္ဌော သံက္လိဋ္ဌောတိ စ မာဂဓိကာ ဘာသာ သံက္လိဋ္ဌသဒ္ဒဿ ပါဝစနေ [သံ-၁၊ ၁၆၇] ဒိဿနတော။

တထာ ပဒုမာနိ ပဒ္မါနိ။သွာမိ သုဝါမိ သုဝါမိနီ သကာ သုဝကာ ပုတ္တာ။ ဝိဒ္ဓံသိတာ ဝိဒ္ဓသ္တာ ဝင်္ကဃသ္တောဝ သယတိ[ခု-၆၊ ၁၉၃]။ ဘသ္တော ဘသ္မာ။ သိနေဟော သ္နေဟော။ အသတိ အသ္နာတိ၊အဂ္ဂိ အဂ္ဂိနိ။ ရတနံ ရတ္နံ၊ ဣစ္စေဝမာဒီနိ မာဂဓိကာ ဘာသာ ဧဝ, ပါဝစနေ "နာနာရတ္နေ စ မာဏိယေ" တိအာဒိနာ အာဂတတ္တာ၊ န ပန သက္ကဋဘာသာတောနယံ ဂဟေတွာ ဧတာနိ ဝစနာနိ ဝုတ္တာနီတိ စိန္တေတဗ္ဗံ၊န ဟိ သဗ္ဗဓမ္မာနံ ပညတ္တိ ကုသလော သဗ္ဗညူ သတ္ထာသက္ကဋဘာသာတော နယံ ဂဟေတွာ ဝါစံ ဘာသတိ၊ မာဂဓိကာယဧဝ ပန ဓမ္မနိရုတ္တိယာ ဝါစံ ဘာသတိ၊ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ပေါရာ ဏေဟိ-

"ဓမ္မော ဇိနေန မာဂဓနေ ဝိနာန ဝုတ္တော၊

နေရုတ္တိကာ စ မာဂဓံ ဝိဘဇန္တိတသ္မာ"တိ။

တထာ ဝုစ္စတိ ဣတိ မာဂဓိကာ ဘာသာ၊ ဥစ္စတေ ဥတ္တံ ဣတိ စ သက္ကဋဘာသာတောနယံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တဝစနံ၊ ဣစ္စေဝမာဒိ၊ အညောပိသဒ္ဒဘေဒေါ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗော။

ပရိယတ္တိသာသနေ အာဟရိတွာ ဝုတ္တာနံအမာဂဓိကာနံ အညေသံ သဒ္ဒါနံ ဝိသောဓနတ္ထံ အယမ္ပိပနေတ္ထ နီတိ သာဓုကံ မနသိ ကာတဗ္ဗာ၊ ကထံ? "နာထတီတိ နာထော"တိအာဒီသု နာထတီတိအာဒီနိ ကြိယာပဒါနိစေဝ "ဘာသိတာ သော ဓနဉ္စယော" တိအာဒီနိ စ အဘိဓာနာနိ ပါဠိယံ အနာဂတာနိပိမာဂဓိကာ ဘာသာ ဧဝ၊ တာနိ ဟိ ပါဠိယံ အနာဂတတ္တာဧဝ

(စာ-၄၂၇) န ဒိဿန္တိ၊ န စ အဝတ္တဗ္ဗဘာဝေန၊ "ဥတ္တံ ဥစ္စတေ" တိအာဒီနိ ပန အဝတ္တဗ္ဗဘာဝေနေဝ န ဒိဿန္တီတိဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အယံ ပန ဇာနနာကာရော ပဋိသမ္ဘိဒပ္ပတ္တာနံမဟာခီဏာသဝါနံ ဝိသယော, န ပုထုဇ္ဇနာနံ။ ဧဝံ သန္တေပိ ပါဠိနယံနိဿာယ ဧတမာကာရံ ပုထုဇ္ဇနာပိ အပ္ပမတ္တကံ ဇာနန္တိယေဝ။

ယဿုတ္တရေ ပုလ္လိင်္ဂဝိသယေ သီဟဗျဂ္ဃုသဘကုဉ္ဇရနာဂ သဒ္ဒါဒယော တိဋ္ဌန္တိ၊ တံ ပဒံ သေဋ္ဌဝါစကံ [အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ-၆၉၆ ဂါထာ၊ အမရကောသ-၃၊ ၁၊ ၅၉ ဂါထာ]၊ တံ ယထာ? သကျသီဟော, ပုရိသဗျဂ္ဃေါ, ဥရဂူသဘော, ဂဇကုဉ္ဇရော, ပုရိသနာဂေါ ဣစ္စေဝမာဒိ။

ပဝရဝရသဒ္ဒေသု ပဝရသဒ္ဒေါ ပုဗ္ဗနိပါတီ၊ ဝရသဒ္ဒေါ ပစ္ဆာနိပါတီ၊ ပဝရရာဇာ၊ရာဇဝရော။ ဥတ္တမာဒယော ပုဗ္ဗုတ္တရေသု။ ဥတ္တမရာဇာ၊ ရာဇုတ္တမော၊သေဋ္ဌရာဇာ၊ ရာဇသေဋ္ဌော ဣစ္စာဒိ။

ရာဇသဒ္ဒတော စ ဟံသသဒ္ဒေါ။ ရာဇဟံသော ဟံသရာဇော။

ဣဒမ္ပိ ပနေတ္ထ သလ္လက္ခေတဗ္ဗံ။ ဧကေကတ္ထံဧကေကာဘိဓာနံ စာတုမဟာရာဇိကာ၊ ယာမာ၊ တုသိတာဣစ္စာဒိ၊ နာနတ္ထံ ဧကေကာဘိဓာနံ ဒဿေတုံ ဓမ္မသမယသဒ္ဒါဒီ နာနာဘိဓာနော ဧကေကတ္ထော- "တာဝတိံသာ တိဒသာ၊ သဗ္ဗညူ သုဂတော ဗုဒ္ဓေါ" ဣစ္စာဒိ စ "သက္ကော ဣန္ဒော ပုရိန္ဒဒေါ" ဣစ္စာဒိ စ ဘဝတိ။

ဧတ္ထ စ ဒုဝိဓော အတ္ထော နိဗ္ဗစနတ္ထော အဘိဓေယျတ္ထောတိ။ တတ္ထ နိဗ္ဗစနတ္ထော ဓာတွတ္ထဝသေန ဂဟေတဗ္ဗော၊ ယထာရာဇတိ ရဉ္ဇတီတိစ ရာဇာ၊ အဘိဓေယျတ္ထော ပန သင်္ကေတ ဝသေန ဂဟေတဗ္ဗော၊ ကထံ? ရာဇာ နာမ အဘိသေကပ္ပတ္တော ပထဝိဿရောသကလလောကဿ အတ္ထာနတ္ထာနုသာသကောတိ။

ယဒန္တရေန ယံ န ဘဝတိ၊ တသ္မိံ သတိတဒဝဿံ ဘဝတိ၊ တဒနန္တရိကံ။ ယထာ "ဃတတ္ထိကဿ ဃဋမာနယာ"တိ

(စာ-၄၂၈) ဧတ္ထာယမတ္ထော အဓိပ္ပါယော စ။ "ဘော ပုရိသ တွံ သပ္ပိနာ အတ္ထိကဿ ဣမဿပုရိသဿ သပ္ပိံ အာနယာ"တိ ဧဝံ ကေနစိ ဝုတ္တော သော ပုရိသော သပ္ပိံအာနေန္တော ယတ္ထ သပ္ပိ ပက္ခိတ္တော၊ တေန ဃဋေနသဒ္ဓိံ သပ္ပိံ အာနေတိ၊ အထ ဝါ ပန တတော ဃဋတော အညသ္မိံဘာဇနေ ဝါ အန္တမသော ရုက္ခပတ္တေ ဝါ သပ္ပိံ ပက္ခိပိတွာတေန အာဓာရဘူတေန ဝတ္ထုနာ သပ္ပိံ အာနေတိ။ ဣတိအာဓေယျဘူတေ သပ္ပိမှိ အာနီတေယေဝ တံ အာဓာရဘူတံဃဋာဒိကဝတ္ထုံ အာနေဟီတိ အဝုတ္တမ္ပိ အာနီတံဟောတိ အနန္တရိယဘာဝတော။ ဣမံ ပနတ္ထံ သုဘသုတ္တဋီကာယံ ဝုတ္တဝစနေန ဒဿယိဿာမ။ ဝုတ္တဥှိ တတ္ထ "လောကိယာ အဘိညာ ပန သိဇ္ဈမာနာ ယသ္မာအဋ္ဌသု သမာပတ္တီသု စုဒ္ဒသဝိဓေန စိတ္တပရိဒမနေနသိဇ္ဈန္တိ တသ္မာ အဘိညာသု ဒေသိယမာနာသု အရူပဇ္ဈာနာနိပိဒေသိတာနေဝ ဟောန္တိ အနန္တရိယ-ဘာဝတော"တိ [ဒီဋီ-၁၊ ၃၈၇]။ ဣစ္စေဝံ အမှေဟိဣမသ္မိံ ပကရဏေ ဟေဋ္ဌာ ဌပိတာယ မာတိကာယ အနုက္ကမေနဓာတုယော စ တံရူပါနိ စ သလက္ခဏော သန္ဓိနာမာဒိဘေဒေါ စ စတုန္နံ ပဒါနံ ဝိဘတ္တိ စ ပါဠိနယာဒယောစ အန္တရန္တရာ ဝုတ္တေဟိ အတ္ထသာဓကဝစနာဒီဟိ မဏ္ဍေတွာပကာသိတာ၊ ယာ စ ပန အမှေဟိ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံနီတိယော ဌပိတာ၊ သဗ္ဗာနေတာနိ ဘဂဝတော သာသနဿစိရဋ္ဌိတတ္ထံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နေဟိ ကုလပုတ္တေဟိ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗာနိဓာရေတဗ္ဗာနိ စ။

ယေ ဓီရာ သဒ္ဒနီတိ, ပ္ပကရဏပသုတာ, နိစ္စကာလံ ဘဝေယျုံ၊ တေ သာရေ ပါဠိဓမ္မေ, နိပုဏနယသုဘေ, အတ္ထသာရံ လဘေယျုံ။

တေ လဒ္ဓါနတ္ထသာရံ, သုဂတမတဝရေ, သုပ္ပတိဋ္ဌေ သုခါနံ၊ အစ္ဆမ္ဘီ သီဟဝုတ္တီ, ပရမမဝိတထံ, သီဟနာဒံ နဒေယျုံ။

(စာ-၄၂၉) ဣဒမတ္ထကရံ ကဝိပီတိကရံ၊

ဓုဝကင်္ခနုဒံ နိသိတာနိသိတံ။

ဝရသန္တိပဒံ ပိဟယံ သုဇနော၊

ဟိတယုတ္တမနော န သုဏေယျ နု ကော။

ဣဒံ သုနိဿာယ သုဓီမတံ မတံ၊

တံ တံ သုဝုတ္တေဟိ သမာဟိတံ ဟိတံ။

တထတ္ထသာရံ ပရိယေသတံ သတံ။

ဝိဒူ မနေ စေတသိကာကရေ ကရေ။

ဝိနယဉ္စာပိ သုတ္တန္တ-မဘိဓမ္မဉ္စ ဇာတကံ။

သာဋ္ဌကထံ နဝင်္ဂန္တု၊ ဩဂါဟေတွာနသာသနံ။

နာနာစရိယဝါဒေဟိ၊ မဏ္ဍေတွာ နိမ္မလေဟိဝေ။

သဒ္ဒနီတိသမညာတံ၊ ဣဒံ ပကရဏံကတံ။

မူလဂန္ဓေသု ကာဠာနု- သာရီ လောဟိတစန္ဒနံ။

သာရဂန္ဓေသု ပုပ္ဖေသု၊ ဝဿိကံဝိယ ဘော ဣဒံ။

နာနာပုပ္ဖဓရော ဟောတိ၊ ယထာ မဉ္ဇူသကောဒုမော။

နီတိမဉ္ဇူသကော နာနာ- နယပုပ္ဖဓရော တထာ။

ယထာ စ သာဂရော နာနာ- ရတနာနန္တု အာကရော။

တထေဝ နီတိ နီရဓိ၊ နယရတနသဉ္စယော။

ယထာ စ ဂဂနေ တာရာ၊ အနန္တာ အပရိမာဏကာ။

တထေဝ သဒ္ဒနီတိမှိ၊ နယာ အပရိမာဏကာ။

ယထာ ဓမ္မိကရာဇူနံ၊ အမစ္စာ စ ပုရောဟိတာ။

နီတိသတ္ထံ သုနိဿာယ၊ နိစ္ဆယန္တိ ဝိနိစ္ဆယံ။

တထေဝ ဓမ္မရာဇဿ၊ သတ္ထု ပါဝစနေဗုဓာ။

သဒ္ဒနီတိံ သုနိဿာယ၊ နိစ္ဆယန္တု ဝိနိစ္ဆယံ။

ယထာ ဥဒယမာဒိစ္စော၊ ဝိနောဒေသိမဟာတမံ။

မဟာတုဋ္ဌိံ မဟာပီတိံ၊ ဇနေန္တောသဗ္ဗဇန္တုနော။

(စာ-၄၃၀) သဒ္ဒနီတိ တထာဒေသော၊ သတ္ထု ပါဝစနေဂတံ။

သောတုကင်္ခံ ဝိနောဒေတု၊ ဇနေန္တီ တုဋ္ဌိမုတ္တမန္တိ။

ဣတိ နဝင်္ဂေ သာဋ္ဌကထေ ပိဋကတ္တယေဗျပ္ပထဂတီသု ဝိညူနံ ကောသလ္လတ္ထာယ ကတေ သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏေ ပါဠိနယာဒိသင်္ဂဟော နာမ

အဋ္ဌဝီသတိမော ပရိစ္ဆေဒေါ။

နိဂမနကထာ

ပရိယတ္တိပဋိပတ္တိ- ပဋိဝေဓာနမေဝ မေ။

အတ္ထာယ ရစိတံ ဧတံ၊ တသ္မာ သောတဗ္ဗမေဝိဒံ။

ပရိယတ္တိ နု ခေါ မူလံ၊ သာသနဿမဟေသိနော[အံဋ္ဌ-၁၊ ၇၁-၇၂ ပိဋ္ဌေသု ပဿိတဗ္ဗံ]။

ဥဒါဟု ပဋိပတ္တီတိ၊ ပရိယတ္တီတိဒီပယေ။

ဝုတ္တေဥှတံ ဘဂဝတာ၊ ဗုဒ္ဓေနာဒိစ္စဗန္ဓုနာ။

ပဉ္စဝဿသဟဿာနိ၊ သာသနဋ္ဌိတိကာရိနာ။

"ယာဝ တိဋ္ဌန္တိ သုတ္တန္တာ၊ဝိနယော ယာဝ ဒိပ္ပတိ။

တာဝ ရက္ခန္တိ အာလောကံ၊ သူရိယေအဗ္ဘုဋ္ဌိတေ ယထာ။

သုတ္တန္တေသု အသန္တေသု၊ သမ္မုဋ္ဌေဝိနယမှိ စ။

တမော ဘဝိဿတိ လောကေ၊ သူရိယေအတ္ထင်္ဂတေ ယထာ။

သုတ္တန္တေ ရက္ခိတေ သန္တေ၊ ပဋိပတ္တိဟောတိ ရက္ခိတာ။

ပဋိပတ္တိယံ ဌိတော ဓီရော၊ ယောဂက္ခေမာန ဓံသတီ"တိ[အံဋ္ဌ-၁၊ ၇၁-၇၂ ပိဋ္ဌေသု ပဿိတဗ္ဗံ]။

ပရိယတ္တိယေဝ ဟိ သာသနဿ မူလံ၊ ပဋိဝေဓော[အံဋ္ဌ-၁၊ ၆၇။ အဘိဋ္ဌ-၂၊ ၄၁၂ ပိဋ္ဌေသု ပဿိတဗ္ဗံ] စ ပဋိပတ္တိ စ ဟောတိပိ န ဟောတိပိ။ဧကသ္မိံဥှိ ကာလေ ပဋိဝေဓဓရာ ဘိက္ခူ ဗဟူ ဟောန္တိ၊ "ဧသ ဘိက္ခု ပုထုဇ္ဇနော"တိ အင်္ဂုလိံ ပသာရေတွာ ဒဿေတဗ္ဗော ဟောတိ။ပဋိပတ္တိပူရကာတိ ကဒါစိ ဗဟူဟောန္တိ၊ ကဒါစိအပ္ပါ။ ဣတိ သာသနဿ စိရဋ္ဌိတိယာ ပရိယတ္တိ

(စာ-၄၃၁) ပမာဏံ။ ပဏ္ဍိတော ဟိ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံသုတွာ ဒွေပိ ပူရေတိ၊ ယထာ ဟိ ဂုန္နံ သတေပိသဟဿေပိ ဝိဇ္ဇမာနေ ပဝေဏီပါလိကာယ ဓေနုယာအသတိ သော ဝံသော သာပဝေဏီ န ဃဋယတိ၊ ဧဝမေဝဓုတင်္ဂရောနံ ဘိက္ခူနံ သတေပိ သဟဿေပိ ဝိဇ္ဇမာနေပရိယတ္တိယာ အန္တရဟိတာယ ပဋိဝေဓော နာမ န ဟောတိ၊ယထာ ပန နိမိကုမ္ဘိယော ဇာနနတ္ထာယ ပါသာဏပိဋ္ဌေအက္ခရေသု ဌပိတေသု ယာဝ အက္ခရာနိ ဓရန္တိ၊ တာဝနိမိကုမ္ဘိယော နဋ္ဌာ နာမ န ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝပရိယတ္တိယာ ဓရမာနာယ သာသနံ အနန္တရဟိတံ နာမဟောတိ။ ယထာ စ မဟတော တဠာကဿ ပါဠိယာ ထိရာယဥဒကံန ဌဿတီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဥဒကေ သတိ ပဒုမာဒီနိပုပ္ဖါနိ န ပုပ္ဖိဿန္တီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဧဝမေဝမဟာတဠာကဿ ထိရပါဠိသဒိသေ တေပိဋကေ ဗုဒ္ဓဝစနေသတိ ဥဒကသဒိသာ ပဋိပတ္တိပူရကာ ကုလပုတ္တာ နတ္ထီတိန ဝတ္တဗ္ဗာ။ တေသု သတိ ပဒုမာဒိပုပ္ဖသဒိသောပဋိဝေဓော နတ္ထီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ။ ဧဝံ ဧကန္တတောပရိယတ္တိ ဧဝ ပမာဏံ၊ တသ္မာ အန္တမသော ဒွီသုပါတိမောက္ခေသု ဝတ္တမာနေသုပိ သာသနံ အနန္တရဟိတမေဝ၊ပရိယတ္တိယာ အန္တရဟိတာယ သုပ္ပဋိပန္နဿာပိ ဓမ္မာဘိသမယောနတ္ထိ၊ အနန္တရဟိတာယ ဧဝ ဓမ္မာဘိသမယော အတ္ထိ၊တသ္မာ သာသနတ္တယဿတ္ထာယ ဣဒံ ပကရဏံ မယာ ဝိရစိတံ။

ဣဒံ ဝိရစယန္တောဟံ၊ ယံ ပုညမလဘိံဝရံ။

တေနာယံ သကလော လောကော၊ ယာတုလောကုတ္တရံ သုခံ။

သာရီရိကေ ပရိဘောဂေ၊ စေတျေဥဒ္ဒိသကေပိ စ။

သဗ္ဗေ အာရက္ခကာ ဒေဝါ၊ သုခံ ယန္တုနဝံ နဝံ။

အာရက္ခဒေဝတာ မယှံ၊ ဉာတကာညာတကာစ မေ။

ဒါယကာပိ စ မေ သဗ္ဗေ၊ သုခံ ယန္တုနဝံ နဝံ။

မာတလိ လောကပါလာ စ၊ သက္ကော ဗြဟ္မာသဟံပတိ။

မေတ္တေယျော ဗောဓိသတ္တော စ၊ ရက္ခံဂဏှန္တု သာသနေ။

(စာ-၄၃၂)မဟာထေရာဒယော ထေရာ၊ ဘိက္ခူ စ နဝမဇ္ဈိမာ။

ကတွာ သုဒ္ဓမကိစ္ဆေန၊ စိရံ ပါလေန္တုသာသနံ။

ရာဇာနောပိ စ ပါလေန္တု၊ ဓမ္မေနသကလံ မဟိံ။

သဗ္ဗတ္ထ သမယေ သမ္မာ၊ ဒေဝေါ စာပိပဝဿတု။

အဟံ တု ပရမံ ဗောဓိံ၊ ပါပုဏေယျမနာဂတေ။

တံ ပတွာ သကလေ သတ္တေ၊ မောစေယျံဘဝဗန္ဓနာ။

ပါကဋာ ခေ ရဝိန္ဒူဝ၊ ယဿ ကိတ္တိမဟီတလေ။

အဂ္ဂဝံသာစရိယေန၊ တေန ဝိရစိတံ ဣဒံ။

ဣတိ သမန္တဘဒ္ဒဿ မဟာအဂ္ဂပဏ္ဍိတဿသန္တိကေ ဂဟိတုပဇ္ဈေန တံသိဿဿ သမန္တဘဒ္ဒဿ အဂ္ဂပဏ္ဍိတဿဘာဂိနေယျေန ပဋိလဒ္ဓတံနာမဓေယျေန သုသမ္ပဒါယေနကရဏသမ္ပတ္တိဇနိတနိရဝဇ္ဇဝစနေန အရိမဒ္ဒနပုရဝါသိနာ အဂ္ဂဝံသာစရိယေန ကတံ သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ နိဋ္ဌိတံ။

ပမာဏတော ဣဒံ ပကရဏံ သတ္တတိယာဘာဏဝါရေဟိ သတ္တတုတ္တရေဟိ ဂါထာသတေဟိ စ နိဋ္ဌင်္ဂတံ။

သုတ္တမာလာ နိဋ္ဌိတာ။

သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ နိဋ္ဌိတံ။

[စာ-၁]သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏေ သုတ္တမာလာယ

သုတ္တပါဌော

သုတ္တင်္ကပိဋ္ဌင်္က

၁-သန္ဓိကပ္ပ

၁။ အပ္ပဘုတေ'ကတာလီသ သဒ္ဒါ ဝဏ္ဏာ ၂

၂။ အက္ခရာ စ တေ။ ၃

၃။ တတ္ထဋ္ဌာဒေါ သရာ။ ၃

၄။ ဧကမတ္တာ အာဒိတတိယပဉ္စမာ ရဿာ။ ၃

၅။ အညေ ဒွိမတ္တာ ဒီဃာ။ ၄

၆။ သေသာ အဍ္ဎမတ္တာ ဗျဉ္ဇနာ ၄

၇။ ကာဒိမန္တာ ဝဂ္ဂါ။ ၄

၈။ အံဣံဥမိတိ ယံ သရတော ပရံ သုယျတိ၊တံ နိဂ္ဂဟီတံ။ ၅

(က) အအာ အဝဏ္ဏော။ ၅

(ခ) ဣဤ ဣဝဏ္ဏော။ ၅

(ဂ) ဥဦ ဥဝဏ္ဏော။ ၅

(ဃ) တေ ဧဝ ယုဂဠာ သဝဏ္ဏာ ၅

(င) ဧကာရောကာရာ အသဝဏ္ဏာ။ ၅

(စ) သဝဏ္ဏာ သရူပါ။ ၅

(ဆ) အဝဏ္ဏာဒီနံ သေသာ ဆ ဆ အသရူပါ။ ၅

(ဇ) ဧကာရဿ သတ္တ။ ၅

(ဈ) တထောကာရဿ။ ၅

၉။ ဒီဃော ဂရု။ ၆

၁၀။ သံယောဂပရော စ။ ၆

၁၁။ အဿရဗျဉ္စနတော ပုဗ္ဗရဿောစ။ ၆

၁၂။ ရဿော လဟု။ ၆

၁၃။ အသံယောဂပရော စ။ ၆

[စာ-၂]၁၄။ ဝဂ္ဂေသု ပဌမတတိယံသိထိလံ။ ၇

၁၅။ ဒုတိယစတုတ္ထံ ဓနိတံ။ ၇

၁၆။ သိထိလံ အဖုဋ္ဌံ, ဓနိတံ ဖုဋ္ဌံ။ ၇

၁၇။ ပဌမဒုတိယာနိ သော စ အဃောသာ။ ၇

၁၈။ တတိယစတုတ္ထပဉ္စမာ ယရလဝဟဠာဃောသဝန္တော။ ၇

၁၉။ ပရပဒေန သမ္ဗန္ဓိတွာ ဝုတ္တံသမ္ဗန္ဓံ။ ၇

၂၀။ ပဒစ္ဆေဒံ ကတွာ ဝုတ္တံ ဝဝတ္ထိတံ။ ၇

၂၁။ ကရဏာနိ အနိဂ္ဂဟေတွာ ဝိဝဋေနမုခေန ဝတ္တဗ္ဗံ ဝိမုတ္တံ။ ၇

ဣတိ မူလသညာဝိဓာနံ နိဋ္ဌိတံ။

၂၂။ ကွစိ သညောဂပုဗ္ဗာ ဧကာရောကာရာရဿာဝ ဝတ္တဗ္ဗာ။ ၈

၂၃။ ဌာနကရဏပယတနေဟိ ဝဏ္ဏာနမုပ္ပတ္တိ။ ၈

(က) ကရဏံ ဇိဝှါမဇ္ဈာဒိ။ ၈

(ခ) ပယတနံ သံဝုတာဒိကရဏဝိသေသော။ ၈

(ဂ) အဝဏ္ဏ ကဝဂ္ဂ ဟကာရာ ကဏ္ဌဇာ။ ၈

(ဃ) ဣဝဏ္ဏစဝဂ္ဂယကာရာ တာလုဇာ။ ၈

(င) ဥဝဏ္ဏပဝဂ္ဂါ သြဋ္ဌဇာ။ ၈

(စ) ဋဝဂ္ဂရဠကာရာ မုဒ္ဓဇာ။ ၈

(ဆ) တဝဂ္ဂလသကာရာ ဒန္တဇာ။ ၈

(ဇ) ဧကာရော ကဏ္ဌတာလုဇော။ ၈

(ဈ) ဩကာရော ကဏ္ဌောဋ္ဌဇော။ ၈

(ဉ) ဝကာရော ဒန္တောဋ္ဌဇော။ ၈

(ဋ) နိဂ္ဂဟီတံ နာသိကဋ္ဌာနဇံ။ ၈

(ဌ) ဝဂ္ဂန္တာ သကဋ္ဌာနနာသိကဋ္ဌာနဇာ။ ၈

(ဍ) ယရလဝဠပဉ္စမေဟိ ယုတ္တော ဟကာရော

ဥရသိဇော၊ ကေဝလော ကဏ္ဌဇောဝ။ ၈

[စာ-၃] (ဎ) ဇိဝှါမဇ္ဈံ တာလုဇာနံကရဏံ။ ၉

(ဏ) ဇိဝှေါပဂ္ဂံ မုဒ္ဓဇာနံ။ ၉

(တ) ဇိဝှဂ္ဂံ ဒန္တဇာနံ။ ၉

(ထ) သေသာ သကဋ္ဌာနကရဏာ။ ၉

(ဒ) သံဝုဋတ္တံ အကာရဿ ၉

(ဓ) ဝိဝဋတ္တံ အာကာရာဒီနံ သကာရဟကာရာနဉ္စ။ ၉

(န) သရာ နိဿယာ။ ၉

(ပ) ဗျဉ္ဇနာ နိဿိတာ။ ၉

(ဖ) ပဉ္စဋ္ဌာနက္ကမနိဿယာဒိတော အက္ခရက္ကမော။ ၉

ဣတိ သိက္ခာဝိဓာနံ နိဋ္ဌိတံ။

၂၄။ ပုဗ္ဗပရာဒီနိ သန္ဓိကြိယောပကရဏာနိ။ ၉

(က) ပဌမုစ္စာရိတံ ပုဗ္ဗံ။ ၁၀

(ခ) ပစ္ဆာ ဥစ္စာရိတံ ပရံ။ ၁၀

(ဂ) သတော ဝိနာသော လောပေါ။ ၁၀

(ဃ) ယဿ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ, သဒ္ဒေါ စ နပ္ပယုဇ္ဇတိ၊

သောပိ လောပေါ။ ၁၀

(င) အညတော ဝဏ္ဏာဂမနမာဂမော။ ၁၀

(စ) သရာနန္တရိကာနံ ဒွိန္နံ တိဏ္ဏံ ဝါ ဗျဉ္ဇနာနမေကတြ

သင်္ဂတိ သံယောဂေါ ၁၀

(ဆ) သရတော ဝိနိဗ္ဘောဂေါ ဝိယောဂေါ။ ၁၀

(ဇ) သရေန ဗျဉ္ဇနေန ဝါ ဧကီကရဏံ ပရနယနံ။ ၁၀

(ဈ) ဝဏ္ဏနံ ဟေဋ္ဌုပရိယတာ ဝိပရိယယော။ ၁၀

(ဉ) ဝဏ္ဏန္တရတာ ဧကတော သံယောဂတာ စ ဝိကာရော။ ၁၀

(ဋ) ဗျဉ္ဇနာနံ သရညဗျဉ္ဇနတ္တံ သရဿ စညသရတ္တံ

ဝိပရီတကာ ၁၀

[စာ-၄]၂၅။ သြ ဝါ ဝိပရီတော။ ၁၀

၂၆။ ဥဝဏ္ဏော စ။ ၁၀

ဣတိ ဥပကရဏသညာဝိဓာနံ နိဋ္ဌိတံ။

၂၇။ ဝိဘတျန္တမဝိဘတျန္တံ ဝါ အတ္ထဇောတကံ ပဒံ။ ၁၀

၂၈။ သရာ ဝိယောဇယေ ဗျဉ္ဇနံ၊ တဉ္စဿ ပုဗ္ဗေ ဌပေယျ။ ၁၂

၂၉။ နေတဗ္ဗမဿရံ ပရက္ခရံ နယေ။ ၁၂

ဣတိ သဒ္ဒနီတိယံ သန္ဓိကပ္ပေ သညာပရိဘာသာဝိဓာနံနိဋ္ဌိတံ။

၃၀။ သရာ လောပံ ပပ္ပေါန္တိ သရေ။ ၁၃

၃၁။ ပရော ဝါ အသရူပါ။ ၁၅

၃၂။ ပဿရာ သရူပေါ ၁၅

၃၃။ ကွစိ ဣသ္မာ ဣတိဿိ ၁၅

၃၄။ လုတ္တေ အသဝဏ္ဏံ ၁၅

၃၅။ သရေ ပုဗ္ဗော။ ၁၆

၃၆။ ပုဗ္ဗသ္မိံ ဒီဃံ။ ၁၆

၃၇။ န သံယောဂပုဗ္ဗော ဝိနာ အကာရိက္ခေဟိ တဗ္ဘာဝံ။ ၁၆

၃၈။ ဣဝါ ပုဗ္ဗာကာရဿ လောပေါ စိဿေ စ။ ၁၆

၃၉။ အဝဏ္ဏဿ စိတိမှာ။ ၁၇

၄၀။ ဟောတိ ကေသဉ္စိ မတေန။ ၁၇

၄၁။ နမာဒါဝါသ္မာတြဏှာတွာဒီနံ သရလောပေ

အယျညဂ္ဃဿုဿာနမကာရော ဒီဃံ။ ၁၇

၄၂။ သဿ ကွစန္တတ္ထာနံ။ ၁၇

၄၃။ တေမေပဗ္ဗတျာဒီနမေဿ ယော ဝိနာ ယေကာရေန။ ၁၈

၄၄။ ကခတထဒနယသဟာနံ ဝေါဒုဒန္တာနံ။ ၁၉

၄၅။ န ပရေပိ သရေ ဟေတုဓာတာဒီနမုဿ ပါဝစနေစ။ ၁၉

[စာ-၅]၄၆။ အတိပတီတီနံ တိ စံ။ ၂၀

၄၇။ ဣတိဿ တိသဒ္ဒဗျဉ္စနောပိ။ ၂၀

၄၈။ ဒွိသန္ဓိတိသင်္ခေပေ နိစ္စမိကာရလောပေါန ယတ္ထ စံ။ ၂၀

၄၉။ ဧဝဿေကာရေ ဣတိဿညဿ စိဿ ဝေါ။ ၂၁

၅၀။ ဧကသ္မာ ဣဓဿ ဓဿ ဒေါ နိစ္စံ။ ၂၁

၅၁။ ယမိဝဏ္ဏော နဝါ။ ၂၁

၅၂။ ဧဝဿေဿ ရိ ပုဗ္ဗော စ ရဿော။ ၂၂

၅၃။ သရေ ပုထဿ ဂါဂမော ကွစိ။ ၂၂

၅၄။ ပါဿ စ တဒန္တော ရဿော။ ၂၂

၅၅။ သြဿု။ ၂၂

၅၆။ ယဝမဒနတရလဟာ ဝါ။ ၂၂

၅၇။ အဘိဿဗ္ဘော။ ၂၃

၅၈။ အဓိဿဇ္ဈော။ ၂၃

၅၉။ တေ န ဝါ ဣဝဏ္ဏေ။ ၂၃

၆၀။ တိ စ စံ။ ၂၃

၆၁။ ဒွိန္နမာကာရိကာရာနမေတ္တံ တျာဒီသု။ ၂၃

ဣတိ သဒ္ဒနီတိယံ သရသန္ဓိဝိဓာနံ နိဋ္ဌိတံ။

၆၂။ သရာ ပကတီ ဗျဉ္ဇနေ။ ၂၃

၆၃။ ကွစိ သရေ။ ၂၄

သရာနံ ပကတိဝိဓာနံ နိဋ္ဌိတံ။

၆၄။ သရာ ဗျဉ္ဇနေ ဒီဃံ ၂၄

၆၅။ ရဿံ။ ၂၄

၆၆။ လောပံ တတြာကာရော စ။ ၂၄

၆၇။ ပရဿ ဒွိတ္တံ ဌာနေ။ ၂၅

၆၈။ ဝဂ္ဂေ ဃောသာဃောသာနံ သဝဂ္ဂေ တတိယပဌမာ ၂၅

[စာ-၆]၆၉။သရလောပေါ ယမနရာဒီသုဝါ။ ၂၅

၇၀။ ယထာပါဝစနံ ဝိဓိ။ ၂၅

၇၁။ အနိမိတ္တောပိ ဝါ ဒီဃာဒိ။ ၂၆

၇၂။ ဟော ဓဿ ဝဏ္ဏသန္ဓိမှိ။ ၂၆

၇၃။ တော ဒဿ။ ၂၆

၇၄။ ဋော တဿ။ ၂၆

၇၅။ ဓော တဿ ဂဗ္ဘောက္ကမနာသန္နေ သတ္တေ။ ၂၆

၇၆။ တြော တ္တဿ။ ၂၇

၇၇။ ကော ဂဿ။ ၂၇

၇၈။ လော ရဿ။ ၂၇

၇၉။ ဇော ယဿ။ ၂၇

၈၀။ ဗော ဝဿ။ ၂၇

၈၁။ ကော ယဿ။ ၂၇

၈၂။ ယော ဇဿ။ ၂၇

၈၃။ ကော တဿ။ ၂၇

၈၄။ စော တဿ။ ၂၇

၈၅။ ဖော ပဿ။ ၂၇

၈၆။ ဒြော ခဿ။ ၂၇

၈၇။ ဃော ခဿ။ ၂၇

၈၈။ ဒေါ ဇဿ။ ၂၇

၈၉။ ပညတ္တိပညာသာနံ ညဿ ဏ္ဏော။ ၂၇

၉၀။ ပဉ္စဝီသတိယာ ပဉ္စဿ ပဏ္ဏော။ ၂၈

၉၁။ ဏော နဿ။ ၂၈

၉၂။ ဏဿ စ နော။ ၂၈

၉၃။ ဓော ဒဿ။ ၂၈

၉၄။ ဝေါ ယဿ။ ၂၈

၉၅။ အာယုဿ ယဿ ဝေါ ပဏ္ဏတ္တိယံ။ ၂၈

၉၆။ လဿ ဠော။ ၂၈

[စာ-၇]၉၇။ ဒေါ ကဿ။ ၂၈

၉၈။ ပေါ မဿ။ ၂၈

၉၉။ ဝနပ္ပတိဿ ပဿ မော။ ၂၈

(က) အထဝါ ပတိမှိ ဝနာကာရော အမံ။ ၂၈

၁၀၀။ ပေါ ဝိဿ ဝဿ စ။ ၂၈

၁၀၁။ ဝေါ ပဿ။ ၂၈

၁၀၂။ ဝုတ္တာဝုတ္တာနံ ဗျဉ္ဇနာနံ အညဗျဉ္ဇနတ္တမ္ပိ။ ၂၈

၁၀၃။ ဧဠတော မုခဿ မူဂေါ။ ၂၉

(က) အထဝါ မုခဿ မူကော။ ၂၉

၁၀၄။ တယဒယာနံ သညောဂေါ စ္စယုဂဇ္ဇယုဂံ။ ၂၉

၁၀၅။ နဿ နိဂ္ဂဟီတံ တယာနမေကော စော ၂၉

၁၀၆။ ထယဓယာနံ စ္ဆယုဂဇ္ဈယုဂံ ၂၉

၁၀၇။ တထာနံ ဋ္ဌယုဂံ။ ၃၀

၁၀၈။ ကယာနံ က္ကယုဂံ ဇ္ဇယုဂဉ္စ ၃၀

၁၀၉။ စယဇယာနံ စ္စယုဂဇ္ဇယုဂံ။ ၃၀

၁၁၀။ လယာနံ လ္လယုဂံ။ ၃၀

၁၁၁။ ဝယာနံ ဗ္ဗယုဂံ။ ၃၀

၁၁၂။ သျော ဿယုဂံ။ ၃၀

၁၁၃။ ဂျော ဂ္ဂယုဂံ။ ၃၀

၁၁၄။ ပျော ပ္ပယုဂံ ပေါ စ။ ၃၀

၁၁၅။ ဃျော ဃော [ဂ္ဃေျာ ဂ္ဃေါ?]။ ၃၀

၁၁၆။ ဋျော စ္စယုဂံ။ ၃၀

၁၁၇။ နျော ညယုဂံ ဏျော စ ၃၁

၁၁၈။ ဘျော ဗ္ဘယုဂံ။ ၃၁

၁၁၉။ မ္မယုဂံ မျော။ ၃၁

၁၂၀။ တီသု ဗျဉ္ဇနေသွေကော သရူပေါ လောပံ။ ၃၁

၁၂၁။ မတန္တရေ ဥဒုနိတော ပရံ ဒွိဘာဝံ သဒိသတ္တေန။ ၃၁

[စာ-၈]၁၁၂။ ဖုဋ္ဌက္ခရသညောဂေ ပုဗ္ဗမဖုဋ္ဌတ္တံ ၃၁

၁၂၃။ အဖုဋ္ဌက္ခရသညောဂေ ပရံ ကွစိ ဖုဋ္ဌတ္တံ။ ၃၁

၁၂၄။ ဝိသဘာဂသညောဂေ ဧကော ဧကဿ သဘာဂတ္တံ။ ၃၁