ထေရဂါထာ-အဋ္ဌကထာ (ပ)

‘‘နဂရေ ဟံသဝတိယာ, သုဇာတော နာမ ဗြာဟ္မဏော၊

အသီတိကောဋိနိစယော, ပဟူတဓနဓညဝါ။

‘‘အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော, တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူ၊

လက္ခဏေ ဣတိဟာသေ စ, သဓမ္မေ ပါရမိံ ဂတော။

‘‘ပရိဗ္ဗာဇာ ဧကသိခါ, ဂေါတမာ ဗုဒ္ဓသာဝကာ၊

စရကာ တာပသာ စေဝ, စရန္တိ မဟိယာ တဒါ။

‘‘တေပိ မံ ပရိဝါရေန္တိ, ဗြာဟ္မဏော ဝိဿုတော ဣတိ၊

ဗဟုဇ္ဇနော မံ ပူဇေတိ, နာဟံ ပူဇေမိ ကိဉ္စနံ။

‘‘ပူဇာရဟံ န ပဿာမိ, မာနတ္ထဒ္ဓေါ အဟံ တဒါ၊

ဗုဒ္ဓေါတိ ဝစနံ နတ္ထိ, တာဝ နုပ္ပဇ္ဇတေ ဇိနော။

‘‘အစ္စယေန အဟောရတ္တံ, ပဒုမုတ္တရနာမကော၊

သဗ္ဗံ တမံ ဝိနောဒေတွာ, လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိ စက္ခုမာ။

‘‘ဝိတ္ထာရိကေ ဗာဟုဇညေ, ပုထုဘူတေ စ သာသနေ၊

ဥပါဂမိ တဒါ ဗုဒ္ဓေါ, နဂရံ ဟံသသဝှယံ။

‘‘ပိတု အတ္ထာယ သော ဗုဒ္ဓေါ, ဓမ္မံ ဒေသေသိ စက္ခုမာ၊

တေန ကာလေန ပရိသာ, သမန္တာ ယောဇနံ တဒါ။

‘‘သမ္မတော မနုဇာနံ သော, သုနန္ဒော နာမ တာပသော၊

ယာဝတာ ဗုဒ္ဓပရိသာ, ပုပ္ဖေဟစ္ဆာဒယီ တဒါ။

‘‘စတုသစ္စံ ပကာသေန္တေ, သေဋ္ဌေ စ ပုပ္ဖမဏ္ဍပေ၊

ကောဋိသတသဟဿာနံ, ဓမ္မာဘိသမယော အဟု။

‘‘သတ္တရတ္တိန္ဒိဝံ ဗုဒ္ဓေါ, ဝဿေတွာ ဓမ္မဝုဋ္ဌိယော၊

အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ပတ္တေ, သုနန္ဒံ ကိတ္တယီ ဇိနော။

‘‘ဒေဝလောကေ မနုဿေ ဝါ, သံသရန္တော အယံ ဘဝေ၊

သဗ္ဗေသံ ပဝရော ဟုတွာ, ဘဝေသု သံသရိဿတိ။

‘‘ကပ္ပသတသဟဿမှိ, ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊

ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန, သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ။

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ, ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော၊

မန္တာဏိပုတ္တော ပုဏ္ဏောတိ, ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝကော။

‘‘ဧဝံ ကိတ္တယိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, သုနန္ဒံ တာပသံ တဒါ၊

ဟာသယန္တော ဇနံ သဗ္ဗံ, ဒဿယန္တော သကံ ဗလံ။

‘‘ကတဉ္ဇလီ နမဿန္တိ, သုနန္ဒံ တာပသံ ဇနာ၊

ဗုဒ္ဓေ ကာရံ ကရိတွာန, သောဓေသိ ဂတိမတ္တနော။

‘‘တတ္ထ မေ အဟု သင်္ကပ္ပေါ, သုတွာန မုနိနော ဝစံ၊

အဟမ္ပိ ကာရံ ကဿာမိ, ယထာ ပဿာမိ ဂေါတမံ။

‘‘ဧဝါဟံ စိန္တယိတွာန, ကိရိယံ စိန္တယိံ မမ၊

ကျာဟံ ကမ္မံ အာစရာမိ, ပုညက္ခေတ္တေ အနုတ္တရေ။

‘‘အယဉ္စ ပါဌိကော ဘိက္ခု, သဗ္ဗပါဌိဿ သာသနေ၊

ဝိနယေ အဂ္ဂနိက္ခိတ္တော, တံ ဌာနံ ပတ္ထယေ အဟံ။

‘‘ဣဒံ မေ အမိတံ ဘောဂံ, အက္ခောဘံ သာဂရူပမံ၊

တေန ဘောဂေန ဗုဒ္ဓဿ, အာရာမံ မာပယေ အဟံ။

‘‘သောဘနံ နာမ အာရာမံ, နဂရဿ ပုရတ္ထတော၊

ကိဏိတွာ သတသဟဿေန, သံဃာရာမံ အမာပယိံ။

‘‘ကူဋာဂါရေ စ ပါသာဒေ, မဏ္ဍပေ ဟမ္မိယေ ဂုဟာ၊

စင်္ကမေ သုကတေ ကတွာ, သံဃာရာမံ အမာပယိံ။

‘‘ဇန္တာဃရံ အဂ္ဂိသာလံ, အထော ဥဒကမာဠကံ၊

နှာနဃရံ မာပယိတွာ, ဘိက္ခုသံဃဿဒါသဟံ။

‘‘အာသန္ဒိယော ပီဌကေ စ, ပရိဘောဂေ စ ဘာဇနေ၊

အာရာမိကဉ္စ ဘေသဇ္ဇံ, သဗ္ဗမေတံ အဒါသဟံ။

‘‘အာရက္ခံ ပဋ္ဌပေတွာန, ပါကာရံ ကာရယိံ ဒဠှံ၊

မာ နံ ကောစိ ဝိဟေဌေသိ, သန္တစိတ္တာန တာဒိနံ။

‘‘သတသဟဿေနာဝါသံ, သံဃာရာမေ အမာပယိံ၊

ဝေပုလ္လံ တံ မာပယိတွာ, သမ္ဗုဒ္ဓံ ဥပနာမယိံ။

‘‘နိဋ္ဌာပိတော မယာရာမော, သမ္ပဋိစ္ဆ တုဝံ မုနိ၊

နိယျာဒေဿာမိ တံ ဝီရ, အဓိဝါသေဟိ စက္ခုမ။

‘‘ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ, အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, အဓိဝါသေသိ နာယကော။

‘‘အဓိဝါသနမညာယ, သဗ္ဗညုဿ မဟေသိနော၊

ဘောဇနံ ပဋိယာဒေတွာ, ကာလမာရောစယိံ အဟံ။

‘‘အာရောစိတမှိ ကာလမှိ, ပဒုမုတ္တရနာယကော၊

ခီဏာသဝသဟဿေဟိ, အာရာမံ မေ ဥပါဂမိ။

‘‘နိသိန္နံ ကာလမညာယ, အန္နပါနေန တပ္ပယိံ၊

ဘုတ္တာဝိံ ကာလမညာယ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ။

‘‘ကီတော သတသဟဿေန, တတ္တကေနေဝ ကာရိတော၊

သောဘနော နာမ အာရာမော, သမ္ပဋိစ္ဆ တုဝံ မုနိ။

‘‘ဣမိနာရာမဒါနေန, စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဘဝေ နိဗ္ဗတ္တမာနောဟံ, လဘာမိ မမ ပတ္ထိတံ။

‘‘ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, သံဃာရာမံ သုမာပိတံ၊

ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ။

‘‘ယော သော ဗုဒ္ဓဿ ပါဒါသိ, သံဃာရာမံ သုမာပိတံ၊

တမဟံ ကိတ္တယိဿာမိ, သုဏာထ မမ ဘာသတော။

‘‘ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ပတ္တီ, သေနာ စ စတုရင်္ဂိနီ၊

ပရိဝါရေဿန္တိမံ နိစ္စံ, သံဃာရာမဿိဒံ ဖလံ။

‘‘သဋ္ဌိ တူရသဟဿာနိ, ဘေရိယော သမလင်္ကတာ၊

ပရိဝါရေဿန္တိမံ နိစ္စံ, သံဃာရာမဿိဒံ ဖလံ။

‘‘ဆဠသီတိသဟဿာနိ, နာရိယော သမလင်္ကတာ၊

ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ, အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာ။

‘‘အဠာရပမှာ ဟသုလာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ပရိဝါရေဿန္တိမံ နိစ္စံ, သံဃာရာမဿိဒံ ဖလံ။

‘‘တိံသကပ္ပသဟဿာနိ, ဒေဝလောကေ ရမိဿတိ၊

သဟဿက္ခတ္တုံ ဒေဝိန္ဒော, ဒေဝရဇ္ဇံ ကရိဿတိ။

‘‘ဒေဝရာဇေန ပတ္တဗ္ဗံ, သဗ္ဗံ ပဋိလဘိဿတိ၊

အနူနဘောဂေါ ဟုတွာန, ဒေဝရဇ္ဇံ ကရိဿတိ။

‘‘သဟဿက္ခတ္တုံ စက္ကဝတ္တီ, ရာဇာ ရဋ္ဌေ ဘဝိဿတိ။

ပထဗျာ ရဇ္ဇံ ဝိပုလံ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ။

‘‘ကပ္ပသတသဟဿမှိ, ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊

ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန, သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ။

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ, ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော၊

ဥပါလိ နာမ နာမေန, ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝကော။

‘‘ဝိနယေ ပါရမိံ ပတွာ, ဌာနာဌာနေ စ ကောဝိဒေါ၊

ဇိနသာသနံ ဓာရေန္တော, ဝိဟရိဿတိနာသဝေါ။

‘‘သဗ္ဗမေတံ အဘိညာယ, ဂေါတမော သကျပုင်္ဂဝေါ၊

ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ, ဧတဒဂ္ဂေ ဌပေဿတိ။

‘‘အပရိမေယျုပါဒါယ, ပတ္ထေမိ တဝ သာသနံ၊

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော။

‘‘ယထာ သူလာဝုတော ပေါသော, ရာဇဒဏ္ဍေန တဇ္ဇိတော၊

သူလေ သာတံ အဝိန္ဒန္တော, ပရိမုတ္တိံဝ ဣစ္ဆတိ။

‘‘တထေဝါဟံ မဟာဝီရ, ဘဝဒဏ္ဍေန တဇ္ဇိတော၊

ကမ္မသူလာဝုတော သန္တော, ပိပါသာဝေဒနဋ္ဋိတော။

‘‘ဘဝေ သာတံ န ဝိန္ဒာမိ, ဍယှန္တော တီဟိ အဂ္ဂိဘိ၊

ပရိမုတ္တိံ ဂဝေသာမိ, ယထာပိ ရာဇဒဏ္ဍိတော။

‘‘ယထာ ဝိသာဒေါ ပုရိသော, ဝိသေန ပရိပီဠိတော၊

အဂဒံ သော ဂဝေသေယျ, ဝိသဃာတာယုပါလနံ။

‘‘ဂဝေသမာနော ပဿေယျ, အဂဒံ ဝိသဃာတကံ၊

တံ ပိဝိတွာ သုခီ အဿ, ဝိသမှာ ပရိမုတ္တိယာ။

‘‘တထေဝါဟံ မဟာဝီရ, ယထာ ဝိသဟတော နရော၊

သမ္ပီဠိတော အဝိဇ္ဇာယ, သဒ္ဓမ္မာဂဒမေသဟံ။

‘‘ဓမ္မာဂဒံ ဂဝေသန္တော, အဒ္ဒက္ခိံ သကျသာသနံ၊

အဂ္ဂံ သဗ္ဗောသဓာနံ တံ, သဗ္ဗသလ္လဝိနောဒနံ။

‘‘ဓမ္မောသဓံ ပိဝိတွာန, ဝိသံ သဗ္ဗံ သမူဟနိံ၊

အဇရာမရံ သီတိဘာဝံ, နိဗ္ဗာနံ ဖဿယိံ အဟံ။

‘‘ယထာ ဘူတဋ္ဋိတော ပေါသော, ဘူတဂ္ဂါဟေန ပီဠိတော၊

ဘူတဝေဇ္ဇံ ဂဝေသေယျ, ဘူတသ္မာ ပရိမုတ္တိယာ။

‘‘ဂဝေသမာနော ပဿေယျ, ဘူတဝိဇ္ဇာသု ကောဝိဒံ၊

တဿ သော ဝိဟနေ ဘူတံ, သမူလဉ္စ ဝိနာသယေ။

‘‘တထေဝါဟံ မဟာဝီရ, တမဂ္ဂါဟေန ပီဠိတော၊

ဉာဏာလောကံ ဂဝေသာမိ, တမတော ပရိမုတ္တိယာ။

‘‘အထဒ္ဒသံ သကျမုနိံ, ကိလေသတမသောဓနံ၊

သော မေ တမံ ဝိနောဒေသိ, ဘူတဝေဇ္ဇောဝ ဘူတကံ။

‘‘သံသာရသောတံ သဉ္ဆိန္ဒိံ, တဏှာသောတံ နိဝါရယိံ၊

ဘဝံ ဥဂ္ဃါဋယိံ သဗ္ဗံ, ဘူတဝေဇ္ဇောဝ မူလတော။

‘‘ဂရုဠော ယထာ ဩပတတိ, ပန္နဂံ ဘက္ခမတ္တနော၊

သမန္တာ ယောဇနသတံ, ဝိက္ခောဘေတိ မဟာသရံ။

‘‘ပန္နဂံ သော ဂဟေတွာန, အဓောသီသံ ဝိဟေဌယံ၊

အာဒါယ သော ပက္ကမတိ, ယေနကာမံ ဝိဟင်္ဂမော။

‘‘တထေဝါဟံ မဟာဝီရ, ယထာပိ ဂရုဠော ဗလီ၊

အသင်္ခတံ ဂဝေသန္တော, ဒေါသေ ဝိက္ခာလယိံ အဟံ။

‘‘ဒိဋ္ဌော အဟံ ဓမ္မဝရံ, သန္တိပဒမနုတ္တရံ၊

အာဒါယ ဝိဟရာမေတံ, ဂရုဠော ပန္နဂံ ယထာ။

‘‘အာသာဝတီ နာမ လတာ, ဇာတာ စိတ္တလတာဝနေ၊

တဿာ ဝဿသဟဿေန, ဧကံ နိဗ္ဗတ္တတေ ဖလံ။

‘‘တံ ဒေဝါ ပယိရုပါသန္တိ, တာဝဒူရဖလေ သတိ၊

ဒေဝါနံ သာ ပိယာ ဧဝံ, အာသာဝတီ လတုတ္တမာ။

‘‘သတသဟဿုပါဒါယ, တာဟံ ပရိစရေ မုနိ၊

သာယံ ပါတံ နမဿာမိ, ဒေဝါ အာသာဝတိံ ယထာ။

‘‘အဝဉ္ဈာ ပါရိစရိယာ, အမောဃာ စ နမဿနာ၊

ဒူရာဂတမ္ပိ မံ သန္တံ, ခဏောယံ န ဝိရာဓယိ။

‘‘ပဋိသန္ဓိံ န ပဿာမိ, ဝိစိနန္တော ဘဝေ အဟံ၊

နိရူပဓိ ဝိပ္ပမုတ္တော, ဥပသန္တော စရာမဟံ။

‘‘ယထာပိ ပဒုမံ နာမ, သူရိယရံသေန ပုပ္ဖတိ၊

တထေဝါဟံ မဟာဝီရ, ဗုဒ္ဓရံသေန ပုပ္ဖိတော။

‘‘ယထာ ဗလာကယောနိမှိ, န ဝိဇ္ဇတိ ပုမော သဒါ၊

မေဃေသု ဂဇ္ဇမာနေသု, ဂဗ္ဘံ ဂဏှန္တိ တာ သဒါ။

‘‘စိရမ္ပိ ဂဗ္ဘံ ဓာရေန္တိ, ယာဝ မေဃော န ဂဇ္ဇတိ၊

ဘာရတော ပရိမုစ္စန္တိ, ယဒါ မေဃော ပဝဿတိ။

‘‘ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ, ဓမ္မမေဃေန ဂဇ္ဇတော၊

သဒ္ဒေန ဓမ္မမေဃဿ, ဓမ္မဂဗ္ဘံ အဂဏှဟံ။

‘‘သတသဟဿုပါဒါယ, ပုညဂဗ္ဘံ ဓရေမဟံ၊

နပ္ပမုစ္စာမိ ဘာရတော, ဓမ္မမေဃော န ဂဇ္ဇတိ။

‘‘ယဒါ တုဝံ သကျမုနိ, ရမ္မေ ကပိလဝတ္ထဝေ၊

ဂဇ္ဇသိ ဓမ္မမေဃေန, ဘာရတော ပရိမုစ္စဟံ။

‘‘သုညတံ အနိမိတ္တဉ္စ, တထာပ္ပဏိဟိတမ္ပိ စ၊

စတုရော စ ဖလေ သဗ္ဗေ, ဓမ္မေဝံ ဝိဇနယိံ အဟံ။

‘‘အပရိမေယျုပါဒါယ, ပတ္ထေမိ တဝ သာသနံ၊

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သန္တိပဒမနုတ္တရံ။

‘‘ဝိနယေ ပါရမိံ ပတ္တော, ယထာပိ ပါဌိကော ဣသိ၊

န မေ သမသမော အတ္ထိ, ဓာရေမိ သာသနံ အဟံ။

‘‘ဝိနယေ ခန္ဓကေ စာပိ, တိကစ္ဆေဒေ စ ပဉ္စကေ၊

ဧတ္ထ မေ ဝိမတိ နတ္ထိ, အက္ခရေ ဗျဉ္ဇနေပိ ဝါ။

‘‘နိဂ္ဂဟေ ပဋိကမ္မေ စ, ဌာနာဌာနေ စ ကောဝိဒေါ၊

ဩသာရဏေ ဝုဋ္ဌာပနေ, သဗ္ဗတ္ထ ပါရမိံ ဂတော။

‘‘ဝိနယေ ခန္ဓကေ ဝါပိ, နိက္ခိပိတွာ ပဒံ အဟံ၊

ဥဘတော ဝိနိဝေဌေတွာ, ရသတော ဩသရေယျဟံ။

‘‘နိရုတ္တိယာ သုကုသလော, အတ္ထာနတ္ထေ စ ကောဝိဒေါ၊

အနညာတံ မယာ နတ္ထိ, ဧကဂ္ဂေါ သတ္ထု သာသနေ။

‘‘ရူပဒက္ခော အဟံ အဇ္ဇ, သကျပုတ္တဿ သာသနေ၊

ကင်္ခံ သဗ္ဗံ ဝိနောဒေမိ, ဆိန္ဒာမိ သဗ္ဗသံသယံ။

‘‘ပဒံ အနုပဒဉ္စာပိ, အက္ခရဉ္စာပိ ဗျဉ္ဇနံ၊

နိဒါနေ ပရိယောသာနေ, သဗ္ဗတ္ထ ကောဝိဒေါ အဟံ။

‘‘ယထာပိ ရာဇာ ဗလဝါ, နိဂ္ဂဏှိတွာ ပရန္တပေ၊

ဝိဇိနိတွာန သင်္ဂါမံ, နဂရံ တတ္ထ မာပယေ။

‘‘ပါကာရံ ပရိခဉ္စာပိ, ဧသိကံ ဒွါရကောဋ္ဌကံ၊

အဋ္ဋာလကေ စ ဝိဝိဓေ, ကာရယေ နဂရေ ဗဟူ။

‘‘သိင်္ဃာဋကံ စစ္စရဉ္စ, သုဝိဘတ္တန္တရာပဏံ၊

ကာရယေယျ သဘံ တတ္ထ, အတ္ထာနတ္ထဝိနိစ္ဆယံ။

‘‘နိဂ္ဃါတတ္ထံ အမိတ္တာနံ, ဆိဒ္ဒါဆိဒ္ဒဉ္စ ဇာနိတုံ၊

ဗလကာယဿ ရက္ခာယ, သေနာပစ္စံ ဌပေတိ သော။

‘‘အာရက္ခတ္ထာယ ဘဏ္ဍဿ, နိဓာနကုသလံ နရံ၊

မာ မေ ဘဏ္ဍံ ဝိနဿီတိ, ဘဏ္ဍရက္ခံ ဌပေတိ သော။

‘‘မမတ္တော ဟောတိ ယော ရညော, ဝုဒ္ဓိံ ယဿ စ ဣစ္ဆတိ၊

တဿာဓိကရဏံ ဒေတိ, မိတ္တဿ ပဋိပဇ္ဇိတုံ။

‘‘ဥပ္ပါတေသု နိမိတ္တေသု, လက္ခဏေသု စ ကောဝိဒံ၊

အဇ္ဈာယကံ မန္တဓရံ, ပေါရောဟိစ္စေ ဌပေတိ သော။

‘‘ဧတေဟင်္ဂေဟိ သမ္ပန္နော, ခတ္တိယောတိ ပဝုစ္စတိ၊

သဒါ ရက္ခန္တိ ရာဇာနံ, စက္ကဝါကောဝ ဒုက္ခိတံ။

‘‘တထေဝ တွံ မဟာဝီရ, ဟတာမိတ္တောဝ ခတ္တိယော၊

သဒေဝကဿ လောကဿ, ဓမ္မရာဇာတိ ဝုစ္စတိ။

‘‘တိတ္ထိယေ နိဟနိတွာန, မာရဉ္စာပိ သသေနကံ၊

တမန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ, ဓမ္မနဂရံ အမာပယိ။

‘‘သီလံ ပါကာရကံ တတ္ထ, ဉာဏံ တေ ဒွါရကောဋ္ဌကံ၊

သဒ္ဓါ တေ ဧသိကာ ဝီရ, ဒွါရပါလော စ သံဝရော။

‘‘သတိပဋ္ဌာနမဋ္ဋာလံ, ပညာ တေ စစ္စရံ မုနေ၊

ဣဒ္ဓိပါဒဉ္စ သိင်္ဃာဋံ, ဓမ္မဝီထိ သုမာပိတာ။

‘‘သုတ္တန္တံ အဘိဓမ္မဉ္စ, ဝိနယဉ္စာပိ ကေဝလံ၊

နဝင်္ဂံ ဗုဒ္ဓဝစနံ, ဧသာ ဓမ္မသဘာ တဝ။

‘‘သုညတံ အနိမိတ္တဉ္စ, ဝိဟာရဉ္စပ္ပဏီဟိတံ၊

အာနေဉ္ဇဉ္စ နိရောဓော စ, ဧသာ ဓမ္မကုဋီ တဝ။

‘‘ပညာယ အဂ္ဂေါ နိက္ခိတ္တော, ပဋိဘာနေ စ ကောဝိဒေါ၊

သာရိပုတ္တောတိ နာမေန, ဓမ္မသေနာပတီ တဝ။

‘‘စုတူပပါတကုသလော, ဣဒ္ဓိယာ ပါရမိံ ဂတော၊

ကောလိတော နာမ နာမေန, ပေါရောဟိစ္စော တဝံ မုနေ။

‘‘ပေါရာဏကဝံသဓရော, ဥဂ္ဂတေဇော ဒုရာသဒေါ၊

ဓုတဝါဒီဂုဏေနဂ္ဂေါ, အက္ခဒဿော တဝံ မုနေ။

‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော, သဗ္ဗပါဌီ စ သာသနေ၊

အာနန္ဒော နာမ နာမေန, ဓမ္မာရက္ခော တဝံ မုနေ။

‘‘ဧတေ သဗ္ဗေ အတိက္ကမ္မ, ပမေသိ ဘဂဝါ မမံ၊

ဝိနိစ္ဆယံ မေ ပါဒါသိ, ဝိနယေ ဝိညုဒေသိတံ။

‘‘ယော ကောစိ ဝိနယေ ပဉှံ, ပုစ္ဆတိ ဗုဒ္ဓသာဝကော၊

တတ္ထ မေ စိန္တနာ နတ္ထိ, တညေဝတ္ထံ ကထေမဟံ။

‘‘ယာဝတာ ဗုဒ္ဓခေတ္တမှိ, ဌပေတွာ တံ မဟာမုနိ၊

ဝိနယေ မာဒိသော နတ္ထိ, ကုတော ဘိယျော ဘဝိဿတိ။

‘‘ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ, ဧဝံ ဂဇ္ဇတိ ဂေါတမော၊

ဥပါလိဿ သမော နတ္ထိ, ဝိနယေ ခန္ဓကေသု စ။

‘‘ယာဝတာ ဗုဒ္ဓဘဏိတံ, နဝင်္ဂံ သတ္ထုသာသနံ၊

ဝိနယောဂဓံ တံ သဗ္ဗံ, ဝိနယမူလပဿိနော။

‘‘မမ ကမ္မံ သရိတွာန, ဂေါတမော သကျပုင်္ဂဝေါ၊

ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ, ဧတဒဂ္ဂေ ဌပေသိ မံ။

‘‘သတသဟဿုပါဒါယ, ဣမံ ဌာနံ အပတ္ထယိံ၊

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, ဝိနယေ ပါရမိံ ဂတော။

‘‘သကျာနံ နန္ဒိဇနနော, ကပ္ပကော အာသဟံ ပုရေ၊

ဝိဇဟိတွာန တံ ဇာတိံ, ပုတ္တော ဇာတော မဟေသိနော။

‘‘ဣတော ဒုတိယကေ ကပ္ပေ, အဉ္ဇသော နာမ ခတ္တိယော၊

အနန္တတေဇော အမိတယသော, ဘူမိပါလော မဟဒ္ဓနော။

‘‘တဿ ရညော အဟံ ပုတ္တော, စန္ဒနော နာမ ခတ္တိယော၊

ဇာတိမဒေနုပတ္ထဒ္ဓေါ, ယသဘောဂမဒေန စ။

‘‘နာဂသတသဟဿာနိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

တိဓာပဘိန္နာ မာတင်္ဂါ, ပရိဝါရေန္တိ မံ သဒါ။

‘‘သဗလေဟိ ပရေတောဟံ, ဥယျာနံ ဂန္တုကာမကော၊

အာရုယှ သိရိကံ နာဂံ, နဂရာ နိက္ခမိံ တဒါ။

‘‘စရဏေန စ သမ္ပန္နော, ဂုတ္တဒွါရော သုသံဝုတော၊

ဒေဝလော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, အာဂစ္ဆိ ပုရတော မမ။

‘‘ပေသေတွာ သိရိကံ နာဂံ, ဗုဒ္ဓံ အာသာဒယိံ တဒါ၊

တတော သဉ္ဇာတကောပေါ သော, နာဂေါ နုဒ္ဓရတေ ပဒံ။

‘‘နာဂံ ရုဏ္ဏမနံ ဒိသွာ, ဗုဒ္ဓေ ကောဓံ အကာသဟံ၊

ဝိဟေသယိတွာ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဥယျာနံ အဂမာသဟံ။

‘‘သာတံ တတ္ထ န ဝိန္ဒာမိ, သိရော ပဇ္ဇလိတော ယထာ၊

ပရိဠာဟေန ဍယှာမိ, မစ္ဆောဝ ဗဠိသာဒကော။

‘‘သသာဂရန္တာ ပထဝီ, အာဒိတ္တာ ဝိယ ဟောတိ မေ၊

ပိတု သန္တိကုပါဂမ္မ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ။

‘‘အာသီဝိသံဝ ကုပိတံ, အဂ္ဂိက္ခန္ဓံဝ အာဂတံ၊

မတ္တံဝ ကုဉ္ဇရံ ဒန္တိံ, ယံ သယမ္ဘုမသာဒယိံ။

‘‘အာသာဒိတော မယာ ဗုဒ္ဓေါ, ဃောရော ဥဂ္ဂတပေါ ဇိနော၊

ပုရာ သဗ္ဗေ ဝိနဿာမ, ခမာပေဿာမ တံ မုနိံ။

‘‘နော စေ တံ နိဇ္ဈာပေဿာမ, အတ္တဒန္တံ သမာဟိတံ၊

ဩရေန သတ္တဒိဝသာ, ရဋ္ဌံ မေ ဝိဓမိဿတိ။

‘‘သုမေခလော ကောသိယော စ, သိဂ္ဂဝေါ စာပိ သတ္တကော၊

အာသာဒယိတွာ ဣသယော, ဒုဂ္ဂတာ တေ သရဋ္ဌကာ။

‘‘ယဒါ ကုပ္ပန္တိ ဣသယော, သညတာ ဗြဟ္မစာရိနော၊

သဒေဝကံ ဝိနာသေန္တိ, သသာဂရံ သပဗ္ဗတံ။

‘‘တိယောဇနသဟဿမှိ, ပုရိသေ သန္နိပါတယိံ၊

အစ္စယံ ဒေသနတ္ထာယ, သယမ္ဘုံ ဥပသင်္ကမိံ။

‘‘အလ္လဝတ္ထာ အလ္လသိရာ, သဗ္ဗေဝ ပဉ္ဇလီကတာ၊

ဗုဒ္ဓဿ ပါဒေ နိပတိတွာ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝုံ။

‘‘ခမဿု တွံ မဟာဝီရ, အဘိယာစတိ တံ ဇနော၊

ပရိဠာဟံ ဝိနောဒေဟိ, မာ နော ရဋ္ဌံ ဝိနာသယ။

‘‘သဒေဝမာနုသာ သဗ္ဗေ, သဒါနဝါ သရက္ခသာ၊

အယောမယေန ကူဋေန, သိရံ ဘိန္ဒေယျု မေ သဒါ။

‘‘ဒကေ အဂ္ဂိ န သဏ္ဌာတိ, ဗီဇံ သေလေ န ရူဟတိ၊

အဂဒေ ကိမိ န သဏ္ဌာတိ, ကောပေါ ဗုဒ္ဓေ န ဇာယတိ။

‘‘ယထာ စ ဘူမိ အစလာ, အပ္ပမေယျော စ သာဂရော၊

အနန္တကော စ အာကာသော, ဧဝံ ဗုဒ္ဓါ အခေါဘိယာ။

‘‘သဒါ ခန္တာ မဟာဝီရာ, ခမိတာ စ တပဿိနော၊

ခန္တာနံ ခမိတာနဉ္စ, ဂမနံ တံ န ဝိဇ္ဇတိ။

‘‘ဣဒံ ဝတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ပရိဠာဟံ ဝိနောဒယံ၊

မဟာဇနဿ ပုရတော, နဘံ အဗ္ဘုဂ္ဂမီ တဒါ။

‘‘တေန ကမ္မေနဟံ ဝီရ, ဟီနတ္တံ အဇ္ဈုပါဂတော၊

သမတိက္ကမ္မ တံ ဇာတိံ, ပါဝိသိံ အဘယံ ပုရံ။

‘‘တဒါပိ မံ မဟာဝီရ, ဍယှမာနံ သုသဏ္ဌိတံ၊

ပရိဠာဟံ ဝိနောဒေသိ, သယမ္ဘုဉ္စ ခမာပယိံ။

‘‘အဇ္ဇာပိ မံ မဟာဝီရ, ဍယှမာနံ တိဟဂ္ဂိဘိ၊

နိဗ္ဗာပေသိ တယော အဂ္ဂီ, သီတိဘာဝဉ္စ ပါပယိံ။

‘‘ယေသံ သောတာဝဓာနတ္ထိ, သုဏာထ မမ ဘာသတော၊

အတ္ထံ တုယှံ ပဝက္ခာမိ, ယထာ ဒိဋ္ဌံ ပဒံ မမ။

‘‘သယမ္ဘုံ တံ ဝိမာနေတွာ, သန္တစိတ္တံ သမာဟိတံ၊

တေန ကမ္မေနဟံ အဇ္ဇ, ဇာတောမှိ နီစယောနိယံ။

‘‘မာ ဝေါ ခဏံ ဝိရာဓေထ, ခဏာတီတာ ဟိ သောစရေ၊

သဒတ္ထေ ဝါယမေယျာထ, ခဏော ဝေါ ပဋိပါဒိတော။

‘‘ဧကစ္စာနဉ္စ ဝမနံ, ဧကစ္စာနံ ဝိရေစနံ၊

ဝိသံ ဟလာဟလံ ဧကေ, ဧကစ္စာနဉ္စ ဩသဓံ။

‘‘ဝမနံ ပဋိပန္နာနံ, ဖလဋ္ဌာနံ ဝိရေစနံ၊

ဩသဓံ ဖလလာဘီနံ, ပုညက္ခေတ္တံ ဂဝေသိနံ။

‘‘သာသနေန ဝိရုဒ္ဓါနံ, ဝိသံ ဟလာဟလံ ယထာ၊

အာသီဝိသော ဒိဋ္ဌဝိသော, ဧဝံ ဈာပေတိ တံ နရံ။

‘‘သကိံ ပီတံ ဟလာဟလံ, ဥပရုန္ဓတိ ဇီဝိတံ၊

သာသနေန ဝိရုဇ္ဈိတွာ, ကပ္ပကောဋိမှိ ဍယှတိ။

‘‘ခန္တိယာ အဝိဟိံသာယ, မေတ္တစိတ္တဝတာယ စ၊

သဒေဝကံ သော တာရေတိ, တသ္မာ တေ အဝိရာဓိယာ။

‘‘လာဘာလာဘေ န သဇ္ဇန္တိ, သမ္မာနနဝိမာနနေ၊

ပထဝီသဒိသာ ဗုဒ္ဓါ, တသ္မာ တေ န ဝိရာဓိယာ။

‘‘ဒေဝဒတ္တေ စ ဝဓကေ, စောရေ အင်္ဂုလိမာလကေ၊

ရာဟုလေ ဓနပါလေ စ, သဗ္ဗေသံ သမကော မုနိ။

‘‘ဧတေသံ ပဋိဃော နတ္ထိ, ရာဂေါမေသံ န ဝိဇ္ဇတိ၊

သဗ္ဗေသံ သမကော ဗုဒ္ဓေါ, ဝဓကဿောရသဿ စ။

‘‘ပန္ထေ ဒိသွာန ကာသာဝံ, ဆဍ္ဍိတံ မီဠှမက္ခိတံ၊

သိရသ္မိံ အဉ္ဇလိံ ကတွာ, ဝန္ဒိတဗ္ဗံ ဣသိဒ္ဓဇံ။

‘‘အဗ္ဘတီတာ စ ယေ ဗုဒ္ဓါ, ဝတ္တမာနာ အနာဂတာ၊

ဓဇေနာနေန သုဇ္ဈန္တိ, တသ္မာ ဧတေ နမဿိယာ။

‘‘သတ္ထုကပ္ပံ သုဝိနယံ, ဓာရေမိ ဟဒယေနဟံ၊

နမဿမာနော ဝိနယံ, ဝိဟရိဿာမိ သဗ္ဗဒါ။

‘‘ဝိနယော အာသယော မယှံ, ဝိနယော ဌာနစင်္ကမံ၊

ကပ္ပေမိ ဝိနယေ ဝါသံ, ဝိနယော မမ ဂေါစရော။

‘‘ဝိနယေ ပါရမိပ္ပတ္တော, သမထေ စာပိ ကောဝိဒေါ၊

ဥပါလိ တံ မဟာဝီရ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ သတ္ထုနော။

‘‘သော အဟံ ဝိစရိဿာမိ, ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ၊

နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မဿ စ သုဓမ္မတံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

တတ္ထ ဟိ နံ သတ္ထာ သယမေဝ သကလံ ဝိနယပိဋကံ ဥဂ္ဂဏှာပေသိ။ သော အပရဘာဂေ ဘာရုကစ္ဆကဝတ္ထုံ (ပါရာ။ ၇၈) အဇ္ဇုကဝတ္ထုံ (ပါရာ။ ၁၅၈) ကုမာရကဿပဝတ္ထုန္တိ ဣမာနိ တီဏိ ဝတ္ထူနိ ဝိနိစ္ဆယိ။ သတ္ထာ ဧကေကသ္မိံ ဝိနိစ္ဆိတေ သာဓုကာရံ ဒတွာ တယောပိ ဝိနိစ္ဆယေ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ထေရံ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ။ သော အပရဘာဂေ ဧကသ္မိံ ဥပေါသထဒိဝသေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသသမယေ ဘိက္ခူ ဩဝဒန္တော –

၂၄၉။ ‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ၊

မိတ္တေ ဘဇေယျ ကလျာဏေ, သုဒ္ဓါဇီဝေ အတန္ဒိတေ။

၂၅၀။ ‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ၊

သံဃသ္မိံ ဝိဟရံ ဘိက္ခု, သိက္ခေထ ဝိနယံ ဗုဓော။

၂၅၁။ ‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ၊

ကပ္ပါကပ္ပေသု ကုသလော, စရေယျ အပုရက္ခတော’’တိ။ – တိဿော ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ သဒ္ဓါယာတိ သဒ္ဓါနိမိတ္တံ, န ဇီဝိကတ္ထန္တိ အတ္ထော။ သဒ္ဓါယာတိ ဝါ ကမ္မဖလာနိ ရတနတ္တယဂုဏဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ။ အဘိနိက္ခမ္မာတိ ဃရာဝါသတော နိက္ခမိတွာ။ နဝပဗ္ဗဇိတောတိ နဝေါ ဟုတွာ ပဗ္ဗဇိတော, ပဌမဝယေ ဧဝ ပဗ္ဗဇိတော။ နဝေါတိ သာသနေ သိက္ခာယ အဘိနဝေါ ဒဟရော။ မိတ္တေ ဘဇေယျ ကလျာဏေ သုဒ္ဓါဇီဝေ အတန္ဒိတေတိ ‘‘ပိယော ဂရု ဘာဝနီယော’’တိအာဒိနာ (အ။ နိ။ ၇။၃၇) ဝုတ္တလက္ခဏေ ကလျာဏမိတ္တေ, မိစ္ဆာဇီဝဝိဝဇ္ဇနေန သုဒ္ဓါဇီဝေ, အာရဒ္ဓဝီရိယတာယ အတန္ဒိတေ ဘဇေယျ ဥပသင်္ကမေယျ, တေသံ ဩဝါဒါနုသာသနီပဋိဂ္ဂဟဏဝသေန သေဝေယျ။ သံဃသ္မိံ ဝိဟရန္တိ သံဃေ ဘိက္ခုသမူဟေ ဝတ္တပဋိဝတ္တပူရဏဝသေန ဝိဟရန္တော။ သိက္ခေထ ဝိနယံ ဗုဓောတိ ဗောဓဉာဏတာသုကုသလော ဟုတွာ ဝိနယပရိယတ္တိံ သိက္ခေယျ။ ဝိနယော ဟိ သာသနဿ အာယု, တသ္မိံ ဌိတေ သာသနံ ဌိတံ ဟောတိ။ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ’’တိ စ ပဌန္တိ, သော ဧဝတ္ထော။ ကပ္ပါကပ္ပေသူတိ ကပ္ပိယာကပ္ပိယေသု ကုသလော သုတ္တဝသေန သုတ္တာနုလောမဝသေန စ နိပုဏော ဆေကော။ အပုရက္ခတောတိ န ပုရက္ခတော တဏှာဒီဟိ ကုတောစိ ပုရေက္ခာရံ အပစ္စာသီသန္တော ဟုတွာ ဝိဟရေယျ။

ဥပါလိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၂။ ဥတ္တရပါလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ပဏ္ဍိတံ ဝတ မံ သန္တန္တိ အာယသ္မတော ဥတ္တရပါလတ္ထေရဿ ဂါထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ဂမနမဂ္ဂေ သေတုံ ကာရာပေသိ။ သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥတ္တရပါလောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ယမကပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ။ တဿ ဧကဒိဝသံ အယောနိသောမနသိကာရဝသေန အနုဘူတာရမ္မဏံ အနုဿရန္တဿ ကာမရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ။ သော တာဝဒေဝ သဟောဍ္ဎံ စောရံ ဂဏှန္တော ဝိယ အတ္တနော စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတွာ သံဝေဂဇာတော ပဋိပက္ခမနသိကာရေန ကိလေသေ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော ဘာဝနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ။ ထေရ ၂။၄၇။၁၆-၂၀) –

‘‘ဝိပဿိနော ဘဂဝတော, စင်္ကမန္တဿ သမ္မုခါ၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော, သေတုံ ကာရာပယိံ အဟံ။

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ သေတုံ ကာရယိံ အဟံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, သေတုဒါနဿိဒံ ဖလံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ သီဟနာဒံ နဒန္တော –

၂၅၂။ ‘‘ပဏ္ဍိတံ ဝတ မံ သန္တံ, အလမတ္ထဝိစိန္တကံ၊

ပဉ္စ ကာမဂုဏာ လောကေ, သမ္မောဟာ ပါတယိံသု မံ။

၂၅၃။ ‘‘ပက္ခန္ဒော မာရဝိသယေ, ဒဠှသလ္လသမပ္ပိတော၊

အသက္ခိံ မစ္စုရာဇဿ, အဟံ ပါသာ ပမုစ္စိတုံ။

၂၅၄။ ‘‘သဗ္ဗေ ကာမာ ပဟီနာ မေ, ဘဝါ သဗ္ဗေ ပဒါလိတာ၊

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ။ –

တိဿော ဂါထာ အဘာသိ။

တတ္ထ ပဏ္ဍိတံ ဝတ မံ သန္တန္တိ သုတစိန္တာမယာယ ပညာယ ဝသေန ပညာသမ္ပန္နမ္ပိ နာမ မံ သမာနံ။ အလမတ္ထဝိစိန္တကန္တိ အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတ္ထံ ဟိတံ ဝိစိန္တေတုံ သမတ္ထံ, အလံ ဝါ ပရိယတ္တံ အတ္ထဿ ဝိစိန္တကံ, ကိလေသဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထံ အတ္ထဒဿိနံ ဝါ, သဗ္ဗမေတံ အတ္တနော အန္တိမဘဝိကတာယ ထေရော ဝဒတိ။ ပဉ္စ ကာမဂုဏာတိ ရူပါဒယော ပဉ္စ ကာမကောဋ္ဌာသာ။ လောကေတိ တေသံ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဒဿနံ။ သမ္မောဟာတိ သမ္မောဟနိမိတ္တံ အယောနိသောမနသိကာရဟေတု။ သမ္မောဟာတိ ဝါ သမ္မောဟနာ သမ္မောဟကရာ။ ပါတယိံသူတိ ဓီရဘာဝတော ပါတေသုံ, လောကတော ဝါ ဥတ္တရိတုကာမံ မံ လောကေ ပါတယိံသူတိ အတ္ထော။

ပက္ခန္ဒောတိ အနုပဝိဋ္ဌော။ မာရဝိသယေတိ ကိလေသဝိသယေ ကိလေသမာရဿ ပဝတ္တိဋ္ဌာနေ, တဿ ဝသံ ဂတောတိ အဓိပ္ပါယော။ ဒေဝပုတ္တမာရဿ ဝါ ဣဿရိယဋ္ဌာနေ တံ အနုပဝိသိတွာ ဌိတော။ ဒဠှသလ္လသမပ္ပိတောတိ ဒဠှံ ထိရံ, ဒဠှေန ဝါ သလ္လေန သမပ္ပိတော, ရာဂသလ္လေန ဟဒယံ အာဟစ္စ ဝိဒ္ဓေါ။ အသက္ခိံ မစ္စုရာဇဿ, အဟံ ပါသာ ပမုစ္စိတုန္တိ အဂ္ဂမဂ္ဂသဏ္ဍာသေန ရာဂါဒိသလ္လံ အနဝသေသတော ဥဒ္ဓရန္တောယေဝ ရာဂဗန္ဓနသင်္ခါတာ မစ္စုရာဇဿ ပါသာ အဟံ ပရိမုစ္စိတုံ အသက္ခိံ, တတော အတ္တာနံ ပမောစေသိံ။

တတော ဧဝ စ သဗ္ဗေ ကာမာ ပဟီနာ မေ, ဘဝါ သဗ္ဗေ ပဒါလိတာတိ ဝတ္ထာရမ္မဏာဒိဘေဒေန အနေကဘေဒဘိန္နာ သဗ္ဗေ ကိလေသကာမာ အရိယမဂ္ဂေန သမုစ္ဆေဒဝသေန မယာ ပဟီနာ။ ကိလေသကာမေသု ဟိ ပဟီနေသု ဝတ္ထုကာမာပိ ပဟီနာ ဧဝ ဟောန္တိ။ တထာ ကာမဘဝကမ္မဘဝါဒယော ဘဝါ သဗ္ဗေ မဂ္ဂဉာဏာသိနာ ပဒါလိတာ ဝိဒ္ဓံသိတာ။ ကမ္မဘဝေသု ဟိ ပဒါလိတေသု ဥပပတ္တိဘဝါ ပဒါလိတာ ဧဝ ဟောန္တိ။ ဧဝံ ကမ္မဘဝါနံ ပဒါလိတတ္တာ ဧဝ ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါတိ။ တဿတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ။ ဣဒမေဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏံ အဟောသိ။

ဥတ္တရပါလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၃။ အဘိဘူတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သုဏာထ ဉာတယော သဗ္ဗေတိ အာယသ္မတော အဘိဘူတတ္ထေရဿ ဂါထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဝေဿဘုဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော တာဒိသေန ကလျာဏမိတ္တသန္နိဿယေန သာသနေ အဘိပ္ပသန္နော အဟောသိ။ သော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ တဿ ဓာတုံ ဂဟေတုံ မဟာဇနေ ဥဿာဟံ ကရောန္တေ သယံ သဗ္ဗပဌမံ ဂန္ဓောဒကေန စိတကံ နိဗ္ဗာပေသိ။ သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝေဌပုရနဂရေ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အဘိဘူတောတိ လဒ္ဓနာမော ပိတု အစ္စယေန ရဇ္ဇံ ကာရေတိ။ တသ္မိဉ္စ သမယေ ဘဂဝါ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တော အနုပုဗ္ဗေန တံ နဂရံ ပါပုဏိ။ တတော သော ရာဇာ ‘‘ဘဂဝါ ကိရ မမ နဂရံ အနုပ္ပတ္တော’’တိ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ဒုတိယဒိဝသေ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ။ ဘဂဝါ ဘုတ္တာဝီ တဿ ရညော အဇ္ဈာသယာနုရူပံ အနုမောဒနံ ကရောန္တောယေဝ ဝိတ္ထာရတော ဓမ္မံ ဒေသေသိ။ သော ဓမ္မံ သုတွာ လဒ္ဓပ္ပသာဒေါ ရဇ္ဇံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ သစ္ဆာကာသိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ။ ထေရ ၂။၄၇။၁၁-၁၅) –

‘‘ဒယှမာနေ သရီရမှိ, ဝေဿဘုဿ မဟေသိနော၊

ဂန္ဓောဒကံ ဂဟေတွာန, စိတံ နိဗ္ဗာပယိံ အဟံ။

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, စိတံ နိဗ္ဗာပယိံ အဟံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဂန္ဓောဒကဿိဒံ ဖလံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ဝိမုတ္တိသုခေန ဝိဟရန္တေ တသ္မိံ တဿ ဉာတကာ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နာဂရာ ဇာနပဒါတိ သဗ္ဗေ သမာဂန္တွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကသ္မာ တွံ အမှေ အနာထေ ကတွာ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ပရိဒေဝိံသု။ ထေရော တေ ဉာတိပမုခေ မနုဿေ ပရိဒေဝန္တေ ဒိသွာ တေသံ အတ္တနော ပဗ္ဗဇ္ဇကာရဏဝိဘာဝနမုခေန ဓမ္မံ ကထေန္တော –

၂၅၅။ ‘‘သုဏာထ ဉာတယော သဗ္ဗေ, ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာ၊

ဓမ္မံ ဝေါ ဒေသယိဿာမိ, ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ။

၂၅၆။ ‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ, ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ၊

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော။

၂၅၇။ ‘‘ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ, အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ၊

ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ။ – တိဿော ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ သုဏာထာတိ နိသာမေထ, ဣဒါနိ မယာ ဝုစ္စမာနံ ဩဟိတသောတာ သောတဒွါရာနုသာရေန ဥပဓာရေထာတိ အတ္ထော။ ဉာတယောတိ ဉာတီ ပမုခေ ကတွာ တေသံ သဗ္ဗေသံ အာလပနံ, တေနာဟ ‘‘သဗ္ဗေ ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာ’’တိ, ယာဝန္တော ယတ္တကာ ဧတ္ထ သမာဂမေ, ဧတိဿံ ဝါ မမ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ သမာဂတာတိ အတ္ထော။

ဣဒါနိ ယံ သန္ဓာယ ‘‘သုဏာထာ’’တိ သဝနာဏတ္တိကဝစနံ ကတံ, တံ ‘‘ဓမ္မံ ဝေါ ဒေသယိဿာမီ’’တိ ပဋိဇာနိတွာ ‘‘ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုန’’န္တိအာဒိနာ ဒေသေတုံ အာရဘိ။ တတ္ထ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနန္တိ ဇာတိ နာမေသာ ဂဗ္ဘောက္ကန္တိမူလကာဒိဘေဒဿ ဇရာဒိဘေဒဿ စ အနေကဝိဟိတဿ ဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ဒုက္ခာ။ သာ ပုနပ္ပုနံ ပဝတ္တမာနာ အတိဝိယ ဒုက္ခာ။

တဿာ ပန ဇာတိယာ သမတိက္ကမနတ္ထံ ဥဿာဟော ကရဏီယောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာရမ္ဘထာ’’တိအာဒိ။ တတ္ထ အာရမ္ဘထာတိ အာရမ္ဘဓာတုသင်္ခါတံ ဝီရိယံ ကရောထ။ နိက္ကမထာတိ ကောသဇ္ဇပက္ခတော နိက္ခန္တတ္တာ နိက္ကမဓာတုသင်္ခါတံ တဒုတ္တရိံ ဝီရိယံ ကရောထ။ ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေတိ ယသ္မာ သီလသံဝရော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ ဘောဇနေ မတ္တညုတာ သတိသမ္ပဇညန္တိ ဣမေသု ဓမ္မေသု ပတိဋ္ဌိတာနံ ဇာဂရိယာနုယောဂဝသေန အာရမ္ဘနိက္ကမဓာတုယော သမ္ပဇ္ဇန္တိ, တသ္မာ တထာဘူတာ သမထဝိပဿနာသင်္ခါတေ အဓိသီလသိက္ခာဒိသင်္ခါတေ ဝါ ဘဂဝတော သာသနေ ယုတ္တပ္ပယုတ္တာ ဟောထ။ ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရောတိ ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇန္တာ စ တေဓာတုဣဿရဿ မစ္စုရာဇဿ ဝသံ သတ္တေ နေတီတိ တဿ သေနာသင်္ခါတံ အဗလံ ဒုဗ္ဗလံ ယထာ နာမ ထာမဗလူပပန္နော ကုဉ္ဇရော နဠေဟိ ကတံ အဂါရံ ခဏေနေဝ ဝိဒ္ဓံသေတိ, ဧဝမေဝ ကိလေသဂဏံ ဓုနာထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထာတိ အတ္ထော။

ဧဝံ ပန ဗုဒ္ဓသာသနေ ဥဿာဟံ ကရောန္တဿ ဧကံသိကော ဇာတိဒုက္ခဿ သမတိက္ကမောတိ ဒဿေန္တော ‘‘ယော ဣမသ္မိ’’န္တိအာဒိနာ တတိယံ ဂါထမာဟ။ တံ သုဝိညေယျမေဝ။

အဘိဘူတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၄။ ဂေါတမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သံသရန္တိ အာယသ္မတော ဂေါတမတ္ထေရဿ ဂါထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ကရောန္တော သိခိမှိ ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ တဿ စိတကံ ဒေဝမနုဿေသု ပူဇေန္တေသု အဋ္ဌဟိ စမ္ပကပုပ္ဖေဟိ စိတကံ ပူဇေသိ။ သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သကျရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဂေါတမောတိ ဂေါတ္တဝသေနေဝ အဘိလက္ခိတနာမော ဝယပ္ပတ္တော သတ္ထု ဉာတိသမာဂမေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော ဆဠဘိညော အဟောသိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ။ ထေရ ၂။၄၇။၆-၁၀) –

‘‘ဈာယမာနဿ ဘဂဝတော, သိခိနော လောကဗန္ဓုနော၊

အဋ္ဌ စမ္ပကပုပ္ဖါနိ, စိတကံ အဘိရောပယိံ။

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, စိတပူဇာယိဒံ ဖလံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ ဝိမုတ္တိသုခေန ဝိဟရန္တော ဧကဒိဝသံ ဉာတကေဟိ ‘‘ကသ္မာ, ဘန္တေ, အမှေ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ပုဋ္ဌော သံသာရေ အတ္တနာ အနုဘူတဒုက္ခဉ္စေဝ ဣဒါနိ အဓိဂတံ နိဗ္ဗာနသုခဉ္စ ပကာသေန္တော –

၂၅၈။ ‘‘သံသရဉှိ နိရယံ အဂစ္ဆိဿံ, ပေတလောကမဂမံ ပုနပ္ပုနံ၊

ဒုက္ခမမှိပိ တိရစ္ဆာနယောနိယံ, နေကဓာ ဟိ ဝုသိတံ စိရံ မယာ။

၂၅၉။ ‘‘မာနုသောပိ စ ဘဝေါဘိရာဓိတော, သဂ္ဂကာယမဂမံ သကိံ သကိံ၊

ရူပဓာတုသု အရူပဓာတုသု, နေဝသညိသု အသညိသုဋ္ဌိတံ။

၂၆၀။ ‘‘သမ္ဘဝါ သုဝိဒိတာ အသာရကာ, သင်္ခတာ ပစလိတာ သဒေရိတာ၊

တံ ဝိဒိတွာ မဟမဟတ္တသမ္ဘဝံ, သန္တိမေဝ သတိမာ သမဇ္ဈဂ’’န္တိ။ –

တီဟိ ဂါထာဟိ တေသံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ။

တတ္ထ သံသရန္တိ အနာဒိမတိ သံသာရေ သံသရန္တော ကမ္မကိလေသေဟိ ပဉ္စသု ဂတီသု စဝနုပပါတဝသေန အပရာပရံ သံသရန္တောတိ အတ္ထော။ ဟီတိ နိပါတမတ္တံ။ နိရယံ အဂစ္ဆိဿန္တိ သဉ္ဇီဝါဒိကံ အဋ္ဌဝိဓံ မဟာနိရယံ, ကုက္ကုဠာဒိကံ သောဠသဝိဓံ ဥဿဒနိရယဉ္စ ပဋိသန္ဓိဝသေန ဥပဂစ္ဆိံ။ ‘‘ပုနပ္ပုန’’န္တိ ဣဒံ ဣဓာပိ အာနေတဗ္ဗံ။ ပေတလောကန္တိ ပေတ္တိဝိသယံ, ခုပ္ပိပါသာဒိဘေဒံ ပေတတ္တဘာဝန္တိ အတ္ထော။ အဂမန္တိ ပဋိသန္ဓိဝသေန ဥပဂစ္ဆိံ ဥပပဇ္ဇိံ။ ပုနပ္ပုနန္တိ အပရာပရံ။ ဒုက္ခမမှိပီတိ အညမညံ တိခိဏကသာပတောဒါဘိဃာတာဒိဒုက္ခေဟိ ဒုဿဟာယပိ။ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဟေတံ ဝုတ္တံ ‘‘ဒုက္ခမမှိပီ’’တိ။ တိရစ္ဆာနယောနိယန္တိ မိဂပက္ခိအာဒိဘေဒါယ တိရစ္ဆာနယောနိယံ။ နေကဓာ ဟီတိ ဩဋ္ဌဂေါဏဂဒြဘာဒိဝသေန စေဝ ကာကဗလာကကုလလာဒိဝသေန စ အနေကပ္ပကာရံ အနေကဝါရဉ္စ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ မယာ ဝုသိတံ နိစ္စံ ဥတြသ္တမာနသတာဒိဝသေန ဒုက္ခံ အနုဘူတံ။ တိရစ္ဆာနယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တသတ္တော မဟာမူဠှတာယ စိရတရံ တတ္ထေဝ အပရာပရံ ပရိဝတ္တတီတိ ဒဿနတ္ထံ ဣဓ ‘‘စိရ’’န္တိ ဝုတ္တံ။

မာနုသောပိ စ ဘဝေါဘိရာဓိတောတိ မနုဿတ္တဘာဝေါပိ မယာ တာဒိသေန ကုသလကမ္မုနာ သမဝါယေန အဘိရာဓိတော သာဓိတော အဓိဂတော။ ကာဏကစ္ဆပေါပမသုတ္တမေတ္ထ (မ။ နိ။ ၃။၂၅၂၊ သံ။ နိ။ ၅။၁၁၁၇) ဥဒါဟရိတဗ္ဗံ။ သဂ္ဂကာယမဂမံ သကိံ သကိန္တိ သဂ္ဂဂတိသင်္ခါတံ ကာမာဝစရဒေဝကာယံ သကိံ သကိံ ကဒါစိ ကဒါစိ ဥပပဇ္ဇနဝသေန အဂစ္ဆိံ။ ရူပဓာတုသူတိ ပုထုဇ္ဇနဘဝဂ္ဂပရိယောသာနေသု ရူပဘဝေသု အရူပဓာတုသူတိ အရူပဘဝေသု။ နေဝသညိသု အသညိသုဋ္ဌိတန္တိ ရူပါရူပဓာတူသု စ န ကေဝလံ သညီသု ဧဝ, အထ ခေါ နေဝသညီနာသညီသု အသညီသု စ ဥပပဇ္ဇ ဌိတံ မယာတိ အာနေတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ။ နေဝသညိဂ္ဂဟဏေန ဟေတ္ထ နေဝသညီနာသညီဘဝေါ ဂဟိတော။ ယဒိပိမေ ဒွေ ဘဝါ ရူပါရူပဓာတုဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂယှန္တိ, ယေ ပန ဣတော ဗာဟိရကာ တတ္ထ နိစ္စသညိနော ဘဝဝိမောက္ခသညိနော စ, တေသံ တဿာ သညာယ မိစ္ဆာဘာဝဒဿနတ္ထံ ဝိသုံ ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။

ဧဝံ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ ဘဝမူလဿ အနုပစ္ဆိန္နတ္တာ အနာဒိမတိ သံသာရေ အတ္တနော ဝဋ္ဋဒုက္ခာနုဘဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တဒုပစ္ဆေဒေန ဝိဝဋ္ဋသုခါနုဘဝံ ဒဿေန္တော ‘‘သမ္ဘဝါ’’တိအာဒိနာ တတိယံ ဂါထမာဟ။ တတ္ထ သမ္ဘဝါတိ ဘဝါ။ ကာမဘဝါဒယော ဧဝ ဟိ ဟေတုပစ္စယသမဝါယေန ဘဝန္တီတိ ဣဓ သမ္ဘဝါတိ ဝုတ္တာ။ သုဝိဒိတာတိ ဝိပဿနာပညာသဟိတာယ မဂ္ဂပညာယ သုဋ္ဌု ဝိဒိတာ။ အသာရကာတိအာဒိ တေသံ ဝိဒိတာကာရဒဿနံ။ တတ္ထ အသာရကာတိ နိစ္စသာရာဒိသာရရဟိတာ။ သင်္ခတာတိ သမေစ္စ သမ္ဘုယျ ပစ္စယေဟိ ကတာ။ ပစလိတာတိ သင်္ခတတ္တာ ဧဝ ဥပ္ပါဒဇရာဒီဟိ ပကာရတော စလိတာ အနဝဋ္ဌိတာ။ သဒေရိတာတိ သဒါ သဗ္ဗကာလံ ဘင်္ဂေန ဧရိတာ, ဣတ္တရာ ဘင်္ဂဂါမိနော ပဘင်္ဂုနောတိ အတ္ထော။ တံ ဝိဒိတွာ မဟမတ္တသမ္ဘဝန္တိ တံ ယထာဝုတ္တံ သင်္ခတသဘာဝံ အတ္တသမ္ဘဝံ အတ္တနိ သမ္ဘူတံ အတ္တာယတ္တံ ဣဿရာဒိဝသေန အပရာယတ္တံ ပရိညာဘိသမယဝသေန အဟံ ဝိဒိတွာ တပ္ပဋိပက္ခဘူတံ သန္တိမေဝ နိဗ္ဗာနမေဝ မဂ္ဂပညာသတိယာ သတိမာ ဟုတွာ သမဇ္ဈဂံ အဓိဂစ္ဆိံ အရိယမဂ္ဂဘာဝနာယ အနုပ္ပတ္တောတိ။ ဧဝံ ထေရော ဉာတကာနံ ဓမ္မဒေသနာမုခေန အညံ ဗျာကာသိ။

ဂေါတမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၅။ ဟာရိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယော ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနီတိ အာယသ္မတော ဟာရိတတ္ထေရဿ ဂါထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ တဿ စိတကပူဇာယ ကယိရမာနာယ ဂန္ဓေန ပူဇံ အကာသိ။ သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဟာရိတောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဇာတိမာနံ နိဿာယ အညေ ဝသလဝါဒေန သမုဒါစရတိ။ သော ဘိက္ခူနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတောပိ စိရပရိစိတတ္တာ ဝသလသမုဒါစာရံ န ဝိဿဇ္ဇိ။ အထေကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အတ္တနော စိတ္တပ္ပဝတ္တိံ ဥပပရိက္ခန္တော မာနုဒ္ဓစ္စဝိဂ္ဂဟိတတံ ဒိသွာ တံ ပဟာယ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ။ ထေရ ၂။၄၆။၆၃-၆၇) –

‘‘စိတာသု ကုရုမာနာသု, နာနာဂန္ဓေ သမာဟဋေ၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ဂန္ဓမုဋ္ဌိမပူဇယိံ။

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, စိတကံ ယမပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, စိတပူဇာယိဒံ ဖလံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

အရဟာ ပန ဟုတွာ ဝိမုတ္တိသုခံ အနုဘဝန္တော ‘‘ယော ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနီ’’တိအာဒိနာ တီဟိ ဂါထာဟိ ဘိက္ခူနံ ဩဝါဒဒါနမုခေန အညံ ဗျာကာသိ။ တာသံ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ။

ဟာရိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၆။ ဝိမလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ပါပမိတ္တေတိ အာယသ္မတော ဝိမလတ္ထေရဿ ဂါထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ သာဓုကီဠနဒိဝသေသု ဝီတိဝတ္တေသု သတ္ထု သရီရံ ဂဟေတွာ ဥပါသကေသု ဈာပနဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တေသု သတ္ထု ဂုဏေ အာဝဇ္ဇိတွာ ပသန္နမာနသော သုမနပုပ္ဖေဟိ ပူဇမကာသိ။ သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဗာရာဏသိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိမလောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော သောမမိတ္တတ္ထေရံ နိဿာယ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ တေနေဝ ဥဿာဟိတော ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ။ ထေရ ၂။၄၆။၅၈-၆၂) –

‘‘နီဟရန္တေ သရီရမှိ, ဝဇ္ဇမာနာသု ဘေရိသု၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ပဋ္ဋိပုပ္ဖမပူဇယိံ။

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဒေဟပူဇာယိဒံ ဖလံ။

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ။

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော သဟာယဿ ဘိက္ခုဿ ဩဝါဒံ ဒေန္တော –

၂၆၄။ ‘‘ပါပမိတ္တေ ဝိဝဇ္ဇေတွာ, ဘဇေယျုတ္တမပုဂ္ဂလံ၊

ဩဝါဒေ စဿ တိဋ္ဌေယျ, ပတ္ထေန္တော အစလံ သုခံ။

၂၆၅။ ‘‘ပရိတ္တံ ဒါရုမာရုယှ, ယထာ သီဒေ မဟဏ္ဏဝေ၊

ဧဝံ ကုသီတမာဂမ္မ, သာဓုဇီဝီပိ သီဒတိ၊

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ။

၂၆၆။ ‘‘ပဝိဝိတ္တေဟိ အရိယေဟိ, ပဟိတတ္တေဟိ ဈာယိဘိ၊

နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယေဟိ, ပဏ္ဍိတေဟိ သဟာဝသေ’’တိ။ –

တိဿော ဂါထာ အဘာသိ။

တတ္ထ ပါပမိတ္တေတိ အကလျာဏမိတ္တေ အသပ္ပုရိသေ ဟီနဝီရိယေ။ ဝိဝဇ္ဇေတွာတိ တံ အဘဇနဝသေန ဒူရတော ဝဇ္ဇေတွာ။ ဘဇေယျုတ္တမပုဂ္ဂလန္တိ သပ္ပုရိသံ ပဏ္ဍိတံ ကလျာဏမိတ္တံ ဩဝါဒါနုသာသနီဂဟဏဝသေန သေဝေယျ။ ဩဝါဒေ စဿ တိဋ္ဌေယျာတိ အဿ ကလျာဏမိတ္တဿ ဩဝါဒေ အနုသိဋ္ဌိယံ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇနဝသေန တိဋ္ဌေယျ။ ပတ္ထေန္တောတိ အာကင်္ခန္တော။ အစလံ သုခန္တိ နိဗ္ဗာနသုခံ ဖလသုခဉ္စ။ တမ္ပိ ဟိ အကုပ္ပဘာဝတော ‘‘အစလ’’န္တိ ဝုစ္စတိ။ သေသံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ။

ဝိမလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

တိကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

ပဌမော ဘာဂေါ နိဋ္ဌိတော။