ဇာတကပါဠိ (ဒု)

သမ္မောဟိတာ ဝါပိ သုခေန မတ္တာ, န ပါပကမ္မဉ္စ [ပါပကံ ကမ္မ (ပီ။)] သမာစရန္တိ’’။

၇၈။ ‘‘တုဝဉှိ မာတာ စ ပိတာ စ မယှံ, ဘတ္တာ ပတီ ပေါသကော ဒေဝတာ စ၊

ဒါသော အဟံ တုယှ သပုတ္တဒါရော, ယထာသုခံ သာမိ [သိဗ္ဗ (သီ။), သီဝိ (သျာ။)] ကရောဟိ ကာမံ’’။

၇၉။ ‘‘ယော ဣဿရောမှီတိ ကရောတိ ပါပံ, ကတွာ စ သော နုတ္တသတေ [နုတ္တပတေ (ပီ။)] ပရေသံ၊

န တေန သော ဇီဝတိ ဒီဃမာယု [ဒီဃမာယုံ (သီ။ သျာ။)], ဒေဝါပိ ပါပေန သမေက္ခရေ နံ။

၈၀။ ‘‘အညာတကံ သာမိကေဟီ ပဒိန္နံ, ဓမ္မေ ဌိတာ ယေ ပဋိစ္ဆန္တိ ဒါနံ၊

ပဋိစ္ဆကာ ဒါယကာ စာပိ တတ္ထ, သုခပ္ဖလညေဝ ကရောန္တိ ကမ္မံ’’။

၈၁။ ‘‘အညော နု တေ ကောစိ နရော ပထဗျာ, သဒ္ဓေယျ လောကသ္မိ န မေ ပိယာတိ၊

ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော, ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’။

၈၂။ ‘‘အဒ္ဓါ ပိယာ မယှ ဇနိန္ဒ ဧသာ, န သာ မမံ အပ္ပိယာ ဘူမိပါလ၊

ယံ တေ မယာ ဥမ္မဒန္တီ ပဒိန္နာ, ဘုသေဟိ ရာဇာ ဝနထံ သဇာဟိ’’။

၈၃။ ‘‘ယော အတ္တဒုက္ခေန ပရဿ ဒုက္ခံ, သုခေန ဝါ အတ္တသုခံ ဒဟာတိ၊

ယထေဝိဒံ မယှ တထာ ပရေသံ, ယော [သော (ပီ။)] ဧဝံ ဇာနာတိ [ပဇာနာတိ (က။)] သ ဝေဒိ ဓမ္မံ။

၈၄။ ‘‘အညော နု တေ ကောစိ နရော ပထဗျာ, သဒ္ဓေယျ လောကသ္မိ န မေ ပိယာတိ၊

ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော, ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’။

၈၅။ ‘‘ဇနိန္ဒ ဇာနာသိ ပိယာ မမေသာ, န သာ မမံ အပ္ပိယာ ဘူမိပါလ၊

ပိယေန တေ ဒမ္မိ ပိယံ ဇနိန္ဒ, ပိယဒါယိနော ဒေဝ ပိယံ လဘန္တိ’’။

၈၆။ ‘‘သော နူနာဟံ ဝဓိဿာမိ, အတ္တာနံ ကာမဟေတုကံ၊

န ဟိ ဓမ္မံ အဓမ္မေန, အဟံ ဝဓိတုမုဿဟေ’’။

၈၇။ ‘‘သစေ တုဝံ မယှ သတိံ [သန္တိ (က။)] ဇနိန္ဒ, န ကာမယာသိ နရဝီရ သေဋ္ဌ၊

စဇာမိ နံ သဗ္ဗဇနဿ သိဗျာ [သိဗ္ဗ (သီ။ ပီ။), မဇ္ဈေ (သျာ။)], မယာ ပမုတ္တံ တတော အဝှယေသိ [အဝှယာသိ (က။)] နံ’’။

၈၈။ ‘‘အဒူသိယံ စေ အဘိပါရက တွံ, စဇာသိ ကတ္တေ အဟိတာယ တျဿ၊

မဟာ စ တေ ဥပဝါဒေါပိ အဿ, န စာပိ တျဿ နဂရမှိ ပက္ခော’’။

၈၉။ ‘‘အဟံ သဟိဿံ ဥပဝါဒမေတံ, နိန္ဒံ ပသံသံ ဂရဟဉ္စ သဗ္ဗံ၊

မမေတမာဂစ္ဆတု ဘူမိပါလ, ယထာသုခံ သိဝိ [သိဗ္ဗ (သီ။ ပီ။)] ကရောဟိ ကာမံ’’။

၉၀။ ‘‘ယော နေဝ နိန္ဒံ န ပနပ္ပသံသံ, အာဒိယတိ ဂရဟံ နောပိ ပူဇံ၊

သိရီ စ လက္ခီ စ အပေတိ တမှာ, အာပေါ သုဝုဋ္ဌီဝ ယထာ ထလမှာ’’။

၉၁။ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခဉ္စ သုခဉ္စ ဧတ္တော, ဓမ္မာတိသာရဉ္စ မနောဝိဃာတံ၊

ဥရသာ အဟံ ပစ္စုတ္တရိဿာမိ [ပဋိစ္ဆိဿာမိ (သီ။ သျာ။), ပစ္စုပဒိဿာမိ (ပီ။)] သဗ္ဗံ, ပထဝီ ယထာ ထာဝရာနံ တသာနံ’’။

၉၂။ ‘‘ဓမ္မာတိသာရဉ္စ မနောဝိဃာတံ, ဒုက္ခဉ္စ နိစ္ဆာမိ အဟံ ပရေသံ၊

ဧကောဝိမံ ဟာရယိဿာမိ ဘာရံ, ဓမ္မေ ဌိတော ကိဉ္စိ အဟာပယန္တော’’။

၉၃။ ‘‘သဂ္ဂူပဂံ ပုညကမ္မံ ဇနိန္ဒ, မာ မေ တုဝံ အန္တရာယံ အကာသိ၊

ဒဒါမိ တေ ဥမ္မဒန္တိံ ပသန္နော, ရာဇာဝ ယညေ ဓနံ ဗြာဟ္မဏာနံ’’။

၉၄။ ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ ကတ္တေ ဟိတေသိ မယှံ, သခါ မမံ ဥမ္မဒန္တီ တုဝဉ္စ၊

နိန္ဒေယျု ဒေဝါ ပိတရော စ သဗ္ဗေ, ပါပဉ္စ ပဿံ အဘိသမ္ပရာယံ’’။

၉၅။ ‘‘န ဟေတဓမ္မံ သိဝိရာဇ ဝဇ္ဇုံ, သနေဂမာ ဇာနပဒါ စ သဗ္ဗေ၊

ယံ တေ မယာ ဥမ္မဒန္တီ ပဒိန္နာ, ဘုသေဟိ ရာဇာ ဝနထံ သဇာဟိ’’။

၉၆။ ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ ကတ္တေ ဟိတေသိ မယှံ, သခါ မမံ ဥမ္မဒန္တီ တုဝဉ္စ၊

သတဉ္စ ဓမ္မာနိ သုကိတ္တိတာနိ, သမုဒ္ဒဝေလာဝ ဒုရစ္စယာနိ’’။

၉၇။ ‘‘အာဟုနေယျော မေသိ ဟိတာနုကမ္ပီ, ဓာတာ ဝိဓာတာ စသိ ကာမပါလော၊

တယီ ဟုတာ ရာဇ မဟပ္ဖလာ ဟိ [မဟပ္ဖလာ ဟိ မေ (ပီ။)], ကာမေန မေ ဥမ္မဒန္တိံ ပဋိစ္ဆ’’။

၉၈။ ‘‘အဒ္ဓါ ဟိ သဗ္ဗံ အဘိပါရက တွံ, ဓမ္မံ အစာရီ မမ ကတ္တုပုတ္တ၊

အညော နု တေ ကော ဣဓ သောတ္ထိကတ္တာ, ဒွိပဒေါ နရော အရုဏေ ဇီဝလောကေ’’။

၉၉။ ‘‘တုဝံ နု သေဋ္ဌော တွမနုတ္တရောသိ, တွံ ဓမ္မဂူ [ဓမ္မဂုတ္တော (သီ။)] ဓမ္မဝိဒူ သုမေဓော၊

သော ဓမ္မဂုတ္တော စိရမေဝ ဇီဝ, ဓမ္မဉ္စ မေ ဒေသယ ဓမ္မပါလ’’။

၁၀၀။ ‘‘တဒိင်္ဃ အဘိပါရက, သုဏောဟိ ဝစနံ မမ၊

ဓမ္မံ တေ ဒေသယိဿာမိ, သတံ အာသေဝိတံ အဟံ။

၁၀၁။ ‘‘သာဓု ဓမ္မရုစိ ရာဇာ, သာဓု ပညာဏဝါ နရော၊

သာဓု မိတ္တာနမဒ္ဒုဗ္ဘော, ပါပဿာကရဏံ သုခံ။

၁၀၂။ ‘‘အက္ကောဓနဿ ဝိဇိတေ, ဌိတဓမ္မဿ ရာဇိနော၊

သုခံ မနုဿာ အာသေထ, သီတစ္ဆာယာယ သံဃရေ။

၁၀၃။ ‘‘န စာဟမေတံ အဘိရောစယာမိ, ကမ္မံ အသမေက္ခကတံ အသာဓု၊

ယေ ဝါပိ ဉတွာန သယံ ကရောန္တိ, ဥပမာ ဣမာ မယှံ တုဝံ သုဏောဟိ။

၁၀၄။ ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ, ဇိမှံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ တာ ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ, နေတ္တေ ဇိမှံ ဂတေ သတိ။

၁၀၅။ ‘‘ဧဝမေဝ [ဧဝမေဝံ (ပီ။)] မနုဿေသု, ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော စေ အဓမ္မံ စရတိ, ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုခံ သေတိ, ရာဇာ စေ ဟောတိ အဓမ္မိကော။

၁၀၆။ ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ, ဥဇုံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ ဂါဝီ ဥဇုံ ယန္တိ, နေတ္တေ ဥဇုံ ဂတေ သတိ။

၁၀၇။ ‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု, ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော သစေ ဓမ္မံ စရတိ, ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ သုခံ သေတိ, ရာဇာ စေ ဟောတိ ဓမ္မိကော။

၁၀၈။ ‘‘န စာပါဟံ အဓမ္မေန, အမရတ္တမဘိပတ္ထယေ၊

ဣမံ ဝါ ပထဝိံ သဗ္ဗံ, ဝိဇေတုံ အဘိပါရက။

၁၀၉။ ‘‘ယဉှိ ကိဉ္စိ မနုဿေသု, ရတနံ ဣဓ ဝိဇ္ဇတိ၊

ဂါဝေါ ဒါသော ဟိရညဉ္စ, ဝတ္ထိယံ ဟရိစန္ဒနံ။

၁၁၀။ ‘‘အဿိတ္ထိယော [အဿိတ္ထိယော စ (သီ။)] ရတနံ မဏိကဉ္စ, ယဉ္စာပိ မေ စန္ဒသူရိယာ အဘိပါလယန္တိ၊

န တဿ ဟေတု ဝိသမံ စရေယျံ, မဇ္ဈေ သိဝီနံ ဥသဘောမှိ ဇာတော။

၁၁၁။ ‘‘နေတာ ဟိတာ [နေတာဘိ တာ (သီ။)] ဥဂ္ဂတော ရဋ္ဌပါလော, ဓမ္မံ သိဝီနံ အပစာယမာနော၊

သော ဓမ္မမေဝါနုဝိစိန္တယန္တော, တသ္မာ သကေ စိတ္တဝသေ န ဝတ္တော’’။

၁၁၂။ ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ မဟာရာဇ, နိစ္စံ အဗျသနံ သိဝံ၊

ကရိဿသိ စိရံ ရဇ္ဇံ, ပညာ ဟိ တဝ တာဒိသီ။

၁၁၃။ ‘‘ဧတံ တေ အနုမောဒါမ, ယံ ဓမ္မံ နပ္ပမဇ္ဇသိ၊

ဓမ္မံ ပမဇ္ဇ ခတ္တိယော, ရဋ္ဌာ [ဌာနာ (သီ။)] စဝတိ ဣဿရော။

၁၁၄။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, မာတာပိတူသု ခတ္တိယ၊

ဣဓ ဓမ္မံ စရိတွာန, ရာဇ သဂ္ဂံ ဂမိဿသိ။

၁၁၅။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, ပုတ္တဒါရေသု ခတ္တိယ…ပေ…။

၁၁၆။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, မိတ္တာမစ္စေသု ခတ္တိယ…ပေ…။

၁၁၇။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, ဝါဟနေသု ဗလေသု စ…ပေ…။

၁၁၈။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, ဂါမေသု နိဂမေသု စ…ပေ…။

၁၁၉။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, ရဋ္ဌေသု ဇနပဒေသု စ…ပေ…။

၁၂၀။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု စ…ပေ…။

၁၂၁။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, မိဂပက္ခီသု ခတ္တိယ…ပေ…။

၁၂၂။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, ဓမ္မော စိဏ္ဏော သုခါဝဟော၊

ဣဓ ဓမ္မံ စရိတွာန, ရာဇ သဂ္ဂံ ဂမိဿသိ။

၁၂၃။ ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ, သဣန္ဒာ ဒေဝါ သဗြဟ္မကာ၊

သုစိဏ္ဏေန ဒိဝံ ပတ္တာ, မာ ဓမ္မံ ရာဇ ပါမဒေါ’’တိ။

ဥမ္မာဒန္တီဇာတကံ ဒုတိယံ။

၅၂၈။ မဟာဗောဓိဇာတကံ (၃)

၁၂၄။ ‘‘ကိံ နု ဒဏ္ဍံ ကိမဇိနံ, ကိံ ဆတ္တံ ကိမုပါဟနံ၊

ကိမင်္ကုသဉ္စ ပတ္တဉ္စ, သံဃာဋိဉ္စာပိ ဗြာဟ္မဏ၊

တရမာနရူပေါဟာသိ [ဂဏှာသိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ကိံ နု ပတ္ထယသေ ဒိသံ’’။

၁၂၅။ ‘‘ဒွါဒသေတာနိ ဝဿာနိ, ဝုသိတာနိ တဝန္တိကေ၊

နာဘိဇာနာမိ သောဏေန, ပိင်္ဂလေနာဘိကူဇိတံ။

၁၂၆။ ‘‘သွာယံ ဒိတ္တောဝ နဒတိ, သုက္ကဒါဌံ ဝိဒံသယံ၊

တဝ သုတွာ သဘရိယဿ, ဝီတသဒ္ဓဿ မံ ပတိ’’။

၁၂၇။ ‘‘အဟု ဧသ ကတော ဒေါသော, ယထာ ဘာသသိ ဗြာဟ္မဏ၊

ဧသ ဘိယျော ပသီဒါမိ, ဝသ ဗြာဟ္မဏ မာဂမာ’’။

၁၂၈။ ‘‘သဗ္ဗသေတော ပုရေ အာသိ, တတောပိ သဗလော အဟု၊

သဗ္ဗလောဟိတကော ဒါနိ, ကာလော ပက္ကမိတုံ မမ။

၁၂၉။ ‘‘အဗ္ဘန္တရံ ပုရေ အာသိ, တတော မဇ္ဈေ တတော ဗဟိ၊

ပုရာ နိဒ္ဓမနာ ဟောတိ, သယမေဝ ဝဇာမဟံ။

၁၃၀။ ‘‘ဝီတသဒ္ဓံ န သေဝေယျ, ဥဒပါနံဝနောဒကံ၊

သစေပိ နံ အနုခဏေ, ဝါရိ ကဒ္ဒမဂန္ဓိကံ။

၁၃၁။ ‘‘ပသန္နမေဝ သေဝေယျ, အပ္ပသန္နံ ဝိဝဇ္ဇယေ၊

ပသန္နံ ပယိရုပါသေယျ, ရဟဒံ ဝုဒကတ္ထိကော။

၁၃၂။ ‘‘ဘဇေ ဘဇန္တံ ပုရိသံ, အဘဇန္တံ န ဘဇ္ဇယေ [ဘာဇယေ (ပီ။)]၊

အသပ္ပုရိသဓမ္မော သော, ယော ဘဇန္တံ န ဘဇ္ဇတိ [ဘာဇတိ (ပီ။)]။

၁၃၃။ ‘‘ယော ဘဇန္တံ န ဘဇတိ, သေဝမာနံ န သေဝတိ၊

သ ဝေ မနုဿပါပိဋ္ဌော, မိဂေါ သာခဿိတော ယထာ။

၁၃၄။ ‘‘အစ္စာဘိက္ခဏသံသဂ္ဂါ, အသမောသရဏေန စ၊

ဧတေန မိတ္တာ ဇီရန္တိ, အကာလေ ယာစနာယ စ။

၁၃၅။ ‘‘တသ္မာ နာဘိက္ခဏံ ဂစ္ဆေ, န စ ဂစ္ဆေ စိရာစိရံ၊

ကာလေန ယာစံ ယာစေယျ, ဧဝံ မိတ္တာ န ဇီယရေ [ဇီရရေ (သျာ။ ပီ။)]။

၁၃၆။ ‘‘အတိစိရံ နိဝါသေန, ပိယော ဘဝတိ အပ္ပိယော၊

အာမန္တ ခေါ တံ ဂစ္ဆာမ, ပုရာ တေ ဟောမ အပ္ပိယာ’’။

၁၃၇။ ‘‘ဧဝံ စေ ယာစမာနာနံ, အဉ္ဇလိံ နာဝဗုဇ္ဈသိ၊

ပရိစာရကာနံ သတံ [ပရိစာရိကာနံ သတ္တာနံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဝစနံ န ကရောသိ နော၊

ဧဝံ တံ အဘိယာစာမ, ပုန ကယိရာသိ ပရိယာယံ’’။

၁၃၈။ ‘‘ဧဝံ စေ နော ဝိဟရတံ, အန္တရာယော န ဟေဿတိ၊

တုယှံ ဝါပိ [တုမှဉ္စာပိ (သီ။), တုယှဉ္စာပိ (ပီ။)] မဟာရာဇ, မယှံ ဝါ [အမှံ ဝါ (သီ။), မယှဉ္စ (ပီ။)] ရဋ္ဌဝဒ္ဓန၊

အပ္ပေဝ နာမ ပဿေမ, အဟောရတ္တာနမစ္စယေ’’။

၁၃၉။ ‘‘ဥဒီရဏာ စေ သံဂတျာ, ဘာဝါယ မနုဝတ္တတိ၊

အကာမာ အကရဏီယံ ဝါ, ကရဏီယံ ဝါပိ ကုဗ္ဗတိ၊

အာကာမာကရဏီယမှိ, ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ [လိမ္ပတိ (သျာ။ က။)]။

၁၄၀။ ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ, ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ, သုဟတော ဝါနရော မယာ။

၁၄၁။ ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ, အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ [ဝိဇာနိယ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ, ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’။

၁၄၂။ ‘‘ဣဿရော သဗ္ဗလောကဿ, သစေ ကပ္ပေတိ ဇီဝိတံ၊

ဣဒ္ဓိံ [ဣဒ္ဓိ (ပီ။ က။)] ဗျသနဘာဝဉ္စ, ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

နိဒ္ဒေသကာရီ ပုရိသော, ဣဿရော တေန လိပ္ပတိ။

၁၄၃။ ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ, ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ, သုဟတော ဝါနရော မယာ။

၁၄၄။ ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ, အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ, ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’။

၁၄၅။ ‘‘သစေ ပုဗ္ဗေကတဟေတု, သုခဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ၊

ပေါရာဏကံ ကတံ ပါပံ, တမေသော မုစ္စတေ [မုဉ္စတေ (သီ။ သျာ။)] ဣဏံ၊

ပေါရာဏကဣဏမောက္ခော, ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ။

၁၄၆။ ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ, ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ, သုဟတော ဝါနရော မယာ။

၁၄၇။ ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ, အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ, ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’။

၁၄၈။ ‘‘စတုန္နံယေဝုပါဒါယ, ရူပံ သမ္ဘောတိ ပါဏိနံ၊

ယတော စ ရူပံ သမ္ဘောတိ, တတ္ထေဝါနုပဂစ္ဆတိ၊

ဣဓေဝ ဇီဝတိ ဇီဝေါ, ပေစ္စ ပေစ္စ ဝိနဿတိ။

၁၄၉။ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ အယံ လောကော, ယေ ဗာလာ ယေ စ ပဏ္ဍိတာ၊

ဥစ္ဆိဇ္ဇမာနေ လောကသ္မိံ, ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ။

၁၅၀။ ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ, ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ, သုဟတော ဝါနရော မယာ။

၁၅၁။ ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ, အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ, ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’။

၁၅၂။ ‘‘အာဟု ခတ္တဝိဒါ [ခတ္တဝိဓာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] လောကေ, ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော။

မာတရံ ပိတရံ ဟညေ, အထော ဇေဋ္ဌမ္ပိ ဘာတရံ၊

ဟနေယျ ပုတ္တ [ပုတ္တေ စ (ပီ။)] ဒါရေ စ, အတ္ထော စေ တာဒိသော သိယာ။

၁၅၃။ ‘‘ယဿ ရုက္ခဿ ဆာယာယ, နိသီဒေယျ သယေယျ ဝါ၊

န တဿ သာခံ ဘဉ္ဇေယျ, မိတ္တဒုဗ္ဘော [မိတ္တဒူဘီ (ပီ။)] ဟိ ပါပကော။

၁၅၄။ ‘‘အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေ, သမူလမပိ အဗ္ဗဟေ [အဗ္ဘဟေ (သျာ။ က။)]၊

အတ္ထော မေ သမ္ဗလေနာပိ, သုဟတော ဝါနရော မယာ။

၁၅၅။ [အယံ ဂါထာ သီဟဠပေါတ္ထကေ နတ္ထိ] ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ, ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ, သုဟတော ဝါနရော မယာ [အယံ ဂါထာ သီဟဠပေါတ္ထကေ နတ္ထိ]။

၁၅၆။ ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ, အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ, ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော။

၁၅၇။ ‘‘အဟေတုဝါဒေါ ပုရိသော, ယော စ ဣဿရကုတ္တိကော၊

ပုဗ္ဗေကတီ စ ဥစ္ဆေဒီ, ယော စ ခတ္တဝိဒေါ နရော။

၁၅၈။ ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ, ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ, အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ, ဒုက္ခန္တော [ဒုက္ကဋော (သီ။)] ကဋုကုဒြယော။

၁၅၉။ ‘‘ဥရဗ္ဘရူပေန ဝကဿု [ဗကာသု (သီ။ သျာ။), ဝကာသု (ပီ။)] ပုဗ္ဗေ, အသံကိတော အဇယူထံ ဥပေတိ၊

ဟန္တွာ ဥရဏိံ အဇိကံ [အဇိယံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] အဇဉ္စ, ဥတြာသယိတွာ [စိတြာသယိတွာ (သီ။ ပီ။)] ယေန ကာမံ ပလေတိ။

၁၆၀။ ‘‘တထာဝိဓေကေ သမဏဗြာဟ္မဏာသေ, ဆဒနံ ကတွာ ဝဉ္စယန္တိ မနုဿေ၊

အနာသကာ ထဏ္ဍိလသေယျကာ စ, ရဇောဇလ္လံ ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနံ၊

ပရိယာယဘတ္တဉ္စ အပါနကတ္တာ, ပါပါစာရာ အရဟန္တော ဝဒါနာ။

၁၆၁။ ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ, ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ, အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ, ဒုက္ခန္တော ကဋုကုဒြယော။

၁၆၂။ ‘‘ယမာဟု နတ္ထိ ဝီရိယန္တိ, အဟေတုဉ္စ ပဝဒန္တိ [ဟေတုဉ္စ အပဝဒန္တိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ယေ၊

ပရကာရံ အတ္တကာရဉ္စ, ယေ တုစ္ဆံ သမဝဏ္ဏယုံ။

၁၆၃။ ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ, ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ, အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ, ဒုက္ခန္တော ကဋုကုဒြယော။

၁၆၄။ ‘‘သစေ ဟိ ဝီရိယံ နာဿ, ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

န ဘရေ ဝဍ္ဎကိံ ရာဇာ, နပိ ယန္တာနိ ကာရယေ။

၁၆၅။ ‘‘ယသ္မာ စ ဝီရိယံ အတ္ထိ, ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

တသ္မာ ယန္တာနိ ကာရေတိ, ရာဇာ ဘရတိ ဝဍ္ဎကိံ။

၁၆၆။ ‘‘ယဒိ ဝဿသတံ ဒေဝေါ, န ဝဿေ န ဟိမံ ပတေ၊

ဥစ္ဆိဇ္ဇေယျ အယံ လောကော, ဝိနဿေယျ အယံ ပဇာ။

၁၆၇။ ‘‘ယသ္မာ စ ဝဿတီ ဒေဝေါ, ဟိမဉ္စာနုဖုသာယတိ၊

တသ္မာ သဿာနိ ပစ္စန္တိ, ရဋ္ဌဉ္စ ပါလိတေ [ပလ္လတေ (သီ။ ပီ။), ပေါလယတေ (သျာ။)] စိရံ။

၁၆၈။ ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ, ဇိမှံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ တာ ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ, နေတ္တေ ဇိမှံ [ဇိမှ (ပီ။)] ဂတေ သတိ။

၁၆၉။ ‘‘ဧဝမေဝ [ဧဝမေဝံ (ပီ။)] မနုဿေသု, ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော စေ အဓမ္မံ စရတိ, ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုခံ သေတိ, ရာဇာ စေ ဟောတိ အဓမ္မိကော။

၁၇၀။ ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ, ဥဇုံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ ဂါဝီ ဥဇုံ ယန္တိ, နေတ္တေ ဥဇုံ [ဥဇူ (ပီ။)] ဂတေ သတိ။

၁၇၁။ ‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု, ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော သစေ [စေဝ (သီ။), စေပိ (က။)] ဓမ္မံ စရတိ, ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ သုခံ သေတိ, ရာဇာ စေ ဟောတိ ဓမ္မိကော။

၁၇၂။ ‘‘မဟာရုက္ခဿ ဖလိနော, အာမံ ဆိန္ဒတိ ယော ဖလံ၊

ရသဉ္စဿ န ဇာနာတိ, ဗီဇဉ္စဿ ဝိနဿတိ။

၁၇၃။ ‘‘မဟာရုက္ခူပမံ ရဋ္ဌံ, အဓမ္မေန ပသာသတိ၊

ရသဉ္စဿ န ဇာနာတိ, ရဋ္ဌဉ္စဿ ဝိနဿတိ။

၁၇၄။ ‘‘မဟာရုက္ခဿ ဖလိနော, ပက္ကံ ဆိန္ဒတိ ယော ဖလံ၊

ရသဉ္စဿ ဝိဇာနာတိ, ဗီဇဉ္စဿ န နဿတိ။

၁၇၅။ ‘‘မဟာရုက္ခူပမံ ရဋ္ဌံ, ဓမ္မေန ယော ပသာသတိ၊

ရသဉ္စဿ ဝိဇာနာတိ, ရဋ္ဌဉ္စဿ န နဿတိ။

၁၇၆။ ‘‘ယော စ ရာဇာ ဇနပဒံ, အဓမ္မေန ပသာသတိ၊

သဗ္ဗောသဓီဟိ သော ရာဇာ, ဝိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ ခတ္တိယော။

၁၇၇။ ‘‘တထေဝ နေဂမေ ဟိံသံ, ယေ ယုတ္တာ ကယဝိက္ကယေ၊

ဩဇဒါနဗလီကာရေ, သ ကောသေန ဝိရုဇ္ဈတိ။

၁၇၈။ ‘‘ပဟာရဝရခေတ္တညူ, သင်္ဂါမေ ကတနိဿမေ [ကတနိယမေ (က။)]၊

ဥဿိတေ ဟိံသယံ ရာဇာ, သ ဗလေန ဝိရုဇ္ဈတိ။

၁၇၉။ ‘‘တထေဝ ဣသယော ဟိံသံ, သညတေ [သံယမေ (သျာ။ က။)] ဗြဟ္မစာရိယော [ဗြဟ္မစာရိနော (သီ။)]၊

အဓမ္မစာရီ ခတ္တိယော, သော သဂ္ဂေန ဝိရုဇ္ဈတိ။

၁၈၀။ ‘‘ယော စ ရာဇာ အဓမ္မဋ္ဌော, ဘရိယံ ဟန္တိ အဒူသိကံ၊

လုဒ္ဒံ ပသဝတေ ဌာနံ [ပါပံ (သီ။)], ပုတ္တေဟိ စ ဝိရုဇ္ဈတိ။

၁၈၁။ ‘‘ဓမ္မံ စရေ ဇာနပဒေ, နေဂမေသု [နိဂမေသု (သီ။)] ဗလေသု စ၊

ဣသယော စ န ဟိံသေယျ, ပုတ္တဒါရေ သမံ စရေ။

၁၈၂။ ‘‘သ တာဒိသော ဘူမိပတိ, ရဋ္ဌပါလော အကောဓနော၊

သပတ္တေ [သာမန္တေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] သမ္ပကမ္ပေတိ, ဣန္ဒောဝ အသုရာဓိပေါ’’တိ။

မဟာဗောဓိဇာတကံ တတိယံ။

ပဏ္ဏာသနိပါတံ နိဋ္ဌိတံ။

တဿုဒ္ဒါနံ –

သနိဠီနိကမဝှယနော ပဌမော, ဒုတိယော ပန သဥမ္မဒန္တိဝရော၊

တတိယော ပန ဗောဓိသိရီဝှယနော, ကထိတာ ပန တီဏိ ဇိနေန သုဘာတိ။

၁၉။ သဋ္ဌိနိပါတော

၅၂၉။ သောဏကဇာတကံ (၁)

၁။ ‘‘တဿ သုတွာ သတံ ဒမ္မိ, သဟဿံ ဒိဋ္ဌ [ဒဋ္ဌု (သီ။ ပီ။)] သောဏကံ၊

ကော မေ သောဏကမက္ခာတိ, သဟာယံ ပံသုကီဠိတံ’’။

၂။ ‘‘အထဗြဝီ မာဏဝကော, ဒဟရော ပဉ္စစူဠကော၊

မယှံ သုတွာ သတံ ဒေဟိ, သဟဿံ ဒိဋ္ဌ [ဒဋ္ဌု (သီ။ ပီ။)] သောဏကံ၊

အဟံ တေ သောဏကက္ခိဿံ [အဟံ သောဏကမက္ခိဿံ (သီ။ ပီ။), အဟံ တေ သောဏကမက္ခိဿံ (သျာ။)], သဟာယံ ပံသုကီဠိတံ’’။

၃။ ‘‘ကတမသ္မိံ [ကတရသ္မိံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] သော ဇနပဒေ, ရဋ္ဌေသု နိဂမေသု စ၊

ကတ္ထ သောဏကမဒ္ဒက္ခိ [ကတ္ထ တေ သောဏကော ဒိဋ္ဌော (သီ။ ပီ။)], တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’။

၄။ ‘‘တဝေဝ ဒေဝ ဝိဇိတေ, တဝေဝုယျာနဘူမိယာ၊

ဥဇုဝံသာ မဟာသာလာ, နီလောဘာသာ မနောရမာ။

၅။ ‘‘တိဋ္ဌန္တိ မေဃသမာနာ, ရမ္မာ အညောညနိဿိတာ၊

တေသံ မူလမှိ [မူလသ္မိံ (သီ။ ပီ။), မူလသ္မိ (သျာ။)] သောဏကော, ဈာယတီ အနုပါဒနော [အနုပါဒိနော (သျာ။), အနုပါဒါနော (ပီ။)]၊

ဥပါဒါနေသု လောကေသု, ဍယှမာနေသု နိဗ္ဗုတော။

၆။ ‘‘တတော စ ရာဇာ ပါယာသိ, သေနာယ စတုရင်္ဂိယာ၊

ကာရာပေတွာ သမံ မဂ္ဂံ, အဂမာ ယေန သောဏကော။

၇။ ‘‘ဥယျာနဘူမိံ ဂန္တွာန, ဝိစရန္တော ဗြဟာဝနေ၊

အာသီနံ သောဏကံ ဒက္ခိ, ဍယှမာနေသု နိဗ္ဗုတံ’’။

၈။ ‘‘ကပဏော ဝတယံ ဘိက္ခု, မုဏ္ဍော သံဃာဋိပါရုတော၊

အမာတိကော အပိတိကော, ရုက္ခမူလသ္မိ ဈာယတိ’’။

၉။ ‘‘ဣမံ ဝါကျံ နိသာမေတွာ, သောဏကော ဧတဒဗြဝိ၊

‘န ရာဇ ကပဏော ဟောတိ, ဓမ္မံ ကာယေန ဖဿယံ [ဖုသယံ (က။)]။

၁၀။ ‘ယော စ [ယောဓ (သီ။ သျာ။)] ဓမ္မံ နိရံကတွာ [နိရာကတွာ (?)], အဓမ္မမနုဝတ္တတိ၊

သ ရာဇ ကပဏော ဟောတိ, ပါပေါ ပါပပရာယနော’’’။

၁၁။ ‘‘‘အရိန္ဒမောတိ မေ နာမံ, ကာသိရာဇာတိ မံ ဝိဒူ၊

ကစ္စိ ဘောတော သုခဿေယျာ [သုခါ သေယျာ (ပီ။), သုခသေယျော (က။)], ဣဓ ပတ္တဿ သောဏက’’’။

၁၂။ ‘‘သဒါပိ ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

န တေသံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တိ, န ကုမ္ဘိံ န ခဠောပိယံ [န ကုမ္ဘေ န ကဠောပိယာ (သျာ။ ပီ။)]၊

ပရနိဋ္ဌိတမေသာနာ, တေန ယာပေန္တိ သုဗ္ဗတာ။

၁၃။ ‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

အနဝဇ္ဇပိဏ္ဍော [အနဝဇ္ဇော ပိဏ္ဍာ (ပီ။)] ဘောတ္တဗ္ဗော, န စ ကောစူပရောဓတိ။

၁၄။ ‘‘တတိယမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

နိဗ္ဗုတော ပိဏ္ဍော ဘောတ္တဗ္ဗော, န စ ကောစူပရောဓတိ။

၁၅။ ‘‘စတုတ္ထမ္ပိ [စတုတ္ထံ (ပီ။)] ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

မုတ္တဿ ရဋ္ဌေ စရတော, သင်္ဂေါ ယဿ န ဝိဇ္ဇတိ။

၁၆။ ‘‘ပဉ္စမမ္ပိ [ပဉ္စမံ (ပီ။)] ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

နဂရမှိ ဍယှမာနမှိ, နာဿ ကိဉ္စိ အဍယှထ။

၁၇။ ‘‘ဆဋ္ဌမ္ပိ [ဆဋ္ဌံ (ပီ။)] ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

ရဋ္ဌေ ဝိလုမ္ပမာနမှိ [ဝိလုပ္ပမာနမှိ (က။)], နာဿ ကိဉ္စိ အဟီရထ [အဟာရထ (သီ။ သျာ။)]။

၁၈။ ‘‘သတ္တမမ္ပိ [သတ္တမံ (ပီ။)] ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

စောရေဟိ ရက္ခိတံ မဂ္ဂံ, ယေ စညေ ပရိပန္ထိကာ၊

ပတ္တစီဝရမာဒါယ, သောတ္ထိံ ဂစ္ဆတိ သုဗ္ဗတော။

၁၉။ ‘‘အဋ္ဌမမ္ပိ [အဋ္ဌမံ (ပီ။)] ဘဒြမဓနဿ, အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

ယံ ယံ ဒိသံ ပက္ကမတိ, အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတိ’’။

၂၀။ ‘‘ဗဟူပိ ဘဒြာ [ဗဟူနိ သမဏဘဒြာနိ (သီ။), ဗဟူပိ ဘဒြကာ ဧတေ (ပီ။)] ဧတေသံ, ယော တွံ ဘိက္ခု ပသံသသိ၊

အဟဉ္စ ဂိဒ္ဓေါ ကာမေသု, ကထံ ကာဟာမိ သောဏက။

၂၁။ ‘‘ပိယာ မေ မာနုသာ ကာမာ, အထော ဒိဗျာပိ မေ ပိယာ၊

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, ဥဘော လောကေ လဘာမသေ’’။

၂၂။ ‘‘ကာမေ ဂိဒ္ဓါ [ကာမေသု ဂိဒ္ဓါ (သီ။ ပီ။)] ကာမရတာ, ကာမေသု အဓိမုစ္ဆိတာ၊

နရာ ပါပါနိ ကတွာန, ဥပပဇ္ဇန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ။

၂၃။ ‘‘ယေ စ ကာမေ ပဟန္တွာန [ပဟတွာန (သီ။ ပီ။)], နိက္ခန္တာ အကုတောဘယာ၊

ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတာ, န တေ ဂစ္ဆန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ။

၂၄။ ‘‘ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ, တံ သုဏောဟိ အရိန္ဒမ၊

ဥပမာယ မိဓေကစ္စေ [ပိဓေကစ္စေ (သီ။ ပီ။)], အတ္ထံ ဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ။

၂၅။ ‘‘ဂင်္ဂါယ ကုဏပံ ဒိသွာ, ဝုယှမာနံ မဟဏ္ဏဝေ၊

ဝါယသော သမစိန္တေသိ, အပ္ပပညော အစေတသော။

၂၆။ ‘‘‘ယာနဉ္စ ဝတိဒံ လဒ္ဓံ, ဘက္ခော စာယံ အနပ္ပကော’၊

တတ္ထ ရတ္တိံ တတ္ထ ဒိဝါ, တတ္ထေဝ နိရတော မနော။

၂၇။ ‘‘ခါဒံ နာဂဿ မံသာနိ, ပိဝံ ဘာဂီရထောဒကံ [ဘာဂိရသောဒကံ (သီ။ သျာ။ ပီ။ က။)]၊

သမ္ပဿံ ဝနစေတျာနိ, န ပလေတ္ထ [ပလေတွာ (က။)] ဝိဟင်္ဂမော။

၂၈။ ‘‘တဉ္စ [တံဝ (ပီ။)] ဩတရဏီ ဂင်္ဂါ, ပမတ္တံ ကုဏပေ ရတံ၊

သမုဒ္ဒံ အဇ္ဈဂါဟာသိ [အဇ္ဈဂါဟယိ (ပီ။)], အဂတီ ယတ္ထ ပက္ခိနံ။

၂၉။ ‘‘သော စ ဘက္ခပရိက္ခီဏော, ဥဒပတွာ [ဥပ္ပတိတွာ (သီ။ သျာ။), ဥဒါပတွာ (ပီ။)] ဝိဟင်္ဂမော။

န ပစ္ဆတော န ပုရတော, နုတ္တရံ နောပိ ဒက္ခိဏံ။

၃၀။ ‘‘ဒီပံ သော နဇ္ဈဂါဂဉ္ဆိ [န အဇ္ဈဂဉ္ဆိ (သီ။), န အဇ္ဈဂစ္ဆိ (ပီ။)], အဂတီ ယတ္ထ ပက္ခိနံ၊

သော စ တတ္ထေဝ ပါပတ္ထ, ယထာ ဒုဗ္ဗလကော တထာ။

၃၁။ ‘‘တဉ္စ သာမုဒ္ဒိကာ မစ္ဆာ, ကုမ္ဘီလာ မကရာ သုသူ၊

ပသယှကာရာ ခါဒိံသု, ဖန္ဒမာနံ ဝိပက္ခကံ [ဝိပက္ခိနံ (သီ။ ပီ။), ဝိပက္ခိကံ (သျာ။)]။

၃၂။ ‘‘ဧဝမေဝ တုဝံ ရာဇ, ယေ စညေ ကာမဘောဂိနော၊

ဂိဒ္ဓါ စေ န ဝမိဿန္တိ, ကာကပညာဝ [ကာကပညာယ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] တေ ဝိဒူ။

၃၃။ ‘‘ဧသာ တေ ဥပမာ ရာဇ, အတ္ထသန္ဒဿနီ ကတာ၊

တွဉ္စ ပညာယသေ တေန, ယဒိ ကာဟသိ ဝါ န ဝါ။

၃၄။ ‘‘ဧကဝါစမ္ပိ ဒွိဝါစံ, ဘဏေယျ အနုကမ္ပကော၊

တတုတ္တရိံ န ဘာသေယျ, ဒါသောဝယျဿ [ဒါသော အယျဿ (သီ။), ဒါသော အယိရဿ (ပီ။)] သန္တိကေ’’။

၃၅။ ‘‘ဣဒံ ဝတွာန ပက္ကာမိ, သောဏကော အမိတဗုဒ္ဓိမာ [သောဏကော’မိတဗုဒ္ဓိမာ (?)]၊

ဝေဟာသေ အန္တလိက္ခသ္မိံ, အနုသာသိတွာန ခတ္တိယံ’’။

၃၆။ ‘‘ကော နုမေ ရာဇကတ္တာရော, သုဒ္ဒါ ဝေယျတ္တမာဂတာ [သူတာ ဝေယျတ္တိမာဂတာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]၊

ရဇ္ဇံ နိယျာဒယိဿာမိ, နာဟံ ရဇ္ဇေန မတ္ထိကော။

၃၇။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ’’ [ဝသမန္နဂါ (ပီ။)]။

၃၈။ ‘‘အတ္ထိ တေ ဒဟရော ပုတ္တော, ဒီဃာဝု ရဋ္ဌဝဍ္ဎနော၊

တံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စဿု, သော နော ရာဇာ ဘဝိဿတိ’’။

၃၉။ ‘‘ခိပ္ပံ ကုမာရမာနေထ, ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

တံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စိဿံ, သော ဝေါ ရာဇာ ဘဝိဿတိ’’။

၄၀။ ‘‘တတော ကုမာရမာနေသုံ, ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

တံ ဒိသွာ အာလပီ ရာဇာ, ဧကပုတ္တံ မနောရမံ။

၄၁။ ‘‘သဋ္ဌိ ဂါမသဟဿာနိ, ပရိပုဏ္ဏာနိ သဗ္ဗသော၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၄၂။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ [ဝသမန္နဂါ (ပီ။)]။

၄၃။ ‘‘သဋ္ဌိ နာဂသဟဿာနိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

သုဝဏ္ဏကစ္ဆာ မာတင်္ဂါ, ဟေမကပ္ပနဝါသသာ။

၄၄။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, တောမရင်္ကုသပါဏိဘိ၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၄၅။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ။

၄၆။ ‘‘သဋ္ဌိ အဿသဟဿာနိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

အာဇာနီယာဝ ဇာတိယာ, သိန္ဓဝါ သီဃဝါဟိနော။

၄၇။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိဘိ [ဣန္ဒိယာစာပဓာရိဘိ (က။)]၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၄၈။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ။

၄၉။ ‘‘သဋ္ဌိ ရထသဟဿာနိ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၅၀။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၅၁။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ။

၅၂။ ‘‘သဋ္ဌိ ဓေနုသဟဿာနိ, ရောဟညာ ပုင်္ဂဝူသဘာ၊

တာ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၅၃။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ။

၅၄။ ‘‘သောဠသိတ္ထိသဟဿာနိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ဝိစိတြဝတ္ထာဘရဏာ, အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာ၊

တာ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ။

၅၅။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော, ကာမာနံ ဝသမနွဂံ’’။

၅၆။ ‘‘ဒဟရဿေဝ မေ တာတ, မာတာ မတာတိ မေ သုတံ၊

တယာ ဝိနာ အဟံ တာတ, ဇီဝိတုမ္ပိ န ဥဿဟေ။

၅၇။ ‘‘ယထာ အာရညကံ နာဂံ, ပေါတော အနွေတိ ပစ္ဆတော၊

ဇေဿန္တံ ဂိရိဒုဂ္ဂေသု, သမေသု ဝိသမေသု စ။

၅၈။ ‘‘ဧဝံ တံ အနုဂစ္ဆာမိ, ပုတ္တမာဒါယ [ပတ္တမာဒါယ (ပီ။)] ပစ္ဆတော၊

သုဘရော တေ ဘဝိဿာမိ, န တေ ဟေဿာမိ ဒုဗ္ဘရော’’။

၅၉။ ‘‘ယထာ သာမုဒ္ဒိကံ နာဝံ, ဝါဏိဇာနံ ဓနေသိနံ၊

ဝေါဟာရော တတ္ထ ဂဏှေယျ, ဝါဏိဇာ ဗျသနီ [ဗျသနံ (က။)] သိယာ။

၆၀။ ‘‘ဧဝမေဝါယံ ပုတ္တကလိ [ပုတ္တက (သျာ။)], အန္တရာယကရော မမ [မမံ (ပီ။)]၊

ဣမံ ကုမာရံ ပါပေထ, ပါသာဒံ ရတိဝဍ္ဎနံ။

၆၁။ ‘‘တတ္ထ ကမ္ဗုသဟတ္ထာယော, ယထာ သက္ကံဝ အစ္ဆရာ၊

တာ နံ တတ္ထ ရမေဿန္တိ [ရမိဿန္တိ (သျာ။ က။)], တာဟိ စေသော [မေသော (ပီ။)] ရမိဿတိ။

၆၂။ ‘‘တတော ကုမာရံ ပါပေသုံ, ပါသာဒံ ရတိဝဍ္ဎနံ၊

တံ ဒိသွာ အဝစုံ ကညာ, ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ။

၆၃။ ‘‘ဒေဝတာ နုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော, အဒု [အာဒု (သီ။ ပီ။)] သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊

ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော, ကထံ ဇာနေမု တံ မယံ’’။

၆၄။ ‘‘နမှိ ဒေဝေါ န ဂန္ဓဗ္ဗော, နာပိ [နမှိ (က။)] သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊

ကာသိရညော အဟံ ပုတ္တော, ဒီဃာဝု ရဋ္ဌဝဍ္ဎနော၊

မမံ [မမ (ပီ။)] ဘရထ ဘဒ္ဒံ ဝေါ [ဘဒ္ဒန္တေ (က။)], အဟံ ဘတ္တာ ဘဝါမိ ဝေါ’’။

၆၅။ ‘‘တံ တတ္ထ အဝစုံ ကညာ, ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

‘ကုဟိံ ရာဇာ အနုပ္ပတ္တော, ဣတော ရာဇာ ကုဟိံ ဂတော’’’။

၆၆။ ‘‘ပင်္ကံ ရာဇာ အတိက္ကန္တော, ထလေ ရာဇာ ပတိဋ္ဌိတော၊

အကဏ္ဋကံ အဂဟနံ, ပဋိပန္နော မဟာပထံ။

၆၇။ ‘‘အဟဉ္စ ပဋိပန္နောသ္မိ, မဂ္ဂံ ဒုဂ္ဂတိဂါမိနံ၊

သကဏ္ဋကံ သဂဟနံ, ယေန ဂစ္ဆန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ’’။

၆၈။ ‘‘တဿ တေ သွာဂတံ ရာဇ, သီဟဿေဝ ဂိရိဗ္ဗဇံ၊

အနုသာသ မဟာရာဇ, တွံ နော သဗ္ဗာသမိဿရော’’တိ။

သောဏကဇာတကံ ပဌမံ။

၅၃၀။ သံကိစ္စဇာတကံ (၂)

၆၉။ ‘‘ဒိသွာ နိသိန္နံ ရာဇာနံ, ဗြဟ္မဒတ္တံ ရထေသဘံ၊

အထဿ ပဋိဝေဒေသိ, ယဿာသိ အနုကမ္ပကော။

၇၀။ ‘‘သံကိစ္စာယံ အနုပ္ပတ္တော, ဣသီနံ သာဓုသမ္မတော၊

တရမာနရူပေါ နိယျာဟိ, ခိပ္ပံ ပဿ မဟေသိနံ။

၇၁။ ‘‘တတော စ ရာဇာ တရမာနော, ယုတ္တမာရုယှ သန္ဒနံ၊

မိတ္တာမစ္စပရိဗျူဠှော [ပရိဗ္ဗူဠှော (သီ။ ပီ။)], အဂမာသိ ရထေသဘော။

၇၂။ ‘‘နိက္ခိပ္ပ ပဉ္စ ကကုဓာနိ, ကာသီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနော၊

ဝါဠဗီဇနိ [ဝါ ဠဝီဇနီ (သီ။ ပီ။)] မုဏှီသံ, ခဂ္ဂံ ဆတ္တဉ္စုပါဟနံ၊

၇၃။ ‘‘ဩရုယှ ရာဇာ ယာနမှာ, ဌပယိတွာ ပဋိစ္ဆဒံ၊

အာသီနံ ဒါယပဿသ္မိံ, သံကိစ္စမုပသင်္ကမိ။

၇၄။ ‘‘ဥပသင်္ကမိတွာ သော ရာဇာ, သမ္မောဒိ ဣသိနာ သဟ၊

တံ ကထံ ဝီတိသာရေတွာ, ဧကမန္တံ ဥပါဝိသိ။

၇၅။ ‘‘ဧကမန္တံ နိသိန္နောဝ, အထ ကာလံ အမညထ၊

တတော ပါပါနိ ကမ္မာနိ, ပုစ္ဆိတုံ ပဋိပဇ္ဇထ။

၇၆။ ‘‘ဣသိံ ပုစ္ဆာမ [ပုစ္ဆာမိ (သီ။ ပီ။)] သံကိစ္စံ, ဣသီနံ သာဓုသမ္မတံ၊

အာသီနံ ဒါယပဿသ္မိံ, ဣသိသံဃပုရက္ခတံ [ပုရက္ခိတံ (က။)]။

၇၇။ ‘‘ကံ ဂတိံ ပေစ္စ ဂစ္ဆန္တိ, နရာ ဓမ္မာတိစာရိနော၊

အတိစိဏ္ဏော မယာ ဓမ္မော, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော။

၇၈။ ‘‘ဣသီ အဝစ သံကိစ္စော, ကာသီနံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

အာသီနံ ဒါယပဿသ္မိံ, မဟာရာဇ သုဏောဟိ မေ။

၇၉။ ‘‘ဥပ္ပထေန ဝဇန္တဿ, ယော မဂ္ဂမနုသာသတိ၊

တဿ စေ ဝစနံ ကယိရာ, နာဿ မဂ္ဂေယျ ကဏ္ဋကော။

၈၀။ ‘‘အဓမ္မံ ပဋိပန္နဿ, ယော ဓမ္မမနုသာသတိ၊

တဿ စေ ဝစနံ ကယိရာ, န သော ဂစ္ဆေယျ ဒုဂ္ဂတိံ။

၈၁။ ‘‘ဓမ္မော ပထော မဟာရာဇ, အဓမ္မော ပန ဥပ္ပထော၊

အဓမ္မော နိရယံ နေတိ, ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။

၈၂။ ‘‘အဓမ္မစာရိနော ရာဇ, နရာ ဝိသမဇီဝိနော၊

ယံ ဂတိံ ပေစ္စ ဂစ္ဆန္တိ, နိရယေ တေ သုဏောဟိ မေ။

၈၃။ ‘‘သဉ္ဇီဝေါ ကာဠသုတ္တော စ, သံဃာတော [သင်္ခါဋော (သျာ။ က။)] ဒွေ စ ရောရုဝါ၊

အထာပရော မဟာဝီစိ, တာပနော [တပနော (သီ။ ပီ။)] စ ပတာပနော။

၈၄။ ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ နိရယာ, အက္ခာတာ ဒုရတိက္ကမာ၊

အာကိဏ္ဏာ လုဒ္ဒကမ္မေဟိ, ပစ္စေကာ သောဠသုဿဒါ။

၈၅။ ‘‘ကဒရိယတာပနာ [ကဒရိယတပနာ (သီ။ ပီ။)] ဃောရာ, အစ္စိမန္တော [အစ္စိမန္တာ (ပီ။)] မဟဗ္ဘယာ၊

လောမဟံသနရူပါ စ, ဘေသ္မာ ပဋိဘယာ ဒုခါ။

၈၆။ ‘‘စတုက္ကဏ္ဏာ စတုဒွါရာ, ဝိဘတ္တာ ဘာဂသော မိတာ၊

အယောပါကာရပရိယန္တာ, အယသာ ပဋိကုဇ္ဇိတာ။

၈၇။ ‘‘တေသံ အယောမယာ ဘူမိ, ဇလိတာ တေဇသာ ယုတာ၊

သမန္တာ ယောဇနသတံ, ဖုဋာ [ဖရိတွာ (အ။ နိ။ ၃။၃၆၊ ပေ။ ဝ။ ၇၁)] တိဋ္ဌန္တိ သဗ္ဗဒါ။

၈၈။ ‘‘ဧတေ ပတန္တိ နိရယေ, ဥဒ္ဓံပါဒါ အဝံသိရာ၊

ဣသီနံ အတိဝတ္တာရော, သညတာနံ တပဿိနံ။

၈၉။ ‘‘တေ ဘူနဟုနော ပစ္စန္တိ, မစ္ဆာ ဗိလကတာ ယထာ၊

သံဝစ္ဆရေ အသင်္ခေယျေ, နရာ ကိဗ္ဗိသကာရိနော။

၉၀။ ‘‘ဍယှမာနေန ဂတ္တေန, နိစ္စံ သန္တရဗာဟိရံ၊

နိရယာ နာဓိဂစ္ဆန္တိ, ဒွါရံ နိက္ခမနေသိနော။

၉၁။ ‘‘ပုရတ္ထိမေန ဓာဝန္တိ, တတော ဓာဝန္တိ ပစ္ဆတော၊

ဥတ္တရေနပိ ဓာဝန္တိ, တတော ဓာဝန္တိ ဒက္ခိဏံ၊

ယံ ယဉှိ ဒွါရံ ဂစ္ဆန္တိ, တံ တဒေဝ ပိဓီယရေ [ပိထိယျတိ (သီ။), ပိထိယျရေ (သျာ။), ပိထီယရေ (ပီ။)]။

၉၂။ ‘‘ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ, ဇနာ နိရယဂါမိနော၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တိ, ပတွာ ဒုက္ခံ အနပ္ပကံ။

၉၃။ ‘‘အာသီဝိသံဝ ကုပိတံ, တေဇဿိံ ဒုရတိက္ကမံ၊

န သာဓုရူပေ အာသီဒေ, သညတာနံ တပဿိနံ။

၉၄။ ‘‘အတိကာယော မဟိဿာသော, အဇ္ဇုနော ကေကကာဓိပေါ၊

သဟဿဗာဟု ဥစ္ဆိန္နော, ဣသိမာသဇ္ဇ ဂေါတမံ။

၉၅။ ‘‘အရဇံ ရဇသာ ဝစ္ဆံ, ကိသံ အဝကိရိယ ဒဏ္ဍကီ၊

တာလောဝ မူလတော [သမူလော (က။)] ဆိန္နော, သ ရာဇာ ဝိဘဝင်္ဂတော။

၉၆။ ‘‘ဥပဟစ္စ မနံ မဇ္ဈော [မေဇ္ဈော (က။)], မာတင်္ဂသ္မိံ ယသဿိနေ၊

သပါရိသဇ္ဇော ဥစ္ဆိန္နော, မဇ္ဈာရညံ တဒါ အဟု။

၉၇။ ‘‘ကဏှဒီပါယနာသဇ္ဇ, ဣသိံ အန္ဓကဝေဏ္ဍယော [ဝေဏှုယော (သီ။ ပီ။), ပိဏှယော (?)]၊

အညောညံ [အညမညံ (သီ။ ပီ။)] မုသလာ [မုသလေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဟန္တွာ, သမ္ပတ္တာ ယမသာဓနံ [ယမသာဒနံ (ပီ။)]။

၉၈။ ‘‘အထာယံ ဣသိနာ သတ္တော, အန္တလိက္ခစရော ပုရေ၊

ပါဝေက္ခိ ပထဝိံ [ပဌဝိံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] စေစ္စော, ဟီနတ္တော ပတ္တပရိယာယံ။

၉၉။ ‘‘တသ္မာ ဟိ ဆန္ဒာဂမနံ, နပ္ပသံသန္တိ ပဏ္ဍိတာ၊

အဒုဋ္ဌစိတ္တော ဘာသေယျ, ဂိရံ သစ္စူပသံဟိတံ။

၁၀၀။ ‘‘မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန, ယော နရော ပေက္ခတေ မုနိံ၊

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နံ, ဂန္တာ သော နိရယံ အဓော။

၁၀၁။ ‘‘ယေ ဝုဍ္ဎေ [ဝဒ္ဓေ (က။)] ပရိဘာသန္တိ, ဖရုသူပက္ကမာ ဇနာ၊

အနပစ္စာ အဒါယာဒါ, တာလဝတ္ထု [တာလဝတ္ထူ (သျာ။), တာလာဝတ္ထု (ပီ။)] ဘဝန္တိ တေ။

၁၀၂။ ‘‘ယော စ ပဗ္ဗဇိတံ ဟန္တိ, ကတကိစ္စံ မဟေသိနံ၊

သ ကာဠသုတ္တေ နိရယေ, စိရရတ္တာယ ပစ္စတိ။

၁၀၃။ ‘‘ယော စ ရာဇာ အဓမ္မဋ္ဌော, ရဋ္ဌဝိဒ္ဓံသနော မဂေါ [စုတော (သီ။)]၊

တာပယိတွာ ဇနပဒံ, တာပနေ ပေစ္စ ပစ္စတိ။

၁၀၄။ ‘‘သော စ ဝဿသဟဿာနိ [ဝဿသဟဿာနံ (သီ။ သျာ။)], သတံ ဒိဗ္ဗာနိ ပစ္စတိ၊

အစ္စိသံဃပရေတော သော, ဒုက္ခံ ဝေဒေတိ ဝေဒနံ။

၁၀၅။ ‘‘တဿ အဂ္ဂိသိခါ ကာယာ, နိစ္ဆရန္တိ ပဘဿရာ၊

တေဇောဘက္ခဿ ဂတ္တာနိ, လောမေဟိ စ [လောမဂ္ဂေဟိ စ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] နခေဟိ စ။

၁၀၆။ ‘‘ဍယှမာနေန ဂတ္တေန, နိစ္စံ သန္တရဗာဟိရံ၊

ဒုက္ခာဘိတုန္နော နဒတိ, နာဂေါ တုတ္တဋ္ဋိတော [တုတ္တဒ္ဒိတော (သီ။)] ယထာ။

၁၀၇။ ‘‘ယော လောဘာ ပိတရံ ဟန္တိ, ဒေါသာ ဝါ ပုရိသာဓမော၊

သ ကာဠသုတ္တေ နိရယေ, စိရရတ္တာယ ပစ္စတိ။

၁၀၈။ ‘‘သ တာဒိသော ပစ္စတိ လောဟကုမ္ဘိယံ, ပက္ကဉ္စ သတ္တီဟိ ဟနန္တိ နိတ္တစံ၊

အန္ဓံ ကရိတွာ မုတ္တကရီသဘက္ခံ, ခါရေ နိမုဇ္ဇန္တိ တထာဝိဓံ နရံ။

၁၀၉။ ‘‘တတ္တံ ပက္ကုထိတမယောဂုဠဉ္စ [ပက္ကုဓိတမယောဂုဠဉ္စ (က။)], ဒီဃေ စ ဖာလေ စိရရတ္တတာပိတေ၊

ဝိက္ခမ္ဘမာဒါယ ဝိဗန္ဓ [ဝိဗဒ္ဓ (သီ။), ဝိဘဇ္ဇ (သျာ။ ပီ။)] ရဇ္ဇုဘိ, ဝိဝဋေ မုခေ သမ္ပဝိသန္တိ [သံစဝန္တိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ရက္ခသာ။

၁၁၀။ ‘‘သာမာ စ သောဏာ သဗလာ စ ဂိဇ္ဈာ, ကာကောဠသံဃာ စ ဒိဇာ အယောမုခါ၊

သင်္ဂမ္မ ခါဒန္တိ ဝိပ္ဖန္ဒမာနံ, ဇိဝှံ ဝိဘဇ္ဇ ဝိဃာသံ သလောဟိတံ။

၁၁၁။ ‘‘တံ ဒဍ္ဎတာလံ ပရိဘိန္နဂတ္တံ, နိပ္ပေါထယန္တာ အနုဝိစရန္တိ ရက္ခသာ၊

ရတီ ဟိ နေသံ ဒုခိနော ပနီတရေ, ဧတာဒိသသ္မိံ နိရယေ ဝသန္တိ၊

ယေ ကေစိ လောကေ ဣဓ ပေတ္တိဃာတိနော။

၁၁၂။ ‘‘ပုတ္တော စ မာတရံ ဟန္တွာ, ဣတော ဂန္တွာ ယမက္ခယံ၊

ဘုသမာပဇ္ဇတေ ဒုက္ခံ, အတ္တကမ္မဖလူပဂေါ။

၁၁၃။ ‘‘အမနုဿာ အတိဗလာ, ဟန္တာရံ ဇနယန္တိယာ၊

အယောမယေဟိ ဝါဠေဟိ [ဖာလေဟိ (ပီ။)], ပီဠယန္တိ ပုနပ္ပုနံ။

၁၁၄။ ‘‘တမဿဝံ [တံ ပဿဝံ (သီ။ သျာ။), တံ ပဿုတံ (ပီ။)] သကာ ဂတ္တာ, ရုဟိရံ [ရုဓိရံ (သီ။ သျာ။)] အတ္တသမ္ဘဝံ၊

တမ္ဗလောဟဝိလီနံဝ, တတ္တံ ပါယေန္တိ မတ္တိဃံ [မတ္တိယံ (သီ။)]။

၁၁၅။ ‘‘ဇိဂုစ္ဆံ ကုဏပံ ပူတိံ, ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဂူထကဒ္ဒမံ၊

ပုဗ္ဗလောဟိတသင်္ကာသံ, ရဟဒမောဂယှ [ရဟဒေါဂ္ဂယှ (က။)] တိဋ္ဌတိ။

၁၁၆။ ‘‘တမေနံ ကိမယော တတ္ထ, အတိကာယာ အယောမုခါ၊

ဆဝိံ ဘေတွာန [ဆေတွာန (သီ။ ပီ။)] ခါဒန္တိ, သံဂိဒ္ဓါ [ပဂိဒ္ဓါ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] မံသလောဟိတေ။

၁၁၇။ ‘‘သော စ တံ နိရယံ ပတ္တော, နိမုဂ္ဂေါ သတပေါရိသံ၊

ပူတိကံ ကုဏပံ ဝါတိ, သမန္တာ သတယောဇနံ။

၁၁၈။ ‘‘စက္ခုမာပိ ဟိ စက္ခူဟိ, တေန ဂန္ဓေန ဇီယတိ၊

ဧတာဒိသံ ဗြဟ္မဒတ္တ, မာတုဃော လဘတေ ဒုခံ။

၁၁၉။ ‘‘ခုရဓာရမနုက္ကမ္မ, တိက္ခံ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ၊

ပတန္တိ ဂဗ္ဘပါတိယော [ဂဗ္ဘပါတိနိယော (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဒုဂ္ဂံ ဝေတရဏိံ [ဝေတ္တရဏိံ (သျာ။ က။)] နဒိံ။

၁၂၀။ ‘‘အယောမယာ သိမ္ဗလိယော, သောဠသင်္ဂုလကဏ္ဋကာ၊

ဥဘတော အဘိလမ္ဗန္တိ, ဒုဂ္ဂံ ဝေတရဏိံ [ဝေတ္တရဏိံ (သျာ။ က။)] နဒိံ။

၁၂၁။ ‘‘တေ အစ္စိမန္တော တိဋ္ဌန္တိ, အဂ္ဂိက္ခန္ဓာဝ အာရကာ၊

အာဒိတ္တာ ဇာတဝေဒေန, ဥဒ္ဓံ ယောဇနမုဂ္ဂတာ။

၁၂၂။ ‘‘ဧတေ ဝဇန္တိ [သဇန္တိ (သီ။ ပီ။), ပဇ္ဇန္တိ (သျာ။)] နိရယေ, တတ္တေ တိခိဏကဏ္ဋကေ၊

နာရိယော စ အတိစာရာ [အတိစာရိနိယော (သီ။ သျာ။ ပီ။)], နရာ စ ပရဒါရဂူ။

၁၂၃။ ‘‘တေ ပတန္တိ အဓောက္ခန္ဓာ, ဝိဝတ္တာ ဝိဟတာ ပုထူ၊

သယန္တိ ဝိနိဝိဒ္ဓင်္ဂါ, ဒီဃံ ဇဂ္ဂန္တိ သဗ္ဗဒါ [သံဝရိံ (သီ။ ပီ။)]။

၁၂၄။ ‘‘တတော ရတျာ ဝိဝသာနေ [ဝိဝသနေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], မဟတိံ ပဗ္ဗတူပမံ၊

လောဟကုမ္ဘိံ ပဝဇ္ဇန္တိ, တတ္တံ အဂ္ဂိသမူဒကံ။

၁၂၅။ ‘‘ဧဝံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ, ဒုဿီလာ မောဟပါရုတာ၊

အနုဘောန္တိ သကံ ကမ္မံ, ပုဗ္ဗေ ဒုက္ကဋမတ္တနော။

၁၂၆။ ‘‘ယာ စ ဘရိယာ ဓနက္ကီတာ, သာမိကံ အတိမညတိ၊

သဿုံ ဝါ သသုရံ ဝါပိ, ဇေဋ္ဌံ ဝါပိ နနန္ဒရံ [နနန္ဒနံ (သျာ။ က။)]။

၁၂၇။ ‘‘တဿာ ဝင်္ကေန ဇိဝှဂ္ဂံ, နိဗ္ဗဟန္တိ သဗန္ဓနံ၊

သ ဗျာမမတ္တံ ကိမိနံ, ဇိဝှံ ပဿတိ အတ္တနိ [အတ္တနော (သီ။ သျာ။)]၊

ဝိညာပေတုံ န သက္ကောတိ, တာပနေ ပေစ္စ ပစ္စတိ။

၁၂၈။ ‘‘ဩရဗ္ဘိကာ သူကရိကာ, မစ္ဆိကာ မိဂဗန္ဓကာ၊

စောရာ ဂေါဃာတကာ လုဒ္ဒါ, အဝဏ္ဏေ ဝဏ္ဏကာရကာ။

၁၂၉။ ‘‘သတ္တီဟိ လောဟကူဋေဟိ, နေတ္တိံသေဟိ ဥသူဟိ စ၊

ဟညမာနာ ခါရနဒိံ, ပပတန္တိ [သမ္ပတန္တိ (က။)] အဝံသိရာ။

၁၃၀။ ‘‘သာယံ ပါတော ကူဋကာရီ, အယောကူဋေဟိ ဟညတိ၊

တတော ဝန္တံ ဒုရတ္တာနံ, ပရေသံ ဘုဉ္ဇရေ [ဘုဉ္ဇတေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] သဒါ။

၁၃၁။ ‘‘ဓင်္ကာ ဘေရဏ္ဍကာ [ဘေဒဏ္ဍကာ (က။)] ဂိဇ္ဈာ, ကာကောဠာ စ အယောမုခါ၊

ဝိပ္ဖန္ဒမာနံ ခါဒန္တိ, နရံ ကိဗ္ဗိသကာရကံ [ကိဗ္ဗိသကာရိနံ (ပီ။)]။

၁၃၂။ ‘‘ယေ မိဂေန မိဂံ ဟန္တိ, ပက္ခိံ ဝါ ပန ပက္ခိနာ၊

အသန္တော ရဇသာ ဆန္နာ, ဂန္တာ [ဂတာ (က။)] တေ နိရယုဿဒံ [နိရယံ အဓော (ပီ။)]။

၁၃၃။ ‘‘သန္တော စ [သန္တောဝ (သျာ။)] ဥဒ္ဓံ ဂစ္ဆန္တိ, သုစိဏ္ဏေနိဓ ကမ္မုနာ၊

သုစိဏ္ဏဿ ဖလံ ပဿ, သဣန္ဒာ [သဟိန္ဒာ (သီ။)] ဒေဝါ သဗြဟ္မကာ။

၁၃၄။ ‘‘တံ တံ ဗြူမိ မဟာရာဇ, ဓမ္မံ ရဋ္ဌပတီ စရ၊

တထာ [တထာ တထာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ရာဇ စရာဟိ ဓမ္မံ, ယထာ တံ သုစိဏ္ဏံ နာနုတပ္ပေယျ ပစ္ဆာ’’တိ။

သံကိစ္စဇာတကံ ဒုတိယံ။

သဋ္ဌိနိပါတံ နိဋ္ဌိတံ။

တဿုဒ္ဒါနံ –

အထ သဋ္ဌိနိပါတမှိ, သုဏာထ မမ ဘာသိတံ၊

ဇာတကသဝှယနော ပဝရော, သောဏကအရိန္ဒမသဝှယနော၊

တထာ ဝုတ္တရထေသဘကိစ္စဝရောတိ။

၂၀။ သတ္တတိနိပါတော

၅၃၁။ ကုသဇာတကံ (၁)

၁။ ‘‘ဣဒံ တေ ရဋ္ဌံ သဓနံ သယောဂ္ဂံ, သကာယုရံ သဗ္ဗကာမူပပန္နံ၊

ဣဒံ တေ ရဇ္ဇံ [ရဋ္ဌံ (က။)] အနုသာသ အမ္မ, ဂစ္ဆာမဟံ ယတ္ထ ပိယာ ပဘာဝတီ’’။

၂။ ‘‘အနုဇ္ဇုဘူတေန ဟရံ မဟန္တံ, ဒိဝါ စ ရတ္တော စ နိသီထကာလေ [နိသီဒ ကာလေ (က။)]၊

ပဋိဂစ္ဆ တွံ ခိပ္ပံ ကုသာဝတိံ ကုသ [ကုသာဝတိံ (သျာ။ က။)], နိစ္ဆာမိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏမဟံ ဝသန္တံ’’။

၃။ ‘‘နာဟံ ဂမိဿာမိ ဣတော ကုသာဝတိံ, ပဘာဝတီ ဝဏ္ဏပလောဘိတော တဝ၊

ရမာမိ မဒ္ဒဿ နိကေတရမ္မေ, ဟိတွာန ရဋ္ဌံ တဝ ဒဿနေ ရတော။

၄။ ‘‘ပဘာဝတီ ဝဏ္ဏပလောဘိတော တဝ, သမ္မူဠှရူပေါ ဝိစရာမိ မေဒိနိံ [မေဒနိံ (သျာ။ က။)]၊

ဒိသံ န ဇာနာမိ ကုတောမှိ အာဂတော, တယမှိ မတ္တော မိဂမန္ဒလောစနေ။

၅။ ‘‘သုဝဏ္ဏစီရဝသနေ, ဇာတရူပသုမေခလေ၊

သုဿောဏိ တဝ ကာမာ ဟိ [ကာမေဟိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], နာဟံ ရဇ္ဇေန မတ္ထိကော’’။

၆။ ‘‘အဗ္ဘူတိ [အဗ္ဘူ ဟိ (သီ။), အဘူတိ (သျာ။), အဗ္ဘု ဟိ (ပီ။)] တဿ ဘော ဟောတိ, ယော အနိစ္ဆန္တမိစ္ဆတိ၊

အကာမံ ရာဇ ကာမေသိ [ကာမေဟိ (သီ။ ပီ။)], အကန္တံ ကန္တု [အကန္တော ကန္တ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] မိစ္ဆသိ’’။

၇။ ‘‘အကာမံ ဝါ သကာမံ ဝါ, ယော နရော လဘတေ ပိယံ၊

လာဘမေတ္ထ ပသံသာမ, အလာဘော တတ္ထ ပါပကော’’။

၈။ ‘‘ပါသာဏသာရံ ခဏသိ, ကဏိကာရဿ ဒါရုနာ၊

ဝါတံ ဇာလေန ဗာဓေသိ, ယော အနိစ္ဆန္တမိစ္ဆသိ’’။

၉။ ‘‘ပါသာဏော နူန တေ ဟဒယေ, ဩဟိတော မုဒုလက္ခဏေ၊

ယော တေ သာတံ န ဝိန္ဒာမိ, တိရောဇနပဒါဂတော။

၁၀။ ‘‘ယဒါ မံ ဘကုဋိံ [ဘူကုဋိံ (သီ။ ပီ။)] ကတွာ, ရာဇပုတ္တီ ဥဒိက္ခတိ [ရာဇပုတ္တိ ဥဒိက္ခသိ (သီ။ ပီ။)]၊

အာဠာရိကော တဒါ ဟောမိ, ရညော မဒ္ဒဿန္တေပုရေ [မဒ္ဒဿ ထီပုရေ (သီ။ ပီ။) ဧဝမုပရိပိ]။

၁၁။ ‘‘ယဒါ ဥမှယမာနာ မံ, ရာဇပုတ္တီ ဥဒိက္ခတိ [ရာဇပုတ္တိ ဥဒိက္ခသိ (သီ။ ပီ။)]၊

နာဠာရိကော တဒါ ဟောမိ, ရာဇာ ဟောမိ တဒါ ကုသော’’။

၁၂။ ‘‘သစေ ဟိ ဝစနံ သစ္စံ, နေမိတ္တာနံ ဘဝိဿတိ၊

နေဝ မေ တွံ ပတီ အဿ, ကာမံ ဆိန္ဒန္တု သတ္တဓာ’’။

၁၃။ ‘‘သစေ ဟိ ဝစနံ သစ္စံ, အညေသံ ယဒိ ဝါ မမံ၊

နေဝ တုယှံ ပတီ အတ္ထိ, အညော သီဟဿရာ ကုသာ’’။

၁၄။ ‘‘နေက္ခံ ဂီဝံ တေ ကာရေဿံ, ပတွာ ခုဇ္ဇေ ကုသာဝတိံ၊

သစေ မံ နာဂနာသူရူ, ဩလောကေယျ ပဘာဝတီ။

၁၅။ ‘‘နေက္ခံ ဂီဝံ တေ ကာရေဿံ, ပတွာ ခုဇ္ဇေ ကုသာဝတိံ၊

သစေ မံ နာဂနာသူရူ, အာလပေယျ ပဘာဝတီ။

၁၆။ ‘‘နေက္ခံ ဂီဝံ တေ ကာရေဿံ, ပတွာ ခုဇ္ဇေ ကုသာဝတိံ၊

သစေ မံ နာဂနာသူရူ, ဥမှာယေယျ ပဘာဝတီ။

၁၇။ ‘‘နေက္ခံ ဂီဝံ တေ ကာရေဿံ, ပတွာ ခုဇ္ဇေ ကုသာဝတိံ၊

သစေ မံ နာဂနာသူရူ, ပမှာယေယျ ပဘာဝတီ။

၁၈။ ‘‘နေက္ခံ ဂီဝံ တေ ကာရေဿံ, ပတွာ ခုဇ္ဇေ ကုသာဝတိံ၊

သစေ မေ နာဂနာသူရူ, ပါဏီဟိ ဥပသမ္ဖုသေ’’။

၁၉။ ‘‘န ဟိ နူနာယံ ရာဇပုတ္တီ, ကုသေ သာတမ္ပိ ဝိန္ဒတိ၊

အာဠာရိကေ ဘတေ ပေါသေ, ဝေတနေန အနတ္ထိကေ’’။

၂၀။ ‘‘န ဟိ နူနာယံ သာ [နူန အယံ (သီ။ သျာ။)] ခုဇ္ဇာ, လဘတိ ဇိဝှါယ ဆေဒနံ၊

သုနိသိတေန သတ္ထေန, ဧဝံ ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏံ’’။

၂၁။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဟာယသောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၂။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဟဒ္ဓနောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၃။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဟဗ္ဗလောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၄။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဟာရဋ္ဌောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၅။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဟာရာဇာတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၆။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

သီဟဿရောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၇။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

ဝဂ္ဂုဿရောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၈။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

ဗိန္ဒုဿရောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၂၉။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဉ္ဇုဿရောတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၃၀။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

မဓုဿရောတိ [မဓုရဿရောတိ (သီ။)] ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၃၁။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

သတသိပ္ပေါတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၃၂။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

ခတ္တိယောတိပိ ကတွာန [ကရိတွာန (သီ။)], ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ။

၃၃။ ‘‘မာ နံ ရူပေန ပါမေသိ, အာရောဟေန ပဘာဝတိ၊

ကုသရာဇာတိ ကတွာန, ကရဿု ရုစိရေ ပိယံ’’။

၃၄။ ‘‘ဧတေ နာဂါ ဥပတ္ထဒ္ဓါ, သဗ္ဗေ တိဋ္ဌန္တိ ဝမ္မိတာ [ဝမ္မိကာ (သျာ။)]၊

ပုရာ မဒ္ဒန္တိ ပါကာရံ, အာနေန္တေတံ ပဘာဝတိံ’’။

၃၅။ ‘‘သတ္တ ဗိလေ [ခဏ္ဍေ (သီ။ ပီ။)] ကရိတွာန, အဟမေတံ ပဘာဝတိံ၊

ခတ္တိယာနံ ပဒဿာမိ, ယေ မံ ဟန္တုံ ဣဓာဂတာ’’။

၃၆။ ‘‘အဝုဋ္ဌဟိ ရာဇပုတ္တီ, သာမာ ကောသေယျဝါသိနီ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ, ဒါသီဂဏပုရက္ခတာ’’။

၃၇။ ‘‘တံ နူန ကက္ကူပနိသေဝိတံ မုခံ, အာဒါသဒန္တာထရုပစ္စဝေက္ခိတံ၊

သုဘံ သုနေတ္တံ ဝိရဇံ အနင်္ဂဏံ, ဆုဒ္ဓံ ဝနေ ဌဿတိ ခတ္တိယေဟိ။

၃၈။ ‘‘တေ နူန မေ အသိတေ ဝေလ္လိတဂ္ဂေ, ကေသေ မုဒူ စန္ဒနသာရလိတ္တေ၊

သမာကုလေ သီဝထိကာယ မဇ္ဈေ, ပါဒေဟိ ဂိဇ္ဈာ ပရိကဍ္ဎိဿန္တိ [ပရိကဍ္ဎယန္တိ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]။

၃၉။ ‘‘တာ နူန မေ တမ္ဗနခါ သုလောမာ, ဗာဟာ မုဒူ စန္ဒနသာရလိတ္တာ၊

ဆိန္နာ ဝနေ ဥဇ္ဈိတာ ခတ္တိယေဟိ, ဂယှ ဓင်္ကော [ဝကော (ပီ။)] ဂစ္ဆတိ ယေန ကာမံ။

၄၀။ ‘‘တေ နူန တာလူပနိဘေ အလမ္ဗေ, နိသေဝိတေ ကာသိကစန္ဒနေန၊

ထနေသု မေ လမ္ဗိဿတိ [လမ္ဗဟီတိ (ပီ။)] သိင်္ဂါလော [သိဂါလော (သီ။ သျာ။ ပီ။)], မာတူဝ ပုတ္တော တရုဏော တနူဇော။

၄၁။ ‘‘တံ နူန သောဏိံ ပုထုလံ သုကောဋ္ဋိတံ, နိသေဝိတံ ကဉ္စနမေခလာဟိ၊

ဆိန္နံ ဝနေ ခတ္တိယေဟီ အဝတ္ထံ, သိင်္ဂါလသံဃာ ပရိကဍ္ဎိဿန္တိ [ဂယှာ ဝကော ဂစ္ဆတိ ယေနကာမံ (ပီ။)]။

၄၂။ ‘‘သောဏာ ဓင်္ကာ [ဝကာ (ပီ။)] သိင်္ဂါလာ စ, ယေ စညေ သန္တိ ဒါဌိနော၊

အဇရာ နူန ဟေဿန္တိ, ဘက္ခယိတွာ ပဘာဝတိံ။

၄၃။ ‘‘သစေ မံသာနိ ဟရိံသု, ခတ္တိယာ ဒူရဂါမိနော၊

အဋ္ဌီနိ အမ္မ ယာစိတွာ, အနုပထေ ဒဟာထ နံ။

၄၄။ ‘‘ခေတ္တာနိ အမ္မ ကာရေတွာ, ကဏိကာရေတ္ထ ရောပယ [ရောပယေ (က။)]၊

ယဒါ တေ ပုပ္ဖိတာ အဿု, ဟေမန္တာနံ ဟိမစ္စယေ၊

သရေယျာထ မမံ [မမ (ပီ။)] အမ္မ, ဧဝံဝဏ္ဏာ ပဘာဝတီ’’။

၄၅။ ‘‘တဿာ မာတာ ဥဒဋ္ဌာသိ, ခတ္တိယာ ဒေဝဝဏ္ဏိနီ၊

ဒိသွာ အသိဉ္စ သူနဉ္စ, ရညော မဒ္ဒဿန္တေပုရေ’’။

၄၆။ ‘‘ဣမိနာ နူန အသိနာ, သုသညံ တနုမဇ္ဈိမံ၊

ဓီတရံ မဒ္ဒ [မမ (သီ။), မဒ္ဒေါ (ပီ။)] ဟန္တွာန, ခတ္တိယာနံ ပဒဿသိ’’ [ပဒဿတိ (ပီ။ က။)]။

၄၇။ ‘‘န မေ အကာသိ ဝစနံ, အတ္ထကာမာယ ပုတ္တိကေ၊

သာဇ္ဇ လောဟိတသဉ္ဆန္နာ, ဂစ္ဆသိ [ဂဉ္ဆိသိ (သီ။ ပီ။)] ယမသာဓနံ။

၄၈။ ‘‘ဧဝမာပဇ္ဇတီ ပေါသော, ပါပိယဉ္စ နိဂစ္ဆတိ၊

ယော ဝေ ဟိတာနံ ဝစနံ, န ကရောတိ [န ကရံ (သီ။)] အတ္ထဒဿိနံ။

၄၉။ ‘‘သစေ စ အဇ္ဇ [တွံ အမ္မ (သီ။)] ဓာရေသိ [ဝါရေသိ (ပီ။)], ကုမာရံ စာရုဒဿနံ၊

ကုသေန ဇာတံ ခတ္တိယံ, သုဝဏ္ဏမဏိမေခလံ၊

ပူဇိတံ [ပူဇိတာ (ပီ။)] ဉာတိသံဃေဟိ, န ဂစ္ဆသိ [ဂဉ္ဆိသိ (သီ။ ပီ။)] ယမက္ခယံ။

၅၀။ ‘‘ယတ္ထဿု ဘေရီ နဒတိ, ကုဉ္ဇရော စ နိကူဇတိ [နိကုဉ္ဇတိ (ပီ။)]၊

ခတ္တိယာနံ ကုလေ ဘဒ္ဒေ, ကိံ နု သုခတရံ တတော။

၅၁။ ‘‘အဿော စ သိသတိ [အဿော ဟသိသတိ (သီ။), အဿော ဟသိယတိ (သျာ။), အဿော စ သိံသတိ (ပီ။)] ဒွါရေ, ကုမာရော ဥပရောဒတိ၊

ခတ္တိယာနံ ကုလေ ဘဒ္ဒေ, ကိံ နု သုခတရံ တတော။

၅၂။ ‘‘မယူရကောဉ္စာဘိရုဒေ, ကောကိလာဘိနိကူဇိတေ၊

ခတ္တိယာနံ ကုလေ ဘဒ္ဒေ, ကိံ နု သုခတရံ တတော’’။

၅၃။ ‘‘ကဟံ နု သော သတ္တုမဒ္ဒနော, ပရရဋ္ဌပ္ပမဒ္ဒနော၊

ကုသော သောဠာရပညာဏော, ယော နော ဒုက္ခာ ပမောစယေ’’။

၅၄။ ‘‘ဣဓေဝ သော သတ္တုမဒ္ဒနော, ပရရဋ္ဌပ္ပမဒ္ဒနော၊

ကုသော သောဠာရပညာဏော, ယော တေ သဗ္ဗေ ဝဓိဿတိ’’ [ယော နော ဒုက္ခာ ပမောစယေ (သီ။), သော နော သဗ္ဗေ ဝဓိဿတိ (ပီ။)]။

၅၅။ ‘‘ဥမ္မတ္တိကာ နု ဘဏသိ, အန္ဓဗာလာ ပဘာသသိ [အာဒု ဗာလာဝ ဘာသသိ (သီ။ ပီ။)]၊

ကုသော စေ အာဂတော အဿ, ကိံ န [ကိန္နု (သျာ။ က။)] ဇာနေမု တံ မယံ’’။

၅၆။ ‘‘ဧသော အာဠာရိကော ပေါသော, ကုမာရီပုရမန္တရေ၊

ဒဠှံ ကတွာန သံဝေလ္လိံ, ကုမ္ဘိံ ဓောဝတိ ဩဏတော’’။

၅၇။ ‘‘ဝေဏီ တွမသိ စဏ္ဍာလီ, အဒူသိ ကုလဂန္ဓိနီ၊

ကထံ မဒ္ဒကုလေ ဇာတာ, ဒါသံ ကယိရာသိ ကာမုကံ’’။

၅၈။ ‘‘နမှိ ဝေဏီ န စဏ္ဍာလီ, န စမှိ ကုလဂန္ဓိနီ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ’’။

၅၉။ ‘‘ယော ဗြာဟ္မဏသဟဿာနိ, သဒါ ဘောဇေတိ ဝီသတိံ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ’’။

၆၀။ ‘‘ယဿ နာဂသဟဿာနိ, သဒါ ယောဇေန္တိ ဝီသတိံ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ။

၆၁။ ‘‘ယဿ အဿသဟဿာနိ, သဒါ ယောဇေန္တိ ဝီသတိံ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ။

၆၂။ ‘‘ယဿ ရထသဟဿာနိ, သဒါ ယောဇေန္တိ ဝီသတိံ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ။

[( ) အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသုယေဝ ဒိဿတိ] (‘‘ယဿ ဥသဘသဟဿာနိ, သဒါ ယောဇေန္တိ ဝီသတိံ၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ) [( ) အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသုယေဝ ဒိဿတိ]။

၆၃။ ‘‘ယဿ ဓေနုသဟဿာနိ, သဒါ ဒုဟန္တိ ဝီသတိံ [ဒုယှန္တိ ဝီသတိ (သီ။ ပီ။)]၊

ဩက္ကာကပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, တွံ နု ဒါသောတိ မညသိ’’။

၆၄။ ‘‘တဂ္ဃ တေ ဒုက္ကဋံ ဗာလေ, ယံ ခတ္တိယံ မဟဗ္ဗလံ၊

နာဂံ မဏ္ဍူကဝဏ္ဏေန, န နံ [န တံ (သီ။ ပီ။)] အက္ခာသိဓာဂတံ’’ [အက္ခာသိ အာဂတံ (သီ။)]။

၆၅။ ‘‘အပရာဓံ မဟာရာဇ, တွံ နော ခမ ရထေသဘ၊

ယံ တံ အညာတဝေသေန, နာညာသိမှာ ဣဓာဂတံ’’။

၆၆။ ‘‘မာဒိသဿ န တံ ဆန္နံ, ယောဟံ အာဠာရိကော ဘဝေ၊

တွညေဝ မေ ပသီဒဿု, နတ္ထိ တေ ဒေဝ ဒုက္ကဋံ’’။

၆၇။ ‘‘ဂစ္ဆ ဗာလေ ခမာပေဟိ, ကုသရာဇံ မဟဗ္ဗလံ၊

ခမာပိတော ကုသော ရာဇာ [ကုသရာဇာ (သဗ္ဗတ္ထ)], သော တေ ဒဿတိ ဇီဝိတံ’’။

၆၈။ ‘‘ပိတုဿ ဝစနံ သုတွာ, ဒေဝဝဏ္ဏီ ပဘာဝတီ၊

သိရသာ အဂ္ဂဟီ ပါဒေ, ကုသရာဇံ မဟဗ္ဗလံ’’။

၆၉။ ‘‘ယာမာ ရတျော အတိက္ကန္တာ, တာမာ ဒေဝ တယာ ဝိနာ၊

ဝန္ဒေ တေ သိရသာ ပါဒေ, မာ မေ ကုဇ္ဈံ ရထေသဘ။

၇၀။ ‘‘သဗ္ဗံ [သစ္စံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] တေ ပဋိဇာနာမိ, မဟာရာဇ သုဏောဟိ မေ၊

န စာပိ အပ္ပိယံ တုယှံ, ကရေယျာမိ အဟံ ပုန။

၇၁။ ‘‘ဧဝံ စေ ယာစမာနာယ, ဝစနံ မေ န ကာဟသိ၊

ဣဒါနိ မံ တာတော ဟန္တွာ, ခတ္တိယာနံ ပဒဿတိ’’။

၇၂။ ‘‘ဧဝံ တေ ယာစမာနာယ, ကိံ န ကာဟာမိ တေ ဝစော၊

ဝိကုဒ္ဓေါ တျသ္မိ ကလျာဏိ, မာ တွံ ဘာယိ ပဘာဝတိ။

၇၃။ ‘‘သဗ္ဗံ တေ ပဋိဇာနာမိ, ရာဇပုတ္တိ သုဏောဟိ မေ၊

န စာပိ အပ္ပိယံ တုယှံ, ကရေယျာမိ အဟံ ပုန။

၇၄။ ‘‘တဝ ကာမာ ဟိ သုဿောဏိ, ပဟု [ဗဟု (သျာ။), ဗဟူ (ပီ။), ဗဟုံ (က။)] ဒုက္ခံ တိတိက္ခိသံ [တိတိက္ခိဿံ (သီ။ ပီ။)]၊

ဗဟုံ မဒ္ဒကုလံ ဟန္တွာ, နယိတုံ တံ ပဘာဝတိ’’။

၇၅။ ‘‘ယောဇယန္တု ရထေ အဿေ, နာနာစိတ္တေ သမာဟိတေ၊

အထ ဒက္ခထ မေ ဝေဂံ, ဝိဓမန္တဿ [ဝိဓမေန္တဿ (သဗ္ဗတ္ထ)] သတ္တဝေါ’’။

၇၆။ ‘‘တဉ္စ တတ္ထ ဥဒိက္ခိံသု, ရညော မဒ္ဒဿန္တေပုရေ၊

ဝိဇမ္ဘမာနံ သီဟံဝ, ဖောဋေန္တံ ဒိဂုဏံ ဘုဇံ။

၇၇။ ‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓဉ္စ အာရုယှ, အာရောပေတွာ ပဘာဝတိံ၊

သင်္ဂါမံ ဩတရိတွာန, သီဟနာဒံ နဒီ ကုသော။

၇၈။ ‘‘တဿ တံ နဒတော သုတွာ, သီဟဿေဝိတရေ မိဂါ၊

ခတ္တိယာ ဝိပလာယိံသု, ကုသသဒ္ဒဘယဋ္ဋိတာ [ကုသသဒ္ဒဘယဋ္ဌိတာ (ပီ။)]။

၇၉။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

အညမညဿ ဆိန္ဒန္တိ, ကုသသဒ္ဒဘယဋ္ဋိတာ။

၈၀။ ‘‘တသ္မိံ သင်္ဂါမသီသသ္မိံ, ပဿိတွာ ဟဋ္ဌ [တုဋ္ဌ (သီ။)] မာနသော၊

ကုသဿ ရညော ဒေဝိန္ဒော, အဒါ ဝေရောစနံ မဏိံ။

၈၁။