ဓမ္မလမ်း
← ဇာတကပါဠိ (ဒု)

ဇာတကပါဠိ (ဒု)

ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။

ပါဠိ မူရင်းသာ — မြန်မာပြန်နှင့် English ဘာသာပြန် မတင်ရသေးပါ။

စာ-၁၅၂

အသီတိဝဿသဟဿာနိ, နိရယမှိ အပစ္စိသံ [အပစ္စသိံ (သျာ။), အပစ္စယိံ (ပီ။)]။

၃၆။ ‘‘တဿ ရဇ္ဇဿဟံ ဘီတော, မာ မံ ရဇ္ဇာဘိသေစယုံ [ရဇ္ဇေဘိသေစယုံ (သျာ။ က။)]၊

တသ္မာ ပိတု စ မာတုစ္စ, သန္တိကေ န ဘဏိံ တဒါ။

၃၇။ ‘‘ဥစ္ဆင်္ဂေ မံ နိသာဒေတွာ, ပိတာ အတ္ထာနုသာသတိ၊

ဧကံ ဟနထ ဗန္ဓထ, ဧကံ ခါရာပတစ္ဆိကံ [ခရာပတိစ္ဆကံ (သျာ။), ခရာပဋိစ္ဆကံ (က။)]၊

ဧကံ သူလသ္မိံ ဥပ္ပေထ [အပ္ပေထ (သီ။), ဥဗ္ဗေထ (သျာ။), အစ္စေထ (ပီ။)], ဣစ္စဿ မနုသာသတိ။

၃၈။ ‘‘တာယာဟံ [တဿာဟံ (သီ။ ပီ။)] ဖရုသံ သုတွာ, ဝါစာယော သမုဒီရိတာ၊

အမူဂေါ မူဂဝဏ္ဏေန, အပက္ခော ပက္ခသမ္မတော၊

သကေ မုတ္တကရီသသ္မိံ, အစ္ဆာဟံ သမ္ပရိပ္လုတော။

၃၉။ ‘‘ကသိရဉ္စ ပရိတ္တဉ္စ, တဉ္စ ဒုက္ခေန သံယုတံ၊

ကောမံ [ကော တံ (သီ။ ပီ။)] ဇီဝိတမာဂမ္မ, ဝေရံ ကယိရာထ ကေနစိ။

၄၀။ ‘‘ပညာယ စ အလာဘေန, ဓမ္မဿ စ အဒဿနာ၊

ကောမံ [ကော တံ (သီ။ ပီ။)] ဇီဝိတမာဂမ္မ, ဝေရံ ကယိရာထ ကေနစိ။

၄၁။ ‘‘အပိ အတရမာနာနံ, ဖလာသာဝ သမိဇ္ဈတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ, ဧဝံ ဇာနာဟိ သာရထိ။

၄၂။ ‘‘အပိ အတရမာနာနံ, သမ္မဒတ္ထော ဝိပစ္စတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ, နိက္ခန္တော အကုတောဘယော’’။

၄၃။ ‘‘အဟမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ရာဇပုတ္တ တဝန္တိကေ၊

အဝှါယဿု [အဝှယဿု (သီ။ ပီ။)] မံ ဘဒ္ဒန္တေ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ မမ ရုစ္စတိ’’။

၄၄။ ‘‘ရထံ နိယျာဒယိတွာန, အနဏော ဧဟိ သာရထိ၊

အနဏဿ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ဧတံ ဣသီဟိ ဝဏ္ဏိတံ’’။

၄၅။ ‘‘ယဒေဝ တျာဟံ ဝစနံ, အကရံ ဘဒ္ဒမတ္ထု တေ၊

တဒေဝ မေ တွံ ဝစနံ, ယာစိတော ကတ္တုမရဟသိ။

စာ-၁၅၃

၄၆။ ‘‘ဣဓေဝ တာဝ အစ္ဆဿု, ယာဝ ရာဇာနမာနယေ၊

အပ္ပေဝ တေ ပိတာ ဒိသွာ, ပတီတော သုမနော သိယာ’’။

၄၇။ ‘‘ကရောမိ တေတံ ဝစနံ, ယံ မံ ဘဏသိ သာရထိ၊

အဟမ္ပိ ဒဋ္ဌုကာမောသ္မိ, ပိတရံ မေ ဣဓာဂတံ။

၄၈။ ‘‘ဧဟိ သမ္မ နိဝတ္တဿု, ကုသလံ ဝဇ္ဇာသိ ဉာတိနံ၊

မာတရံ ပိတရံ မယှံ, ဝုတ္တော ဝဇ္ဇာသိ ဝန္ဒနံ’’။

၄၉။ တဿ ပါဒေ ဂဟေတွာန, ကတွာ စ နံ ပဒက္ခိဏံ၊

သာရထိ ရထမာရုယှ, ရာဇဒွါရံ ဥပါဂမိ။

၅၀။ ‘‘သုညံ မာတာ ရထံ ဒိသွာ, ဧကံ သာရထိမာဂတံ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ, ရောဒန္တီ နံ ဥဒိက္ခတိ။

၅၁။ ‘‘အယံ သော သာရထိ ဧတိ, နိဟန္တွာ မမ အတြဇံ၊

နိဟတော နူန မေ ပုတ္တော, ပထဗျာ ဘူမိဝဍ္ဎနော။

၅၂။ ‘‘အမိတ္တာ နူန နန္ဒန္တိ, ပတီတာ နူန ဝေရိနော၊

အာဂတံ သာရထိံ ဒိသွာ, နိဟန္တွာ မမ အတြဇံ။

၅၃။ ‘‘သုညံ မာတာ ရထံ ဒိသွာ, ဧကံ သာရထိမာဂတံ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ, ရောဒန္တီ ပရိပုစ္ဆိ နံ [ရောဒန္တီ ပရိပုစ္ဆတိ (သီ။ ပီ။), ရောဒန္တီ နံ ပရိပုစ္ဆတိ (သျာ။)]။

၅၄။ ‘‘ကိန္နု မူဂေါ ကိံ နု ပက္ခော, ကိန္နု သော ဝိလပီ တဒါ၊

နိဟညမာနော ဘူမိယာ, တံ မေ အက္ခာဟိ သာရထိ။

၅၅။ ‘‘ကထံ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေဟိ, မူဂပက္ခော ဝိဝဇ္ဇယိ၊

နိဟညမာနော ဘူမိယာ, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’။

၅၆။ ‘‘အက္ခေယျံ [အက္ခိဿံ (သီ။ ပီ။)] တေ အဟံ အယျေ, ဒဇ္ဇာသိ အဘယံ မမ၊

ယံ မေ သုတံ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ, ရာဇပုတ္တဿ သန္တိကေ’’။

၅၇။ ‘‘အဘယံ သမ္မ တေ ဒမ္မိ, အဘီတော ဘဏ သာရထိ၊

ယံ တေ သုတံ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ, ရာဇပုတ္တဿ သန္တိကေ’’။

၅၈။ ‘‘န သော မူဂေါ န သော ပက္ခော, ဝိသဋ္ဌဝစနော စ သော၊

ရဇ္ဇဿ ကိရ သော ဘီတော, အကရာ [အကရီ (သီ။ ပီ။)] အာလယေ ဗဟူ။

စာ-၁၅၄

၅၉။ ‘‘ပုရိမံ သရတိ သော ဇာတိံ, ယတ္ထ ရဇ္ဇမကာရယိ၊

ကာရယိတွာ တဟိံ ရဇ္ဇံ, ပါပတ္ထ နိရယံ ဘုသံ။

၆၀။ ‘‘ဝီသတိဉ္စေဝ ဝဿာနိ, တဟိံ ရဇ္ဇမကာရယိ၊

အသီတိဝဿသဟဿာနိ, နိရယမှိ အပစ္စိ သော။

၆၁။ ‘‘တဿ ရဇ္ဇဿ သော ဘီတော, မာ မံ ရဇ္ဇာဘိသေစယုံ၊

တသ္မာ ပိတု စ မာတုစ္စ, သန္တိကေ န ဘဏီ တဒါ။

၆၂။ ‘‘အင်္ဂပစ္စင်္ဂသမ္ပန္နော, အာရောဟပရိဏာဟဝါ၊

ဝိသဋ္ဌဝစနော ပညော, မဂ္ဂေ သဂ္ဂဿ တိဋ္ဌတိ။

၆၃။ ‘‘သစေ တွံ ဒဋ္ဌုကာမာသိ, ရာဇပုတ္တံ [ရာဇပုတ္တိ (သီ။)] တဝတြဇံ၊

ဧဟိ တံ ပါပယိဿာမိ, ယတ္ထ သမ္မတိ တေမိယော’’။

၆၄။ ‘‘ယောဇယန္တု ရထေ အဿေ, ကစ္ဆံ နာဂါန [နာဂါနိ (သျာ။ က။)] ဗန္ဓထ၊

ဥဒီရယန္တု သင်္ခပဏဝါ, ဝါဒန္တု [ဝဒန္တု (သီ။), နဒန္တု (သျာ။ က။), ဝဒတံ (ပီ။)] ဧကပေါက္ခရာ။

၆၅။ ‘‘ဝါဒန္တု [နဒန္တု (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဘေရီ သန္နဒ္ဓါ, ဝဂ္ဂူ ဝါဒန္တု ဒုန္ဒုဘီ၊

နေဂမာ စ မံ အနွေန္တု, ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ။ က။)]။

၆၆။ ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ, ဝေသိယာနာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု, ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ။ က။)]။

၆၇။ ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု, ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ။ က။)]။

၆၈။ ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ, နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု, ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော’’ [နိဝါဒကော (သျာ။ က။)]။

၆၉။ ‘‘အဿေ စ သာရထီ ယုတ္တေ, သိန္ဓဝေ သီဃဝါဟနေ၊

ရာဇဒွါရံ ဥပါဂစ္ဆုံ, ယုတ္တာ ဒေဝ ဣမေ ဟယာ’’။

၇၀။ ‘‘ထူလာ ဇဝေန ဟာယန္တိ, ကိသာ ဟာယန္တိ ထာမုနာ၊

ကိသေ ထူလေ ဝိဝဇ္ဇေတွာ, သံသဋ္ဌာ ယောဇိတာ ဟယာ’’။

စာ-၁၅၅

၇၁။ ‘‘တတော ရာဇာ တရမာနော, ယုတ္တမာရုယှ သန္ဒနံ၊

ဣတ္ထာဂါရံ အဇ္ဈဘာသိ [အဘာသထ (က။)], သဗ္ဗာဝ အနုယာထ မံ။

၇၂။ ‘‘ဝါလဗီဇနိမုဏှီသံ, ခဂ္ဂံ ဆတ္တဉ္စ ပဏ္ဍရံ၊

ဥပါဓိ ရထမာရုယှ [ဥပါဒိရထမာရုယှ (သီ။), ဥပါဓီ ရထမာရုယှ (သျာ။)], သုဝဏ္ဏေဟိ အလင်္ကတာ။

၇၃။ ‘‘တတော သ [စ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ရာဇာ ပါယာသိ, ပုရက္ခတွာန သာရထိံ၊

ခိပ္ပမေဝ ဥပါဂစ္ဆိ, ယတ္ထ သမ္မတိ တေမိယော။

၇၄။ ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တံ, ဇလန္တမိဝ တေဇသာ၊

ခတ္တသံဃပရိဗျူဠှံ [ပရိဗ္ဗူဠှံ (သီ။)], တေမိယော ဧတဒဗြဝိ’’။

၇၅။ ‘‘ကစ္စိ နု တာတ ကုသလံ, ကစ္စိ တာတ အနာမယံ၊

သဗ္ဗာ စ [ကစ္စိန္နု (သီ။ ပီ။)] ရာဇကညာယော, အရောဂါ မယှ မာတရော’’။

၇၆။ ‘‘ကုသလဉ္စေဝ မေ ပုတ္တ, အထော ပုတ္တ အနာမယံ၊

သဗ္ဗာ စ ရာဇကညာယော, အရောဂါ တုယှ မာတရော’’။

၇၇။ ‘‘ကစ္စိ အမဇ္ဇပေါ [ကစ္စိဿ’မဇ္ဇပေါ (သီ။ ပီ။)] တာတ, ကစ္စိ တေ သုရမပ္ပိယံ၊

ကစ္စိ သစ္စေ စ ဓမ္မေ စ, ဒါနေ တေ ရမတေ မနော’’။

၇၈။ ‘‘အမဇ္ဇပေါ အဟံ ပုတ္တ, အထော မေ သုရမပ္ပိယံ၊

အထော သစ္စေ စ ဓမ္မေ စ, ဒါနေ မေ ရမတေ မနော’’။

၇၉။ ‘‘ကစ္စိ အရောဂံ ယောဂ္ဂံ တေ, ကစ္စိ ဝဟတိ ဝါဟနံ၊

ကစ္စိ တေ ဗျာဓယော နတ္ထိ, သရီရဿုပတာပနာ’’။

၈၀။ ‘‘အထော အရောဂံ ယောဂ္ဂံ မေ, အထော ဝဟတိ ဝါဟနံ၊

အထော မေ ဗျာဓယော နတ္ထိ, သရီရဿုပတာပနာ’’ [သရီရဿုပတာပိယာ (သျာ။ က။)]။

၈၁။ ‘‘ကစ္စိ အန္တာ စ တေ ဖီတာ, မဇ္ဈေ စ ဗဟလာ တဝ၊

ကောဋ္ဌာဂါရဉ္စ ကောသဉ္စ, ကစ္စိ တေ ပဋိသန္ထတံ’’ [ပဋိသဏ္ဌိတံ (သျာ။ က။)]။

၈၂။ ‘‘အထော အန္တာ စ မေ ဖီတာ, မဇ္ဈေ စ ဗဟလာ မမ၊

ကောဋ္ဌာဂါရဉ္စ ကောသဉ္စ, သဗ္ဗံ မေ ပဋိသန္ထတံ’’။

စာ-၁၅၆

၈၃။ ‘‘သွာဂတံ တေ မဟာရာဇ, အထော တေ အဒုရာဂတံ၊

ပတိဋ္ဌပေန္တု [ပတိဋ္ဌာပေန္တု (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ပလ္လင်္ကံ, ယတ္ထ ရာဇာ နိသက္ကတိ’’။

၈၄။ ‘‘ဣဓေဝ တေ နိသီဒဿု [နိသိန္နဿ (သီ။ သျာ။ ပီ။), နိသိန္နဿု (က။)], နိယတေ ပဏ္ဏသန္ထရေ၊

ဧတ္တော ဥဒကမာဒါယ, ပါဒေ ပက္ခာလယဿု [ပက္ခာလယန္တု (သီ။), ပက္ခာလယန္တိ (ပီ။)] တေ’’။

၈၅။ ‘‘ဣဒမ္ပိ ပဏ္ဏကံ မယှံ, ရန္ဓံ ရာဇ အလောဏကံ၊

ပရိဘုဉ္ဇ မဟာရာဇ, ပါဟုနော မေသိဓာဂတော’’ [အာဂတော (သီ။ သျာ။)]။

၈၆။ ‘‘န စာဟံ [န ဝါဟံ (က။)] ပဏ္ဏံ ဘုဉ္ဇာမိ, န ဟေတံ မယှ ဘောဇနံ၊

သာလီနံ ဩဒနံ ဘုဉ္ဇေ, သုစိံ မံသူပသေစနံ’’။

၈၇။ ‘‘အစ္ဆေရကံ မံ ပဋိဘာတိ, ဧကကမ္ပိ ရဟောဂတံ၊

ဧဒိသံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ, ကေန ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ’’။

၈၈။ ‘‘ဧကော ရာဇ နိပဇ္ဇာမိ, နိယတေ ပဏ္ဏသန္ထရေ၊

တာယ မေ ဧကသေယျာယ, ရာဇ ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ။

၈၉။ ‘‘န စ နေတ္တိံသဗန္ဓာ [နေတ္တိသဗဒ္ဓါ (သီ။ ပီ။)] မေ, ရာဇရက္ခာ ဥပဋ္ဌိတာ၊

တာယ မေ သုခသေယျာယ, ရာဇ ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ။

၉၀။ ‘‘အတီတံ နာနုသောစာမိ, နပ္ပဇပ္ပါမိနာဂတံ [နပ္ပဇပ္ပါမ’နာဂတံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]၊

ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေမိ, တေန ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ။

၉၁။ ‘‘အနာဂတပ္ပဇပ္ပါယ, အတီတဿာနုသောစနာ၊

ဧတေန ဗာလာ သုဿန္တိ, နဠောဝ ဟရိတော လုတော’’။

၉၂။ ‘‘ဟတ္ထာနီကံ ရထာနီကံ, အဿေ ပတ္တီ စ ဝမ္မိနော၊

နိဝေသနာနိ ရမ္မာနိ, အဟံ ပုတ္တ ဒဒါမိ တေ။

၉၃။ ‘‘ဣတ္ထာဂါရမ္ပိ တေ ဒမ္မိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတံ၊

တာ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု [တာသု ပုတ္တေ ပဋိပဇ္ဇ (က။)], တွံ နော ရာဇာ ဘဝိဿသိ။

၉၄။ ‘‘ကုသလာ နစ္စဂီတဿ, သိက္ခိတာ စာတုရိတ္ထိယော [စတုရိတ္ထိယော (သီ။ ပီ။)]၊

ကာမေ တံ ရမယိဿန္တိ, ကိံ အရညေ ကရိဿသိ။

စာ-၁၅၇

၉၅။ ‘‘ပဋိရာဇူဟိ တေ ကညာ, အာနယိဿံ အလင်္ကတာ၊

တာသု ပုတ္တေ ဇနေတွာန, အထ ပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိဿသိ။

၉၆။ ‘‘ယုဝါ စ ဒဟရော စာသိ [စာပိ (သျာ။ က။)], ပဌမုပ္ပတ္တိကော [ပဌမုပ္ပတ္တိတော (သီ။ ပီ။)] သုသု၊

ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဘဒ္ဒန္တေ, ကိံ အရညေ ကရိဿသိ’’။

၉၇။ ‘‘ယုဝါ စရေ ဗြဟ္မစရိယံ, ဗြဟ္မစာရီ ယုဝါ သိယာ၊

ဒဟရဿ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ဧတံ ဣသီဟိ ဝဏ္ဏိတံ။

၉၈။ ‘‘ယုဝါ စရေ ဗြဟ္မစရိယံ, ဗြဟ္မစာရီ ယုဝါ သိယာ၊

ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမိ, နာဟံ ရဇ္ဇေန မတ္ထိကော။

၉၉။ ‘‘ပဿာမိ ဝေါဟံ ဒဟရံ, အမ္မ တာတ ဝဒန္တရံ [ဝဒံ နရံ (သီ။)]၊

ကိစ္ဆာလဒ္ဓံ ပိယံ ပုတ္တံ, အပ္ပတွာဝ ဇရံ မတံ။

၁၀၀။ ‘‘ပဿာမိ ဝေါဟံ ဒဟရိံ, ကုမာရိံ စာရုဒဿနိံ၊

နဝဝံသကဠီရံဝ, ပလုဂ္ဂံ ဇီဝိတက္ခယံ [ဇီဝိတက္ခယေ (သီ။ ပီ။)]။

၁၀၁။ ‘‘ဒဟရာပိ ဟိ မိယျန္တိ, နရာ စ အထ နာရိယော၊

တတ္ထ ကော ဝိဿသေ ပေါသော, ဒဟရောမှီတိ ဇီဝိတေ။

၁၀၂။ ‘‘ယဿ ရတျာ ဝိဝသာနေ, အာယု အပ္ပတရံ သိယာ၊

အပ္ပေါဒကေဝ မစ္ဆာနံ, ကိံ နု ကောမာရကံ [ကောမာရတံ (က။)] တဟိံ။

၁၀၃။ ‘‘နိစ္စမဗ္ဘာဟတော လောကော, နိစ္စဉ္စ ပရိဝါရိတော၊

အမောဃာသု ဝဇန္တီသု, ကိံ မံ ရဇ္ဇေဘိသိဉ္စသိ’’ [ရဇ္ဇေန သိဉ္စသိ (သီ။ ပီ။)]။

၁၀၄။ ‘‘ကေန မဗ္ဘာဟတော လောကော, ကေန စ ပရိဝါရိတော၊

ကာယော အမောဃာ ဂစ္ဆန္တိ, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’။

၁၀၅။ ‘‘မစ္စုနာဗ္ဘာဟတော လောကော, ဇရာယ ပရိဝါရိတော၊

ရတျော အမောဃာ ဂစ္ဆန္တိ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ခတ္တိယ။

၁၀၆။ ‘‘ယထာပိ တန္တေ ဝိတတေ [ဝိတန္တေ (သျာ။ က။)], ယံ ယဒေဝူပဝိယျတိ [ယံ ယံ ဒေဝူပဝိယျတိ (သီ။ ပီ။)]၊

အပ္ပကံ ဟောတိ ဝေတဗ္ဗံ, ဧဝံ မစ္စာန ဇီဝိတံ။

စာ-၁၅၈

၁၀၇။ ‘‘ယထာ ဝါရိဝဟော ပူရော, ဂစ္ဆံ နုပနိဝတ္တတိ [န ပရိဝတ္တတိ (သျာ။), နုပရိဝတ္တတိ (က။)]၊

ဧဝမာယု မနုဿာနံ, ဂစ္ဆံ နုပနိဝတ္တတိ။

၁၀၈။ ‘‘ယထာ ဝါရိဝဟော ပူရော, ဝဟေ ရုက္ခေပကူလဇေ၊

ဧဝံ ဇရာမရဏေန, ဝုယှန္တေ သဗ္ဗပါဏိနော’’။

၁၀၉။ ‘‘ဟတ္ထာနီကံ ရထာနီကံ, အဿေ ပတ္တီ စ ဝမ္မိနော၊

နိဝေသနာနိ ရမ္မာနိ, အဟံ ပုတ္တ ဒဒါမိ တေ။

၁၁၀။ ‘‘ဣတ္ထာဂါရမ္ပိ တေ ဒမ္မိ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတံ၊

တာ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု, တွံ နော ရာဇာ ဘဝိဿသိ။

၁၁၁။ ‘‘ကုသလာ နစ္စဂီတဿ, သိက္ခိတာ စာတုရိတ္ထိယော၊

ကာမေ တံ ရမယိဿန္တိ, ကိံ အရညေ ကရိဿသိ။

၁၁၂။ ‘‘ပဋိရာဇူဟိ တေ ကညာ, အာနယိဿံ အလင်္ကတာ၊

တာသု ပုတ္တေ ဇနေတွာန, အထ ပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိဿသိ။

၁၁၃။ ‘‘ယုဝါ စ ဒဟရော စာသိ, ပဌမုပ္ပတ္တိကော သုသု၊

ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဘဒ္ဒန္တေ, ကိံ အရညေ ကရိဿသိ။

၁၁၄။ ‘‘ကောဋ္ဌာဂါရဉ္စ ကောသဉ္စ, ဝါဟနာနိ ဗလာနိ စ၊

နိဝေသနာနိ ရမ္မာနိ, အဟံ ပုတ္တ ဒဒါမိ တေ။

၁၁၅။ ‘‘ဂေါမဏ္ဍလပရိဗျူဠှော, ဒါသိသံဃပုရက္ခတော၊

ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဘဒ္ဒန္တေ, ကိံ အရညေ ကရိဿသိ’’။

၁၁၆။ ‘‘ကိံ ဓနေန ယံ ခီယေထ [ကိံ ဓနေန ယံ ဇီယေထ (သီ။), ကိံ မံ ဓနေန ကီယေထ (သျာ။ က။)], ကိံ ဘရိယာယ မရိဿတိ၊

ကိံ ယောဗ္ဗနေန ဇိဏ္ဏေန [စိဏ္ဏေန (သီ။ ပီ။), ဝဏ္ဏေန (က။)], ယံ ဇရာယာဘိဘုယျတိ [ယံ ဇရာ အဘိဟေဿတိ (သီ။ ပီ။)]။

၁၁၇။ ‘‘တတ္ထ ကာ နန္ဒိ ကာ ခိဍ္ဍာ, ကာ ရတိ ကာ ဓနေသနာ၊

ကိံ မေ ပုတ္တေဟိ ဒါရေဟိ, ရာဇ မုတ္တောသ္မိ ဗန္ဓနာ။

၁၁၈။ ‘‘ယောဟံ [သောဟံ (သီ။ ပီ။)] ဧဝံ ပဇာနာမိ, မစ္စု မေ နပ္ပမဇ္ဇတိ၊

အန္တကေနာဓိပန္နဿ, ကာ ရတီ ကာ ဓနေသနာ။

စာ-၁၅၉

၁၁၉။ ‘‘ဖလာနမိဝ ပက္ကာနံ, နိစ္စံ ပတနတော ဘယံ၊

ဧဝံ ဇာတာန မစ္စာနံ, နိစ္စံ မရဏတော ဘယံ။

၁၂၀။ ‘‘သာယမေကေ န ဒိဿန္တိ, ပါတော ဒိဋ္ဌာ ဗဟူ ဇနာ၊

ပါတော ဧကေ န ဒိဿန္တိ, သာယံ ဒိဋ္ဌာ ဗဟူ ဇနာ။

၁၂၁။ ‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စံ အာတပ္ပံ, ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ကရံ [သင်္ဂရံ (သီ။ ပီ။) မ။ နိ။ ၃။၂၇၂] တေန, မဟာသေနေန မစ္စုနာ။

၁၂၂။ ‘‘စောရာ ဓနဿ ပတ္ထေန္တိ, ရာဇမုတ္တောသ္မိ ဗန္ဓနာ၊

ဧဟိ ရာဇ နိဝတ္တဿု, နာဟံ ရဇ္ဇေန မတ္ထိကော’’တိ။

မူဂပက္ခဇာတကံ ပဌမံ။

၅၃၉။ မဟာဇနကဇာတကံ (၂)

၁၂၃။ ‘‘ကောယံ မဇ္ဈေ သမုဒ္ဒသ္မိံ, အပဿံ တီရမာယုဟေ၊

ကံ [ကိံ (သျာ။ က။)] တွံ အတ္ထဝသံ ဉတွာ, ဧဝံ ဝါယမသေ ဘုသံ’’။

၁၂၄။ ‘‘နိသမ္မ ဝတ္တံ လောကဿ, ဝါယာမဿ စ ဒေဝတေ၊

တသ္မာ မဇ္ဈေ သမုဒ္ဒသ္မိံ, အပဿံ တီရမာယုဟေ’’။

၁၂၅။ ‘‘ဂမ္ဘီရေ အပ္ပမေယျသ္မိံ, တီရံ ယဿ န ဒိဿတိ၊

မောဃော တေ ပုရိသဝါယာမော, အပ္ပတွာဝ မရိဿသိ’’။

၁၂၆။ ‘‘အနဏော ဉာတိနံ ဟောတိ, ဒေဝါနံ ပိတုနဉ္စ [ပိတုနော စ (သီ။ ပီ။)] သော၊

ကရံ ပုရိသကိစ္စာနိ, န စ ပစ္ဆာနုတပ္ပတိ’’။

၁၂၇။ ‘‘အပါရဏေယျံ ယံ ကမ္မံ, အဖလံ ကိလမထုဒ္ဒယံ၊

တတ္ထ ကော ဝါယမေနတ္ထော, မစ္စု ယဿာဘိနိပ္ပတံ’’ [ယဿာဘိနိပ္ဖတံ (သျာ။)]။

၁၂၈။ ‘‘အပါရဏေယျမစ္စန္တံ, ယော ဝိဒိတွာန ဒေဝတေ၊

န ရက္ခေ အတ္တနော ပါဏံ, ဇညာ သော ယဒိ ဟာပယေ။

၁၂၉။ ‘‘အဓိပ္ပါယဖလံ ဧကေ, အသ္မိံ လောကသ္မိ ဒေဝတေ၊

ပယောဇယန္တိ ကမ္မာနိ, တာနိ ဣဇ္ဈန္တိ ဝါ န ဝါ။

စာ-၁၆၀

၁၃၀။ ‘‘သန္ဒိဋ္ဌိကံ ကမ္မဖလံ, နနု ပဿသိ ဒေဝတေ၊

သန္နာ အညေ တရာမဟံ, တဉ္စ ပဿာမိ သန္တိကေ။

၁၃၁။ ‘‘သော အဟံ ဝါယမိဿာမိ, ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ၊

ဂစ္ဆံ ပါရံ သမုဒ္ဒဿ, ကဿံ [ကာသံ (သီ။ ပီ။)] ပုရိသကာရိယံ’’။

၁၃၂။ ‘‘ယော တွံ ဧဝံ ဂတေ ဩဃေ, အပ္ပမေယျေ မဟဏ္ဏဝေ၊

ဓမ္မဝါယာမသမ္ပန္နော, ကမ္မုနာ နာဝသီဒသိ၊

သော တွံ တတ္ထေဝ ဂစ္ဆာဟိ, ယတ္ထ တေ နိရတော မနော’’။

၁၃၃။ ‘‘အာသီသေထေဝ [အာသိံသေထေဝ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ပုရိသော, န နိဗ္ဗိန္ဒေယျ ပဏ္ဍိတော၊

ပဿာမိ ဝေါဟံ အတ္တာနံ, ယထာ ဣစ္ဆိံ တထာ အဟု။

၁၃၄။ ‘‘အာသီသေထေဝ ပုရိသော, န နိဗ္ဗိန္ဒေယျ ပဏ္ဍိတော၊

ပဿာမိ ဝေါဟံ အတ္တာနံ, ဥဒကာ ထလမုဗ္ဘတံ။

၁၃၅။ ‘‘ဝါယမေထေဝ ပုရိသော, န နိဗ္ဗိန္ဒေယျ ပဏ္ဍိတော၊

ပဿာမိ ဝေါဟံ အတ္တာနံ, ယထာ ဣစ္ဆိံ တထာ အဟု။

၁၃၆။ ‘‘ဝါယမေထေဝ ပုရိသော, န နိဗ္ဗိန္ဒေယျ ပဏ္ဍိတော၊

ပဿာမိ ဝေါဟံ အတ္တာနံ, ဥဒကာ ထလမုဗ္ဘတံ။

၁၃၇။ ‘‘ဒုက္ခူပနီတောပိ နရော သပညော, အာသံ န ဆိန္ဒေယျ သုခါဂမာယ၊

ဗဟူ ဟိ ဖဿာ အဟိတာ ဟိတာ စ, အဝိတက္ကိတာ မစ္စုမုပဗ္ဗဇန္တိ [မစ္စုမုပ္ပဇ္ဇန္တိ (သျာ။)]။

၁၃၈။ ‘‘အစိန္တိတမ္ပိ ဘဝတိ, စိန္တိတမ္ပိ ဝိနဿတိ၊

န ဟိ စိန္တာမယာ ဘောဂါ, ဣတ္ထိယာ ပုရိသဿ ဝါ’’။

၁၃၉။ ‘‘အပေါရာဏံ [အပုရာဏံ (သီ။ ပီ။)] ဝတ ဘော ရာဇာ, သဗ္ဗဘုမ္မော ဒိသမ္ပတိ၊

နာဇ္ဇ နစ္စေ [န စ နစ္စေ (က။)] နိသာမေတိ, န ဂီတေ ကုရုတေ မနော။

၁၄၀။ ‘‘န မိဂေ [မဂေ (က။)] နပိ ဥယျာနေ, နပိ ဟံသေ ဥဒိက္ခတိ၊

မူဂေါဝ တုဏှိမာသီနော, န အတ္ထမနုသာသတိ’’။

စာ-၁၆၁

၁၄၁။ ‘‘သုခကာမာ ရဟောသီလာ, ဝဓဗန္ဓာ ဥပါရတာ [ဥပါရုတာ (သျာ။ က။)]၊

ကဿ [ကေသံ (သီ။ ပီ။)] နု အဇ္ဇ အာရာမေ, ဒဟရာ ဝုဒ္ဓါ စ အစ္ဆရေ။

၁၄၂။ ‘‘အတိက္ကန္တဝနထာ ဓီရာ, နမော တေသံ မဟေသိနံ၊

ယေ ဥဿုကမှိ လောကမှိ, ဝိဟရန္တိ မနုဿုကာ။

၁၄၃။ ‘‘တေ ဆေတွာ မစ္စုနော ဇာလံ, တတံ [တန္တံ (သီ။ သျာ။ ပီ။), တံ တံ (က။)] မာယာဝိနော ဒဠံ၊

ဆိန္နာလယတ္တာ [သန္တာလယန္တာ (သျာ။ က။)] ဂစ္ဆန္တိ, ကော တေသံ ဂတိမာပယေ’’ [နေသံ ဂတိ ပါပယေ (က။)]။

၁၄၄။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ [မိဓိလံ (က။)] ဖီတံ, ဝိဘတ္တံ ဘာဂသော မိတံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု [ကဒါဿု (သီ။ ပီ။), ကဒါသု (သျာ။)] ဘဝိဿတိ။

၁၄၅။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ဝိသာလံ သဗ္ဗတောပဘံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၄၆။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ဗဟုပါကာရတောရဏံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၄၇။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ဒဠှမဋ္ဋာလကောဋ္ဌကံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၄၈။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, သုဝိဘတ္တံ မဟာပထံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၄၉။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, သုဝိဘတ္တန္တရာပဏံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၀။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ဂဝဿရထပီဠိတံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၁။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, အာရာမဝနမာလိနိံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၂။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ဥယျာနဝနမာလိနိံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၃။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, ပါသာဒဝနမာလိနိံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၂

၁၅၄။ ‘‘ကဒါဟံ မိထိလံ ဖီတံ, တိပုရံ ရာဇဗန္ဓုနိံ၊

မာပိတံ သောမနဿေန, ဝေဒေဟေန ယသဿိနာ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၅။ ‘‘ကဒါဟံ ဝေဒေဟေ ဖီတေ, နိစိတေ ဓမ္မရက္ခိတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၆။ ‘‘ကဒါဟံ ဝေဒေဟေ ဖီတေ, အဇေယျေ ဓမ္မရက္ခိတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၇။ ‘‘ကဒါဟံ အန္တေပုရံ [ကဒါ အန္တေပုရံ (သီ။ ပီ။)] ရမ္မံ, ဝိဘတ္တံ ဘာဂသော မိတံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၈။ ‘‘ကဒါဟံ အန္တေပုရံ ရမ္မံ, သုဓာမတ္တိကလေပနံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၅၉။ ‘‘ကဒါဟံ အန္တေပုရံ ရမ္မံ, သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၀။ ‘‘ကဒါဟံ ကူဋာဂါရေ စ, ဝိဘတ္တေ ဘာဂသော မိတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၁။ ‘‘ကဒါဟံ ကူဋာဂါရေ စ, သုဓာမတ္တိကလေပနေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၂။ ‘‘ကဒါဟံ ကူဋာဂါရေ စ, သုစိဂန္ဓေ မနောရမေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၃။ ‘‘ကဒါဟံ ကူဋာဂါရေ စ, လိတ္တေ စန္ဒနဖောသိတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၄။ ‘‘ကဒါဟံ သောဏ္ဏပလ္လင်္ကေ [သုဝဏ္ဏပလ္လင်္ကေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဂေါနကေ စိတ္တသန္ထတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၅။ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ] ‘‘ကဒါဟံ မဏိပလ္လင်္ကေ, ဂေါနကေ စိတ္တသန္ထတေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ]။

စာ-၁၆၃

၁၆၆။ ‘‘ကဒါဟံ ကပ္ပါသကောသေယျံ, ခေါမကောဋုမ္ဗရာနိ စ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၇။ ‘‘ကဒါဟံ ပေါက္ခရဏီ ရမ္မာ, စက္ကဝါကပကူဇိတာ [စက္ကဝါကူပကူဇိတာ (သီ။ ပီ။)]၊

မန္ဒာလကေဟိ သဉ္ဆန္နာ, ပဒုမုပ္ပလကေဟိ စ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၆၈။ ‘‘ကဒါဟံ ဟတ္ထိဂုမ္ဗေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

သုဝဏ္ဏကစ္ဆေ မာတင်္ဂေ, ဟေမကပ္ပနဝါသသေ။

၁၆၉။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, တောမရင်္ကုသပါဏိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၇၀။ ‘‘ကဒါဟံ အဿဂုမ္ဗေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

အာဇာနီယေဝ ဇာတိယာ, သိန္ဓဝေ သီဃဝါဟနေ။

၁၇၁။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၇၂။ ‘‘ကဒါဟံ ရထသေနိယော, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၇၃။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၇၄။ ‘‘ကဒါဟံ သောဝဏ္ဏရထေ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၇၅။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၇၆။ ‘‘ကဒါဟံ သဇ္ဈုရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၇၇။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၄

၁၇၈။ ‘‘ကဒါဟံ အဿရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၇၉။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၈၀။ ‘‘ကဒါဟံ ဩဋ္ဌရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၈၁။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၈၂။ ‘‘ကဒါဟံ ဂေါဏရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၈၃။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၈၄။ ‘‘ကဒါဟံ အဇရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၈၅။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၈၆။ ‘‘ကဒါဟံ မေဏ္ဍရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၈၇။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၈၈။ ‘‘ကဒါဟံ မိဂရထေ စ, သန္နဒ္ဓေ ဥဿိတဒ္ဓဇေ၊

ဒီပေ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃေ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ။

၁၈၉။ ‘‘အာရူဠှေ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၀။ ‘‘ကဒါဟံ ဟတ္ထာရောဟေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

နီလဝမ္မဓရေ သူရေ, တောမရင်္ကုသပါဏိနေ [ပါဏိနော (သျာ။ က။)]၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၅

၁၉၁။ ‘‘ကဒါဟံ အဿာရောဟေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

နီလဝမ္မဓရေ သူရေ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိနေ [ဓာရိနော (သျာ။ က။)]၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၂။ ‘‘ကဒါဟံ ရထာရောဟေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

နီလဝမ္မဓရေ သူရေ, စာပဟတ္ထေ ကလာပိနေ [ကလာပိနော (သျာ။ က။)]၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၃။ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ] ‘‘ကဒါဟံ ဓနုဂ္ဂဟေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

နီလဝမ္မဓရေ သူရေ, စာပဟတ္ထေ ကလာပိနေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ]။

၁၉၄။ ‘‘ကဒါဟံ ရာဇပုတ္တေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

စိတြဝမ္မဓရေ သူရေ, ကဉ္စနာဝေဠဓာရိနေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၅။ ‘‘ကဒါဟံ အရိယဂဏေ စ, ဝတဝန္တေ [ဝတ္ထဝန္တေ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] အလင်္ကတေ၊

ဟရိစန္ဒနလိတ္တင်္ဂေ, ကာသိကုတ္တမဓာရိနေ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၆။ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ] ‘‘ကဒါဟံ အမစ္စဂဏေ စ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတေ၊

ပီတဝမ္မဓရေ သူရေ, ပုရတော ဂစ္ဆမာလိနေ [ဂစ္ဆမာလိနော (သျာ။ က။)]၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ [အယံ ဂါထာ သီ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ]။

၁၉၇။ ‘‘ကဒါဟံ [ကဒါ (သီ။ ပီ။)] သတ္တသတာ ဘရိယာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၈။ ‘‘ကဒါဟံ [ကဒါ (သီ။ ပီ။)] သတ္တသတာ ဘရိယာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၁၉၉။ ‘‘ကဒါဟံ [ကဒါ (သီ။ ပီ။)] သတ္တသတာ ဘရိယာ, အဿဝါ ပိယဘာဏိနီ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၆

၂၀၀။ ‘‘ကဒါဟံ [ကဒါ (သီ။ ပီ။)] သတပလံ ကံသံ, သောဝဏ္ဏံ သတရာဇိကံ၊

ပဟာယ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၀၁။ ‘‘ကဒါဿု မံ ဟတ္ထိဂုမ္ဗာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

သုဝဏ္ဏကစ္ဆာ မာတင်္ဂါ, ဟေမကပ္ပနဝါသသာ။

၂၀၂။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, တောမရင်္ကုသပါဏိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၀၃။ ‘‘ကဒါဿု မံ အဿဂုမ္ဗာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

အာဇာနီယာဝ ဇာတိယာ, သိန္ဓဝါ သီဃဝါဟနာ။

၂၀၄။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၀၅။ ‘‘ကဒါဿု မံ ရထသေနီ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၀၆။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၀၇။ ‘‘ကဒါဿု မံ သောဏ္ဏရထာ [သောဝဏ္ဏရထာ (ပီ။ က။)], သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၀၈။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၀၉။ ‘‘ကဒါဿု မံ သဇ္ဈုရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၁၀။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၁၁။ ‘‘ကဒါဿု မံ အဿရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၁၂။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၇

၂၁၃။ ‘‘ကဒါဿု မံ ဩဋ္ဌရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၁၄။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၁၅။ ‘‘ကဒါဿု မံ ဂေါဏရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၁၆။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၁၇။ ‘‘ကဒါဿု မံ အဇရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၁၈။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၁၉။ ‘‘ကဒါဿု မံ မေဏ္ဍရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၂၀။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၁။ ‘‘ကဒါဿု မံ မိဂရထာ, သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ။

၂၂၂။ ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဟိ, စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၃။ ‘‘ကဒါဿု မံ ဟတ္ထာရောဟာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

နီလဝမ္မဓရာ သူရာ, တောမရင်္ကုသပါဏိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၄။ ‘‘ကဒါဿု မံ အဿာရောဟာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

နီလဝမ္မဓရာ သူရာ, ဣလ္လိယာစာပဓာရိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၈

၂၂၅။ ‘‘ကဒါဿု မံ ရထာရောဟာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

နီလဝမ္မဓရာ သူရာ, စာပဟတ္ထာ ကလာပိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၆။ ‘‘ကဒါဿု မံ ဓနုဂ္ဂဟာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

နီလဝမ္မဓရာ သူရာ, စာပဟတ္ထာ ကလာပိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၇။ ‘‘ကဒါဿု မံ ရာဇပုတ္တာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

စိတြဝမ္မဓရာ သူရာ, ကဉ္စနာဝေဠဓာရိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၈။ ‘‘ကဒါဿု မံ အရိယဂဏာ, ဝတဝန္တာ အလင်္ကတာ၊

ဟရိစန္ဒနလိတ္တင်္ဂါ, ကာသိကုတ္တမဓာရိနော၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၂၉။ ‘‘ကဒါဿု မံ အမစ္စဂဏာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ပီတဝမ္မဓရာ သူရာ, ပုရတော ဂစ္ဆမာလိနော [ဂစ္ဆမာလိနီ (သျာ။ က။)]၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၀။ ‘‘ကဒါဿု မံ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၁။ ‘‘ကဒါဿု မံ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၂။ ‘‘ကဒါဿု မံ သတ္တသတာ ဘရိယာ, အဿဝါ ပိယဘာဏိနီ၊

ယန္တံ မံ နာနုယိဿန္တိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၃။ ‘‘ကဒါဟံ ပတ္တံ ဂဟေတွာန, မုဏ္ဍော သံဃာဋိပါရုတော၊

ပိဏ္ဍိကာယ စရိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၄။ ‘‘ကဒါဟံ ပံသုကူလာနံ, ဥဇ္ဈိတာနံ [ဥဇ္ဈိဋ္ဌာနံ (က။)] မဟာပထေ၊

သံဃာဋိံ ဓာရယိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၅။ ‘‘ကဒါဟံ သတ္တာဟသမ္မေဃေ [သတ္တာဟံ မေဃေ (သီ။ သျာ။)], ဩဝဋ္ဌော အလ္လစီဝရော၊

ပိဏ္ဍိကာယ စရိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

စာ-၁၆၉

၂၃၆။ ‘‘ကဒါဟံ သဗ္ဗတ္ထ ဂန္တွာ [သဗ္ဗဟံ ဌာနံ (သီ။), သဗ္ဗဏှံ ဂန္တွာ (သျာ။), သဗ္ဗာဟံ ဌာနံ (ပီ။), သဗ္ဗဋ္ဌာနံ (က။)], ရုက္ခာ ရုက္ခံ ဝနာ ဝနံ၊

အနပေက္ခော ဂမိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၇။ ‘‘ကဒါဟံ ဂိရိဒုဂ္ဂေသု, ပဟီနဘယဘေရဝေါ၊

အဒုတိယော ဂမိဿာမိ [ဝိဟရိဿာမိ (သီ။ ပီ။)], တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၈။ ‘‘ကဒါဟံ ဝီဏံ ဝရုဇ္ဇကော [ဝီဏရုဇ္ဇကော (သျာ။), ဝီဏံ ဝိရုဇ္ဇကော (က။)], သတ္တတန္တိံ မနောရမံ၊

စိတ္တံ ဥဇုံ ကရိဿာမိ, တံ ကုဒါဿု ဘဝိဿတိ။

၂၃၉။ ‘‘ကဒါဟံ ရထကာရောဝ, ပရိကန္တံ ဥပါဟနံ၊

ကာမသညောဇနေ ဆေစ္ဆံ [ဆေတွာ (က။)], ယေ ဒိဗ္ဗေ ယေ စ မာနုသေ’’။

၂၄၀။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

၂၄၁။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

၂၄၂။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, အဿဝါ ပိယဘာဏိနီ၊

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပက္ကန္ဒုံ, ကသ္မာ နော ဝိဇဟိဿသိ။

၂၄၃။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

ဟိတွာ သမ္ပဒ္ဒဝီ [သမ္ပဒ္ဒယီ (သီ။)] ရာဇာ, ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပုရက္ခတော။

၂၄၄။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ဟိတွာ သမ္ပဒ္ဒဝီ ရာဇာ, ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပုရက္ခတော။

၂၄၅။ ‘‘တာ စ သတ္တသတာ ဘရိယာ, အဿဝါ ပိယဘာဏိနီ၊

ဟိတွာ သမ္ပဒ္ဒဝီ ရာဇာ, ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပုရက္ခတော’’။

၂၄၆။ ‘‘ဟိတွာ သတပလံ ကံသံ, သောဝဏ္ဏံ သတရာဇိကံ၊

အဂ္ဂဟီ မတ္တိကံ ပတ္တံ, တံ ဒုတိယာဘိသေစနံ’’။

၂၄၇။ ‘‘ဘေသ္မာ [ဝေသ္မာ (သီ။), ဘိံသာ (ပီ။), ဘီသာ (က။)] အဂ္ဂိသမာ ဇာလာ, ကောသာ ဍယှန္တိ ဘာဂသော၊

ရဇတံ ဇာတရူပဉ္စ, မုတ္တာ ဝေဠုရိယာ ဗဟူ။

စာ-၁၇၀

၂၄၈။ ‘‘မဏယော သင်္ခမုတ္တာ စ, ဝတ္ထိကံ ဟရိစန္ဒနံ၊

အဇိနံ ဒဏ္ဍဘဏ္ဍဉ္စ, လောဟံ ကာဠာယသံ ဗဟူ၊

ဧဟိ ရာဇ နိဝတ္တဿု, မာ တေတံ ဝိနသာ ဓနံ’’ [ဝိနဿာ ဓနံ (သျာ။ က။)]။

၂၄၉။ ‘‘သုသုခံ ဝတ ဇီဝါမ, ယေသံ နော နတ္ထိ ကိဉ္စနံ၊

မိထိလာယ ဒယှမာနာယ, န မေ ကိဉ္စိ အဒယှထ’’။

၂၅၀။ ‘‘အဋဝိယော သမုပ္ပန္နာ, ရဋ္ဌံ ဝိဒ္ဓံသယန္တိ တံ၊

ဧဟိ ရာဇ နိဝတ္တဿု, မာ ရဋ္ဌံ ဝိနသာ ဣဒံ’’။

၂၅၁။ ‘‘သုသုခံ ဝတ ဇီဝါမ, ယေသံ နော နတ္ထိ ကိဉ္စနံ၊

ရဋ္ဌေ ဝိလုမ္ပမာနမှိ, န [မာ (က။)] မေ ကိဉ္စိ အဟီရထ။

၂၅၂။ ‘‘သုသုခံ ဝတ ဇီဝါမ, ယေသံ နော နတ္ထိ ကိဉ္စနံ၊

ပီတိဘက္ခာ ဘဝိဿာမ, ဒေဝါ အာဘဿရာ ယထာ’’။

၂၅၃။ ‘‘ကိမှေသော မဟတော ဃောသော, ကာ နု ဂါမေဝ ကီဠိယာ [ဂါမေ ကိလီလိယာ (သီ။)]၊

သမဏ တေဝ [သမဏညေဝ (သီ။ ပီ။), သမဏတွေဝ (သျာ။)] ပုစ္ဆာမ, ကတ္ထေသော အဘိသဋော ဇနော’’။

၂၅၄။ ‘‘မမံ ဩဟာယ ဂစ္ဆန္တံ, ဧတ္ထေသော အဘိသဋော ဇနော၊

သီမာတိက္ကမနံ ယန္တံ, မုနိမောနဿ ပတ္တိယာ၊

မိဿံ နန္ဒီဟိ ဂစ္ဆန္တံ, ကိံ ဇာနမနုပုစ္ဆသိ’’။

၂၅၅။ ‘‘မာဿု တိဏ္ဏော အမညိတ္ထ [အမညိတ္ထော (သီ။ သျာ။ ပီ။)], သရီရံ ဓာရယံ ဣမံ၊

အတီရဏေယျ ယမိဒံ [အတီရဏေယျမိဒံ ကမ္မံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဗဟူ ဟိ ပရိပန္ထယော’’။

၂၅၆။ ‘‘ကော နု မေ ပရိပန္ထဿ, မမံ ဧဝံဝိဟာရိနော၊

ယော နေဝ ဒိဋ္ဌေ နာဒိဋ္ဌေ, ကာမာနမဘိပတ္ထယေ’’။

၂၅၇။ ‘‘နိဒ္ဒါ တန္ဒီ ဝိဇမ္ဘိတာ, အရတီ ဘတ္တသမ္မဒေါ၊

အာဝသန္တိ သရီရဋ္ဌာ, ဗဟူ ဟိ ပရိပန္ထယော’’။

၂၅၈။ ‘‘ကလျာဏံ ဝတ မံ ဘဝံ, ဗြာဟ္မဏ မနုသာသတိ [မနုသာသသိ (သီ။)]၊

ဗြာဟ္မဏ တေဝ [ဗြာဟ္မဏညေဝ (သီ။)] ပုစ္ဆာမိ, ကော နု တွမသိ မာရိသ’’။

၂၅၉။ ‘‘နာရဒေါ ဣတိ မေ နာမံ [နာမေန (သျာ။ က။)], ကဿပေါ ဣတိ မံ ဝိဒူ၊

ဘောတော သကာသမာဂစ္ဆိံ, သာဓု သဗ္ဘိ သမာဂမော။

စာ-၁၇၁

၂၆၀။ ‘‘တဿ တေ သဗ္ဗော အာနန္ဒော, ဝိဟာရော ဥပဝတ္တတု၊

ယံ ဦနံ [ယဒူနံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] တံ ပရိပူရေဟိ, ခန္တိယာ ဥပသမေန စ။

၂၆၁။ ‘‘ပသာရယ သန္နတဉ္စ, ဥန္နတဉ္စ ပသာရယ [ပဟာရယ (သျာ။ ပီ။ က။)]၊

ကမ္မံ ဝိဇ္ဇဉ္စ ဓမ္မဉ္စ, သက္ကတွာန ပရိဗ္ဗဇ’’။

၂၆၂။ ‘‘ဗဟူ ဟတ္ထီ စ အဿေ စ, နဂရေ ဇနပဒါနိ စ၊

ဟိတွာ ဇနက ပဗ္ဗဇိတော, ကပါလေ [ကပလ္လေ (သီ။ ပီ။)] ရတိမဇ္ဈဂါ။

၂၆၃။ ‘‘ကစ္စိ နု တေ ဇာနပဒါ, မိတ္တာမစ္စာ စ ဉာတကာ၊

ဒုဗ္ဘိမကံသု ဇနက, ကသ္မာ တေ တံ အရုစ္စထ’’။

၂၆၄။ ‘‘န မိဂါဇိန ဇာတုစ္ဆေ [ဇာတုစ္စ (သီ။ ပီ။)], အဟံ ကဉ္စိ ကုဒါစနံ၊

အဓမ္မေန ဇိနေ ဉာတိံ, န စာပိ ဉာတယော မမံ။

၂၆၅။ ‘‘ဒိသွာန လောကဝတ္တန္တံ, ခဇ္ဇန္တံ ကဒ္ဒမီကတံ၊

ဟညရေ ဗဇ္ဈရေ စေတ္ထ, ယတ္ထ သန္နော [သတ္တော (သီ။)] ပုထုဇ္ဇနော၊

ဧတာဟံ ဥပမံ ကတွာ, ဘိက္ခကောသ္မိ မိဂါဇိန’’။

၂၆၆။ ‘‘ကော နု တေ ဘဂဝါ သတ္ထာ, ကဿေတံ ဝစနံ သုစိ၊

န ဟိ ကပ္ပံ ဝါ ဝိဇ္ဇံ ဝါ, ပစ္စက္ခာယ ရထေသဘ၊

သမဏံ အာဟု ဝတ္တန္တံ, ယထာ ဒုက္ခဿတိက္ကမော’’။

၂၆၇။ ‘‘န မိဂါဇိန ဇာတုစ္ဆေ, အဟံ ကဉ္စိ ကုဒါစနံ၊

သမဏံ ဗြာဟ္မဏံ ဝါပိ, သက္ကတွာ အနုပါဝိသိံ’’။

၂၆၈။ ‘‘မဟတာ စာနုဘာဝေန, ဂစ္ဆန္တော သိရိယာ ဇလံ၊

ဂီယမာနေသု ဂီတေသု, ဝဇ္ဇမာနေသု ဝဂ္ဂုသု။

၂၆၉။ ‘‘တူရိယတာဠသံဃုဋ္ဌေ [တုရိယတာဠိတသံဃုဋ္ဌေ (သီ။ ပီ။)], သမ္မတာလသမာဟိတေ၊

သ မိဂါဇိန မဒ္ဒက္ခိံ, ဖလိံ [ဖလံ (သီ။ ပီ။ က။)] အမ္ဗံ တိရောစ္ဆဒံ၊

ဟညမာနံ [တုဇ္ဇမာနံ (သီ။), တုဒမာနံ (သျာ။), တဒ္ဒမာနံ (ပီ။), ဟတမာနံ (က။)] မနုဿေဟိ, ဖလကာမေဟိ ဇန္တုဘိ။

၂၇၀။ ‘‘သော ခေါဟံ တံ သိရိံ ဟိတွာ, ဩရောဟိတွာ မိဂါဇိန၊

မူလံ အမ္ဗဿုပါဂစ္ဆိံ, ဖလိနော နိပ္ဖလဿ စ။

စာ-၁၇၂

၂၇၁။ ‘‘ဖလိံ [ဖလံ (သီ။ ပီ။ က။)] အမ္ဗံ ဟတံ ဒိသွာ, ဝိဒ္ဓံသ္တံ ဝိနဠီကတံ၊

အထေကံ [အထေတံ (သီ။ ပီ။)] ဣတရံ အမ္ဗံ, နီလောဘာသံ မနောရမံ။

၂၇၂။ ‘‘ဧဝမေဝ နူနမှေပိ [နူန အမှေ (သီ။ ပီ။)], ဣဿရေ ဗဟုကဏ္ဋကေ၊

အမိတ္တာ နော ဝဓိဿန္တိ, ယထာ အမ္ဗော ဖလီ ဟတော။

၂၇၃။ ‘‘အဇိနမှိ ဟညတေ ဒီပိ, နာဂေါ ဒန္တေဟိ ဟညတေ၊

ဓနမှိ ဓနိနော ဟန္တိ, အနိကေတမသန္ထဝံ၊

ဖလီ အမ္ဗော အဖလော စ, တေ သတ္ထာရော ဥဘော မမ’’။

၂၇၄။ ‘‘သဗ္ဗော ဇနော ပဗျာဓိတော, ရာဇာ ပဗ္ဗဇိတော ဣတိ၊

ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ, ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ။

၂၇၅။ ‘‘အဿာသယိတွာ ဇနတံ, ဌပယိတွာ ပဋိစ္ဆဒံ၊

ပုတ္တံ ရဇ္ဇေ ဌပေတွာန, အထ ပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိဿသိ’’။

၂၇၆။ ‘‘စတ္တာ မယာ ဇာနပဒါ, မိတ္တာမစ္စာ စ ဉာတကာ၊

သန္တိ ပုတ္တာ ဝိဒေဟာနံ, ဒီဃာဝု ရဋ္ဌဝဍ္ဎနော၊

တေ ရဇ္ဇံ ကာရယိဿန္တိ, မိထိလာယံ ပဇာပတိ’’။

၂၇၇။ ‘‘ဧဟိ တံ အနုသိက္ခာမိ, ယံ ဝါကျံ မမ ရုစ္စတိ၊

ရဇ္ဇံ တုဝံ ကာရယသိ [ကာရယန္တီ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ပါပံ ဒုစ္စရိတံ ဗဟုံ၊

ကာယေန ဝါစာ မနသာ, ယေန ဂစ္ဆသိ [ကဉ္ဆိသိ (သီ။ ပီ။)] ဒုဂ္ဂတိံ။

၂၇၈။ ‘‘ပရဒိန္နကေန ပရနိဋ္ဌိတေန, ပိဏ္ဍေန ယာပေဟိ သ ဓီရဓမ္မော’’။

၂၇၉။ ‘‘ယောပိ စတုတ္ထေ ဘတ္တကာလေ န ဘုဉ္ဇေ, အဇုဋ္ဌမာရီဝ [အဇဒ္ဓုမာရီဝ (သီ။), အဇ္ဈုဋ္ဌမာရိဝ (သျာ။), အဇဒ္ဓုမာရိဝ (ပီ။) မဇ္ဈိမနိကာယေ, အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ စ ပဿိတဗ္ဗံ] ခုဒါယ မိယျေ၊

န တွေဝ ပိဏ္ဍံ လုဠိတံ အနရိယံ, ကုလပုတ္တရူပေါ သပ္ပုရိသော န သေဝေ၊

တယိဒံ န သာဓု တယိဒံ န သုဋ္ဌု, သုနခုစ္ဆိဋ္ဌကံ ဇနက ဘုဉ္ဇသေ တုဝံ’’။

စာ-၁၇၃

၂၈၀။ ‘‘န စာပိ မေ သီဝလိ သော အဘက္ခော, ယံ ဟောတိ စတ္တံ ဂိဟိနော သုနဿ ဝါ၊

ယေ ကေစိ ဘောဂါ ဣဓ ဓမ္မလဒ္ဓါ, သဗ္ဗော သော ဘက္ခော အနဝယောတိ [အနဝဇ္ဇောတိ (သီ။ ပီ။)] ဝုတ္တော’’။

၂၈၁။ ‘‘ကုမာရိကေ ဥပသေနိယေ, နိစ္စံ နိဂ္ဂဠမဏ္ဍိတေ၊

ကသ္မာ တေ ဧကော ဘုဇော ဇနတိ, ဧကော တေ န ဇနတီ ဘုဇော’’။

၂၈၂။ ‘‘ဣမသ္မိံ မေ သမဏ ဟတ္ထေ, ပဋိမုက္ကာ ဒုနီဝရာ [ဒုနီဓုရာ (သီ။ ပီ။)]၊

သံဃာတာ [သံဃဋ္ဋာ (သျာ။ က။)] ဇာယတေ သဒ္ဒေါ, ဒုတိယဿေဝ သာ ဂတိ။

၂၈၃။ ‘‘ဣမသ္မိံ မေ သမဏ ဟတ္ထေ, ပဋိမုက္ကော ဧကနီဝရော [ဧကနီဓုရော (သီ။ ပီ။)]၊

သော အဒုတိယော န ဇနတိ, မုနိဘူတောဝ တိဋ္ဌတိ။

၂၈၄။ ‘‘ဝိဝါဒပ္ပတ္တော [ဝိဝါဒမတ္တော (ပီ။)] ဒုတိယော, ကေနေကော ဝိဝဒိဿတိ၊

တဿ တေ သဂ္ဂကာမဿ, ဧကတ္တမုပရောစတံ’’။

၂၈၅။ ‘‘သုဏာသိ သီဝလိ ကထာ [ဂါထာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ကုမာရိယာ ပဝေဒိတာ၊

ပေသိယာ [ပေဿိယာ (သီ။ ပီ။)] မံ ဂရဟိတ္ထော, ဒုတိယဿေဝ သာ ဂတိ။

၂၈၆။ ‘‘အယံ ဒွေဓာပထော ဘဒ္ဒေ, အနုစိဏ္ဏော ပထာဝိဟိ၊

တေသံ တွံ ဧကံ ဂဏှာဟိ, အဟမေကံ ပုနာပရံ။

၂၈၇။ ‘‘မာဝစ [နေဝ (သီ။ ပီ။), မာ စ (သျာ။ က။)] မံ တွံ ပတိ မေတိ, နာဟံ [မာဟံ (သီ။ ပီ။)] ဘရိယာတိ ဝါ ပုန’’၊

‘‘ဣမမေဝ ကထယန္တာ, ထူဏံ နဂရုပါဂမုံ။

၂၈၈။ ‘‘ကောဋ္ဌကေ ဥသုကာရဿ, ဘတ္တကာလေ ဥပဋ္ဌိတေ၊

တတြာ စ သော ဥသုကာရော, (ဧကံ ဒဏ္ဍံ ဥဇုံ ကတံ၊) [( ) နတ္ထိ ဗဟူသု]

ဧကဉ္စ စက္ခုံ နိဂ္ဂယှ, ဇိမှမေကေန ပေက္ခတိ’’။

၂၈၉။ ‘‘ဧဝံ နော သာဓု ပဿသိ, ဥသုကာရ သုဏောဟိ မေ၊

ယဒေကံ စက္ခုံ နိဂ္ဂယှ, ဇိမှမေကေန ပေက္ခသိ’’။

စာ-၁၇၄

၂၉၀။ ‘‘ဒွီဟိ သမဏ စက္ခူဟိ, ဝိသာလံ ဝိယ ခါယတိ၊

အသမ္ပတွာ ပရမံ [ပရံ (သီ။ ပီ။)] လိင်္ဂံ, နုဇုဘာဝါယ ကပ္ပတိ။

၂၉၁။ ‘‘ဧကဉ္စ စက္ခုံ နိဂ္ဂယှ, ဇိမှမေကေန ပေက္ခတော၊

သမ္ပတွာ ပရမံ လိင်္ဂံ, ဥဇုဘာဝါယ ကပ္ပတိ။

၂၉၂။ ‘‘ဝိဝါဒပ္ပတ္တော [ဝိဝါဒမတ္တော (ပီ။)] ဒုတိယော, ကေနေကော ဝိဝဒိဿတိ၊

တဿ တေ သဂ္ဂကာမဿ, ဧကတ္တမုပရောစတံ’’။

၂၉၃။ ‘‘သုဏာသိ သီဝလိ ကထာ [ဂါထာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)], ဥသုကာရေန ဝေဒိတာ၊

ပေသိယာ မံ ဂရဟိတ္ထော, ဒုတိယဿေဝ သာ ဂတိ။

၂၉၄။ ‘‘အယံ ဒွေဓာပထော ဘဒ္ဒေ, အနုစိဏ္ဏော ပထာဝိဟိ၊

တေသံ တွံ ဧကံ ဂဏှာဟိ, အဟမေကံ ပုနာပရံ။

၂၉၅။ ‘‘မာဝစ မံ တွံ ပတိ မေတိ, နာဟံ ဘရိယာတိ ဝါ ပုန’’၊

‘‘မုဉ္ဇာဝေသိကာ ပဝါဠှာ, ဧကာ ဝိဟရ သီဝလီ’’တိ။

မဟာဇနကဇာတကံ ဒုတိယံ။

၅၄၀။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတကံ (၃)

၂၉၆။ ‘‘ကော နု မံ ဥသုနာ ဝိဇ္ဈိ, ပမတ္တံ ဥဒဟာရကံ [ဟာရိကံ (သျာ။), ဟာရိယံ (က။)]၊

ခတ္တိယော ဗြာဟ္မဏော ဝေဿော, ကော မံ ဝိဒ္ဓါ နိလီယသိ။

၂၉၇။ ‘‘န မေ မံသာနိ ခဇ္ဇာနိ, စမ္မေနတ္ထော န ဝိဇ္ဇတိ၊

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, ဝိဒ္ဓေယျံ မံ အမညထ။

၂၉၈။ ‘‘ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော, ကထံ ဇာနေမု တံ မယံ၊

ပုဋ္ဌော မေ သမ္မ အက္ခာဟိ, ကိံ မံ ဝိဒ္ဓါ နိလီယသိ’’။

၂၉၉။ ‘‘ရာဇာဟမသ္မိ ကာသီနံ, ပီဠိယက္ခောတိ မံ ဝိဒူ၊

လောဘာ ရဋ္ဌံ ပဟိတွာန, မိဂမေသံ စရာမဟံ။

၃၀၀။ ‘‘ဣဿတ္ထေ စသ္မိ ကုသလော, ဒဠှဓမ္မောတိ ဝိဿုတော၊

နာဂေါပိ မေ န မုစ္စေယျ, အာဂတော ဥသုပါတနံ။

စာ-၁၇၅

၃၀၁။ ‘‘ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော [တွံ စ ကဿ ဝါ ပုတ္တောသိ (သီ။ ပီ။)], ကထံ ဇာနေမု တံ မယံ၊

ပိတုနော အတ္တနော စာပိ, နာမဂေါတ္တံ ပဝေဒယ’’။

၃၀၂။ ‘‘နေသာဒပုတ္တော ဘဒ္ဒန္တေ, သာမော ဣတိ မံ ဉာတယော၊

အာမန္တယိံသု ဇီဝန္တံ, သွဇ္ဇေဝါဟံ ဂတော [သွာဇ္ဇေဝင်္ဂတော (သျာ။), သွဇ္ဇေဝင်္ဂတေ (က။)] သယေ။

၃၀၃။ ‘‘ဝိဒ္ဓေါသ္မိ ပုထုသလ္လေန, သဝိသေန ယထာ မိဂေါ၊

သကမှိ လောဟိတေ ရာဇ, ပဿ သေမိ ပရိပ္လုတော။

၃၀၄။ ‘‘ပဋိဝါမဂတံ [ပဋိဓမ္မ ဂတံ (သီ။ ပီ။)] သလ္လံ, ပဿ ဓိမှာမိ [ဝိဟာမှိ (သီ။ ပီ။)] လောဟိတံ၊

အာတုရော တျာနုပုစ္ဆာမိ, ကိံ မံ ဝိဒ္ဓါ နိလီယသိ။

၃၀၅။ ‘‘အဇိနမှိ ဟညတေ ဒီပိ, နာဂေါ ဒန္တေဟိ ဟညတေ၊

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, ဝိဒ္ဓေယျံ မံ အမညထ’’။

၃၀၆။ ‘‘မိဂေါ ဥပဋ္ဌိတော အာသိ, အာဂတော ဥသုပါတနံ၊

တံ ဒိသွာ ဥဗ္ဗိဇီ သာမ, တေန ကောဓော မမာဝိသိ’’။

၃၀၇။ ‘‘ယတော သရာမိ အတ္တာနံ, ယတော ပတ္တောသ္မိ ဝိညုတံ၊

န မံ မိဂါ ဥတ္တသန္တိ, အရညေ သာပဒါနိပိ။

၃၀၈။ ‘‘ယတော နိဓိံ ပရိဟရိံ, ယတော ပတ္တောသ္မိ ယောဗ္ဗနံ၊

န မံ မိဂါ ဥတ္တသန္တိ, အရညေ သာပဒါနိပိ။

၃၀၉။ ‘‘ဘီရူ ကိမ္ပုရိသာ ရာဇ, ပဗ္ဗတေ ဂန္ဓမာဒနေ၊

သမ္မောဒမာနာ ဂစ္ဆာမ, ပဗ္ဗတာနိ ဝနာနိ စ။

၃၁၀။

(‘‘န မံ မိဂါ ဥတ္တသန္တိ, အရညေ သာပဒါနိပိ၊) [( ) နတ္ထိ သီ။ သျာ။ ပီ။ ပေါတ္ထကေသု]

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, ဥတြာသန္တိ မိဂါ မမံ’’ [ဥတြာသေ သော မိဂေါ မမံ (သီ။ ပီ။)]။

၃၁၁။ ‘‘န တံ တသ [န တဒ္ဒသာ (သီ။ ပီ။)] မိဂေါ သာမ, ကိံ တာဟံ အလိကံ ဘဏေ၊

ကောဓလောဘာဘိဘူတာဟံ, ဥသုံ တေ တံ အဝဿဇိံ [အဝိဿဇိံ (သျာ။)]။

၃၁၂။ ‘‘ကုတော နု သာမ အာဂမ္မ, ကဿ ဝါ ပဟိတော တုဝံ၊

ဥဒဟာရော နဒိံ ဂစ္ဆ, အာဂတော မိဂသမ္မတံ’’။

စာ-၁၇၆

၃၁၃။ ‘‘အန္ဓာ မာတာပိတာ မယှံ, တေ ဘရာမိ ဗြဟာဝနေ၊

တေသာဟံ ဥဒကာဟာရော, အာဂတော မိဂသမ္မတံ။

၃၁၄။ ‘‘အတ္ထိ နေသံ ဥသာမတ္တံ, အထ သာဟဿ ဇီဝိတံ၊

ဥဒကဿ အလာဘေန, မညေ အန္ဓာ မရိဿရေ။

၃၁၅။ ‘‘န မေ ဣဒံ တထာ ဒုက္ခံ, လဗ္ဘာ ဟိ ပုမုနာ ဣဒံ၊

ယဉ္စ အမ္မံ န ပဿာမိ, တံ မေ ဒုက္ခတရံ ဣတော။

၃၁၆။ ‘‘န မေ ဣဒံ တထာ ဒုက္ခံ, လဗ္ဘာ ဟိ ပုမုနာ ဣဒံ၊

ယဉ္စ တာတံ န ပဿာမိ, တံ မေ ဒုက္ခတရံ ဣတော။

၃၁၇။ ‘‘သာ နူန ကပဏာ အမ္မာ, စိရရတ္တာယ ရုစ္ဆတိ [ရုစ္စတိ (က။)]၊

အဍ္ဎရတ္တေဝ ရတ္တေ ဝါ, နဒီဝ အဝသုစ္ဆတိ [အဝသုဿတိ (သျာ။)]။

၃၁၈။ ‘‘သော နူန ကပဏော တာတော, စိရရတ္တာယ ရုစ္ဆတိ [ရုစ္စတိ (က။)]၊

အဍ္ဎရတ္တေဝ ရတ္တေ ဝါ, နဒီဝ အဝသုစ္ဆတိ [အဝသုဿတိ (သျာ။)]။

၃၁၉။ ‘‘ဥဋ္ဌာနပါဒစရိယာယ [ပါရိစရိယာယ (သီ။ ပီ။)], ပါဒသမ္ဗာဟနဿ စ၊

သာမ တာတ ဝိလပန္တာ, ဟိဏ္ဍိဿန္တိ ဗြဟာဝနေ။

၃၂၀။ ‘‘ဣဒမ္ပိ ဒုတိယံ သလ္လံ, ကမ္ပေတိ ဟဒယံ မမံ၊

ယဉ္စ အန္ဓေ န ပဿာမိ, မညေ ဟိဿာမိ [ယဉ္စ ဟေဿာမိ (သီ။ ပီ။), တံ မေ ဟိဿာမိ (က။)] ဇီဝိတံ’’။

၃၂၁။ ‘‘မာ ဗာဠှံ ပရိဒေဝေသိ, သာမ ကလျာဏဒဿန၊

အဟံ ကမ္မကရော ဟုတွာ, ဘရိဿံ တေ ဗြဟာဝနေ။

၃၂၂။ ‘‘ဣဿတ္ထေ စသ္မိ ကုသလော, ဒဠှဓမ္မောတိ ဝိဿုတော၊

အဟံ ကမ္မကရော ဟုတွာ, ဘရိဿံ တေ ဗြဟာဝနေ။

၃၂၃။ ‘‘မိဂါနံ [မဂါနံ (က။)] ဝိဃာသမနွေသံ, ဝနမူလဖလာနိ စ၊

အဟံ ကမ္မကရော ဟုတွာ, ဘရိဿံ တေ ဗြဟာဝနေ။

၃၂၄။ ‘‘ကတမံ တံ ဝနံ သာမ, ယတ္ထ မာတာပိတာ တဝ၊

အဟံ တေ တထာ ဘရိဿံ, ယထာ တေ အဘရီ တုဝံ’’။

စာ-၁၇၇

၃၂၅။ ‘‘အယံ ဧကပဒီ ရာဇ, ယောယံ ဥဿီသကေ မမ၊

ဣတော ဂန္တွာ အဍ္ဎကောသံ, တတ္ထ နေသံ အဂါရကံ၊

ယတ္ထ မာတာပိတာ မယှံ, တေ ဘရဿု ဣတော ဂတော။

၃၂၆။ ‘‘နမော တေ ကာသိရာဇတ္ထု, နမော တေ ကာသိဝဍ္ဎန၊

အန္ဓာ မာတာပိတာ မယှံ, တေ ဘရဿု ဗြဟာဝနေ။

၃၂၇။ ‘‘အဉ္ဇလိံ တေ ပဂ္ဂဏှာမိ, ကာသိရာဇ နမတ္ထု တေ၊

မာတရံ ပိတရံ မယှံ, ဝုတ္တော ဝဇ္ဇာသိ ဝန္ဒနံ’’။

၃၂၈။ ‘‘ဣဒံ ဝတွာန သော သာမော, ယုဝါ ကလျာဏဒဿနော၊

မုစ္ဆိတော ဝိသဝေဂေန, ဝိသညီ သမပဇ္ဇထ။

၃၂၉။ ‘‘သ ရာဇာ ပရိဒေဝေသိ, ဗဟုံ ကာရုညသဉှိတံ၊

အဇရာမရောဟံ အာသိံ, အဇ္ဇေတံ ဉာမိ [အဇ္ဇဟညာမိ (က။)] နော ပုရေ၊

သာမံ ကာလင်္ကတံ ဒိသွာ, နတ္ထိ မစ္စုဿ နာဂမော။

၃၃၀။ ‘‘ယဿု မံ ပဋိမန္တေတိ, သဝိသေန သမပ္ပိတော၊

သွဇ္ဇေဝံ ဂတေ ကာလေ, န ကိဉ္စိ မဘိဘာသတိ။

၃၃၁။ ‘‘နိရယံ နူန ဂစ္ဆာမိ, ဧတ္ထ မေ နတ္ထိ သံသယော၊

တဒါ ဟိ ပကတံ ပါပံ, စိရရတ္တာယ ကိဗ္ဗိသံ။

၃၃၂။ ‘‘ဘဝန္တိ တဿ ဝတ္တာရော, ဂါမေ ကိဗ္ဗိသကာရကော၊

အရညေ နိမ္မနုဿမှိ, ကော မံ ဝတ္တုမရဟတိ။

၃၃၃။ ‘‘သာရယန္တိ ဟိ ကမ္မာနိ, ဂါမေ သံဂစ္ဆ မာဏဝါ၊

အရညေ နိမ္မနုဿမှိ, ကော နု မံ သာရယိဿတိ’’။

၃၃၄။ ‘‘သာ ဒေဝတာ အန္တရဟိတာ, ပဗ္ဗတေ ဂန္ဓမာဒနေ၊

ရညောဝ အနုကမ္ပာယ, ဣမာ ဂါထာ အဘာသထ။

၃၃၅။ ‘‘အာဂုံ ကိရ မဟာရာဇ, အကရိ [အကရာ (သီ။)] ကမ္မ ဒုက္ကဋံ၊

အဒူသကာ ပိတာပုတ္တာ, တယော ဧကူသုနာ ဟတာ။

၃၃၆။ ‘‘ဧဟိ တံ အနုသိက္ခာမိ, ယထာ တေ သုဂတီ သိယာ၊

ဓမ္မေနန္ဓေ ဝနေ ပေါသ, မညေဟံ သုဂတီ တယာ။

စာ-၁၇၈

၃၃၇။ ‘‘သ ရာဇာ ပရိဒေဝိတွာ, ဗဟုံ ကာရုညသဉှိတံ၊

ဥဒကကုမ္ဘမာဒါယ, ပက္ကာမိ ဒက္ခိဏာမုခေါ။

၃၃၈။ ‘‘ကဿ နု ဧသော ပဒသဒ္ဒေါ, မနုဿဿေဝ အာဂတော၊

နေသော သာမဿ နိဂ္ဃေါသော, ကော နု တွမသိ မာရိသ။

၃၃၉။ ‘‘သန္တဉှိ သာမော ဝဇတိ, သန္တံ ပါဒါနိ နေယတိ [ဥတ္တဟိ (သီ။)]၊

နေသော သာမဿ နိဂ္ဃေါသော, ကော နု တွမသိ မာရိသ’’။

၃၄၀။ ‘‘ရာဇာဟမသ္မိ ကာသီနံ, ပီဠိယက္ခောတိ မံ ဝိဒူ၊

လောဘာ ရဋ္ဌံ ပဟိတွာန, မိဂမေသံ စရာမဟံ။

၃၄၁။ ‘‘ဣဿတ္ထေ စသ္မိ ကုသလော, ဒဠှဓမ္မောတိ ဝိဿုတော၊

နာဂေါပိ မေ န မုစ္စေယျ, အာဂတော ဥသုပါတနံ’’။

၃၄၂။ ‘‘သွာဂတံ တေ မဟာရာဇ, အထော တေ အဒုရာဂတံ၊

ဣဿရောသိ အနုပ္ပတ္တော, ယံ ဣဓတ္ထိ ပဝေဒယ။

၃၄၃။ ‘‘တိန္ဒုကာနိ ပိယာလာနိ, မဓုကေ ကာသုမာရိယော၊

ဖလာနိ ခုဒ္ဒကပ္ပါနိ, ဘုဉ္ဇ ရာဇ ဝရံ ဝရံ။

၃၄၄။ ‘‘ဣဒမ္ပိ ပါနီယံ သီတံ, အာဘတံ ဂိရိဂဗ္ဘရာ၊

တတော ပိဝ မဟာရာဇ, သစေ တွံ အဘိကင်္ခသိ’’။

၃၄၅။ ‘‘နာလံ အန္ဓာ ဝနေ ဒဋ္ဌုံ, ကော နု ဝေါ ဖလမာဟရိ၊

အနန္ဓဿေဝယံ သမ္မာ, နိဝါပေါ မယှ ခါယတိ’’။

၃၄၆။ ‘‘ဒဟရော ယုဝါ နာတိဗြဟာ, သာမော ကလျာဏဒဿနော၊

ဒီဃဿ ကေသာ အသိတာ, အထော သူနဂ္ဂ [သောနဂ္ဂ (က။)] ဝေလ္လိတာ။

၃၄၇။ ‘‘သော ဟဝေ ဖလမာဟရိတွာ, ဣတော အာဒါယ [အာဒါ (သီ။ ပီ။)] ကမဏ္ဍလုံ၊

နဒိံ ဂတော ဥဒဟာရော, မညေ န ဒူရမာဂတော’’။

၃၄၈။ ‘‘အဟံ တံ အဝဓိံ သာမံ, ယော တုယှံ ပရိစာရကော၊

ယံ ကုမာရံ ပဝေဒေထ, သာမံ ကလျာဏဒဿနံ။

၃၄၉။ ‘‘ဒီဃဿ ကေသာ အသိတာ, အထော သူနဂ္ဂဝေလ္လိတာ၊

တေသု လောဟိတလိတ္တေသု, သေတိ သာမော မယာ ဟတော’’။

စာ-၁၇၉

၃၅၀။ ‘‘ကေန ဒုကူလမန္တေသိ, ဟတော သာမောတိ ဝါဒိနာ၊

ဟတော သာမောတိ သုတွာန, ဟဒယံ မေ ပဝေဓတိ။

၃၅၁။ ‘‘အဿတ္ထဿေဝ တရုဏံ, ပဝါဠံ မာလုတေရိတံ၊

ဟတော သာမောတိ သုတွာန, ဟဒယံ မေ ပဝေဓတိ’’။

၃၅၂။ ‘‘ပါရိကေ ကာသိရာဇာယံ, သော သာမံ မိဂသမ္မတေ၊

ကောဓသာ ဥသုနာ ဝိဇ္ဈိ, တဿ မာ ပါပမိစ္ဆိမှာ’’။

၃၅၃။ ‘‘ကိစ္ဆာ လဒ္ဓေါ ပိယော ပုတ္တော, ယော အန္ဓေ အဘရီ ဝနေ၊

တံ ဧကပုတ္တံ ဃာတိမှိ, ကထံ စိတ္တံ န ကောပယေ’’။

၃၅၄။ ‘‘ကိစ္ဆာ လဒ္ဓေါ ပိယော ပုတ္တော, ယော အန္ဓေ အဘရီ ဝနေ၊

တံ ဧကပုတ္တံ ဃာတိမှိ, အက္ကောဓံ အာဟု ပဏ္ဍိတာ’’။

၃၅၅။ ‘‘မာ ဗာဠှံ ပရိဒေဝေထ, ဟတော သာမောတိ ဝါဒိနာ၊

အဟံ ကမ္မကရော ဟုတွာ, ဘရိဿာမိ ဗြဟာဝနေ။

၃၅၆။ ‘‘ဣဿတ္ထေ စသ္မိ ကုသလော, ဒဠှဓမ္မောတိ ဝိဿုတော၊

အဟံ ကမ္မကရော ဟုတွာ, ဘရိဿာမိ ဗြဟာဝနေ။

၃၅၇။ ‘‘မိဂါနံ ဝိဃာသမနွေသံ, ဝနမူလဖလာနိ စ၊

အရင်းအမြစ်များ