ဇာတက-အဋ္ဌကထာ (သတ္တ)

‘‘မာ သမ္မေဝံ အဝစုတ္ထ, ဘိယျော သောကံ ဇနေထ မံ၊

နိက္ကိဏိဿာမိ ဒဗ္ဗေန, န ဝေါ ဒါသာ ဘဝိဿထ။

၂၃၂၃။ ‘‘ကိမဂ္ဃိယဉှိ ဝေါ တာတ, ဗြာဟ္မဏဿ ပိတာ အဒါ၊

ယထာဘူတံ မေ အက္ခာထ, ပဋိပါဒေန္တု ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ။

တတ္ထ သမ္မာတိ ပိယဝစနံ။ စိတကာယံဝ မေ ကာယောတိ ဣဒါနိ မမ ကာယော အင်္ဂါရစိတကာယံ အာရောပိတော ဝိယ ဇာတော။ ဇနေထ မန္တိ ဇနေထ မေ, အယမေဝ ဝါ ပါဌော။ နိက္ကိဏိဿာမိ ဒဗ္ဗေနာတိ ဓနံ ဒတွာ မောစေဿာမိ။ ကိမဂ္ဃိယန္တိ ကိံ အဂ္ဃံ ကတွာ။ ပဋိပါဒေန္တူတိ ဓနံ ပဋိစ္ဆာပေန္တု။

ကုမာရော အာဟ –

၂၃၂၄။ ‘‘သဟဿဂ္ဃဉှိ မံ တာတ, ဗြာဟ္မဏဿ ပိတာ အဒါ၊

အထ ကဏှာဇိနံ ကညံ, ဟတ္ထိနာ စ သတေန စာ’’တိ။

တတ္ထ သဟဿဂ္ဃံ ဟီတိ ဒေဝ, မံ ပိတာ တဒါ နိက္ခသဟဿံ အဂ္ဃါပေတွာ အဒါသိ။ အထ ကဏှာဇိနန္တိ ကနိဋ္ဌံ ပန မေ ကဏှာဇိနံ။ ဟတ္ထိနာ စ သတေန စာတိ ဟတ္ထီနဉ္စ အဿာနဉ္စ ဥသဘာနဉ္စ နိက္ခာနဉ္စာတိ သဗ္ဗေသံ ဧတေသံ သတေန အန္တမသော မဉ္စပီဌပါဒုကေ ဥပါဒါယ သဗ္ဗသတေန အဂ္ဃါပေသီတိ။

ရာဇာ ကုမာရာနံ နိက္ကယံ ဒါပေန္တော အာဟ –

၂၃၂၅။ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ကတ္တေ တရမာနော, ဗြာဟ္မဏဿ အဝါကရ၊

ဒါသိသတံ ဒါသသတံ, ဂဝံ ဟတ္ထုသဘံ သတံ၊

ဇာတရူပသဟဿဉ္စ, ပုတ္တာနံ ဒေဟိ နိက္ကယ’’န္တိ။

တတ္ထ အဝါကရာတိ ဒေဟိ။

၂၃၂၆။ ‘‘တတော ကတ္တာ တရမာနော, ဗြာဟ္မဏဿ အဝါကရိ၊

ဒါသိသတံ ဒါသသတံ, ဂဝံ ဟတ္ထုသဘံ သတံ၊

ဇာတရူပသဟဿဉ္စ, ပုတ္တာနံဒါသိ နိက္ကယ’’န္တိ။

တတ္ထ အဝါကရီတိ အဒါသိ။ နိက္ကယန္တိ အဂ္ဃဿ မူလံ။

ဧဝံ ဗြာဟ္မဏဿ သဗ္ဗသတဉ္စ နိက္ခသဟဿဉ္စ ကုမာရာနံ နိက္ကယံ အဒါသိ, သတ္တဘူမိကဉ္စ ပါသာဒံ, ဗြာဟ္မဏဿ ပရိဝါရော မဟာ အဟောသိ။ သော ဓနံ ပဋိသာမေတွာ ပါသာဒံ အဘိရုယှ သာဒုရသဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ မဟာသယနေ နိပဇ္ဇိ။ ကုမာရေ သီသံ နဟာပေတွာ ဘောဇေတွာ အလင်္ကရိတွာ ဧကံ အယျကော, ဧကံ အယျိကာတိ ဒွေပိ ဥစ္ဆင်္ဂေ ဥပဝေသေသုံ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၂၇။ ‘‘နိက္ကိဏိတွာ နဟာပေတွာ, ဘောဇယိတွာန ဒါရကေ၊

သမလင်္ကရိတွာ ဘဏ္ဍေန, ဥစ္ဆင်္ဂေ ဥပဝေသယုံ။

၂၃၂၈။ ‘‘သီသံ နှာတေ သုစိဝတ္ထေ, သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတေ၊

ရာဇာ အင်္ကေ ကရိတွာန, အယျကော ပရိပုစ္ဆထ။

၂၃၂၉။ ‘‘ကုဏ္ဍလေ ဃုသိတေ မာလေ, သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတေ၊

ရာဇာ အင်္ကေ ကရိတွာန, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ။

၂၃၃၀။ ‘‘ကစ္စိ ဥဘော အရောဂါ တေ, ဇာလိ မာတာပိတာ တဝ၊

ကစ္စိ ဥဉ္ဆေန ယာပေန္တိ, ကစ္စိ မူလဖလာ ဗဟူ။

၂၃၃၁။ ‘‘ကစ္စိ ဍံသာ မကသာ စ, အပ္ပမေဝ သရီသပါ၊

ဝနေ ဝါဠမိဂါကိဏ္ဏေ, ကစ္စိ ဟိံသာ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ။

တတ္ထ ကုဏ္ဍလေတိ ကုဏ္ဍလာနိ ပိလန္ဓာပေတွာ။ ဃုသိတေတိ ဥဂ္ဃေါသိတေ မနောရမံ ရဝံ ရဝန္တေ။ မာလေတိ ပုပ္ဖါနိ ပိလန္ဓာပေတွာ။ အင်္ကေ ကရိတွာနာတိ ဇာလိကုမာရံ အင်္ကေ နိသီဒါပေတွာ။

ကုမာရော အာဟ –

၂၃၃၂။ ‘‘အထော ဥဘော အရောဂါ မေ, ဒေဝ မာတာပိတာ မမ၊

အထော ဥဉ္ဆေန ယာပေန္တိ, အထော မူလဖလာ ဗဟူ။

၂၃၃၃။ ‘‘အထော ဍံသာ မကသာ စ, အပ္ပမေဝ သရီသပါ၊

ဝနေ ဝါဠမိဂါကိဏ္ဏေ, ဟိံသာ နေသံ န ဝိဇ္ဇတိ။

၂၃၃၄။ ‘‘ခဏန္တာလုကလမ္ဗာနိ, ဗိလာနိ တက္ကလာနိ စ၊

ကောလံ ဘလ္လာတကံ ဗေလ္လံ, သာ နော အာဟတွ ပေါသတိ။

၂၃၃၅။ ‘‘ယဉ္စေဝ သာ အာဟရတိ, ဝနမူလဖလဟာရိယာ၊

တံ နော သဗ္ဗေ သမာဂန္တွာ, ရတ္တိံ ဘုဉ္ဇာမ နော ဒိဝါ။

၂၃၃၆။ ‘‘အမ္မာဝ နော ကိသာ ပဏ္ဍု, အာဟရန္တီ ဒုမပ္ဖလံ၊

ဝါတာတပေန သုခုမာလီ, ပဒုမံ ဟတ္ထဂတာမိဝ။

၂၃၃၇။ ‘‘အမ္မာယ ပတနူ ကေသာ, ဝိစရန္တျာ ဗြဟာဝနေ၊

ဝနေ ဝါဠမိဂါကိဏ္ဏေ, ခဂ္ဂဒီပိနိသေဝိတေ။

၂၃၃၈။ ‘‘ကေသေသု ဇဋံ ဗန္ဓိတွာ, ကစ္ဆေ ဇလ္လမဓာရယိ၊

စမ္မဝါသီ ဆမာ သေတိ, ဇာတဝေဒံ နမဿတီ’’တိ။

တတ္ထ ခဏန္တာလုကလမ္ဗာနီတိ ခဏန္တီ အာလူနိ စ ကလမ္ဗာနိ စ။ ဣမိနာ မာတာပိတူနံ ကိစ္ဆဇီဝိကံ ဝဏ္ဏေတိ။ တံ နောတိ ဧတ္ထ နောတိ နိပါတမတ္တံ။ ပဒုမံ ဟတ္ထဂတာမိဝါတိ ဟတ္ထေန ပရိမဒ္ဒိတံ ပဒုမံ ဝိယ ဇာတာ။ ပတနူ ကေသာတိ ဒေဝ, အမ္မာယ မေ မဟာဝနေ ဝိစရန္တိယာ တေ ဘမရပတ္တဝဏ္ဏာ ကာဠကေသာ ရုက္ခသာခါဒီဟိ ဝိလုတ္တာ ပတနူ ဇာတာ။ ဇလ္လမဓာရယီတိ ဥဘောဟိ ကစ္ဆေဟိ ဇလ္လံ ဓာရေတိ, ကိလိဋ္ဌဝေသေန ဝိစရတီတိ။

သော ဧဝံ မာတု ဒုက္ခိတဘာဝံ ကထေတွာ အယျကံ စောဒေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၃၃၉။ ‘‘ပုတ္တာ ပိယာ မနုဿာနံ, လောကသ္မိံ ဥဒပဇ္ဇိသုံ၊

န ဟိ နူနမှာကံ အယျဿ, ပုတ္တေ သ္နေဟော အဇာယထာ’’တိ။

တတ္ထ ဥဒပဇ္ဇိသုန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု။

တတော ရာဇာ အတ္တနော ဒေါသံ အာဝိကရောန္တော အာဟ –

၂၃၄၀။ ‘‘ဒုက္ကဋဉ္စ ဟိ နော ပုတ္တ, ဘူနဟစ္စံ ကတံ မယာ၊

ယောဟံ သိဝီနံ ဝစနာ, ပဗ္ဗာဇေသိမဒူသကံ။

၂၃၄၁။ ‘‘ယံ မေ ကိဉ္စိ ဣဓ အတ္ထိ, ဓနံ ဓညဉ္စ ဝိဇ္ဇတိ၊

ဧတု ဝေဿန္တရော ရာဇာ, သိဝိရဋ္ဌေ ပသာသတူ’’တိ။

တတ္ထ ပုတ္တာတိ ပုတ္တ ဇာလိ ဧတံ အမှာကံ ဒုက္ကဋံ။ ဘူနဟစ္စန္တိ ဝုဍ္ဎိဃာတကမ္မံ။ ယံ မေ ကိဉ္စီတိ တာတ, ယံ မေ ကိဉ္စိ ဣဓ အတ္ထိ, သဗ္ဗံ တေ ပိတု ဒေမိ။ သိဝိရဋ္ဌေ ပသာသတူတိ ဣမသ္မိံ နဂရေ သော ရာဇာ ဟုတွာ ပသာသတူတိ။

ကုမာရော အာဟ –

၂၃၄၂။ ‘‘န ဒေဝ မယှံ ဝစနာ, ဧဟိတိ သိဝိသုတ္တမော၊

သယမေဝ ဒေဝေါ ဂန္တွာ, သိဉ္စ ဘောဂေဟိ အတြဇ’’န္တိ။

တတ္ထ သိဝိသုတ္တမောတိ သိဝိသေဋ္ဌော ဝေဿန္တရော။ သိဉ္စာတိ မဟာမေဃော ဝိယ ဝုဋ္ဌိယာ ဘောဂေဟိ အဘိသိဉ္စ။

၂၃၄၃။ ‘‘တတော သေနာပတိံ ရာဇာ, သဉ္ဇယော အဇ္ဈဘာသထ၊

ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ပတ္တီ, သေနာ သန္နာဟယန္တု နံ၊

နေဂမာ စ မံ အနွေန္တု, ဗြာဟ္မဏာ စ ပုရောဟိတာ။

၂၃၄၄။ ‘‘တတော သဋ္ဌိသဟဿာနိ, ယောဓိနော စာရုဒဿနာ၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, နာနာဝဏ္ဏေဟိလင်္ကတာ။

၂၃၄၅။ ‘‘နီလဝတ္ထဓရာ နေကေ, ပီတာနေကေ နိဝါသိတာ၊

အညေ လောဟိတဥဏှီသာ, သုဒ္ဓါနေကေ နိဝါသိတာ၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, နာနာဝဏ္ဏေဟိလင်္ကတာ။

၂၃၄၆။ ‘‘ဟိမဝါ ယထာ ဂန္ဓဓရော, ပဗ္ဗတော ဂန္ဓမာဒနော၊

နာနာရုက္ခေဟိ သဉ္ဆန္နော, မဟာဘူတဂဏာလယော။

၂၃၄၇။ ‘‘ဩသဓေဟိ စ ဒိဗ္ဗေဟိ, ဒိသာ ဘာတိ ပဝါတိ စ၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, ဒိသာ ဘန္တု ပဝန္တု စ။

၂၃၄၈။ ‘‘တတော နာဂသဟဿာနိ, ယောဇယန္တု စတုဒ္ဒသ၊

သုဝဏ္ဏကစ္ဆာ မာတင်္ဂါ, ဟေမကပ္ပနဝါသသာ။

၂၃၄၉။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, တောမရင်္ကုသပါဏိဘိ၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, ဟတ္ထိက္ခန္ဓေဟိ ဒဿိတာ။

၂၃၅၀။ ‘‘တတော အဿသဟဿာနိ, ယောဇယန္တု စတုဒ္ဒသ၊

အာဇာနီယာဝ ဇာတိယာ, သိန္ဓဝါ သီဃဝါဟနာ။

၂၃၅၁။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိဘိ၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, အဿပိဋ္ဌေဟီလင်္ကတာ။

၂၃၅၂။ ‘‘တတော ရထသဟဿာနိ, ယောဇယန္တု စတုဒ္ဒသ၊

အယောသုကတနေမိယော, သုဝဏ္ဏစိတပက္ခရေ။

၂၃၅၃။ ‘‘အာရောပေန္တု ဓဇေ တတ္ထ, စမ္မာနိ ကဝစာနိ စ၊

ဝိပ္ပါလေန္တု စ စာပါနိ, ဒဠှဓမ္မာ ပဟာရိနော၊

ခိပ္ပမာယန္တု သန္နဒ္ဓါ, ရထေသု ရထဇီဝိနော’’တိ။

တတ္ထ သန္နာဟယန္တုနန္တိ သန္နယှန္တု။ သဋ္ဌိသဟဿာနီတိ မမ ပုတ္တေန သဟဇာတာ သဋ္ဌိသဟဿာ အမစ္စာ။ နီလဝတ္ထဓရာ နေကေတိ ဧကေ နီလဝတ္ထနိဝါသိတာ ဟုတွာ အာယန္တု။ မဟာဘူတဂဏာလယောတိ ဗဟုယက္ခဂဏာနံ အာလယော။ ဒိသာ ဘန္တု ပဝန္တု စာတိ ဝုတ္တပ္ပကာရော ဟိမဝါ ဝိယ အာဘရဏဝိလေပနာဒီဟိ ဩဘာသေန္တု စေဝ ပဝါယန္တု စ။ ဟတ္ထိက္ခန္ဓေဟီတိ တေ ဟတ္ထိဂါမဏိနော ဟတ္ထိက္ခန္ဓေဟိ ခိပ္ပမာယန္တု။ ဒဿိတာတိ ဒဿိတဝိဘူသနာ။ အယောသုကတနေမိယောတိ အယေန သုဋ္ဌု ပရိက္ခိတ္တနေမိယော။ သုဝဏ္ဏစိတပက္ခရေတိ သုဝဏ္ဏေန ခစိတပက္ခရေ။ ဧဝရူပေ စုဒ္ဒသ သဟဿေ ရထေ ယောဇယန္တူတိ ဝဒတိ။ ဝိပ္ပါလေန္တူတိ အာရောပေန္တု။

ဧဝံ ရာဇာ သေနင်္ဂံ ဝိစာရေတွာ ‘‘ပုတ္တဿ မေ ဇေတုတ္တရနဂရတော ယာဝ ဝင်္ကပဗ္ဗတာ အဋ္ဌုသဘဝိတ္ထာရံ အာဂမနမဂ္ဂံ သမတလံ ကတွာ မဂ္ဂါလင်္ကာရတ္ထာယ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကရောထာ’’တိ အာဏာပေန္တော အာဟ –

၂၃၅၄။ ‘‘လာဇာ ဩလောပိယာ ပုပ္ဖါ, မာလာဂန္ဓဝိလေပနာ၊

အဂ္ဃိယာနိ စ တိဋ္ဌန္တု, ယေန မဂ္ဂေန ဧဟိတိ။

၂၃၅၅။ ‘‘ဂါမေ ဂါမေ သတံ ကုမ္ဘာ, မေရယဿ သုရာယ စ၊

မဂ္ဂမှိ ပတိတိဋ္ဌန္တု, ယေန မဂ္ဂေန ဧဟိတိ။

၂၃၅၆။ ‘‘မံသာ ပူဝါ သင်္ကုလိယော, ကုမ္မာသာ မစ္ဆသံယုတာ၊

မဂ္ဂမှိ ပတိတိဋ္ဌန္တု, ယေန မဂ္ဂေန ဧဟိတိ။

၂၃၅၇။ ‘‘သပ္ပိ တေလံ ဒဓိ ခီရံ, ကင်္ဂုဗီဇာ ဗဟူ သုရာ၊

မဂ္ဂမှိ ပတိတိဋ္ဌန္တု, ယေန မဂ္ဂေန ဧဟိတိ။

၂၃၅၈။ ‘‘အာဠာရိကာ စ သူဒါ စ, နဋနဋ္ဋကဂါယိနော၊

ပါဏိဿရာ ကုမ္ဘထူဏိယော, မန္ဒကာ သောကဇ္ဈာယိကာ။

၂၃၅၉။ ‘‘အာဟညန္တု သဗ္ဗဝီဏာ, ဘေရိယော ဒိန္ဒိမာနိ စ၊

ခရမုခါနိ ဓမေန္တု, နဒန္တု ဧကပေါက္ခရာ။

၂၃၆၀။ ‘‘မုဒိင်္ဂါ ပဏဝါ သင်္ခါ, ဂေါဓာ ပရိဝဒေန္တိကာ၊

ဒိန္ဒိမာနိ စ ဟညန္တု, ကုတုမ္ပဒိန္ဒိမာနိ စာ’’တိ။

တတ္ထ လာဇာ ဩလောပိယာ ပုပ္ဖါတိ လာဇေဟိ သဒ္ဓိံ လာဇပဉ္စမကာနိ ပုပ္ဖါနိ ဩကိရန္တာနံ ဩကိရဏပုပ္ဖါနိ ပဋိယာဒေထာတိ အာဏာပေတိ။ မာလာဂန္ဓဝိလေပနာတိ မဂ္ဂဝိတာနေ ဩလမ္ဗကမာလာ စေဝ ဂန္ဓဝိလေပနာနိ စ။ အဂ္ဃိယာနိ စာတိ ပုပ္ဖအဂ္ဃိယာနိ စေဝ ရတနအဂ္ဃိယာနိ စ ယေန မဂ္ဂေန မမ ပုတ္တော ဧဟိတိ, တတ္ထ တိဋ္ဌန္တု။ ဂါမေ ဂါမေတိ ဂါမဒွါရေ ဂါမဒွါရေ။ ပတိတိဋ္ဌန္တူတိ ပိပါသိတာနံ ပိဝနတ္ထာယ ပဋိယာဒိတာ ဟုတွာ သုရာမေရယမဇ္ဇကုမ္ဘာ တိဋ္ဌန္တု။ မစ္ဆသံယုတာတိ မစ္ဆေဟိ သံယုတ္တာ။ ကင်္ဂုဗီဇာတိ ကင်္ဂုပိဋ္ဌမယာ။ မန္ဒကာတိ မန္ဒကဂါယိနော။ သောကဇ္ဈာယိကာတိ မာယာကာရာ, အညေပိ ဝါ ယေ ကေစိ ဥပ္ပန္နသောကဟရဏသမတ္ထာ သောကဇ္ဈာယိကာတိ ဝုစ္စန္တိ, သောစန္တေ ဇနေ အတ္တနော ဝံသဃောသပရမ္ပရာနံ နစ္စေ ကတေ နိဿောကေ ကတွာ သယာပကာတိ အတ္ထော။ ခရမုခါနီတိ သာမုဒ္ဒိကမဟာမုခသင်္ခါ။ သင်္ခါတိ ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋာ မုဋ္ဌိသင်္ခါ, နာဠိသင်္ခါတိ ဒွေ သင်္ခါ။ ဂေါဓာ ပရိဝဒေန္တိကာ ဒိန္ဒိမာနိ ကုတုမ္ပဒိန္ဒိမာနီတိ ဣမာနိပိ စတ္တာရိ တူရိယာနေဝ။

ဧဝံ ရာဇာ မဂ္ဂါလင်္ကာရာနိ ဝိစာရေသိ။ ဇူဇကောပိ ပမာဏာတိက္ကန္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဇီရာပေတုံ အသက္ကောန္တော တတ္ထေဝ ကာလမကာသိ။ ရာဇာ တဿ သရီရကိစ္စံ ကာရာပေတွာ ‘‘နဂရေ ကောစိ ဗြာဟ္မဏဿ ဉာတကော အတ္ထိ, ဣဒံ ဂဏှာတူ’’တိ ဘေရိံ စရာပေသိ။ န ကဉ္စိဿ ဉာတကံ ပဿိ, ဓနံ ပုန ရညောယေဝ အဟောသိ။ အထ သတ္တမေ ဒိဝသေ သဗ္ဗာ သေနာ သန္နိပတိ။ အထ ရာဇာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန ဇာလိံ မဂ္ဂနာယကံ ကတွာ နိက္ခမိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၆၁။ ‘‘သာ သေနာ မဟတီ အာသိ, ဥယျုတ္တာ သိဝိဝါဟိနီ၊

ဇာလိနာ မဂ္ဂနာယေန, ဝင်္ကံ ပါယာသိ ပဗ္ဗတံ။

၂၃၆၂။ ‘‘ကောဉ္စံ နဒတိ မာတင်္ဂေါ, ကုဉ္ဇရော သဋ္ဌိဟာယနော၊

ကစ္ဆာယ ဗဒ္ဓမာနာယ, ကောဉ္စံ နဒတိ ဝါရဏော။

၂၃၆၃။ ‘‘အာဇာနီယာ ဟသိယန္တိ, နေမိဃောသော အဇာယထ၊

အဗ္ဘံ ရဇော အစ္ဆာဒေသိ, ဥယျုတ္တာ သိဝိဝါဟိနီ။

၂၃၆၄။ ‘‘သာ သေနာ မဟတီ အာသိ, ဥယျုတ္တာ ဟာရဟာရိနီ၊

ဇာလိနာ မဂ္ဂနာယေန, ဝင်္ကံ ပါယာသိ ပဗ္ဗတံ။

၂၃၆၅။ ‘‘တေ ပါဝိံသု ဗြဟာရညံ, ဗဟုသာခံ မဟောဒကံ၊

ပုပ္ဖရုက္ခေဟိ သဉ္ဆန္နံ, ဖလရုက္ခေဟိ စူဘယံ။

၂၃၆၆။ ‘‘တတ္ထ ဗိန္ဒုဿရာ ဝဂ္ဂူ, နာနာဝဏ္ဏာ ဗဟူ ဒိဇာ၊

ကူဇန္တမုပကူဇန္တိ, ဥတုသမ္ပုပ္ဖိတေ ဒုမေ။

၂၃၆၇။ ‘‘တေ ဂန္တွာ ဒီဃမဒ္ဓါနံ, အဟောရတ္တာနမစ္စယေ၊

ပဒေသံ တံ ဥပါဂစ္ဆုံ, ယတ္ထ ဝေဿန္တရော အဟူ’’တိ။

တတ္ထ မဟတီတိ ဒွါဒသအက္ခောဘဏိသင်္ခါတာ သေနာ။ ဥယျုတ္တာတိ ပယာတာ။ ကောဉ္စံ နဒတီတိ တဒါ ကာလိင်္ဂရဋ္ဌဝါသိနော ဗြာဟ္မဏာ အတ္တနော ရဋ္ဌေ ဒေဝေ ဝုဋ္ဌေ တံ နာဂံ အာဟရိတွာ သဉ္ဇယဿ အဒံသု။ သော ဟတ္ထီ ‘‘သာမိကံ ဝတ ပဿိတုံ လဘိဿာမီ’’တိ တုဋ္ဌော ကောဉ္စနာဒမကာသိ။ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ။ ကစ္ဆာယာတိ သုဝဏ္ဏကစ္ဆာယ ဗဒ္ဓမာနာယပိ တုဿိတွာ ကောဉ္စံ နဒတိ။ ဟသိယန္တီတိ ဟသသဒ္ဒမကံသု။ ဟာရဟာရိနီတိ ဟရိတဗ္ဗဟရဏသမတ္ထာ။ ပါဝိံသူတိ ပဝိသိံသု။ ဗဟုသာခန္တိ ဗဟုရုက္ခသာခံ။ ဒီဃမဒ္ဓါနန္တိ သဋ္ဌိယောဇနမဂ္ဂံ။ ဥပါဂစ္ဆုန္တိ ယတ္ထ ဝေဿန္တရော အဟောသိ, တံ ပဒေသံ ဥပဂတာတိ။

မဟာရာဇပဗ္ဗဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

ဆခတ္တိယကမ္မဝဏ္ဏနာ

ဇာလိကုမာရော မုစလိန္ဒသရတီရေ ခန္ဓာဝါရံ နိဝါသာပေတွာ စုဒ္ဒသ ရထသဟဿာနိ အာဂတမဂ္ဂါဘိမုခါနေဝ ဌပါပေတွာ တသ္မိံ တသ္မိံ ပဒေသေ သီဟဗျဂ္ဃဒီပိအာဒီသု အာရက္ခံ သံဝိဒဟိ။ ဟတ္ထိအာဒီနံ သဒ္ဒေါ မဟာ အဟောသိ။ အထ မဟာသတ္တော တံ သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ မေ ပစ္စာမိတ္တာ မမ ပိတရံ ဃာတေတွာ မမတ္ထာယ အာဂတာ’’တိ မရဏဘယဘီတော မဒ္ဒိံ အာဒါယ ပဗ္ဗတံ အာရုယှ သေနံ ဩလောကေသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၆၈။ ‘‘တေသံ သုတွာန နိဂ္ဃေါသံ, ဘီတော ဝေဿန္တရော အဟု၊

ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ, ဘီတော သေနံ ဥဒိက္ခတိ။

၂၃၆၉။ ‘‘ဣင်္ဃ မဒ္ဒိ နိသာမေဟိ, နိဂ္ဃေါသော ယာဒိသော ဝနေ၊

အာဇာနီယာ ဟသိယန္တိ, ဓဇဂ္ဂါနိ စ ဒိဿရေ။

၂၃၇၀။ ‘‘ဣမေ နူန အရညသ္မိံ, မိဂသံဃာနိ လုဒ္ဒကာ၊

ဝါဂုရာဟိ ပရိက္ခိပ္ပ, သောဗ္ဘံ ပါတေတွာ တာဝဒေ၊

ဝိက္ကောသမာနာ တိဗ္ဗာဟိ, ဟန္တိ နေသံ ဝရံ ဝရံ။

၂၃၇၁။ ‘‘ယထာ မယံ အဒူသကာ, အရညေ အဝရုဒ္ဓကာ၊

အမိတ္တဟတ္ထတ္တံ ဂတာ, ပဿ ဒုဗ္ဗလဃာတက’’န္တိ။

တတ္ထ ဣင်္ဃာတိ စောဒနတ္ထေ နိပါတော။ နိသာမေဟီတိ သကသေနာ ဝါ ပရသေနာ ဝါတိ ဩလောကေဟိ ဥပဓာရေဟိ။ ‘‘ဣမေ နူန အရညသ္မိ’’န္တိအာဒီနံ အဍ္ဎတေယျဂါထာနံ ဧဝမတ္ထသမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော ‘‘မဒ္ဒိ ယထာ အရညမှိ မိဂသံဃာနိ လုဒ္ဒကာ ဝါဂုရာဟိ ပရိက္ခိပ္ပ အထ ဝါ ပန သောဗ္ဘံ ပါတေတွာ တာဝဒေဝ ‘ဟနထ, အရေ, ဒုဋ္ဌမိဂေ’တိ ဝိက္ကောသမာနာ တိဗ္ဗာဟိ မိဂမာရဏသတ္တီဟိ နေသံ မိဂါနံ ဝရံ ဝရံ ထူလံ ထူလံ ဟနန္တိ, ဣမေ စ နူန တထေဝ အမှေ အသဗ္ဘာဟိ ဝါစာဟိ ဝိက္ကောသမာနာ တိဗ္ဗာတိ သတ္တီဟိ ဟနိဿန္တိ, မယဉ္စ အဒူသကာ အရညေ အဝရုဒ္ဓကာ ရဋ္ဌာ ပဗ္ဗာဇိတာ ဝနေ ဝသာမ, ဧဝံ သန္တေပိ အမိတ္တာနံ ဟတ္ထတ္တံ ဂတာ, ပဿ ဒုဗ္ဗလဃာတက’’န္တိ။ ဧဝံ သော မရဏဘယေန ပရိဒေဝိ။

သာ တဿ ဝစနံ သုတွာ သေနံ ဩလောကေတွာ ‘‘သကသေနာယ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ မဟာသတ္တံ အဿာသေန္တီ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၃၇၂။ ‘‘အမိတ္တာ နပ္ပသာဟေယျုံ, အဂ္ဂီဝ ဥဒကဏ္ဏဝေ၊

တဒေဝ တွံ ဝိစိန္တေဟိ, အပိ သောတ္ထိ ဣတော သိယာ’’တိ။

တတ္ထ အဂ္ဂီဝ ဥဒကဏ္ဏဝေတိ ယထာ တိဏုက္ကာဒီနံ ဝသေန ဥပနီတော အဂ္ဂိ အဏ္ဏဝသင်္ခါတာနိ ပုထုလဂမ္ဘီရာနိ ဥဒကာနိ နပ္ပသဟတိ, တာပေတုံ န သက္ကောတိ, တထာ တံ အမိတ္တာ နပ္ပသဟေယျုံ နာဘိဘဝိဿန္တိ။ တဒေဝါတိ ယံ သက္ကေန တုယှံ ဝရံ ဒတွာ ‘‘မဟာရာဇ, န စိရဿေဝ တေ ပိတာ ဧဟိတီ’’တိ ဝုတ္တံ, တဒေဝ တွံ ဝိစိန္တေဟိ, အပိ နာမ ဣတော ဗလကာယတော အမှာကံ သောတ္ထိ သိယာတိ မဟာသတ္တံ အဿာသေသိ။

အထ မဟာသတ္တော သောကံ တနုကံ ကတွာ တာယ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗတာ ဩရုယှ ပဏ္ဏသာလာဒွါရေ နိသီဒိ, ဣတရာပိ အတ္တနော ပဏ္ဏသာလာဒွါရေ နိသီဒိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၇၃။ ‘‘တတော ဝေဿန္တရော ရာဇာ, ဩရောဟိတွာန ပဗ္ဗတာ၊

နိသီဒိ ပဏ္ဏသာလာယံ, ဒဠှံ ကတွာန မာနသ’’န္တိ။

တတ္ထ ဒဠှံ ကတွာန မာနသန္တိ မယံ ပဗ္ဗဇိတာ နာမ, အမှာကံ ကော ကိံ ကရိဿတီတိ ထိရံ ဟဒယံ ကတွာ နိသီဒိ။

တသ္မိံ ခဏေ သဉ္ဇယော ရာဇာ ဒေဝိံ အာမန္တေတွာ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဖုဿတိ အမှေသု သဗ္ဗေသု ဧကတော ဂတေသု သောကော မဟာ ဘဝိဿတိ, ပဌမံ တာဝ အဟံ ဂစ္ဆာမိ, တတော ‘ဣဒါနိ သောကံ ဝိနောဒေတွာ နိသိန္နာ ဘဝိဿန္တီ’တိ သလ္လက္ခေတွာ တွံ မဟန္တေန ပရိဝါရေန အာဂစ္ဆေယျာသိ။ အထ ထောကံ ကာလံ ဝီတိနာမေတွာ ဇာလိကဏှာဇိနာ ပစ္ဆတော အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ ဝတွာ ရထံ နိဝတ္တာပေတွာ အာဂတမဂ္ဂါဘိမုခံ ကတွာ တတ္ထ တတ္ထ အာရက္ခံ သံဝိဒဟိတွာ အလင်္ကတဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ဩရုယှ ပုတ္တဿ သန္တိကံ အဂမာသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၇၄။ ‘‘နိဝတ္တယိတွာန ရထံ, ဝုဋ္ဌပေတွာန သေနိယော၊

ဧကံ အရညေ ဝိဟရန္တံ, ပိတာ ပုတ္တံ ဥပါဂမိ။

၂၃၇၅။ ‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ဩရုယှ, ဧကံသော ပဉ္ဇလီကတော၊

ပရိကိဏ္ဏော အမစ္စေဟိ, ပုတ္တံ သိဉ္စိတုမာဂမိ။

၂၃၇၆။ ‘‘တတ္ထဒ္ဒသ ကုမာရံ သော, ရမ္မရူပံ သမာဟိတံ၊

နိသိန္နံ ပဏ္ဏသာလာယံ, ဈာယန္တံ အကုတောဘယ’’န္တိ။

တတ္ထ ဝုဋ္ဌပေတွာန သေနိယောတိ အာရက္ခတ္ထာယ ဗလကာယေ ဌပေတွာ။ ဧကံသောတိ ဧကံသကတဥတ္တရာသင်္ဂေါ။ သိဉ္စိတုမာဂမီတိ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စိတုံ ဥပါဂမိ။ ရမ္မရူပန္တိ အနဉ္ဇိတံ အမဏ္ဍိတံ။

၂၃၇၇။ ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တံ, ပိတရံ ပုတ္တဂိဒ္ဓိနံ၊

ဝေဿန္တရော စ မဒ္ဒီ စ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ အဝန္ဒိသုံ။

၂၃၇၈။ ‘‘မဒ္ဒီ စ သိရသာ ပါဒေ, သသုရဿာဘိဝါဒယိ၊

မဒ္ဒီ အဟဉှိ တေ ဒေဝ, ပါဒေ ဝန္ဒာမိ တေ သုဏှာ၊

တေ သု တတ္ထ ပလိဿဇ္ဇ, ပါဏိနာ ပရိမဇ္ဇထာ’’တိ။

တတ္ထ ပါဒေ ဝန္ဒာမိ တေ သုဏှာတိ အဟံ, ဒေဝ, တဝ သုဏှာ ပါဒေ ဝန္ဒာမီတိ ဧဝံ ဝတွာ ဝန္ဒိ။ တေ သု တတ္ထာတိ တေ ဥဘောပိ ဇနေ တသ္မိံ သက္ကဒတ္တိယေ အဿမေ ပလိဿဇိတွာ ဟဒယေ နိပဇ္ဇာပေတွာ သီသေ ပရိစုမ္ဗိတွာ မုဒုကေန ပါဏိနာ ပရိမဇ္ဇထ, ပိဋ္ဌိယော နေသံ ပရိမဇ္ဇိ။

တတော ရောဒိတွာ ပရိဒေဝိတွာ ရာဇာ သောကေ ပရိနိဗ္ဗုတေ တေဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောန္တော အာဟ –

၂၃၇၉။ ‘‘ကစ္စိ ဝေါ ကုသလံ ပုတ္တ, ကစ္စိ ပုတ္တ အနာမယံ၊

ကစ္စိ ဥဉ္ဆေန ယာပေထ, ကစ္စိ မူလဖလာ ဗဟူ။

၂၃၈၀။ ‘‘ကစ္စိ ဍံသာ မကသာ စ, အပ္ပမေဝ သရီသပါ၊

ဝနေ ဝါဠမိဂါကိဏ္ဏေ, ကစ္စိ ဟိံသာ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ။

ပိတု ဝစနံ သုတွာ မဟာသတ္တော အာဟ –

၂၃၈၁။ ‘‘အတ္ထိ နော ဇီဝိကာ ဒေဝ, သာ စ ယာဒိသကီဒိသာ၊

ကသိရာ ဇီဝိကာ ဟောမ, ဥဉ္ဆာစရိယာယ ဇီဝိတံ။

၂၃၈၂။ ‘‘အနိဒ္ဓိနံ မဟာရာဇ, ဒမေတဿံဝ သာရထိ၊

တျမှာ အနိဒ္ဓိကာ ဒန္တာ, အသမိဒ္ဓိ ဒမေတိ နော။

၂၃၈၃။ ‘‘အပိ နော ကိသာနိ မံသာနိ, ပိတု မာတု အဒဿနာ၊

အဝရုဒ္ဓါနံ မဟာရာဇ, အရညေ ဇီဝသောကိန’’န္တိ။

တတ္ထ ယာဒိသကီဒိသာတိ ယာ ဝါ သာ ဝါ, လာမကာတိ အတ္ထော။ ကသိရာ ဇီဝိကာ ဟောမာတိ တာတ, အမှာကံ ဥဉ္ဆာစရိယာယ ဇီဝိတံ နာမ ကိစ္ဆံ, ဒုက္ခာ နော ဇီဝိကာ အဟောသိ။ အနိဒ္ဓိနန္တိ မဟာရာဇ, အနိဒ္ဓိံ အသမိဒ္ဓိံ ဒလိဒ္ဒပုရိသံ နာမ သာဝ အနိဒ္ဓိ ဆေကော သာရထိ အဿံ ဝိယ ဒမေတိ, နိဗ္ဗိသေဝနံ ကရောတိ, တေ မယံ ဣဓ ဝသန္တာ အနိဒ္ဓိကာ ဒန္တာ နိဗ္ဗိသေဝနာ ကတာ, အသမိဒ္ဓိယေဝ နော ဒမေတီတိ။ ‘‘ဒမေထ နော’’တိပိ ပါဌော, ဒမယိတ္ထ နောတိ အတ္ထော။ ဇီဝသောကိနန္တိ အဝိဂတသောကာနံ အရညေ ဝသန္တာနံ ကိံ နာမ အမှာကံ သုခန္တိ ဝဒတိ။

ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ပုန ပုတ္တာနံ ပဝတ္တိံ ပုစ္ဆန္တော အာဟ –

၂၃၈၄။ ‘‘ယေပိ တေ သိဝိသေဋ္ဌဿ, ဒါယာဒါပတ္တမာနသာ၊

ဇာလီ ကဏှာဇိနာ စုဘော, ဗြာဟ္မဏဿ ဝသာနုဂါ၊

အစ္စာယိကဿ လုဒ္ဒဿ, ယော နေ ဂါဝေါဝ သုမ္ဘတိ။

၂၃၈၅။ ‘‘တေ ရာဇပုတ္တိယာ ပုတ္တေ, ယဒိ ဇာနာထ သံသထ၊

ပရိယာပုဏာထ နော ခိပ္ပံ, သပ္ပဒဋ္ဌံဝ မာဏဝ’’န္တိ။

တတ္ထ ဒါယာဒါပတ္တမာနသာတိ မဟာရာဇ, ယေပိ တေ တဝ သိဝိသေဋ္ဌဿ ဒါယာဒါ အပတ္တမာနသာ အသမ္ပုဏ္ဏမနောရထာ ဟုတွာ ဗြာဟ္မဏဿ ဝသာနုဂါ ဇာတာ, တေ ဒွေ ကုမာရေ ယော ဗြာဟ္မဏော ဂါဝေါဝ သုမ္ဘတိ ပဟရတိ, တေ ရာဇပုတ္တိယာ ပုတ္တေ ယဒိ ဒိဋ္ဌဝသေန ဝါ သုတဝသေန ဝါ ဇာနာထ သံသထ။ သပ္ပဒဋ္ဌံဝ မာဏဝန္တိ ဝိသနိမ္မဒနတ္ထာယ သပ္ပဒဋ္ဌံ မာဏဝံ တိကိစ္ဆန္တာ ဝိယ ခိပ္ပံ နော ပရိယာပုဏာထ ကထေထာတိ ဝဒတိ။

ရာဇာ အာဟ –

၂၃၈၆။ ‘‘ဥဘော ကုမာရာ နိက္ကီတာ, ဇာလီ ကဏှာဇိနာ စုဘော၊

ဗြာဟ္မဏဿ ဓနံ ဒတွာ, ပုတ္တ မာ ဘာယိ အဿသာ’’တိ။

တတ္ထ နိက္ကီတာတိ နိက္ကယံ ဒတွာ ဂဟိတာ။

တံ သုတွာ မဟာသတ္တော ပဋိလဒ္ဓဿာသော ပိတရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရမကာသိ –

၂၃၈၇။ ‘‘ကစ္စိ နု တာတ ကုသလံ, ကစ္စိ တာတ အနာမယံ၊

ကစ္စိ နု တာတ မေ မာတု, စက္ခု န ပရိဟာယတီ’’တိ။

တတ္ထ စက္ခု န ပရိဟာယတီတိ ပုတ္တသောကေန ရောဒန္တိယာ စက္ခု န ပရိဟာယတီတိ။

ရာဇာ အာဟ –

၂၃၈၈။ ‘‘ကုသလဉ္စေဝ မေ ပုတ္တ, အထော ပုတ္တ အနာမယံ၊

အထော စ ပုတ္တ တေ မာတု, စက္ခု န ပရိဟာယတီ’’တိ။

ဗောဓိသတ္တော အာဟ –

၂၃၈၉။ ‘‘ကစ္စိ အရောဂံ ယောဂ္ဂံ တေ, ကစ္စိ ဝဟတိ ဝါဟနံ၊

ကစ္စိ ဖီတော ဇနပဒေါ, ကစ္စိ ဝုဋ္ဌိ န ဆိဇ္ဇတီ’’တိ။

တတ္ထ ဝုဋ္ဌီတိ ဝုဋ္ဌိဓာရာ။

ရာဇာ အာဟ –

၂၃၉၀။ ‘‘အထော အရောဂံ ယောဂ္ဂံ မေ, အထော ဝဟတိ ဝါဟနံ၊

အထော ဖီတော ဇနပဒေါ, အထော ဝုဋ္ဌိ န ဆိဇ္ဇတီ’’တိ။

ဧဝံ တေသံ သလ္လပန္တာနညေဝ ဖုဿတီ ဒေဝီ ‘‘ဣဒါနိ သောကံ တနုကံ ကတွာ နိသိန္နာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ မဟာပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ ပုတ္တဿ သန္တိကံ အဂမာသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၉၁။ ‘‘ဣစ္စေဝံ မန္တယန္တာနံ, မာတာ နေသံ အဒိဿထ၊

ရာဇပုတ္တီ ဂိရိဒွါရေ, ပတ္တိကာ အနုပါဟနာ။

၂၃၉၂။ ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တိံ, မာတရံ ပုတ္တဂိဒ္ဓိနိံ၊

ဝေဿန္တရော စ မဒ္ဒီ စ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ အဝန္ဒိသုံ။

၂၃၉၃။ ‘‘မဒ္ဒီ စ သိရသာ ပါဒေ, သဿုယာ အဘိဝါဒယိ၊

မဒ္ဒီ အဟဉှိ တေ အယျေ, ပါဒေ ဝန္ဒာမိ တေ သုဏှာ’’တိ။

တေသံ ဖုဿတိဒေဝိံ ဝန္ဒိတွာ ဌိတကာလေ ပုတ္တကာ ကုမာရကုမာရိကာဟိ ပရိဝုတာ အာဂမိံသု။ မဒ္ဒီ စ တေသံ အာဂမနမဂ္ဂံ ဩလောကေန္တီယေဝ အဋ္ဌာသိ။ သာ တေ သောတ္ထိနာ အာဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ သကဘာဝေန သဏ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တီ တရုဏဝစ္ဆာ ဝိယ ဂါဝီ ပရိဒေဝမာနာ တတော ပါယာသိ။ တေပိ တံ ဒိသွာ ပရိဒေဝန္တာ မာတရာဘိမုခါဝ ပဓာဝိံသု။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၉၄။ ‘‘မဒ္ဒိဉ္စ ပုတ္တကာ ဒိသွာ, ဒူရတော သောတ္ထိမာဂတာ၊

ကန္ဒန္တာ မဘိဓာဝိံသု, ဝစ္ဆဗာလာဝ မာတရံ။

၂၃၉၅။ ‘‘မဒ္ဒီ စ ပုတ္တကေ ဒိသွာ, ဒူရတော သောတ္ထိမာဂတေ၊

ဝါရုဏီဝ ပဝေဓေန္တီ, ထနဓာရာဘိသိဉ္စထာ’’တိ။

တတ္ထ ကန္ဒန္တာ မဘိဓာဝိံသူတိ ကန္ဒန္တာ အဘိဓာဝိံသု။ ဝါရုဏီဝါတိ ယက္ခာဝိဋ္ဌာ ဣက္ခဏိကာ ဝိယ ပဝေဓမာနာ ထနဓာရာ အဘိသိဉ္စထာတိ။

သာ ကိရ မဟာသဒ္ဒေန ပရိဒေဝိတွာ ကမ္ပမာနာ ဝိသညီ ဟုတွာ ဒီဃတော ပထဝိယံ ပတိ။ ကုမာရာပိ ဝေဂေနာဂန္တွာ ဝိသညိနော ဟုတွာ မာတု ဥပရိယေဝ ပတိံသု။ တသ္မိံ ခဏေ တဿာ ဒွီဟိ ထနေဟိ ဒွေ ခီရဓာရာ နိက္ခမိတွာ တေသံ မုခေယေဝ ပဝိသိံသု။ သစေ ကိရ ဧတ္တကော အဿာသော နာဘဝိဿ, ဒွေ ကုမာရာ သုက္ခဟဒယာ ဟုတွာ အဒ္ဓါ နဿိဿန္တိ။ ဝေဿန္တရောပိ ပိယပုတ္တေ ဒိသွာ သောကံ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တော ဝိသညီ ဟုတွာ တတ္ထေဝ ပတိ။ မာတာပိတရောပိဿ ဝိသညိနော ဟုတွာ တတ္ထေဝ ပတိံသု, တထာ သဟဇာတာ သဋ္ဌိသဟဿာ အမစ္စာ။ တံ ကာရုညံ ပဿန္တေသု ဧကောပိ သကဘာဝေန သဏ္ဌာတုံ နာသက္ခိ။ သကလံ အဿမပဒံ ယုဂန္တဝါတေန ပမဒ္ဒိတံ ဝိယ သာလဝနံ အဟောသိ။ တသ္မိံ ခဏေ ပဗ္ဗတာ နဒိံသု, မဟာပထဝီ ကမ္ပိ, မဟာသမုဒ္ဒေါ သင်္ခုဘိ, သိနေရု ဂိရိရာဇာ ဩနမိ။ ဆ ကာမာဝစရဒေဝလောကာ ဧကကောလာဟလာ အဟေသုံ။

သက္ကော ဒေဝရာဇာ ‘‘ဆ ခတ္တိယာ သပရိသာ ဝိသညိနော ဇာတာ, တေသု ဧကောပိ ဥဋ္ဌာယ ကဿစိ သရီရေ ဥဒကံ သိဉ္စိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ, အဟံ ဒါနိ ဣမေသံ ပေါက္ခရဝဿံ ဝဿာပေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဆခတ္တိယသမာဂမေ ပေါက္ခရဝဿံ ဝဿာပေသိ။ တတ္ထ ယေ တေမိတုကာမာ, တေ တေမေန္တိ, အတေမိတုကာမာနံ ဥပရိ ဧကဗိန္ဒုမတ္တမ္ပိ န ပတတိ, ပဒုမပတ္တတော ဥဒကံ ဝိယ နိဝတ္တိတွာ ဂစ္ဆတိ။ ဣတိ ပေါက္ခရဝနေ ပတိတံ ဝဿံ ဝိယ တံ ဝဿံ အဟောသိ။ ဆ ခတ္တိယာ အဿာသံ ပဋိလဘိံသု။ မဟာဇနော တမ္ပိ ဒိသွာ ‘‘အဟော အစ္ဆရိယံ, အဟော အဗ္ဘုတံ ဧဝရူပေ ဉာတိသမာဂမေ ပေါက္ခရဝဿံ ဝဿိ, မဟာပထဝီ ကမ္ပီ’’တိ အစ္ဆရိယံ ပဝေဒေသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၃၉၆။ ‘‘သမာဂတာနံ ဉာတီနံ, မဟာဃောသော အဇာယထ၊

ပဗ္ဗတာ သမနာဒိံသု, မဟီ ပကမ္ပိတာ အဟု။

၂၃၉၇။ ‘‘ဝုဋ္ဌိဓာရံ ပဝတ္တေန္တော, ဒေဝေါ ပါဝဿိ တာဝဒေ၊

အထ ဝေဿန္တရော ရာဇာ, ဉာတီဟိ သမဂစ္ဆထ။

၂၃၉၈။ ‘‘နတ္တာရော သုဏိသာ ပုတ္တော, ရာဇာ ဒေဝီ စ ဧကတော၊

ယဒါ သမာဂတာ အာသုံ, တဒါသိ လောမဟံသနံ။

၂၃၉၉။ ‘‘ပဉ္ဇလိကာ တဿ ယာစန္တိ, ရောဒန္တာ ဘေရဝေ ဝနေ၊

ဝေဿန္တရဉ္စ မဒ္ဒိဉ္စ, သဗ္ဗေ ရဋ္ဌာ သမာဂတာ၊

တွံ နောသိ ဣဿရော ရာဇာ, ရဇ္ဇံ ကာရေထ နော ဥဘော’’တိ။

တတ္ထ ဃောသောတိ ကာရုညဃောသော။ ပဉ္ဇလိကာတိ သဗ္ဗေ နာဂရာ စေဝ နေဂမာ စ ဇာနပဒါ စ ပဂ္ဂဟိတဉ္ဇလိကာ ဟုတွာ။ တဿ ယာစန္တီတိ တဿ ပါဒေသု ပတိတွာ ရောဒိတွာ ကန္ဒိတွာ ‘‘ဒေဝ, တွံ နော သာမိ ဣဿရော, ပိတာ တေ ဣဓေဝ အဘိသိဉ္စိတွာ နဂရံ နေတုကာမော, ကုလသန္တကံ သေတစ္ဆတ္တံ ပဋိစ္ဆထာ’’တိ ယာစိံသု။

ဆခတ္တိယကမ္မဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

နဂရကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ

တံ သုတွာ မဟာသတ္တော ပိတရာ သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၄၀၀။ ‘‘ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေန္တံ, ရဋ္ဌာ ပဗ္ဗာဇယိတ္ထ မံ၊

တွဉ္စ ဇာနပဒါ စေဝ, နေဂမာ စ သမာဂတာ’’တိ။

တတော ရာဇာ ပုတ္တံ အတ္တနော ဒေါသံ ခမာပေန္တော အာဟ –

၂၄၀၁။ ‘‘ဒုက္ကဋဉ္စ ဟိ နော ပုတ္တ, ဘူနဟစ္စံ ကတံ မယာ၊

ယောဟံ သိဝီနံ ဝစနာ, ပဗ္ဗာဇေသိမဒူသက’’န္တိ။

ဣမံ ဂါထံ ဝတွာ အတ္တနော ဒုက္ခဟရဏတ္ထံ ပုတ္တံ ယာစန္တော ဣတရံ ဂါထမာဟ –

၂၄၀၂။ ‘‘ယေန ကေနစိ ဝဏ္ဏေန, ပိတု ဒုက္ခံ ဥဒဗ္ဗဟေ၊

မာတု ဘဂိနိယာ စာပိ, အပိ ပါဏေဟိ အတ္တနော’’တိ။

တတ္ထ ဥဒဗ္ဗဟေတိ ဟရေယျ။ အပိ ပါဏေဟီတိ တာတ ပုတ္တေန နာမ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာပိ မာတာပိတူနံ သောကဒုက္ခံ ဟရိတဗ္ဗံ, တသ္မာ မမ ဒေါသံ ဟဒယေ အကတွာ မမ ဝစနံ ကရောဟိ, ဣမံ ဣသိလိင်္ဂံ ဟာရေတွာ ရာဇဝေသံ ဂဏှ တာတာတိ ဣမိနာ ကိရ နံ အဓိပ္ပါယေနေဝမာဟ။

ဗောဓိသတ္တော ရဇ္ဇံ ကာရေတုကာမောပိ ‘‘ဧတ္တကေ ပန အကထိတေ ဂရုကံ နာမ န ဟောတီ’’တိ ကထေသိ။ မဟာသတ္တော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ။ အထဿ အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ သဟဇာတာ သဋ္ဌိသဟဿာ အမစ္စာ ‘‘နဟာနကာလော မဟာရာဇ, ရဇောဇလ္လံ ပဝါဟယာ’’တိ ဝဒိံသု။ အထ နေ မဟာသတ္တော ‘‘ထောကံ အဓိဝါသေထာ’’တိ ဝတွာ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ ဣသိဘဏ္ဍံ ဩမုဉ္စိတွာ ပဋိသာမေတွာ သင်္ခဝဏ္ဏသာဋကံ နိဝါသေတွာ ပဏ္ဏသာလတော နိက္ခမိတွာ ‘‘ဣဒံ မယာ နဝ မာသေ အဍ္ဎမာသဉ္စ ဝသန္တေန သမဏဓမ္မဿ ကတဋ္ဌာနံ, ပါရမီကူဋံ ဂဏှန္တေန မယာ ဒါနံ ဒတွာ မဟာပထဝိယာ ကမ္ပာပိတဋ္ဌာန’’န္တိ ပဏ္ဏသာလံ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ။ အထဿ ကပ္ပကာဒယော ကေသမဿုကမ္မာဒီနိ ကရိံသု။ တမေနံ သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတံ ဒေဝရာဇာနမိဝ ဝိရောစမာနံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စိံသု။ တေန ဝုတ္တံ –

၂၄၀၃။ ‘‘တတော ဝေဿန္တရော ရာဇာ, ရဇောဇလ္လံ ပဝါဟယိ၊

ရဇောဇလ္လံ ပဝါဟေတွာ, သင်္ခဝဏ္ဏံ အဓာရယီ’’တိ။

တတ္ထ ပဝါဟယီတိ ဟာရေသိ, ဟာရေတွာ စ ပန ရာဇဝေသံ ဂဏှီတိ အတ္ထော။

အထဿ ယသော မဟာ အဟောသိ။ ဩလောကိတဩလောကိတဋ္ဌာနံ ကမ္ပတိ, မုခမင်္ဂလိကာ မုခမင်္ဂလာနိ ဃောသယိံသု, သဗ္ဗတူရိယာနိ ပဂ္ဂဏှိံသု, မဟာသမုဒ္ဒကုစ္ဆိယံ မေဃဂဇ္ဇိတဃောသော ဝိယ တူရိယဃောသော အဟောသိ။ ဟတ္ထိရတနံ အလင်္ကရိတွာ ဥပါနယိံသု။ သော ခဂ္ဂရတနံ ဗန္ဓိတွာ ဟတ္ထိရတနံ အဘိရုဟိ။ တာဝဒေဝ နံ သဟဇာတာ သဋ္ဌိသဟဿာ အမစ္စာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပ္ပဋိမဏ္ဍိတာ ပရိဝါရယိံသု, သဗ္ဗကညာယော မဒ္ဒိဒေဝိမ္ပိ နဟာပေတွာ အလင်္ကရိတွာ အဘိသိဉ္စိံသု။ သီသေ စ ပနဿာ အဘိသေကဥဒကံ အဘိသိဉ္စမာနာ ‘‘ဝေဿန္တရော တံ ပါလေတူ’’တိအာဒီနိ မင်္ဂလာနိ ဝဒိံသု။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၀၄။ ‘‘သီသံ နှာတော သုစိဝတ္ထော, သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတော၊

ပစ္စယံ နာဂမာရုယှ, ခဂ္ဂံ ဗန္ဓိ ပရန္တပံ။

၂၄၀၅။ ‘‘တတော သဋ္ဌိသဟဿာနိ, ယောဓိနော စာရုဒဿနာ၊

သဟဇာတာ ပကိရိံသု, နန္ဒယန္တာ ရထေသဘံ။

၂၄၀၆။ ‘‘တတော မဒ္ဒိမ္ပိ နှာပေသုံ, သိဝိကညာ သမာဂတာ၊

ဝေဿန္တရော တံ ပါလေတု, ဇာလီ ကဏှာဇိနာ စုဘော၊

အထောပိ တံ မဟာရာဇာ, သဉ္ဇယော အဘိရက္ခတူ’’တိ။

တတ္ထ ပစ္စယံ နာဂမာရုယှာတိ တံ အတ္တနော ဇာတဒိဝသေ ဥပ္ပန္နံ ဟတ္ထိနာဂံ။ ပရန္တပန္တိ အမိတ္တတာပနံ။ ပကိရိံသူတိ ပရိဝါရယိံသု။ နန္ဒယန္တာတိ တောသေန္တာ။ သိဝိကညာတိ သိဝိရညော ပဇာပတိယော သန္နိပတိတွာ ဂန္ဓောဒကေန နှာပေသုံ။ ဇာလီ ကဏှာဇိနာ စုဘောတိ ဣမေ တေ ပုတ္တာပိ မာတရံ ရက္ခန္တူတိ။

၂၄၀၇။ ‘‘ဣဒဉ္စ ပစ္စယံ လဒ္ဓါ, ပုဗ္ဗေ သံက္လေသမတ္တနော၊

အာနန္ဒိယံ အာစရိံသု, ရမဏီယေ ဂိရိဗ္ဗဇေ။

၂၄၀၈။ ‘‘ဣဒဉ္စ ပစ္စယံ လဒ္ဓါ, ပုဗ္ဗေ သံက္လေသမတ္တနော၊

အာနန္ဒိ ဝိတ္တာ သုမနာ, ပုတ္တေ သင်္ဂမ္မ လက္ခဏာ။

၂၄၀၉။ ‘‘ဣဒဉ္စ ပစ္စယံ လဒ္ဓါ, ပုဗ္ဗေ သံက္လေသမတ္တနော၊

အာနန္ဒိ ဝိတ္တာ ပတီတာ, သဟ ပုတ္တေဟိ လက္ခဏာ’’တိ။

တတ္ထ ဣဒဉ္စ ပစ္စယံ လဒ္ဓါတိ ဘိက္ခဝေ, ဝေဿန္တရော မဒ္ဒီ စ ဣဒဉ္စ ပစ္စယံ လဒ္ဓါ ဣမံ ပတိဋ္ဌံ လဘိတွာ, ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌဟိတွာတိ အတ္ထော။ ပုဗ္ဗေတိ ဣတော ပုဗ္ဗေ အတ္တနော ဝနဝါသသံက္လေသဉ္စ အနုဿရိတွာ။ အာနန္ဒိယံ အာစရိံသု, ရမဏီယေ ဂိရိဗ္ဗဇေတိ ရမဏီယေ ဝင်္ကဂိရိကုစ္ဆိမှိ ‘‘ဝေဿန္တရဿ ရညော အာဏာ’’တိ ကဉ္စနလတာဝိနဒ္ဓံ အာနန္ဒဘေရိံ စရာပေတွာ အာနန္ဒဆဏံ အာစရိံသု။ အာနန္ဒိ ဝိတ္တာ သုမနာတိ လက္ခဏသမ္ပန္နာ မဒ္ဒီ ပုတ္တေ သင်္ဂမ္မ သမ္ပာပုဏိတွာ ဝိတ္တာ သုမနာ ဟုတွာ အတိဝိယ နန္ဒီတိ အတ္ထော။ ပတီတာတိ သောမနဿာ ဟုတွာ။

ဧဝံ ပတီတာ ဟုတွာ စ ပန ပုတ္တေ အာဟ –

၂၄၁၀။ ‘‘ဧကဘတ္တာ ပုရေ အာသိံ, နိစ္စံ ထဏ္ဍိလသာယိနီ၊

ဣတိ မေတံ ဝတံ အာသိ, တုမှံ ကာမာ ဟိ ပုတ္တကာ။

၂၄၁၁။ ‘‘တံ မေ ဝတံ သမိဒ္ဓဇ္ဇ, တုမှေ သင်္ဂမ္မ ပုတ္တကာ၊

မာတုဇမ္ပိ တံ ပါလေတု, ပိတုဇမ္ပိ စ ပုတ္တက၊

အထောပိ တံ မဟာရာဇာ, သဉ္ဇယော အဘိရက္ခတု။

၂၄၁၂။ ‘‘ယံ ကိဉ္စိတ္ထိ ကတံ ပုညံ, မယှဉ္စေဝ ပိတုစ္စ တေ၊

သဗ္ဗေန တေန ကုသလေန, အဇရော အမရော ဘဝါ’’တိ။

တတ္ထ တုမှံ ကာမာ ဟိ ပုတ္တကာတိ ပုတ္တကာ အဟံ တုမှာကံ ကာမာ တုမှေ ပတ္ထယမာနာ ပုရေ တုမှေသု ဗြာဟ္မဏေန နီတေသု ဧကဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဘူမိယံ သယိံ, ဣတိ မေ တုမှာကံ ကာမာ ဧတံ ဝတံ အာသီတိ ဝဒတိ။ သမိဒ္ဓဇ္ဇာတိ တံ မေ ဝတံ အဇ္ဇ သမိဒ္ဓံ။ မာတုဇမ္ပိ တံ ပါလေတု, ပိတုဇမ္ပိ စ ပုတ္တကာတိ ပုတ္တဇာလိ တံ မာတုဇာတံ သောမနဿမ္ပိ ပိတုဇာတံ သောမနဿမ္ပိ ပါလေတု, မာတာပိတူနံ သန္တကံ ပုညံ တံ ပါလေတူတိ အတ္ထော။ တေနေဝါဟ ‘‘ယံ ကိဉ္စိတ္ထိ ကတံ ပုည’’န္တိ။

ဖုဿတီပိ ဒေဝီ ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယ မမ သုဏှာ ဣမာနေဝ ဝတ္ထာနိ နိဝါသေတု, ဣမာနိ အာဘရဏာနိ ဓာရေတူ’’တိ သုဝဏ္ဏသမုဂ္ဂေ ပူရေတွာ ပဟိဏိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၁၃။ ‘‘ကပ္ပါသိကဉ္စ ကောသေယျံ, ခေါမကောဋုမ္ဗရာနိ စ၊

သဿု သုဏှာယ ပါဟေသိ, ယေဟိ မဒ္ဒီ အသောဘထ။

၂၄၁၄။ ‘‘တတော ဟေမဉ္စ ကာယူရံ, ဂီဝေယျံ ရတနာမယံ၊

သဿု သုဏှာယ ပါဟေသိ, ယေဟိ မဒ္ဒီ အသောဘထ။

၂၄၁၅။ ‘‘တတော ဟေမဉ္စ ကာယူရံ, အင်္ဂဒံ မဏိမေခလံ၊

သဿု သုဏှာယ ပါဟေသိ, ယေဟိ မဒ္ဒီ အသောဘထ။

၂၄၁၆။ ‘‘ဥဏ္ဏတံ မုခဖုလ္လဉ္စ, နာနာရတ္တေ စ မာဏိကေ၊

သဿု သုဏှာယ ပါဟေသိ, ယေဟိ မဒ္ဒီ အသောဘထ။

၂၄၁၇။ ‘‘ဥဂ္ဂတ္ထနံ ဂိင်္ဂမကံ, မေခလံ ပါဋိပါဒကံ၊

သဿု သုဏှာယ ပါဟေသိ, ယေဟိ မဒ္ဒီ အသောဘထ။

၂၄၁၈။ ‘‘သုတ္တဉ္စ သုတ္တဝဇ္ဇဉ္စ, ဥပနိဇ္ဈာယ သေယျသိ၊

အသောဘထ ရာဇပုတ္တီ, ဒေဝကညာဝ နန္ဒနေ။

၂၄၁၉။ ‘‘သီသံ နှာတာ သုစိဝတ္ထာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

အသောဘထ ရာဇပုတ္တီ, တာဝတိံသေဝ အစ္ဆရာ။

၂၄၂၀။ ‘‘ကဒလီဝ ဝါတစ္ဆုပိတာ, ဇာတာ စိတ္တလတာဝနေ၊

အန္တာဝရဏသမ္ပန္နာ, ရာဇပုတ္တီ အသောဘထ။

၂၄၂၁။ ‘‘သကုဏီ မာနုသိနီဝ, ဇာတာ စိတ္တပတ္တာ ပတီ၊

နိဂြောဓပက္ကဗိမ္ဗောဋ္ဌီ, ရာဇပုတ္တီ အသောဘထာ’’တိ။

တတ္ထ ဟေမဉ္စ ကာယူရန္တိ သုဝဏ္ဏမယံ ဝနခဇ္ဇူရိဖလသဏ္ဌာနံ ဂီဝါပသာဓနမေဝ။ ရတနမယန္တိ အပရမ္ပိ ရတနမယံ ဂီဝေယျံ။ အင်္ဂဒံ မဏိမေခလန္တိ အင်္ဂဒါဘရဏဉ္စ မဏိမယမေခလဉ္စ။ ဥဏ္ဏတန္တိ ဧကံ နလာဋပသာဓနံ။ မုခဖုလ္လန္တိ နလာဋန္တေ တိလကမာလာဘရဏံ။ နာနာရတ္တေတိ နာနာဝဏ္ဏေ။ မာဏိကေတိ မဏိမယေ။ ဥဂ္ဂတ္ထနံ ဂိင်္ဂမကန္တိ ဧတာနိပိ ဒွေ အာဘရဏာနိ။ မေခလန္တိ သုဝဏ္ဏရဇတမယံ မေခလံ။ ပါဋိပါဒကန္တိ ပါဒပသာဓနံ။ သုတ္တဉ္စ သုတ္တဝဇ္ဇံ စာတိ သုတ္တာရူဠှဉ္စ အသုတ္တာရူဠှဉ္စ ပသာဓနံ။ ပါဠိယံ ပန ‘‘သုပ္ပဉ္စ သုပ္ပဝဇ္ဇဉ္စာ’’တိ လိခိတံ။ ဥပနိဇ္ဈာယ သေယျသီတိ ဧတံ သုတ္တာရူဠှဉ္စ အသုတ္တာရူဠှဉ္စ အာဘရဏံ တံ တံ ဦနဋ္ဌာနံ ဩလောကေတွာ အလင်္ကရိတွာ ဌိတာ သေယျသီ ဥတ္တမရူပဓရာ မဒ္ဒီ ဒေဝကညာဝ နန္ဒနေ အသောဘထ။ ဝါတစ္ဆုပိတာတိ စိတ္တလတာဝနေ ဇာတာ ဝါတသမ္ဖုဋ္ဌာ သုဝဏ္ဏကဒလီ ဝိယ တံ ဒိဝသံ သာ ဝိဇမ္ဘမာနာ အသောဘထ။ ဒန္တာဝရဏသမ္ပန္နာတိ ဗိမ္ဗဖလသဒိသေဟိ ရတ္တဒန္တာဝရဏေဟိ သမန္နာဂတာ။ သကုဏီ မာနုသိနီဝ, ဇာတာ စိတ္တပတ္တာ ပတီတိ ယထာ မာနုသိယာ သရီရေန ဇာတာ မာနုသိနီ နာမ သကုဏီ စိတ္တပတ္တာ အာကာသေ ဥပ္ပတမာနာ ပက္ခေ ပသာရေတွာ ဂစ္ဆန္တီ သောဘတိ, ဧဝံ သာ ရတ္တောဋ္ဌတာယ နိဂြောဓပက္ကဗိမ္ဗဖလသဒိသဩဋ္ဌေဟိ အသောဘထ။

သဋ္ဌိသဟဿာ အမစ္စာ မဒ္ဒိံ အဘိရုဟနတ္ထာယ သဗ္ဗာလင်္ကာရပ္ပဋိမဏ္ဍိတံ နာတိဝဒ္ဓံ သတ္တိသရပဟာရက္ခမံ ဧကံ တရုဏဟတ္ထိံ ဥပနာမေသုံ။ တေန ဝုတ္တံ –

၂၄၂၂။ ‘‘တဿာ စ နာဂမာနေသုံ, နာတိဝဒ္ဓံဝ ကုဉ္ဇရံ၊

သတ္တိက္ခမံ သရက္ခမံ, ဤသာဒန္တံ ဥရူဠှဝံ။

၂၄၂၃။ ‘‘သာ မဒ္ဒီ နာဂမာရုဟိ, နာတိဝဒ္ဓံဝ ကုဉ္ဇရံ၊

သတ္တိက္ခမံ သရက္ခမံ, ဤသာဒန္တံ ဥရူဠှဝ’’န္တိ။

တတ္ထ တဿာ စာတိ ဘိက္ခဝေ, တဿာပိ မဒ္ဒိယာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပ္ပဋိမဏ္ဍိတံ ကတွာ နာတိဝဒ္ဓံ သတ္တိသရပဟာရက္ခမံ ဧကံ တရုဏဟတ္ထိံ ဥပနေသုံ။ နာဂမာရုဟီတိ ဝရဟတ္ထိပိဋ္ဌိံ အဘိရုဟိ။

ဣတိ တေ ဥဘောပိ မဟန္တေန ယသေန ခန္ဓာဝါရံ အဂမံသု။ သဉ္ဇယရာဇာ ဒွါဒသဟိ အက္ခောဘိဏီဟိ သဒ္ဓိံ မာသမတ္တံ ပဗ္ဗတကီဠံ ဝနကီဠံ ကီဠိ။ မဟာသတ္တဿ တေဇေန တာဝမဟန္တေ အရညေ ကောစိ ဝါဠမိဂေါ ဝါ ပက္ခီ ဝါ ကဉ္စိ န ဝိဟေဌေသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၂၄။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ မိဂါ အဟုံ၊

ဝေဿန္တရဿ တေဇေန, နညမညံ ဝိဟေဌယုံ။

၂၄၂၅။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ ဒိဇာ အဟုံ၊

ဝေဿန္တရဿ တေဇေန, နညမညံ ဝိဟေဌေယုံ။

၂၄၂၆။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ မိဂါ အဟုံ၊

ဧကဇ္ဈံ သန္နိပါတိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၂၇။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ ဒိဇာ အဟုံ၊

ဧကဇ္ဈံ သန္နိပါတိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၂၈။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ မိဂါ အဟုံ၊

နာဿု မဉ္ဇူ နိကူဇိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၂၉။ ‘‘သဗ္ဗမှိ တံ အရညမှိ, ယာဝန္တေတ္ထ ဒိဇာ အဟုံ၊

နာဿု မဉ္ဇူ နိကူဇိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ’’တိ။

တတ္ထ ယာဝန္တေတ္ထာတိ ယာဝန္တော ဧတ္ထ။ ဧကဇ္ဈံ သန္နိပါတိံသူတိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ သန္နိပတိံသု, သန္နိပတိတွာ စ ပန ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယ ဣဒါနိ အမှာကံ အညမညံ လဇ္ဇာ ဝါ ဟိရောတ္တပ္ပံ ဝါ သံဝရော ဝါ န ဘဝိဿတီ’’တိ ဒေါမနဿပတ္တာ အဟေသုံ။ နာဿု မဉ္ဇူ နိကူဇိံသူတိ မဟာသတ္တဿ ဝိယောဂဒုက္ခိတာ မဓုရံ ရဝံ ပုဗ္ဗေ ဝိယ န ရဝိံသု။

သဉ္ဇယနရိန္ဒော မာသမတ္တံ ပဗ္ဗတကီဠံ, ဝနကီဠံ ကီဠိတွာ သေနာပတိံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘တာတ, စိရံ နော အရညေ ဝုတ္တံ, ကိံ တေ မမ ပုတ္တဿ ဂမနမဂ္ဂေါ အလင်္ကတော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ, ဒေဝ, ကာလော ဝေါ ဂမနာယာ’’တိ ဝုတ္တေ ဝေဿန္တရဿ အာရောစာပေတွာ သေနံ အာဒါယ နိက္ခမိ။ ဝင်္ကဂိရိကုစ္ဆိတော ယာဝ ဇေတုတ္တရနဂရာ သဋ္ဌိယောဇနံ အလင်္ကတမဂ္ဂံ မဟာသတ္တော မဟန္တေန ပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ ပဋိပဇ္ဇိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၃၀။ ‘‘ပဋိယတ္တော ရာဇမဂ္ဂေါ, ဝိစိတ္တော ပုပ္ဖသန္ထတော၊

ဝသိ ဝေဿန္တရော ယတ္ထ, ယာဝတာဝ ဇေတုတ္တရာ။

၂၄၃၁။ ‘‘တတော သဋ္ဌိသဟဿာနိ, ယောဓိနော စာရုဒဿနာ၊

သမန္တာ ပရိကိရိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၃၂။ ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ, ဝေသိယာနာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊

သမန္တာ ပရိကိရိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၃၃။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

သမန္တာ ပရိကိရိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၃၄။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

သမန္တာ ပရိကိရိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၃၅။ ‘‘ကရောဋိယာ စမ္မဓရာ, ဣလ္လီဟတ္ထာ သုဝမ္မိနော၊

ပုရတော ပဋိပဇ္ဇိံသု, ဝေဿန္တရေ ပယာတမှိ၊

သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ’’တိ။

တတ္ထ ပဋိယတ္တောတိ ဝိသာခါပုဏ္ဏမပူဇာကာလေ ဝိယ အလင်္ကတော။ ဝိစိတ္တောတိ ကဒလိပုဏ္ဏဃဋဓဇပဋာကာဒီဟိ ဝိစိတ္တော။ ပုပ္ဖသန္ထတောတိ လာဇာပဉ္စမကေဟိ ပုပ္ဖေဟိ သန္ထတော။ ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဝင်္ကပဗ္ဗတေ ဝေဿန္တရော ဝသတိ, တတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဇေတုတ္တရနဂရာ နိရန္တရံ အလင်္ကတပ္ပဋိယတ္တောဝ။ ကရောဋိယာတိ သီသကရောဋီတိ လဒ္ဓနာမာယ သီသေ ပဋိမုက္ကကရောဋိကာ ယောဓာ။ စမ္မဓရာတိ ကဏ္ဍဝါရဏစမ္မဓရာ။ သုဝမ္မိနောတိ ဝိစိတြာဟိ ဇာလိကာဟိ သုဋ္ဌု ဝမ္မိကာ။ ပုရတော ပဋိပဇ္ဇိံသူတိ မတ္တဟတ္ထီသုပိ အာဂစ္ဆန္တေသု အနိဝတ္တိနော သူရယောဓာ ရညော ဝေဿန္တရဿ ပုရတော ပဋိပဇ္ဇိံသု။

ရာဇာ သဋ္ဌိယောဇနမဂ္ဂံ ဒွီဟိ မာသေဟိ အတိက္ကမ္မ ဇေတုတ္တရနဂရံ ပတ္တော အလင်္ကတပ္ပဋိယတ္တနဂရံ ပဝိသိတွာ ပါသာဒံ အဘိရုဟိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၃၆။ ‘‘တေ ပါဝိသုံ ပုရံ ရမ္မံ, မဟာပါကာရတောရဏံ၊

ဥပေတံ အန္နပါနေဟိ, နစ္စဂီတေဟိ စူဘယံ။

၂၄၃၇။ ‘‘ဝိတ္တာ ဇာနပဒါ အာသုံ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

အနုပ္ပတ္တေ ကုမာရမှိ, သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၃၈။ ‘‘စေလုက္ခေပေါ အဝတ္တိတ္ထ, အာဂတေ ဓနဒါယကေ၊

နန္ဒိံ ပဝေသိ နဂရေ, ဗန္ဓနာ မောက္ခော အဃောသထာ’’တိ။

တတ္ထ မဟာပါကာရတောရဏန္တိ မဟန္တေဟိ ပါကာရေဟိ စ တောရဏေဟိ စ သမန္နာဂတံ။ နစ္စဂီတေဟိ စူဘယန္တိ နစ္စေဟိ စ ဂီတေဟိ စ ဥဘယေဟိ သမန္နာဂတံ။ ဝိတ္တာတိ တုဋ္ဌာ သောမနဿပ္ပတ္တာ။ အာဂတေ ဓနဒါယကေတိ မဟာဇနဿ ဓနဒါယကေ မဟာသတ္တေ အာဂတေ။ နန္ဒိံ ပဝေသီတိ ‘‘ဝေဿန္တရဿ မဟာရာဇဿ အာဏာ’’တိ နဂရေ နန္ဒိဘေရီ စရိ။ ဗန္ဓနာ မောက္ခော အဃောသထာတိ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဗန္ဓနာ မောက္ခော ဃောသိတော။ အန္တမသော ဗိဠာရံ ဥပါဒါယ ဝေဿန္တရမဟာရာဇာ သဗ္ဗသတ္တေ ဗန္ဓနာ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ။

သော နဂရံ ပဝိဋ္ဌဒိဝသေယေဝ ပစ္စူသကာလေ စိန္တေသိ ‘‘ယေ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ မမ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ယာစကာ အာဂမိဿန္တိ, တေသာဟံ ကိံ ဒဿာမီ’’တိ? တသ္မိံ ခဏေ သက္ကဿ ဘဝနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ။ သော အာဝဇ္ဇေန္တော တံ ကာရဏံ ဉတွာ တာဝဒေဝ ရာဇနိဝေသနဿ ပုရိမဝတ္ထုဉ္စ ပစ္ဆိမဝတ္ထုဉ္စ ကဋိပ္ပမာဏံ ပူရေန္တော ဃနမေဃော ဝိယ သတ္တရတနဝဿံ ဝဿာပေသိ, သကလနဂရေ ဇာဏုပ္ပမာဏံ ဝဿာပေသိ။ ပုနဒိဝသေ မဟာသတ္တော ‘‘တေသံ တေသံ ကုလာနံ ပုရိမပစ္ဆိမဝတ္ထူသု ဝုဋ္ဌဓနံ တေသံ တေသညေဝ ဟောတူ’’တိ ဒါပေတွာ အဝသေသံ အာဟရာပေတွာ အတ္တနော ဂေဟဝတ္ထုသ္မိံ သဒ္ဓိံ ဓနေန ကောဋ္ဌာဂါရေသု ဩကိရာပေတွာ ဒါနမုခေ ဌပေသိ။ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အာဟ –

၂၄၃၉။ ‘‘ဇာတရူပမယံ ဝဿံ, ဒေဝေါ ပါဝဿိ တာဝဒေ၊

ဝေဿန္တရေ ပဝိဋ္ဌမှိ, သိဝီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနေ။

၂၄၄၀။ ‘‘တတော ဝေဿန္တရော ရာဇာ, ဒါနံ ဒတွာန ခတ္တိယော၊

ကာယဿ ဘေဒါ သပ္ပညော, သဂ္ဂံ သော ဥပပဇ္ဇထာ’’တိ။

တတ္ထ သဂ္ဂံ သော ဥပပဇ္ဇထာတိ တတော စုတော ဒုတိယစိတ္တေန တုသိတပုရေ ဥပ္ပဇ္ဇီတိ။

နဂရကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

သတ္ထာ ဣမံ ဂါထာသဟဿပ္ပဋိမဏ္ဍိတံ မဟာဝေဿန္တရဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ ဇူဇကော ဒေဝဒတ္တော အဟောသိ, အမိတ္တတာပနာ စိဉ္စမာဏဝိကာ, စေတပုတ္တော ဆန္နော, အစ္စုတတာပသော သာရိပုတ္တော, သက္ကော အနုရုဒ္ဓေါ, သဉ္စယနရိန္ဒော သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာ, ဖုဿတီ ဒေဝီ သိရိမဟာမာယာ, မဒ္ဒီ ဒေဝီ ရာဟုလမာတာ, ဇာလိကုမာရော ရာဟုလော, ကဏှာဇိနာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ, သေသပရိသာ ဗုဒ္ဓပရိသာ, မဟာဝေဿန္တရော ရာဇာ ပန အဟမေဝ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဟောသိ’’န္တိ။

ဝေဿန္တရဇာတကဝဏ္ဏနာ ဒသမာ။

မဟာနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

ဇာတက-အဋ္ဌကထာ သမတ္တာ။