ဓမ္မလမ်း
← မဟာဝဂ္ဂပါဠိ

မဟာဝဂ္ဂပါဠိ မူလပါဠိတော်

ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။

စာ-၁

ဝိနယပိဋကေ

မဟာဝဂ္ဂပါဠိ

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

၁။ မဟာခန္ဓကော

၁။ ဗောဓိကထာ

၁။ [ဥဒါ။ ၁ အာဒယော] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ ဗောဓိရုက္ခမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗောဓိရုက္ခမူလေ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ ဝိမုတ္တိသုခပဋိသံဝေဒီ [ဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒီ (က။)]။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပဌမံ ယာမံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ အနုလောမပဋိလောမံ မနသာကာသိ – ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ, သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ, နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ, သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော, ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ, ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ, တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ, ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ, ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ, ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ – ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။ ‘‘အဝိဇ္ဇာယတွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော, သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော, ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော, နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော, သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော, ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော, ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော, တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော, ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော, ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော, ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ – ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတီ’’တိ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊

ယတော ပဇာနာတိ သဟေတုဓမ္မ’’န္တိ။

၁။ အခါတစ်ပါး၌ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလတော နေရဉ္ဇရာမြစ် ကမ်းနားဖြစ်သော ဗောဓိပင်ရင်း၌ ရှေးဦးစွာ သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူသည်ဖြစ်၍ နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗောဓိပင်ရင်း၌ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အရဟတ္တဖိုလ် ချမ်းသာကို ခံစားလျက် တင်ပျဥ်ခွေကာ တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညဥ့်ဦးယံပတ်လုံး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို အနုလုံ ပဋိလုံ ‘အဖြစ်အပျက်’ အားဖြင့် နှလုံးသွင်းတော်မူ၏။ အနုလုံ “မသိခြင်း ‘အဝိဇ္ဇာ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ‘ဝိညာဥ်’ ဖြစ်၏၊ ‘ဝိညာဥ်’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ‘နာမ်ရုပ်’ ဖြစ်၏၊ ‘နာမ်ရုပ်’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် တည်ရာ ‘အာယတန’ ခြောက်မျိုး ဖြစ်၏၊ တည်ရာ ‘အာယတန’ ခြောက်မျိုးဟူသော အကြောင်းကြောင့် တွေ့ထိခြင်း ‘ဖဿ’ ဖြစ်၏၊ တွေ့ထိခြင်း ‘ဖဿ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ခံစားခြင်း ‘ဝေဒနာ’ ဖြစ်၏၊ ခံစားခြင်း ‘ဝေဒနာ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ ဖြစ်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် စွဲလမ်းခြင်း ‘ဥပါဒါန်’ ဖြစ်၏၊ စွဲလမ်းခြင်း ‘ဥပါဒါန်’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်းကံ ‘ဘဝ’ ဖြစ်၏၊ ဖြစ်ကြောင်းကံ ‘ဘဝ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ခြင်း ‘ဇာတိ’ ဖြစ်၏၊ ဖြစ်ခြင်း ‘ဇာတိ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် အိုခြင်း သေခြင်း ပူဆွေးခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်း စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤနည်းဖြင့် ဆင်းရဲအစုသက်သက်သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ပဋိလုံ “မသိခြင်း ‘အဝိဇ္ဇာ’၏ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကြောင့်သာလျှင် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ ချုပ်၏၊ ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဝိညာဥ် ချုပ်၏၊ ဝိညာဥ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် နာမ်ရုပ် ချုပ်၏၊ နာမ်ရုပ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် တည်ရာ ‘အာယတန’ ခြောက်မျိုး ချုပ်၏၊ တည်ရာ ‘အာယတန’ ခြောက်မျိုးချုပ်ခြင်းကြောင့် တွေ့ထိခြင်း ‘ဖဿ’ ချုပ်၏၊ တွေ့ထိခြင်း ‘ဖဿ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ခံစားခြင်း ‘ဝေဒနာ’ ချုပ်၏၊ ခံစားခြင်း ‘ဝေဒနာ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ ချုပ်၏၊ တပ်မက်ခြင်း ‘တဏှာ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် စွဲလမ်းခြင်း ‘ဥပါဒါန်’ ချုပ်၏၊ စွဲလမ်းခြင်း ‘ဥပါဒါန်’ ချုပ်ခြင်းကြောင့့်် ဖြစ်ကြောင်းကံ ‘ဘဝ’ ချုပ်၏၊ ဖြစ်ကြောင်းကံ ‘ဘဝ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ခြင်း ‘ဇာတိ’ ချုပ်၏၊ ဖြစ်ခြင်း ‘ဇာတိ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အိုခြင်း သေခြင်း ပူဆွေးခြင်း ငိုကြွေးခြင်း ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်း စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့ ချုပ်ကုန်၏၊ ဤနည်းဖြင့် ဆင်းရဲအစု သက်သက်သည် ချုပ်လေ၏”ဟု (နှလုံးသွင်းတော်မူ၏)။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ ထိုအချိန်အခါ၌ ဤဥဒါနကို ကျူးရင့်တော်မူ၏- ဥဒါန “ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော လုံ့လရှိသော၊ မကောင်းမှုကို ရှို့မြှိုက်တတ်သော၊ မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ရဟန္တာအား ဗောဓိပက္ခိယတရား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးတို့သည် အကြင်အခါ၌ စင်စစ် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ထိုအခါ၌ အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို အပြားအားဖြင့် သိသောကြောင့် ထိုရဟန္တာအား ယုံမှားခြင်းအားလုံးတို့သည် ကင်းပျောက်ကုန်၏”ဟု (ဥဒါနကျူးရင့်တော်မူ၏)။

Theravāda Collection on Monastic Law The Great Division The great chapter 1. The account with the Bodhi tree Homage to the Buddha, the Perfected One, the fully Awakened One Soon after his awakening, the Buddha was staying at Uruvelā on the bank of the river Nerañjara at the foot of a Bodhi tree. There the Buddha sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom. Then, in the first part of the night, the Buddha reflected on dependent origination, both the ordinary and the extraordinary sequence: “Ignorance is the condition for intentional activities; intentional activities are the condition for consciousness; consciousness is the condition for name and form; name and form are the condition for the six sense spheres; the six sense spheres are the condition for contact; contact is the condition for feeling; feeling is the condition for craving; craving is the condition for grasping; grasping is the condition for existence; existence is the condition for birth; birth is the condition for old age and death, for grief, sorrow, pain, aversion, and distress to come to be. This is how there is the origin of this whole mass of suffering. But with the complete fading away and end of ignorance comes the end of intentional activities; with the end of intentional activities comes the end of consciousness; with the end of consciousness comes the end of name and form; with the end of name and form comes the end of the six sense spheres; with the end of the six sense spheres comes the end of contact; with the end of contact comes the end of feeling; with the end of feeling comes the end of craving; with the end of craving comes the end of grasping; with the end of grasping comes the end of existence; with the end of existence comes the end of birth; with the end of birth comes the end of old age and death, and the end of sorrow, lamentation, pain, aversion, and distress. This is how there is the end of this whole mass of suffering.” Seeing the significance of this, the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “When things become clear To the energetic brahmin who practices absorption, Then all his doubts are dispelled, Since he understands the natural order <j>and its conditions.”

၂။ [ဥဒါ။ ၂] အထ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမံ ယာမံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ အနုလောမပဋိလောမံ မနသာကာသိ – ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ, သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီ…ပေ… နိရောဓော ဟောတီ’’တိ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊

ယတော ခယံ ပစ္စယာနံ အဝေဒီ’’တိ။

၂။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် သန်းခေါင်ယံပတ်လုံး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို အနုလုံ ပဋိလုံ ‘အဖြစ် အပျက်’ အားဖြင့် နှလုံးသွင်းတော်မူ၏- အနုလုံ ပဋိလုံ “မသိခြင်း ‘အဝိဇ္ဇာ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ပြုပြင် စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝိညာဥ်ဖြစ်၏၊ ဝိညာဥ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမ်ရုပ် ဖြစ်၏။ပ။ ဤနည်းဖြင့် ဆင်းရဲအစု သက်သက်သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ပ။ ချုပ်လေ၏”။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ ထိုအချိန်အခါ၌ ဤဥဒါနကို ကျူးရင့်တော်မူ၏- ဥဒါန “ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော လုံ့လရှိသော၊ မကောင်းမှုကို ရှို့မြှိုက်တတ်သော၊ မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ရဟန္တာအား ဗောဓိပက္ခိယတရား သုံးဆယ့် ခုနစ်ပါးတို့သည် အကြင်အခါ၌ စင်စစ် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ထိုအခါ၌ (အဝိဇ္ဇာ စသော) အကြောင်းတရားတို့၏ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို သိသောကြောင့် ထိုရဟန္တာအား ယုံမှားခြင်းအားလုံးတို့သည် ကင်းပျောက်ကုန်၏”ဟု (ဥဒါနကျူးရင့်တော်မူ၏)။

In the middle part of the night, the Buddha again reflected on dependent origination, both the ordinary and the extraordinary sequence: “Ignorance is the condition for intentional activities; intentional activities are the condition for consciousness; consciousness is the condition for name and form … This is how there is the origin of this whole mass of suffering. … This is how there is the end of this whole mass of suffering.” Seeing the significance of this, the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “When things become clear To the energetic brahmin who practices absorption, Then all his doubts are dispelled, Since he’s understood the end of the conditions.”

၃။ [ဥဒါ။ ၃] အထ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမံ ယာမံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ အနုလောမပဋိလောမံ မနသာကာသိ – ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ, သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ…ပေ… နိရောဓော ဟောတီ’’တိ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

ဝိဓူပယံ တိဋ္ဌတိ မာရသေနံ၊

သူရိယောဝ [သုရိယောဝ (သီ။ သျာ။ ကံ။)] ဩဘာသယမန္တလိက္ခ’’န္တိ။

ဗောဓိကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၃။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မိုးသောက်ယံပတ်လုံး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို အနုလုံ ပဋိလုံ ‘အဖြစ် အပျက်’ အားဖြင့် နှလုံးသွင်းတော်မူ၏- အနုလုံ ပဋိလုံ “မသိခြင်း ‘အဝိဇ္ဇာ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ပြုပြင်စီ ရင်ခြင်း ‘သင်္ခါရ’ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝိညာဥ် ဖြစ်၏။ပ။ ဤနည်းဖြင့် ဆင်းရဲအစု သက်သက်သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ပ။ ချုပ်လေ၏”။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ ထိုအချိန်အခါ၌ ဤဥဒါနကို ကျူးရင့် တော်မူ၏- ဥဒါန “ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော လုံ့လရှိသော၊ မကောင်းမှုကို ရှို့မြှိုက်တတ်သော၊ မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ရဟန္တာအား ဗောဓိပက္ခိယတရား သုံးဆယ့် ခုနစ်ပါးတို့သည် အကြင်အခါ၌ စင်စစ် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။ ထိုအခါ၌ ကောင်းကင်ကို တောက်ပစေသော နေမင်းသည် (အမိုက်တိုက်ကို ဖျက်ဆီးလျက်) တည်နေသကဲ့သို့ (ထိုရဟန္တာသည်) မာရ်စစ်သည်ကို ဖျက်ဆီးလျက် တည်နေ၏”ဟု (ဥဒါနကျူးရင့် တော်မူ၏)။ ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်း ပြီး၏။ ၁။ အနုလုံ ပဋိလုံ = ဤဗောဓိကထာသည် ဥဒါနပါဠိတော်နှင့် မတူ၊ ဥဒါနပါဠိတော်၌ ဥဒယဉာဏ်, ဝယဉာဏ်, ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်၊ အနုလောမ, ပဋိလောမ, အနုလောမပဋိလောမ သတ္တာဟ သုံးကြိမ်ဖြစ်ပုံကို ပြဆိုသည်။ ၂။ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သောစကား

In the last part of the night, the Buddha again reflected on dependent origination, both the ordinary and the extraordinary sequence: “Ignorance is the condition for intentional activities; intentional activities are the condition for consciousness; consciousness is the condition for name and form … This is how there is the origin of this whole mass of suffering. … This is how there is the end of this whole mass of suffering.” Seeing the significance of this, the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “When things become clear To the energetic brahmin who practices absorption, He defeats the army of the Lord of Death, Like the sun beaming in the sky.” The account with the Bodhi tree is finished. 2. The account with the goatherd’s banyan tree

စာ-၃

၂။ အဇပါလကထာ

၄။ [ဥဒါ။ ၄] အထ ခေါ ဘဂဝါ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဗောဓိရုက္ခမူလာ ယေန အဇပါလနိဂြောဓော တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ ဝိမုတ္တိသုခပဋိသံဝေဒီ။ အထ ခေါ အညတရော ဟုံဟုင်္ကဇာတိကော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ။ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော ဟောတိ, ကတမေ စ ပန ဗြာဟ္မဏကရဏာ [ဗြာဟ္မဏကာရကာ (က။) ဗြာဟ္မဏကရာဏာ (?)] ဓမ္မာ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

[နေတ္တိ။ ၁၀၃] ယော ဗြာဟ္မဏော ဗာဟိတပါပဓမ္မော၊

နိဟုံဟုင်္ကော နိက္ကသာဝေါ ယတတ္တော၊

ဝေဒန္တဂူ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော၊

ဓမ္မေန သော ဗြဟ္မဝါဒံ ဝဒေယျ၊

ယဿုဿဒါ နတ္ထိ ကုဟိဉ္စိ လောကေ’’တိ။

အဇပါလကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၂-အဇပါလ (ဆိတ်ကျောင်း) ညောင်ပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ၄။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်လွန်သဖြင့် ထို (အရဟတ္တဖိုလ်) သမာဓိမှ ထတော်မူ၍ ဗောဓိပင်ရင်းမှ အဇပါလညောင်ပင်သို့ ချဥ်းကပ်တော်မူ၍ အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အရဟတ္တဖိုလ်ချမ်းသာကို ခံစားလျက် တင်ပျဥ်ခွေကာ တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ တဟုံဟုံ (မာန်မူခြင်းကို) ပြုတတ်သော သဘောရှိသော ပုဏ္ဏားတစ်ယောက်သည် မြတ်စွာ ဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်စကား ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ် စကားကို ပြီးဆုံးစေ၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ တည်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ တည်နေသော ထိုပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဂေါတမ အဘယ်မျှသော အတိုင်း အရှည်ဖြင့် ‘ဗြာဟ္မဏ’ မည်ပါသနည်း၊ ဗြာဟ္မဏအဖြစ်ကို ပြုတတ်သော တရားတို့ကား အဘယ်တို့ပါနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ ထိုအချိန်အခါ၌ ဤဥဒါနကို ကျူးရင့် တော်မူ၏- ဥဒါန “အကြင်ရဟန္တာသည် မကောင်းမူကို အပပြုပြီးဖြစ်၏၊ တဟုံဟုံ (မာန်မူခြင်းကို) မပြုတတ်၊ (ကိလေသာတည်းဟူသော) ဖန်ရည်မရှိ၊ (ဘာဝနာစီးဖြန်း) အားထုတ်သော စိတ်ရှိ၏၊ မဂ်ဉာဏ်တို့၏အဆုံး (အရဟတ္တဖိုလ်) သို့ ရောက်၏၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးဖြစ်၏၊ ထိုရဟန္တာသည်ဟုတ်မှန်သော သဘောဖြင့် ငါ ဗြာဟ္မဏဟူသော စကားကို ပြောဆိုထိုက်၏။ ယင်းရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား လောကအားလုံးဝယ် တစ်စုံ တစ်ခုသော အာရုံ၌ တပ်မက်မှုစသည် ဖြစ်ပွါးခြင်းတို့ မရှိကုန်”ဟု (ဥဒါနကျူးရင့် တော်မူ၏)။ ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ပြီး၏။

After seven days, the Buddha came out from that stillness and went from the Bodhi tree to a goatherd’s banyan tree. There too he sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom. Then a brahmin devoted to mystical mantras went up to the Buddha, exchanged pleasantries with him, and said, “Good Gotama, how is one a brahmin? What are the qualities that make one a brahmin?” Seeing the significance of this, the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “The brahmin who has shut out bad qualities, Who does not murmur mystical mantras, <j>but is free from flaws and self-controlled, Who has reached final knowledge <j>and has fulfilled the spiritual life— He may rightly proclaim the highest doctrine, Having no pride about anything in the world.” The account with the goatherd’s banyan tree is finished. 3. The account with the powderpuff tree

၃။ မုစလိန္ဒကထာ

၅။ [ဥဒါ။ ၁၁] အထ ခေါ ဘဂဝါ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အဇပါလနိဂြောဓမူလာ ယေန မုစလိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ မုစလိန္ဒမူလေ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ ဝိမုတ္တိသုခပဋိသံဝေဒီ။ တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာ အကာလမေဃော ဥဒပါဒိ, သတ္တာဟဝဒ္ဒလိကာ သီတဝါတဒုဒ္ဒိနီ။ အထ ခေါ မုစလိန္ဒော နာဂရာဇာ သကဘဝနာ နိက္ခမိတွာ ဘဂဝတော ကာယံ သတ္တက္ခတ္တုံ ဘောဂေဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဥပရိမုဒ္ဓနိ မဟန္တံ ဖဏံ ကရိတွာ အဋ္ဌာသိ – ‘‘မာ ဘဂဝန္တံ သီတံ, မာ ဘဂဝန္တံ ဥဏှံ, မာ ဘဂဝန္တံ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿော’’တိ […သိရိံ သပ… (သီ။ သျာ။ ကံ။)]။ အထ ခေါ မုစလိန္ဒော နာဂရာဇာ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန ဝိဒ္ဓံ ဝိဂတဝလာဟကံ ဒေဝံ ဝိဒိတွာ ဘဂဝတော ကာယာ ဘောဂေ ဝိနိဝေဌေတွာ သကဝဏ္ဏံ ပဋိသံဟရိတွာ မာဏဝကဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ဘဂဝတော ပုရတော အဋ္ဌာသိ ပဉ္ဇလိကော ဘဂဝန္တံ နမဿမာနော။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

[ကထာ။ ၃၃၈ ကထာဝတ္ထုပါဠိယမ္ပိ]‘‘သုခေါ ဝိဝေကော တုဋ္ဌဿ, သုတဓမ္မဿ ပဿတော၊

အဗျာပဇ္ဇံ သုခံ လောကေ, ပါဏဘူတေသု သံယမော။

[ကထာ။ ၃၃၈ ကထာဝတ္ထုပါဠိယမ္ပိ]‘‘သုခါ ဝိရာဂတာ လောကေ, ကာမာနံ သမတိက္ကမော၊

အသ္မိမာနဿ ယော ဝိနယော, ဧတံ ဝေ ပရမံ သုခ’’န္တိ။

မုစလိန္ဒကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၃-ကျည်းပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ၅။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်လွန်သဖြင့် ထို (အရဟတ္တဖိုလ်) သမာဓိမှ ထတော်မူ၍ ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်ရင်းမှ ကျည်းပင်သို့ ချဥ်းကပ်၍ ကျည်းပင်ရင်း၌ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အရဟတ္တဖိုလ် ချမ်းသာကို ခံစားလျက် တင်ပျဥ်ခွေကာ တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ၌ ချမ်းအေးသော လေနှိပ်စက်သည့် ခုနစ်ရက်စွေသော အခါမဲ့မိုးကြီးသည် ရွာသွန်း၏။ ထို အခါ မုစလိန္ဒနဂါးမင်းသည် မိမိဗိမာန်မှ ထွက်လာပြီးလျှင် “မြတ်စွာဘုရားကို အအေး အပူ ခြင် မှက် လေ နေ မြွေ ကင်း သန်းတို့၏ အတွေ့သည် မဖြစ်ပါစေလင့်”ဟု နှလုံးသွင်း၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ကိုယ်တော် ကို အခွေတို့ဖြင့် ခုနစ်ပတ်ရစ်ပတ်၍ ဦးထိပ်ထက်၌ ကြီးစွာသော ပါးပျဥ်းကို မိုးလျက် တည်နေ၏။ ထိုအခါ မုစလိန္ဒနဂါမင်းသည် ခုနစ်ရက်လွန်သဖြင့် ကောင်းကင်၌ တိမ်တိုက် ပျောက်ပျက်ကင်းစင်သည်ကို သိ၍ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တော်မှ အခွေတို့ကို ဖြေ၍ မိမိအသွင်ကို ပယ်ဖျောက်ကာ လုလင်အသွင် ကို ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို လက်အုပ်ချီကာ ရှိခိုးလျက် မြတ်စွာဘုရား၏ ရှေ့မှောက်၌ ရပ်တည်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ ထိုအချိန်အခါ၌ ဤဥဒါနကို ကျူးရင့်တော်မူ၏- ဥဒါန “မဂ်ဉာဏ်လေးပါးတည်းဟူသော ရောင့်ရဲခြင်းရှိသည် ဖြစ်၍ ထင်ရှားသိပြီးသော တရားရှိသည့် ခပ်သိမ်းသော တရားတို့ကို မြင်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား (နိဗ္ဗာန် ဟူသော) ဝိဝေကသည် ချမ်းသာ၏၊ လောက၌ အမျက်မထွက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၌ မညှဥ်းဆဲခြင်းသည်လည်းကောင်း ချမ်းသာ၏။ လောက၌ ကာမဂုဏ်တို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းဟုဆိုအပ်သော စွဲမက်မှု ရာဂကင်းသည်၏ အဖြစ်သည် ချမ်းသာ၏၊ ငါဟူသော မာနကို ဆုံးမနိုင်ခြင်းသည် စင်စစ် အမြတ်ဆုံးချမ်းသာ ဖြစ်၏”ဟု (ဥဒါနကျူးရင့်တော်မူ၏)။ ကျည်းပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ပြီး၏။

After seven days, the Buddha came out from that stillness and went from the goatherd’s banyan tree to a powderpuff tree. There too he sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom. Just then an unseasonal storm was approaching, bringing seven days of rain, cold winds, and clouds. Mucalinda, the dragon king, came out from his abode. He encircled the body of the Buddha with seven coils and spread his large hood over his head, thinking, “May the Buddha not be hot or cold, nor be bothered by horseflies or mosquitoes, by the wind or the burning sun, or by creeping animals or insects.” After seven days, when he knew the sky was clear, Mucalinda unraveled his coils from the Buddha’s body and transformed himself into a young brahmin. He then stood in front of the Buddha, raising his joined palms in veneration. Seeing the significance of this, the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “Seclusion is bliss for the contented Who sees the Teaching that they have learned. Kindness to the world is happiness, For one who’s harmless to living beings. Dispassion for the world is happiness, For one who overcomes worldly pleasures. But removing the conceit ‘I am’, This, indeed, is the highest bliss.” The account with the powderpuff tree is finished. 4. The account with the ape-flower tree

၄။ ရာဇာယတနကထာ

၆။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ မုစလိန္ဒမူလာ ယေန ရာဇာယတနံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ရာဇာယတနမူလေ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ ဝိမုတ္တိသုခပဋိသံဝေဒီ။ တေန ခေါ ပန သမယေန တပုဿ [တပဿု (သီ။)] ဘလ္လိကာ ဝါဏိဇာ ဥက္ကလာ တံ ဒေသံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ။ အထ ခေါ တပုဿဘလ္လိကာနံ ဝါဏိဇာနံ ဉာတိသာလောဟိတာ ဒေဝတာ တပုဿဘလ္လိကေ ဝါဏိဇေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, မာရိသာ, ဘဂဝါ ရာဇာယတနမူလေ ဝိဟရတိ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဂစ္ဆထ တံ ဘဂဝန္တံ မန္ထေန စ မဓုပိဏ္ဍိကာယ စ ပတိမာနေထ၊ တံ ဝေါ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ။ အထ ခေါ တပုဿဘလ္လိကာ ဝါဏိဇာ မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု။ ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တပုဿဘလ္လိကာ ဝါဏိဇာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပဋိဂ္ဂဏှာတု နော, ဘန္တေ, ဘဂဝါ မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စ, ယံ အမှာကံ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ခေါ တထာဂတာ ဟတ္ထေသု ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ။ ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျံ မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စာ’’တိ? အထ ခေါ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ စတုဒ္ဒိသာ စတ္တာရော သေလမယေ ပတ္တေ ဘဂဝတော ဥပနာမေသုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပဋိဂ္ဂဏှာတု မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စာ’’တိ။ ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ ပစ္စဂ္ဃေ သေလမယေ ပတ္တေ မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စ, ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိ။ အထ ခေါ တပုဿဘလ္လိကာ ဝါဏိဇာ ဘဂဝန္တံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဝိဒိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ (ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဝိဒိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ) [( ) သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ] ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဧတေ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမ ဓမ္မဉ္စ, ဥပါသကေ နော ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတေ သရဏံ ဂတေ’’တိ။ တေ စ လောကေ ပဌမံ ဥပါသကာ အဟေသုံ ဒွေဝါစိကာ။

ရာဇာယတနကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၄-လင်းလွန်းပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ၆။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်လွန်သဖြင့် ထို (အရဟတ္တဖိုလ်) သမာဓိမှ ထတော်မူ၍ ကျည်းပင်ရင်းမှ လင်းလွန်းပင်သို့ ချဥ်းကပ်၍ လင်းလွန်ပင်ရင်း၌ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အရဟတ္တဖိုလ် ချမ်းသာကို ခံစားလျက် တင်ပျဥ်ခွေကာ တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ တပုဿ ဘလ္လိကကုန်သည် (ညီနောင်) တို့သည် ဥက္ကလာဇနပုဒ်မှ ထိုအရပ်သို့ ခရီးရှည် သွားကုန်၏။ ထိုအခါ တပုဿ ဘလ္လိကကုန်သည် (ညီနောင်) တို့၏ ဆွေမျိုးသားချင်း ဖြစ်ဖူးသော ဘုမ္မစိုးနတ်သည် တပုဿ ဘလ္လိကကုန်သည် (ညီနောင်) တို့အား “အချင်းတို့ ဤမြတ်စွာဘုရားသည် ရှေးဦးစွာ သစ္စာလေးပါးကို သိတော်မူသည်ဖြစ်၍ လင်းလွန်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏၊ သွားကုန် လော့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို မုန့်ကြွက်ကျစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပျားမုန့်ဆုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း လုပ်ကျွေးကုန်လော့၊ ထိုသို့လုပ်ကျွေးခြင်းသည် သင်တို့အား ရှည်မြင့်စွာသော နေ့ညဥ့်ပတ်လုံး စီးပွါးချမ်းသာခြင်းသည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု ဆိုလေ၏။ ထိုအခါ တပုဿ ဘလ္လိကကုန်သည် (ညီနောင်) တို့သည် မုန့်ကြွက်ကျစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပျားမုန့် ဆုပ်ကိုလည်းကောင်း ယူ၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ တည် နေကြပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်တို့၏ မုန့်ကြွက်ကျစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပျားမုန့်ဆုပ်ကိုလည်းကောင်း အလှူခံတော်မူပါ၊ ယင်းသို့ အလှူခံတော်မူခြင်းသည် အကျွန်ုပ်တို့အား ရှည်မြင့်စွာသော နေ့ညဥ့်ပတ်လုံး စီးပွါးချမ်းသာ ဖြစ်ရာပါ၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ဘုရားတို့မည်သည် လက်ဖြင့် မခံယူကုန်၊ ငါသည် မုန့်ကြွက်ကျစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပျားမုန့်ဆုပ်ကိုလည်းကောင်း အဘယ်သို့ ခံယူရအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့သည် မိမိတို့၏ စိတ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို သိ၍ အရပ်လေး မျက်နှာတို့မှ ကျောက်ညိုဖြင့်ပြီးကုန်သော သပိတ်လေးလုံးတို့ကို မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသပိတ်ဖြင့် မုန့်ကြွက်ကျစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပျားမုန့်ဆုပ်ကိုလည်းကောင်း ခံယူ တော်မူပါ”ဟု ဆက်ကပ်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အသီးအသီး အဖိုးများစွာ ထိုက်တန်သည့် ကျောက် ညိုဖြင့်ပြီးသော သပိတ်ဖြင့် မုန့်ကြွက်ကျစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပျားမုန့်ဆုပ်ကိုလည်းကောင်း ခံယူ၍ ဘုဥ်းပေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ တပုဿ ဘလ္လိကကုန်သည် (ညီနောင်) တို့သည် မြတ်စွာဘုရားသည် သပိတ်မှ လက်ကို ဖယ်ပြီးပြီဟု သိ၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်စုံကို ဦးခိုက်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ် တို့သည်- - မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါကုန်၏၊ - တရားတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်တို့ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာ တို့ဟူ၍ မှတ်ယူတော်မူပါ”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ထိုကုန်သည် (ညီနောင်) နှစ်ယောက်တို့သည်ကား လောက၌ ရှေးဦးစွာ “ဒွေဝါစိကသရဏဂုံ” တည်သော ဥပါသကာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ လင်းလွန်းပင်ရင်း၌ စံနေတော်မူခြင်း ပြီး၏။ ၁။ ဒွေဝါစိက သရဏဂုံ = နှစ်ကြိမ်ရွတ်ဆို၍ ဆောက်တည်အပ်သော သရဏဂုံ၊ (ထိုစဥ်က သံဃာရတနာ မပေါ်သေး)။ ၅။ ဗြဟ္မာတောင်းပန်ခြင်း

After seven days, the Buddha came out from that stillness and went from the powderpuff tree to an ape-flower tree. There too he sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom. Just then the merchants Tapussa and Bhallika were traveling from Ukkalā to that area. Then a god who was a former relative of theirs said to them, “Sirs, a Buddha who has just attained awakening is staying at the foot of an ape-flower tree. Go to that Buddha and offer him crackers and honey. That will be for your benefit and happiness for a long time.” And they took crackers and honey and went to the Buddha. They bowed down and said, “Sir, please accept the crackers and honey from us. That will be for our benefit and happiness for a long time.” The Buddha thought, “Buddhas don’t receive with their hands. In what should I receive the crackers and honey?” Then, reading the mind of the Buddha, the four great kings offered him four crystal bowls from the four directions, saying, “Here, sir, please receive the crackers and honey in these.” After receiving the crackers and honey in one of the valuable crystal bowls, the Buddha ate them. When Tapussa and Bhallika knew that the Buddha had finished his meal, they bowed down with their heads at his feet, and said, “Sir, we go for refuge to the Buddha and the Teaching. Please accept us as lay followers who have gone for refuge for life.” By means of the double refuge, they became the first lay followers in the world. The account with the ape-flower tree is finished. 5. The account of the supreme being’s request

၅။ ဗြဟ္မယာစနကထာ

၇။ [အယံ ဗြဟ္မယာစနကထာ ဒီ။ နိ။ ၂။၆၄ အာဒယော၊ မ။ နိ။ ၁။၂၈၁ အာဒယော၊ မ။ နိ။ ၂။၃၃၆ အာဒယော၊ သံ။ နိ။ ၁။၁၇၂ အာဒယော] အထ ခေါ ဘဂဝါ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ရာဇာယတနမူလာ ယေန အဇပါလနိဂြောဓော တေနုပသင်္ကမိ။ တတြ သုဒံ ဘဂဝါ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော ဂမ္ဘီရော ဒုဒ္ဒသော ဒုရနုဗောဓော သန္တော ပဏီတော အတက္ကာဝစရော နိပုဏော ပဏ္ဍိတဝေဒနီယော။ အာလယရာမာ ခေါ ပနာယံ ပဇာ အာလယရတာ အာလယသမ္မုဒိတာ။ အာလယရာမာယ ခေါ ပန ပဇာယ အာလယရတာယ အာလယသမ္မုဒိတာယ ဒုဒ္ဒသံ ဣဒံ ဌာနံ ယဒိဒံ ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ၊ ဣဒမ္ပိ ခေါ ဌာနံ သုဒုဒ္ဒသံ ယဒိဒံ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ။ အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, ပရေ စ မေ န အာဇာနေယျုံ, သော မမဿ ကိလမထော, သာ မမဿ ဝိဟေသာ’’တိ။ အပိဿု ဘဂဝန္တံ ဣမာ အနစ္ဆရိယာ ဂါထာယော ပဋိဘံသု ပုဗ္ဗေ အဿုတပုဗ္ဗာ –

‘‘ကိစ္ဆေန မေ အဓိဂတံ, ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ၊

ရာဂဒေါသပရေတေဟိ, နာယံ ဓမ္မော သုသမ္ဗုဓော။

‘‘ပဋိသောတဂါမိံ နိပုဏံ, ဂမ္ဘီရံ ဒုဒ္ဒသံ အဏုံ၊

ရာဂရတ္တာ န ဒက္ခန္တိ, တမောခန္ဓေန အာဝုဋာ [အာဝဋာ (သီ။)]’’တိ။

ဣတိဟ ဘဂဝတော ပဋိသဉ္စိက္ခတော အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ, နော ဓမ္မဒေသနာယ။

၇။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်လွန်သဖြင့် ထို (အရဟတ္တဖိုလ်) သမာဓိမှ ထတော်မူ၍ လင်းလွန်းပင်ရင်းမှ ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်သို့ ချဥ်းကပ်၍ ထိုဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်ရင်း၌ နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဆိတ်ကွယ်ရာသို့ ကပ်လျက် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေတော်မူစဥ် မြတ်စွာဘုရားအား ဤသို့ စိတ်အကြံ ဖြစ်တော်မူ၏- “ငါသိအပ်ပြီးသော ဤတရားကား နက်နဲ၏၊ မြင်နိုင်ခဲ၏၊ သိနိုင်ခဲ၏၊ ငြိမ်သက်၏၊ မွန်မြတ်၏၊ တက္ကီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကျက်စားရာမဟုတ်၊ သိမ်မွေ့၏၊ ပညာရှိတို့သာ သိနိုင်၏။ ဤသတ္တဝါများကား ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ပျော်ပိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ အလွန် နှစ်ခြိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် အလွန်နှစ်ခြိုက်ကြသော ဤသတ္တဝါများသည် အကျိုးတရားတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို မြင်နိုင်ခဲ၏၊ ပြုပြင်မှုအားလုံး၏ ငြိမ်းရာ ဥပဓိ၁အားလုံးကို ပယ်စွန့်ရာ တဏှာ၏ကုန်ရာ ရာဂ၏ ကင်းရာ ချုပ်ရာ ငြိမ်းရာ ဖြစ်သော ဤ (နိဗ္ဗာန်) တရားကိုလည်း မြင်နိုင်ခဲ၏။ ငါသည်လည်း တရားကို ဟောငြားအံ့၊ သူတစ်ပါးတို့သည်လည်း ငါ၏ တရားကို မသိနား မလည်နိုင်ကုန်ငြားအံ့၊ သို့ဖြစ်လျှင် ထို (တရားဟောခြင်း) သည် ငါ့အား ပင်ပန်းရုံသာ ဖြစ်ရာ၏၊ ငါ့ကိုယ် (ငါ) ညှဥ်းဆဲခြင်းသာ ဖြစ်ရာ၏”ဟု စိတ်အကြံဖြစ်တော်မူ၏)။ ထို့ပြင် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ဤဂါထာတို့သည်လည်း ရှေးက မကြားဖူးဘဲ မြတ်စွာ ဘုရား၏ စိတ်တော်၌ ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏- ‘ငါသည် ခဲယဥ်းစွာ ကျင့်သဖြင့် သိအပ်ပြီးသော တရားကို ယခုအခါ ဟောပြခြင်းငှါ မသင့်လျော်ချေ၊ ရာဂ ဒေါသ နှိပ်စက်အပ်သော သူတို့သည် ဤတရားကို လွယ်ကူစွာ သိနိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ။ အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်သည် ဖုံးလွှမ်းအပ်သည် ဖြစ်၍ ရာဂတပ်စွဲနေသော သူတို့သည် သိမ်မွေ့နက်နဲ၍ အဏုမြူသဖွယ် မြင်နိုင်ခဲသော (သံသရာ) အဆန် တရားကို မြင်နိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ’ဟု (စိတ်တော်၌ ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏)။ ဤသို့ ဆင်ခြင်တော်မူစဥ် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်နှလုံးတော်သည် တရားဟောရန် ညွတ်တော်မမူဘဲကြောင့်ကြမဲ့နေရန် ညွတ်တော်မူ၏။

After seven days, the Buddha came out from that stillness and went from the ape-flower tree to a goatherd’s banyan tree, and he stayed there. Then, while reflecting in private, the Buddha thought this: “I have discovered this profound truth, so hard to see, so hard to comprehend. It’s peaceful and sublime, subtle, beyond the intellect, and knowable only to the wise. But human beings delight in holding on, find pleasure in holding on, rejoice in holding on, and because of that it’s hard for them to see causal relationships, dependent origination. This too is very hard for them to see: the stilling of all intentional activities, the giving up of all ownership, the stopping of craving, fading away, ending, extinguishment. If I were to teach this truth, others would not understand, and that would be wearying and troublesome for me.” And spontaneously, these verses never heard before occurred to the Buddha: “What I’ve discovered with difficulty, There’s no point in making it known. For those overcome by sensual desire and ill will, This truth is hard to understand. Those who are excited by sensual desire, Obstructed by a mass of darkness, Won’t see what goes against the stream, What’s subtle and refined, profound and hard to see.” When the Buddha reflected like this, he inclined to inactivity, not to teaching.

၈။ အထ ခေါ ဗြဟ္မုနော သဟမ္ပတိဿ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နဿတိ ဝတ ဘော လောကော, ဝိနဿတိ ဝတ ဘော လောကော, ယတြ ဟိ နာမ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ [နမိဿတိ (?)], နော ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟောသိ။ အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေသေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော ဓမ္မံ။ သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ, ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာန အထာပရံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပါတုရဟောသိ မဂဓေသု ပုဗ္ဗေ၊

ဓမ္မော အသုဒ္ဓေါ သမလေဟိ စိန္တိတော၊

အပါပုရေတံ [အဝါပုရေတံ (သီ။)] အမတဿ ဒွါရံ၊

သုဏန္တု ဓမ္မံ ဝိမလေနာနုဗုဒ္ဓံ။

‘‘သေလေ ယထာ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိဋ္ဌိတော၊

ယထာပိ ပဿေ ဇနတံ သမန္တတော၊

တထူပမံ ဓမ္မမယံ သုမေဓ၊

ပါသာဒမာရုယှ သမန္တစက္ခု၊

သောကာဝတိဏ္ဏံ ဇနတမပေတသောကော၊

အဝေက္ခဿု ဇာတိဇရာဘိဘူတံ။

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ၊

သတ္ထဝါဟ အဏဏ [အနဏ (က။)] ဝိစရ လောကေ၊

ဒေသဿု [ဒေသေတု (က။)] ဘဂဝါ ဓမ္မံ၊

အညာတာရော ဘဝိဿန္တီ’’တိ။

[[ ] သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ, မူလပဏ္ဏာသကေသု ပါသရာသိသုတ္ထေ ဗြဟ္မယာစနာ သကိံ ယေဝ အာဂတာ] [ ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ဗြဟ္မာနံ သဟမ္ပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယှမ္ပိ ခေါ, ဗြဟ္မေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော ဂမ္ဘီရော ဒုဒ္ဒသော ဒုရနုဗောဓော သန္တော ပဏီတော အတက္ကာဝစရော နိပုဏော ပဏ္ဍိတဝေဒနီယော။ အာလယရာမာ ခေါ ပနာယံ ပဇာ အာလယရတာ အာလယသမ္မုဒိတာ။ အာလယရာမာယ ခေါ ပန ပဇာယ အာလယရတာယ အာလယသမ္မုဒိတာယ ဒုဒ္ဒသံ ဣဒံ ဌာနံ ယဒိဒံ ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ၊ ဣဒမ္ပိ ခေါ ဌာနံ သုဒုဒ္ဒသံ ယဒိဒံ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ။ အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, ပရေ စ မေ န အာဇာနေယျုံ, သော မမဿ ကိလမထော, သာ မမဿ ဝိဟေသာ’တိ။ အပိဿု မံ, ဗြဟ္မေ, ဣမာ အနစ္ဆရိယာ ဂါထာယော ပဋိဘံသု ပုဗ္ဗေ အဿုတပုဗ္ဗာ –

‘ကိစ္ဆေန မေ အဓိဂတံ, ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ၊

ရာဂဒေါသပရေတေဟိ, နာယံ ဓမ္မော သုသမ္ဗုဓော။

‘ပဋိသောတဂါမိံ နိပုဏံ, ဂမ္ဘီရံ ဒုဒ္ဒသံ အဏုံ၊

ရာဂရတ္တာ န ဒက္ခန္တိ, တမောခန္ဓေန အာဝုဋာ’တိ။

ဣတိဟ မေ, ဗြဟ္မေ, ပဋိသဉ္စိက္ခတော အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ နော ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ။

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေသေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော ဓမ္မံ၊ သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ, ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာန အထာပရံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပါတုရဟောသိ မဂဓေသု ပုဗ္ဗေ၊

ဓမ္မော အသုဒ္ဓေါ သမလေဟိ စိန္တိတော၊

အပါပုရေတံ အမတဿ ဒွါရံ၊

သုဏန္တု ဓမ္မံ ဝိမလေနာနုဗုဒ္ဓံ။

‘‘သေလေ ယထာ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိဋ္ဌိတော၊

ယထာပိ ပဿေ ဇနတံ သမန္တတော၊

တထူပမံ ဓမ္မမယံ သုမေဓ၊

ပါသာဒမာရုယှ သမန္တစက္ခု၊

သောကာဝတိဏ္ဏံ ဇနတမပေတသောကော၊

အဝေက္ခဿု ဇာတိဇရာဘိဘူတံ။

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ၊

သတ္ထဝါဟ အဏဏ ဝိစရ လောကေ၊

ဒေသဿု ဘဂဝါ ဓမ္မံ၊

အညာတာရော ဘဝိဿန္တီ’’တိ။

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဗြဟ္မာနံ သဟမ္ပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယှမ္ပိ ခေါ, ဗြဟ္မေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော ဂမ္ဘီရော ဒုဒ္ဒသော ဒုရနုဗောဓော သန္တော ပဏီတော အတက္ကာဝစရော နိပုဏော ပဏ္ဍိတဝေဒနီယော။ အာလယရာမာ ခေါ ပနာယံ ပဇာ အာလယရတာ အာလယသမ္မုဒိတာ။ အာလယရာမာယ ခေါ ပန ပဇာယ အာလယရတာယ အာလယသမ္မုဒိတာယ ဒုဒ္ဒသံ ဣဒံ ဌာနံ ယဒိဒံ ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ၊ ဣဒမ္ပိ ခေါ ဌာနံ သုဒုဒ္ဒသံ ယဒိဒံ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ။ အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, ပရေ စ မေ န အာဇာနေယျုံ, သော မမဿ ကိလမထော, သာ မမဿ ဝိဟေသာ’တိ။ အပိဿု မံ, ဗြဟ္မေ, ဣမာ အနစ္ဆရိယာ ဂါထာယော ပဋိဘံသု ပုဗ္ဗေ အဿုတပုဗ္ဗာ –

‘ကိစ္ဆေန မေ အဓိဂတံ, ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ၊

ရာဂဒေါသပရေတေဟိ, နာယံ ဓမ္မော သုသမ္ဗုဓော။

‘ပဋိသောတဂါမိံ နိပုဏံ, ဂမ္ဘီရံ ဒုဒ္ဒသံ အဏုံ၊

ရာဂရတ္တာ န ဒက္ခန္တိ, တမောခန္ဓေန အာဝုဋာ’တိ။

ဣတိဟ မေ, ဗြဟ္မေ, ပဋိသဉ္စိက္ခတော အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ, နော ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ။

တတိယမ္ပိ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေသေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော ဓမ္မံ။ သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ, ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာန အထာပရံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပါတုရဟောသိ မဂဓေသု ပုဗ္ဗေ၊

ဓမ္မော အသုဒ္ဓေါ သမလေဟိ စိန္တိတော၊

အပါပုရေတံ အမတဿ ဒွါရံ၊

သုဏန္တု ဓမ္မံ ဝိမလေနာနုဗုဒ္ဓံ။

‘‘သေလေ ယထာ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိဋ္ဌိတော၊

ယထာပိ ပဿေ ဇနတံ သမန္တတော၊

တထူပမံ ဓမ္မမယံ သုမေဓ၊

ပါသာဒမာရုယှ သမန္တစက္ခု၊

သောကာဝတိဏ္ဏံ ဇနတမပေတသောကော၊

အဝေက္ခဿု ဇာတိဇရာဘိဘူတံ။

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ၊

သတ္ထဝါဟ အဏဏ ဝိစရ လောကေ၊

ဒေသဿု ဘဂဝါ ဓမ္မံ၊

အညာတာရော ဘဝိဿန္တီ’’တိ။

၈။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ သဟမ္ပတိ ဗြဟ္မာအား- “အချင်းတို့ လောကသည် ပျက်စီးတော့မည်တကား၊ အချင်းတို့ လောကသည် ပျက်စီးတော့ မည်တကား၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်နှလုံးတော်သည် တရားဟောရန် ညွတ်တော်မမူဘဲကြောင့်ကြ့မဲ့နေရန် ညွတ်တော်မူတုံဘိ၏”ဟု အကြံဖြစ်ပေါ်လေ၏။ ထို့နောက် ခွန်အားရှိသော ယောကျာ်းသည် ကွေးထားသော လက်ရုံးကို ဆန့်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဆန့်ထားသော လက်ရုံးကို ကွေးသကဲ့သို့လည်းကောင်း သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် ဗြဟ္မာ့ဘုံမှ ကွယ်ခဲ့ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ ရှေ့တော်၌ ထင်ရှားပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် အပေါ်ရုံကို ပခုံးတစ်ဖက်၌ တင်၍ လက်ယာဒူးကို မြေ၌ ထောက်လျက် မြတ်စွာဘုရားသို့ လက်အုပ်ချီပြီးလျှင်- “မြတ်စွာဘုရား ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးသော သတ္တဝါတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ (ထိုသတ္တဝါတို့သည်) တရားကို မနာရသောကြောင့် ဆုံးရှုံးနေပါကုန်၏၊ တရားကို သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု လျှောက်၏။ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် ဤစကားကို လျှောက်ပြီးနောက် ထိုမှတစ်ပါး ဤစကားကိုလည်း လျှောက်ပြန်၏- “ရှေးအခါ မဂဓတိုင်းတို့၌ (ရာဂစသော) အညစ်အကြေးရှိသူ ဂိုဏ်းဆရာကြီးတို့ ကြံဆအပ်သော မစင်ကြယ်သော မိစ္ဆာအယူတရားသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်၏ တံခါးကို ဖွင့်လှစ်တော်မူပါလော့၊ အညစ်အကြေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သဘာဝနှင့်အလျော် သိတော်မူအပ်သော (သစ္စာလေးပါး) တရားကို (သတ္တဝါအများ) နာကြားကြပါစေကုန်လော့။ ကောင်းမြတ်သော ပညာ့ရှင် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ထက်ဝန်းကျင် (မြင်စွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်) မျက်စိ ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ကျောက်တောင် ထိပ်၌ ရပ်တည်လျက်ရှိသော ယောကျာ်းသည် ထက်ဝန်းကျင် လူအပေါင်းကို ကြည့်ရှုသကဲ့သို့ ထို့အတူ စိုးရိမ်ပူဆွေး ကင်းဝေးတော်မူသော အသျှင်ဘုရားသည် ပညာ (ဓမ္မ)ဖြင့် ပြီးသော ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်တော်မူ၍ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အိုခြင်းတို့ နှိပ်စက်အပ်သဖြင့် စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းသို့ သက်ဆင်းကျရောက်နေသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကြည့်ရှု့ တော်မူပါလော့။ ရဲရင့်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ အောင်ပွဲယင်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရား ထတော်မူပါလော့။ ယာဥ်မှူးနှင့်တူတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ (ကိလေသာ) ကြွေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား လောက၌ လှည့်လည်တော်မူပါလော့။ ဘုန်းတော် ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား တရားဟောတော်မူပါလော့။ (တရားကို) သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု (လျှောက်ပြန်၏)။ ဤသို့ လျှောက်သော် မြတ်စွာဘုရားသည် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာအား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ဗြဟ္မာ ငါ့အားလည်း ဤသို့သော အကြံသည် ဖြစ်၏။ ‘ငါသိအပ်ပြီးသော ဤတရားကား နက်နဲ၏၊ မြင်နိုင်ခဲ၏၊ သိနိုင်ခဲ၏၊ ငြိမ်သက်၏၊ မွန်မြတ်၏၊ တက္ကီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကျက်စားရာ မဟုတ်၊ သိမ်မွေ့၏၊ ပညာရှိတို့သာ သိနိုင်၏။ ဤသတ္တဝါများကား ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ပျော်ပိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ အလွန်နှစ်ခြိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် အလွန် နှစ်ခြိုက်ကြသော ဤသတ္တဝါများသည် အကျိုးတရားတို့၏ အကြောင်း တရားဖြစ်သော ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တရားကို မြင်နိုင်ခဲ၏၊ ပြုပြင်မှုအားလုံး၏ငြိမ်းရာ ဥပဓိအားလုံးကို ပယ်စွန့်ရာ တဏှာ၏ကုန်ရာ ရာဂ၏ ကင်းရာ ချုပ်ရာ ငြိမ်းရာဖြစ်သော ဤ (နိဗ္ဗာန်) တရားကိုလည်း မြင်နိုင်ခဲ၏။ ငါသည် တရားကို ဟောငြားအံ့၊ သူတစ်ပါးတို့သည်လည်း ငါ၏ တရားကို မသိနားမလည်နိုင်ကုန်ငြားအံ့၊ သို့ဖြစ်လျှင် ထို (တရားဟောခြင်း) သည် ငါ့အား ပင်ပန်းရုံသာ ဖြစ်ရာ၏၊ ငါ့ကိုယ် (ငါ) ညှဥ်းဆဲခြင်းသာ ဖြစ်ရာ၏ ’၊ ဤသို့ (အကြံဖြစ်ဟု မိန့်တော်မူ၏) ”။ ဗြဟ္မာ ထို့ပြင် အလွန်အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ဤဂါထာတို့သည်လည်း ရှေးကမကြားဖူးဘဲ ငါ၏ (စိတ် ထဲ၌) ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏- ‘ငါသည် ခဲယဥ်းစွာ ကျင့်သဖြင့် သိအပ်ပြီးသော တရားကို ယခုအခါ ဟောပြခြင်းငှါ မသင့်လျော်ချေ၊ ရာဂ ဒေါသ နှိပ်စက်အပ်သော သူတို့သည် ဤတရားကို လွယ်ကူစွာ သိနိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ၊ အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်သည် ဖုံးလွှမ်းအပ်သည် ဖြစ်၍ ရာဂတပ်စွဲနေသော သူတို့သည် သိမ်မွေ့နက်နဲ၍ အဏုမြူသဖွယ် မြင်နိုင်ခဲသော (သံသရာ) အဆန် တရားကို မြင်နိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေဟု (ငါ၏ စိတ်ထဲ၌ ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏)။ ဗြဟ္မာ ဤသို့ ဆင်ခြင်စဥ် ငါ၏စိတ်နှလုံးသည် တရားဟောရန် မညွတ်ဘဲ ကြောင့်ကြမဲ့နေရန် ညွတ်ခဲ့၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် မြတ်စွာဘုရားအား- “မြတ်စွာဘုရား ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးသော သတ္တဝါတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ (ထိုသတ္တဝါတို့သည်) တရားကို မနာရသောကြောင့် ဆုံးရှုံးနေပါကုန်၏၊ တရားကို သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု လျှောက်၏။ ဤစကားကို လျှောက်ပြီးနောက် ထိုမှတစ်ပါး ဤစကားကို လျှောက်ပြန်၏- “ရှေးအခါ မဂဓတိုင်းတို့၌ (ရာဂစသော) အညစ်အကြေးရှိသူ ဂိုဏ်းဆရာကြီးတို့ ကြံဆအပ်သော မစင်ကြယ်သော မိစ္ဆာအယူတရားသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်၏ တံခါးကို ဖွင့်လှစ်တော်မူပါလော့၊ အညစ်အကြေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သဘာဝနှင့်အလျော် သိတော်မူအပ်သော (သစ္စာလေးပါး) တရားကို (သတ္တဝါအများ) နာကြားကြပါစေကုန်လော့။ ကောင်းမြတ်သော ပညာ့ရှင် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ထက်ဝန်းကျင် (မြင်စွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်) မျက်စိရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ကျောက်တောင်ထိပ်၌ ရပ်တည်လျက် ရှိသော ယောကျာ်းသည် ထက်ဝန်းကျင် လူအပေါင်းကို ကြည့်ရှုသကဲ့သို့ ထို့အတူ စိုးရိမ်ပူဆွေး ကင်းဝေးတော်မူသော အသျှင်ဘုရားသည် ပညာ (ဓမ္မ)ဖြင့် ပြီးသော ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်တော်မူ၍ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အိုခြင်းတို့ နှိပ်စက်အပ်သဖြင့် စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းသို့ သက်ဆင်းကျရောက်နေသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကြည့် ရှုတော်မူပါလော့။ ရဲရင့်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ အောင်ပွဲယင်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရား၊ ထတော်မူပါလော့၊ ယာဥ်မှူးနှင့် တူတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ (ကိလေသာ) ကြွေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား လောက၌ လှည့်လည်တော်မူပါလော့။ ဘုန်းတော် ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား တရားဟောတော်မူပါလော့။ (တရားကို) သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု (လျှောက်ပြန်၏)။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားသည် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာအား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “ဗြဟ္မာ စင်စစ် ငါ့အားလည်း ဤသို့သော အကြံ ဖြစ်ဖူး၏။ ‘ငါသိအပ်ပြီးသော ဤတရားကား နက်နဲ၏၊ မြင်နိုင်ခဲ၏၊ သိနိုင်ခဲ၏၊ ငြိမ်သက်၏၊ မွန်မြတ်၏၊ တက္ကီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကျက်စားရာ မဟုတ်၊ သိမ်မွေ့၏၊ ပညာရှိတို့သာ သိနိုင်၏။ ဤသတ္တဝါများကား ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ပျော်ပိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ အလွန်နှစ်ခြိုက်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် အလွန်နှစ်ခြိုက်ကြသော ဤသတ္တဝါများကား အကျိုးတရားတို့၏ အကြောင်း တရားဖြစ်သော ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို မြင်နိုင်ခဲ၏၊ ပြုပြင်မှုအားလုံး၏ ငြိမ်းရာ ဥပဓိအားလုံး ကို ပယ်စွန့်ရာ တဏှာ၏ကုန်ရာ ရာဂ၏ ကင်းရာ ချုပ်ရာ ငြိမ်းရာဖြစ်သော ဤ (နိဗ္ဗာန်) တရားကိုလည်း မြင်နိုင်ခဲ၏။ ငါသည်လည်း တရားကို ဟောငြားအံ့၊ သူတစ်ပါးတို့သည်လည်း ငါ၏ တရားကို မသိနားမလည်နိုင်ကုန်ငြားအံ့၊ သို့ဖြစ်လျှင် ထို (တရားဟောခြင်းသည်) ငါ့အား ပင်ပန်း ရုံသာ ဖြစ်ရာ၏၊ ငါ့ကိုယ် (ငါ) ညှဥ်းဆဲခြင်းသာ ဖြစ်ရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ဖူး၏)။ ဗြဟ္မာ ထို့ပြင် အလွန်အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ဤဂါထာတို့သည်လည်း ရှေးက မကြားဖူးဘဲ ငါ၏ (စိတ်ထဲ၌) ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏- “ငါသည် ခဲယဥ်းစွာ ကျင့်သဖြင့် သိအပ်ပြီးသော တရားကို ယခုအခါ ဟောပြခြင်းငှါ မသင့်လျော်ချေ၊ ရာဂ ဒေါသ နှိပ်စက်အပ်သော သူတို့သည် ဤတရားကို လွယ်ကူစွာ သိနိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ။ အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်သည် ဖုံးလွှမ်းအပ်သည် ဖြစ်၍ ရာဂတပ်စွဲနေသော သူတို့သည် သိမ်မွေ့နက်နဲ၍ အဏုမြူသဖွယ် မြင်နိုင်ခဲသော (သံသရာ) အဆန် တရားကို မြင်နိုင်ကြမည် မဟုတ်ချေ”ဟု (စိတ်ထဲ၌ ထင်ပေါ်လာပြန်ကုန်၏)။ ဗြဟ္မာ ဤသို့ဆင်ခြင်စဥ် ငါ၏ စိတ်နှလုံးသည် တရားဟောရန် မညွတ်ဘဲကြောင့်ကြမဲ့နေရန်သာ ညွတ်ခဲ့၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် မြတ်စွာဘုရားအား- “မြတ်စွာဘုရား ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူပါလော့၊ (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးသော သတ္တဝါတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ (ထိုသတ္တဝါတို့သည်) တရားကို မနာရသောကြောင့် ဆုံးရှုံးနေပါကုန်၏၊ တရားကို သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု လျှောက်၏။ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် ဤစကားကို လျှောက်ပြီးနောက် ထိုမှတစ်ပါး ဤစကားကိုလည်း လျှောက် ပြန်၏- “ရှေးအခါ မဂဓတိုင်းတို့၌ (ရာဂစသော) အညစ်အကြေးရှိသူ ဂိုဏ်းဆရာကြီးတို့ ကြံဆအပ်သော မစင်ကြယ်သော မိစ္ဆာအယူတရားသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်၏ တံခါးကို ဖွင့်လှစ်တော်မူပါလော့၊ အညစ်အကြေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သဘာဝနှင့်အလျော် သိတော်မူအပ်သော (သစ္စာလေးပါး) တရားကို (သတ္တဝါအများ) နာကြားကြပါစေကုန်လော့။ ကောင်းမြတ်သော ပညာ့ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ထက်ဝန်းကျင် (မြင်စွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်) မျက်စိရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ကျောက်တောင်ထိပ်၌ ရပ်တည်လျက်ရှိသော ယောကျာ်းသည် ထက်ဝန်းကျင် လူအပေါင်းကို ကြည့်ရှုသကဲ့သို့ ထို့အတူ စိုးရိမ်ပူဆွေးကင်းဝေးတော်မူသော အသျှင်ဘုရားသည် ပညာ (ဓမ္မ)ဖြင့် ပြီးသော ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်တော်မူ၍ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အိုခြင်းတို့ နှိပ်စက် အပ်သဖြင့် စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းသို့ သက်ဆင်းကျရောက်နေသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကြည့်ရှုတော်မူပါလော့။ ရဲရင့်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ အောင်ပွဲယင်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရား၊ ထတော်မူပါလော့။ ယာဥ်မှူးနှင့် တူတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ (ကိလေသာ) ကြွေး ကင်းဝေးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား လောက၌ လှည့်လည်တော်မူပါလော့။ ဘုန်းတော် ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား တရားဟောတော်မူပါလော့။ (တရားကို) သိသူတို့သည် ရှိပါကုန်လတ္တံ့”ဟု (လျှောက်ပြန်၏)။

Just then the supreme being Sahampati read the mind of the Buddha. He thought, “The world is lost; it’s perished!—for the Buddha, perfected and fully awakened, inclines to inaction, not to teaching.” Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, Sahampati disappeared from the world of supreme beings and appeared in front of the Buddha. He arranged his upper robe over one shoulder, knelt on his right knee, raised his joined palms, and said, “Please teach, sir, please teach! There are beings with little dust in their eyes who are ruined because of not hearing the Teaching. There will be those who understand.” This is what Sahampati said, and he added: “Earlier, among the Magadhans, An impure teaching appeared, <j>conceived by defiled people. Open this door to the freedom from death! Let them hear the Teaching, <j>discovered by the Pure One. Just as one standing on a rocky mountain top Would see the people all around, Just so, All-seeing Wise One, Ascend the temple of the Truth. Being rid of sorrow, look upon the people, Sunk in grief, overcome by birth and old age. Stand up, Victorious Hero! Leader of travelers, <j>wander the world without obligation. Sir, proclaim the Teaching; There will be those who understand.” Twice the Buddha repeated to Sahampati what he had thought, and on both occasions Sahampati repeated his request.

၉။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗြဟ္မုနော စ အဇ္ဈေသနံ ဝိဒိတွာ သတ္တေသု စ ကာရုညတံ ပဋိစ္စ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေသိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော သတ္တေ အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေ တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေ သွာကာရေ ဒွါကာရေ သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေ, အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ [ဒဿာဝိနော (သီ။ သျာ။ ကံ။)] ဝိဟရန္တေ, အပ္ပေကစ္စေ န ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ။ သေယျထာပိ နာမ ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ ပဒုမိနိယံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကာနုဂ္ဂတာနိ အန္တော နိမုဂ္ဂပေါသီနိ, အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ သမောဒကံ ဌိတာနိ, အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကံ အစ္စုဂ္ဂမ္မ ဌိတာနိ [တိဋ္ဌန္တိ (သီ။ သျာ။)] အနုပလိတ္တာနိ ဥဒကေန, ဧဝမေဝံ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော အဒ္ဒသ သတ္တေ အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေ တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေ သွာကာရေ ဒွါကာရေ သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေ, အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ, အပ္ပေကစ္စေ န ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ၊ ဒိသွာန ဗြဟ္မာနံ သဟမ္ပတိံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

‘‘အပါရုတာ တေသံ အမတဿ ဒွါရာ၊

ယေ သောတဝန္တော ပမုဉ္စန္တု သဒ္ဓံ၊

ဝိဟိံသသညီ ပဂုဏံ န ဘာသိံ၊

ဓမ္မံ ပဏီတံ မနုဇေသု ဗြဟ္မေ’’တိ။

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ‘‘ကတာဝကာသော ခေါမှိ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ။

ဗြဟ္မယာစနကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၉။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မာ၏ တောင်းပန်ခြင်းကို အသိအမှတ် ပြုုပြီးလျှင် သတ္တဝါတို့၌ သနားခြင်းကိုလည်း အကြောင်းပြု၍ ဗုဒ္ဓစက္ခုဖြင့် လောကကို ကြည့်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗုဒ္ဓစက္ခုဖြင့် လောကကို ကြည့်တော်မူလတ်သော် (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးသူ၊ (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူများပြားသူ၊ ဣန္ဒြေရင့်ကျက်ပြီးသူ ဣန္ဒြေနုသေးသောသူ၊ ကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသူ မကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသူ၊ သိစေရန် လွယ်ကူသူ သိစေရန် ခက်ခဲသူ၊ တမလွန် လောက အပြစ်တို့ကို ဘေးဟု ရှုလျက် နေလေ့ရှိသူအချို့နှင့် တမလွန်လောက အပြစ်တို့ကို ဘေးဟု ရှုလျက် နေလေ့မရှိသူအချို့တို့ကို မြင်တော်မူ၏၊ ဥပမာသော်ကား ဥပ္ပလကြာ၄တော၌လည်းကောင်း၊ ပဒုမ္မာကြာတော၌လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဍရိက်ကြာတော၌လည်းကောင်း အချို့သော ဥပ္ပလကြာ ပဒုမ္မာကြာ ပုဏ္ဍရိက်ကြာတို့သည် ရေ၌ ပေါက်ကုန်၏၊ ရေ၌ ကြီးပွားကုန်၏၊ ရေမှ မပေါ်ထွက်သေးကုန်၊ ရေထဲ၌ မြုပ်၍ ဖွံ့ဖြိုးကုန်၏၊ အချို့သော ဥပ္ပလကြာ ပဒုမ္မာကြာ ပုဏ္ဍရိက်ကြာတို့သည် ရေ၌ပေါက်ကုန်၏။ ရေ၌ ကြီးပွါးကုန်၏၊ ရေနှင့်အညီ တည်ကုန်၏၊ အချို့သော ဥပ္ပလကြာ ပဒုမ္မာကြာ ပုဏ္ဍရိက် ကြာတို့သည် ရေ၌ ပေါက်ကုန်၏၊ ရေ၌ ကြီးပွားကုန်၏၊ ရေပေါ်သို့ တက်၍ တည်ကုန်၏၊ ရေနှင့် မလိမ်းကပ်ကုန်၊ ဤ အတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဗုဒ္ဓစက္ခုဖြင့် လောကကို ကြည့်တော်မူလတ်သော် (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးသူ၊ (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူများပြားသူ၊ ဣန္ဒြေရင့်ကျက်ပြီးသူ ဣန္ဒြေ နုသေးသူ၊ ကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသူ မကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသူ၊ သိစေရန် လွယ်ကူသူ၊ သိစေရန် ခက်ခဲသူ၊ တမလွန်လောက အပြစ်တို့ကို ဘေးဟု ရှုလေ့ရှိသူအချို့နှင့် တမလွန်လောက အပြစ် တို့ကို ဘေးဟု မရှုဘဲ နေလေ့ရှိသူ အချို့တို့ကို မြင်တော်မူသောကြောင့် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာအား- “ ဗြဟ္မာ လေ့လာပြီးသော တရားမြတ်ကို ပင်ပန်းရုံသာဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ လူတို့အား မဟောခဲ့ပြီ (မဟောဘဲ နေရန် အကြံ ဖြစ်ခဲ့ပြီ)၊ ပညာတည်းဟူသော နားနှင့်ပြည့်စုံသော သူတို့သည် ယုံကြည်ခြင်း (သဒ္ဓါတရား) ကို စေလွှတ်ကြကုန်လော့၊ ထိုသူတို့အတွက် နိဗ္ဗာန်တံခါးကို ငါဖွင့်အပ်ပြီ”ဟု ဂါထာဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် “မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောရန် ငါ့အား ခွင့်ပြုတော်မူပြီ”ဟု (သိသဖြင့်) မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် အရိုအသေပြုပြီးလျှင် ထိုနေရာ၌ပင် ကွယ်သွားလေ၏။ ဗြဟ္မာတောင်းပန်ခြင်း ပြီး၏။ ၁။ ဥပဓိ= တည်ရာ၊ ချမ်းသာဆင်းရဲတို့၏ တည်ရာ၊ ဝါ- ဘေး။ ၂။ ဗုဒ္ဓစက္ခုဖြင့်= (၁) သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ် (၂) သတ္တဝါတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကိန်းဝပ်ရာ အာသယနှင့် အနုသယကိလေသာတို့ကို သိသော အာသယာနုသယဉာဏ် ဤဉာဏ်နှစ်ပါးကို ဗုဒ္ဓစက္ခုဟု ခေါ်သည်။ ၃။ အခြင်းအရာရှိသူ= အခြားပါဠိတော်များ၌ ဒွါကာရေ ဒုဝိညာပယေ အပ္ပေကစ္စေ န ပရလောက ဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ ပုဒ်များမပါ။ ၄။ ဥပ္ပလကြာ= ကြာဖြူ ကြာနီ ကြာညို။ ၆။ ပဥ္စဝဂ္ဂီတို့အား တရားဟောတော်မူခြင်း

The Buddha understood the request of that supreme being. Then, with the eye of a Buddha, he surveyed the world out of compassion for sentient beings. He saw beings with little dust in their eyes and with much dust in their eyes, with sharp faculties and with dull faculties, with good qualities and with bad qualities, easy to teach and difficult to teach. He even saw some who regarded the next world as dangerous and to be avoided, while others did not. It was just like red and white lotuses and blue water lilies, sprouted and grown in a lotus pond: some remain submerged in the water without rising out of it, others reach the surface of the water, while others still rise out of the water without being touched by it. When he had seen this, the Buddha replied to Sahampati in verse: “The doors to the freedom from death are open! May those who hear release their faith. Seeing trouble, supreme being, I did not speak the sublime and subtle Truth.” Sahampati thought, “The Buddha has consented to teach.” He bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and disappeared right there. The account of the supreme being’s request is finished. 6. The account of the group of five

၆။ ပဉ္စဝဂ္ဂိယကထာ

၁၀။ [မ။ နိ။ ၁။၂၈၄ အာဒယော၊ မ။ နိ။ ၂။၃၃၉ အာဒယော] အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဿ နု ခေါ အဟံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ? ကော ဣမံ ဓမ္မံ ခိပ္ပမေဝ အာဇာနိဿတီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာဠာရော ကာလာမော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ ဒီဃရတ္တံ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကော၊ ယံနူနာဟံ အာဠာရဿ ကာလာမဿ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, သော ဣမံ ဓမ္မံ ခိပ္ပမေဝ အာဇာနိဿတီ’’တိ။ အထ ခေါ အန္တရဟိတာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော အာရောစေသိ – ‘‘သတ္တာဟကာလင်္ကတော, ဘန္တေ, အာဠာရော ကာလာမော’’တိ။ ဘဂဝတောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ – ‘‘သတ္တာဟကာလင်္ကတော အာဠာရော ကာလာမော’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟာဇာနိယော ခေါ အာဠာရော ကာလာမော၊ သစေ ဟိ သော ဣမံ ဓမ္မံ သုဏေယျ, ခိပ္ပမေဝ အာဇာနေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဿ နု ခေါ အဟံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ? ကော ဣမံ ဓမ္မံ ခိပ္ပမေဝ အာဇာနိဿတီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ဥဒကော [ဥဒ္ဒကော (သီ။ သျာ။)] ရာမပုတ္တော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ ဒီဃရတ္တံ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကော၊ ယံနူနာဟံ ဥဒကဿ ရာမပုတ္တဿ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, သော ဣမံ ဓမ္မံ ခိပ္ပမေဝ အာဇာနိဿတီ’’တိ။ အထ ခေါ အန္တရဟိတာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော အာရောစေသိ – ‘‘အဘိဒေါသကာလင်္ကတော, ဘန္တေ, ဥဒကော ရာမပုတ္တော’’တိ။ ဘဂဝတောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ – ‘‘အဘိဒေါသကာလင်္ကတော ဥဒကော ရာမပုတ္တော’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟာဇာနိယော ခေါ ဥဒကော ရာမပုတ္တော၊ သစေ ဟိ သော ဣမံ ဓမ္မံ သုဏေယျ, ခိပ္ပမေဝ အာဇာနေယျာ’’တိ

အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဿ နု ခေါ အဟံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ? ကော ဣမံ ဓမ္မံ ခိပ္ပမေဝ အာဇာနိဿတီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဗဟုကာရာ ခေါ မေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ, ယေ မံ ပဓာနပဟိတတ္တံ ဥပဋ္ဌဟိံသု၊ ယံနူနာဟံ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဧတရဟိ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တီ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တေ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဗာရာဏသီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ။

၁၀။ ထို့နောက် “ငါသည် အဘယ်သူ့ကို ရှေးဦးစွာ တရားဟောရအံ့နည်း၊ အဘယ်သူသည် ဤ တရားကို လျင်မြန်စွာ သိနိုင်လတ္တံ့နည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား အကြံဖြစ်တော်မူ၏၊ ထို့နောက်- ဤကာလာမအနွယ်ဖြစ်သော အာဠာရရသေ့သည် ပညာရှိ၏၊ လိမ္မာ၏၊ ထက်မြက်သော ဉာဏ်ရှိ၏၊ ကာလရှည်မြင့်စွာကပင် (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးခဲ့၏။ ငါသည် ကာလာမအနွယ်ဖြစ်သော အာဠာရရသေ့အား တရားကို ရှေးဦးစွာ ဟောရမူကား ကောင်းလေစွ၊ ထို (အာဠာရရသေ့) သည် ဤတရားကို လျင်စွာပင် သိနိုင်လတ္တံ့”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူပြန်၏။ ထိုအခါ ကိုယ်ထင်ရှား မပြသော နတ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ကာလာမအနွယ် ဖြစ်သော အာဠာရရသေ့သည် သေပြီး၍ ခုနစ်ရက်ရှိပါပြီ”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားအားလည်း “ကာလာမအနွယ်ဖြစ်သော အာဠာရရသေ့သည် သေပြီး၍ ခုနစ်ရက်ရှိပြီ”ဟု အသိဉာဏ် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီ။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ကာလာမအနွယ်ဖြစ်သော အာဠာရရသေ့သည် ဆုံးရှုံးခြင်းကြီး ဆုံးရှုံး ခဲ့ပြီ၊ အကြောင်းမူကား အကယ်၍ ထိုအာဠာရရသေ့သည် ဤတရားကို နာရပါမူ လျင်စွာပင် သိနိုင်ရာ၏”ဟု သနားခြင်းဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် “ငါသည် အဘယ်သူ့ကို ရှေးဦးစွာ တရားဟောရအံ့နည်း၊ အဘယ်သူသည် ဤတရားကို လျင်မြန်စွာ သိနိုင်လတ္တံ့နည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက်- ဤရာမ၏ သားဖြစ်သော ဥဒကရသေ့သည် ပညာရှိ၏၊ လိမ္မာ၏၊ ထက်မြက်သော ဉာဏ်ရှိ၏၊ ကာလရှည်မြင့်စွာကပင် (ပညာ) မျက်စိ၌ (ကိလေသာ) မြူနည်းပါးခဲ့၏၊ ငါသည် ရာမ၏ သားဖြစ်သော ဥဒကရသေ့အား တရားကို ရှေးဦးစွာ ဟောရမူကား ကောင်းလေစွ၊ ထို (ဥဒကရသေ့) သည် ဤတရားကို လျင်စွာပင် သိနိုင်လတ္တံ့”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူပြန်၏။ ထိုအခါ ကိုယ်ထင်ရှားမပြသော နတ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ရာမ၏ သားဖြစ်သော ဥဒကရသေ့သည် ယမန်နေ့က သေဆုံးခဲ့ပါပြီ”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားအားလည်း “ရာမ၏ သားဖြစ်သော ဥဒကရသေ့သည် ယမန်နေ့က သေဆုံးခဲ့ပြီ”ဟု အသိဉာဏ် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီ။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ရာမ၏ သားဖြစ်သော ဥဒကရသေ့သည် ဆုံးရှုံးခြင်းကြီး ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီ၊ အကြောင်းမူကား အကယ်၍ ထိုဥဒကရသေ့သည် ဤတရားကို နာရပါမူ လျင်စွာပင် သိနိုင်ရာ၏”ဟု သနားခြင်းဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် “ငါသည် အဘယ်သူ့ကို ရှေးဦးစွာ တရားဟောရအံ့နည်း၊ အဘယ်သူသည် ဤတရားကို လျင်မြန်စွာ သိနိုင်လတ္တံ့နည်း”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား “ (ငါးယောက်အစုရှိသော) ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ငါ့အား ကျေးဇူး များကုန်၏၊ ယင်းပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ပဓာနအလုပ်ကို အားထုတ်နေသော ငါ့ကို လုပ်ကျွေးဖူးကုန်၏၊ ငါသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား တရားကို ရှေးဦးစွာ ဟောရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူပြန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား “ယခုအခါ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အဘယ်အရပ်၌ နေကြကုန်သနည်း”ဟု ဆင်ခြင်ခြင်း ဖြစ်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော လူတို့၏ မျက်စိထက် သာလွန်သော နတ်မျက်စိနှင့် တူသော မျက်စိ ‘ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဥ်’ဖြင့် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတိုု့ကို ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မည်သော မိဂဒါဝုန်တော၌ နေကြသည်ကို မြင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလတော၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ နေတော်မူပြီးလျှင် ဗာရာဏသီ ပြည်သို့ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူ၏။ ဥပကနှင့်တွေ့တော်မူခြင်း

The Buddha thought, “Who should I teach first? Who will understand this Teaching quickly?” And it occurred to him, “Ālāra Kālāma is wise and competent, and has for a long time had little dust in his eyes. Let me teach him first. He will understand it quickly.” But an invisible god informed the Buddha, “Sir, Ālāra Kālāma died seven days ago,” and the Buddha also knew this for himself. He thought, “Ālāra Kālāma’s loss is great. If he had heard this Teaching, he would have understood it quickly.” Again the Buddha thought, “Who should I teach first? Who will understand this Teaching quickly?” And it occurred to him, “Udaka Rāmaputta is wise and competent, and has for a long time had little dust in his eyes. Let me teach him first. He will understand it quickly.” But an invisible god informed the Buddha, “Sir, Udaka Rāmaputta died last night,” and the Buddha also knew this for himself. He thought, “Udaka Rāmaputta’s loss is great. If he had heard this Teaching, he would have understood it quickly.” Once again the Buddha thought, “Who should I teach first? Who will understand this Teaching quickly?” And it occurred to him, “The group of five monks who supported me while I was striving were of great service to me. Let me teach them first. But where are they staying now?” With his superhuman and purified clairvoyance, the Buddha saw that the group of five monks were staying near Benares, in the deer park at Isipatana. Then, after staying at Uruvelā for as long as he liked, he set out wandering toward Benares.

၁၁။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဥပကော အာဇီဝကော ဘဂဝန္တံ အန္တရာ စ ဂယံ အန္တရာ စ ဗောဓိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နံ, ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော, ဣန္ဒြိယာနိ, ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော? ကော ဝါ တေ သတ္ထာ? ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ဥပကံ အာဇီဝကံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

[ဓ။ ပ။ ၃၅၃၊ ကထာ။ ၄၀၅] ‘‘သဗ္ဗာဘိဘူ သဗ္ဗဝိဒူဟမသ္မိ,

သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု အနူပလိတ္တော၊

သဗ္ဗဉ္ဇဟော တဏှာက္ခယေ ဝိမုတ္တော,

သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျံ။

[မိ။ ပ။ ၄။၅။၁၁ မိလိန္ဒပဉှေပိ၊ ကထာ။ ၄၀၅] ‘‘န မေ အာစရိယော အတ္ထိ, သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ၊

သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ, နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော။

[ကထာ။ ၄၀၅ ကထာဝတ္ထုပါဠိယမ္ပိ] ‘‘အဟဉှိ အရဟာ လောကေ, အဟံ သတ္ထာ အနုတ္တရော၊

ဧကောမှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော။

[ကထာ။ ၄၀၅ ကထာဝတ္ထုပါဠိယမ္ပိ]‘‘ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတုံ, ဂစ္ဆာမိ ကာသိနံ ပုရံ၊

အန္ဓီဘူတသ္မိံ လောကသ္မိံ, အာဟဉ္ဆံ [အာဟညိံ (က။)] အမတဒုန္ဒုဘိ’’န္တိ။

ယထာ ခေါ တွံ, အာဝုသော, ပဋိဇာနာသိ, အရဟသိ အနန္တဇိနောတိ။

[ကထာ။ ၄၀၅ ကထာဝတ္ထုပါဠိယမ္ပိ] ‘‘မာဒိသာ ဝေ ဇိနာ ဟောန္တိ, ယေ ပတ္တာ အာသဝက္ခယံ၊

ဇိတာ မေ ပါပကာ ဓမ္မာ, တသ္မာဟမုပက [တသ္မာဟမုပကာ (သီ။)] ဇိနော’’တိ။

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဥပကော အာဇီဝကော ဟုပေယျပါဝုသောတိ [ဟုဝေယျပါဝုသော (သီ။) ဟုဝေယျာဝုသော (သျာ။)] ဝတွာ သီသံ ဩကမ္ပေတွာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဟေတွာ ပက္ကာမိ။

၁၁။ ဥပက အာဇီဝက ‘တက္ကတွန်း’သည် ဂယာနှင့် ဗောဓိပင်အကြား ခရီးရှည်ကြွသွား တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ငါ့သျှင် သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် အထူးသဖြင့် ကြည်လင်ကုန်၏၊ အရေအဆင်းသည် စင်ကြယ်၏၊ ဖြူစင်၏၊ ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်သူကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြု သနည်း၊ သင်၏ ဆရာကား အဘယ်သူနည်း၊ သင်သည် အဘယ်သူ၏ တရားကို နှစ်သက်သနည်း”ဟု ဆိုလတ်သော် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥပကအာဇီဝက ‘တက္ကတွန်း’ကို - “ ဥပက ငါသည် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ အလုံးစုံကို သိ၏၊ တရားအားလုံးတို့၌ (ကိလေသာဖြင့်) မလိမ်းကျံ၊ အလုံးစုံကို စွန့်အပ်ပြီ၊ တဏှာ၏ကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ကို အာရုံပြုရသောကြောင့် ကိလေသာမှ လွတ်ပြီ၊ ကိုယ်တိုင် အထူးသိမြင်ပြီး ဖြစ်၍ အဘယ်သူကို (ဆရာဟူ၍) ညွှန်းရအံ့နည်း။ ဥပက ငါ့အား ဆရာမရှိ ငါနှင့်တူသောသူ မရှိ၊ နတ်နှင့်တကွသော လောက၌ ငါ့အား ဖက်ပြိုင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်လည်း မရှိ။ ငါသည် လောက၌ ရဟန္တာတည်း၊ ငါသည် အတုမရှိသောသူတည်း၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာတည်း၊ ငါသည်သာလျှင် (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိသော တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားတည်း၊ ကိလေသာမီး ငြိမ်းသည်ဖြစ်၍ ချမ်းမြ၏၊ ငါသည် ဓမ္မစကြာတရားကို ဟောခြင်းငှါ ကာသိတိုင်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ သွားအံ့၊ သူကန်းသဖွယ်ဖြစ်သော လောက၌ (တရားတည်းဟူသော) အမြိုက်စည်ကြီးကို တီးခတ် ပေအံ့”ဟု ဂါထာတို့ဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင် သင်ဝန်ခံသည့်အတိုင်း အဆုံးမရှိသော ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော၊ မာရ်ငါးပါးကို အောင်သော ဘုရား ဖြစ်ထိုက်ပါသလောဟု (မေးရာ) - “ဥပက အာသဝေါတရားကုန်ခြင်းသို့ ရောက်သော ငါကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် စင်စစ် ဇိနမည်ကုန်၏၊ ငါသည် ယုတ်မာသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို အောင်အပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဇိနမည်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် ဥပကတက္ကတွန်းသည် “ငါ့သျှင်ဟုတ်ပေရာ၏”ဟု ဆိုကာ ဦးခေါင်းကို ညိတ်လျက် လမ်းဖယ်၍ သွားလေ၏။

The Ājīvaka ascetic Upaka saw the Buddha traveling between Gayā and the place of awakening. He said to the Buddha, “Sir, your senses are clear and your skin is pure and bright. In whose name have you gone forth? Who is your teacher or whose teaching do you follow?” The Buddha replied to Upaka in verse: “I’m the victor, the knower of all. Abandoning all, I’m not soiled by anything. Through my own insight, <j>I’m freed by the ending of craving— So who should I refer to as a teacher? I have no teacher; No one like me exists. In the world with its gods, I have no equal. For I’m the Perfected One, The supreme teacher. I alone am fully awakened; I’m cool and extinguished. I’m going to the city of Kāsi, To set rolling the wheel of the Teaching. In this world immersed in darkness, I’ll beat the drum of freedom from death.” “According to your own claim you must be a universal Victor.” “Indeed, those like me are victors, Those who have ended the corruptions. I have conquered all bad traits— Therefore, Upaka, I’m a Victor.” Saying, “May it be so,” Upaka shook his head, chose the wrong path, and left.

၁၂။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဗာရာဏသီ ဣသိပတနံ မိဂဒါယော, ယေန ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသံသု ခေါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ၊ ဒိသွာန အညမညံ ကတိကံ [ဣဒံ ပဒံ ကေသုစိ နတ္ထိ] သဏ္ဌပေသုံ – ‘‘အယံ, အာဝုသော, သမဏော ဂေါတမော အာဂစ္ဆတိ, ဗာဟုလ္လိကော ပဓာနဝိဗ္ဘန္တော အာဝတ္တော ဗာဟုလ္လာယ။ သော နေဝ အဘိဝါဒေတဗ္ဗော, န ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗော, နာဿ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ အပိ စ ခေါ အာသနံ ဌပေတဗ္ဗံ, သစေ သော အာကင်္ခိဿတိ နိသီဒိဿတီ’’တိ။ ယထာ ယထာ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမတိ, တထာ တထာ [တထာ တထာ တေ (သီ။ သျာ။)] ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု သကာယ ကတိကာယ သဏ္ဌာတုံ။ အသဏ္ဌဟန္တာ ဘဂဝန္တံ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဧကော ဘဂဝတော ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေသိ, ဧကော အာသနံ ပညပေသိ, ဧကော ပါဒေါဒကံ, ဧကော ပါဒပီဌံ, ဧကော ပါဒကဌလိကံ ဥပနိက္ခိပိ။ နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ၊ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ပါဒေ ပက္ခာလေသိ။ အပိဿု [အပိ စ ခေါ (ပါသရာသိသုတ္ထ)] ဘဂဝန္တံ နာမေန စ အာဝုသောဝါဒေန စ သမုဒါစရန္တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတံ နာမေန စ အာဝုသောဝါဒေန စ သမုဒါစရထ [သမုဒါစရိတ္ထ (သီ။ သျာ။)]။ အရဟံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဩဒဟထ, ဘိက္ခဝေ, သောတံ, အမတမဓိဂတံ, အဟမနုသာသာမိ, အဟံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ။ ယထာနုသိဋ္ဌံ တထာ ပဋိပဇ္ဇမာနာ [ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနာ (သျာ။)] နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’’တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘တာယပိ ခေါ တွံ, အာဝုသော ဂေါတမ, ဣရိယာယ [စရိယာယ (သျာ။)], တာယ ပဋိပဒါယ, တာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ နေဝဇ္ဈဂါ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မာ [ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ (သျာ။ က။)] အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ, ကိံ ပန တွံ ဧတရဟိ, ဗာဟုလ္လိကော ပဓာနဝိဗ္ဘန္တော အာဝတ္တော ဗာဟုလ္လာယ, အဓိဂမိဿသိ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသ’’န္တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ဗာဟုလ္လိကော, န ပဓာနဝိဗ္ဘန္တော, န အာဝတ္တော ဗာဟုလ္လာယ၊ အရဟံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ ဩဒဟထ, ဘိက္ခဝေ, သောတံ, အမတမဓိဂတံ, အဟမနုသာသာမိ, အဟံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ။ ယထာနုသိဋ္ဌံ တထာ ပဋိပဇ္ဇမာနာ နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ…ပေ…။ ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ…ပေ…။ တတိယမ္ပိ ခေါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘တာယပိ ခေါ တွံ, အာဝုသော ဂေါတမ, ဣရိယာယ, တာယ ပဋိပဒါယ, တာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ နေဝဇ္ဈဂါ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ, ကိံ ပန တွံ ဧတရဟိ, ဗာဟုလ္လိကော ပဓာနဝိဗ္ဘန္တော အာဝတ္တော ဗာဟုလ္လာယ, အဓိဂမိဿသိ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသ’’န္တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိဇာနာထ မေ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဣတော ပုဗ္ဗေ ဧဝရူပံ ပဘာဝိတမေတ’’န္တိ [ဘာသိတမေတန္တိ (သီ။ သျာ။ က။) ဋီကာယော ဩလောကေတဗ္ဗာ]? ‘‘နောဟေတံ, ဘန္တေ’’။ အရဟံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဩဒဟထ, ဘိက္ခဝေ, သောတံ, အမတမဓိဂတံ, အဟမနုသာသာမိ, အဟံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ။ ယထာနုသိဋ္ဌံ တထာ ပဋိပဇ္ဇမာနာ နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာတိ။ အသက္ခိ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ သညာပေတုံ။ အထ ခေါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ သုဿူသိံသု, သောတံ ဩဒဟိံသု, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေသုံ။

၁၂။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူသော် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတနမည်သော မိဂဒါဝုန်တော ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်တော်မူ၏။ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အဝေးမှ ကြွလာတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်ကြ၍ “ငါ့သျှင်တို့ လာဘ်များခြင်းငှါ ကျင့်၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းလုပ်ငန်းမှ ထွက်သော လာဘ်များခြင်းငှါ လှည့်လည်သော ဤရဟန်း ဂေါတမသည် ကြွလာ၏၊ ထိုရဟန်းဂေါတမကို ရှိမခိုးရ၊ ခရီးဦးကြိုမပြုရ၊ ထိုရဟန်းဂေါတမ၏ သပိတ် သင်္ကန်းကို လှမ်းမယူရ၊ (သို့ရာတွင်) နေရာကိုကား ထားထိုက်၏၊ ရဟန်းဂေါတမသည် အကယ်၍ အလိုရှိလျှင် ထိုင်လိမ့်မည်”ဟု အချင်းချင်း ကတိကဝတ် ပြုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့ထံ ချဥ်းကပ်တော်မူသော် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မိမိတို့ ကတိကဝတ်ဖြင့် မတည်နိုင်ကုန်ဘဲ မြတ်စွာဘုရားကို ခရီးဦးကြိုပြုုကြပြီးလျှင် တစ်ယောက်က မြတ်စွာ ဘုရား၏ သပိတ်သင်္ကန်းကို လှမ်းယူ၏၊ တစ်ယောက်က နေရာခင်း၏၊ တစ်ယောက်က ခြေဆေးရေကို တည်၏၊ တစ်ယောက်က ခြေဆေးအင်းပျဥ်ကို တည်ထား၏၊ တစ်ယောက်က ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်တော်မူပြီးလျှင် ခြေတော်တို့ကို ဆေးတော်မူ၏၊ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားကို ‘ဂေါတမ’ ဟူသော အမည်တော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ‘ငါ့သျှင်’ ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုကုန်၏။ ဤသို့ ပြောဆိုကုန်သည်ရှိသော် မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား- “ရဟန်းတို့ ငါဘုရားကို အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ငါ့သျှင် ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း မပြောဆိုကြကုန်လင့်၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် ရဟန္တာတည်း၊ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိသော ဘုရားတည်း၊ ရဟန်းတို့ နားထောင်ကုန်လော့၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန် ကို (ငါ) ရပြီ၊ ငါသည် ဆုံးမအံ့၊ ငါသည် တရားဟောအံ့၊ ငါဆုံးမသည့်အတိုင်း ကျင့်သည်ရှိသော် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ကောင်းစွာ ဝင်သော အမျိုးသားတို့ လိုလားအပ်သော မြတ်သော အကျင့်၏ အဆုံးဖြစ်သော အတုမရှိသော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မကြာမီ ယခုဘဝ၌ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရလတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား- “ငါ့သျှင်ဂေါတမ သင်သည် ထိုပြုနိုင်ခဲသော ဣရိယာပုထ်ကို ပြုသဖြင့် ထိုကျင့်နိုင်ခဲသော အကျင့်ကို ကျင့်သဖြင့် ထိုပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုသဖြင့်လည်း လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက့်လွန်မြတ်သော အရိယာအဖြစ်ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်အမြင်အထူးကို မရခဲ့ပေ၊ လာဘ်များခြင်းငှါ ကျင့်၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း (လုပ်ငန်း) မှ ထွက်လျက် လာဘ်များခြင်းငှါ လှည့်လည်သော သင်သည် ယခုအခါ လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော အရိယာ အဖြစ်ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်အမြင်အထူးကို အဘယ်မှာ (သင်) ရနိုင်ပါအံ့နည်း”ဟုဆိုကုန်၏။ ဤသို့ ဆိုကုန်လတ်သော် မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား- “ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် လာဘ်များခြင်းငှါ ကျင့်သည်မဟုတ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းလုပ်ငန်းမှ ထွက်သည် မဟုတ်၊ လာဘ်များခြင်းငှါ လှည့်လည်နေသည်မဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် ရဟန္တာတည်း၊ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိသော ဘုရားတည်း၊ ရဟန်းတို့ နားထောင်ကုန်လော့၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ငါရပြီ၊ ငါသည် ဆုံးမအံ့၊ ငါသည် တရားဟောအံ့၊ ငါဆုံးမသည့်အတိုင်း ကျင့်သည်ရှိသော် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ကောင်းစွာ ဝင်သော အမျိုးသားတို့ လိုလားအပ်သော မြတ်သော အကျင့်၏ အဆုံးဖြစ်သော အတုမရှိသော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မကြာမီ ယခုဘဝ၌ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရလတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤသို့ ဆိုကုန်၏။ပ။ နှစ်ကြိမ် မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား ဤသို့ပင် မိန့်တော်မူ၏။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား - “ငါ့သျှင်ဂေါတမ သင်သည် ထိုပြုနိုင်ခဲသော ဣရိယာပုထ်ကို ပြုသဖြင့် ထိုကျင့်နိုင်ခဲသော အကျင့်ကို ကျင့်သဖြင့် ထိုပြုနိုင်ခဲသော အမှုကို ပြုသဖြင့်လည်း လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော အရိယာအဖြစ်ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်အမြင်အထူးကို မရခဲ့ပေ၊ လာဘ်များခြင်းငှါ ကျင့်၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း (လုပ်ငန်း) မှ ထွက်သော လာဘ်များခြင်းငှါ လှည့်လည်သော သင်သည် ယခုအခါ လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော အရိယာအဖြစ်ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်အမြင် အထူးကို အဘယ်မှာ (သင်) ရနိုင်ပါအံ့နည်း”ဟု ဆိုကုန်၏။ ဤသို့ ဆိုကုန်လတ်သော် မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတိုု့ ဤမှ ရှေးအခါ၌ ဤသို့သော စကားကို ငါပြောဖူးသည်ကို သင်တို့ မှတ်မိကြကုန်သလော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ မမှတ်မိပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ “ရဟန်းတို့ ငါသည် ရဟန္တာတည်း၊ (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိသော ဘုရားတည်း၊ ရဟန်းတို့ နားထောင်ကုန်လော့၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ငါရပြီ၊ ငါသည် ဆုံးမအံ့၊ ငါသည် တရားဟောအံ့၊ ငါဆုံးမသည့်အတိုင်း ကျင့်သည်ရှိသော် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ကောင်းစွာ ဝင်သော အမျိုးကောင်းသားတို့ လိုလားအပ်သော မြတ်သော အကျင့်၏ အဆုံးဖြစ်သော အတုမရှိသော အရဟတ္တ ဖိုလ်သို့ မကြာမီ ယခုဘဝ၌ပင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရလတ္တံ့”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အား (ဘုရားအဖြစ်ကို) သိစေရန် တတ်နိုင်ခဲ့လေပြီ။ ထိုအခါ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားစကားတော်ကို ကောင်းစွာ နာယူကုန်၏၊ နားထောင်ကုန်၏၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဖြစ်စေရန် စိတ်ကို ရှေးရှုထားကုန်၏။ ၁။ အာဇီဝက= ချိုင်းကြားထိအောင်သွင်း၍ အဝတ်ဝတ်သူ တက္ကတွန်း။ ဓမ္မစကြာသုတ်

The Buddha continued wandering toward the deer park at Isipatana near Benares. When he eventually arrived, he went to the group of five monks. Seeing him coming, the group of five made an agreement with one another: “Here comes the ascetic Gotama, who has given up his striving and returned to a life of indulgence. We shouldn’t bow down to him, stand up for him, or receive his bowl and robe, but we should prepare a seat. If he wishes, he may sit down.” But as the Buddha approached, the group of five monks was unable to keep the agreement. One went to meet him to receive his bowl and robe, another prepared a seat, another set out water for washing the feet, yet another set out a foot stool, and the last one put out a foot scraper. The Buddha sat down on the prepared seat and washed his feet. But they still addressed him by name and as “friend”. The Buddha said to the group of five monks, “Monks, don’t address the Buddha by name or as ‘friend’. Listen, I’m perfected and fully awakened. I have discovered the freedom from death. I will instruct you and teach you the Truth. When you practice as instructed, in this very life you will soon realize with your own insight the supreme goal of the spiritual life for which gentlemen rightly go forth into homelessness.” They replied, “Friend Gotama, by practicing extreme austerities you didn’t gain any superhuman quality, any distinction in knowledge and vision worthy of noble ones. Since you have given up your striving and returned to a life of indulgence, how could you now have achieved any of this?” The Buddha said, “I haven’t given up striving and returned to a life of indulgence,” and he repeated what he had said before. A second time the group of five monks repeated their question and a second time the Buddha repeated his reply. A third time they repeated their question, and the Buddha then said, “Have you ever heard me speak like this?” “No, sir.” “Then listen. I’m perfected and fully awakened. I have discovered the freedom from death. I will instruct you and teach you the Truth. When you practice as instructed, in this very life you will soon realize with your own insight the supreme goal of the spiritual life for which gentlemen rightly go forth into homelessness.” The Buddha was able to persuade the group of five monks. They then listened to the Buddha, paid careful attention, and applied their minds to understand.

စာ-၁၄

၁၃။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘[သံ။ နိ။ ၅။၁၀၈၁ အာဒယော] ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, အန္တာ ပဗ္ဗဇိတေန န သေဝိတဗ္ဗာ။ ကတမေ ဒွေ [ဣဒံ ပဒဒွယံ သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]? ယော စာယံ ကာမေသု ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါ ဟီနော ဂမ္မော ပေါထုဇ္ဇနိကော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော, ယော စာယံ အတ္တကိလမထာနုယောဂေါ ဒုက္ခော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော။ ဧတေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဥဘော အန္တေ အနုပဂမ္မ, မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ, စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။ ကတမာ စ သာ, ဘိက္ခဝေ, မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ, စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ။ အယံ ခေါ သာ, ဘိက္ခဝေ, မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ, စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။

၁၃။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- ရဟန်းတို့ ရဟန်းဖြစ်သူသည် ဤအစွန်းနှစ်ပါးတို့ကို မမှီဝဲအပ်ကုန်၊ အဘယ်နှစ်ပါးတို့နည်း၊ ယုတ်ညံ့၍ ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဖြစ်သော ပုထုဇဥ်တို့၏ အလေ့အကျင့်သာဖြစ်၍ အရိယာတို့၏ အလေ့အကျင့် မဟုတ်သော အကျိုးစီးပွါးနှင့် မစပ်ယှဥ်သော ကာမဂုဏ်တို့၌ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ကပ်ငြိသောအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ လိုက်စားအားထုတ်ခြင်းလည်းကောင်း၊ ကိုယ်စိတ်၏ ဆင်းရဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော အရိယာတို့၏ အကျင့်မဟုတ်သော အကျိုးစီးပွါးနှင့် မစပ်ယှဥ်သော ကိုယ်ပင်ပန်းမှုကို အားထုတ်ခြင်းလည်းကောင်း ဤနှစ်ပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုအစွန်းနှစ်ပါးတို့သို့ မကပ်ရောက်မူ၍ ငါဘုရားသည် အထူးသဖြင့် သိတော်မူအပ်သော ပညာမျက်စိကို ပြုတတ်သော ဉာဏ်အမြင်ကို ပြုတတ်သော အလယ်အလတ်ဖြစ်သော အကျင့်သည် ကိလေသာ ငြိမ်းရန်အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ (သစ္စာလေးပါးကို) သိရန် အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် အလို့ငှါ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အထူးသဖြင့် သိတော်မူအပ်သော ပညာမျက်စိကို ပြုတတ်သော ဉာဏ် အမြင်ကို ပြုတတ်သော ကိလေသာငြိမ်းခြင်း ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်း သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း နိဗ္ဗာန် ကို မျက်မှောက် ပြုခြင်းငှါဖြစ်သော ထိုအလယ်အလတ်ဖြစ်သော မြတ်သောအကျင့်ကား အဘယ်နည်း။ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်ဟူသည် အဘယ်နည်း။ မှန်စွာ သိမြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’၊ မှန်စွာ ကြံခြင်း ‘သမ္မာသင်္ကပ္ပ’၊ မှန်စွာ ပြောဆိုခြင်း ‘သမ္မာဝါစာ’၊ မှန်စွာ ပြုလုပ်ခြင်း ‘သမ္မာကမ္မန္တ’၊ မှန်စွာ အသက်မွေးခြင်း ‘သမ္မာအာဇီဝ’၊ မှန်စွာ အားထုတ်ခြင်း ‘သမ္မာဝါယာမ’၊ မှန်စွာ အောက်မေ့ခြင်း ‘သမ္မာသတိ’၊ မှန်စွာ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ ဤသည်တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အထူးသဖြင့် သိတော်မူအပ်သော ပညာမျက်စိကို ပြုတတ်သော ဉာဏ် အမြင်ကို ပြုတတ်သော ဤအလယ်အလတ်ဖြစ်သော မြတ်သောအကျင့်သည် ကိလေသာငြိမ်းရန် အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ (သစ္စာလေးပါးကို) သိရန်အလို့ငှါ ဖြစ်၏၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန်အလို့ငှါ ဖြစ်၏။

And the Buddha addressed them: “There are these two opposites that should not be pursued by one who has gone forth. One is the devotion to worldly pleasures, which is inferior, crude, common, ignoble, and unbeneficial. The other is the devotion to self-torment, which is painful, ignoble, and unbeneficial. By avoiding these opposites, I have awakened to the middle path, which produces vision and knowledge, which leads to peace, insight, awakening, and extinguishment. And what, monks, is that middle path? It’s just this noble eightfold path, that is, right view, right aim, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right stillness.

၁၄။ ‘‘ဣဒံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ။ ဇာတိပိ ဒုက္ခာ, ဇရာပိ ဒုက္ခာ, ဗျာဓိပိ ဒုက္ခော, မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ, အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော, ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော, ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။ သံခိတ္တေန, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ [ပဉ္စုပါဒါနခန္ဓာပိ (က)] ဒုက္ခာ။ ‘‘ဣဒံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခသမုဒယံ [ဧတ္ထ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ အာဒီသု ဒုက္ခသမုဒယော ဒုက္ခနိရောဓောတိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဒုက္ခသမုဒယံ ဒုက္ခနိရောဓန္တိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသော တတော’’တိ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂဋီကာယံ ပန ဥပ္ပါဒေါ ဘယန္တိပါဌဝဏ္ဏနာယံ ‘‘သတိပိ ဒွိန္နံ ပဒါနံ သမာနာဓိကရဏဘာဝေ လိင်္ဂဘေဒေါ ဂဟိတော, ယထာ ဒုက္ခသမုဒယော အရိယသစ္စ’’န္တိ ဝုတ္တံ။ တေသု ဒုက္ခသမုဒယော အရိယသစ္စ’’န္တိ သကလိင်္ဂိကပါဌော ‘‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စ’’န္တိ ပါဠိယာ သမေတိ။] အရိယသစ္စံ – ယာယံ တဏှာ ပေါနောဗ္ဘဝိကာ [ပေါနောဘဝိကာ (က။)] နန္ဒီရာဂသဟဂတာ [နန္ဒိရာဂသဟဂတာ (သီ။ သျာ။)] တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ, သေယျထိဒံ – ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ။

‘‘ဣဒံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ – ယော တဿာ ယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော, စာဂေါ, ပဋိနိဿဂ္ဂေါ, မုတ္တိ, အနာလယော။ ‘‘ဣဒံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ – အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ။

၁၄။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ဆင်းရဲဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘ဒုက္ခအရိယသစ္စာ’ ပေတည်း၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ အိုရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ နာရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ သေရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ မချစ်သောသူတို့နှင့် အတူနေရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ ချစ်သော သူတို့နှင့် ကွေကွင်းရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ လိုချင်ရာကို မရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ အကျဥ်းအားဖြင့် စွဲလမ်းရာ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးတို့သည်လည်း ဆင်းရဲကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ဆင်းရဲ၏ အကြောင်းဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘သမုဒယ အရိယသစ္စာ’ ပေတည်း၊ အကြင်တဏှာသည် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်စေတတ်၏၊ နှစ်သက်ခြင်း တပ်မက်ခြင်းနှင့် တကွ ဖြစ်၏၊ ထိုထို အာရုံ၌ လွန်စွာ နှစ်သက်တတ်၏။ ဤတပ်မက်မှုတဏှာဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ကာမဘုံတို့၌ တပ်မက်မှု တဏှာ ‘ကာမတဏှာ’၊ တည်မြဲ၏ဟု ယူသော သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် တကွဖြစ်သော တပ်မက်မှုတဏှာ ‘ဘဝတဏှာ’၊ သေလျှင် ပြတ်စဲ၏ဟု ယူသော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့် တကွဖြစ်သော တပ်မက်မှုတဏှာ ‘ဝိဘဝတဏှာ’ တို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘နိရောဓအရိယ သစ္စာ’ ပေတည်း၊ ယင်းဆင်းရဲ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာဟူသည် ထိုတပ်မက်မှုတဏှာ၏သာလျှင် အကြွင်းမဲ့ စွဲမက်မှု ကင်းပျောက် ချုပ်ငြိမ်းရာ စွန့်လွှတ်ရာ တစ်ဖန်စွန့်ပယ်ရာ လွတ်မြောက်ရာ မကပ်ငြိရာ (နိဗ္ဗာန်) ပင် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား ဆင်းရဲ၏ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သော အရိယာ တို့၏ အမှန်တရား ‘မဂ္ဂအရိယသစ္စာ’ ပေတည်း၊ ဤအရိယမဂ်သည် အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိ၏။ အင်္ဂါရှစ်ပါးဟူသော် ကား- မှန်စွာ သိမြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ ’၊ မှန်စွာ ကြံခြင်း ‘သမ္မာသင်္ကပ္ပ’။ပ။ မှန်စွာ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာ သမာဓိ ’ ဤသည်တို့တည်း။ ဒုက္ခသစ္စာ၌ ဉာဏ်သုံးပါး

And this is noble truth of suffering: birth is suffering, old age is suffering, sickness is suffering, death is suffering, association with what is disliked is suffering, separation from what is liked is suffering, not getting what you want is suffering. In brief, the five aspects of existence affected by grasping are suffering. And this is noble truth of the origin of suffering: the craving that leads to rebirth, that comes with delight and sensual desire, ever delighting in this and that, that is, craving for worldly pleasures, craving for existence, and craving for non-existence. And this is noble truth of the end of suffering: the full fading away and ending of that very craving; giving it up, relinquishing it, releasing it, letting it go. And this is noble truth of the path leading to the end of suffering: just this noble eightfold path, that is, right view, right aim, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right stillness.

၁၅။ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ပရိညေယျန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ပရိညာတန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။

‘‘ဣဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ပဟာတဗ္ဗန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ပဟီနန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။

‘‘ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကတန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။

‘‘ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝေတဗ္ဗန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။ တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝိတန္တိ မေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ, ဉာဏံ ဥဒပါဒိ, ပညာ ဥဒပါဒိ, ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ, အာလောကော ဥဒပါဒိ။

၁၅။ ရဟန်းတို့ “ဤတရားသည် ဆင်းရဲဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘ဒုက္ခအရိယသစ္စာ’ မည်၏”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (ဒုက္ခသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (သစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် ထိုဆင်းရဲဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘ဒုက္ခအရိယသစ္စာ’ ကို စင်စစ် ပိုင်းခြား၍ သိထိုက်၏၊ဟု။ပ။ (ကိစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတိုု့ ငါဘုရားသည် ထိုဆင်းရဲဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘ဒုက္ခအရိယသစ္စာ’ ကို ပိုင်းခြား၍ သိခဲ့ပြီးပြီဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (ဒုက္ခသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါ ဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှား ဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှား ဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (ကတဉာဏ်) သမုဒယသစ္စာ၌ ဉာဏ်သုံးပါး ရဟန်းတို့ “ဤတရားသည် ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘သမုဒယ အရိယသစ္စာ’ မည်၏”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (သမုဒယသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (သစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘သမုဒယ အရိယသစ္စာ’ ကို ပယ်အပ်၏”ဟု။ပ။ (ကိစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘သမုဒယ အရိယသစ္စာ’ ကို ပယ်ပြီးပြီ”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (သမုဒယသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသောဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှား ဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (ကတဉာဏ်) နိရောဓသစ္စာ၌ ဉာဏ်သုံးပါး ရဟန်းတို့ “ဤနိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘နိရောဓ အရိယသစ္စာ’ မည်၏”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (နိရောဓသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါ ဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သောဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (သစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘နိရောဓ့အရိယသစ္စာ’ ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်၏”ဟု။ပ။ (ကိစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘နိရောဓ အရိယသစ္စာ’ ကို မျက်မှောက်ပြုပြီးပြီ”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (နိရောဓ သစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ပ။ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှား ဖြစ်၏။ (ကတဉာဏ်) မဂ္ဂ္ဂသစ္စာ၌ ဉာဏ်သုံးပါး ရဟန်းတို့ “ဤတရားသည် ဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ဖြစ်သော အရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘မဂ္ဂအရိယသစ္စာ’ မည်၏”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြားဖူးကုန်သော (မဂ္ဂသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ပ။ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှား ဖြစ်၏။ (သစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘မဂ္ဂအရိယသစ္စာ’ ကို ပွါးများအပ်၏”ဟု။ပ။ (ကိစ္စဉာဏ်) ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် “ထိုဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သော ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရား ‘မဂ္ဂအရိယသစ္စာ’ ကို ပွါးများပြီးပြီ”ဟု (ဘုရားမဖြစ်မီ) ရှေးက မကြား ဖူးကုန်သော (မဂ္ဂသစ္စာ) တရားတို့၌ ငါဘုရား၏ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ် ‘ပညာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ (ကတဉာဏ်) ဘုရားဟု ဝန်ခံချိန်

I knew that this is the noble truth of suffering. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of suffering should be fully understood. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of suffering had been fully understood. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this is the noble truth of the origin of suffering. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the origin of suffering should be fully abandoned. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the origin of suffering had been fully abandoned. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this is the noble truth of the end of suffering. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the end of suffering should be fully experienced. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the end of suffering had been fully experienced. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this is the noble truth of the path leading to the end of suffering. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the path leading to the end of suffering should be fully developed. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before. I knew that this noble truth of the path leading to the end of suffering had been fully developed. Vision, knowledge, wisdom, understanding, and light arose in me regarding things I had never heard before.

၁၆။ ‘‘ယာဝကီဝဉ္စ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေသု စတူသု အရိယသစ္စေသု ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ ဒွါဒသာကာရံ ယထာဘူတံ ဉာဏဒဿနံ န သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, နေဝ တာဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ။ ယတော စ ခေါ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေသု စတူသု အရိယသစ္စေသု ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ ဒွါဒသာကာရံ ယထာဘူတံ ဉာဏဒဿနံ သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, အထာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ [အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ (သီ။ သျာ။)] ပစ္စညာသိံ။ ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ, အယမန္တိမာ ဇာတိ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ [ဣဒမဝေါစ…ပေ… အဘိနန္ဒုန္တိဝါကျံ သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]။

ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ။

၁၆။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရားလေးပါးတို့၌ ဤသို့ သုံးပါးသော အပြန်, တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာရှိသော မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင် မစင်ကြယ်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး ငါဘုရားသည် နတ် မာရ်နတ် ဗြဟ္မာတို့နှင့် တကွသော နတ်လောကနှင့် သမဏဗြာဟ္မဏ မင်းများ လူများနှင့် တကွသော လူ့လောက၌ “အတုမရှိသော (အလုံးစုံသောတရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို သိပြီ” ဟူ၍ ဝန်မခံခဲ့ချေ။ ရဟန်းတို့ ဤအရိယာတို့၏ အမှန်တရားလေးပါးတို့၌ ဤသို့ သုံးပါးသော အပြန်, တစ်ဆယ့် နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာရှိသော မှန်ကန်သောဉာဏ်အမြင်သည် စင်ကြယ်လာသော အခါ၌သာလျှင် ငါဘုရားသည် နတ် မာရ် နတ် ဗြဟ္မာတို့နှင့် တကွသော နတ်လောကနှင့် သမဏ ဗြာဟ္မဏ မင်းများ လူများနှင့် တကွသော ဤလူ့လောက၌ “အတုမရှိသော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာ သိသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို သိပြီ” ဟူ၍ ဝန်ခံခဲ့၏။ ငါ၏ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုသည် မပျက် စီးနိုင်ပြီ၊ ဤကား အဆုံးစွန်သော ဘဝတည်း၊ ယခုအခါ ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်းမရှိတော့ပြီဟု ငါ့အား ဉာဏ်အမြင် (ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) သည်လည်း ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူလတ်သော် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် နှစ်လိုကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြလေကုန်သတည်း။ ဤဂါထာမဖက် သက်သက်သော ဒေသနာတော်ကို ဟောကြားတော်မူလတ်သော် အသျှင်ကောဏ္ဍည အား “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ် အကြေးကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ နတ်ဗြဟ္မာတို့ ကြွေးကြော်ကြခြင်း

So long as I had not fully purified my knowledge and vision according to reality of these four noble truths with their three stages and twelve characteristics, I didn’t claim the supreme full awakening in this world with its gods, lords of death, and supreme beings, in this society with its monastics and brahmins, its gods and humans. But when I had fully purified my knowledge and vision according to reality of these four noble truths with their three stages and twelve characteristics, then I did claim the supreme full awakening in this world with its gods, lords of death, and supreme beings, in this society with its monastics and brahmins, its gods and humans. And knowledge and vision arose in me: ‘My freedom is unshakable, this is my last birth, now there is no further rebirth.’” This is what the Buddha said. The monks from the group of five were pleased and they rejoiced in the Buddha’s exposition. And while this exposition was being spoken, Venerable Koṇḍañña experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.”

စာ-၁၇

၁၇။ ပဝတ္တိတေ စ ပန ဘဂဝတာ ဓမ္မစက္ကေ, ဘုမ္မာ ဒေဝါ သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ – ‘‘ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ, အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ’’န္တိ။ ဘုမ္မာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ…ပေ… စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ တာဝတိံသာ ဒေဝါ…ပေ… ယာမာ ဒေဝါ…ပေ… တုသိတာ ဒေဝါ…ပေ… နိမ္မာနရတီ ဒေဝါ…ပေ… ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ…ပေ… ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ – ‘‘ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ’’န္တိ။ ဣတိဟ, တေန ခဏေန, တေန လယေန [တေန လယေနာတိ ပဒဒွယံ သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ] တေန မုဟုတ္တေန ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆိ။ အယဉ္စ ဒသသဟဿိလောကဓာတု သံကမ္ပိ သမ္ပကမ္ပိ သမ္ပဝေဓိ၊ အပ္ပမာဏော စ ဥဠာရော ဩဘာသော လောကေ ပါတုရဟောသိ, အတိက္ကမ္မ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘အညာသိ ဝတ, ဘော ကောဏ္ဍညော, အညာသိ ဝတ ဘော ကောဏ္ဍညော’’တိ။ ဣတိ ဟိဒံ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ ‘အညာသိကောဏ္ဍညော’ တွေဝ နာမံ အဟောသိ။

၁၇။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မစကြာတရားကို ဟောတော်မူလတ်သော် “ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တောဝယ် လောက၌ ရဟန်း ပုဏ္ဏား နတ် မာရ်နတ် ဗြဟ္မာ တစ်စုံတစ်ယောက်မျှ မဟောနိုင်သော အတုမရှိသော ဤဓမ္မစကြာတရားတော်ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်ပြီ”ဟု ဘုမ္မစိုး နတ်တို့သည် ကောင်းချီးပေးသံကို အဆင့်ဆင့် ကြွေးကြော်ကုန်၏။ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့၏ ကောင်းချီးပေးသံကို ကြား၍ စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့သည် ကောင်းချီးပေးသံကို အဆင့်ဆင့် ကြွေးကြော်ကုန်၏။ပ။ စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ ကောင်းချီးပေးသံကို ကြား၍ တာဝတိံသာနတ်။ပ။ ယာမာနတ်။ပ။ တုသိတာနတ်။ပ။ နိမ္မာနရတိနတ်။ပ။ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်။ပ။ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ဖြစ်သော ဗြဟ္မာ တို့သည် “ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တောဝယ် လောက၌ ရဟန်း ပုဏ္ဏား နတ် မာရ်နတ် ဗြဟ္မာ တစ်စုံတစ်ယောက်မျှ မဟောနိုင်သော အတုမရှိသော ဤဓမ္မစကြာတရားတော်ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော် မူအပ်ပြီ”ဟု ကောင်းချီးပေးသံကို အဆင့်ဆင့် ကြွေးကြော်ကုန်၏။ ဤသို့လျှင် ထိုအချိန် ထိုအခါ ထိုကာလတွင် (အကနိဋ္ဌ) ဗြဟ္မာ့ပြည်တိုင်အောင် ကောင်းချီးသံသည် ပျံ့နှံ့၍ တက်၏။ ဤတစ်သောင်းသော လောကဓာတ်သည်လည်း တုန်လှုပ်၏၊ ပြင်းစွာ တုန်လှုပ်၏၊ ထက်ဝန်းကျင် တုန်လှုပ်၏၊ အတိုင်းအရှည်မရှိ ကြီးမားသော အရောင်အလင်းသည်လည်း လောက၌ နတ်တို့၏ အာနု ဘော်ကို ကျော်လွန်၍ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ကောဏ္ဍညသည် သစ္စာလေးပါးတရားကို သိလေပြီတကား၊ ရဟန်းတို့ ကောဏ္ဍညသည် သစ္စာလေးပါးတရားကို သိလေပြီတကား”ဟု ဥဒါနကို ကျူးရင့်တော်မူ၏။ ဤသို့ ဥဒါန ကျူးရင့်တော်မူသောကြောင့် အသျှင်ကောဏ္ဍညအား “အညာသိ ကောဏ္ဍည” ဟူ၍ သာလျှင် အမည်တွင်၏။

When the Buddha had set rolling the wheel of the Teaching, the earth gods cried out, “At Benares, in the deer park at Isipatana, the Buddha has set rolling the supreme wheel of the Teaching. It can’t be stopped by any monastic, brahmin, god, lord of death, supreme being, or anyone in the world.” Hearing the earth gods, the gods of the four great kings cried out … Hearing the gods of the four great kings, the gods of the Thirty-three cried out … the Yāma gods … the contented gods … the gods who delight in creation … the gods who control the creations of others … the gods of the realm of the supreme beings cried out, “At Benares, in the deer park at Isipatana, the Buddha has set rolling the supreme wheel of the Teaching. It can’t be stopped by any monastic, brahmin, god, lord of death, supreme being, or anyone in the world.” In that instant the news spread as far as the world of the supreme beings. Ten thousand solar systems shook and trembled. And there appeared in the world an immeasurable and glorious radiance, surpassing the splendor of the gods. Then the Buddha uttered a heartfelt exclamation: “Koṇḍañña has understood! Indeed, Koṇḍañña has understood!” That’s how Koṇḍañña got the name “Aññāsikoṇḍañña”, “Koṇḍañña who has understood.”

၁၈။ အထ ခေါ အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညော ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧဟိ ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

၁၈။ ထို့နောက် အသျှင်အညာသိကောဏ္ဍညသည် တရားကို မြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက် ပြီးသည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးသည်ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူး မြောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ သို့လောသို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားသာသနာ၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ မရှိသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားအထံ၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ “ရဟန်း လာလော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်ပြီ၊ ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကိုပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်လော့”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်အညာသိကောဏ္ဍည၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။

Aññāsikoṇḍañña had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. He then said to the Buddha, “Sir, I wish to receive the going forth in your presence. I wish to receive the full ordination.” The Buddha replied, “Come, monk. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of that venerable.

၁၉။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တဒဝသေသေ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော စ ဝပ္ပဿ အာယသ္မတော စ ဘဒ္ဒိယဿ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိယမာနာနံ အနုသာသိယမာနာနံ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။

တေ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဒဝသေသေ ဘိက္ခူ နီဟာရဘတ္တော ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ။ ယံ တယော ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ အာဟရန္တိ, တေန ဆဗ္ဗဂ္ဂေါ ယာပေတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော စ မဟာနာမဿ အာယသ္မတော စ အဿဇိဿ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိယမာနာနံ အနုသာသိယမာနာနံ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။ တေ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

၁၉။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် အညာသိ ကောဏ္ဍညမှ ကြွင်းသော ရဟန်းတို့ကို တရား စကားဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားစကားဖြင့်သွန်သင် ဆုံးမအပ်ကုန်သည်ရှိသော် အသျှင်ဝပ္ပအားလည်းကောင်း၊ အသျှင်ဘဒ္ဒိယအားလည်းကောင်း “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်း သဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ်အကြေးကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအသျှင်ဝပ္ပ အသျှင်ဘဒ္ဒိယတို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ သို့လောသို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ့မရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံ၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်ပြီ၊ ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်ဝပ္ပ အသျှင်ဘဒ္ဒိယတို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ဆောင်အပ်သော ဆွမ်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုသုံးယောက်တို့မှ ကြွင်းသော ရဟန်းတို့ကို တရားစကားဖြင့် သွန်သင် ဆုံးမတော်မူ၏။ (ကောဏ္ဍည ဝပ္ပ ဘဒ္ဒိယ) ရဟန်း သုံးပါးတို့ ဆွမ်းအလို့ငှါ လှည့်လည်၍ ဆောင်ယူခဲ့သော ထိုဆွမ်းဖြင့် ခြောက်ပါးအစုသည် မျှတ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားစကားဖြင့် သွန်သင် ဆုံးမတော်မူသည်ရှိသော် အသျှင် မဟာနာမ်နှင့် အသျှင်အဿဇိတို့အား “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ်အကြေးကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်သည်’ ထင်ရှားဖြစ် ပေါ်၏။ ထိုအသျှင်မဟာနာမ် အသျှင်အဿဇိတို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက် ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ မရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံ၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်ပြီ၊ ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်မဟာနာမ် အသျှင်အဿဇိတို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ အနတ္တ လက္ခဏ သုတ်

The Buddha then instructed and taught the rest of the monks. While they were being instructed and taught, Venerable Vappa and Venerable Bhaddiya experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. They had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. They then said to the Buddha, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha replied, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables. Living on the food brought to him, the Buddha then instructed and taught the remaining monks. The six of them lived on the almsfood brought by three. While they were being instructed and taught, Venerable Mahānāma and Venerable Assaji experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it; they had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. They then said to the Buddha, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha replied, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables.

၂၀။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

[သံ။ နိ။ ၃။၅၉ အာဒယော] ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ။ ရူပဉ္စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ။ ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အနတ္တာ, တသ္မာ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ။ ဝေဒနာ, အနတ္တာ။ ဝေဒနာ စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ။ ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ အနတ္တာ, တသ္မာ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ။ သညာ, အနတ္တာ။ သညာ စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ သညာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ သညာယ – ‘ဧဝံ မေ သညာ ဟောတု, ဧဝံ မေ သညာ မာ အဟောသီ’တိ။ ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သညာ အနတ္တာ, တသ္မာ သညာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ သညာယ – ‘ဧဝံ မေ သညာ ဟောတု, ဧဝံ မေ သညာ မာ အဟောသီ’တိ။ သင်္ခါရာ, အနတ္တာ။ သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿံသု, နယိဒံ [နယိမေ (က။)] သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျုံ, လဗ္ဘေထ စ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု, ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ။ ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ အနတ္တာ, တသ္မာ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တန္တိ, န စ လဗ္ဘတိ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု, ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ။ ဝိညာဏံ, အနတ္တာ။ ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ။ ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ အနတ္တာ, တသ္မာ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ။

၂၀။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို - ရဟန်းတို့ ရုပ်သည် အတ္တမဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ ဤရုပ်သည် အတ္တဖြစ်ခဲ့လျှင် ရုပ်သည် နာကျင်ခြင်းငှါ မဖြစ်ရာ၊ “ငါ၏ ရုပ်သည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ရုပ်သည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ရုပ်၌ (စီရင်၍) ရရာ၏။ ရဟန်းတို့ ရုပ်သည် အတ္တမဟုတ်သောကြောင့် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်၏၊ “ငါ၏ ရုပ်သည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ရုပ်သည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ရုပ်၌ (စီရင်၍) မရအပ်။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာသည် အတ္တမဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာသည် အတ္တဖြစ်ခဲ့လျှင် ဝေဒနာသည် နာကျင်ခြင်း မဖြစ်ရာ၊ “ငါ၏ ဝေဒနာသည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ဝေဒနာသည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ဝေဒနာ၌ (စီရင်၍) ရရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာသည် အတ္တမဟုတ်သောကြောင့် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်၏၊ “ငါ၏ ဝေဒနာသည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ဝေဒနာသည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ဝေဒနာ၌ (စီရင်၍) မရအပ်။ ရဟန်းတို့ သညာသည် အတ္တမဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ သညာသည် အတ္တဖြစ်ခဲ့လျှင် သညာသည် နာကျင်ခြင်း မဖြစ်ရာ၊ “ငါ၏ သညာသည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ သညာသည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း သညာ၌ (စီရင်၍) ရရာ၏။ ရဟန်းတို့ သညာသည် အတ္တမဟုတ်သောကြောင့် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်၏၊ “ငါ၏ သညာသည် ဤသို့့ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ သညာသည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း သညာ၌ (စီရင်၍) မရအပ်။ ရဟန်းတို့ သင်္ခါရတို့သည် အတ္တမဟုတ်ကုန်၊ ရဟန်းတို့ သင်္ခါရတို့သည် အတ္တဖြစ်ခဲ့ကြလျှင် ဤသင်္ခါရတို့သည် နာကျင်ခြင်း မဖြစ်ကုန်ရာ၊ “ငါ၏ သင်္ခါရတို့သည် ဤသို့ ဖြစ်စေကုန်၊ ငါ၏ သင်္ခါရ တို့သည် ဤသို့ မဖြစ်စေကုန်လင့်” ဟူ၍လည်း သင်္ခါရတို့၌ (စီရင်၍) ရကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ သင်္ခါရတို့သည် အတ္တမဟုတ်ကုန်သောကြောင့် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်ကုန်၏၊ “ငါ၏ သင်္ခါရတို့သည် ဤသို့ ဖြစ်စေကုန်၊ ငါ၏ သင်္ခါရတို့သည် ဤသို့ မဖြစ်စေကုန်လင့်” ဟူ၍လည်း သင်္ခါရတို့၌ (စီရင်၍) မရအပ်။ ရဟန်းတို့ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ ဝိညာဏ်သည် အတ္တဖြစ်ခဲ့လျှင် ဝိညာဏ်သည် နာကျင်ခြင်း မဖြစ်ရာ၊ “ငါ၏ ဝိညာဏ်သည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ဝိညာဏ်သည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ဝိညာဏ်၌ (စီရင်၍) ရရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်သောကြောင့် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်၏၊ “ငါ၏ ဝိညာဏ်သည် ဤသို့ ဖြစ်စေ၊ ငါ၏ ဝိညာဏ်သည် ဤသို့ မဖြစ်စေလင့်” ဟူ၍လည်း ဝိညာဏ်၌ (စီရင်၍) မရအပ်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Then the Buddha addressed the group of five: “Form is not your essence. For if form were your essence, it would not lead to suffering, and you could make it be like this and not be like that. But because form is not your essence, it leads to suffering, and you can’t make it be like this and not be like that. Feeling is not your essence. For if feeling were your essence, it would not lead to suffering, and you could make it be like this and not be like that. But because feeling is not your essence, it leads to suffering, and you can’t make it be like this and not be like that. Perception is not your essence. For if perception were your essence, it would not lead to suffering, and you could make it be like this and not be like that. But because perception is not your essence, it leads to suffering, and you can’t make it be like this and not be like that. Intentional activities are not your essence. For if intentional activities were your essence, they would not lead to suffering, and you could make them be like this and not be like that. But because intentional activities are not your essence, they lead to suffering, and you can’t make them be like this and not be like that. Consciousness is not your essence. For if consciousness were your essence, it would not lead to suffering, and you could make it be like this and not be like that. But because consciousness is not your essence, it leads to suffering, and you can’t make it be like this and not be like that.

စာ-၁၉

၂၁။ ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါတိ? အနိစ္စံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ, ဘန္တေ။ ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါတိ? အနိစ္စာ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ, ဘန္တေ။ သညာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါတိ? အနိစ္စာ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ, ဘန္တေ။ သင်္ခါရာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါတိ? အနိစ္စာ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ, ဘန္တေ။ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါတိ? အနိစ္စံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ, ဘန္တေ။ ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ, ဘန္တေ။

၂၁။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း။ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလောဟု (မေးတော်မူရာ) မမြဲပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ မမြဲသော ရုပ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလောဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) ဆင်းရဲဖြစ်ပါသည် အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောရှိသော ရုပ်ကို “ဤဟာ ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤဟာ ငါဖြစ်၏၊ ဤဟာ ငါ့အတ္တတည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လောဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ဝေဒနာသည်။ပ။ သညာသည်။ပ။ သင်္ခါရတို့သည်။ပ။ ဝိညာဏ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလောဟု (မေးတော်မူရာ) မမြဲပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလောဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) ဆင်းရဲဖြစ်ပါသည် အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို “ဤဟာ ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤဟာ ငါ ဖြစ်၏၊ ဤဟာ ငါ့အတ္တတည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လောဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်ကုန်၏)။

What do you think, monks: is form permanent or impermanent?”— “Impermanent, sir.”— “Is what is impermanent suffering or happiness?”— “Suffering.”— “And that which is impermanent, suffering, and changeable by nature, is it proper to regard it like this: ‘This is mine, I am this, this is my essence?’”— “Definitely not.” “What do you think: is feeling permanent or impermanent?”— “Impermanent.”— “Is what is impermanent suffering or happiness?”— “Suffering.”— “And that which is impermanent, suffering, and changeable by nature, is it proper to regard it like this: ‘This is mine, I am this, this is my essence?’”— “Definitely not.” “What do you think: is perception permanent or impermanent?”— “Impermanent.”— “Is what is impermanent suffering or happiness?”— “Suffering.”— “And that which is impermanent, suffering, and changeable by nature, is it proper to regard it like this: ‘This is mine, I am this, this is my essence?’”— “Definitely not.” “What do you think: are intentional activities permanent or impermanent?”— “Impermanent.”— “Is what is impermanent suffering or happiness?”— “Suffering.”— “And that which is impermanent, suffering, and changeable by nature, is it proper to regard it like this: ‘This is mine, I am this, this is my essence?’”— “Definitely not.” “What do you think: is consciousness permanent or impermanent?”— “Impermanent.”— “Is what is impermanent suffering or happiness?”— “Suffering.”— “And that which is impermanent, suffering, and changeable by nature, is it proper to regard it like this: ‘This is mine, I am this, this is my essence?’”— “Definitely not.”

စာ-၂၀

၂၂။ ‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ [ယံ ဒူရေ ဝါ (သျာ။)] သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာတိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗာ ဝေဒနာ – နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာတိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယာ ကာစိ သညာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗာ သညာ – နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာတိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ – နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာတိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာတိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။

၂၂။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း အပြင်၊ အကြမ်း အနု၊ အယုတ် အမြတ်၊ အဝေးအနီး ဖြစ်သော အလုံးစုံသော ရုပ်ကို “ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ငါ မဟုတ်၊ ငါ့အတ္တမဟုတ်”ဟုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း (အမှန်အကန်) ကောင်းသော ပညာဖြင့် ရှုအပ်၏။ အလုံးစုံသော ဝေဒနာကို။ပ။ အလုံးစုံသော သညာကို။ပ။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့ကို။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း အပြင်၊ အကြမ်း အနု၊ အယုတ် အမြတ်၊ အဝေး အနီး ဖြစ်သော အလုံးစုံသော ဝိညာဏ်ကို “ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ငါ မဟုတ်၊ ငါ့အတ္တမဟုတ်”ဟုဟုတ်မှန်သည့် အတိုင်း (အမှန်အကန်) ကောင်းသော ပညာဖြင့် ရှုအပ်၏။

“So, whatever form there is—whether past, present, or future, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—it should all be seen with right wisdom according to reality: ‘This is not mine, I am not this, this is not my essence.’ Whatever feeling there is—whether past, present, or future, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—it should all be seen with right wisdom according to reality: ‘This is not mine, I am not this, this is not my essence.’ Whatever perception there is—whether past, present, or future, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—it should all be seen with right wisdom according to reality: ‘This is not mine, I am not this, this is not my essence.’ Whatever intentional activities there are—whether past, present, or future, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—they should all be seen with right wisdom according to reality: ‘This is not mine, I am not this, this is not my essence.’ Whatever consciousness there is—whether past, present, or future, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—it should all be seen with right wisdom according to reality: ‘This is not mine, I am not this, this is not my essence.’

၂၃။ ‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ, ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ။

၂၃။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ရှုသည်ရှိသော် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည် ရုပ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝေဒနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သင်္ခါရတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝိညာဏ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့ခြင်းကြောင့် မတပ်မက်၊ မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် ကိလေသာမှ လွတ်၏၊ ကိလေ သာမှ လွတ်ပြီးသော် ငါသည် ကိလေသာမှ လွတ်ပြီဟု အသိဉာဏ် ဖြစ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှုကုန်ပြီ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးအပ်ပြီ၊ မဂ်ကိစ္စကို ပြုအပ်ပြီ၊ ဤမဂ်ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စ မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

A learned noble disciple who sees this is repelled by form, repelled by feeling, repelled by perception, repelled by intentional activities, and repelled by consciousness. Being repelled, they become desireless. Because they are desireless, they are freed. When they are freed, they know they are freed. They understand that birth has come to an end, that the spiritual life has been fulfilled, that the job has been done, that there is no further state of existence.”

၂၄။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ [အဘိနန္ဒုံ (သျာ။)]။ ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆ လောကေ အရဟန္တော ဟောန္တိ။

ပဉ္စဝဂ္ဂိယကထာ နိဋ္ဌိတာ။

ပဌမဘာဏဝါရော။

၂၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤတရားတော်ကို ဟောတော်မူ၏၊ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသော တရားကို နှစ်လိုကုန်သည်ဖြစ်၍ ဝမ်းမြောက်စွာ ခံယူကြလေကုန်၏။ ဤဂါထာမဖက် သက်သက်သော ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူအပ်သည်ရှိသော် ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့၏ စိတ်တို့သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်မြောက်လေကုန်သတည်း။ ထိုအခါဝယ် လောက၌ ရဟန္တာခြောက်ယောက် ဖြစ်ကုန်၏။ ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့အား တရားဟောတော်မူခြင်း ပြီး၏။ ပဌမခန်းတည်း။ ၇-ရှင်ရဟန်းပြုကြခြင်း ယသသူဌေးသား ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း

This is what the Buddha said. The monks from the group of five were pleased and they rejoiced in the Buddha’s exposition. And while this exposition was being spoken to the monks from the group of five, their minds were freed from the corruptions through letting go. Then there were six perfected ones in the world. The account of the group of five is finished. The first section for recitation is finished. 7. The account of the going forth

စာ-၂၁

၇။ ပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ

၂၅။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဗာရာဏသိယံ ယသော နာမ ကုလပုတ္တော သေဋ္ဌိပုတ္တော သုခုမာလော ဟောတိ။ တဿ တယော ပါသာဒါ ဟောန္တိ – ဧကော ဟေမန္တိကော, ဧကော ဂိမှိကော, ဧကော ဝဿိကော။ သော ဝဿိကေ ပါသာဒေ စတ္တာရော မာသေ [ဝဿိကေ ပါသာဒေ ဝဿိကေ စတ္တာရော မာသေ (သီ။)] နိပ္ပုရိသေဟိ တူရိယေဟိ ပရိစာရယမာနော န ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ ဩရောဟတိ။ အထ ခေါ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတဿ သမင်္ဂီဘူတဿ ပရိစာရယမာနဿ ပဋိကစ္စေဝ [ပဋိဂစ္စေဝ (သီ။)] နိဒ္ဒါ ဩက္ကမိ, ပရိဇနဿပိ နိဒ္ဒါ ဩက္ကမိ, သဗ္ဗရတ္တိယော စ တေလပဒီပေါ ဈာယတိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ပဋိကစ္စေဝ ပဗုဇ္ဈိတွာ အဒ္ဒသ သကံ ပရိဇနံ သုပန္တံ – အညိဿာ ကစ္ဆေ ဝီဏံ, အညိဿာ ကဏ္ဌေ မုဒိင်္ဂံ, အညိဿာ ကစ္ဆေ အာဠမ္ဗရံ, အညံ ဝိကေသိကံ, အညံ ဝိက္ခေဠိကံ, အညာ ဝိပ္ပလပန္တိယော, ဟတ္ထပ္ပတ္တံ သုသာနံ မညေ။ ဒိသွာနဿ အာဒီနဝေါ ပါတုရဟောသိ, နိဗ္ဗိဒါယ စိတ္တံ သဏ္ဌာသိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဥပဒ္ဒုတံ ဝတ ဘော, ဥပဿဋ္ဌံ ဝတ ဘော’’တိ။

အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော သုဝဏ္ဏပါဒုကာယော အာရောဟိတွာ ယေန နိဝေသနဒွါရံ တေနုပသင်္ကမိ။ အမနုဿာ ဒွါရံ ဝိဝရိံသု – မာ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ ကောစိ အန္တရာယမကာသိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာတိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ယေန နဂရဒွါရံ တေနုပသင်္ကမိ။ အမနုဿာ ဒွါရံ ဝိဝရိံသု – မာ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ ကောစိ အန္တရာယမကာသိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာတိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ယေန ဣသိပတနံ မိဂဒါယော တေနုပသင်္ကမိ။

၂၅။ တစ်ရံရောအခါ ဗာရာဏသီပြည်၌ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော သူဌေးသား ယသအမည်ရှိသော အမျိုး ကောင်းသား တစ်ယောက်ရှိလေ၏။ ထိုယသအမျိုးကောင်းသားအား ဆောင်းအခါနေသော ပြာသာဒ်တစ်ဆောင်၊ နွေအခါနေသော ပြာသာဒ်တစ်ဆောင်၊ မိုးအခါနေသော ပြာသာဒ်တစ်ဆောင်ဟူ၍ သုံးဆောင်သော ပြာသာဒ်တို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုယသအမျိုးကောင်းသားသည် မိုးအခါနေသော ပြာသာဒ်၌ မိုးလေးလပတ်လုံး ယောကျာ်းမပါ မိန်းမတို့သာ တီးမှုတ်သော တူရိယာတို့ဖြင့် စည်းစိမ်ခံစားလျက် ပြာသာဒ်အောက်သို့ပင် မဆင်းသက်ချေ။ ထိုအခါ ငါးပါးသော ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် ကုံလုံပြည့်ဝစွာ စည်းစိမ်ခံစားလျက်ရှိသော ယသအမျိုး ကောင်းသားသည် စောစောကပင် အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်လေ၏၊ ဖြေဖျော်သူ အပေါင်းသည်လည်း အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ တစ်ညဥ့်လုံး ဆီမီးညှိထွန်းထား၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် စောစောပင် နိုး၍ မိန်းမတစ်ယောက်က လက်ကတီး၌ စောင်းကို (ပိုက်လျက်) မိန်းမတစ်ယောက်က လည်၌ မုရိုးစည်ကို (လွယ်လျက်) မိန်းမတစ်ယောက်က လက်ကတီး၌ ထက်စည်ကို (ပိုက်လျက်) မိန်းမတစ်ယောက်ကား ဆံပင်ဖရိုဖရဲကြဲလျက် မိန်းမတစ်ယောက် ကား သွားရည်ယိုစီးလျက် အခြားသော မိန်းမတို့ကား ယောင်ယမ်းကုန်လျက် လက်သို့ ရောက်သော သုသာန်သင်္ချိုင်းကဲ့သို့ အိပ်ပျော်နေသော မိမိ၏ ဖြေဖျော်သူ အပေါင်းကို မြင်၍ ထိုယသအမျိုးကောင်း သားအား အပြစ်ကို မြင်လာပြီးလျှင် ငြီးငွေ့စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် “အချင်းတို့ (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) နှိပ် စက်အပ် ပေစွတကား၊ အချင်းတို့ (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) ညှဥ်းဆဲအပ်ပေစွတကား”ဟု ဥဒါနကို ကျူးရင့်မြွက်ဆိုလေ၏။ ထို့နောက် ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ရွှေခြေနင်းတို့ကို စီးလျက် အိမ်တံခါးသို့ ချဥ်းကပ်လေ၏၊ “ယသအမျိုးကောင်းသားအား တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူမျှ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ခြင်း၏အန္တရာယ်ကို မပြုပါစေလင့်”ဟု နတ်တို့သည် တံခါးကို ဖွင့်ကုန်၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် မြို့တံခါးသို့ ချဥ်းကပ်လေ၏။ “ယသအမျိုးကောင်းသားအား တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူမျှ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို မပြုပါစေလင့်”ဟု (နှလုံးပြု၍) နတ်တို့သည် တံခါးကို ဖွင့်ကုန်၏။ ထို့နောက် ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ဣသိပတနမည်သော မိဂဒါဝုန်တောသို့ ချဥ်းကပ်၏။

At that time in Benares there was a gentleman called Yasa, the son of a wealthy merchant, who had been brought up in great comfort. He had three stilt houses: one for the winter, one for the summer, and one for the rainy season. While Yasa was spending the four months of the rainy season in the rainy-season house, he was attended on by female musicians, and he did not come down from that house. On one occasion, while he was enjoying himself with worldly pleasures, he fell asleep before his attendants. He then woke up first, while the oil lamp was still burning. He saw his attendants sleeping: one with a lute in her armpit, another with a tabor on her neck, still another with a drum in her armpit; one with hair disheveled, another drooling, still another talking in her sleep. It was like a charnel ground before his very eyes. When he saw this, the downside became clear, and a feeling of repulsion stayed with him. He uttered a heartfelt exclamation: “Oh the oppression! Oh the affliction!” He then put on his golden shoes and went to the entrance door. Spirits opened the door, thinking, “No one should create any obstacle for Yasa going forth into homelessness.” He went to the town gate, and again it was opened by spirits. He then went to the deer park at Isipatana.

၂၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ အဇ္ဈောကာသေ စင်္ကမတိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ယသံ ကုလပုတ္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ, ဒိသွာန စင်္ကမာ ဩရောဟိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဥပဒ္ဒုတံ ဝတ ဘော, ဥပဿဋ္ဌံ ဝတ ဘော’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ယသံ ကုလပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ ခေါ, ယသ, အနုပဒ္ဒုတံ, ဣဒံ အနုပဿဋ္ဌံ။ ဧဟိ ယသ, နိသီဒ, ဓမ္မံ တေ ဒေသေဿာမီ’’တိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော – ဣဒံ ကိရ အနုပဒ္ဒုတံ, ဣဒံ အနုပဿဋ္ဌန္တိ ဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂေါ သုဝဏ္ဏပါဒုကာဟိ ဩရောဟိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နဿ ခေါ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ။ ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ ယသံ ကုလပုတ္တံ ကလ္လစိတ္တံ, မုဒုစိတ္တံ, ဝိနီဝရဏစိတ္တံ, ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ, ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ။ သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။

၂၆။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညဥ့်၏ မိုးသောက်ယံအခါ၌ စောစောထ၍ ဟင်းလင်းပြင် ‘လွင်တီးခေါင်’ ၌ စင်္ကြံကြွတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အဝေးမှ လာသော ယသအမျိုးကောင်းသားကို မြင်တော်မူလျှင် စင်္ကြံမှ ဆင်းသက်၍ ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အနီး၌ “အချင်းတို့ (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) နှိပ်စက်အပ်ပေစွတကား၊ အချင်းတို့ (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) ညှဥ်း ဆဲအပ်ပေစွတကား”ဟု ဥဒါန ကျူးရင့် မြွက်ဆို၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ယသအမျိုးကောင်းသားကို “ယသ စင်စစ် ဤနိဗ္ဗာန်ကို (တဏှာအစ ရှိသော ကိလေသာတို့သည်) မနှိပ်စက်အပ်၊ ဤနိဗ္ဗာန်ကို (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) မညှဥ်း ဆဲအပ်ပေ၊ ယသ လာလော့၊ ထိုင်လော့၊ သင့်အား တရားဟောအံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် “ဤနိဗ္ဗာန်ကို (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) မနှိပ်စက်အပ်သတတ်၊ ဤနိဗ္ဗာန်ကို (တဏှာအစရှိသော ကိလေသာတို့သည်) မညှဥ်းဆဲအပ်သတတ်”ဟု ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်သည်ဖြစ်၍ ရွှေခြေနင်းတို့မှ သက်ဆင်းလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော ယသအမျိုးကောင်းသားအား အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည်တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့်စပ်သောစကား သီလနှင့် စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ် တို့မှ) လွတ်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ယသအမျိုးကောင်းသား၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသောစိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ်ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖေါ် သိမြင်ပြီးသော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာ ခံယူရာသကဲ့သို့၊ ယသ သတို့သားအား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏။

Just then, after getting up early in the morning, the Buddha was doing walking meditation outside. When the Buddha saw Yasa coming, he stepped down from his walking path and sat down on the prepared seat. As he was getting close to the Buddha, Yasa uttered the same heartfelt exclamation: “Oh the oppression! Oh the affliction!” The Buddha said, “This isn’t oppressive, Yasa, this isn’t afflictive. Come and sit down. I’ll give you a teaching.” Thinking, “Apparently this isn’t oppressive, apparently it’s not afflictive!” excited and joyful, Yasa removed his shoes, approached the Buddha, bowed, and sat down. The Buddha then gave Yasa a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that Yasa’s mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. Just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, Yasa experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.”

စာ-၂၂

၂၇။ အထ ခေါ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ မာတာ ပါသာဒံ အဘိရုဟိတွာ ယသံ ကုလပုတ္တံ အပဿန္တီ ယေန သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ သေဋ္ဌိံ ဂဟပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုတ္တော တေ, ဂဟပတိ, ယသော န ဒိဿတီ’’တိ။ အထ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ စတုဒ္ဒိသာ အဿဒူတေ ဥယျောဇေတွာ သာမံယေဝ ယေန ဣသိပတနံ မိဂဒါယော တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ သုဝဏ္ဏပါဒုကာနံ နိက္ခေပံ, ဒိသွာန တံယေဝ အနုဂမာသိ [အနုဂမာ (သီ။ သျာ။)]။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ သေဋ္ဌိံ ဂဟပတိံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ, ဒိသွာန ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရေယျံ ယထာ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ဣဓ နိသိန္နော ဣဓ နိသိန္နံ ယသံ ကုလပုတ္တံ န ပဿေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရေသိ။ အထ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အပိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယသံ ကုလပုတ္တံ ပဿေယျာ’’တိ? တေန ဟိ, ဂဟပတိ, နိသီဒ, အပ္ပေဝ နာမ ဣဓ နိသိန္နော ဣဓ နိသိန္နံ ယသံ ကုလပုတ္တံ ပဿေယျာသီတိ။ အထ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ – ဣဓေဝ ကိရာဟံ နိသိန္နော ဣဓ နိသိန္နံ ယသံ ကုလပုတ္တံ ပဿိဿာမီတိ ဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂေါ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နဿ ခေါ သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ။ ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ သေဋ္ဌိံ ဂဟပတိံ ကလ္လစိတ္တံ, မုဒုစိတ္တံ, ဝိနီဝရဏစိတ္တံ, ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ, ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ။ သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ ဧဝမေဝ သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။ အထ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ [နိကုဇ္ဇိတံ (က။)] ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ – ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော။ ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မဉ္စ, ဘိက္ခုသံဃဉ္စ။ ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ။ သောဝ လောကေ ပဌမံ ဥပါသကော အဟောသိ တေဝါစိကော။

၂၇။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသား၏ မိခင်သည် ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်သည်ရှိသော် ယသ အမျိုးကောင်းသားကို မမြင်ရကား အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးထံ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးကို “သူဌေး ကြီး သင်၏သား ယသကို မတွေ့မြင်ပါ”ဟု ပြောကြားလေ၏။ ထိုအခါ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် အရပ် လေးမျက်နှာတို့သို့ မြင်းတမန်သည်တို့ကို လွှတ်၍ မိမိကိုယ်တိုင်မူကား ဣသိပတနမည်သော မိဂဒါဝုန် တောသို့ ချဥ်းကပ်လေ၏။ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် ရွှေခြေနင်းချရာကို မြင်၍ ထိုခြေနင်းချရာကိုသာလျှင် အစဥ်အတိုင်း လိုက် လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အဝေးမှ လာသော အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးကို မြင်၍ “ငါသည် ဤနေရာ၌ ထိုင် နေသော ယသအမျိုးကောင်းသားကို ဤနေရာ၌ ထိုင်နေသော အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီး မမြင်အောင် တန်ခိုး ဖန်ဆင်းရမူကား ကောင်းလေရာ၏”ဟု ကြံစည်တော်မူ၍ ထိုသို့သော တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းကို ဖန်ဆင်း တော်မူ၏။ ထိုအခါ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာ ဘုရားသည် ယသအမျိုးကောင်းသားကို မြင်တော်မူမိပါသလော”ဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် ထိုသို့ မြင်လိုလျှင် ထိုင်လော့၊ ဤနေရာ၌ ထိုင်နေသော သင်သည် ဤနေရာ၌ ထိုင်နေသော ယသအမျိုးကောင်းသားကို မြင်ရကောင်း မြင်ရလိမ့်မည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် “ဤနေရာ၌ ထိုင်နေသော ငါသည် ဤနေရာ၌ ထိုင်နေသော ယသ အမျိုးကောင်းသားကို မြင်ရလိမ့်သတတ်”ဟု ရွှင်လန်းတက်ကြွသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော သူဌေးကြီးအား မြတ်စွာ ဘုရားသည် အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည်တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့် စပ်သောစကား သီလနှင့်စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) လွတ်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီး၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသောစိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ်ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်သိမြင်ပြီးသော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာ ခံယူရာသကဲ့သို့၊ အိမ့်ရှင် သူဌေးကြီးအား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်း သဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ်အကြေးမှကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ် လာ၏။ ထို့နောက် အိမ်ရှင်သူဌေးကြီးသည် တရားကိုမြင်ပြီးသည် ဖြစ်၍ တရားသို့ရောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးသည် ဖြစ်၍ တရားသို့သက်ဝင်ပြီးသည် ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူမရှိသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို- “အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား (တရား တော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဥပမာသော်ကား မှောက်ထားသည်ကို လှန်ဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဖုံးလွှမ်းထားသည်ကို ဖွင့်လှစ်ဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း မျက်စိလည်သောသူအား လမ်းကို ပြောကြားဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း ‘မျက်စိရှိသော သူတို့သည် အဆင်း တို့ကို မြင်ကြလိမ့်မည်’ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကို ထောင်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း ဤအတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော အကြောင်းဖြင့် တရားတော်ကို ပြတော်မူပါ ပေ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည်- မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ ထိုသူဌေးကြီးသည် လောက၌ ရှေးဦးစွာ “တေဝါစိကသရဏဂုံ” တည်သူ ဥပါသကာ ဖြစ်လေ၏။

Soon afterwards Yasa’s mother went up to his stilt house. Not seeing him, she went to her husband and said, “I can’t find your son Yasa.” The merchant then dispatched horsemen to the four directions, while he himself went to the deer park at Isipatana. He saw the imprints of the golden shoes on the ground and he followed along. When the Buddha saw the wealthy merchant coming, he thought, “Why don’t I use my supernormal powers so that the merchant, when he sits down, doesn’t see Yasa seated next to him?” And he did just that. The merchant approached the Buddha and said, “Sir, have you seen Yasa by any chance?” “Please sit down, householder. Perhaps you’ll get to see Yasa.” When the merchant heard this, he was elated and joyful. And he bowed and sat down. The Buddha then gave him a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that his mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, the merchant experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” He had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. And he said to the Buddha, “Wonderful, sir, wonderful! Just as one might set upright what’s overturned, or reveal what’s hidden, or show the way to one who’s lost, or bring a lamp into the dark so that one with eyes might see what’s there— just so has the Buddha made the Teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks. Please accept me as a lay follower who’s gone for refuge for life.” He was the first person in the world to become a lay follower by means of the triple refuge.

စာ-၂၃

၂၈။ အထ ခေါ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ ပိတုနော ဓမ္မေ ဒေသိယမာနေ ယထာဒိဋ္ဌံ ယထာဝိဒိတံ ဘူမိံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယသဿ ခေါ ကုလပုတ္တဿ ပိတုနော ဓမ္မေ ဒေသိယမာနေ ယထာဒိဋ္ဌံ ယထာဝိဒိတံ ဘူမိံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ။ အဘဗ္ဗော ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ, သေယျထာပိ ပုဗ္ဗေ အဂါရိကဘူတော၊ ယံနူနာဟံ တံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေသိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ယသံ ကုလပုတ္တံ နိသိန္နံ, ဒိသွာန ယသံ ကုလပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာတာ တေ တာတ, ယသ, ပရိဒေဝ [ပရိဒေဝီ (က။)] သောကသမာပန္နာ, ဒေဟိ မာတုယာ ဇီဝိတ’’န္တိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဥလ္လောကေသိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သေဋ္ဌိံ ဂဟပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဂဟပတိ, ယဿ သေက္ခေန ဉာဏေန သေက္ခေန ဒဿနေန ဓမ္မော ဒိဋ္ဌော ဝိဒိတော သေယျထာပိ တယာ? တဿ ယထာဒိဋ္ဌံ ယထာဝိဒိတံ ဘူမိံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ။ ဘဗ္ဗော နု ခေါ သော, ဂဟပတိ, ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ သေယျထာပိ ပုဗ္ဗေ အဂါရိကဘူတော’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘ယသဿ ခေါ, ဂဟပတိ, ကုလပုတ္တဿ သေက္ခေန ဉာဏေန သေက္ခေန ဒဿနေန ဓမ္မော ဒိဋ္ဌော ဝိဒိတော သေယျထာပိ တယာ။ တဿ ယထာဒိဋ္ဌံ ယထာဝိဒိတံ ဘူမိံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ။ အဘဗ္ဗော ခေါ, ဂဟပတိ, ယသော ကုလပုတ္တော ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ သေယျထာပိ ပုဗ္ဗေ အဂါရိကဘူတော’’တိ။ ‘‘လာဘာ, ဘန္တေ, ယသဿ ကုလပုတ္တဿ, သုလဒ္ဓံ, ဘန္တေ, ယသဿ ကုလပုတ္တဿ, ယထာ ယသဿ ကုလပုတ္တဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ။ အဓိဝါသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အဇ္ဇတနာယ ဘတ္တံ ယသေန ကုလပုတ္တေန ပစ္ဆာသမဏေနာ’’တိ။ အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန။ အထ ခေါ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ယသော ကုလပုတ္တော အစိရပက္ကန္တေ သေဋ္ဌိမှိ ဂဟပတိမှိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧဟိ ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန သတ္တ လောကေ အရဟန္တော ဟောန္တိ။

ယသဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နိဋ္ဌိတာ။

၂၈။ ထို့နောက် ဖခင်အား တရားဟောစဥ် မြင်အပ်ပြီးသည့်အတိုင်း သိအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း ဖြစ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို ဆင်ခြင်သော ယသအမျိုးကောင်းသား၏ စိတ်သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား- “ဖခင်အား တရားဟောစဥ် မြင်အပ်ပြီးသည့်အတိုင်း သိအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း ဖြစ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို ဆင်ခြင်သော ယသအမျိုးကောင်းသား၏ စိတ်သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေပြီ၊ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် လူထွက်၍ ရှေးလူ့ဘောင်၌ နေသော အခါကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားခြင်းငှါ မထိုက်ပြီ၊ ငါသည် တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းကို ငြိမ်းစေရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်လေ၏။ ထိုသို့ ကြံစည်တော်မူပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုတန်ခိုး ဖန်ဆင်းခြင်းကို ငြိမ်းစေတော်မူ၏။ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် ယသအမျိုးကောင်းသား ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍ ယသအမျိုးကောင်းသားကို “ချစ်သားယသ သင်၏ အမိသည် ငိုကြွေးခြင်း စိုးရိမ်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ သင့်အမိအသက်ကို ပေးပါလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရားကို မော်၍ ကြည့်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးအား- “သူကြွယ် ဤအရာကို အဘယ်သို့ ထင်သနည်း၊ သင်မြင်သကဲ့သို့ အကြင်သူအား သေက္ခဉာဏ် သေက္ခအမြင်ဖြင့် သစ္စာလေးပါးတရားကို မြင်အပ်ပြီ သိအပ်ပြီ၊ ထိုသူအား မြင်သည့် အတိုင်း သိသည့်အတိုင်း သစ္စာလေးပါးတရားကို ဆင်ခြင်သော စိတ်သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါ တရားတို့မှ လွတ်ပြီ၊ သူကြွယ် ထိုသူသည် လူထွက်၍ ရှေးလူ့ဘောင်၌ နေသောအခါကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားခြင်းငှါ ထိုက်အံ့လော”ဟု မေးတော်မူ၏။ မထိုက်တော့ပါ အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်၏)။ သူကြွယ် သင်မြင်သကဲ့သို့ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် သေက္ခဉာဏ် သေက္ခအမြင်ဖြင့် သစ္စာ လေးပါးတရားကို မြင်သိပြီ၊ ထိုယသအား မြင်ပြီးသည့်အတိုင်း သိပြီးသည့်အတိုင်း သစ္စာလေးပါးတရားကို ဆင်ခြင်သော စိတ်သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်ပြီ၊ သူကြွယ် ယသ အမျိုးကောင်းသားသည် လူထွက်၍ ရှေးလူ့ဘောင်၌ နေသောအခါကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားခြင်းငှါ မထိုက်တော့ပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ယသအမျိုးကောင်းသားသည် လူအဖြစ်ကို အရတော်ပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား ယသ အမျိုးကောင်းသားသည် လူအဖြစ်ကို ကောင်းစွာ ရအပ်ပေစွ၊ ယင်းကျေးဇူးကြောင့် ယသအမျိုးကောင်း သား၏ စိတ်သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်ပြီ။ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ယနေ့အတွက် နောက်ပါရဟန်း ယသအမျိုးကောင်းသားနှင့် အတူ အကျွန်ုပ်၏ ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါဟု (လျှောက်၏)။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းဖြင့် လက်ခံတော်မူ၏။ ထိုအခါ အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ခံတော်မူခြင်းကို သိ၍ နေရာမှထကာ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ အရိုအသေ ပြုပြီးလျှင် ဖဲခွါသွားလေ၏။ ထိုအခါ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် အိမ့်ရှင်သူဌေးကြီး ဖဲသွား၍ မကြာမြင့်မီ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်း လာလော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်ယသ၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ထိုအခါ လောက၌ ရဟန္တာခုနစ်ဦး ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ယသ သူဌေးသား ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း ပြီး၏။ ၁။ သုံးကြိမ်ရွတ်ဆို၍ ဆောက်တည်အပ်သော သရဏဂုံ ယသသူငယ်ချင်း လေးယောက် ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း

While his father was given this teaching, Yasa reviewed what he had already seen and understood, and his mind was freed from the corruptions through letting go. Realizing what had happened, the Buddha thought, “Yasa is incapable of returning to the lower life to enjoy worldly pleasures as he did while still a householder. Let me stop using my supernormal powers.” And he did. The merchant saw Yasa sitting there and he said to him, “Dear Yasa, your mother is grieving and lamenting. Please give her back her life.” Yasa looked to the Buddha, and the Buddha said to the merchant, “What do you think, householder: suppose the mind of one such as you—who has seen and understood the Truth with the trainee’s knowledge and vision—while he was reviewing what he had already seen and understood, was freed from the corruptions through letting go. Would he be able to return to the lower life to enjoy worldly pleasures as he did while still a householder?” “Definitely not.” “But this is what has happened to Yasa. He is now unable to return to the lower life.” “It’s a great gain for Yasa that his mind has been freed from the corruptions through letting go! Sir, please accept today’s meal from me with Yasa as your attendant.” The Buddha consented by remaining silent. Knowing that the Buddha had consented, the merchant got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. Soon after the merchant had left, Yasa said to the Buddha, “Sir, I wish to receive the going forth in your presence. I wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monk. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of that venerable. Then there were seven perfected ones in the world. The going forth of Yasa is finished.

၂၉။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အာယသ္မတာ ယသေန ပစ္ဆာသမဏေန ယေန သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော ယသဿ မာတာ စ ပုရာဏဒုတိယိကာ စ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ တာသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ။ ယဒါ တာ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တာ, မုဒုစိတ္တာ, ဝိနီဝရဏစိတ္တာ, ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ, ပသန္နစိတ္တာ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ။ သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ တာသံ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။ တာ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ…ပေ… ဧတာ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမ, ဓမ္မဉ္စ, ဘိက္ခုသံဃဉ္စ။ ဥပါသိကာယော နော ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတာ သရဏံ ဂတာ’’တိ။ တာ စ လောကေ ပဌမံ ဥပါသိကာ အဟေသုံ တေဝါစိကာ။

အထ ခေါ အာယသ္မတော ယသဿ မာတာ စ ပိတာ စ ပုရာဏဒုတိယိကာ စ ဘဂဝန္တဉ္စ အာယသ္မန္တဉ္စ ယသံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေတွာ သမ္ပဝါရေတွာ, ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ, ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော ယသဿ မာတရဉ္စ ပိတရဉ္စ ပုရာဏဒုတိယိကဉ္စ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။

၂၉။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် နံနက်အချိန်၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူလျက် နောက်ပါရဟန်း အသျှင်ယသနှင့် အတူ ဒါယကာ သူဌေးအိမ်သို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ယသ၏ မိခင်နှင့် မယားဟောင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကြကုန်လျက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်သော ထိုမိန်းမတို့အား အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည်တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့်စပ်သောစကား သီလနှင့်စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမိန်းမတို့၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသောစိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ် ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်သိမြင်အပ်သော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာ ခံယူသကဲ့သို့ ထိုမိန်းမတို့ အား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေ သာ) မြူ အညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုမိန်းမ တို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက် ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ မရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား (တရား တော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏။ပ။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါကုန်၏၊ တရားတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါကုန်၏၊ သံဃာတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်တို့ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြသူ ဥပါသိကာမတို့ဟူ၍ မှတ်တော်မူပါ”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ထိုမိန်းမတို့သည်လည်း လောက၌ ရှေးဦးစွာ “တေဝါစိကသရဏဂုံတည်သော ဥပါသိကာမ” တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့နောက် အသျှင်ယသ၏ အမိ အဖနှင့် မယားဟောင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကိုလည်းကောင်း၊ အသျှင်ယသကိုလည်းကောင်း မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဥ်ဖြင့် ရောင့်ရဲသည့်တိုင်အောင် တားမြစ်သည့် တိုင်အောင် ကိုယ်တိုင် လုပ်ကျွေးပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် သပိတ်မှ လက်ကို ဖယ်ပြီးသောအခါ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ယသ၏ အမိ အဖနှင့် မယားဟောင်းတို့အား တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင် လန်းစေပြီးလျှင် နေရာမှထကာ ဖဲခွါကြွသွားတော်မူ၏။

The following morning the Buddha robed up, took his bowl and robe, and, with Venerable Yasa as his attendant, went to the house of that merchant where he sat down on the prepared seat. Yasa’s mother and ex-wife approached the Buddha, bowed, and sat down. The Buddha gave them a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that their minds were ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while they were sitting right there, they experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. They had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. And they said to the Buddha, “Wonderful, sir, wonderful! … We go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks. Please accept us as lay followers who have gone for refuge for life.” And they were the first women in the world to become lay followers by means of the triple refuge. Yasa’s mother, father, and ex-wife personally served various kinds of fine foods to the Buddha and Yasa. When the Buddha had finished his meal, they sat down. The Buddha then instructed, inspired, and gladdened them with a teaching, before getting up from his seat and leaving.

၃၀။ အဿောသုံ ခေါ အာယသ္မတော ယသဿ စတ္တာရော ဂိဟိသဟာယကာ ဗာရာဏသိယံ သေဋ္ဌာနုသေဋ္ဌီနံ ကုလာနံ ပုတ္တာ – ဝိမလော, သုဗာဟု, ပုဏ္ဏဇိ, ဂဝမ္ပတိ – ယသော ကိရ ကုလပုတ္တော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတောတိ။ သုတွာန နေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ဟိ နူန သော ဩရကော ဓမ္မဝိနယော, န သာ ဩရကာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ယတ္ထ ယသော ကုလပုတ္တော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ။ တေ [တေ စတ္တာရော ဇနာ (က။)] ယေနာယသ္မာ ယသော တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ယသံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ယသော တေ စတ္တာရော ဂိဟိသဟာယကေ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ယသော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣမေ မေ, ဘန္တေ, စတ္တာရော ဂိဟိသဟာယကာ ဗာရာဏသိယံ သေဋ္ဌာနုသေဋ္ဌီနံ ကုလာနံ ပုတ္တာ – ဝိမလော, သုဗာဟု, ပုဏ္ဏဇိ, ဂဝမ္ပတိ။ ဣမေ [ဣမေ စတ္တာရော (က။)] ဘဂဝါ ဩဝဒတု အနုသာသတူ’’တိ။ တေသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ, ယဒါ တေ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တေ မုဒုစိတ္တေ ဝိနီဝရဏစိတ္တေ ဥဒဂ္ဂစိတ္တေ ပသန္နစိတ္တေ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ, သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ တေသံ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ။ တေ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ။ တေသံ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိယမာနာနံ အနုသာသိယမာနာနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဧကာဒသ လောကေ အရဟန္တော ဟောန္တိ။

စတုဂိဟိသဟာယကပဗ္ဗဇ္ဇာ နိဋ္ဌိတာ။

၃၀။ ဗာရာဏသီပြည်၌ သူဌေးမျိုး သူဌေးနွယ် ဖြစ်ကုန်သော ဝိမလ သုဗာဟု ပုဏ္ဏဇိ ဂဝမ္ပတိ ဟူသော အသျှင်ယသ၏ လူအဖြစ်က သူငယ်ချင်းလေးယောက်တို့သည် “ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံ၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်လျက် ရဟန်းပြုသတတ်”ဟု ကြားကုန်၍ ထိုသူငယ်ချင်းလေးယောက်တို့အား- “အကြင်ဓမ္မဝိနယ၌ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံ၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၏၊ ထို (ယသအမျိုးကောင်းသား ဝင်ရောက်သော) ဓမ္မဝိနယသည် မယုတ်ညံ့ရာ၊ ထိုရဟန်းအဖြစ်သည်လည်း မယုတ်ညံ့ရာ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုလေးယောက်သော သူငယ်ချင်းတို့သည် အသျှင်ယသထံသို့ ချဥ်းကပ်ကြပြီးလျှင် အသျှင်ယသကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသောနေရာ၌ ရပ်တည်နေကြကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်ယသသည် လူအဖြစ်က သူငယ်ချင်းလေးယောက်တို့ကို ခေါ်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ပြီးသော အသျှင်ယသသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ဗာရာဏသီပြည်၌ သူဌေးမျိုး သူဌေးနွယ် ဖြစ်ကုန်သော ဝိမလ သုဗာဟု ပုဏ္ဏဇိ ဂဝမ္ပတိ ဟူသော ဤလေးယောက်သောသူတို့သည် အကျွန်ုပ်၏ လူအဖြစ်က သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ကြပါသည်၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤလေးယောက်သော သူငယ်ချင်းတို့ကို သွန်သင်ဆုံးမတော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသူတို့အား အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည် တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့်စပ်သောစကား သီလနှင့်စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသူတို့၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသော စိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ် ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော် သိမြင်အပ်သော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာခံယူသကဲ့သို့ ထိုသူတို့အား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေ သာ) မြူ အညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုသူလေးယောက်တို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူး မြောက်ပြီးကုန်သည်ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ မရှိကုန်သည့်ဖြစ်၍ “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်း အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကြကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကား တော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ကို တရားစကားဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားစကားဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမအပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ လေးယောက်သော ရဟန်းတို့၏ စိတ်တို့သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ကြကုန်ပြီ။ ထိုအခါ လောက၌ ရဟန္တာတစ်ကျိပ်တစ်ယောက် ဖြစ်ကုန်၏။ ယသသူငယ်ချင်း လေးယောက် ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း ပြီး၏။ ယသသူငယ်ချင်း ငါးကျိပ် ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း

Now Yasa had four friends— Vimala, Subāhu, Puṇṇaji, and Gavampati— who were from the wealthiest merchant families in Benares. When they heard that Yasa had shaved off his hair and beard, put on ocher robes, and gone forth into homelessness, they said to one another, “This must be an extraordinary spiritual path, an extraordinary going forth, for Yasa to have done this.” And they went to Yasa and bowed down to him. Yasa then took his four friends to the Buddha. He bowed, sat down, and said, “Sir, these four friends of mine— Vimala, Subāhu, Puṇṇaji, and Gavampati— are from the wealthiest merchant families in Benares. Please instruct them.” The Buddha gave them a progressive talk: on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that their minds were ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while they were sitting right there, they experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. They had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. And they said to the Buddha, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables. Then, as the Buddha instructed those monks in the Teaching, their minds were freed from the corruptions through letting go. And there were eleven perfected ones in the world. The going forth of the four friends is finished.

၃၁။ အဿောသုံ ခေါ အာယသ္မတော ယသဿ ပညာသမတ္တာ ဂိဟိသဟာယကာ ဇာနပဒါ ပုဗ္ဗာနုပုဗ္ဗကာနံ ကုလာနံ ပုတ္တာ – ယသော ကိရ ကုလပုတ္တော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတောတိ။ သုတွာန နေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ဟိ နူန သော ဩရကော ဓမ္မဝိနယော, န သာ ဩရကာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ယတ္ထ ယသော ကုလပုတ္တော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ။ တေ ယေနာယသ္မာ ယသော တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ယသံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ယသော တေ ပညာသမတ္တေ ဂိဟိသဟာယကေ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ယသော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣမေ မေ, ဘန္တေ, ပညာသမတ္တာ ဂိဟိသဟာယကာ ဇာနပဒါ ပုဗ္ဗာနုပုဗ္ဗကာနံ ကုလာနံ ပုတ္တာ။ ဣမေ ဘဂဝါ ဩဝဒတု အနုသာသတူ’’တိ။ တေသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ။ ယဒါ တေ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တေ မုဒုစိတ္တေ ဝိနီဝရဏစိတ္တေ ဥဒဂ္ဂစိတ္တေ ပသန္နစိတ္တေ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ, သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ တေသံ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။ တေ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ။ တေသံ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိယမာနာနံ အနုသာသိယမာနာနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဧကသဋ္ဌိ လောကေ အရဟန္တော ဟောန္တိ။

ပညာသဂိဟိသဟာယကပဗ္ဗဇ္ဇာ နိဋ္ဌိတာ။

နိဋ္ဌိတာ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ။

၃၁။ အစဥ်အဆက်အားဖြင့် အမျိုးကောင်းသားချည်းဖြစ်ကြ၍ အသျှင်ယသ၏ လူအဖြစ်က သူငယ် ချင်းများဖြစ်ကြသော ဇနပုဒ်သား ငါးကျိပ်တို့သည် “ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ် ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံ၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်လျက် ရဟန်းပြုသတတ်”ဟု ကြားကုန်၍ ထိုအမျိုးသားငါးကျိပ်တို့အား- “အကြင်ဓမ္မဝိနယ၌ ယသအမျိုးကောင်းသားသည် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်၍ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၏၊ ထို (ယသအမျိုးကောင်းသား ဝင်ရောက်သော) ဓမ္မဝိနယသည် မယုတ်ညံ့ရာ၊ ထိုရဟန်းအဖြစ်သည်လည်း မယုတ်ညံ့ရာ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုအဆွေခင်ပွန်းတို့သည် အသျှင်ယသထံသို့ ချဥ်းကပ်ကြပြီးလျှင် အသျှင်ယသကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်ယသသည် ငါးကျိပ်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော လူအဖြစ်က သူငယ်ချင်းတို့ကို ခေါ်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ပြီးသော အသျှင်ယသသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား ဤသူတို့သည် အစဥ် အဆက်အားဖြင့် အမျိုးကောင်းသားချည်းဖြစ်ကြ၍ အကျွန်ုပ်၏ လူအဖြစ်က သူငယ်ချင်းဖြစ်ကြသော ဇနပုဒ် သား ငါးကျိပ်တို့ ဖြစ်ကြပါသည်၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤငါးကျိပ်အတိုင်းအရှည်ရှိသော သူငယ်ချင်းတို့ကို သွန်သင်ဆုံးမတော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသူတို့အား အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည် တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့်စပ်သောစကား သီလနှင့်စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသူတို့၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသော စိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ် ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော် သိမြင်အပ်သော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သောအဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာခံယူသကဲ့သို့ ထိုသူတို့အား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူ အညစ်အကြေးမှကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုသူတို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူမရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ “အသျှင် ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံ၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကား တော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ကို တရားစကားဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမတော်မူ၏၊ မြတ်စွာ ဘုရားသည် တရားစကားဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမအပ်ကုန်သည်ရှိသော် ငါးကျိပ်အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ရဟန်းတို့၏ စိတ်တို့သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်ကြလေကုန်၏။ ထိုအခါ လောက၌ ရဟန္တာခြောက်ကျိပ်တစ်ဦး ဖြစ်ကုန်၏။ ယသသူငယ်ချင်း ငါးကျိပ် ရဟန်းပြုခြင်းအကြောင်း ပြီး၏။

Fifty of Yasa’s friends from leading families in the countryside also heard that Yasa had shaved off his hair and beard, put on ocher robes, and gone forth into homelessness. They too said to one another, “This must be an extraordinary spiritual path, an extraordinary going forth, for Yasa to have done this.” And they went to Yasa and bowed down to him. Yasa then took his fifty friends to the Buddha. He bowed, sat down, and said, “Sir, these fifty friends of mine are from leading families in the countryside. Please instruct them.” The Buddha then gave them a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that their minds were ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while they were sitting right there, they experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. They had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. And they said to the Buddha, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables. Then, as the Buddha instructed those monks in the Teaching, their minds were freed from the corruptions through letting go. And there were sixty-one perfected ones in the world. The going forth of the fifty friends is finished. 8. The account of the Lord of Death

၈။ မာရကထာ

၃၂။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ [သံ။ နိ။ ၁။၁၄၁ မာရသံယုတ္တေပိ] – ‘‘မုတ္တာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ။ တုမှေပိ, ဘိက္ခဝေ, မုတ္တာ သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ။ စရထ, ဘိက္ခဝေ, စာရိကံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။ မာ ဧကေန ဒွေ အဂမိတ္ထ။ ဒေသေထ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မံ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေထ။ သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ, ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော။ အဟမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေန ဥရုဝေလာ သေနာနိဂမော တေနုပသင်္ကမိဿာမိ ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ။

၈-မာရ်နတ်အကြောင်း ၃၂။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် လူ နတ်တို့၌ ဖြစ်သော (ကိလေသာ) ကျော့ကွင်း အားလုံးတို့မှ လွတ်တော်မူပြီ။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည်လည်း လူ နတ်တို့၌ ဖြစ်သော (ကိလေသာ) ကျော့ကွင်းတို့မှ လွတ်ကြကုန်ပြီ။ ရဟန်းတို့ များစွာသော လူတို့၏ အစီးအပွါးဖြစ်ခြင်းငှါ ချမ်းသာခြင်းငှါ လောကကို စောင့် ရှောက်ရန်အလို့ငှါ နတ် လူတို့၏ အကျိုးစီးပွါး ဖြစ်ခြင်း ချမ်းသာခြင်းငှါ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ကုန် လော့၊ ခရီးတစ်ကြောင်းလျှင် နှစ်ပါးမသွားကြကုန်လင့်။ ရဟန်းတို့ အစ၏ကောင်းခြင်း အလယ်၏ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့်ပြည့်စုံသော တရားကို ဟောကုန်လော့၊ အလုံးစုံပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော မြတ်သော အကျင့်ကို ပြကုန်လော့။ ပညာမျက်စိ၌ ကိလေသာ မြူနည်းသော သဘောရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ရှိကုန်၏၊ တရားတော်ကို မကြားနာရသဖြင့် ဆုတ်ယုတ်ကြရကုန်၏၊ တရားတော်ကို သိလွယ်သော သူတို့ ရှိကုန်လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည်လည်း ဥရုဝေလမှ သေနနိဂုံးသို့ တရားဟောရန် ချဥ်းကပ်တော်မူ ပေအံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Then the Buddha addressed those monks: “I’m free from all snares, both human and divine. You, too, are free from all snares, both human and divine. Go wandering, monks, for the benefit and happiness of humanity, out of compassion for the world, for the good, benefit, and happiness of gods and humans. You should each go a different way. Proclaim the Teaching that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, that has a true goal and is well articulated. Set out the perfectly complete and pure spiritual life. There are beings with little dust in their eyes who are ruined because of not hearing the Teaching. There will be those who understand. I too will go to Uruvelā, to Senānigama, to proclaim the Teaching.”

စာ-၂၈

၃၃။ အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ဗဒ္ဓေါသိ သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ၊

မဟာဗန္ဓနဗဒ္ဓေါသိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ။

‘‘မုတ္တာဟံ [မုတ္တောဟံ (သီ။ သျာ။)] သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ၊

မဟာဗန္ဓနမုတ္တောမှိ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာတိ။

[သံ။ နိ။ ၁။၁၅၁ မာရသံယုတ္တေပိ] ‘‘အန္တလိက္ခစရော ပါသော, ယွာယံ စရတိ မာနသော၊

တေန တံ ဗာဓယိဿာမိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီတိ။

[သံ။ နိ။ ၁။၁၁၅၁ မာရသံယုတ္တေပိ] ‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ၊

ဧတ္ထ မေ ဝိဂတော ဆန္ဒော, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ။

၃၃။ ထိုအခါ ယုတ်မာသော မာရ်နတ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ဂါထာဖြင့်ဆို၏- “သင့်ကို နတ်လူ၌ ဖြစ်သော ကျော့ကွင်းအားလုံးတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်၏၊ ကြီးစွာသော နှောင်ဖွဲ့ခြင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်၏၊ ရဟန်း (သင်သည်) အကျွန်ုပ်နိုင်ငံမှ မလွတ်နိုင်”ဟု (ဆို၏)။ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် ငါဘုရားသည် နတ်လူတို့၌ ဖြစ်သော (ကိလေသာ) ကျော့ ကွင်း အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီ၊ ကြီးစွာသော အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ပြီ၊ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် သင်ကား ရှုံးလေပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “ကောင်းကင်၌ ကျက်စားသူကိုသော်လည်း နှောင်ဖွဲ့နိုင်သော စိတ်နှင့် ယှဥ်သော အကြင် (တဏှာ) ကျော့ကွင်းသည် လှည့်လည်သွားလာ၏၊ ထို (တဏှာ) ကျော့ကွင်းဖြင့် သင်ရဟန်းကို ညှဥ်းဆဲအံ့၊ ရဟန်း သင်ကား အကျွန်ုပ်၏ နိုင်ငံမှ မလွတ်နိုင်”ဟု (ဆိုပြန်၏)။ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော အဆင်း အသံ အနံ့ အရသာ အတွေ့အထိ အာရုံတို့၌ ငါဘုရားအား လိုလားမှု ကင်းလေပြီ၊ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် သင်ကား ရှုံးလေပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ယုတ်မာသော မာရ်နတ်သည် “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားကား ငါ့ကို သိ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကား ငါ့ကို သိ၏”ဟု ဆင်းရဲခြင်း နှလုံး မသာခြင်းရှိသည် ဖြစ်၍ ထိုအရပ်၌ပင်လျှင် ကွယ်ပျောက်လေ၏။ မာရ်နတ်အကြောင်း ပြီး၏။

Then the Lord of Death, the Evil One, went up to the Buddha and spoke to him in verse: “You’re bound by all snares, Both human and divine. You’re bound by the great bond: You’re not free from me, monastic.” “I’m free from all snares, Both human and divine. I’m free from the great bond: Terminator, you’re defeated!” “The snare is ethereal, And it comes from the mind. With that I’ll bind you: You’re not free from me, monastic.” “Sights, sounds, tastes, smells, And tangibles, the mind’s delights— For these I have no desire: Terminator, you’re defeated!” Then the Lord of Death, the Evil One, thought, “The Buddha knows me, the Happy One knows me,” and, sad and miserable, he disappeared right there. The account of the Lord of Death is finished. 9. Discussion of the going forth and the full ordination

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ – ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတောတိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော

တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ။

မာရကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၉။ ပဗ္ဗဇ္ဇူပသမ္ပဒါကထာ

၃၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ နာနာဒိသာ နာနာဇနပဒါ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခေ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ စ အာနေန္တိ – ဘဂဝါ နေ ပဗ္ဗာဇေဿတိ ဥပသမ္ပာဒေဿတီတိ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ စေဝ ကိလမန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခာ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ စ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ ဘိက္ခူ နာနာဒိသာ နာနာဇနပဒါ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခေ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ စ အာနေန္တိ – ဘဂဝါ နေ ပဗ္ဗာဇေဿတိ ဥပသမ္ပာဒေဿတီတိ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ စေဝ ကိလမန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခာ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ စ။ ယံနူနာဟံ ဘိက္ခူနံ အနုဇာနေယျံ – တုမှေဝ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, တာသု တာသု ဒိသာသု တေသု တေသု ဇနပဒေသု ပဗ္ဗာဇေထ ဥပသမ္ပာဒေထာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ဧတရဟိ ခေါ ဘိက္ခူ နာနာဒိသာ နာနာဇနပဒါ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခေ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ စ အာနေန္တိ ဘဂဝါ နေ ပဗ္ဗာဇေဿတိ ဥပသမ္ပာဒေဿတီတိ, တတ္ထ ဘိက္ခူ စေဝ ကိလမန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခာ စ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ စ, ယံနူနာဟံ ဘိက္ခူနံ အနုဇာနေယျံ တုမှေဝ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, တာသု တာသု ဒိသာသု တေသု တေသု ဇနပဒေသု ပဗ္ဗာဇေထ ဥပသမ္ပာဒေထာ’’’တိ, အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တုမှေဝ ဒါနိ တာသု တာသု ဒိသာသု တေသု တေသု ဇနပဒေသု ပဗ္ဗာဇေထ ဥပသမ္ပာဒေထ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော –

ပဌမံ ကေသမဿုံ ဩဟာရာပေတွာ [ဩဟာရေတွာ (က။)], ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒါပေတွာ, ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကာရာပေတွာ, ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ, ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ, အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ, ဧဝံ ဝဒေဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗော – ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ တတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ။ ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေဟိ တီဟိ သရဏဂမနေဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။

တီဟိ သရဏဂမနေဟိ ဥပသမ္ပဒါကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၉-ရှင်ရဟန်းပြုပေးနိုင်ရန် ခွင့်ပြုခြင်း ၃၄။ ထိုစဥ်အခါ ရဟန်းတို့သည် အထူးထူးသော အရပ် အထူးထူးသော ဇနပုဒ်တို့မှ ရှင်လောင်း ရဟန်းလောင်းတို့ကို “မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်ပြုလတ္တံ့ ပဉ္စင်းပြုလတ္တံ့”ဟု ခေါ်ဆောင်လာကုန်၏။ ထိုသို့ ခေါ်ဆောင်လာရာ ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ရှင်လောင်း ရဟန်းလောင်းတို့သည်လည်းကောင်း ပင် ပန်းကုန်၏။ ထိုအခါ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်၍ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား- “ယခုအခါ ရဟန်းတို့သည် အထူးထူးသော အရပ် အထူးထူးသော ဇနပုဒ်တို့မှ ရှင်လောင်း ရဟန်းလောင်းတို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်ပြုလတ္တံ့ ပဉ္စင်းပြုလတ္တံ့ဟု ခေါ်ဆောင်လာကြရာ ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ရှင်လောင်း ရဟန်းလောင်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ပင်ပန်းကြကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါဘုရားသည် ရဟန်းတို့ ယခုအခါ သင်တို့ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ထိုထိုအရပ် ထိုထိုဇနပုဒ် တို့၌ ရှင်ပြုပေးကုန်လော့ ပဉ္စင်းပြုပေးကုန်လော့ဟု ရဟန်းတို့အား ခွင့်ပြုရမူ ကောင်းလေစွ” ဟူ၍ အကြံ ဖြစ်ပေါ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ညချမ်းအချိန်၌ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထလျက် ဤ အကြောင်း အရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောကြားတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်၍ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူသော ငါဘုရားအား ‘ယခု အခါ ရဟန်းတို့သည် အထူးထူးသော အရပ် အထူးထူးသော ဇနပုဒ်တို့မှ ရှင်လောင်း ပဉ္စင်းလောင်း တို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ရှင်ရဟန်းပြုပေးလတ္တံ့ဟု ခေါ်ဆောင်လာကြရာ ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ရှင်လောင်း ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည်လည်းကောင်း ပင်ပန်းကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါဘုရားသည် ရဟန်းတို့ သင်တို့ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ထိုထိုအရပ် ထိုထိုဇနပုဒ်တို့၌ ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်လော့ဟု ရဟန်းတို့အား ခွင့်ပြုရမူ ကောင်းလေစွ’ ဟူ၍ အကြံဖြစ်ပေါ်တော်မူ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ‘ရဟန်းတို့ ယခုအခါ သင်တို့ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ထိုထိုအရပ် ထိုထိုဇနပုဒ်တို့၌ ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်လော့’ဟု ခွင့်ပြုတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ရှင်ပြုပေးရမည်၊ ရဟန်းပြုပေးရမည်။ ရှေးဦးစွာ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်စေပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးသော အဝတ်တို့ကို ဝတ်စေ၍၊ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင် စေပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးစေလျက် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်နေစေကာ လက်အုပ်ချီစေပြီးလျှင်- ‘ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။ ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဒုတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဒုတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။ တတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ တတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ တတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ’ဟု ဤသို့ရွတ်ဆိုလော့ဟု ပြောဆိုရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသရဏဂုံသုံးပါးတို့ဖြင့် ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို ခွင့်ပြု တော်မူ၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သရဏဂုံသုံးပါးတို့ဖြင့် ရှင်ရဟန်းအဖြစ် ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ပြီး၏။

Soon afterwards, the monks were bringing back, from various regions and countries, people desiring the going forth and the full ordination, thinking, “The Buddha will ordain them.” The monks became tired, as did those seeking ordination. Then, while reflecting in private, the Buddha thought, “Why don’t I allow the monks to give the going forth and the full ordination right there in those various regions and countries?” In the evening, the Buddha came out from seclusion, gave a teaching, and told the monks what he had thought, adding: “I allow you to give the going forth and the full ordination in those various regions and countries. And, monks, it should be done like this. First the candidate should shave off his hair and beard and put on ocher robes. He should then arrange his upper robe over one shoulder, pay respect at the feet of the monks, squat on his heels, and raise his joined palms. He should then be told to say this: ‘I go for refuge to the Buddha, I go for refuge to the Teaching, I go for refuge to the Sangha. For the second time, I go for refuge to the Buddha, For the second time, I go for refuge to the Teaching, For the second time, I go for refuge to the Sangha. For the third time, I go for refuge to the Buddha, For the third time, I go for refuge to the Teaching, For the third time, I go for refuge to the Sangha.’ You should give the going forth and the full ordination through the taking of the three refuges.” The discussion of the full ordination through the taking of the three refuges is finished. 10. The second account of the Lord of Death

၁၀။ ဒုတိယမာရကထာ

၃၅။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဝဿံဝုဋ္ဌော [ဝဿံဝုတ္ထော (သီ။)] ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ [သံ။ နိ။ ၁။၁၅၅] – ‘‘မယှံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိကာရာ ယောနိသော သမ္မပ္ပဓာနာ အနုတ္တရာ ဝိမုတ္တိ အနုပ္ပတ္တာ, အနုတ္တရာ ဝိမုတ္တိ သစ္ဆိကတာ။ တုမှေပိ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိကာရာ ယောနိသော သမ္မပ္ပဓာနာ အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ အနုပါပုဏာထ, အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ သစ္ဆိကရောထာ’’တိ။ အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ဗဒ္ဓေါသိ မာရပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ၊

မဟာဗန္ဓနဗဒ္ဓေါသိ [မာရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါသိ (သီ။ သျာ။)], န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ။

‘‘မုတ္တာဟံ မာရပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ၊

မဟာဗန္ဓနမုတ္တောမှိ [မာရဗန္ဓနမုတ္တောမှိ (သီ။ သျာ။)], နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ။

၁၀-မာရ်နတ်အကြောင်း ဒုတိယပိုင်း ၃၅။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါမှ ထပြီးသော် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အသင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့် အသင့်အားဖြင့် ကောင်းစွာ အားထုတ်ခြင်းကြောင့် အတုမရှိမြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်တော်မူပြီ၊ အတုမရှိမြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည်လည်း အသင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း အသင့်အားဖြင့် ကောင်းစွာ အားထုတ်ခြင်းဖြင့် အတုမရှိမြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ကြကုန်လော့၊ အတုမရှိမြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုကြကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ယုတ်မာသော မာရ်နတ်သည် မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ဂါထာဖြင့်ဆို၏။ “သင့်ကို နတ် လူ၌ ဖြစ်သော ကျော့ကွင်းအားလုံးတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်၏၊ ကြီးစွာသော နှောင်ဖွဲ့ခြင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်၏။ ရဟန်း (သင်သည်) အကျွန်ုပ်နိုင်ငံမှ မလွတ် နိုင်”ဟု (ဆို၏)။ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် ငါဘုရားသည် နတ်လူ၌ ဖြစ်ကုန်သော (ကိလေသာ) ကျော့ ကွင်းအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီ၊ ကြီးစွာသော အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ပြီ၊ ဟယ် မာရ်နတ်ယုတ် သင်ကား ရှုံးလေပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ယုတ်မာသော မာရ်နတ်သည် “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့ကို သိတော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့ကို သိတော်မူ၏”ဟု ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုအရပ်၌ပင် ကွယ်လေ၏။ မာရ်နတ်အကြောင်း ဒုတိယပိုင်း ပြီး၏။

When the Buddha had completed the rainy-season residence, he said to the monks, “Through wise attention and wise right effort, I have reached the supreme freedom, realized the supreme freedom. And you, monks, have done the same.” Then the Lord of Death, the Evil One, went up to the Buddha and spoke to him in verse: “You’re bound by the snares of the Lord of Death, Both human and divine. You’re bound by the great bond: You’re not free from me, monastic.” “I’m free from the snares of the Lord of Death, Both human and divine. I’m free from the great bond: Terminator, you’re defeated!” Then the Lord of Death, the Evil One, thought, “The Buddha knows me, the Happy One knows me,” and sad and miserable he disappeared right there. The second account of the Lord of Death is finished. 11. The account of the fine group of people

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ – ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတောတိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော

တတ္ထေဝန္တရဓာယိ။

ဒုတိယမာရကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၁၁။ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယဝတ္ထု

၃၆။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဥရုဝေလာ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ယေန အညတရော ဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဝနသဏ္ဍံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန တိံသမတ္တာ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယာ သဟာယကာ သပဇာပတိကာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ပရိစာရေန္တိ။ ဧကဿ ပဇာပတိ နာဟောသိ၊ တဿ အတ္ထာယ ဝေသီ အာနီတာ အဟောသိ။ အထ ခေါ သာ ဝေသီ တေသု ပမတ္တေသု ပရိစာရေန္တေသု ဘဏ္ဍံ အာဒါယ ပလာယိတ္ထ။ အထ ခေါ တေ သဟာယကာ သဟာယကဿ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တာ, တံ ဣတ္ထိံ ဂဝေသန္တာ, တံ ဝနသဏ္ဍံ အာဟိဏ္ဍန္တာ အဒ္ဒသံသု ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ။ ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အပိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧကံ ဣတ္ထိံ ပဿေယျာ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန ဝေါ, ကုမာရာ, ဣတ္ထိယာ’’တိ? ‘‘ဣဓ မယံ, ဘန္တေ, တိံသမတ္တာ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယာ သဟာယကာ သပဇာပတိကာ ဣမသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ပရိစာရိမှာ။ ဧကဿ ပဇာပတိ နာဟောသိ၊ တဿ အတ္ထာယ ဝေသီ အာနီတာ အဟောသိ။ အထ ခေါ သာ, ဘန္တေ, ဝေသီ အမှေသု ပမတ္တေသု ပရိစာရေန္တေသု ဘဏ္ဍံ အာဒါယ ပလာယိတ္ထ။ တေ မယံ, ဘန္တေ, သဟာယကာ သဟာယကဿ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တာ, တံ ဣတ္ထိံ ဂဝေသန္တာ, ဣမံ ဝနသဏ္ဍံ အာဟိဏ္ဍာမာ’’တိ။ ‘‘တံ ကိံ မညထ ဝေါ, ကုမာရာ, ကတမံ နု ခေါ တုမှာကံ ဝရံ – ယံ ဝါ တုမှေ ဣတ္ထိံ ဂဝေသေယျာထ, ယံ ဝါ အတ္တာနံ ဂဝေသေယျာထာ’’တိ? ‘‘ဧတဒေဝ, ဘန္တေ, အမှာကံ ဝရံ ယံ မယံ အတ္တာနံ ဂဝေသေယျာမာ’’တိ။ ‘‘တေန ဟိ ဝေါ, ကုမာရာ, နိသီဒထ, ဓမ္မံ ဝေါ ဒေသေဿာမီ’’တိ။ ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယာ သဟာယကာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ တေသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ, ယဒါ တေ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တေ မုဒုစိတ္တေ ဝိနီဝရဏစိတ္တေ ဥဒဂ္ဂစိတ္တေ ပသန္နစိတ္တေ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ, သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ တေသံ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ။ တေ ဒိဋ္ဌဓမ္မာ ပတ္တဓမ္မာ ဝိဒိတဓမ္မာ ပရိယောဂါဠှဓမ္မာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယသဟာယကာနံ ဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

ဒုတိယဘာဏဝါရော။

၁၁- ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ သူငယ်ချင်းသုံးကျိပ်ဝတ္ထု ၃၆။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗာရာဏသီပြည်၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ နေတော်မူပြီးလျှင် ဥရုဝေလသို့ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် လမ်းမှ ဖဲ၍ တောအုပ်တစ်ခုသို့ ဝင်လျက် တစ်ခုသော သစ်ပင်ရင်း၌ ထိုင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီသူငယ်ချင်း (မင်းသား) သုံးကျိပ်တို့သည် မယားတို့နှင့်အတူ ထိုတောအုပ်၌ပင်လျှင် ပျော်ပါးနေကြကုန်၏၊ မယားမရှိသူ တစ်ယောက်အတွက် ပြည့်တန်ဆာမကို ခေါ်ဆောင်ခဲ့ရ၏၊ ထို ပြည့်တန်ဆာမသည် ထိုသူတို့ မေ့လျော့ပျော်ပါးကြကုန်စဥ် ဥစ္စာကို ယူ၍ ထွက်ပြေးလေ၏။ ထိုသို့ ပြေးသော အခါ သူငယ်ချင်းတို့သည် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ၏ ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သော အားဖြင့် ထိုမိန်းမကို ရှာကုန်လျက် ထိုတောအုပ်ထဲသို့ လှည့်လည်ကုန်သည်ရှိသော် တစ်ခုသော သစ်ပင်ရင်း၌ ထိုင်နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကြပြီးလျှင် “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် မိန်းမတစ်ယောက်ကို မြင်မိပါသလော”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ သူငယ်တို့ သင်တို့သည် မိန်းမကို အဘယ့်ကြောင့် မေးကုန်သနည်းဟု (မေးတော်မူရာ) - အသျှင်ဘုရား ယခုအကျွန်ုပ်တို့ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီသူငယ်ချင်း သုံးကျိပ်တို့သည် မိမိတို့ မယားများနှင့်အတူ ဤတောအုပ်၌ မွေ့လျော်ပျော်ပါး နေခဲ့ကြကုန်၏၊ မယားမရှိသူ တစ်ယောက်အတွက် ပြည့်တန်ဆာမကို ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်၊ ထိုအခါ ထိုပြည့်တန်ဆာမသည် အကျွန်ုပ်တို့ မေ့လျော့ပျော်ပါးကုန်စဥ် ဥစ္စာကို ယူ၍ ထွက်ပြေးပါသည်၊ အသျှင်ဘုရား ထိုအကျွန်ုပ်တို့သည် သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ကုန်၍ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ၏ ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သောအားဖြင့် ထိုမိန်းမကို ရှာကြကုန်လျက် ဤတောအုပ်၌ လှည့်လည်ကြပါသည်ဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ “သူငယ်တို့ ငါဘုရား မိန့်ဆိုလတ္တံ့သော စကားကို သင်တို့ အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ မိန်းမကို ရှာခြင်း မိမိကိုယ်ကို ရှာခြင်းတို့တွင် အဘယ်ရှာခြင်းသည် သင်တို့အတွက် မြတ်သနည်း”ဟု (မေးတော်မူရာ) - “မိမိကိုယ်ကို ရှာခြင်းသည်သာလျှင် အကျွန်ုပ်တို့အတွက် မြတ်ပါသည် အသျှင်ဘုရား”ဟု (လျှောက် ကြကုန်၏)။ “မင်းသားတို့ သို့ဖြစ်လျှင် သင်တို့ ထိုင်ကုန်လော့၊ သင်တို့အား ငါတရားဟောအံ့”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု ဝန်ခံကြပြီးလျှင် ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီသူငယ်ချင်း (မင်းသား) တို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ (မင်းသား) တို့အား အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော တရားစကားကို ဟော တော်မူ၏၊ ဤသည်တို့ကား အဘယ်နည်း၊ ဒါနနှင့် စပ်သောစကား သီလနှင့် စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့် စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ (မင်းသား) တို့၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ ကင်းသောစိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ်ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်သိမြင်အပ်သော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာ ခံယူသကဲ့သို့ ထိုဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ (မင်းသား) တို့အား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘော ရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူ အညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ (မင်းသား) တို့သည် တရားကို မြင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာ ဘုရား သာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးကုန်သည် ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူ မရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ သူငယ်ချင်း သုံးကျိပ်ဝတ္ထု ပြီး၏။ ဒုတိယခန်းတည်း။

When the Buddha had stayed at Benares for as long as he liked, he set out wandering toward Uruvelā. At a certain point he left the road, entered a forest grove, and sat down at the foot of a tree. Just then a fine group of thirty friends and their wives were enjoying themselves in that forest grove. Because one of them did not have a wife, they had brought him a sex worker. While they were all carelessly enjoying themselves, that sex worker took that man’s possessions and ran away. To help their friend, they all went searching for that woman. And as they walked about that forest grove, they saw the Buddha seated at the foot of a tree. They approached him and said, “Sir, have you seen a woman by any chance?” “But, young men, why look for a woman?” They told him what had happened. “What do you think is better for you: that you search for a woman, or that you search for yourselves?” “It’s better that we search for ourselves.” “Well then, sit down, and I’ll give you a teaching.” Saying, “Yes, sir,” they bowed to the Buddha and sat down. The Buddha then gave them a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that their minds were ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while they were sitting right there, they experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” They had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. They had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. And they said to the Buddha, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables. The account of the fine group of friends is finished. The second section for recitation is finished. 12. The account of the wonders at Uruvelā

၁၂။ ဥရုဝေလပါဋိဟာရိယကထာ

၃၇။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဥရုဝေလာ တဒဝသရိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဥရုဝေလာယံ တယော ဇဋိလာ ပဋိဝသန္တိ – ဥရုဝေလကဿပေါ, နဒီကဿပေါ, ဂယာကဿပေါတိ။ တေသု ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ပဉ္စန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ, ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော။ နဒီကဿပေါ ဇဋိလော တိဏ္ဏံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ, ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော။ ဂယာကဿပေါ ဇဋိလော ဒွိန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ, ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ အဿမော တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ, ကဿပ, အဂရု, ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ, မဟာသမဏ, ဂရု, စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော, သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ, ကဿပ, အဂရု, ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ, မဟာသမဏ, ဂရု, စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော, သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ။ တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ, ကဿပ, အဂရု, ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ, မဟာသမဏ, ဂရု, စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော, သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ။ ‘‘အပ္ပေဝ မံ န ဝိဟေဌေယျ, ဣင်္ဃ တွံ, ကဿပ, အနုဇာနာဟိ အဂျာဂါရ’’န္တိ။ ‘‘ဝိဟရ, မဟာသမဏ, ယထာသုခ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အဂျာဂါရံ ပဝိသိတွာ တိဏသန္ထာရကံ ပညပေတွာ နိသီဒိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ။

၁၂-ဥရုဝေလကဿပ ချွတ်တော်မူခန်း ၃၇။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူသော် ဥရုဝေလသို့ ကောင်းစွာ ရောက်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလ၌ ဥရုဝေလကဿပ နဒီကဿပ ဂယာကဿပဟူသော ရသေ့သုံးယောက်တို့သည် နေကုန်၏၊ ထိုရသေ့တို့တွင် ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ငါးရာသောရသေ့ တို့၏ ခေါင်းဆောင်လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သူ ဖြစ်၍ အထွတ်အထိပ် အကြီးအမှူး ဖြစ်၏။ နဒီကဿပရသေ့သည် သုံးရာသောရသေ့တို့၏ ခေါင်းဆောင်လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သူ ဖြစ်၍ အထွတ် အထိပ် အကြီးအမှူး ဖြစ်၏။ ဂယာကဿပရသေ့သည် နှစ်ရာသောရသေ့တို့၏ ခေါင်းဆောင်လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သူ ဖြစ်၍ အထွတ်အထိပ် အကြီးအမှူး ဖြစ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ဥရုဝေလ ကဿပရသေ့ကို “ကဿပ အကယ်၍ သင့်အား ဝန်မလေးမူ မီးတင်းကုပ်၌ တစ်ညဥ့်မျှ နေလို၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး ငါ့အား ဝန်မလေးပါ၊ ဤမီးတင်းကုပ်၌ ကြမ်းတမ်း၍ တန်ခိုးကြီးမားသော လျင်မြန် ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသော နဂါးမင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုနဂါးမင်းသည် သင့်ကို မညှဥ်းဆဲစေလင့်ဟု (ဆို၏)။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို “ကဿပ အကယ်၍ သင့်အား ဝန်မလေးမူ မီးတင်းကုပ်၌ တစ်ညဥ့်မျှ နေလို၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး ငါ့အား ဝန်မလေးပါ၊ ဤမီးတင်းကုပ်၌ ကြမ်းတမ်း၍ တန်ခိုးကြီးမားသော လျင်မြန်ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသော နဂါးမင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုနဂါးမင်းသည် သင့်ကို မညှဥ်းဆဲစေလင့်ဟု (ဆို၏)။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလ ကဿပရသေ့ကို “ကဿပ အကယ်၍ သင့်အား ဝန်မလေးမူ မီးတင်းကုပ်၌ တစ်ညဥ့်မျှ နေလို၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး ငါ့အား ဝန်မလေးပါ၊ ဤမီးတင်းကုပ်၌ ကြမ်းတမ်း၍ တန်ခိုးကြီးမားသော လျင်မြန် ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသော နဂါးမင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုနဂါးမင်းသည် သင့်ကို မညှဥ်းဆဲစေလင့်ဟု (ဆို၏)။ ငါ့ကို မညှဥ်းဆဲနိုင်ရာ၊ ကဿပ သင်သည် မီးတင်းကုပ်ကို ခွင့်ပြုလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းကြီး ချမ်းသာသလို နေပါလော့ဟု (ဆို၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မီးတင်းကုပ်သို့ ဝင်၍ မြက်အခင်းကို ခင်းကာ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေပြီးလျှင် ကိုယ်ကို ဖြောင့်မတ်စွာ ထား၍ (ကမ္မဋ္ဌာန်းသို့) ရှေးရှုသတိကို ဖြစ်စေလျက် ထိုင်တော်မူ၏။

The Buddha continued his wandering and eventually arrived at Uruvelā. At that time there were three dreadlocked ascetics living there: Uruvelā Kassapa, Nadī Kassapa, and Gayā Kassapa. Uruvelā Kassapa was the leader and chief of five hundred dreadlocked ascetics, Nadī Kassapa of three hundred, and Gayā Kassapa of two hundred. The Buddha went to the hermitage of Uruvelā Kassapa and said to him, “If it’s not inconvenient for you, Kassapa, may I stay for one night in your fire hut?” “It’s not inconvenient for me, Great Ascetic, but there’s a fierce and highly venomous dragon king with supernormal powers there. I don’t want it to harm you.” The Buddha asked a second and a third time, and on both occasions Uruvelā Kassapa replied as before. The Buddha then said, “Perhaps it won’t harm me. Come on, Kassapa, let me to stay in the fire hut.” “Well then, do as you like.” The Buddha entered the fire hut and prepared a spread of grass. He sat down, crossed his legs, straightened his body, and established mindfulness in front of him.

စာ-၃၂

၃၈။ အဒ္ဒသာ ခေါ သော နာဂေါ ဘဂဝန္တံ ပဝိဋ္ဌံ, ဒိသွာန ဒုမ္မနော [ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော (သီ။ သျာ။)] ပဓူပါယိ [ပခူပါသိ (က။)]။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ဣမဿ နာဂဿ အနုပဟစ္စ ဆဝိဉ္စ စမ္မဉ္စ မံသဉ္စ နှာရုဉ္စ အဋ္ဌိဉ္စ အဋ္ဌိမိဉ္ဇဉ္စ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ ပဓူပါယိ။ အထ ခေါ သော နာဂေါ မက္ခံ အသဟမာနော ပဇ္ဇလိ။ ဘဂဝါပိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ ပဇ္ဇလိ။ ဥဘိန္နံ သဇောတိဘူတာနံ အဂျာဂါရံ အာဒိတ္တံ ဝိယ ဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ။ အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ အဂျာဂါရံ ပရိဝါရေတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အဘိရူပေါ ဝတ ဘော မဟာသမဏော နာဂေန ဝိဟေဌိယတီ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန တဿ နာဂဿ အနုပဟစ္စ ဆဝိဉ္စ စမ္မဉ္စ မံသဉ္စ နှာရုဉ္စ အဋ္ဌိဉ္စ အဋ္ဌိမိဉ္ဇဉ္စ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယိတွာ ပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဒဿေသိ – ‘‘အယံ တေ, ကဿပ, နာဂေါ ပရိယာဒိန္နော [ပရိယာဒိဏ္ဏော (က။)] အဿ တေဇသာ တေဇော’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ စဏ္ဍဿ နာဂရာဇဿ ဣဒ္ဓိမတော အာသိဝိသဿ ဃောရဝိသဿ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယိဿတိ, နတွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၃၈။ ထိုနဂါးသည် မြတ်စွာဘုရား ဝင်လာတော်မူသည်ကို မြင်လေသော် နှလုံးမသာသဖြင့် အခိုး လွှတ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ငါသည် နဂါး၏ အရေပါး အရေထူ အသား အကြော အရိုး ရိုးတွင်း ခြင်ဆီတို့ကို မထိခိုက်စေမူ၍ ငါ၏ တန်ခိုးဖြင့် နဂါး၏ တန်ခိုးကိုကုန်ခန်းစေရမူ ကောင်း၏”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသို့ သဘောရှိသော တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းကို ဖန်ဆင်း၍ အခိုးလွှတ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ထိုနဂါးသည် အမျက်ကို သည်းမခံနိုင်သည် ဖြစ်၍ အလျှံ လွှတ်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း တေဇောကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကို ဝင်စားတော်မူ၍ အလျှံလွှတ်တော်မူ၏။ အလျှံနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော မီးနှစ်ခုတို့ တောက်ကုန်သည်ရှိသော် မီတင်းကုပ်သည် ထက်ဝန်းကျင် တောက်ပလျက် အလျှံနှင့် တကွ လောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ ရသေ့တို့သည် မီးတင်းကုပ်ကို ဝိုင်းကုန်၍ “အချင်းတို့ အလွန် အဆင်းလှသော ရဟန်း ကြီးကို့နဂါးသည် ညှဥ်းဆဲပြီ”ဟု ဆိုကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုညဥ့် လွန်သောအခါ၌ ထိုနဂါး၏ အရေပါး အရေထူ အသား အကြော အရိုး ရိုးတွင်းခြင်ဆီတို့ကို မထိခိုက်စေမူ၍ မိမိတန်ခိုးဖြင့် နဂါး၏ တန်ခိုးကိုကုန်ခန်းစေပြီးလျှင် သပိတ်၌ ထည့်၍ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ကဿပ ဤသည်ကား သင်၏ နဂါးတည်း၊ ငါ၏ တန်ခိုးဖြင့် ထိုနဂါး၏ တန်ခိုးကိုကုန်စေအပ်ပြီ”ဟု ပြတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် စင်စစ် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ ကြမ်းတမ်း၍ တန်ခိုးကြီးမားသော လျင်မြန် ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသော နဂါး၏ တန်ခိုးကို မိမိတန်ခိုးဖြင့်ကုန်စေနိုင်၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

When the dragon saw that the Buddha had entered, he was displeased and emitted smoke. The Buddha thought, “Let me overpower this dragon, using fire against fire, but without harming it in the slightest way.” The Buddha then used his supernormal powers so that he, too, emitted smoke. The dragon, being unable to contain his rage, emitted flames. The Buddha entered the fire element and he, too, emitted flames. With both of them emitting flames, it was as if the fire hut was ablaze and burning. Those dreadlocked ascetics gathered around the fire hut, saying, “The Great Ascetic is handsome, but the dragon is harming him.” The next morning the Buddha had overcome that dragon, using fire against fire, but without harming it in the slightest way. He put it in his almsbowl and showed it to Uruvelā Kassapa: “Here is your dragon, Kassapa, his fire overpowered by fire.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty. Using fire against fire, he has overcome that fierce and highly venomous dragon king with its supernormal powers. But he’s not a perfected one like me.”

စာ-၃၃

၃၉။ နေရဉ္ဇရာယံ ဘဂဝါ, ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ အဝေါစ၊

‘‘သစေ တေ ကဿပ အဂရု, ဝိဟရေမု အဇ္ဇဏှော အဂ္ဂိသာလမှီ’’တိ [အဂ္ဂိသရဏမှီတိ (သီ။ သျာ။)]။

‘‘န ခေါ မေ မဟာသမဏ ဂရု၊

ဖာသုကာမောဝ တံ နိဝါရေမိ၊

စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ၊

ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော၊

သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ။

‘‘အပ္ပေဝ မံ န ဝိဟေဌေယျ၊

ဣင်္ဃ တွံ ကဿပ အနုဇာနာဟိ အဂျာဂါရ’’န္တိ၊

ဒိန္နန္တိ နံ ဝိဒိတွာ၊

အဘီတော [အသမ္ဘီတော (သီ။)] ပါဝိသိ ဘယမတီတော။

ဒိသွာ ဣသိံ ပဝိဋ္ဌံ, အဟိနာဂေါ ဒုမ္မနော ပဓူပါယိ၊

သုမနမနသော အဓိမနော [အဝိမနော (ကတ္ထစိ), နဝိမနော (သျာ။)], မနုဿနာဂေါပိ တတ္ထ ပဓူပါယိ။

မက္ခဉ္စ အသဟမာနော, အဟိနာဂေါ ပါဝကောဝ ပဇ္ဇလိ၊

တေဇောဓာတုသု ကုသလော, မနုဿနာဂေါပိ တတ္ထ ပဇ္ဇလိ။

ဥဘိန္နံ သဇောတိဘူတာနံ၊

အဂျာဂါရံ အာဒိတ္တံ ဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ၊

ဥဒိစ္ဆရေ ဇဋိလာ၊

‘‘အဘိရူပေါ ဝတ ဘော မဟာသမဏော၊

နာဂေန ဝိဟေဌိယတီ’’တိ ဘဏန္တိ။

အထ တဿာ ရတ္တိယာ [အထ ရတ္တိယာ (သီ။ သျာ။)] အစ္စယေန၊

ဟတာ နာဂဿ အစ္စိယော ဟောန္တိ [အဟိနာဂဿ အစ္စိယော န ဟောန္တိ (သီ။ သျာ။)]၊

ဣဒ္ဓိမတော ပန ဌိတာ [ဣဒ္ဓိမတော ပနုဋ္ဌိတာ (သီ။)]၊

အနေကဝဏ္ဏာ အစ္စိယော ဟောန္တိ။

နီလာ အထ လောဟိတိကာ၊

မဉ္ဇိဋ္ဌာ ပီတကာ ဖလိကဝဏ္ဏာယော၊

အင်္ဂီရသဿ ကာယေ၊

အနေကဝဏ္ဏာ အစ္စိယော ဟောန္တိ။

ပတ္တမှိ ဩဒဟိတွာ၊

အဟိနာဂံ ဗြာဟ္မဏဿ ဒဿေသိ၊

‘‘အယံ တေ ကဿပ နာဂေါ၊

ပရိယာဒိန္နော အဿ တေဇသာ တေဇော’’တိ။

အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝတော ဣမိနာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန အဘိပ္ပသန္နော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓေဝ, မဟာသမဏ, ဝိဟရ, အဟံ တေ [တေ ဥပဋ္ဌာမိ (ဣတိပိ)] ဓုဝဘတ္တေနာ’’တိ။

ပဌမံ ပါဋိဟာရိယံ။

၃၉။ မြတ်စွာဘုရားသည် နေရဉ္ဇရာမြစ်၌ ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို ကဿပ အကယ်၍ သင့်အား ဝန်မလေးပါမူ ယနေ့ တစ်ရက်မျှ မီးတင်းကုပ်၌ နေလို၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး အကျွန်ုပ် ဝန်မလေးပါ၊ သင့်ကို ချမ်းသာစေလို၍သာလျှင် ဤမီးတင်း ကုပ်၌ ကြမ်းတမ်း၍ တန်ခိုးကြီးမားသော လျင်မြန် ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိသော နဂါးမင်းသည် သင်ရဟန်းကြီးကို မညှဥ်းဆဲပါစေလင့်ဟု တားမြစ်ပါ၏ဟု (ဆို၏)။ ငါ့ကို မညှဥ်းဆဲနိုင်ရာ၊ သင်သည် မီးတင်းကုပ်ကိုသာ ခွင့်ပြုပါလော့ဟု ဆို၍ (မီးတင်းကုပ်ကို) ပေးပြီဟု သိတော်မူလေသော် ကြောက်ခြင်းကို လွန်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် မကြောက်မရွံ့ ဝင်တော်မူလေ၏။ မြွေနဂါးသည် မြတ်စွာဘုရား ဝင်လာတော်မူသည်ကို မြင်၍ နှလုံးမသာသဖြင့် အခိုး လွှတ်၏၊ ကောင်းသောစိတ် မနောက်ကျုသောစိတ် ရှိတော်မူသော (ဘုရားတည်းဟူသော) လူ နဂါးသည်လည်း ထိုမီးတင်းကုပ်၌ အခိုးလွှတ်တော်မူ၏။ မြွေနဂါးသည်လည်း အမျက်ကိုသည်း မခံနိုင်သည်ဖြစ်၍ မီးကဲ့သို့ အလျှံလွှတ်၏။ တေဇောကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကို ဝင်စားခြင်းတို့၌ လိမ္မာတော်မူသော (ဘုရားတည်းဟူသော) လူနဂါးသည်လည်း ထိုမီးတင်းကုပ်၌ အလျှံလွှတ်လေ၏။ အလျှံနှင့် တကွ ဖြစ်သော မီးနှစ်ခုတို့ တောက်ကုန်သည်ရှိသော် မီးတင်းကုပ်သည် ထက်ဝန်းကျင် တောက်ပလျက် အလျှံနှင့်တကွ လောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏၊ အနီး အနားရှိ ရသေ့တို့သည် မီးတင်းကုပ်ကို ဝိုင်းကုန်၍ အချင်းတို့ အလွန်အဆင်းလှသော ရဟန်းကြီးကို နဂါးသည် ညှဥ်းဆဲလေပြီဟု ဆိုကုန်၏။ ထို့နောက် ထိုညဥ့်ကို လွန်သောအခါ နဂါး၏ အလျှံတို့သည် ပျောက်ကင်းကုန်၏၊ တန်ခိုးကြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ များစွာသော အဆင်းရှိသော အလျှံတို့သည်ကား တည်ကုန်၏။ ညိုကုန်သော နီကုန်သော မောင်းကုန်သော ရွှေကုန်သော ဖလ်အဆင်းရှိကုန်သော များစွာသော အဆင်းရှိကုန်သော အလျှံတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရား၏ ကိုယ်တော်၌ ဖြစ်ကုန်၏။ မြွေနဂါးကို သပိတ်၌ ထည့်၍ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား ကဿပ ဤသည်ကား သင်၏ နဂါးတည်း၊ ငါ၏ တန်ခိုးဖြင့် နဂါး၏ တန်ခိုးကိုကုန်စေအပ်ပြီဟု ပြတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤတန်ခိုးပြခြင်းကြောင့် အလွန်ကြည်ညိုသည် ဖြစ်၍ “ရဟန်းကြီး ဤအရပ်၌သာလျှင် နေလော့၊ အကျွန်ုပ်သည် သင့်အား အမြဲ ဆွမ်းဝတ်ဖြင့် လုပ်ကျွေးအံ့”ဟု ဆို၏။ ရှေးဦးစွာသော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြီး၏။

At the Nerañjara the Buddha said To the dreadlocked ascetic Uruvelā Kassapa, “If it’s convenient for you, Kassapa, May I stay for a night in your fire hut?” “It’s convenient for me, Great Ascetic, But for your own good, I bar you. A fierce dragon king is there, Highly venomous, with supernormal powers: I don’t want it to harm you.” “Perhaps it won’t harm me. Come on, Kassapa, Let me stay in the fire hut.” When he knew the answer was “Yes,” He entered without fear. Seeing the sage who had entered, The angry dragon emitted smoke. With a mind of good will, The Great Man, too, emitted smoke. Unable to contain his rage, The dragon emitted fire. Well-skilled in the fire element, The Great Man, too, emitted fire. With both of them emitting flames, The fire hut was glowing and blazing. Looking on, the dreadlocked ascetics said, “He’s handsome, the Great Ascetic, But the dragon is harming him.” Yet the following morning The dragon’s flames were extinguished, While the One with supernormal powers Had flames of various colors. Blue, red, and magenta, Yellow, and the color of crystal: Flames of various colors remained In the body of Aṅgīrasa. Putting the dragon in his bowl, He showed it to the brahmin: “Here is your dragon, Kassapa, His fire overpowered by fire.” Because of this wonder of supernormal power, Uruvelā Kassapa gained confidence in the Buddha and said to him, “Great Ascetic, please stay right here. I’ll supply you with food.” The first wonder is finished.

၄၀။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ အဿမဿ အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။ အထ ခေါ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ စတုဒ္ဒိသာ အဋ္ဌံသု သေယျထာပိ မဟန္တာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓာ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ။ ကေ နု ခေါ တေ, မဟာသမဏ, အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ စတုဒ္ဒိသာ အဋ္ဌံသု ‘‘သေယျထာပိ မဟန္တာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓာ’’တိ။ ‘‘ဧတေ ခေါ, ကဿပ, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ စတ္တာရောပိ မဟာရာဇာနော ဥပသင်္ကမိဿန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

ဒုတိယံ ပါဋိဟာရိယံ။

၄၀။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ သင်္ခမ်းကျောင်းအနီး တစ်ခုသော တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့သည် ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အချိန်၌ အလွန်နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တောအုပ်ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးတို့ကဲ့သို့ အရပ်လေးမျက်နှာတို့၌ ရပ်တည်ကုန်၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်ကို လွန်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ၊ ရဟန်းကြီး ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အခါက အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တောအုပ် ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေလျက် သင် ရဟန်းကြီးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ သင် ရဟန်းကြီးကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးတို့ကဲ့သို့ အရပ်လေးမျက်နှာတို့၌ ရပ်တည်လာကုန်သော သူတို့ကား အဘယ်သူတို့ နည်း”ဟု မေး၏။ ကဿပ ဤသူတို့ကား နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့တည်း၊ ငါ့ထံသို့ တရားနာရန် ချဥ်းကပ်လာကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့ပင်သော်လည်း တရားနာရန် ချဥ်းကပ်ကုန်ဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလ ကဿပ ရသေ့၏ ဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ နှစ်ခုမြောက်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြီး၏။

Soon afterwards the Buddha stayed in a forest grove not far from Uruvelā Kassapa’s hermitage. Then, when the night was well advanced, the magnificent four great kings approached the Buddha, illuminating the whole forest grove. They bowed down to the Buddha and stood at the four cardinal points, appearing like great bonfires. The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready. And who was it that visited you last night?” “That was the four great kings. They came to me to hear the Teaching.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that even the four great kings go to him to hear the Teaching. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove. The second wonder is finished.

၄၁။ အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော, ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ။ ကော နု ခေါ သော, မဟာသမဏ, အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော, ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ, ကဿပ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ သက္ကောပိ ဒေဝါနမိန္ဒော ဥပသင်္ကမိဿတိ ဓမ္မဿဝနာယ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

တတိယံ ပါဋိဟာရိယံ။

၄၁။ ထို့နောက် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အချိန်၌ အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တောအုပ်ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေလျက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ရှေး၌ ဖြစ်သော အရောင်အဆင်းတို့ထက် အလွန် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသည့်ပြင် အထူးသဖြင့်လည်း မြတ်သည်ဖြစ်၍ ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးကဲ့သို့ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်ကို လွန်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ၊ ရဟန်းကြီး ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အခါက အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တောအုပ်ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေလျက် သင် ရဟန်းကြီးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ သင်ရဟန်းကြီးကို ရှိခိုးပြီး လျှင် ရှေး၌ ဖြစ်သော အရောင်အဆင်းတို့ထက် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသည့်အပြင် အထူးသဖြင့်လည်း မြတ်သည်ဖြစ်၍ ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးကဲ့သို့ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လာသော သူကား အဘယ် သူနည်း”ဟု မေး၏။ ကဿပ ဤသူကား နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းတည်း၊ ငါ့ထံသို့ တရားနာရန် ချဥ်းကပ်လာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းပင်သော်လည်း တရားနာရန် ချဥ်းကပ်ဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ ဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ သုံးခုမြောက်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြီး၏။

Once again when the night was well advanced, Sakka, the magnificent ruler of the gods, approached the Buddha, illuminating the whole forest grove. He bowed down to the Buddha and stood up, appearing just like a great bonfire. But it was more splendid and sublime than the previous ones. The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready. And who was it that visited you last night?” “That was Sakka, the ruler of the gods. He came to me to hear the Teaching.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that even Sakka, the ruler of gods, goes to him to hear the Teaching. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove. The third wonder is finished.

စာ-၃၆

၄၂။ အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော, ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ။ ကော နု ခေါ သော, မဟာသမဏ, အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော, ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ, ကဿပ, ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မာပိ သဟမ္ပတိ ဥပသင်္ကမိဿတိ ဓမ္မဿဝနာယ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

စတုတ္ထံ ပါဋိဟာရိယံ။

၄၂။ ထို့နောက် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာသည် ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အချိန်၌ အလွန် နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တောအုပ်ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေ လျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ရှေး၌ ဖြစ်သော အရောင်အဆင်း တို့ထက် အလွန်နှစ်လိုဖွယ်ရှိသည့်ပြင် အထူးသဖြင့်လည်း မြတ်သည်ဖြစ်၍ ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးကဲ့သို့ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပ ရသေ့သည် ထိုညဥ့်ကို လွန်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ၊ ရဟန်းကြီး ညဥ့်ဦးယံလွန်ပြီးသော ည (သန်းခေါင်ယံ) အခါက အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော တော အုပ်ကို အရောင်ဖြင့် လင်းစေလျက် သင် ရဟန်းကြီးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ သင် ရဟန်းကြီးကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ရှေး၌ဖြစ်သော အရောင်အဆင်းတို့ထက် အလွန်နှစ်လိုဖွယ်ရှိသည့်အပြင် အထူးသဖြင့်လည်း မြတ်သည် ဖြစ်၍ ကြီးစွာသော မီးပုံကြီးကဲ့သို့ တစ်ခုသောနေရာ၌ ရပ်တည်လာသော သူကား အဘယ်သူနည်း”ဟု မေး၏။ ကဿပ ဤသူကား သဟမ္ပတိဗြဟ္မာတည်း၊ ငါ့ထံသို့ တရားနာရန် ချဥ်းကပ်လာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပ ရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာကြီးပင်သော်လည်း တရားနာရန် ချဥ်းကပ်ဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ ဆွမ်း ကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ လေးခုမြောက်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြီး၏။

Once again when the night was well advanced, Sahampati, the magnificent supreme being, approached the Buddha, illuminating the whole forest grove. He bowed down to the Buddha and stood up, appearing just like a great bonfire. But it was even more splendid and sublime than the previous ones. The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready. And who was it that visited you last night?” “That was Sahampati, the supreme being. He came to me to hear the Teaching.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that even Sahampati, the supreme being, goes to him to hear the Teaching. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove. The fourth wonder is finished.

၄၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ, ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိတုကာမာ ဟောန္တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ မေ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော, ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိဿန္တိ။ သစေ မဟာသမဏော မဟာဇနကာယေ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ, မဟာသမဏဿ လာဘသက္ကာရော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ, မမ လာဘသက္ကာရော ပရိဟာယိဿတိ။ အဟော နူန မဟာသမဏော သွာတနာယ နာဂစ္ဆေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဥတ္တရကုရုံ ဂန္တွာ တတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အနောတတ္တဒဟေ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တတ္ထေဝ ဒိဝါဝိဟာရံ အကာသိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ။ ကိံ နု ခေါ, မဟာသမဏ, ဟိယျော နာဂမာသိ? အပိ စ မယံ တံ သရာမ – ကိံ နု ခေါ မဟာသမဏော နာဂစ္ဆတီတိ? ခါဒနီယဿ စ ဘောဇနီယဿ စ တေ ပဋိဝီသော [ပဋိဝိံသော (သီ။), ပဋိဝိသော (သျာ။)] ဌပိတော’’တိ။ နနု တေ, ကဿပ, ဧတဒဟောသိ – ‘‘‘ဧတရဟိ ခေါ မေ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော, ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိဿန္တိ, သစေ မဟာသမဏော မဟာဇနကာယေ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ, မဟာသမဏဿ လာဘသက္ကာရော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ, မမ လာဘသက္ကာရော ပရိဟာယိဿတိ, အဟော နူန မဟာသမဏော သွာတနာယ နာဂစ္ဆေယျာ’တိ။ သော ခေါ အဟံ, ကဿပ, တဝ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကံ အညာယ ဥတ္တရကုရုံ ဂန္တွာ တတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အနောတတ္တဒဟေ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တတ္ထေဝ ဒိဝါဝိဟာရံ အကာသိ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ စေတသာပိ စိတ္တံ ပဇာနိဿတိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

ပဉ္စမံ ပါဋိဟာရိယံ။

၄၃။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား ကြီးစွာသော ပူဇော်ပွဲသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော အင်္ဂတိုင်း မဂဓတိုင်း၌ နေသူတို့သည် များစွာသော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်တို့ကို ယူ၍ လာလိုကုန်၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ယခုအခါ ငါ့အား ကြီးစွာသော ပူဇော်ပွဲသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော အင်္ဂတိုင်း မဂဓတိုင်း၌ နေသူတို့သည် များစွာသော ခဲဖွယ် ဘောဇဥ်တို့ကို ယူ၍ လာကုန်လတ္တံ့၊ အကယ်၍ ရဟန်းကြီးသည် များစွာသော လူတို့အလယ်၌ တန်ခိုး ဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြုငြားအံ့၊ ရဟန်းကြီးအား လာဘ်ပူဇော်သကာ တိုးပွါးလတ္တံ့၊ ငါ့အား လာဘ်ပူဇော်သကာ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့၊ ရဟန်းကြီးသည် နက်ဖြန် မလာမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ စိတ်အကြံကို ကိုယ်တော်၏ စိတ်ဖြင့် သိ၍ မြောက်ကျွန်းသို့ ကြွတော်မူကာ ထိုမြောက်ကျွန်းမှ ဆွမ်းကို ဆောင်ယူ၍ အနဝတတ်ရေအိုင်နား၌ ဘုဥ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ထိုအနဝတတ်ရေအိုင်နား၌ပင် နေ့သန့်စင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်ကို လွန်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ၊ ရဟန်းကြီး ယမန်နေ့က အဘယ့်ကြောင့် မလာသနည်း၊ စင်စစ်သော်ကား အကျွန်ုပ်တို့သည် ‘သင် ရဟန်းကြီးသည် အဘယ့်ကြောင့် မလာပါသနည်း’ဟု အောက်မေ့မိကုန်၏၊ သင့်အဖို့ ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်ကို ချန်ထား၏”ဟု ဆို၏။ ကဿပ သင့်အား ဤသို့ အကြံဖြစ်သည် မဟုတ်လော “ယခု ငါ့အား ကြီးစွာသော ပူဇော်ပွဲသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထက်ဝန်းကျင် အလုံးစုံသော အင်္ဂတိုင်း မဂဓတိုင်း၌ နေသူတို့သည် များစွာသော ခဲဖွယ် ဘောဇဥ်တို့ကို ယူ၍ လာကုန်လတ္တံ့၊ အကယ်၍ ရဟန်းကြီးသည် များစွာသော လူတို့အလယ်၌ တန်ခိုး ဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြုငြားအံ့၊ ရဟန်းကြီးအား လာဘ်ပူဇော်သကာ တိုးပွါးလတ္တံ့၊ ငါ့အား လာဘ်ပူဇော် သကာ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့၊ ရဟန်းကြီးသည် နက်ဖြန် မလာမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်သည် မဟုတ် လော။ ကဿပ ငါသည် သင်၏ စိတ်အကြံကို ငါ၏ စိတ်ဖြင့် သိ၍ မြောက်ကျွန်းသို့ ကြွကာ ထိုကျွန်းမှ ဆွမ်းကို ဆောင်၍ အနဝတတ် ရေအိုင် အနား၌ ဘုဥ်းပေးပြီးလျှင် ထိုအနဝတတ်ရေအိုင် အနား၌ပင် နေ့သန့်စင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ မိမိစိတ်ဖြင့် သူတစ်ပါး၏ စိတ်ကိုပင်သော်လည်း သိနိုင်ပေ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်လေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ ဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် နေတော်မူ၏။ ငါးခုမြောက်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြီး၏။

At this time Uruvelā Kassapa was holding a great sacrifice, and the whole of Aṅga and Magadha wanted to attend with much food of various kinds. Uruvelā Kassapa considered this and thought, “If the Great Ascetic performs a wonder of supernormal power for the great crowd, he’ll get more material support and honor, whereas I’ll get less. I hope he doesn’t come tomorrow.” The Buddha read the mind of Uruvelā Kassapa. He then went to Uttarakuru, collected almsfood there, ate it at the Anotatta lake, and stayed there for the day’s meditation. The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready. And why didn’t you come yesterday? We did think of you and set aside a share of various kinds of food.” “But, Kassapa, didn’t you think, ‘I hope he doesn’t come tomorrow’? Because I read your mind, I went to Uttarakuru, collected almsfood there, ate it at the Anotatta lake, and stayed there for the day’s meditation.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can read the minds of others. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove. The fifth wonder is finished.

၄၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတော ပံသုကူလံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဓောဝေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ပါဏိနာ ပေါက္ခရဏိံ ခဏိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဓောဝတူ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒတူတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ [အဟံ ပံသုကူလံ (က။)] အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ ကကုဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ သာခံ ဩနာမေသိ – ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရတူတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေတူတိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ။ ကိံ နု ခေါ, မဟာသမဏ, နာယံ ပုဗ္ဗေ ဣဓ ပေါက္ခရဏီ, သာယံ ဣဓ ပေါက္ခရဏီ။ နယိမာ သိလာ ပုဗ္ဗေ ဥပနိက္ခိတ္တာ။ ကေနိမာ သိလာ ဥပနိက္ခိတ္တာ? နယိမဿ ကကုဓဿ ပုဗ္ဗေ သာခါ ဩနတာ, သာယံ သာခါ ဩနတာ’’တိ။ ဣဓ မေ, ကဿပ, ပံသုကူလံ ဥပ္ပန္နံ အဟောသိ။ တဿ မယှံ, ကဿပ, ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဓောဝေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ, ကဿပ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ပါဏိနာ ပေါက္ခရဏိံ ခဏိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဓောဝတူ’’တိ။ သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ပါဏိနာ ခဏိတာ ပေါက္ခရဏီ။ တဿ မယှံ, ကဿပ, ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ, ကဿပ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒတူ’’တိ။ သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ဥပနိက္ခိတ္တာ သိလာ။ တဿ မယှံ, ကဿပ, ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ, ကဿပ, ကကုဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဇ မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ သာခံ ဩနာမေသိ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရတူ’’တိ။ သွာယံ အာဟရဟတ္ထော ကကုဓော။ တဿ မယှံ, ကဿပ, ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ, ကဿပ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေတူ’’တိ။ သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ဥပနိက္ခိတ္တာ သိလာတိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ သက္ကောပိ ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေယျာဝစ္စံ ကရိဿတိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ။ ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, ကဿပ, အာယာမဟ’’န္တိ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ, တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ အဂျာဂါရေ နိသိန္နံ, ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေန တွံ, မဟာသမဏ, မဂ္ဂေန အာဂတော? အဟံ တယာ ပဌမတရံ ပက္ကန္တော, သော တွံ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော’’တိ။ ‘‘ဣဓာဟံ, ကဿပ, တံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ, တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော။ ဣဒံ ခေါ, ကဿပ, ဇမ္ဗုဖလံ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ ဂန္ဓသမ္ပန္နံ ရသသမ္ပန္နံ။ သစေ အာကင်္ခသိ ပရိဘုဉ္ဇာ’’တိ။ ‘‘အလံ, မဟာသမဏ, တွံယေဝ တံ အရဟသိ, တွံယေဝ တံ [တွံယေဝေတံ အာဟရသိ, တွံယေဝေတံ (သီ။ သျာ။)] ပရိဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ မံ ပဌမတရံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ, တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိဿတိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ။

၄၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားအား ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား အား “အဘယ်အရပ်၌ ငါသည် ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖွပ်လျှော်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ လက်ဖြင့် ရေကန်ကို တူးကာ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤရေကန်၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖွပ်လျှော်တော် မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား “ငါသည် ပံ့သကူ သင်္ကန်းလျာကို အဘယ်အရပ်၌ နယ်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤကျောက်ဖျာကြီး၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို နယ်တော်မူပါ”ဟု ကြီးစွာသော ကျောက်ဖျာကို ချထားလေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား “ငါသည် ပံ့သကူ သင်္ကန်းလျာကို အဘယ်အရပ်၌ ဆွဲ၍ ဖြန့်ရပါ အံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ရေခံတက်ပင်စောင့်နတ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤရေခံတက်ကိုင်း၌ ဆွဲ၍ ဖြန့်တော်မူပါ”ဟု ရေခံ တက်ကိုင်းကို ညွတ်စေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား “ငါသည် အဘယ်အရပ်၌ ပံ့သကူ သင်္ကန်းလျာကို ဖြေဖြန့်ရပါ အံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤကျောက်ဖျာကြီး၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖြေဖြန့်တော်မူပါ”ဟု ကြီးစွာသော ကျောက်ဖျာကို ချထားလေ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်ကို လွန်သဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ၊ ရဟန်းကြီး ရှေ့အခါက ဤအရပ်၌ ဤ ရေကန် မရှိ၊ ယခု ဤအရပ်၌ ထိုရေကန် အဘယ့်ကြောင့် ရှိပါသနည်း။ ရှေ့အခါက ဤကျောက်ဖျာကြီးကို ချမထားပါ၊ ယခု ဤကျောက်ဖျာကြီးကို အဘယ်သူ ချထား သနည်း။ ရှေ့အခါက ဤရေခံတက်ပင် အကိုင်းအခက်သည် မကိုင်းမညွတ်၊ ယခု ထိုရေခံတက်ပင်၏ အကိုင်း အခက်ကို အဘယ်သူ ကိုင်းညွတ်စေသနည်း”ဟု မေး၏။ ကဿပ ဤအရပ်၌ ငါ့အား ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ကဿပ ငါ့အား “ငါသည် အဘယ်အရပ်၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖွပ်လျှော်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ကဿပ ထိုအခါ သိကြား မင်းသည် ငါ၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ လက်ဖြင့် ရေကန်တူး၍ ငါ့ကို “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာ ဘုရားသည် ဤရေကန်၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖွပ်လျှော်တော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ ထိုရေကန်ကို သိကြားမင်းသည် လက်ဖြင့် တူးအပ်၏။ ကဿပ ငါ့အား “ငါသည် ပံ့သကူ သင်္ကန်းလျာကို အဘယ်အရပ်၌ နယ်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏၊ ကဿပ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ငါ၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာ ဘုရားသည် ဤကျောက်ဖျာကြီး၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို နယ်တော်မူပါ”ဟု ကြီးစွာသော ကျောက်ဖျာကို ချထားလေ၏၊ ကဿပ ထိုကျောက်ဖျာကို သိကြားမင်းသည် ချထားအပ်၏။ ကဿပ ငါ့အား “ငါသည် ပံ့သကူ သင်္ကန်းလျာကို အဘယ်အရပ်၌ ဆွဲ၍ ဖြန့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏၊ ကဿပ ထိုအခါ ရေခံတက်ပင်စောင့်နတ်သည် ငါ၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤရေခံတက်ကိုင်းကို ဆွဲ၍ ဖြန့်တော်မူပါ”ဟု ရေခံတက်ကိုင်းကို ကိုင်းညွတ်စေ၏၊ ထိုရေခံတက်ပင်သည် လက်၏ အနီးသို့ ကိုင်းညွတ်၏။ ကဿပ ငါ့အား “ငါသည် အဘယ်အရပ်၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖြေဖြန့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏၊ ကဿပ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ငါ၏ စိတ်အကြံကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာ ဘုရားသည် ဤကျောက်ဖျာကြီး၌ ပံ့သကူသင်္ကန်းလျာကို ဖြေဖြန့်တော်မူပါ”ဟု ကြီးစွာသော ဤကျောက် ဖျာကို ချထားလေ၏၊ ထိုကျောက်ဖျာကို သိကြားမင်းသည် ချထားအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့ လျှင် နတ်တို့ကို အစိုးရသော သိကြားမင်းပင်သော်လည်း အမှုကြီးငယ်ကို ပြုဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပ ရသေ့၏ ဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်လွန်သောအခါ၌ မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား အချိန်တန်ကြောင်းကို ပြောကြား၏။ “ကဿပ သင်သွားနှင့်ချေ၊ ငါလာခဲ့အံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၍ ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို လွှတ်လိုက်ပြီး လျှင် အကြင်ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ကြောင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသည် ထင်ရှား၏၊ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်မှ အသီးကို ယူဆောင် ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ လာလတ်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်၍ မြတ်စွာ ဘုရားကို “ရဟန်းကြီး သင်သည် အဘယ်လမ်းခရီးဖြင့် လာသနည်း၊ အကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ရှေးဦးစွာ ပြန်လာခဲ့၏၊ သင်သည် ရှေးဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေ၏”ဟု ဆို၏။ ကဿပ ငါသည် သင့်ကို လွှတ်လိုက်၍ အကြင် ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ကြောင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသည် ထင်ရှား၏၊ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်မှ အသီးကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေ၏။ ကဿပ ဤဇမ္ဗူ့သပြေသီးသည် အဆင်းအနံ့အရသာနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ အကယ်၍ အလိုရှိလျှင် သုံး ဆောင်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး တန်ပြီ၊ ထိုအသီးကား သင့်အားသာလျှင် ထိုက်တန်၏၊ သင်သည်သာလျှင် ထိုအသီးကို သုံးဆောင်လော့ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့လျှင် ရဟန်းကြီးသည် ငါ့ကို ရှေးဦးစွာ လွှတ်လိုက်၍ အကြင် ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ကြောင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသည် ထင်ရှား၏၊ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်မှ အသီးကို ယူပြီးလျှင် ရှေ့ဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့၏ ဆွမ်းကို ဘုဥ်းပေးတော်မူ၍ ထိုတောအုပ်၌ပင် နေတော်မူ၏။

Soon afterwards the Buddha got a rag and he thought, “Where can I wash it?” Reading the Buddha’s mind, Sakka dug a pond with his hand. And he said to the Buddha, “Sir, please wash it here.” The Buddha thought, “Where can I beat it?” Reading the Buddha’s mind once again, Sakka placed a boulder there. And he said to the Buddha, “Sir, please beat it here.” The Buddha thought, “What can I hold onto to get out of this pond?” A god living in an arjun tree read the Buddha’s mind. She then bent down a branch and said to the Buddha, “Sir, please come out by holding onto this.” The Buddha thought, “Where can I dry this rag?” Reading the Buddha’s mind yet again, Sakka placed another boulder there. And he said to the Buddha, “Sir, please dry it here.” The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready. But what’s going on? There was no pond here before, but now there is. These boulders were not here before. Who placed them here? And this arjun tree didn’t have a bent branch, but now it does.” When the Buddha told him what had happened, Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that even Sakka, the ruler of the gods, performs services for him. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove. The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready.” “You just go ahead, Kassapa, I’ll come.” After dismissing him, he took a fruit from a rose-apple tree—the tree after which the Rose-apple Land of India is named—and then arrived first in the fire hut where he sat down. When Uruvelā Kassapa saw the Buddha sitting there, he said to him, “Which path did you take? I left first, but you’re already here.” The Buddha told him what he had done and added, “This rose apple has a good color, and it’s fragrant and delicious, too. You can have it, if you wish.” “There’s no need. You deserve it and you should have it.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he dismissed me, then took a fruit from a rose-apple tree, and still arrived first in the fire hut. But he’s not a perfected one like me.” The Buddha ate his meal and continued to stay in the same forest grove.

၄၅။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော, မဟာသမဏ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ။ ဂစ္ဆ တွံ, ကဿပ, အာယာမဟန္တိ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ, တဿာ အဝိဒူရေ အမ္ဗော…ပေ… တဿာ အဝိဒူရေ အာမလကီ…ပေ… တဿာ အဝိဒူရေ ဟရီတကီ…ပေ… တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ အဂျာဂါရေ နိသိန္နံ, ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေန တွံ, မဟာသမဏ, မဂ္ဂေန အာဂတော? အဟံ တယာ ပဌမတရံ ပက္ကန္တော, သော တွံ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော’’တိ။ ‘‘ဣဓာဟံ, ကဿပ, တံ ဥယျောဇေတွာ တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော။ ဣဒံ ခေါ, ကဿပ, ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ ဂန္ဓသမ္ပန္နံ [သုဂန္ဓိကံ (က။)]။ (သစေ အာကင်္ခသိ ဂဏှာ’’တိ။ ‘‘အလံ, မဟာသမဏ, တွံယေဝ တံ အရဟသိ, တွံယေဝ တံ ဂဏှာ’’တိ) [( ) သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ မံ ပဌမတရံ ဥယျောဇေတွာ တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိဿတိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၄၅။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုညဥ့်လွန်သောအခါ၌ မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ရဟန်းကြီး အချိန်တန်ပြီ၊ ဆွမ်းပြင်ပြီးပြီ”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား အချိန်တန်ကြောင်းကို ပြောကြား၏။ “ကဿပ သင်သွားနှင့်ချေ၊ ငါလာခဲ့အံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၍ ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို လွှတ် လိုက်ပြီးလျှင် အကြင်ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ကြောင့် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသည် ထင်ရှား၏၊ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်၏ အနီး၌ သရက်ပင်ရှိ၏။ပ။ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်၏ အနီး၌ သျှိသျှားပင် ရှိ၏။ပ။ ထိုဇမ္ဗူ့သပြေပင်၏ အနီး၌ ဖန်ခါးပင်ရှိ၏။ပ။ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွတော်မူ၍ ပင်လယ်ကသစ်ပွင့်ကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေတော်မူသော မြတ်စွာ ဘုရားကို မြင်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “ရဟန်းကြီး သင်သည် အဘယ်လမ်းခရီးဖြင့် လာသနည်း၊ ငါသည် သင်၏ ရှေ့ဦးစွာ ပြန်လာခဲ့၏၊ သင်သည် ရှေးဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေ၏”ဟု ဆို၏။ ကဿပ ငါသည် သင့်ကို လွှတ်လိုက်၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ သွား၍ ပင်လယ်ကသစ်ပွင့်ကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ရှေ့ဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေ၏။ ကဿပ ဤပင်လယ်ကသစ်ပွင့်သည် အဆင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ အနံ့ကောင်း၏၊ အကယ်၍ အလိုရှိလျှင် ယူလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းကြီး တန်ပြီ၊ သင့်အားသာလျှင် ထိုက်တန်၏၊ သင်သည်သာလျှင် ထိုပင်လယ်ကသစ်ပွင့်ကို ယူ လော့ဟု (ဆို၏)။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်း သို့လျှင် ရဟန်းကြီးသည် ငါ့ကို ရှေးဦးစွာ လွှတ်လိုက်၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ သွား၍ ပင်လယ် ကသစ်ပွင့်ကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ ရောက်၍ မီးတင်းကုပ်၌ ထိုင်နေဘိ၏၊ သို့ရာတွင် ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

The next morning Uruvelā Kassapa went to the Buddha and said, “It’s time, Great Ascetic, the meal is ready.” “You just go ahead, Kassapa, I’ll come.” After dismissing him, he took a fruit from a mango tree not far from the rose-apple tree … he took a fruit from an emblic myrobalan tree not far from the mango tree … he took a fruit from a chebulic myrobalan tree not far from the emblic myrobalan tree … he went to Tāvatiṁsa heaven, took a flower from an orchid tree, and then arrived first in the fire hut where he sat down. When Uruvelā Kassapa saw the Buddha sitting there, he said to him, “Which path did you take? I left first, but you’re already here.” The Buddha told him what he had done, and added, “This orchid tree flower is colorful and fragrant. You can have it, if you wish.” “There’s no need. You deserve it and you should have it.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he dismissed me, then went to Tāvatiṁsa heaven, took an orchid tree flower, and still arrived first in the fire hut. But he’s not a perfected one like me.”

စာ-၄၀

၄၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတုကာမာ န သက္ကောန္တိ ကဋ္ဌာနိ ဖာလေတုံ။ အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ, ယထာ မယံ န သက္ကောမ ကဋ္ဌာနိ ဖာလေတု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဖာလိယန္တု, ကဿပ, ကဋ္ဌာနီ’’တိ။ ‘‘ဖာလိယန္တု, မဟာသမဏာ’’တိ။ သကိဒေဝ ပဉ္စ ကဋ္ဌသတာနိ ဖာလိယိံသု။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ ကဋ္ဌာနိပိ ဖာလိယိဿန္တိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၄၆။ ထိုအခါ မီးကို လုပ်ကျွေးလိုသော ရသေ့တို့သည် ထင်းကို ခွဲခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။ ထိုအခါ၌ ထိုရသေ့တို့အား “မချွတ်ဧကန် ရဟန်းကြီး၏ တန်းခိုးအာနုဘော် ဖြစ်လတ္တံ့၊ ယင်းတန်ခိုး အာနုဘော်ကြောင့် ငါတို့သည် ထင်းတို့ကို ခွဲခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို “ကဿပ ထင်းတို့ကို ကွဲစေလိုကုန်သ လော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး ကွဲစေလိုပါကုန်၏ဟု (ဆို၏)။ ငါးရာသော ထင်းတို့သည် တစ်ကြိမ် တည်းသာလျှင် ကွဲကုန်၏။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်း ထင်းတို့ကိုသော်လည်း (တစ်ကြိမ်တည်း) ကွဲစေနိုင်ဘိ၏၊ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည် သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

Soon afterwards those dreadlocked ascetics wanted to tend the sacred fire, but were unable to split the logs. They thought, “This must be because of the supernormal powers of the Great Ascetic.” The Buddha said to Uruvelā Kassapa, “May the logs be split, Kassapa.” “Yes, may they,” he replied. And five hundred logs were split all at once. Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can split logs just like that. But he’s not a perfected one like me.”

၄၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတုကာမာ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိံ ဥဇ္ဇလေတုံ [ဇာလေတုံ (သီ။), ဥဇ္ဇလိတုံ (က။)]။ အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ, ယထာ မယံ န သက္ကောမ အဂ္ဂိံ ဥဇ္ဇလေတု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဇ္ဇလိယန္တု, ကဿပ, အဂ္ဂီ’’တိ။ ‘‘ဥဇ္ဇလိယန္တု, မဟာသမဏာ’’တိ။ သကိဒေဝ ပဉ္စ အဂ္ဂိသတာနိ ဥဇ္ဇလိယိံသု။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ အဂ္ဂီပိ ဥဇ္ဇလိယိဿန္တိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၄၇။ ထိုအခါ ထိုမီးကို လုပ်ကျွေးလိုသော ရသေ့တို့သည် မီးကို တောက်စေခြင်းငှါ ‘စွဲညိစေခြင်းငှါ’ မတတ်နိုင်ကုန်။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့အား “မချွတ်ဧကန် ရဟန်းကြီး၏ တန်ခိုးအာနုဘော် ဖြစ်လတ္တံ့၊ ယင်းတန်ခိုး အာနုဘော်ကြောင့် ငါတို့သည် မီးကို တောက်စေခြင်းငှါ ‘စွဲညိစေခြင်းငှါ’ မတတ်နိုင်ကုန်”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို “ကဿပ မီးတို့ကို တောက်စေလို ‘စွဲဲညိစေလို’ကုန်သလော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး တောက်စေလို ‘စွဲဲညိစေလို’ကုန်၏ဟု (ဆို၏)။ ငါးရာသော မီးတို့သည် (တစ်ပြိုင်နက်တည်းသာလျှင်) တောက် ‘စွဲညိ ’ကုန်၏။ ထို့နောက် ဥရုဝေလ ကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းမီးတို့ကိုသော်လည်း (တစ်ပြိုင်နက်တည်း) တောက်စေ ‘စွဲညိစေ’ နိုင်ဘိ၏။ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာ တည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

Those ascetics still wanted to tend the sacred fire, but were unable to light it. They thought, “This must be because of the supernormal powers of the Great Ascetic.” The Buddha said to Uruvelā Kassapa, “May the fires be lit, Kassapa.” “Yes, may they,” he replied. And five hundred fires were lit all at once. Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can light fires just like that. But he’s not a perfected one like me.”

၄၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတွာ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိံ ဝိဇ္ဈာပေတုံ။ အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ, ယထာ မယံ န သက္ကောမ အဂ္ဂိံ ဝိဇ္ဈာပေတု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိဇ္ဈာယန္တု, ကဿပ, အဂ္ဂီ’’တိ။ ‘‘ဝိဇ္ဈာယန္တု, မဟာသမဏာ’’တိ။ သကိဒေဝ ပဉ္စ အဂ္ဂိသတာနိ ဝိဇ္ဈာယိံသု။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ အဂ္ဂီပိ ဝိဇ္ဈာယိဿန္တိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၄၈။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့သည် မီးကို လုပ်ကျွေးပြီးနောက် မီးကို ငြိမ်းစေခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့အား “မချွတ်ဧကန် ရဟန်းကြီး၏ တန်ခိုးအာနုဘော် ဖြစ်လတ္တံ့၊ ယင်းတန်ခိုးအာနုဘော်ကြောင့် ငါတို့သည် မီးကို ငြိမ်းစေခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို “ကဿပ မီးတို့ကို ငြိမ်းစေလိုကုန် သလော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းကြီး ငြိမ်းစေလိုပါကုန်၏ဟု (ဆို၏)။ ငါးရာသော မီးတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်တည်းသာလျှင် ငြိမ်းကုန်၏။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်း သို့ မီးတို့ကိုပင်သော်လည်း (တစ်ပြိုင်နက်တည်း) ငြိမ်းစေနိုင်ဘိ၏၊ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

When those ascetics had tended the sacred fires, they were unable to extinguish them. They thought, “This must be because of the supernormal powers of the Great Ascetic.” The Buddha said to Uruvelā Kassapa, “May the fires be extinguished, Kassapa.” “Yes, may they,” he replied. And the five hundred fires were extinguished all at once. Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can extinguish fires just like that. But he’s not a perfected one like me.”

စာ-၄၁

၄၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ သီတာသု ဟေမန္တိကာသု ရတ္တီသု အန္တရဋ္ဌကာသု ဟိမပါတသမယေ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိပိ, နိမုဇ္ဇန္တိပိ, ဥမ္မုဇ္ဇနနိမုဇ္ဇနမ္ပိ ကရောန္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စမတ္တာနိ မန္ဒာမုခိသတာနိ အဘိနိမ္မိနိ, ယတ္ထ တေ ဇဋိလာ ဥတ္တရိတွာ ဝိသိဗ္ဗေသုံ။ အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ, ယထယိမာ မန္ဒာမုခိယော နိမ္မိတာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ တာဝ ဗဟူ မန္ဒာမုခိယောပိ အဘိနိမ္မိနိဿတိ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၄၉။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့သည် ချမ်းအေးသော ဆောင်းဥတု အကြား ရှစ်ညဥ့်တို့၌ ဆီးနှင်းကျသောအခါ နေရဉ္ဇရာမြစ်၌ ငုပ်လည်း ငုပ်ကုန်၏၊ ပေါ်လည်း ပေါ်ကုန်၏၊ ငုပ်ခြင်း ပေါ်ခြင်းကိုလည်း ပြုကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မီးအိုးကင်းငါးရာတို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထိုရသေ့တို့သည် ရေမှ တက်ကုန်၍ ယင်းသည့် မီးအိုးကင်းတို့၌ လှုံကုန်၏။ ထိုအခါ ရသေ့တို့အား “မချွတ်ဧကန် ရဟန်းကြီး၏ တန်ခိုးအာနု ဘော်ဖြစ်လတ္တံ့၊ ယင်းသည့် တန်ခိုးအာနုဘော်ဖြင့် ဤမီးအိုးကင်းငါးရာတို့ကို ဖန်းဆင်းအပ်ကုန်၏”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ များစွာသော ယင်းသည့် မီးအိုးကင်းတို့ကို ဖန်ဆင်းနိုင်ဘိ၏၊ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည် သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်လေ၏။

At that time it was midwinter, with cold days and snow. During this period those ascetics emerged from the Nerañjara river, immersed themselves in it, and repeatedly emerged and immersed themselves. Then the Buddha manifested five hundred pans with hot coals, where those ascetics could warm themselves after coming out of the water. They thought, “These were no doubt created by the supernormal powers of the Great Ascetic.” Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can manifest so many pans with hot coals. But he’s not a perfected one like me.”

၅၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာ အကာလမေဃော ပါဝဿိ, မဟာ ဥဒကဝါဟကော သဉ္ဇာယိ။ ယသ္မိံ ပဒေသေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ, သော ပဒေသော ဥဒကေန န ဩတ္ထဋော [ဥဒကေန ဩတ္ထဋော (သီ။ သျာ။)] ဟောတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော – မာဟေဝ ခေါ မဟာသမဏော ဥဒကေန ဝူဠှော အဟောသီတိ နာဝါယ သမ္ဗဟုလေဟိ ဇဋိလေဟိ သဒ္ဓိံ ယသ္မိံ ပဒေသေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ တံ ပဒေသံ အဂမာသိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမန္တံ, ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု တွံ, မဟာသမဏာ’’တိ? ‘‘အယမဟမသ္မိ [အာမ အဟမသ္မိ (သျာ။)], ကဿပါ’’တိ ဘဂဝါ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ နာဝါယ ပစ္စုဋ္ဌာသိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, ယတြ ဟိ နာမ ဥဒကမ္ပိ န ပဝါဟိဿတိ [နပ္ပသဟိဿတိ (သီ။)], န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ။

၅၀။ ထိုစဥ်အခါ၌ အခါမဲ့ မိုးကြီးသည် သည်းထန်စွာ ရွာသွန်း၏၊ ကြီးစွာသော ရေအလျဥ်သည် ဖြစ်၏၊ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူရာ အရပ်ကို ရေမလွှမ်းမိုးချေ၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ငါသည် ထက်ဝန်းကျင်မှရေကို ဖယ်ရှား၍ မြူတစ်ထောင်းထောင်းထသော မြေပြင်အလယ်၌ စင်္ကြံသွားရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ရေကို ဖယ်ရှား၍ မြူတစ်ထောင်းထောင်းထသော မြေပြင်အလယ်၌ စင်္ကြံကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် “ရဟန်းကြီး ရေမမျောပါစေလင့်”ဟု လှေဖြင့် များစွာသော ရသေ့တို့နှင့်အတူ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူရာ အရပ်သို့ သွားလေ၏။ ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ရေကို ဖယ်ရှား၍ မြူတစ်ထောင်းထောင်းထသော မြေပြင်အလယ်၌ စင်္ကြံကြွတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်၍ “ရဟန်းကြီး ဤရပ်လျက်နေသော သူကား သင်ပင်လော”ဟု မေး၏၊ “ကဿပ ဤရပ်လျက်နေသော သူကား ငါပင်တည်း”ဟု မိန့်တော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်၍ လှေ၌ တည်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပရသေ့အား “ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုးကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ ယင်းသို့သော ရေသည်ပင်သော်လည်း မမျောစေနိုင်၊ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။

Soon afterwards an unseasonal storm poured down, producing a great flood. The spot where the Buddha was staying was inundated. The Buddha thought, “Why don’t I drive back the water on all sides and walk on the dry ground in the middle?” And he did. Uruvelā Kassapa thought, “I hope the Great Ascetic hasn’t been swept away by the water.” Together with a number of ascetics he went by boat to where the Buddha was staying. He saw that the Buddha had driven back the water on all sides and was walking on the dry ground in the middle. And he said to the Buddha, “Is that you, Great Ascetic?” “It’s me, Kassapa.” The Buddha rose up into the air and landed in the boat. Uruvelā Kassapa thought, “The Great Ascetic is powerful and mighty, in that he can displace the water. But he’s not a perfected one like me.”

စာ-၄၂

၅၁။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘စိရမ္ပိ ခေါ ဣမဿ မောဃပုရိသဿ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ, န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’န္တိ၊ ယံနူနာဟံ ဣမံ ဇဋိလံ သံဝေဇေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နေဝ စ ခေါ တွံ, ကဿပ, အရဟာ, နာပိ အရဟတ္တမဂ္ဂသမာပန္နော။ သာပိ တေ ပဋိပဒါ နတ္ထိ, ယာယ တွံ အရဟာ ဝါ အဿသိ, အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နော’’တိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ တွံ ခေါသိ, ကဿပ, ပဉ္စန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော။ တေပိ တာဝ အပလောကေဟိ, ယထာ တေ မညိဿန္တိ တထာ တေ ကရိဿန္တီတိ။ အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ယေန တေ ဇဋိလာ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဇဋိလေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘော, မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ, ယထာ ဘဝန္တော မညန္တိ တထာ ကရောန္တူ’’တိ။ ‘‘စိရပဋိကာ မယံ, ဘော, မဟာသမဏေ အဘိပ္ပသန္နာ, သစေ ဘဝံ, မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿတိ, သဗ္ဗေဝ မယံ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမာ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

၅၁။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားအား “ဤအချည်းနှီးသော ယောကျာ်းအား ‘ရဟန်းကြီးသည် တန်ခိုး ကြီး၏၊ အာနုဘော်ကြီး၏၊ (သို့ရာတွင်) ငါကဲ့သို့ ရဟန္တာကား မဟုတ်သည်သာတည်း”ဟု အကြံဖြစ် နေသည်ကား ကြာမြင့်လှပေပြီ၊ ငါသည် ဤဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို အကယ်၍ ထိတ်လန့်စေရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပရသေ့ကို “ကဿပ သင်ကား ရဟန္တာလည်း မဟုတ်၊ အရဟတ္တမဂ်နှင့် ပြည့်စုံသူလည်း မဟုတ်၊ သင့်အား ရဟန္တာဖြစ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ အရဟတ္တမဂ်နှင့် ပြည့်စုံရန်သော်လည်းကောင် ဖြစ်နိုင်သော အကျင့်လည်း မရှိ”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ့ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတို့၌ ဦးခိုက်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ကဿပ သင်ကား ငါးရာသော ရသေ့တို့၏ ခေါင်းဆောင် လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သူ ဖြစ်၍ အထွတ် အထိပ် အကြီးအမှူးလည်း ဖြစ်၏၊ ထိုရသေ့တို့ကိုလည်း ပန်ကြားဦးလော့၊ ထိုရသေ့တို့သည် ထင်မြင်သည့် အတိုင်း ပြုကြကုန်လတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထို့နောက် ဥရုဝေလကဿပရသေ့သည် ထိုရသေ့တို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ရသေ့တို့ ငါသည် ရဟန်းကြီးထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လို၏၊ အသျှင်ရသေ့တို့သည် ထင်မြင်သည့်အတိုင်း ပြုကုန် လော့”ဟု ပြောဆို၏။ အသျှင်ရသေ့ အကျွန်ုပ်တို့သည်ကား ရဟန်းကြီး၌ ကြည်ညိုခဲ့ကြသည်မှာ ကြာမြင့် ချေပြီ၊ အသျှင်ရသေ့သည် ရဟန်းကြီးထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို အကယ်၍ ကျင့်ပါမူ အကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးပင် ရဟန်းကြီးထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါကုန်အံ့ဟု (ပြောဆိုကုန်၏)။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့သည် ဆံ ဆံကျစ် ပရိက္ခရာဆောင်ထမ်းပိုး မီးမွှေယောက်မစသော ရသေ့အသုံး အဆောင်တို့ကို ရေ၌ မျှောပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရား ရှိတော်မူရာသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်ကုန်လျက် “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။

Then the Buddha thought, “For a long time this foolish man has thought, ‘The Great Ascetic is powerful and mighty, but he’s not a perfected one like me.’ Let me stir him up.” And he said to Uruvelā Kassapa, “Kassapa, you’re not a perfected one or on the path to perfection. You don’t have the practice that might make you a perfected one or one on the path to perfection.” At that Uruvelā Kassapa bowed down with his head at the Buddha’s feet and said, “Sir, I wish to receive the going forth in your presence. I wish to receive the full ordination.” “Kassapa, you’re the leader and chief of five hundred dreadlocked ascetics. Tell them first, so that they may take appropriate action.” Uruvelā Kassapa then went to those ascetics and said, “I wish to practice the spiritual life under the Great Ascetic. Please do whatever you think is appropriate.” “Sir, we’ve had confidence in the Great Ascetic for a long time. If you are to practice the spiritual life under him, so will all of us.” Then, after letting their hair and dreadlocks, their carrying poles and bundles, and their fire-worship implements be carried away by the water, they went to the Buddha. They bowed down with their heads at his feet and said, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” And that was the full ordination of those venerables.

၅၂။ အဒ္ဒသာ ခေါ နဒီကဿပေါ ဇဋိလော ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ဝုယှမာနေ, ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာဟေဝ မေ ဘာတုနော ဥပသဂ္ဂေါ အဟောသီ’’တိ။ ဇဋိလေ ပါဟေသိ – ဂစ္ဆထ မေ ဘာတရံ ဇာနာထာတိ။ သာမဉ္စ တီဟိ ဇဋိလသတေဟိ သဒ္ဓိံ ယေနာယသ္မာ ဥရုဝေလကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥရုဝေလကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု ခေါ, ကဿပ, သေယျော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော, ဣဒံ သေယျော’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

၅၂။ နဒီကဿပရသေ့သည် ရေ၌ မျောလာသော ဆံ ဆံကျစ် ပရိက္ခရာဆောင်ထမ်းပိုး မီးမွှေ ယောက်မစသော ရသေ့အသုံးအဆောင်တို့ကို မြင်လတ်သော် “ငါ၏ နောင်တော်အား ဘေးရန်မဖြစ်ပါစေ လင့်”ဟု (အကြံဖြစ်၍) “သွားကုန်လော့ ငါ့နောင်တော် (အကြောင်း) ကို သိအောင် ပြုကုန်လော့”ဟု ပြော ဆို၍ ရသေ့တို့ကို စေလွှတ်လိုက်၏။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ရသေ့သုံးရာတို့နှင့်အတူ ဥရုဝေလကဿပထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်ဥရုဝေလ ကဿပကို “ကဿပ ဤရဟန်း အဖြစ်သည် မြတ်ပါသလော”ဟု (ဆို၏)။ “အိမ်း ငါ့သျှင် ဤရဟန်း အဖြစ်သည် မြတ်ပါပေ၏”ဟု (ဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့သည် ဆံ ဆံကျစ် ပရိက္ခရာဆောင်ထမ်းပိုး မီးမွှေယောက်မစသော ရသေ့အသုံး အဆောင်တို့ကို ရေ၌ မျှောပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်ကုန်လျက် “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထို စကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။

Nadī Kassapa saw those things being carried away by the water, and he thought, “I hope my brother is okay.” He dispatched his ascetics, saying, “Go and check on my brother.” Together with the three hundred ascetics he then went to Uruvelā Kassapa and said, “Is this better, Kassapa?” “Yes, this is better.” Then, after letting their hair and dreadlocks, their carrying poles and bundles, and their fire-worship implements be carried away by the water, they went to the Buddha. They bowed down with their heads at his feet and said, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” And that was the full ordination of those venerables.

စာ-၄၃

၅၃။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဂယာကဿပေါ ဇဋိလော ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ဝုယှမာနေ, ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာဟေဝ မေ ဘာတူနံ ဥပသဂ္ဂေါ အဟောသီ’’တိ။ ဇဋိလေ ပါဟေသိ – ဂစ္ဆထ မေ ဘာတရော ဇာနာထာတိ။ သာမဉ္စ ဒွီဟိ ဇဋိလသတေဟိ သဒ္ဓိံ ယေနာယသ္မာ ဥရုဝေလကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥရုဝေလကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု ခေါ, ကဿပ, သေယျော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော, ဣဒံ သေယျော’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

ဘဂဝတော အဓိဋ္ဌာနေန ပဉ္စ ကဋ္ဌသတာနိ န ဖာလိယိံသု, ဖာလိယိံသု၊ အဂ္ဂီ န ဥဇ္ဇလိယိံသု, ဥဇ္ဇလိယိံသု၊ န ဝိဇ္ဈာယိံသု, ဝိဇ္ဈာယိံသု၊ ပဉ္စမန္ဒာမုခိသတာနိ အဘိနိမ္မိနိ။ ဧတေန နယေန အဍ္ဎုဍ္ဎပါဋိဟာရိယသဟဿာနိ ဟောန္တိ။

၅၃။ ဂယာကဿပရသေ့သည် ရေ၌ မျောလာသော ဆံ ဆံကျစ် ပရိက္ခရာဆောင်ထမ်းပိုး မီးမွှေ ယောက်မစသော ရသေ့အသုံးအဆောင်တို့ကို မြင်လတ်သော် “ငါ၏ နောင်တော်တို့အား ဘေးရန်မဖြစ်ပါ စေလင့်”ဟု (အကြံဖြစ်၍) “သွားကုန်လော့ ငါ့နောင်တော်တို့ (အကြောင်း) ကို သိအောင် ပြုကုန်လော့”ဟု ပြောဆို၍ ရသေ့တို့ကို လွှတ်လိုက်၏။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း နှစ်ရာသော ရသေ့တို့နှင့်အတူ အသျှင်ဥရုဝေလကဿပထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင် ဥရုဝေလကဿပကို “ကဿပ ဤရဟန်း အဖြစ်သည် မြတ်ပါသလော”ဟု (ဆို၏)။ “အိမ်း ငါ့သျှင် ဤရဟန်း အဖြစ်သည် မြတ်ပေ၏”ဟု (ဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုရသေ့တို့သည် ဆံ ဆံကျစ် ပရိက္ခရာဆောင်ထမ်းပိုး မီးမွှေယောက်မစသော ရသေ့အသုံးအဆောင်တို့ကို ရေ၌ မျှောပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်ကုန်လျက် “အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို စကားတော်သည်ပင်လျှင် ထိုအသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဓိဋ္ဌာန်တော်ကြောင့် ငါးရာသော ထင်းတို့သည် မကွဲကုန် (၅၀၀)။ ကွဲကုန်၏ (၅၀၀) မီး မတောက်ကုန် (၅၀၀) မီးတောက်ကုန်၏ (၅၀၀) မီး မငြိမ်းနိုင်ကုန် (၅၀၀) မီးငြိမ်းကုန်၏ (၅၀၀) ငါးရာသော မီးအိုးကင်းတို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၍ ဤသို့သော နည်းဖြင့် သုံးထောင်ငါးရာသော တန်ခိုးပြာဋိဟာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥရုဝေလကဿပ ချွတ်တော်မူခန်း ပြီး၏။ အာဒိတ္တပရိယာယသုတ်

Gayā Kassapa saw those things being carried away by the water, and he thought, “I hope my brothers are okay.” He dispatched his ascetics, saying, “Go and check on my brothers.” Together with the two hundred ascetics he then went to Uruvelā Kassapa and said, “Is this better, Kassapa?” “Yes, this is better.” Then, after letting their hair and dreadlocks, their carrying poles and bundles, and their fire-worship implements be carried away by the water, they went to the Buddha. They bowed down with their heads at his feet and said, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” And that was the full ordination of those venerables. By an act of supernormal determination the Buddha stopped five hundred logs from being split before splitting them; he stopped fires from being lit before lighting them; he stopped them from being extinguished before extinguishing them; and he manifested five hundred pans with hot coals. In this way, there were three and a half thousand wonders.

၅၄။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဂယာသီသံ တေန ပက္ကာမိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန သဗ္ဗေဟေဝ ပုရာဏဇဋိလေဟိ။ တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဂယာသီသေ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

[သံ။ နိ။ ၄။၂၉] ‘‘သဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တံ။ ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗံ အာဒိတ္တံ? စက္ခု အာဒိတ္တံ, ရူပါ အာဒိတ္တာ, စက္ခုဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ, စက္ခုသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။ သောတံ အာဒိတ္တံ, သဒ္ဒါ အာဒိတ္တာ, သောတဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ, သောတသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ သောတသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။ ဃာနံ အာဒိတ္တံ, ဂန္ဓာ အာဒိတ္တာ, ဃာနဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ, ဃာနသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ ဃာနသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။ ဇိဝှါ အာဒိတ္တာ, ရသာ အာဒိတ္တာ, ဇိဝှါဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။ ကာယော အာဒိတ္တော, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အာဒိတ္တာ, ကာယဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ ကာယသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ ကာယသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။ မနော အာဒိတ္တော, ဓမ္မာ အာဒိတ္တာ, မနောဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ မနောသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော, ယမိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ။ ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ, ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ။

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ယမိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ, တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သဒ္ဒေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဂန္ဓေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ရသေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ…ပေ… မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ယမိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ, ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ, ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ။

ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ တဿ ဘိက္ခုသဟဿဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု။

အာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

ဥရုဝေလပါဋိဟာရိယံ တတိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော။

၅၄။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလတော၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံးနေတော်မူပြီး လျှင် ဂယာသီသအရပ်သို့ အလုံးစုံသော ရသေ့ဟောင်းချည်းဖြစ်ကုန်သော များစွာသော တစ်ထောင်သော ရဟန်းသံဃာ နှင့်အတူ ကြွသွားတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုဂယာရွာ၏အနီး ဂယာသီသအရပ်၌ တစ်ထောင်သော ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုသို့ သီတင်းသုံးနေတော်မူသောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ အလုံးစုံသော တရားသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏၊ ရဟန်းတို့ အဘယ်မည်သော အလုံးစုံသော တရားသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်သနည်း၊ မျက်စိသည် ပြောင်ပြောင်တောက် လောင်၏၊ အဆင်းတို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏၊ မျက်စိအသိသည် ပြောင်ပြောင်တောက် လောင်၏၊ မျက်စိအတွေ့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ မျက်စိအတွေ့ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချမ်းသာသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း ဆင်းရဲသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း မဆင်းရဲမချမ်းသာသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၏။ အဘယ်ဖြင့် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်သနည်း၊ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မီးဖြင့် အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မီးဖြင့် တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မီးဖြင့် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း အိုရခြင်း သေရခြင်း ပူပန်ရခြင်း ငိုကြွေးရခြင်း ဆင်းရဲရခြင်း နှလုံးမသာရခြင်း ပြင်းစွာပူဆွေးရခြင်းတို့ဖြင့် ပြောင်ပြောင်တောက် လောင်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ နားသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ အသံတို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏။ပ။ နှာခေါင်းသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ အနံ့တို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏။ပ။ လျှာသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ အရသာတို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏။ပ။ ကိုယ်သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ ကိုယ်အတွေ့တို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏။ပ။ စိတ်သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ စိတ်၏ အာရုံတို့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်ကုန်၏။ စိတ်အသိသည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ စိတ်အတွေ့သည် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏။ စိတ်အတွေ့ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချမ်းသာသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း ဆင်းရဲသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း မဆင်းရဲမချမ်းသာသော ခံစားမှုသည်လည်းကောင်း ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်၏။ အဘယ်ဖြင့် ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်သနည်း၊ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မီးဖြင့် အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မီးဖြင့် တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မီးဖြင့်ပြောင်ပြောင်တောက်လောင်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း အိုရခြင်း သေရခြင်း ပူပန်ရခြင်း ငိုကြွေးရခြင်း ဆင်းရဲရခြင်း နှလုံးမသာရခြင်း ပြင်းစွာပူဆွေးရခြင်းတို့ဖြင့် ပြောင် ပြောင်တောက်လောင်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ရှုသော အကြားအမြင်များသော ငါဘုရား၏ တပည့်သည် မျက်စိ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ အဆင်းတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ မျက်စိအသိ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ မျက်စိအတွေ့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ မျက်စိအတွေ့ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချမ်းသာသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း မဆင်းရဲ မချမ်းသာသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း ငြီးငွေ့၏။ နား၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ အသံတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ နှာခေါင်း၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ အနံ့တို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ လျှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ အရသာတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ ကိုယ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ ကိုယ်အတွေ့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ စိတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်၏ အာရုံတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်အသိ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်အတွေ့၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ စိတ်အတွေ့ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချမ်းသာသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း၊ မဆင်းရဲမချမ်းသာသော ခံစားမှု၌လည်းကောင်း ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သော သူသည် (ငြီးငွေ့သည်ရှိသော်) မစွဲမက်၊ မစွဲမက်ခြင်းကြောင့် ကိလေသာမှ လွတ်၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်ပြီးသော် ကိလေသာမှ လွတ်ပြီဟု အသိဉာဏ် ဖြစ်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေမှုကုန်ပြီ၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးအပ်ပြီ၊ မဂ်ကိစ္စကို ပြုအပ်ပြီ၊ ဤမဂ်ကိစ္စ အကျိုးငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏။ ဤဂါထာမဖက် သက်သက်သော ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူသည်ရှိသော် ထိုတစ်ထောင်သော ရဟန်းတော်တို့၏ စိတ်တို့သည် (တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ) မစွဲလမ်းမူ၍ အာသဝေါတရားတို့မှ လွတ်ကြလေကုန် သတည်း။ အာဒိတ္တပရိယာယသုတ် ပြီး၏။ တတိယခန်း ပြီး၏။

After staying at Uruvelā for as long as he liked, the Buddha went to Gayāsīsa together with that large sangha of one thousand monks, all of them previously dreadlocked ascetics, and they stayed there. Then the Buddha addressed the monks: “Everything is burning. What is that everything that is burning? The eye is burning. Sights are burning. Eye consciousness is burning. Eye contact is burning. Whatever feeling arises because of eye contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. The ear is burning. Sounds are burning. Ear consciousness is burning. Ear contact is burning. Whatever feeling arises because of ear contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. The nose is burning. Smells are burning. Nose consciousness is burning. Nose contact is burning. Whatever feeling arises because of nose contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. The tongue is burning. Tastes are burning. Tongue consciousness is burning. Tongue contact is burning. Whatever feeling arises because of tongue contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. The body is burning. Touches are burning. Body consciousness is burning. Body contact is burning. Whatever feeling arises because of body contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. The mind is burning. Mental phenomena are burning. Mind consciousness is burning. Mind contact is burning. Whatever feeling arises because of mind contact—whether pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful—that too is burning. Burning with what? Burning with the fire of sensual desire, the fire of ill will, and the fire of confusion; burning with birth, old age, and death; burning with grief, sorrow, pain, aversion, and distress, I say. When they see this, the learned noble disciple is repelled by the eye, repelled by sights, repelled by eye consciousness, repelled by eye contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of eye contact. They are repelled by the ear, repelled by sounds, repelled by ear consciousness, repelled by ear contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of ear contact. They are repelled by the nose, repelled by smells, repelled by nose consciousness, repelled by nose contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of nose contact. They are repelled by the tongue, repelled by tastes, repelled by tongue consciousness, repelled by tongue contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of tongue contact. They are repelled by the body, repelled by touches, repelled by body consciousness, repelled by body contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of body contact. They are repelled by the mind, repelled by mental phenomena, repelled by mind consciousness, repelled by mind contact, and repelled by whatever pleasant, painful, or neither-pleasant-nor-painful feeling that arises because of mind contact. Being repelled, they become desireless. Because they are desireless, they are freed. When they are freed, they know they are freed. They understand that birth has come to an end, that the spiritual life has been fulfilled, that the job has been done, that there is no further state of existence.” And while this exposition was being spoken, the minds of those one thousand monks were freed from the corruptions through letting go. The discourse on burning is finished. The third section for recitation on the wonders at Uruvelā is finished. 13. The account of the meeting with Bimbisāra

၁၃။ ဗိမ္ဗိသာရသမာဂမကထာ

၅၅။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဂယာသီသေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ, မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန သဗ္ဗေဟေဝ ပုရာဏဇဋိလေဟိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ရာဇဂဟံ တဒဝသရိ။ တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ လဋ္ဌိဝနေ [လဋ္ဌိဝနုယျာနေ (သျာ။)] သုပ္ပတိဋ္ဌေ စေတိယေ။ အဿောသိ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော – သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ရာဇဂဟံ အနုပ္ပတ္တော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ လဋ္ဌိဝနေ သုပ္ပတိဋ္ဌေ စေတိယေ။ တံ ခေါ ပန ဘဂဝန္တံ [ဘဝန္တံ (က။)] ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ [ဘဂဝါတိ (က။)]။ သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ။ သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ။ သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီတိ။

အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဒွါဒသနဟုတေဟိ [ဒွါဒသနိယုတေဟိ (ယောဇနာ)] မာဂဓိကေဟိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေဟိ ပရိဝုတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ တေပိ ခေါ ဒွါဒသနဟုတာ မာဂဓိကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, အပ္ပေကစ္စေ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝတော သန္တိကေ နာမဂေါတ္တံ သာဝေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, အပ္ပေကစ္စေ တုဏှီဘူတာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ အထ ခေါ တေသံ ဒွါဒသနဟုတာနံ [ဒွါဒသနိယုတာနံ (ယောဇနာ)] မာဂဓိကာနံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ မဟာသမဏော ဥရုဝေလကဿပေ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ, ဥဒါဟု ဥရုဝေလကဿပေါ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရတီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ တေသံ ဒွါဒသနဟုတာနံ မာဂဓိကာနံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ အာယသ္မန္တံ ဥရုဝေလကဿပံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ကိမေဝ ဒိသွာ ဥရုဝေလဝါသိ, ပဟာသိ အဂ္ဂိံ ကိသကောဝဒါနော၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ကဿပ, ဧတမတ္ထံ ကထံ ပဟီနံ တဝ အဂ္ဂိဟုတ္တန္တိ။

‘‘ရူပေ စ သဒ္ဒေ စ အထော ရသေ စ၊

ကာမိတ္ထိယော စာဘိဝဒန္တိ ယညာ၊

ဧတံ မလန္တိ ဥပဓီသု ဉတွာ၊

တသ္မာ န ယိဋ္ဌေ န ဟုတေ အရဉ္ဇိန္တိ။

‘‘ဧတ္ထေဝ တေ မနော န ရမိတ္ထ (ကဿပါတိ ဘဂဝါ)၊

ရူပေသု သဒ္ဒေသု အထော ရသေသု၊

အထ ကော စရဟိ ဒေဝမနုဿလောကေ၊

ရတော မနော ကဿပ, ဗြူဟိ မေတန္တိ။

‘‘ဒိသွာ ပဒံ သန္တမနူပဓီကံ၊

အကိဉ္စနံ ကာမဘဝေ အသတ္တံ၊

အနညထာဘာဝိမနညနေယျံ၊

တသ္မာ န ယိဋ္ဌေ န ဟုတေ အရဉ္ဇိ’’န္တိ။

၁၃-ဗိမ္ဗိသာရမင်းနှင့် တွေ့ဆုံတော်မူခန်း ၅၅။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဂယာသီသ (အရပ်) ၌ အလိုရှိသမျှ သီတင်းသုံးနေတော် မူပြီးလျှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ အလုံးစုံ ရသေ့ဟောင်းချည်း ဖြစ်ကုန်သော တစ်ထောင်သော များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီ ကြွချီ တော်မူသည်ရှိသော် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ရောက်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ထန်းတောဥယျာဥ် (အတွင်း) သုပ္ပတိဋ္ဌခေါ် (သူခပ်သိမ်းတို့ ပူဇော်ရာ) ပညောင်ပင်ကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် (ဤဆိုလတ္တံ့သောအတိုင်း) ကြားသိရလေပြီ။ “အချင်းတို့ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ရဟန်းပြုသည့် သာကီဝင်မင်းသား ရဟန်းဂေါတမသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ရောက်လာတော်မူ၍ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ထန်းတောဥယျာဥ် (အတွင်း) သုပ္ပတိဋ္ဌခေါ် (သူခပ်သိမ်းတို့ ပူဇော်ရာ) ပညောင်ပင်ကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအသျှင်ဂေါတမ၏ ကောင်းသော ကျော်စောသတင်းသည် ဤသို့ ပျံ့နှံ့၍ ထွက်၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အရဟံ’ မည်တော်မူ၏၊ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’, အကျင့် ‘စရဏ’ နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န’ မည်တော်မူ၏၊ ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သုဂတ’ မည်တော်မူ၏၊ လောကကို သိတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘လောကဝိဒူ’ မည်တော်မူ၏၊ ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့် အတုမဲ့ လွန်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ’ မည်တော်မူ၏၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သတ္ထာဒေဝမနုဿာန’ မည် တော်မူ၏၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်သိ၍ သူတစ်ပါးတို့ကို သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဘဂဝါ ’ မည်တော်မူ၏ဟု (ပျံ့နှံ့၍ထွက်၏)။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် နတ်နှင့်တကွသော မာရ်နတ်နှင့် တကွသော ဗြဟ္မာနှင့် တကွသော ဤဩကာသလောကကိုလည်းကောင်း၊ သမဏဗြာဟ္မဏနှင့် တကွသော မင်းများ လူများနှင့် တကွသော ဤသတ္တလောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြု လျက် ဟောကြားတော်မူ၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့်ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့်ပြည့်စုံသော တရားကို ဟောတော်မူ၏၊ အလုံးစုံပြည့်စုံသော စင်ကြယ်သော မြတ်သော အကျင့်ကို ပြတော်မူ၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော ရဟန္တာ (ပုဂ္ဂိုလ်) တို့ကို ဖူးမြှော်ရခြင်းသည် ကောင်းသည်သာတည်း”ဟု (ကြားသိရလေ၏)။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် တစ်သိန်းနှစ်သောင်းသော မဂဓတိုင်း သား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့ဖြင့် ခြံရံလျက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်၏၊ ထိုတစ်သိန်းနှစ်သောင်းသော မဂဓတိုင်းသား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုး သား အချို့တို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏၊ အချို့တို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက် ပြောဆိုကုန်၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ် စကားကို ပြီးဆုံးစေ၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏၊ အချို့တို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှိရာ အရပ်သို့ လက်အုပ် ချီလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏၊ အချို့တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံ၌ အမည်အနွယ်ကို ပြောကြား လျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏၊ အချို့တို့သည် တိတ်ဆိတ်စွာ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကုန်၏။ ထိုအခါ တစ်သိန်းနှစ်သောင်းကုန်သော မဂဓတိုင်းသား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့အား “ရဟန်းကြီး ကပင် ဥရုဝေလကဿပထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သလော၊ သို့မဟုတ် ဥရုဝေလကဿပကပင် ရဟန်းကြီးထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေသလော”ဟု အကြံ ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုတစ်သိန်းနှစ်သောင်းကုန်သော မဂဓတိုင်းသား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့၏ စိတ်အကြံကို မိမိ စိတ်ဖြင့် သိ၍ အသျှင်ဥရုဝေလကဿပကို ဂါထာဖြင့် မေးတော်မူ၏။ “ဥရုဝေလတော၌ နေသော ကဿပ သင်သည် အကျင့်ဖြင့် ကြုံလှီသော ရသေ့တို့ကို ဆုံးမတတ်သော ဆရာကြီးဖြစ်လျက် အဘယ်ကို မြင်၍ မီးပူဇော်ခြင်းကို စွန့်လွှတ် သနည်း။ ကဿပ သင့်အား ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်းအံ့၊ သင်၏ မီးပူဇော်ခြင်းကို (သင်သည်) အဘယ့်ကြောင့် ပယ်စွန့်သနည်းဟု (မေးတော်မူ၏)။ (မြတ်စွာဘုရား) အဆင်း အသံ အရသာဟူသော ကာမဂုဏ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မိန်းမတို့ကိုလည်းကောင်း ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကြောင့် (ပြည့်စုံကုန်၏ဟု) ပြောဆိုကုန်၏၊ ထိုအလုံးစုံကို (ခန္ဓာဟူသော) ဥပဓိတို့၌ အညစ်အကြေးသာတည်းဟု သိရသောကြောင့် ယဇ်ကြီး ယဇ်ငယ် ပူဇော်ခြင်းတို့၌ မမွေ့လျော်တော့ပါဟု (လျှောက်၏)။ ကဿပ အဆင်း အသံ အရသာဟု ဆိုအပ်သော ဤကာမဂုဏ်တို့၌ သင်၏ စိတ်နှလုံးသည် မမွေ့လျော်သည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုသို့ မမွေ့လျော်သည်ရှိသော် အဘယ်မည်သော လူ့ပြည် နတ်ပြည်၌ သင်၏ စိတ်နှလုံးသည် မွေ့လျော်သနည်း၊ ကဿပ ထို အကြောင်းကို ငါဘုရားအား ဖြေဆိုဦးလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (မြတ်စွာဘုရား) အကြင်နိဗ္ဗာန်သည် ငြိမ်သက်၏၊ ခန္ဓာစသော ဥပဓိလည်း မရှိ၊ (ရာဂစသော)ကြောင့်ကြမှုလည်း မရှိ၊ ကာမဘုံ၌လည်း မငြိကပ်၊ (ပဋိသန္ဓေတည် နေဖြစ်ပွါးရခြင်း အိုရခြင်း သေရခြင်း နာရခြင်းဖြင့်) ဖောက်ပြန်မှုလည်း မရှိ၊ မဂ်မှ တစ်ပါးအခြားသော တရားဖြင့်လည်း မသိအပ်၊ ထိုနိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်သောကြောင့် အကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် ယဇ်ကြီး ယဇ်ငယ် ပူဇော်ခြင်းတို့၌ မမွေ့လျော်ပါ”ဟု (လျှောက်၏)။

After staying at Gayāsīsa for as long as he liked, the Buddha set out wandering toward Rājagaha with that large sangha of one thousand monks, all of them previously dreadlocked ascetics. When he eventually arrived, he stayed in Cane Grove at the Suppatiṭṭha Shrine. King Seniya Bimbisāra of Magadha was told: “Sir, the ascetic Gotama, the Sakyan, who has gone forth from the Sakyan clan, has arrived at Rājagaha and is staying in the Cane Grove at the Suppatiṭṭha Shrine. That good Gotama has a fine reputation: ‘He is a Buddha, perfected and fully awakened, complete in insight and conduct, happy, knower of the world, supreme leader of trainable people, teacher of gods and humans, awakened, a Buddha. With his own insight he has seen this world with its gods, its lords of death, and its supreme beings, this society with its monastics and brahmins, its gods and humans, and he makes it known to others. He has a Teaching that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end. It has a true goal and is well articulated. He sets out a perfectly complete and pure spiritual life.’ It’s good to see such perfected ones.” Then, accompanied by one hundred and twenty thousand brahmin householders from Magadha, King Bimbisāra went to the Buddha, bowed, and sat down. Among those brahmins, some bowed to the Buddha and then sat down, some exchanged pleasantries with him and then sat down, some raised their joined palms and then sat down, some announced their name and family and then sat down, and some sat down in silence. They thought, “Is the Great Ascetic practicing the spiritual life under Uruvelā Kassapa, or is Uruvelā Kassapa practicing the spiritual life under the Great Ascetic?” Reading their minds, the Buddha spoke to Venerable Uruvelā Kassapa in verse: “The resident of Uruvelā, <j>known as The Emaciated One— What did he see that he abandoned the fire? Kassapa, I ask you this: Why did you abandon the fire worship?” “As a reward for the sacrifice, <j>they promise worldly pleasures: Sights, sounds, and tastes, and women, too. But knowing the stain of ownership, I found no delight in worship and sacrifice.” “So your mind didn’t delight there— In sights, sounds, or tastes. What then, in the world of gods and humans, Does your mind delight in? Tell me this, Kassapa.” “I saw the state of peace <j>that is detached from sensual existence, Where there is nothing and no ownership; It doesn’t change, <j>and can’t be found through another. That’s why I found no delight <j>in worship and sacrifice.”

၅၆။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥရုဝေလကဿပေါ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, သာဝကောဟမသ္မိ၊ သတ္ထာ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, သာဝကောဟမသ္မီ’’တိ။ အထ ခေါ တေသံ ဒွါဒသနဟုတာနံ မာဂဓိကာနံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဥရုဝေလကဿပေါ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရတီ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တေသံ ဒွါဒသနဟုတာနံ မာဂဓိကာနံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ။ ယဒါ တေ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တေ မုဒုစိတ္တေ ဝိနီဝရဏစိတ္တေ ဥဒဂ္ဂစိတ္တေ ပသန္နစိတ္တေ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ။ သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ ဧကာဒသနဟုတာနံ မာဂဓိကာနံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ ဗိမ္ဗိသာရပ္ပမုခါနံ တသ္မိံ ယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။ ဧကနဟုတံ ဥပါသကတ္တံ ပဋိဝေဒေသိ။

၅၆။ ထို့နောက် အသျှင်ဥရုဝေလကဿပသည် နေရာမှထ၍ ပခုံးတစ်ဖက်၌ အပေါ်ရုံသင်္ကန်းကို စံပယ်တင်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာ ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ ဆရာပါတည်း၊ အကျွန်ုပ်သည်ကား တပည့်ဖြစ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ ဆရာပါတည်း၊ အကျွန်ုပ်ကား တပည့်ဖြစ်ပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ တစ်သိန်းနှစ်သောင်းသော မဂဓတိုင်းသား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့အား “ဥရုဝေလ ကဿပသည် ရဟန်းကြီးထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်၏”ဟု အသိဉာဏ် ဖြစ်ကြလေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုတစ်သိန်းနှစ်သောင်းသော မဂဓတိုင်းသား ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုး သားတို့၏ စိတ်ကို မိမိစိတ်ဖြင့် သိ၍ အစဥ်အတိုင်းသော တရားစကားကို ဟောတော်မူ၏၊ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း- ဒါနနှင့်စပ်သောစကား သီလနှင့်စပ်သောစကား နတ်ပြည်နှင့်စပ်သောစကား ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ခြင်း ညစ်ညူးခြင်း (ကာမဂုဏ်တို့မှ) ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးတို့ကို ပြတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့၌ ခံ့သောစိတ် နူးညံ့သောစိတ် အပိတ်အပင် ‘နီဝရဏ’ မှ ကင်းသောစိတ် တက်ကြွသောစိတ် ယုံကြည်သောစိတ်ရှိသည်ကို သိတော်မူသောအခါ မြတ်စွာ့ဘုရားတို့၏ ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော် သိမြင်အပ်သော ‘သာမုက္ကံသိက’ တရားဒေသနာတော်ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာ ‘နိရောဓ သစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းစဥ် ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ ကိုလည်းကောင်း ပြတော်မူ၏။ မည်းညစ်ခြင်းကင်း၍ ဖြူစင်သော အဝတ်သည် ဆိုးရည်ကို ကောင်းစွာ ခံယူသကဲ့သို့ ဗိမ္ဗိသာရမင်း အမှူးရှိသော ထိုတစ်သိန်းတစ်သောင်းသော ပုဏ္ဏားနှင့် အမျိုးသားတို့အား ထိုနေရာ၌ပင်လျှင် “ ဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသော တရားအလုံးအစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူ အညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ဖြစ်ပေါ်၏၊ တစ်သောင်းသော လူအပေါင်းသည် ဥပါသကာအဖြစ်ကို ကြားလျှောက်၏။

Uruvelā Kassapa got up from his seat, arranged his upper robe over one shoulder, bowed down with his head at the Buddha’s feet, and said, “Sir, you’re my teacher, I’m your disciple; you’re my teacher, I’m your disciple.” The one hundred and twenty thousand brahmin householders from Magadha thought, “So Uruvelā Kassapa is practicing the spiritual life under the Great Ascetic.” Reading their minds, the Buddha gave them a progressive talk— on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that their minds were ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while they were sitting right there, one hundred and ten thousand of those brahmin householders headed by Bimbisāra experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” The remaining ten thousand declared themselves as lay followers.

၅၇။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ, ဘန္တေ, ကုမာရဿ သတော ပဉ္စ အဿာသကာ အဟေသုံ, တေ မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓါ။ ပုဗ္ဗေ မေ, ဘန္တေ, ကုမာရဿ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘အဟော ဝတ မံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စေယျု’န္တိ, အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဌမော အဿာသကော အဟောသိ, သော မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓေါ။ ‘တဿ စ မေ ဝိဇိတံ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဩက္ကမေယျာ’တိ, အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဒုတိယော အဿာသကော အဟောသိ, သော မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓေါ။ ‘တဉ္စာဟံ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသေယျ’န္တိ, အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, တတိယော အဿာသကော အဟောသိ, သော မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓေါ။ ‘သော စ မေ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေယျာ’တိ, အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, စတုတ္ထော အဿာသကော အဟောသိ, သော မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓေါ။ ‘တဿ စာဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ အာဇာနေယျ’န္တိ, အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဉ္စမော အဿာသကော အဟောသိ, သော မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓေါ။ ပုဗ္ဗေ မေ, ဘန္တေ, ကုမာရဿ သတော ဣမေ ပဉ္စ အဿာသကာ အဟေသုံ, တေ မေ ဧတရဟိ သမိဒ္ဓါ။ အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ – ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော။ ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မဉ္စ, ဘိက္ခုသံဃဉ္စ။ ဥပါသကံ မံ [မံ ဘန္တေ (က။)], ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတံ, အဓိဝါသေတု စ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ။ အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘန္တေ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ။

၅၇။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် တရားကို မြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍ တရားသို့ ရောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ တရားကို သိပြီးသည်ဖြစ်၍ တရားသို့ သက်ဝင်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းကို ကူးမြောက်ပြီးသည်ဖြစ်၍ သို့လော သို့လော (တွေးတောခြင်း) ကင်းသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ရဲရင့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ဘုရားမှတစ်ပါး ကိုးစားထိုက်သူမရှိသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်အား ရှေးအခါ အိမ်ရှေ့မင်းသားဖြစ်စဥ် ငါးပါးသော တောင့်တမှု တို့သည် ဖြစ်ပါကုန်၏၊ အကျွန်ုပ်အား ထိုတောင့်တခြင်းတို့သည် ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်အား ရှေးအခါ အိမ်ရှေ့မင်းသား ဖြစ်စဥ် ‘ငါ့ကို မင်းအဖြစ်၌ အဘိသိက်သွန်းပါမူ ကောင်းလေစွ’ဟု အကြံအစည် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကား အကျွန်ုပ်၏ ရှေ့ဦးစွာ တောင့်တမှု ဖြစ်ပါသည်၊ ထိုတောင့်တမှုသည် အကျွန်ုပ်အား ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ ‘ထိုမင်းဖြစ်ပြီးသော အကျွန်ုပ်နိုင်ငံသို့ ပူဇော်အထူးကိုခံထိုက်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ကြွ ရောက်လာပါမူ ကောင်းလေစွ’ဟု အကြံအစည် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကား အကျွန်ုပ်၏ နှစ်ကြိမ်မြောက် တောင့်တမှုဖြစ်ပါသည်၊ ထိုတောင့်တမှုသည် အကျွန်ုပ်အား ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ ‘ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ်သည် ဆည်းကပ်ရပါမူ ကောင်းလေစွ’ဟု အကြံအစည် ဖြစ်ခဲ့ ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကား အကျွန်ုပ်၏ သုံးကြိမ်မြောက် တောင့်တမှု ဖြစ်ပါသည်၊ ထို တောင့်တမှုသည် အကျွန်ုပ်အား ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ ‘ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အား တရားဟောပါမူ ကောင်းလေစွ’ဟု အကြံအစည် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကား အကျွန်ုပ်၏ လေးကြိမ်မြောက် တောင့်တမှု ဖြစ်ပါသည်၊ ထိုတောင့်တမှုသည် အကျွန်ုပ်အား ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ ‘ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ငါသည် သိရပါမူကား ကောင်းလေစွ’ဟု အကြံအစည် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကား အကျွန်ုပ်၏ ငါးကြိမ်မြောက် တောင့်တမှု ဖြစ်ပါသည်၊ ထို တောင့်တမှုသည် အကျွန်ုပ်အား ယခုအခါ ပြည့်စုံပါပြီ။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်အား ရှေးအခါ အိမ်ရှေ့မင်းသားဖြစ်စဥ် ဤငါးပါးသော တောင့်တမှုတို့ ဖြစ်ပါကုန်၏၊ ထိုတောင့်တမှုတို့သည် ယခုအခါ ပြည့်စုံကြပါပြီ။ အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား (တရား တော်သည်) အလွန် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဥပမာသော်ကား မှောက်ထားသည်ကို လှန်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဖုံးလွှမ်းထားသည်ကို ဖွင့်လှစ်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မျက်စိ လည်သောသူအား လမ်းကို ပြောကြားဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ‘မျက်စိရှိသောသူတို့သည် အဆင်း တို့ကို မြင်ကြလိမ့်မည်’ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကို ဆောင်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း ဤအတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော အကြောင်းဖြင့် တရားတော်ကို ပြတော်မူပါ ပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရား တော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ။ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ နက်ဖြန်အဖို့ အကျွန်ုပ်၏ ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းဖြင့် လက်ခံတော်မူ၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ခံတော်မူခြင်းကို သိ၍ နေရာမှထကာ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် အရိုအသေပြုပြီးလျှင် ဖဲခွါသွားလေ၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် ထိုညဥ့်လွန်မြောက်ပြီးနောက် မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်ကို စီမံစေပြီးလျှင် “အသျှင်ဘုရား အချိန်တန်ပါပြီ ဆွမ်းပြင်ပြီးပါပြီ”ဟု မြတ်စွာ ဘုရားအား အချိန် (တန်ကြောင်း) ကို လျှောက်စေ၏။

King Bimbisāra had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. He then said to the Buddha, “Sir, when I was a prince, I had five wishes, and they have now been fulfilled. When I was a prince, I thought, ‘Oh, I wish they would anoint me as the king!’ That was my first wish, which has now been fulfilled. ‘May one who is perfected and fully awakened come to my kingdom!’ That was my second wish, which has now been fulfilled. ‘May I get to visit that Buddha!’ That was my third wish, which has now been fulfilled. ‘May that Buddha give me a teaching!’ That was my fourth wish, which has now been fulfilled. ‘May I understand the Teaching of that Buddha!’ That was my fifth wish, which has now been fulfilled. Wonderful, sir, wonderful! Just as one might set upright what’s overturned, or reveal what’s hidden, or show the way to one who’s lost, or bring a lamp into the dark so that one with eyes might see what’s there— just so has the Buddha made the Teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks. Please accept me as a lay follower who’s gone for refuge for life. And please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.” The Buddha consented by remaining silent. Knowing that the Buddha had consented, the king got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. The following morning King Bimbisāra had various kinds of fine foods prepared. He then had the Buddha informed that the meal was ready.

စာ-၄၈

၅၈။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန သဗ္ဗေဟေဝ ပုရာဏဇဋိလေဟိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မာဏဝကဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ပုရတော ပုရတော ဂစ္ဆတိ ဣမာ ဂါထာယော ဂါယမာနော –

‘‘ဒန္တော ဒန္တေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ, ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသဝဏ္ဏော, ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ။

‘‘မုတ္တော မုတ္တေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ, ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသဝဏ္ဏော, ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ။

‘‘တိဏ္ဏော တိဏ္ဏေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ၊

ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသုဝဏ္ဏော၊

ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ။

‘‘သန္တော သန္တေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ၊

ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသဝဏ္ဏော၊

ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ။

‘‘ဒသဝါသော ဒသဗလော, ဒသဓမ္မဝိဒူ ဒသဘိ စုပေတော၊

သော ဒသသတပရိဝါရော [ပရိဝါရကော (က။)] ရာဇဂဟံ, ပါဝိသိ ဘဂဝါ’’တိ။

မနုဿာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အဘိရူပေါ ဝတာယံ မာဏဝကော, ဒဿနီယော ဝတာယံ မာဏဝကော, ပါသာဒိကော ဝတာယံ မာဏဝကော။ ကဿ နု ခေါ အယံ မာဏဝကော’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေ မနုဿေ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ယော ဓီရော သဗ္ဗဓိ ဒန္တော, သုဒ္ဓေါ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော၊

အရဟံ သုဂတော လောကေ, တဿာဟံ ပရိစာရကော’’တိ။

၅၈။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် နံနက်အချိန်၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်တော်မူ၍ သပိတ် သင်္ကန်းကို ယူလျက် အလုံးစုံ ရသေ့ဟောင်းချည်းဖြစ်ကုန်သော များစွာသော တစ်ထောင်သော ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် လုလင်အသွင် ဖန်းဆင်း၍ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်း သံဃာ၏ ရှေ့မှ ရှေ့မှ ဤဂါထာတို့ကို သီဆိုလျက် သွား၏။ “ယဥ်ကျေးသော စိတ်နှလုံးရှိတော်မူသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်တော်မူပြီးသော၊ သိင်္ဂီနိက်ရွှေ အဆင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ယဥ်ကျေးသော စိတ်နှလုံးရှိကုန်သော၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ပြီးကုန်သော ရသေ့ဟောင်း (ရဟန္တာ) တစ်ထောင်တို့နှင့် အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူလာပါပြီ။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်တော်မူပြီးသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်တော်မူပြီးသော၊ သိင်္ဂီနိက်ရွှေ အဆင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော ရသေ့ဟောင်း (ရဟန္တာ) တစ်ထောင်တို့နှင့် အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူလာပါပြီ။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ကူးမြောက်တော်မူပြီးသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်တော်မူပြီးသော၊ သိင်္ဂီနိက်ရွှေ အဆင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ကူးမြောက်ကုန်ပြီးသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော ရသေ့ဟောင်း (ရဟန္တာ) တစ်ထောင်တို့နှင့် အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူလာပါပြီ။ ငြိမ်သက်သော ဣန္ဒြေရှိတော်မူသော၊ ကိလေသာမှ လွတ်တော််မူပြီးသော၊ သိင်္ဂီနိက် ရွှေ အဆင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ငြိမ်သက်သော ဣန္ဒြေရှိကုန်သော၊ ကိလေသာမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော ရသေ့ဟောင်း (ရဟန္တာ) တစ်ထောင်တို့နှင့် အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူလာပါပြီ။ ဆယ်ပါးသော အရိယာတို့၏ နေခြင်းလည်း ရှိတော်မူသော၊ ဆယ်ပါးသော ကိုယ်အား ဉာဏ်အားနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူသော၊ ဆယ်ပါးသော (ကုသလကမ္မပထ) တရားကိုလည်း သိတော်မူသော၊ ဆယ်ပါးသော အသေက္ခလက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံတော် မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည့်ရဟန္တာတစ်ထောင်ခြံရံလျက် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဝင် တော်မူလာပါပြီ”ဟု (ဤဂါထာတို့ကို သီဆိုလျက် သွား၏)။ လူတို့သည် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းကို မြင်၍ “ဤလုလင်သည် အလွန် အဆင်းလှပေစွတကား၊ ဤလုလင်သည် ရှုချင်ဖွယ် ရှိပေစွတကား၊ ဤလုလင်သည် ကြည်ညိုဖွယ် ရှိပေစွတကား၊ ဤလုလင်သည် အဘယ်သူ၏သား ဖြစ်ပါလိမ့်မည်နည်း”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ဤသို့ ပြောဆိုကြကုန်သော် နတ်တို့ကို အစိုးရသော သိကြားမင်းသည် ထိုလူတို့ကို- “အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ မြဲမြံတည်တံ့သော လုံ့လပညာနှင့် ပြည့်စုံ တော်မူ၏၊ ခပ်သိမ်းသော ဣန္ဒြေတို့၌ ယဥ်ကျေးတော်မူ၏၊ ခပ်သိမ်းသော ကိလေ သာတို့မှ စင်ကြယ်တော်မူ၏၊ တုဘက်ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိတော်မမူ၊ (လူနတ်တို့၏) ပူဇော် အထူးကိုလည်း ခံတော်မူထိုက်၏၊ ကောင်းသော တရားစကားကိုလည်း ဟောကြား တော်မူတတ်၏၊ ငါသည်ကား ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ အလုပ်အကျွေးပင်တည်း”ဟု ဂါထာဖြင့် ဆို၏။

The Buddha robed up, took his bowl and robe, and together with a large sangha of a thousand monks, all previously dreadlocked ascetics, he entered Rājagaha. Just then Sakka, the ruler of the gods, had transformed himself into a young brahmin. He walked in front of the Sangha of monks headed by the Buddha, chanting these verses: “The Tamed One with the tamed ones, <j>previously dreadlocked; The Liberated One with the liberated ones: Golden in color, The Buddha entered Rājagaha. The Freed One with the freed ones, <j>previously dreadlocked; The Liberated One with the liberated ones: Golden in color, The Buddha entered Rājagaha. The One Crossed Over with the ones crossed over, <j>previously dreadlocked; The Liberated One with the liberated ones: Golden in color, The Buddha entered Rājagaha. The Peaceful One with the peaceful ones, <j>previously dreadlocked; The Liberated One with the liberated ones: Golden in color, The Buddha entered Rājagaha. He has ten abidings and ten powers; He knows ten truths and has ten qualities— With a following of ten times one hundred, The Buddha entered Rājagaha.” People saw Sakka, and they said, “This young brahmin is handsome and graceful. Who is he?” Sakka replied to them in verse: “Unwavering and tamed in all respects, Purified, perfected, and without equal; The one in the world who is happy— I’m his servant.”

၅၉။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေတွာ သမ္ပဝါရေတွာ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နဿ ခေါ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ဧတဒဟောသိ [စူဠဝ။ ၃၀၇] – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟရေယျ? ယံ အဿ ဂါမတော နေဝ အဝိဒူရေ န အစ္စာသန္နေ, ဂမနာဂမနသမ္ပန္နံ, အတ္ထိကာနံ အတ္ထိကာနံ မနုဿာနံ အဘိက္ကမနီယံ, ဒိဝါ အပ္ပါကိဏ္ဏံ [အပ္ပကိဏ္ဏံ (သီ။ သျာ။), အဗ္ဘောကိဏ္ဏံ (က။)], ရတ္တိံ အပ္ပသဒ္ဒံ အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ ဝိဇနဝါတံ, မနုဿရာဟဿေယျကံ, ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပ’’န္တိ။ အထ ခေါ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣဒံ ခေါ အမှာကံ ဝေဠုဝနံ ဥယျာနံ ဂါမတော နေဝ အဝိဒူရေ န အစ္စာသန္နေ ဂမနာဂမနသမ္ပန္နံ အတ္ထိကာနံ အတ္ထိကာနံ မနုဿာနံ အဘိက္ကမနီယံ ဒိဝါ အပ္ပါကိဏ္ဏံ ရတ္တိံ အပ္ပသဒ္ဒံ အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ ဝိဇနဝါတံ မနုဿရာဟဿေယျကံ ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပံ။ ယံနူနာဟံ ဝေဠုဝနံ ဥယျာနံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒဒေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သောဝဏ္ဏမယံ ဘိင်္ကာရံ ဂဟေတွာ ဘဂဝတော ဩဏောဇေသိ – ‘‘ဧတာဟံ, ဘန္တေ, ဝေဠုဝနံ ဥယျာနံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒမ္မီ’’တိ။ ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ အာရာမံ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အာရာမ’’န္တိ။

ဗိမ္ဗိသာရသမာဂမကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၅၉။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ နန်းတော်သို့ ချဥ်းကပ်ပြီးနောက် ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ ခင်းထားသောနေရာ၌ ထိုင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား အမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာကို မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်ဖြင့် ရောင့်ရဲသည့်တိုင်အောင် တားမြစ်သည့်တိုင်အောင် မိမိကိုယ်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။ မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းဘုဥ်းပေးပြီး၍ သပိတ်မှ လက်ကိုဖယ်ပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယ မည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းအား- “အဘယ်အရပ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သီတင်းသုံးတော်မူသင့်သနည်း၊ ထိုအရပ်သည် ရွာမှ မဝေးလွန်း မနီးလွန်း အသွားအလာနှင့် ပြည့်စုံရာ၏၊ ဘုရားဖူးလိုသူ တရားနာလိုသူတို့အား သွားရောက်ရန် လွယ်ကူရာ၏၊ နေ့အခါ လူမပြွမ်း၊ ညချမ်းအခါလည်း အသံနည်းရာ၏၊ ပြည်ရွာ တွန်သံ ‘အုတ်အုတ် ကျက်ကျက် အသံ’ မရှိရာ၊ လူစော်မနံရာ ‘လူတို့၏ အနံ့အသက်မှ ကင်းရာ၏ ’၊ လူတို့၏ လျို့ဝှက်သော အမှုကို ပြုခြင်းငှါထိုက်သော ကိန်းအောင်း၍ နေခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော အရပ်မျိုး ဖြစ်ရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးအား- “ငါတို့၏ ဤဝေဠုဝန် ဥယျာဥ်သည် ရွာနှင့် မဝေးလွန်း မနီးလွန်း အသွား အလာနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ဘုရားဖူးလိုသူ တရားနာလိုသူတို့အား သွားရောက်ရန် လွယ်ကူ၏၊ နေ့အခါ လူနှင့် မပြွမ်း၊ ညချမ်းအခါလည်း အသံနည်း၏၊ ပြည်ရွာတွန်သံ မရှိ၊ လူတို့၏ အငွေ့အသက် ကင်း၏၊ လူတို့၏ လျို့ဝှက်သော အမှုကို ပြုခြင်းငှါ ထိုက်၏၊ ကိန်းအောင်း၍ နေခြင်းငှါ လျောက်ပတ်၏၊ ငါသည် ဝေဠုဝန်ဥယျာဥ်ကို ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာအား အကယ်၍ လှူရပါမူကား ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် မဂဓတိုင်းကို အစိုးရသော သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ရွှေကရားကို ယူ၍ “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ဤဝေဠုဝန်ဥယျာဥ်ကို ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းအပေါင်းအား လှူပါ၏”ဟု (မြွက်ဆို၍) မြတ်စွာဘုရားအား စွန့်လွှတ် လှူဒါန်း၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကျောင်းတိုက် အရံကို ခံယူတော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကို တရား စကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန့်ရွှင်လန်းစေတော်မူပြီးလျှင် နေရာမှထကာ ဖဲခွါ ကြွသွားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့သော အကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော် မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ အရံကို (အလှူခံစိမ့်သောငှါ) ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဗိမ္ဗိသာရမင်းနှင့် တွေ့ဆုံတော်မူခန်း ပြီး၏။

The Buddha then went to King Bimbisāra’s house where he sat down on the prepared seat, together with the Sangha of monks. The king personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, the king sat down to one side. And he thought, “Where will the Buddha stay that’s neither too far from habitation nor too close, that has good access roads and is easily accessible for people who seek him, that has few people during the day and is quiet at night, that’s free from chatter and offers solitude, a private resting place suitable for seclusion?” And it occurred to him, “My Bamboo Grove park has all these qualities. Why don’t I give it to the Sangha of monks headed by the Buddha?” The king then took hold of a golden ceremonial vessel and dedicated the park to the Buddha, saying, “I give this park, the Bamboo Grove, to the Sangha of monks headed by the Buddha.” The Buddha accepted the park. After instructing, inspiring, and gladdening the king with a teaching, he got up from his seat and left. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “I allow monasteries.” The account of the meeting with Bimbisāra is finished. 14. The account of the going forth of Sāriputta and Moggallāna

၁၄။ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ

၆၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန သဉ္စယော [သဉ္ဇယော (သီ။ သျာ။)] ပရိဗ္ဗာဇကော ရာဇဂဟေ ပဋိဝသတိ မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ သဒ္ဓိံ အဍ္ဎတေယျေဟိ ပရိဗ္ဗာဇကသတေဟိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ သဉ္စယေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ။ တေဟိ ကတိကာ ကတာ ဟောတိ – ယော ပဌမံ အမတံ အဓိဂစ္ဆတိ, သော ဣတရဿ အာရောစေတူတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ ပါသာဒိကေန အဘိက္ကန္တေန ပဋိက္ကန္တေန အာလောကိတေန ဝိလောကိတေန သမိဉ္ဇိတေန ပသာရိတေန, ဩက္ခိတ္တစက္ခု ဣရိယာပထသမ္ပန္နော။ အဒ္ဒသာ ခေါ သာရိပုတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ပါသာဒိကေန အဘိက္ကန္တေန ပဋိက္ကန္တေန အာလောကိတေန ဝိလောကိတေန သမိဉ္ဇိတေန ပသာရိတေန ဩက္ခိတ္တစက္ခုံ ဣရိယာပထသမ္ပန္နံ။ ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယေ ဝတ လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ, အယံ တေသံ ဘိက္ခု အညတရော။ ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆေယျံ – ‘ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’’တိ? အထ ခေါ သာရိပုတ္တဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အကာလော ခေါ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပုစ္ဆိတုံ, အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌော ပိဏ္ဍာယ စရတိ။ ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓေယျံ, အတ္ထိကေဟိ ဥပညာတံ မဂ္ဂ’’န္တိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတံ အာဒါယ ပဋိက္ကမိ။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တောပိ ပရိဗ္ဗာဇကော ယေနာယသ္မာ အဿဇိ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အဿဇိနာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သာရိပုတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော, ဣန္ဒြိယာနိ, ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’တိ? ‘‘အတ္ထာဝုသော, မဟာသမဏော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော, တာဟံ ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, သော စ မေ ဘဂဝါ သတ္ထာ, တဿ စာဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ ရောစေမီ’’တိ။ ‘‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မတော သတ္ထာ, ကိမက္ခာယီ’’တိ? ‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, နဝေါ အစိရပဗ္ဗဇိတော, အဓုနာဂတော ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, န တာဟံ သက္ကောမိ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ ဒေသေတုံ, အပိ စ တေ သံခိတ္တေန အတ္ထံ ဝက္ခာမီ’’တိ။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟောတု, အာဝုသော –

‘‘အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ ဘာသဿု, အတ္ထံယေဝ မေ ဗြူဟိ၊

အတ္ထေနေဝ မေ အတ္ထော, ကိံ ကာဟသိ ဗျဉ္ဇနံ ဗဟု’’န္တိ။

အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ သာရိပုတ္တဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ အဘာသိ –

[အပ။ ၁။၁။၂၈၆ ထေရာပဒါနေပိ] ‘‘ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ, တေသံ ဟေတုံ တထာဂတော အာဟ၊

တေသဉ္စ ယော နိရောဓော, ဧဝံဝါဒီ မဟာသမဏော’’တိ။

အထ ခေါ သာရိပုတ္တဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ သုတွာ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ။

[အပ။ ၁။၁။၂၈၉ ထေရာပဒါနေပိ]ဧသေဝ ဓမ္မော ယဒိ တာဝဒေဝ, ပစ္စဗျတ္ထ ပဒမသောကံ၊

အဒိဋ္ဌံ အဗ္ဘတီတံ, ဗဟုကေဟိ ကပ္ပနဟုတေဟီတိ။

၁၄-သာရိပုတ္တရာနှင့် မောဂ္ဂလာန် ရဟန်းပြုခန်း ၆၀။ တစ်ရံရောအခါ သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ်သည် နှစ်ရာ့ငါးကျိပ် အရေအတွက်ရှိသော များစွာသော ပရိဗိုဇ် ပရိသတ်နှင့်အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ နေ၏။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့သည် သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ် ထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏၊ ထိုသာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့သည် “မသေရာ အမြိုက် နိဗ္ဗာန်ကို ရှေးဦးစွာ ရသူသည် ပြောကြားစတမ်း”ဟု ကတိကဝတ်ကို ပြုထားကုန်၏။ ထိုအခါ ဣရိယာပုထ်နှင့် ပြည့်စုံသော အသျှင်အဿဇိသည် နံနက်အချိန်၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ် သင်္ကန်းကို ယူကာ မျက်လွှာချလျက် ကြည်ညိုဖွယ်သော ရှေ့သို့ တက်ခြင်း နောက်သို့ ဆုတ်ခြင်း တူရူကြည့်ခြင်း တစောင်းကြည့်ခြင်း ကွေးခြင်း ဆန့်ခြင်းဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဆွမ်းခံဝင်တော်မူ၏။ သာရိပုတ္တရာ ပရိဗိုဇ်သည် ချအပ်သော မျက်လွှာရှိသည်ဖြစ်၍ ဣရိယာပုထ်နှင့် ပြည့်စုံစွာ ကြည်ညို ဖွယ်ဂုဏ်ကို ဆောင်သော ရှေ့သို့တက်ခြင်း နောက်သို့ဆုတ်ခြင်း တူရူကြည့်ခြင်း တစောင်းကြည့်ခြင်း ကွေးခြင်း ဆန့်ခြင်းဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်သော အသျှင်အဿဇိကို တွေ့မြင်၍ ထို သာရိပုတြာ ပရိဗိုဇ်အား- “လောက၌ အကြင် ရဟန္တာတို့သည်လည်းကောင်း၊ အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်သူတို့သည်လည်းကောင်း ရှိကုန်၏၊ ထိုသူတို့တွင် ဤရဟန်းကား တစ်ပါးအပါဝင်တည်း၊ ငါသည် ဤ ရဟန်းသို့ ချဥ်းကပ်၍ ‘ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်ဆရာကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြုသနည်း၊ သင်၏ ဆရာကား အဘယ်သူနည်း၊ အဘယ်သူ၏ တရားကို သင်နှစ်သက်ပါသနည်း’ဟု မေးရပါမူ ကောင်းလေရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်အား “ဤရဟန်းကို မေးမြန်းခြင်းငှါ အခါအခွင့် မဟုတ်သေး၊ ရွာတွင်းသို့ ဝင်၍ ဆွမ်းအလို့ငှါ လှည့်လည်နေဆဲ ဖြစ်၏၊ အလိုရှိသော သူတို့သည် မှန်းဆ၍သာ သိအပ်သော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်သည် ရှိ၏၊ (ထိုနိဗ္ဗာန်ကို ရှာသော) ငါသည် ဤရဟန်းသို့ နောက်မှ နောက်မှ လိုက်ရပါမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်အဿဇိသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းအလို့ငှါလှည့်လည်၍ ဆွမ်းကို ယူဆောင်လျက် ကြွသွားတော်မူ၏။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်သည်လည်း အသျှင်အဿဇိထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင် အဿဇိနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အမှတ်ရဖွယ် စကားကို ပြီးဆုံးစေပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်သော သာရိပုတြာပရိဗိုဇ်သည် အသျှင်အဿဇိကို- “ငါ့သျှင် သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် ကြည်လင်ကုန်၏၊ အရေအဆင်းသည် စင်ကြယ်၏၊ ဖြူစင် တောက်ပ၏၊ ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်သူကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြုသနည်း၊ သင်၏ ဆရာကား အဘယ်သူနည်း၊ အဘယ်သူ၏ တရားကို သင်နှစ်သက်သနည်း”ဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် သာကီဝင်မင်းသားဖြစ်သော သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ရဟန်းပြုသည့် ရဟန်းမြတ်သည် ရှိတော်မူ၏၊ ငါသည် ထိုဘုန်းတော်ကြီးသော ရဟန်းမြတ်ကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြု၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ၏ ဆရာပေတည်း၊ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို နှစ်သက်၏ဟု (ဆို၏)။ အသျှင်၏ ဆရာသည် အဘယ်အယူရှိသနည်း၊ အဘယ်သို့ ဟောကြားသနည်းဟု (မေးပြန်ရာ) ငါ့သျှင် ငါသည်ကား ဤသာသနာသို့ ယခုပင် ဝင်ရောက်စ ဖြစ်၏၊ ရဟန်းပြု၍ မကြာမြင့်သေးသည့် ရဟန်းသစ် ဖြစ်၏၊ ငါသည် သင့်အား အကျယ်အားဖြင့် တရားကို ဟောခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ သို့သော်လည်း သင့်အား အကျဥ်းအားဖြင့် အနက်သဘောကို ဟောပေအံ့ဟု (ဆို၏)။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်သည် အသျှင်အဿဇိကို “ငါ့သျှင် ရှိပါစေ၊ နည်းသည်ဖြစ်စေ၊ များသည် ဖြစ်စေ ဟောပါလော့၊ အနက်ကိုသာလျှင် အကျွန်ုပ်အား ဟောပါလော့၊ အနက်ကိုသာ အကျွန်ုပ် အလိုရှိပါ၏၊ များစွာသော သဒ္ဒါဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် အသျှင်အဿဇိသည် သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်အား- “အကြင် (ဒုက္ခ) တရားတို့သည် အကြောင်း ‘သမုဒယ’ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို (ဒုက္ခ) တရားတို့၏ အကြောင်း ‘သမုဒယ’ ဖြစ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ ထိုအကျိုး (ဒုက္ခ), အကြောင်း ‘သမုဒယ’ တရားတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓ’ နှင့် ချုပ်ငြိမ်းကြောင်း ‘မဂ္ဂ’ တရားကိုလည်းကောင်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏။ ရဟန်းမြတ်သည် ဤသို့ အယူရှိပါ၏”ဟု တရားအမြွက်ကို ဟော၏။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်အား ဤတရားအမြွက်ကို ကြားနာရ၍ “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရား အလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူအညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုမျှပင် ဖြစ်စေကာမူ ဤတရားသာလျှင် (ငါတို့ ရှာဖွေသော) တရားတည်း၊ စိုးရိမ်ခြင်း မရှိသော ဤအမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားကို (အသျှင်တို့သည်) သိကုန်ပြီ၊ (ငါတို့မူကား) ဤနိဗ္ဗာန်တရားကို မသိမမြင်ဘဲ များစွာသော နဟုတသင်္ချာ၁ကမ္ဘာတို့ ကျော်လွန်ခဲ့လေပြီဟု (ဆို၏)။

At that time the wanderer Sañcaya was staying at Rājagaha with a large group of two hundred and fifty wanderers, including Sāriputta and Moggallāna. The two of them had made an agreement that whoever reached freedom from death first would inform the other. Just then, Venerable Assaji robed up in the morning, took his bowl and robe, and entered Rājagaha for almsfood. He was pleasing in his conduct: in going out and coming back, in looking ahead and looking aside, in bending and stretching his arms. His eyes were lowered, and he was perfect in deportment. The wanderer Sāriputta observed all this and thought, “This monk is one of those in the world who are perfected or on the path to perfection. Why don’t I go up to him and ask in whose name he has gone forth, and who his teacher is or whose teachings he follows?” But it occurred to him, “It’s the wrong time to ask him while he’s walking for almsfood among the houses. Let me follow behind him, for one who seeks the path will find it.” After walking for alms in Rājagaha, Assaji turned back with his almsfood. Sāriputta then went up to him and exchanged pleasantries with him. And he asked, “Venerable, your senses are clear and your skin is pure and bright. In whose name have you gone forth? Who is your teacher or whose teaching do you follow?” “There’s a great ascetic, a Sakyan who has gone forth from the Sakyan clan. I’ve gone forth in his name, he’s my teacher, and I follow his teaching.” “But what does he teach?” “I’ve only recently gone forth; I’m new to this spiritual path. I’m not able to give you the Teaching in full, but I can tell you the meaning in brief.” Sāriputta replied, “Yes, please,” and he added: “Speak little or much, But do tell me the meaning. I just want the meaning, For what’s the point of a detailed exposition?” And Assaji gave this teaching to the wanderer Sāriputta: “Of causally arisen things, The Buddha has declared their cause, As well as their ending. This is the teaching of the Great Ascetic.” When he had heard this teaching, Sāriputta experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” “Now this is the truth, even just this much— The sorrowless state that you have penetrated, Unseen and neglected For innumerable eons.”

၆၁။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန မောဂ္ဂလ္လာနော ပရိဗ္ဗာဇကော တေနုပသင်္ကမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာနော ပရိဗ္ဗာဇကော သာရိပုတ္တံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ, ဒိသွာန သာရိပုတ္တံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော, ဣန္ဒြိယာနိ, ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ကစ္စိ နု တွံ, အာဝုသော, အမတံ အဓိဂတော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော, အမတံ အဓိဂတော’’တိ။ ‘‘ယထာကထံ ပန တွံ, အာဝုသော, အမတံ အဓိဂတော’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, အဒ္ဒသံ အဿဇိံ ဘိက္ခုံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ပါသာဒိကေန အဘိက္ကန္တေန ပဋိက္ကန္တေန အာလောကိတေန ဝိလောကိတေန သမိဉ္ဇိတေန ပသာရိတေန ဩက္ခိတ္တစက္ခုံ ဣရိယာပထသမ္ပန္နံ။ ဒိသွာန မေ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ဝတ လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ, အယံ တေသံ ဘိက္ခု အညတရော။ ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆေယျံ – ကံသိ တွံ, အာဝုသော ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’’တိ။ တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘‘အကာလော ခေါ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပုစ္ဆိတုံ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌော ပိဏ္ဍာယ စရတိ, ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓေယျံ အတ္ထိကေဟိ ဥပညာတံ မဂ္ဂ’’န္တိ။ အထ ခေါ, အာဝုသော, အဿဇိ ဘိက္ခု ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတံ အာဒါယ ပဋိက္ကမိ။ အထ ခွါဟံ, အာဝုသော, ယေန အဿဇိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိံ, ဥပသင်္ကမိတွာ အဿဇိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိံ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ အဟံ, အာဝုသော, အဿဇိံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစံ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော, ဣန္ဒြိယာနိ, ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော။ ‘ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’’တိ? ‘အတ္ထာဝုသော, မဟာသမဏော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော, တာဟံ ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, သော စ မေ ဘဂဝါ သတ္ထာ, တဿ စာဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ ရောစေမီ’တိ။ ‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မတော သတ္ထာ ကိမက္ခာယီ’တိ။ ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, နဝေါ အစိရပဗ္ဗဇိတော အဓုနာဂတော ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, န တာဟံ သက္ကောမိ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ ဒေသေတုံ, အပိ စ တေ သံခိတ္တေန အတ္ထံ ဝက္ခာမီ’’’တိ။ အထ ခွါဟံ, အာဝုသော, အဿဇိံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစံ – ‘‘ဟောတု, အာဝုသော,

အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ ဘာသဿု, အတ္ထံယေဝ မေ ဗြူဟိ၊

အတ္ထေနေဝ မေ အတ္ထော, ကိံ ကာဟသိ ဗျဉ္ဇနံ ဗဟု’’န္တိ။

အထ ခေါ, အာဝုသော, အဿဇိ ဘိက္ခု ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ အဘာသိ –

‘‘ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ, တေသံ ဟေတုံ တထာဂတော အာဟ၊

တေသဉ္စ ယော နိရောဓော, ဧဝံဝါဒီ မဟာသမဏော’’တိ။

အထ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာနဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ သုတွာ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ။

ဧသေဝ ဓမ္မော ယဒိ တာဝဒေဝ, ပစ္စဗျတ္ထ ပဒမသောကံ၊

အဒိဋ္ဌံ အဗ္ဘတီတံ, ဗဟုကေဟိ ကပ္ပနဟုတေဟီတိ။

၆၁။ ထို့နောက် သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်သည် မောဂ္ဂလာန်ပရိဗိုဇ်ထံသို့ ချဥ်းကပ်လေ၏။ မောဂ္ဂလာန် ပရိဗိုဇ်သည် အဝေးမှ လာသော သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်ကို မြင်၍ သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်အား- “ငါ့သျှင် သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် ကြည်လင်ကုန်၏၊ အရေအဆင်းသည် စင်ကြယ်၏၊ ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ ငါ့သျှင် အသို့ပါနည်း၊ သင်သည် မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားကို ရခဲ့ (သိခဲ့) ပြီလော”ဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန် တရားကို ရခဲ့ (သိခဲ့) ပါပြီဟု (ပြော၏)။ ငါ့သျှင် ဘယ်နည်းဘယ်ပုံဖြင့် သင်သည် မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားကို ရခဲ့ (သိခဲ့) ပါသနည်းဟု (မေးပြန်၏)။ ငါ့သျှင် အကျွန်ုပ်သည် ချထားသော မျက်လွှာရှိသည်ဖြစ်၍ ဣရိယာပုထ်နှင့် ပြည့်စုံစွာ ကြည်ညိုဖွယ်သောဂုဏ်ကို ဆောင်သော ရှေ့သို့တက်ခြင်း နောက်သို့ဆုတ်ခြင်း တူရူကြည့်ခြင်း တစောင်းကြည့်ခြင်း ကွေးခြင်း ဆန့်ခြင်းဖြင့် ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်သော အဿဇိရဟန်းကို တွေ့မြင်၍ အကျွန်ုပ် အား “အကြင်သူတို့သည် လောက၌ ရဟန္တာတို့သည်လည်းကောင်း၊ အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်သူတို့သည်လည်းကောင်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့တွင် ဤရဟန်းကား တစ်ပါးအပါအဝင်တည်း၊ ငါသည် ဤရဟန်းကို ချဥ်းကပ်၍ ‘ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်သူကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြုပါသနည်း၊ သင်၏ဆရာကား အဘယ် သူနည်း၊ အဘယ်သူ၏ တရားကို သင်သည် နှစ်သက်သနည်း’ဟု မေးရပါမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ “ငါ့သျှင် ထိုအကျွန်ုပ်အား ဤရဟန်းကို မေးမြန်းခြင်းငှါ အခါအခွင့် မဟုတ်သေး၊ ရွာတွင်းသို့ ဝင်၍ ဆွမ်းအလို့ငှါ လှည့်လည်နေဆဲဖြစ်၏။ အလိုရှိသော သူတို့သည် မှန်းဆ၍သာ သိအပ်သော အမြိုက် နိဗ္ဗာန်သည် ရှိ၏၊ (ထိုနိဗ္ဗာန်ကို ရှာသော) ငါသည် ဤရဟန်းသို့ နောက်မှ နောက်မှ လိုက်ရပါမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံ ဖြစ်ပြန်ပါသည်။ ငါ့သျှင် ထိုအခါ အသျှင်အဿဇိသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းအလို့ငှါ လှည့်လည်၍ ဆွမ်းကိုယူဆောင် လျက် ဖဲကြွသွားတော်မူ၏။ အကျွန်ုပ်သည်လည်း အသျှင်အဿဇိထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်အဿဇိမထေရ် နှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆို၏၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ့်အမှတ်ရဖွယ်စကားကို ပြီးဆုံးစေပြီး နောက် တစ်ခုသောနေရာ၌ ရပ်တည်သော အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်အဿဇိရဟန်းကို “ငါ့သျှင် သင်၏ ဣန္ဒြေတို့သည် ကြည်လင်ကုန်၏၊ အရေအဆင်းသည် စင်ကြယ်၏။ ဖြူစင်တောက်ပ၏၊ ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်သူကို ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြုသနည်း၊ သင်၏ ဆရာကား အဘယ်သူနည်း၊ အဘယ်သူ၏ တရားကို သင်နှစ်သက်သနည်းဟု လျှောက်ခဲ့ပါသည်။ ငါ့သျှင် သာကီဝင်မင်းသားဖြစ်သော သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ရဟန်းပြုသည့် ရဟန်းမြတ်ကို ရည်ညွှန်း၍ ငါသည် ရဟန်းပြု၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ဆရာတည်း၊ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား တရားတော်ကို နှစ်သက်၏ဟု (ပြောဆိုပါသည်)။ အသျှင်ဘုရား၏ ဆရာသည် အဘယ်အယူရှိသနည်း၊ အဘယ်သို့ ဟောကြားသနည်းဟု (မေးမြန်း ခဲ့ပါသည်)။ ငါ့သျှင် ငါသည်ကား ဤသာသနာတော်သို့ ယခုမှပင် ဝင်ရောက်စဖြစ်သော ရဟန်းသစ် ဖြစ်ပါ၏၊ ရဟန်းပြု၍ မကြာမြင့်သေးသည့် ငါသည် သင့်အား တရားကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ သို့သော်လည်း သင့်အား အကျဥ်းအားဖြင့် အနက်သဘောကို ဟောပေအံ့”ဟု (ဆိုပါသည်)။ ငါ့သျှင် ထိုအခါ ငါက အဿဇိ ရဟန်းကို- “ငါ့သျှင် ရှိပါစေ၊ နည်းသည်ဖြစ်စေ, များသည်ဖြစ်စေ ဟောပါလော့၊ အကျွန်ုပ် အား အနက်ကိုသာလျှင် ဟောပါလော့၊ အနက်ကိုသာ အကျွန်ုပ်အလိုရှိပါ၏၊ များစွာသော သဒ္ဒါဖြင့် အဘယ်အကျိုး ရှိပါအံ့နည်း”ဟု ပြောဆိုခဲ့ပါသည်။ ငါ့သျှင် ထိုအခါ အဿဇိရဟန်းသည်- အကြင် (ဒုက္ခသစ္စာ) တရားတို့သည် အကြောင်း ‘သမုဒယ’ သစ္စာကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို (ဒုက္ခသစ္စာ) တရားတို့၏ အကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ ဖြစ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ ထို အကျိုး (ဒုက္ခသစ္စာ), အကြောင်း ‘သမုဒယသစ္စာ’ တရားတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ ‘နိရောဓသစ္စာ’ နှင့် ချုပ်ငြိမ်းကြောင်း ‘မဂ္ဂသစ္စာ’ တရားကိုလည်းကောင်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏၊ ရဟန်း မြတ်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ အယူရှိ၏ဟု ဤတရားအမြွက်ကို ဟောကြားပါ၏ဟု (ဆိုလေ၏)။ ထိုအခါ မောဂ္ဂလာန်ပရိဗိုဇ်အား ဤတရားဒေသနာကို ကြားနာရ၍ “ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရား အလုံးစုံသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏”ဟု (ကိလေသာ) မြူ အညစ်အကြေးမှ ကင်းသော တရားမျက်စိ ‘သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်’ သည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လေ၏။ ထိုမျှပင် ဖြစ်စေကာမူ ဤတရားသာလျှင် (ငါတို့ရှာဖွေသော) တရားတည်း၊ စိုးရိမ်ခြင်း မရှိသော ဤအမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားကို (အသျှင်တို့သည်) သိကုန်ပြီ၊ (ငါတို့ မှာမူကား) ဤနိဗ္ဗာန် တရားကို မသိမမြင်ဘဲ များစွာသော နဟုတသင်္ချာကမ္ဘာတို့ ကျော်လွန်ခဲ့လေပြီဟု (ဆို၏)။

Then the wanderer Sāriputta went to the wanderer Moggallāna. When Moggallāna saw him coming, he said to Sāriputta, “Your senses are clear and your skin is pure and bright. You haven’t attained freedom from death, have you?” “I have.” “But how did it happen?” Sāriputta told him everything up to and including the teaching given by Assaji. When he had heard this teaching, Moggallāna experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” “Now this is the truth, even just this much— The sorrowless state that you have penetrated, Unseen and neglected For innumerable eons.”

၆၂။ အထ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာနော ပရိဗ္ဗာဇကော သာရိပုတ္တံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဧတဒဝေါစ ‘‘ဂစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သန္တိကေ, သော နော ဘဂဝါ သတ္ထာ’’တိ။ ‘‘ဣမာနိ ခေါ, အာဝုသော, အဍ္ဎတေယျာနိ ပရိဗ္ဗာဇကသတာနိ အမှေ နိဿာယ အမှေ သမ္ပဿန္တာ ဣဓ ဝိဟရန္တိ, တေပိ တာဝ အပလောကေမ [အပလောကာမ (က)]။ ယထာ တေ မညိဿန္တိ, တထာ တေ ကရိဿန္တီ’’တိ။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ယေန တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဂစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သန္တိကေ, သော နော ဘဂဝါ သတ္ထာ’’တိ။ ‘‘မယံ အာယသ္မန္တေ နိဿာယ အာယသ္မန္တေ သမ္ပဿန္တာ ဣဓ ဝိဟရာမ, သစေ အာယသ္မန္တာ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿန္တိ, သဗ္ဗေဝ မယံ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမာ’’တိ။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ယေန သဉ္စယော ပရိဗ္ဗာဇကော တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ သဉ္စယံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဂစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သန္တိကေ, သော နော ဘဂဝါ သတ္ထာ’’တိ။ ‘‘အလံ, အာဝုသော, မာ အဂမိတ္ထ, သဗ္ဗေဝ တယော ဣမံ ဂဏံ ပရိဟရိဿာမာ’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ခေါ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ သာရိပုတ္တ- မောဂ္ဂလ္လာနာ သဉ္စယံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဂစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သန္တိကေ, သော နော ဘဂဝါ သတ္ထာ’’တိ။ ‘‘အလံ, အာဝုသော, မာ အဂမိတ္ထ, သဗ္ဗေဝ တယော ဣမံ ဂဏံ ပရိဟရိဿာမာ’’တိ။ အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ တာနိ အဍ္ဎတေယျာနိ ပရိဗ္ဗာဇကသတာနိ အာဒါယ ယေန ဝေဠုဝနံ တေနုပသင်္ကမိံသု။ သဉ္စယဿ ပန ပရိဗ္ဗာဇကဿ တတ္ထေဝ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂဉ္ဆိ။

အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ [ဘဂဝါတေ (က)] သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ, ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧတေ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ သဟာယကာ အာဂစ္ဆန္တိ, ကောလိတော ဥပတိဿော စ။ ဧတံ မေ သာဝကယုဂံ ဘဝိဿတိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂ’’န္တိ။

ဂမ္ဘီရေ ဉာဏဝိသယေ, အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ၊

ဝိမုတ္တေ အပ္ပတ္တေ ဝေဠုဝနံ, အထ နေ သတ္ထာ ဗျာကာသိ။

ဧတေ ဒွေ သဟာယကာ, အာဂစ္ဆန္တိ ကောလိတော ဥပတိဿော စ၊

ဧတံ မေ သာဝကယုဂံ, ဘဝိဿတိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂန္တိ။

၆၂။ ထိုအခါ မောဂ္ဂလာန်ပရိဗိုဇ်သည် သာရိပုတ္တရာပရိဗိုဇ်ကို “ငါ့သျှင် ငါတို့သည် မြတ်စွာဘုရား အထံသို့ သွားကုန်အံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါတို့ဆရာပင်တည်း”ဟု ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနှစ်ရာ့ငါးကျိပ်သော ပရိဗိုဇ်တို့သည် ငါတို့ကို အမှီသဟဲပြု၍ ငါတို့ကို ကြည့်ရှုလျက် ဤ (သိဉ္စည်းအထံ) ၌ နေကုန်၏၊ ထိုသူတို့ကိုလည်း ရှေ့ဦးစွာ ပန်ကြားကုန်အံ့၊ သူတို့ ထင်မြင်သည့် အတိုင်း ပြုကုန်လတ္တံ့ဟု (ဆို၏)။ ထို့နောက် သာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့သည် ထိုပရိဗိုဇ်တို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ထိုပရိဗိုဇ်တို့ကို “ငါ့သျှင်တို့ ငါတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ သွားကုန်အံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါတို့၏ ဆရာပင် တည်း”ဟု ဆိုကုန်၏။ အကျွန်ုပ်တို့သည် အသျှင်တို့ကို အမှီပြု၍ အသျှင်တို့ကို ကြည့်ရှုလျက် ဤသိဉ္စည်းထံ၌ နေပါကုန်၏၊ အသျှင်တို့သည် ရဟန်းမြတ်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်မည်ဆိုပါလျှင် အကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးသည်လည်း မြတ်စွာဘုရားထံ၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါကုန်အံ့ဟု (ဆိုကုန်၏)။ ထို့နောက် အသျှင်သာရိပုတ္တရာ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်တို့သည် သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ်၏ အထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ်ကို “ငါ့သျှင် ငါတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ သွားကုန်အံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါတို့၏ ဆရာပင်တည်း”ဟု ဆိုကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ မသင့်လျော်ချေ၊ မသွားကုန်လင့်၊ ငါတို့သုံးယောက်လုံးပင် ဤဂိုဏ်းကို (ဤပရိဗိုဇ် အပေါင်းကို) ထိန်းသိမ်းကုန်အံ့ဟု (ဆို၏)။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း အသျှင်သာရိပုတြာ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်တို့သည် သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ်ကို “ငါ့သျှင် ငါတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ သွားကုန်အံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါတို့၏ ဆရာပင်တည်း”ဟု ဆိုကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ မသင့်လျော်ချေ၊ မသွားကုန်လင့်၊ ငါတို့သုံးယောက်လုံးပင် ဤဂိုဏ်းကို (ဤပရိဗိုဇ် အပေါင်းကို) ထိန်းသိမ်းကုန်အံ့ဟု (ဆို၏)။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့သည် ထိုနှစ်ရာ့ငါးကျိပ်သော ပရိဗိုဇ်တို့ကို ခေါ်ဆောင်၍ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၏။ သိဉ္စည်းပရိဗိုဇ်အား ထိုနေရာ၌ပင် ပူသော သွေးသည် ခံတွင်းမှ အန်ထွက်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အဝေးမှလာသော ထိုသာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့ကို မြင်တော်မူ၍ ရဟန်း တို့ကို “ရဟန်းတို့ ကောလိတ ဥပတိဿ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်တို့သည် လာကုန်၏၊ ထိုသူနှစ်ယောက်သည် ငါဘုရား၏ ကြီးကဲ မြင့်မြတ်သော တပည့်အစုံ ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ နက်နဲသော ဉာဏ်၏ အရာဖြစ်၍ ဥပဓိတို့၏ကုန်ရာ အတုမဲ့မြတ်သော နိဗ္ဗာန်၌ အာရုံပြုသောအားဖြင့် လွတ်ကုန်ပြီးသော ထိုသာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့ကို ဝေဠုဝန် ကျောင်းတော်သို့ မရောက်မီ မြတ်စွာဘုရားသည်- “ထိုကောလိတ ဥပတိဿ အဆွေခင်ပွန်း နှစ်ယောက်တို့သည် လာကုန်၏၊ ထိုသူ နှစ်ယောက်သည် ငါဘုရား၏ ကြီးကဲမြင့်မြတ်သော တပည့်အစုံ ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု မိန့် ကြားတော်မူ၏။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တရာ မောဂ္ဂလာန်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံတော်သို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့၌ ဦးခိုက်၍ မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရှင့်အဖြစ် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါကုန်၏”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ လာကုန်လော့” “တရားကို ကောင်းစွာ ဟောအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်ကုန်လော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားတော်သည်ပင်လျှင် ထို (နှစ်ရာ့ငါးကျိပ်နှစ်ယောက်သော) အသျှင်တို့၏ ပဉ္စင်းအဖြစ် ပြီးလေ၏။ ၁။ နဟုတသင်္ချာဟူသည်ကား တစ်ဆယ်တည်၊ တစ်ဆယ်နှင့်မြှောက်၊ တစ်ရာဖြစ်၏။ တစ်ရာတည်၊ တစ်ဆယ်နှင့်မြှောက်၊ တစ်ထောင်ဖြစ်၏။ တစ်ထောင်တည်၊ တစ်ရာနှင့်မြှောက်၊ တစ်သိန်းဖြစ်၏၊။ တစ်သိန်းတည်၊ တစ်ရာနှင့်မြှောက်၊ ကောဋိဖြစ်၏။ ကောဋိတစ်သိန်းတည်၊ တစ်ရာနှင့်မြှောက်၊ ပကောဋိဖြစ်၏။ ပကောဋိတစ်သိန်းတည်၊ တစ်ရာနှင့်မြှောက်၊ ကောဋိပကောဋိ၊ ဖြစ်၏။ ကောဋိပကောဋိ တစ်သိန်းတည်၊ တစ်ရာနှင့်မြှောက်၊ နဟုတသင်္ချာဖြစ်၏။ (သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ) လူကုံထံတို့ ရဟန်းပြုခန်း

Moggallāna said to Sāriputta, “Let’s go to the Buddha. He’s our teacher.” “But these two hundred and fifty wanderers look to us for support. We must tell them first, so that they may take appropriate action.” And they went to those wanderers and said, “We’re going over to the Buddha. He’s our teacher.” “But we look to you for support. If you are to practice the spiritual life under the Great Ascetic, so will all of us.” Then Sāriputta and Moggallāna went to Sañcaya and said, “We’re going over to the Buddha. He’s our teacher.” “Don’t go! The three of us can look after this community together.” Sāriputta and Moggallāna said the same thing a second time and a third time, and they got the same reply. They then took those two hundred and fifty wanderers and went to the Bamboo Grove. But the wanderer Sañcaya vomited hot blood right there. When the Buddha saw Sāriputta and Moggallāna coming, he said to the monks, “The two friends Kolita and Upatissa are coming. They will become my most eminent disciples, an excellent pair.” They had not even reached the Bamboo Grove, Yet had a profound range of knowledge, About the supreme end of ownership, <j>about freedom. And the Teacher said of them: “These two friends are coming, Kolita and Upatissa. They will be an excellent pair, My most eminent disciples.” Sāriputta and Moggallāna approached the Buddha, bowed down with their heads at his feet, and said, “Sir, we wish to receive the going forth in your presence. We wish to receive the full ordination.” The Buddha said, “Come, monks. The Teaching is well-proclaimed. Practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” That was the full ordination of those venerables. The going forth of the well-known

အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ

ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ။ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ။

အဘိညာတာနံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ

၆၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန အဘိညာတာ အဘိညာတာ မာဂဓိကာ ကုလပုတ္တာ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – အပုတ္တကတာယ ပဋိပန္နော သမဏော ဂေါတမော, ဝေဓဗျာယ ပဋိပန္နော သမဏော ဂေါတမော, ကုလုပစ္ဆေဒါယ ပဋိပန္နော သမဏော ဂေါတမော, ဣဒါနိ အနေန ဇဋိလသဟဿံ ပဗ္ဗာဇိတံ, ဣမာနိ စ အဍ္ဎတေယျာနိ ပရိဗ္ဗာဇကသတာနိ သဉ္စယာနိ [သဉ္ဇေယျာနိ (သီ။), သဉ္ဇယာနိ (သျာ။)] ပဗ္ဗာဇိတာနိ။ ဣမေ စ အဘိညာတာ အဘိညာတာ မာဂဓိကာ ကုလပုတ္တာ သမဏေ ဂေါတမေ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီတိ။ အပိဿု ဘိက္ခူ ဒိသွာ ဣမာယ ဂါထာယ စောဒေန္တိ –

‘‘အာဂတော ခေါ မဟာသမဏော, မာဂဓာနံ ဂိရိဗ္ဗဇံ၊

သဗ္ဗေ သဉ္စယေ နေတွာန [သဉ္ဇေယျကေ နေတွာ (သီ။)], ကံသု ဒါနိ နယိဿတီ’’တိ။

အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, သော သဒ္ဒေါ စိရံ ဘဝိဿတိ, သတ္တာဟမေဝ ဘဝိဿတိ, သတ္တာဟဿ အစ္စယေန အန္တရဓာယိဿတိ။ တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တုမှေ ဣမာယ ဂါထာယ စောဒေန္တိ –

‘‘အာဂတော ခေါ မဟာသမဏော, မာဂဓာနံ ဂိရိဗ္ဗဇံ၊

သဗ္ဗေ သဉ္စယေ နေတွာန, ကံသု ဒါနိ နယိဿတီ’’တိ။

တေ တုမှေ ဣမာယ ဂါထာယ ပဋိစောဒေထ –

‘‘နယန္တိ ဝေ မဟာဝီရာ, သဒ္ဓမ္မေန တထာဂတာ၊

ဓမ္မေန နယမာနာနံ [နီယမာနာနံ (က။)], ကာ ဥသူယာ [ဥဿုယာ (က။)] ဝိဇာနတ’’န္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ဣမာယ ဂါထာယ စောဒေန္တိ –

‘‘အာဂတော ခေါ မဟာသမဏော, မာဂဓာနံ ဂိရိဗ္ဗဇံ၊

သဗ္ဗေ သဉ္စယေ နေတွာန, ကံသု ဒါနိ နယိဿတီ’’တိ။

ဘိက္ခူ တေ မနုဿေ ဣမာယ ဂါထာယ ပဋိစောဒေန္တိ –

‘‘နယန္တိ ဝေ မဟာဝီရာ, သဒ္ဓမ္မေန တထာဂတာ၊

ဓမ္မေန နယမာနာနံ, ကာ ဥသူယာ ဝိဇာနတ’’န္တိ။

မနုဿာ ဓမ္မေန ကိရ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ နေန္တိ နော အဓမ္မေနာတိ သတ္တာဟမေဝ သော သဒ္ဒေါ အဟောသိ, သတ္တာဟဿ အစ္စယေန အန္တရဓာယိ။

သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ နိဋ္ဌိတာ။

စတုတ္ထဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော။

၆၃။ တစ်ရံရောအခါ အလွန် ထင်ရှားကျော်စောကုန်သော မဂဓတိုင်းနေ အမျိုးသားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံတော်၌ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏။ လူတို့သည်- “ရဟန်းဂေါတမသည် သားမရှိစိမ့်သောငှါ ပြုကျင့်၏၊ ရဟန်းဂေါတမသည် လင်နှင့် ကင်း ကွာစိမ့်သောငှါ ပြုကျင့်၏၊ ရဟန်းဂေါတမသည် အမျိုးပြတ်စိမ့်သောငှါ ပြုကျင့်၏၊ ယခု ဤရဟန်း ဂေါတမသည် ရသေ့တစ်ထောင်ကို ရဟန်းပြုခဲ့ပြီ၊ သိဉ္စည်း၏ တပည့်ဖြစ်သော နှစ်ရာ့ငါးကျိပ်သော ပရိဗိုဇ်တို့ကိုလည်း ရဟန်းပြုခဲ့ပြီ၊ အလွန်ထင်ရှားကျော်စောသော မဂဓတိုင်းနေ အမျိုးသားတို့သည် ရဟန်းဂေါတမထံ၌ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ် ပြပြောဆိုကြကုန်၏။ ထို့ပြင် ရဟန်းတို့ကို မြင်သောအခါ- “ရဟန်းကြီးဂေါတမသည် တောင်ငါးလုံး ခြံရံအပ်သော မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ကြီးသို့ လာချေပြီ၊ အလုံးစုံသော သိဉ္စည်း၏ တပည့်တို့ကို ဆောင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ယခု အဘယ်သူကို ဆောင်ယူလတ္တံ့နည်း”ဟု ဂါထာဖြင့် ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြသည် သာတည်း။ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထို (ကဲ့ရဲ့သော) အသံသည် ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ မဖြစ်လတ္တံ့၊ ခုနစ်ရက်သာ ဖြစ်လတ္တံ့၊ ခုနုစ်ရက်လွန်မြောက်သော် ပပျောက်လတ္တံ့ ရဟန်းတို့ သို့ဖြစ်လျှင် သင်တို့ကို- “ရဟန်းကြီးဂေါတမသည် တောင်ငါးလုံး ခြံရံအပ်သော မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ကြီးသို့ လာချေပြီ၊ အလုံးစုံသော သိဉ္စည်း၏ တပည့်တို့ကို ဆောင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ယခု အဘယ်သူကို ဆောင်ယူလတ္တံ့နည်း”ဟု ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုသော သူတို့ကို သင်တို့သည်- “ကြီးသော လုံ့လရှိကုန်သော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် စင်စစ် သူတော်ကောင်း တရားဖြင့် ဆောင်ယူကုန်၏၊ တရားသဖြင့် ဆောင်ယူသော ပညာရှိတို့ကို ငြူစူစောင်း မြောင်းခြင်းဖြင့် အဘယ်ပြုအံ့နည်း”ဟု ဂါထာဖြင့် ပြန်၍ ပြစ်တင်ပြောဆိုကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ လူတို့သည် ရဟန်းတို့ကို တွေ့မြင်သော်- “ရဟန်းကြီးဂေါတမသည် တောင်ငါးလုံး ခြံရံအပ်သော မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ကြီးသို့ လာချေပြီ၊ အလုံးစုံသော သိဉ္စည်း၏ တပည့်တို့ကို ယူဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ယခု အဘယ်သူကို ယူဆောင်လတ္တံ့နည်း” ဟူသော ဂါထာဖြင့် ပြစ်တင် ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုလူတို့ကို- “ကြီးသော လုံ့လရှိကုန်သော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် စင်စစ် သူတော်ကောင်း တရားဖြင့် ဆောင်ယူကုန်၏၊ တရားသဖြင့် ဆောင်ယူသော ပညာရှိတို့ကို ငြူစူ စောင်း မြောင်းခြင်းဖြင့် အဘယ်ပြုအံ့နည်း” ဟူသော ဂါထာဖြင့် ပြန်၍ ပြစ်တင် ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတော်တို့သည် တရားသဘောဖြင့် ဆောင်ယူကုန်၏၊ တရားနှင့်မညီ အဓမ္မဆောင်ယူကုန်သည် မဟုတ်”ဟု (သိကုန်၍) ကဲ့ရဲ့သော အသံသည် ခုနစ်ရက်သာ ဖြစ်၏၊ ခုနစ်ရက် လွန်မြောက်သောအခါ ပပျောက်လေ၏။ အသျှင်သာရိပုတ္တရာ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်တို့ ရဟန်းပြုခန်း ပြီး၏။ စတုတ္ထခန်း ပြီး၏။

At that time many well-known gentlemen from Magadha were practicing the spiritual life under the Buddha. People complained and criticized him, “The ascetic Gotama is making us childless; he’s making us widows. He’s breaking up respectable families! A thousand dreadlocked ascetics have now gone forth because of him, and also these two hundred and fifty wanderers who were disciples of Sañcaya. All these well-known gentlemen from Magadha are practicing the spiritual life under the ascetic Gotama.” And when they saw monks, they confronted them with this verse: “The Great Ascetic has arrived At Giribbaja in Magadha. After leading away all of Sañcaya’s disciples, Who will he lead away next?” The monks heard the complaints of those people and they told the Buddha. … “The complaining will soon stop. It will only go on for seven days. Still, when people confront you like this, you can confront them in return with this verse: ‘Indeed, the Great Heroes, the Buddhas, Lead by means of a good teaching. When you understand this, <j>what indignation can there be Toward those who lead legitimately?’” Soon, when they saw monks, people confronted them with the same verse: “The Great Ascetic has arrived At Giribbaja in Magadha. After leading away all of Sañcaya’s disciples, Who will he lead away next?” And the monks confronted them in return with this verse: “Indeed, the Great Heroes, the Buddhas, Lead by means of a good teaching. When you understand this, <j>what indignation can there be Toward those who lead legitimately?” People thought, “So it seems the Sakyan monastics lead legitimately, not illegitimately.” The complaining went on for seven days and then stopped. The account of the going forth of Sāriputta and Moggallāna is finished. The fourth section for recitation is finished. 15. Discussion of the proper conduct toward the preceptor

စာ-၅၆

၁၅။ ဥပဇ္ဈာယဝတ္တကထာ

၆၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနုပဇ္ဈာယကာ အနာစရိယကာ [ဣဒံ ပဒံ သီ။ သျာ။ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ] အနောဝဒိယမာနာ အနနုသာသိယမာနာ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ၊ မနုဿာနံ [တေ မနုဿာနံ (က။)] ဘုဉ္ဇမာနာနံ ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိသာယနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ၊ သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရိဿန္တိ၊ မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ, ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိသာယနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ၊ သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရိဿန္တိ သေယျထာပိ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏဘောဇနေ’’တိ။

အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ သန္တုဋ္ဌာ လဇ္ဇိနော ကုက္ကုစ္စကာ သိက္ခာကာမာ, တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရိဿန္တိ၊ မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ, ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိသာယနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ၊ သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရိဿန္တီ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ…ပေ… ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ, မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ ဥပရိ ဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိသာယနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇန္တိ, ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ မောဃပုရိသာနံ အနနုလောမိကံ အပ္ပတိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ။ ကထဉှိ နာမ တေ, ဘိက္ခဝေ, မောဃပုရိသာ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရိဿန္တိ, မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိသာယနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ, ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရိဿန္တိ။ နေတံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ, ပသန္နာနံ ဝါ ဘိယျောဘာဝါယ။ အထ ခွေတံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပသန္နာနဉ္စေဝ အပ္ပသာဒါယ, ပသန္နာနဉ္စ ဧကစ္စာနံ အညထတ္တာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ ဒုပ္ပေါသတာယ မဟိစ္ဆတာယ အသန္တုဋ္ဌိတာယ [အသန္တုဋ္ဌိယာ (သီ။), အသန္တုဋ္ဌတာယ (သျာ)] သင်္ဂဏိကာယ ကောသဇ္ဇဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသိတွာ အနေကပရိယာယေန သုဘရတာယ သုပေါသတာယ အပ္ပိစ္ဆဿ သန္တုဋ္ဌဿ သလ္လေခဿ ဓုတဿ ပါသာဒိကဿ အပစယဿ ဝီရိယာရမ္ဘဿ [ဝိရိယာရမ္ဘဿ (သီ။ သျာ။)] ဝဏ္ဏံ ဘာသိတွာ ဘိက္ခူနံ တဒနုစ္ဆဝိကံ တဒနုလောမိကံ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

၁၅-ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ်ကို ပြဆိုခြင်း ၆၄။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ နိဿရည်းဆရာမရှိ သွန်သင်ဆုံးမသူ မရှိသည် ဖြစ်၍ မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့ စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’၏၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင် တောင်း၍ စားကုန်၏၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်၏။ လူတို့သည်- “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန် ဘိသနည်း၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ် တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’ ဘိသနည်း၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင် တောင်း၍ စားကုန်ဘိသနည်း၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပုဏ္ဏားစားသောက်ပွဲ၌ ပုဏ္ဏားများ ကဲ့သို့ ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြသည် သာတည်း။ အကြင်ရဟန်းတို့သည် အလိုနည်းကုန်၏၊ ရောင့်ရဲလွယ်ကုန်၏၊ မကောင်းမူကို ရှက်တတ်ကုန်၏၊ တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ရှိကုန်၏၊ သိက္ခာ (သုံးပါး) ကို လိုလားကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည်- “ရဟန်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်ဘိသနည်း၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့ စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’ ဘိသ နည်း၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တောင်း၍ စားကုန်ဘိသနည်း၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထို့နောက် ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် ရဟန်းသံဃာကို စည်းဝေးစေပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ရဟန်းတို့သည် မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့ စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’၏၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တောင်း၍ စားကုန်၏၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်၏ ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ်မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ “ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ထိုယောကျာ်းတို့၏ ဤ (အမှု) သည် ရဟန်း တို့အား မလျောက်ပတ်၊ မလျော်ကန်၊ မသင့်တင့်၊ ရဟန်းတို့ အပြုအမူမဟုတ်၊ မအပ်၊ မပြုသင့်၊ ရဟန်းတို့ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ထိုယောကျာ်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်ဘိသနည်း၊ ထိုရဟန်း တို့သည် လူတို့စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’ ဘိသနည်း၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တောင်း၍ စားကုန်ဘိသနည်း၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်ဘိ သနည်း၊ ဤ (ရဟန်းတို့ ပြုမိသောအမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသော သူတို့အား ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသော သူတို့အား တိုး၍ ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း မဖြစ်နိုင်ပေ၊ ရဟန်းတို့ အမှန်စင်စစ် ဤ (ရဟန်းတို့ပြုမိသောအမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသောသူတို့အား မကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသော အချို့သူတို့အား အကြည်ညိုပျက်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း ဖြစ်ပေ၏”ဟု (ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏)။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ကို များစွာသော အကြောင်းဖြင့် ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်တော် မူပြီးလျှင် ကိုယ်တိုင် ပြုစုမွေးမြူရန် ခက်ခဲခြင်း သူတစ်ပါးတို့က ပြုစုမွေးမြူရန် ခက်ခဲခြင်း အလိုကြီးခြင်း မရောင့်ရဲနိုင်ခြင်း အပေါင်းအဖေါ်၌ မက်မောခြင်း ပျင်းရိခြင်းတို့၏ ကျေးဇူးမဲ့ (စကား) ကို မိန့်တော်မူပြီး၍ များစွာဧသာ အကြောင်းဖြင့် ကိုယ်တိုင် ပြုစုမွေးမြူလွယ်ခြင်း သူတစ်ပါးတို့က ပြုစုမွေးမြူလွယ်ခြင်း အလိုနည်းခြင်း ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်း ကိလေသာကို ခေါင်းပါးစေခြင်း ကိလေသာကို ခါထုတ်ခြင်း ကြည်ညိုဖွယ် ရှိခြင်း ကိလေသာကို မဆည်းပူးခြင်း ဝီရိယဖြင့် အားထုတ်ခြင်းတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မိန့်တော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား ထိုအဖြစ်အပျက်နှင့် လျောက်ပတ်လျော်ညီသော တရားစကားကို ဟောကြားတော်မူပြီး နောက် ရဟန်းတို့ကို-

At that time the monks did not have preceptors or teachers, and as a result they were not being instructed. When walking for almsfood, they were shabbily dressed and improper in appearance. While people were eating, they held out their almsbowls to receive leftovers, even right over their food, whether it was cooked or fresh food, delicacies or drinks. They ate bean curry and rice that they themselves had asked for, and they were noisy in the dining hall. People complained and criticized them, “How can the Sakyan monastics act like this? They are just like brahmins at a brahminical meal!” The monks heard the complaints of those people. The monks of few desires, who had a sense of conscience, and who were contented, afraid of wrongdoing, and fond of the training, complained and criticized them, “How can monks act like this?” They then told the Buddha. … Soon afterwards the Buddha had the Sangha gathered and questioned the monks: “Is it true, monks, that monks act like this?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked them, “It’s not suitable for those foolish men, it’s not proper, it’s not worthy of a monastic, it’s not allowable, it’s not to be done. How can they act like this? This will affect people’s confidence, and cause some to lose it.” Then the Buddha spoke in many ways in dispraise of being difficult to support and maintain, in dispraise of great desires, discontent, socializing, and laziness; but he spoke in many ways in praise of being easy to support and maintain, of fewness of wishes, contentment, self-effacement, ascetic practices, serenity, reduction in things, and being energetic. After giving a teaching on what is right and proper, he addressed the monks:

စာ-၅၇

၆၅။ ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပဇ္ဈာယံ။ ဥပဇ္ဈာယော, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကမှိ ပုတ္တစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေဿတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဥပဇ္ဈာယမှိ ပိတုစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေဿတိ။ ဧဝံ တေ အညမညံ သဂါရဝါ သပ္ပတိဿာ သဘာဂဝုတ္တိနော ဝိဟရန္တာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဝုဍ္ဎိံ ဝိရုဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တိ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဥပဇ္ဈာယော ဂဟေတဗ္ဗော – ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘ဥပဇ္ဈာယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟိ၊ ဥပဇ္ဈာယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟိ၊ ဥပဇ္ဈာယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟီ’တိ။ သာဟူတိ ဝါ လဟူတိ ဝါ ဩပါယိကန္တိ ဝါ ပတိရူပန္တိ ဝါ ပါသာဒိကေန သမ္ပာဒေဟီတိ ဝါ ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ [န ဝါစာယ (က။)] ဝိညာပေတိ, ဂဟိတော ဟောတိ ဥပဇ္ဈာယော၊ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ဂဟိတော ဟောတိ ဥပဇ္ဈာယော။

၆၅။ “ရဟန်းတို့ (အပြစ်ကြီးငယ်ကို ကြည့်ရှုဆုံးမတတ်သော) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်၌ သားဟူသော စိတ်ကို ထားအံ့၊ အတူနေ တပည့်သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ အဖဟူသော စိတ်ကို ထားအံ့၊ ထိုဆရာတပည့်တို့သည် အချင်းချင်း ရိုသေခြင်း တုပ်ဝပ်ခြင်းတူသော အသက်မွေးခြင်းရှိသည် ဖြစ်၍ နေသည်ရှိသော် ဤသာသနာတော်၌ ကြီးပွါးစည်ပင် ပြန့်ပြောခြင်းသို့ ရောက်ကုန်လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဥပဇ္ဈာယ်ယူရမည် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်၍ (ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏) ခြေတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ လက်အုပ်ချီလျက် “အသျှင်ဘုရား (အသျှင်ဘုရားသည်) အကျွန်ုပ်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့၊ အသျှင်ဘုရား (အသျှင်ဘုရားသည်) အကျွန်ုပ်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့၊ အသျှင်ဘုရား (အသျှင်ဘုရားသည်) အကျွန်ုပ်၏ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့”ဟု ဆိုရမည်။ “ကောင်းပြီဟူ၍သော်လည်းကောင်း” “ငါ့အား ဝန်မလေးဟူ၍သော်လည်းကောင်း” “ငါ၏ တာဝန် ပေဟူ၍သော်လည်းကောင်း” “သင့်တင့်၏ဟူ၍သော်လည်းကောင်း” “ကြည်ညိုဖွယ်ကို ဆောင်သော ကိုယ်နှုတ် အမူအရာနှင့် ပြည့်စုံစေလော့ဟူ၍သော်လည်းကောင်း” ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် ဖြစ်စေ သိစေငြားအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ယူသည် မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ မသိစေငြားအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ယူသည် မမည်။

“There should be a preceptor. The preceptor should think of his student as a son and the student his preceptor as a father. In this way they will respect, esteem, and be considerate toward each other, and they will grow and reach greatness on this spiritual path. A preceptor should be chosen like this. After arranging his upper robe over one shoulder, a student should pay respect at the feet of the potential preceptor. He should then squat on his heels, raise his joined palms, and say, ‘Venerable, please be my preceptor.’ And he should repeat this a second and a third time. If the other conveys the following by body, by speech, or by body and speech: ‘Yes;’ ‘No problem;’ ‘It’s suitable;’ ‘It’s appropriate;’ or, ‘Carry on with inspiration’—then a preceptor has been chosen. If the other doesn’t convey this by body, by speech, or by body and speech, then a preceptor hasn’t been chosen.

စာ-၅၈

၆၆။ [စူဠဝ။ ၃၇၆ အာဒယော]‘‘သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန, ဘိက္ခဝေ, ဥပဇ္ဈာယမှိ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ –

‘‘ကာလဿေဝ ဝုဋ္ဌာယ ဥပါဟနာ ဩမုဉ္စိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတဗ္ဗံ, မုခေါဒကံ ဒါတဗ္ဗံ, အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ။ သစေ ယာဂု ဟောတိ, ဘာဇနံ ဓောဝိတွာ ယာဂု ဥပနာမေတဗ္ဗာ။ ယာဂုံ ပီတဿ ဥဒကံ ဒတွာ ဘာဇနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယော ဂါမံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ကာယဗန္ဓနံ ဒါတဗ္ဗံ, သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ဒါတဗ္ဗာ, ဓောဝိတွာ ပတ္တော သောဒကော [သဥဒကော (က။)] ဒါတဗ္ဗော။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော ပစ္ဆာသမဏံ အာကင်္ခတိ, တိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တေန ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတွာ ကာယဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ပါရုပိတွာ ဂဏ္ဌိကံ ပဋိမုဉ္စိတွာ ဓောဝိတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဥပဇ္ဈာယဿ ပစ္ဆာသမဏေန ဟောတဗ္ဗံ။ နာတိဒူရေ ဂန္တဗ္ဗံ, နာစ္စာသန္နေ ဂန္တဗ္ဗံ, ပတ္တပရိယာပန္နံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ န ဥပဇ္ဈာယဿ ဘဏမာနဿ အန္တရန္တရာ ကထာ ဩပါတေတဗ္ဗာ။ ဥပဇ္ဈာယော အာပတ္တိသာမန္တာ ဘဏမာနော နိဝါရေတဗ္ဗော။

‘‘နိဝတ္တန္တေန ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ သစေ စီဝရံ သိန္နံ ဟောတိ, မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗံ, န စ ဥဏှေ စီဝရံ နိဒဟိတဗ္ဗံ၊ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ, စီဝရံ သံဃရန္တေန စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ – မာ မဇ္ဈေ ဘင်္ဂေါ အဟောသီတိ။ ဩဘောဂေ ကာယဗန္ဓနံ ကာတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပိဏ္ဍပါတော ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယော စ ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ, ဥဒကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတော ဥပနာမေတဗ္ဗော။ ဥပဇ္ဈာယော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဘုတ္တာဝိဿ ဥဒကံ ဒတွာ ပတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ဝေါဒကံ ကတွာ မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗော, န စ ဥဏှေ ပတ္တော နိဒဟိတဗ္ဗော။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယော နဟာယိတုကာမော ဟောတိ, နဟာနံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ သီတေန အတ္ထော ဟောတိ, သီတံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ ဥဏှေန အတ္ထော ဟောတိ, ဥဏှံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယော ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ တေမေတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ဥပဇ္ဈာယဿ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော ဂန္တွာ ဇန္တာဃရပီဌံ ဒတွာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ, စုဏ္ဏံ ဒါတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ ဒါတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဿဟတိ, ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရံ ပဝိသန္တေန မတ္တိကာယ မုခံ မက္ခေတွာ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ န ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ နိသီဒိတဗ္ဗံ။ န နဝါ ဘိက္ခူ အာသနေန ပဋိဗာဟိတဗ္ဗာ။ ဇန္တာဃရေ ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမန္တေန ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမိတဗ္ဗံ။

‘‘ဥဒကေပိ ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ နဟာတေန ပဌမတရံ ဥတ္တရိတွာ အတ္တနော ဂတ္တံ ဝေါဒကံ ကတွာ နိဝါသေတွာ ဥပဇ္ဈာယဿ ဂတ္တတော ဥဒကံ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, သံဃာဋိ ဒါတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ, ဥပဇ္ဈာယော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ သစေ ဥဒ္ဒိသာပေတုကာမော ဟောတိ, ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗော။ သစေ ပရိပုစ္ဆိတုကာမော ဟောတိ, ပရိပုစ္ဆိတဗ္ဗော။

‘‘ယသ္မိံ ဝိဟာရေ ဥပဇ္ဈာယော ဝိဟရတိ, သစေ သော ဝိဟာရော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သစေ ဥဿဟတိ, သောဓေတဗ္ဗော။ ဝိဟာရံ သောဓေန္တေန ပဌမံ ပတ္တစီဝရံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ [ဘိသိဗိမ္ဗောဟနံ (သီ။ သျာ။)] နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ မဉ္စော နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ ပီဌံ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ မဉ္စပဋိပါဒကာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗာ။ ခေဠမလ္လကော နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ အပဿေနဖလကံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ဘူမတ္ထရဏံ ယထာပညတ္တံ သလ္လက္ခေတွာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သစေ ဝိဟာရေ သန္တာနကံ ဟောတိ, ဥလ္လောကာ ပဌမံ ဩဟာရေတဗ္ဗံ, အာလောကသန္ဓိကဏ္ဏဘာဂါ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဂေရုကပရိကမ္မကတာ ဘိတ္တိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ကာဠဝဏ္ဏကတာ ဘူမိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အကတာ ဟောတိ ဘူမိ, ဥဒကေန ပရိပ္ဖေါသိတွာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ – မာ ဝိဟာရော ရဇေန ဥဟညီတိ။ သင်္ကာရံ ဝိစိနိတွာ ဧကမန္တံ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ။

‘‘ဘူမတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ မဉ္စပဋိပါဒကာ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗာ။ မဉ္စော ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗော။ ပီဌံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ခေဠမလ္လကော ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော။ အပဿေနဖလကံ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗံ။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပုရတ္ထိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပုရတ္ထိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ပစ္ဆိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပစ္ဆိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥတ္တရာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဥတ္တရာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဒက္ခိဏာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဒက္ခိဏာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ သီတကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ဝိဝရိတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဏှကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ဝိဝရိတဗ္ဗာ။

‘‘သစေ ပရိဝေဏံ ဥက္လာပံ ဟောတိ, ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ သစေ ကောဋ္ဌကော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, ကောဋ္ဌကော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။ သစေ ဥပဋ္ဌာနသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဥပဋ္ဌာနသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အဂ္ဂိသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, အဂ္ဂိသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဝစ္စကုဋိ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဝစ္စကုဋိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ပါနီယံ န ဟောတိ, ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ ပရိဘောဇနီယံ န ဟောတိ, ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ န ဟောတိ, အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ အာသိဉ္စိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဝူပကာသေတဗ္ဗော, ဝူပကာသာပေတဗ္ဗော, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ကုက္ကုစ္စံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဝိနောဒေတဗ္ဗံ, ဝိနောဒါပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဝိဝေစေတဗ္ဗံ, ဝိဝေစာပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ ပရိဝါသာရဟော, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိဝါသံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော မူလာယ ပဋိကဿနာရဟော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ဥပဇ္ဈာယံ မူလာယ ပဋိကဿေယျာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော မာနတ္တာရဟော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ဥပဇ္ဈာယဿ မာနတ္တံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော အဗ္ဘာနာရဟော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ဥပဇ္ဈာယံ အဗ္ဘေယျာတိ။ သစေ သံဃော ဥပဇ္ဈာယဿ ကမ္မံ ကတ္တုကာမော ဟောတိ တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ [နိယသံ (က။)] ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ဥပဇ္ဈာယဿ ကမ္မံ န ကရေယျ လဟုကာယ ဝါ ပရိဏာမေယျာတိ။ ကတံ ဝါ ပနဿ ဟောတိ သံဃေန ကမ္မံ တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ ဥပဇ္ဈာယော သမ္မာ ဝတ္တေယျ, လောမံ ပါတေယျ, နေတ္ထာရံ ဝတ္တေယျ, သံဃော တံ ကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာတိ။

‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ဓောဝိတဗ္ဗံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဓောဝိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ဓောဝိယေထာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ကာတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ကရိယေထာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ရဇနံ ပစိတဗ္ဗံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ပစိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ ဥပဇ္ဈာယဿ ရဇနံ ပစိယေထာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ရဇိတဗ္ဗံ [ရဇေတဗ္ဗံ (သီ။ သျာ။)] ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ရဇိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ရဇိယေထာတိ။ စီဝရံ ရဇန္တေန [ရဇေန္တေန (သီ။ သျာ။)] သာဓုကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ ရဇိတဗ္ဗံ, န စ အစ္ဆိန္နေ ထေဝေ ပက္ကမိတဗ္ဗံ။

‘‘န ဥပဇ္ဈာယံ အနာပုစ္ဆာ ဧကစ္စဿ ပတ္တော ဒါတဗ္ဗော, န ဧကစ္စဿ ပတ္တော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ စီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ, န ဧကစ္စဿ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စဿ ပရိက္ခာရော ဒါတဗ္ဗော, န ဧကစ္စဿ ပရိက္ခာရော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ကေသာ ဆေဒေတဗ္ဗာ [ဆေတ္တဗ္ဗာ (သီ။), ဆေဒိတဗ္ဗာ (က။)], န ဧကစ္စေန ကေသာ ဆေဒါပေတဗ္ဗာ၊ န ဧကစ္စဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ, န ဧကစ္စေန ပရိကမ္မံ ကာရာပေတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စဿ ဝေယျာဝစ္စော [ဝေယျာဝစ္စံ (ကတ္ထစိ)] ကာတဗ္ဗော, န ဧကစ္စေန ဝေယျာဝစ္စော ကာရာပေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ပစ္ဆာသမဏေန ဟောတဗ္ဗံ, န ဧကစ္စော ပစ္ဆာသမဏော အာဒါတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ပိဏ္ဍပါတော နီဟရိတဗ္ဗော, န ဧကစ္စေန ပိဏ္ဍပါတော နီဟရာပေတဗ္ဗော၊ န ဥပဇ္ဈာယံ အနာပုစ္ဆာ ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗော၊ န သုသာနံ ဂန္တဗ္ဗံ၊ န ဒိသာ ပက္ကမိတဗ္ဗာ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယော ဂိလာနော ဟောတိ, ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော၊ ဝုဋ္ဌာနမဿ အာဂမေတဗ္ဗ’’န္တိ။

ဥပဇ္ဈာယဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

၆၆။ ရဟန်းတို့ အတူနေတပည့်သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ ကောင်းစွာ ကျင့်ရမည်။ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ကောင်းစွာ ကျင့်ပုံတည်း- (အတူနေတပည့်သည်) နံနက်စောစောထ၍ ဘိနပ်ချွတ်ပြီးလျှင် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်၍ ဒန်ပူကပ်ရမည်၊ မျက်နှာသစ်ရေ ကပ်ရမည်၊ နေရာခင်းရမည်၊ ယာဂုရှိခဲ့လျှင် ခွက်ကို ဆေး၍ ယာဂုဆက်ကပ်ရမည်၊ ယာဂုသောက်ပြီးသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ရေပေး၍ ခွက်ကို လှမ်းယူ ပြီးနောက် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောပြီးလျှင် သိုမှီးသိမ်းဆည်ထားရမည်၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာသည် (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသိမ်းထားရမည်၊ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာ ကို တံမြက်လှည်းရမည်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ရွာသို့ ဝင်လိုငြားအံ့၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို ယူရမည်၊ ခါးပန်းကြိုးကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်တို့ကို ထပ်၍ ပေးရမည်၊ ဆေးကြော၍ ရေနှင့်တကွသော သပိတ်ကို ပေးရမည်။ အကယ်၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် နောက်လိုက် ရဟန်းကို အလိုရှိအံ့၊ အဝန်းသုံးပါး၁ကို ဖုံးလွှမ်းသဖြင့် အဝန်းညီညွတ်စွာ (သင်းပိုင်ကို) ဝတ်၊ ခါးပန်းကြိုးကို ဖွဲ့ချည်၊ ထပ်ပြီးသော ကိုယ်ဝတ် ဒုကုဋ် တို့ကိုရုံ၊ ကမ္ပတ်သီးကိုတပ်၊ သပိတ်ကို ဆေးကြောယူငင်၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ နောက်လိုက် ရဟန်းဖြစ်ရ မည်။ ဝေးလွန်းစွာ မလိုက်ရ၊ နီးကပ်စွာလည်း မလိုက်ရ၊ သပိတ်လဲလှယ်ခြင်းကို ခံယူရမည်၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာ စကားပြောဆိုစဥ် အကြားအကြား၌ ဝင်၍ မပြောရ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အာပတ်နှင့် နီးစပ်သည်ကို ပြောဆိုခဲ့သော် တားမြစ်ရမည်။ (ဆွမ်းခံရာမှ) ပြန်လာသော် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေး အင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ ခရီးဦးကြိုဆို၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူရမည်၊ ကျောင်း ဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်းယူရမည်။ အကယ်၍ သင်္ကန်းသည် ချွေးစွတ်အံ့၊ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ သို့သော် ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်သည်ရှိသော် “အလယ်၌ မကျိုးပျက် ‘ခေါက်ရိုးမဖြစ်’ စေလင့်”ဟု နှလုံးသွင်းလျက် လက်လေးသစ် အနားကို လျော့၍ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်အတွင်း၌ ခါးပမ်း၊ကိးကို ထားရမည်။ ဆွမ်းရှိ၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာလည်း စားလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ သုံးရေကို ပေး၍ ဆွမ်းကို ဆက်ကပ်ရမည်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိပါသလောဟု) မေးလျှောက်ရမည်၊ ဆွမ်းစားပြီးသော ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာအား ရေကိုပေး၍ သပိတ်ကို လှမ်းယူပြီးလျှင် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောသုတ် သင်လျက် ရေစင်အောင်ပြု၍ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ (သို့သော်) ကြာမြင့်စွာ မထားရ။ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကိုကိုင်၍ လက်တစ် ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း စမ်းသပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်း၊ကိးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဘက်၌ အစွန်း ဤမှာဘက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ (နေရာမှ) ထသည်ရှိသော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေး အင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းရမည်၊ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်း ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ရေချိုးလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ချိုးရေကို စီရင်ရမည်၊ ရေအေးအလိုရှိငြားအံ့၊ အေးသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်၊ ရေပူအလိုရှိငြားအံ့၊ ပူသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်လိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ကသယ်မှုန့်ကို ရေဖြင့် လုံးရမည်၊ မြေညက်ကို ရေဖြင့် ဆွတ်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ နောက်မှ နောက်မှ လိုက်လျက် ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ပေးပြီးလျှင် သင်္ကန်းကို လှမ်းယူကာ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ကသယ်မှုန့်ကို ပေးရမည်၊ မြေညက်ကို ပေးရမည်။ စွမ်းနိုင်လျှင် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်၂သို့ ဝင်သော ရဟန်းသည် ရေဆွတ်သော မြေညက်မှုန့်ဖြင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်းကာ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ သီတင်းကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကို တိုးဝှေ့၍ မနေ ထိုင်ရ၊ သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကိုလည်း နေရာ၌ နေခြင်းကို မတားမြစ်ရ၊ ဇရုံးအိမ်၌ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာအတွက် (မီးညှိခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်သော ရဟန်းသည် ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်းလျက် ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်ရမည်။ ရေချိုးရာ၌လည်း ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအတွက် (ကြေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ရေချိုးပြီးသော ရဟန်းသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ ရှေ့ဦးစွာ တက်၍ မိမိကိုုယ်ကို ရေစင်အောင် ပြုကာ (သင်းပိုင်ကို) ဝတ်လျက် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ ကိုယ်မှ ရေကို သုတ်ရမည်၊ သင်းပိုင်ကိုပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ့်ဒုကုဋ်ကို ပေးရမည်၊ ဇရုံးအိမ်အင်းပျဥ်ကို ယူခဲ့ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိပါသ လောဟု) မေးလျှောက်ရမည်၊ သင်ကြားစေလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ သင်ကြားရမည်၊ အဖန်ဖန်မေးမြန်းစေလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ အဖန်ဖန်မေးမြန်းရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနေသော ကျောင်းသည် အမှိုက်ရှိအံ့၊ စွမ်းနိုင်ပါမူ သုတ်သင်ရှင်းလင်းရမည်၊ ကျောင်းကို သုတ်သင်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေ့ဦးစွာ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ နိသီဒိုင် အိပ်ရာခင်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို ထုတ် ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်းစောင်းကို ရိုရိုသေသေကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါး ပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းခြေတို့ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ ထွေးခံကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ မှီရာ တံကဲပျဥ်ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ မြေအခင်းကို ခင်းမြဲနေရာကို မှတ်လျက် ထုတ် ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အကယ်၍ ကျောင်း၌ ပိုးအိမ် ပင့်ကူမျှင်ရှိအံ့၊ ဗိတာန်မျက်နှာကြက်မှ ရှေ့ဦးစွာ ဖယ်ရှားရမည်၊ လေသွန်တံခါးနှင့် ထောင့်တို့ကို ပွတ်တိုက်ရမည်။ ဂွေ့နီဖြင့် အပြေအပြစ် ပြုထားသော နံရံသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်၊ မည်းသောအဆင်းဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုထားသော မြေသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်၊ အပြေအပြစ်မပြုသော မြေဖြစ်အံ့၊ ရေဖျန်း၍ “ကျောင်းကို မြူမ တက်စေလင့်”ဟု (နှလုံးထား၍) တံမြက်လှည်းရမည်၊ တံမြက်ချေးကို စုရုံး၍ သင့်ရာအရပ်၌ စွန့်ပစ်ရ မည်။ မြေအခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ညောင် စောင်းခြေတို့ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ထားမြဲတိုင်းနေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို နေလှန်း သုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို နေပူလှန်း သုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ နိသီဒိုင် အိပ်ရာခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ထွေးခံကို နေလှန်းပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲတိုင်းနေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ မှီရာ တံကဲပျဥ်ကို နေလှန်းပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲတိုင်းနေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း သုံးသပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်းကြိုးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အရှေ့အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အရှေ့မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အနောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အနောက်မျက်နှာ လေသွန် တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ မြောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ မြောက်မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ တောင်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ တောင့်မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အေးသောအခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ဖွင့်ရမည်။ ညဥ့်အခါ၌ ပိတ်ထားရမည်။ ပူအိုက်သောအခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်၊ ညဥ့်အခါ ၌ ဖွင့်ထားရမည်။ ပရိဝုဏ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ပရိဝုဏ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ရေချိုးအုံသည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ရေချိုးအုံကို တံမြက်လှည်းရမည်။ စည်းဝေးရာဇရပ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ စည်းဝေး ရာဇရပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ မီးတင်းကုပ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ မီးတင်းကုပ်ကို တံမြက်လှည်း ရမည်။ ကျင်ကြီးအိမ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ကျင်ကြီးအိမ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။သောက်ရေ မရှိအံ့၊သောက်ရေကို တည်ထားရမည်။ သုံးရေမရှိအံ့၊ သုံးရေကို တည်ထားရမည်။ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေမရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ရေလောင်းထည့်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ မမွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်ငြားအံ့၊ အတူနေတပည့်သည် (ကိုယ်တိုင်) အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်သွားရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ခေါ်ဆောင်သွားစေရမည်၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား တရား စကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်အံ့၊ အတူနေ တပည့်သည် ပယ်ဖျောက်ရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ပယ်ဖျောက်စေရမည်၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ မှားသောအယူ ယူငြားအံ့၊ အတူနေ တပည့်သည် ဖြေရှင်းရမည်။ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ဖြေရှင်းစေရမည်၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား တရား စကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ဂရုကအာပတ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ပရိဝါသ် နေခြင်းငှါ ထိုက်ငြားအံ့၊ အတူနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ပရိဝါသ်ကို ပေးရာအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ထိုက်သည်ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် မြတ်နိုးဖွယ် ‘မာနတ်’ ကျင့်ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား မာနတ်ကို ပေးပါအံ့ နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် သွင်းခေါ်ခြင်း ‘အဗ္ဘာန်’ ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူ နေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို သွင်းခေါ်ပါအံ့နည်း ‘အဗ္ဘာန်သွင်းပါ အံ့နည်း’ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ခြိမ်းခြောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နိဿရည်းဆရာနှင့် နေစေမှု ‘နိယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့ လျှင် သံဃာသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ကံမပြုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ အဘယ်သို့လျှင် အပြစ်ပေါ့စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ခြိမ်းခြောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နိဿရည်းဆရာနှင့်နေစေမှု ‘နိယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုပြီးသည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ကောင်းစွာ ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ မာန်တည်းဟူသော အမွေးကို ‘အမျက်ဒေါသကို’ ချပါ အံ့နည်း၊ ဒဏ်မှ ထွက်မြောက်အံ့သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ သံဃာသည် ထိုကံကို ငြိမ်းစေပါ အံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ဖွပ်လျှော်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် ဖွပ်လျှော်ရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ဖွပ်လျှော်ရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရ မည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ချုပ်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် ချုပ်ရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ချုပ်ရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအတွက် ဆိုးရည်ကျိုသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် ကျိုရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအတွက် ဆိုးရည်ကို ကျိုရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ဆိုးသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အတူနေတပည့်သည် ဆိုးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ဆိုးရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ သင်္ကန်းဆိုးသော ရဟန်းသည် ကောင်းစွာ အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဆိုးရမည်၊ ဆိုးရည်ပေါက် မပြတ်စဲမီ ဖဲမသွားရ။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို မပန်ကြားဘဲ အချို့သူအား သပိတ်မပေးရ၊ အချို့သူ၏ သပိတ်ကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူအား သင်္ကန်းကို မပေးရ၊ အချို့သူ၏ သင်္ကန်းကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူအား ပရိက္ခရာ ‘အသုံး အဆောင်’ ကို မပေးရ၊ အချို့သောသူ၏ ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူ၏ ဆံပင်တို့ ကို မရိတ်ဖြတ်ရ၊ အချို့သူအား မိမိဆံပင်တို့ကို မရိတ်ဖြတ်စေရ၊ အချို့သူ၏ အမှုခပ်သိမ်းကို မပြုရ၊ အချို့သူအား (ချေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို မပြုစေရ၊ အချို့သူ၏ အမှုကြီးငယ်ကို မပြုရ၊ အချို့သူအား မိမိအမှုကြီးငယ်ကို မပြုစေရ၊ အချို့သူ၏ နောက်လိုက်ရဟန်း မဖြစ်ရ၊ အချို့သူကို နောက်လိုက်ရဟန်း မလုပ်ရ၊ အချို့သူ၏ ဆွမ်းကို မဆောင်ရ၊ အချို့သူအား မိမိဆွမ်းကို မဆောင်စေရ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို မပန်ကြားဘဲ ရွာတွင်းသို့ မဝင်ရ၊ သုသာန်သို့ မသွားရ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲမသွားရ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် နာဖျားသည်ဖြစ်အံ့၊ အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး လုပ်ကျွေးရမည်၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ် ဆရာ၏ အနာပျောက်သည့်တိုင်အောင် ဆိုင်းငံ့ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ် ပြီး၏။ ၁။ ပုဆစ် ဒူးဝန်းနှစ်ဘက်နှင့် ချက်ကို အဝန်းသုံးပါးဟု ဆိုသည်။ ၂။ ဇရုံးအိမ်ဟူသည် ဆီးနှင်းအကျများသော အရပ်တို့၌ ထိုဆီးနှင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါစသည်ကို တားမြစ်ရန် အလို့ငှါ ကိုယ်မှ ချွေးထုတ်ရာ ဌာနတည်း၊ ထိုဇရုံးအိမ်၌ အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေရကား ရဟန်းများ တစ်ပေါင်းတည်း ဝင်လျက် သင်္ကန်းကို ချထားပြီးလျှင် မီးမပူစေရန် အလို့ငှါ မြေညက်ဖြင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံ၍ ကိုယ်ကို အလိုရှိတိုင်း ချွေးထွက်စေပြီးလျှင် ကသယ်မှုန့် စသည်တို့ဖြင့် ပွတ်တိုက်၍ ရေချိုးကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့်ပင် ပါဠိတော်၌ ကသယ်မှုန့်ကို လုံးရမည် စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်။ (ဝိမတိဋီကာ)

“A student should conduct himself properly toward his preceptor. This is the proper conduct: Meals and almsround Having gotten up at the appropriate time, the student should remove his sandals and arrange his upper robe over one shoulder. He should then give his preceptor a tooth cleaner and water for rinsing the mouth, and he should prepare a seat for him. If there is congee, he should rinse a vessel and bring the congee to his preceptor. When he has drunk the congee, the student should give him water and receive the vessel. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it and then put it away. When the preceptor has gotten up, the student should put away the seat. If the place is dirty, he should sweep it. If the preceptor wants to enter the village, the student should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. He should give him a belt. He should put the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, and then give them to him. He should rinse his preceptor’s bowl and give it to him while wet. If the preceptor wants an attendant, the student should put on his sarong evenly all around, covering the navel and the knees. He should put on a belt. Putting the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, he should put them on and fasten the toggle. He should rinse his bowl, bring it along, and be his preceptor’s attendant. He shouldn’t walk too far behind his preceptor or too close to him. He should receive the contents of his bowl. He shouldn’t interrupt his preceptor when he’s speaking. But if the preceptor’s speech is bordering on an offense, he should stop him. When returning, the student should go first to prepare a seat and to set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should go out to meet the preceptor and receive his bowl and robe. He should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. If the robe is damp, he should sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. He should fold the robe, offsetting the edges by seven centimeters, so that the fold doesn’t become worn. He should place the belt in the fold. If there is almsfood and his preceptor wants to eat, the student should give him water and then the almsfood. He should ask his preceptor if he wants water to drink. When the preceptor has eaten, the student should give him water and receive his bowl. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it. He should then dry it and sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. The student should put away the robe and bowl. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. When the preceptor has gotten up, the student should put away the seat and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. If the place is dirty, he should sweep it. Bathing If the preceptor wants to bathe, the student should prepare a bath. If he wants a cold bath, he should prepare that; if he wants a hot bath, he should prepare that. If the preceptor wants to take a sauna, the student should knead bath powder, moisten the clay, take a sauna bench, and follow behind his preceptor. After giving the preceptor the sauna bench, receiving his robe, and putting it aside, he should give him the bath powder and the clay. If he’s able, he should enter the sauna. When entering the sauna, he should smear his face with clay, cover himself front and back, and then enter. He shouldn’t sit encroaching on the senior monks, and he shouldn’t block the junior monks from getting a seat. While in the sauna, he should provide assistance to his preceptor. When leaving the sauna, he should take the sauna bench, cover himself front and back, and then leave. He should also provide assistance to his preceptor in the water. When he has bathed, he should be the first to come out. He should dry himself and put on his sarong. He should then wipe the water off his preceptor’s body, and he should give him his sarong and then his upper robe. Taking the sauna bench, he should be the first to return. He should prepare a seat, and also set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should ask his preceptor if he wants water to drink. If the preceptor wants him to recite, he should do so. If the preceptor wants to question him, he should be questioned. The dwelling If the dwelling where the preceptor is staying is dirty, the student should clean it if he’s able. When he’s cleaning the dwelling, he should first take out the bowl and robe and put them aside. He should take out the sitting mat and the sheet and put them aside. He should take out the mattress and the pillow and put them aside. Holding the bed low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. Holding the bench low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. He should take out the bed supports and put them aside. He should take out the spittoon and put it aside. He should take out the leaning board and put it aside. After taking note of its position, he should take out the floor cover and put it aside. If the dwelling has cobwebs, he should first remove them from the ceiling cloth, and he should then wipe the windows and the corners of the room. If the walls have been treated with red ocher and they’re moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the walls. If the floor has been treated with a black finish and it’s moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the floor. If the floor is untreated, he should sprinkle it with water and then sweep it, trying to avoid stirring up dust. He should look out for any trash and discard it. He should sun the floor cover, clean it, beat it, bring it back inside, and put it back as before. He should sun the bed supports, wipe them, bring them back inside, and put them back where they were. He should sun the bed, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the bench, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the mattress and the pillow, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the sitting mat and the sheet, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the spittoon, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should sun the leaning board, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should put away the bowl and robe. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. If dusty winds are blowing from the east, he should close the windows on the eastern side. If dusty winds are blowing from the west, he should close the windows on the western side. If dusty winds are blowing from the north, he should close the windows on the northern side. If dusty winds are blowing from the south, he should close the windows on the southern side. If the weather is cold, he should open the windows during the day and close them at night. If the weather is hot, he should close the windows during the day and open them at night. If the yard is dirty, he should sweep it. If the gatehouse is dirty, he should sweep it. If the assembly hall is dirty, he should sweep it. If the water-boiling shed is dirty, he should sweep it. If the restroom is dirty, he should sweep it. If there is no water for drinking, he should get some. If there is no water for washing, he should get some. If there is no water in the restroom ablutions pot, he should fill it. Spiritual support, etc. If the preceptor becomes discontent with the spiritual life, the student should send him away or have him sent away, or he should give him a teaching. If the preceptor becomes anxious, the student should dispel it or have it dispelled, or he should give him a teaching. If the preceptor has wrong view, the student should make him give it up or have someone else do it, or he should give him a teaching. If the preceptor has committed a heavy offense and deserves probation, the student should try to get the Sangha to give it to him. If the preceptor has committed a heavy offense and deserves to be sent back to the beginning, the student should try to get the Sangha to do it. If the preceptor has committed a heavy offense and deserves the trial period, the student should try to get the Sangha to give it to him. If the preceptor has committed a heavy offense and deserves rehabilitation, the student should try to get the Sangha to give it to him. If the Sangha wants to do a legal procedure against his preceptor—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the student should make an effort to stop it or to reduce the penalty. But if the Sangha has already done a legal procedure against his preceptor—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the student should help the preceptor conduct himself properly and suitably so as to deserve to be released, and try to get the Sangha to lift that procedure. If the preceptor’s robe needs washing, the student should do it himself, or he should make an effort to get it done. If the preceptor needs a robe, the student should make one himself, or he should make an effort to get one made. If the preceptor needs dye, the student should make it himself, or he should make an effort to get it made. If the preceptor’s robe needs dyeing, the student should do it himself, or he should make an effort to get it done. When he’s dyeing the robe, he should carefully and repeatedly turn it over, and shouldn’t go away while it’s still dripping. Without asking his preceptor for permission, he shouldn’t do any of the following: give away or receive a bowl; give away or receive a robe; give away or receive a requisite; cut anyone’s hair or have it cut; provide assistance to anyone or have assistance provided by anyone; do a service for anyone or get a service done by anyone; be the attendant monk for anyone or take anyone as his attendant monk; bring back almsfood for anyone or get almsfood brought back by anyone; enter the village, go to the charnel ground, or leave for another region. If his preceptor is sick, he should nurse him for as long as he lives, or he should wait until he’s recovered.” The proper conduct toward the preceptor is finished. 16. Discussion of the proper conduct toward a student

၁၆။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္တကထာ

၆၇။ [စူဠဝ။ ၃၇၈ အာဒယော] ‘‘ဥပဇ္ဈာယေန, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကမှိ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ –

‘‘ဥပဇ္ဈာယေန, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကော သင်္ဂဟေတဗ္ဗော အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော ဥဒ္ဒေသေန ပရိပုစ္ဆာယ ဩဝါဒေန အနုသာသနိယာ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ပတ္တော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပတ္တော န ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပတ္တော ဒါတဗ္ဗော, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပတ္တော ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ န ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။ သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိက္ခာရော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိက္ခာရော န ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိက္ခာရော ဒါတဗ္ဗော, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိက္ခာရော ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဂိလာနော ဟောတိ, ကာလဿေဝ ဥဋ္ဌာယ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတဗ္ဗံ, မုခေါဒကံ ဒါတဗ္ဗံ, အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ။ သစေ ယာဂု ဟောတိ, ဘာဇနံ ဓောဝိတွာ ယာဂု ဥပနာမေတဗ္ဗာ။ ယာဂုံ ပီတဿ ဥဒကံ ဒတွာ ဘာဇနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဂါမံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ကာယဗန္ဓနံ ဒါတဗ္ဗံ, သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ဒါတဗ္ဗာ, ဓောဝိတွာ ပတ္တော သောဒကော ဒါတဗ္ဗော။ ဧတ္တာဝတာ နိဝတ္တိဿတီတိ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ သစေ စီဝရံ သိန္နံ ဟောတိ, မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗံ, န စ ဥဏှေ စီဝရံ နိဒဟိတဗ္ဗံ၊ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ, စီဝရံ သံဃရန္တေန စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ – မာ မဇ္ဈေ ဘင်္ဂေါ အဟောသီတိ။ ဩဘောဂေ ကာယဗန္ဓနံ ကာတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပိဏ္ဍပါတော ဟောတိ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကော စ ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ, ဥဒကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတော ဥပနာမေတဗ္ဗော။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဘုတ္တာဝိဿ ဥဒကံ ဒတွာ ပတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ဝေါဒကံ ကတွာ မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗော, န စ ဥဏှေ ပတ္တော နိဒဟိတဗ္ဗော။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော နဟာယိတုကာမော ဟောတိ, နဟာနံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ သီတေန အတ္ထော ဟောတိ, သီတံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ ဥဏှေန အတ္ထော ဟောတိ, ဥဏှံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ တေမေတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ဂန္တွာ ဇန္တာဃရပီဌံ ဒတွာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ, စုဏ္ဏံ ဒါတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ ဒါတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဿဟတိ, ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရံ ပဝိသန္တေန မတ္တိကာယ မုခံ မက္ခေတွာ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ န ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ နိသီဒိတဗ္ဗံ။ န နဝါ ဘိက္ခူ အာသနေန ပဋိဗာဟိတဗ္ဗာ။ ဇန္တာဃရေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမန္တေန ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမိတဗ္ဗံ။

ဥဒကေပိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ နဟာတေန ပဌမတရံ ဥတ္တရိတွာ အတ္တနော ဂတ္တံ ဝေါဒကံ ကတွာ နိဝါသေတွာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ဂတ္တတော ဥဒကံ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, သံဃာဋိ ဒါတဗ္ဗာ။ ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။

ယသ္မိံ ဝိဟာရေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဝိဟရတိ, သစေ သော ဝိဟာရော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သစေ ဥဿဟတိ, သောဓေတဗ္ဗော။ ဝိဟာရံ သောဓေန္တေန ပဌမံ ပတ္တစီဝရံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စော နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ ပီဌံ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စပဋိပါဒကာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗာ၊ ခေဠမလ္လကော နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ အပဿေနဖလကံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘူမတ္ထရဏံ ယထာပညတ္တံ သလ္လက္ခေတွာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သစေ ဝိဟာရေ သန္တာနကံ ဟောတိ, ဥလ္လောကာ ပဌမံ ဩဟာရေတဗ္ဗံ, အာလောကသန္ဓိကဏ္ဏဘာဂါ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဂေရုကပရိကမ္မကတာ ဘိတ္တိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ကာဠဝဏ္ဏကတာ ဘူမိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အကတာ ဟောတိ ဘူမိ, ဥဒကေန ပရိပ္ဖေါသိတွာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ – မာ ဝိဟာရော ရဇေန ဥဟညီတိ။ သင်္ကာရံ ဝိစိနိတွာ ဧကမန္တံ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ။

ဘူမတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ မဉ္စပဋိပါဒကာ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗာ။ မဉ္စော ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗော။ ပီဌံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ခေဠမလ္လကော ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော။ အပဿေနဖလကံ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗံ။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပုရတ္ထိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပုရတ္ထိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ပစ္ဆိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပစ္ဆိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥတ္တရာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဥတ္တရာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဒက္ခိဏာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဒက္ခိဏာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ သီတကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ဝိဝရိတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဏှကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ဝိဝရိတဗ္ဗာ။

‘‘သစေ ပရိဝေဏံ ဥက္လာပံ ဟောတိ, ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ သစေ ကောဋ္ဌကော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, ကောဋ္ဌကော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။ သစေ ဥပဋ္ဌာနသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဥပဋ္ဌာနသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အဂ္ဂိသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, အဂ္ဂိသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဝစ္စကုဋိ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဝစ္စကုဋိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ပါနီယံ န ဟောတိ, ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ ပရိဘောဇနီယံ န ဟောတိ, ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ န ဟောတိ, အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ အာသိဉ္စိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဝူပကာသေတဗ္ဗော, ဝူပကာသာပေတဗ္ဗော, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ကုက္ကုစ္စံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဝိနောဒေတဗ္ဗံ, ဝိနောဒါပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဝိဝေစေတဗ္ဗံ, ဝိဝေစာပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ ပရိဝါသာရဟော, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ ‘‘ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိဝါသံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော မူလာယ ပဋိကဿနာရဟော ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ မူလာယ ပဋိကဿေယျာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော မာနတ္တာရဟော ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ မာနတ္တံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အဗ္ဘာနာရဟော ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အဗ္ဘေယျာတိ။ သစေ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ကမ္မံ ကတ္တုကာမော ဟောတိ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ကမ္မံ န ကရေယျ, လဟုကာယ ဝါ ပရိဏာမေယျာတိ။ ကတံ ဝါ ပနဿ ဟောတိ သံဃေန ကမ္မံ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, ဥပဇ္ဈာယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော သမ္မာ ဝတ္တေယျ, လောမံ ပါတေယျ, နေတ္ထာရံ ဝတ္တေယျ, သံဃော တံ ကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာတိ။

‘‘သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ဓောဝိတဗ္ဗံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ဧဝံ ဓောဝေယျာသီတိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ဓောဝိယေထာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ဧဝံ ကရေယျာသီတိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ကရိယေထာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ရဇနံ ပစိတဗ္ဗံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ဧဝံ ပစေယျာသီတိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ရဇနံ ပစိယေထာတိ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ရဇိတဗ္ဗံ ဟောတိ, ဥပဇ္ဈာယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ, ဧဝံ ရဇေယျာသီတိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရံ ရဇိယေထာတိ။ စီဝရံ ရဇန္တေန သာဓုကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ ရဇိတဗ္ဗံ။ န စ အစ္ဆိန္နေ ထေဝေ ပက္ကမိတဗ္ဗံ။ သစေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဂိလာနော ဟောတိ, ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော, ဝုဋ္ဌာနမဿ အာဂမေတဗ္ဗ’’န္တိ။

သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

၁၆-အတူနေတပည့်၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ်ကို ပြဆိုခြင်း ၆၇။ ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်၌ ကောင်းစွာ ကျင့်ရမည်၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည် ကား ကောင်းစွာ ကျင့်ပုံတည်း- ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်ကို သင်ကြားခြင်း အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း သွန်သင်ခြင်း ဆုံးမခြင်းဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပံ့ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား သပိတ်ရှိ၍ အတူနေတပည့်အား သပိတ်မရှိအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်အား သပိတ်ကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူ နေတပည့်အား သပိတ်ဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား သင်္ကန်းရှိ၍ အတူနေတပည့်အား သင်္ကန်းမရှိအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်အား သင်္ကန်းကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေ တပည့်အား သင်္ကန်းဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟု ကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ရှိ၍ အတူနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံး အဆောင် ’ မရှိအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အတူနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်သည် နာဖျားအံ့၊ နံနက်စောစောထ၍ ဒန်ပူပေးရမည်၊ မျက်နှာသစ်ရေ ပေးရမည်၊ နေရာခင်းရမည်၊ ယာဂုရှိခဲ့လျှင် ခွက်ကို ဆေး၍ ယာဂုကို ပေးရမည်၊ ယာဂုသောက်ပြီးသော အတူနေ တပည့်အား ရေပေး၍ ခွက်ကို လှမ်းယူပြီးနောက် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်စေဘဲ ဆေးကြောပြီးလျှင် သိုမှီးသိမ်းဆည်းထားရမည်၊ အတူနေတပည့်သည် (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသိမ်းထား ရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ အတူနေတပည့်သည် ရွာသို့ ဝင်လိုငြားအံ့၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်း ယူရမည်၊ ခါးပန်း၊ကိးကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ် ဒုကုဋ်တို့ကို ထပ်၍ ပေးရမည်၊ ဆေးကြော၍ ရေနှင့် တကွသော သပိတ်ကို ပေးရမည်။ “ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသောအခါ ပြန်လာအံ့”ဟု (နှလုံးသွင်း ၍) နေရာကို ခင်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ ခရီးဦး၊ကိဆို၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို လှမ်းယူရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်းယူရမည်၊ အကယ်၍ သင်္ကန်းသည် ချွေးစွတ်အံ့၊ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ သို့သော် ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်သည်ရှိသော် “အလယ်၌ မကျိုးပျက် ခေါက်ရိုး မဖြစ်စေလင့်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) လက်လေးသစ် အနားကို လျှော့၍ သင်္ကန်းကို ခေါက် ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်အတွင်း၌ ခါးပန်း၊ကိးကို ထားရမည်။ ဆွမ်းရှိ၍ အတူနေတပည့်လည်း စားလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ သုံးရေကို ပေး၍ ဆွမ်းကို ပေးရမည်၊ အတူနေတပည့်ကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိသလောဟု) မေးမြန်းရမည်၊ ဆွမ်းစားပြီးသော အတူနေ တပည့်အား ရေကို ပေး၍ သပိတ်ကို လှမ်းယူပြီးလျှင် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြော သုတ်သင်လျက် ရေမရှိအောင် ပြု၍ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ နေပူ၌ သပိတ်ကို ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း စမ်း သပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ် ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်း၊ကိးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အတူနေတပည့် (နေရာမှ) ထသည်ရှိသော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသိမ်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ အတူနေတပည့်သည် ရေချိုးလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ချိုးရေကို စီရင်ရမည်၊ ရေအေးအလိုရှိငြားအံ့၊ အေးသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်၊ ရေပူအလိုရှိငြားအံ့၊ ပူသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ အတူနေတပည့်သည် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်လိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ကသယ်မှုန့်ကို ရေဖြင့် လုံးရမည်။ မြေညက်ကို ရေဖြင့် ဆွတ်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ သွားပြီးနောက် ဇရုံးအိမ်၌ အင်းပျဥ်ကို ပေးပြီးလျှင် သင်္ကန်းကို လှမ်းယူ၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ကသယ်မှုန့်ကို ပေးရမည်၊ မြေညက်ကို ပေးရမည်၊ စွမ်းနိုင်လျှင် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်သော ရဟန်းသည် ရေဆွတ်သော မြေညက်မှုန့်ဖြင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်း၍ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ သီတင်းကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကို တိုးဝှေ့၍ မနေထိုင်ရ၊ သီတင်း ငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကိုလည်း နေရာ၌ နေခြင်းကို မတားမြစ်ရ။ ဇရုံးအိမ်၌ အတူနေတပည့် အတွက့် (မီးညှိခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်သော ရဟန်းသည် ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်း၍ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်ရမည်။ ရေချိုးရာ၌လည်း အတူနေတပည့်အတွက် (ကြေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ရေချိုးပြီးသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ တက်၍ မိမိကိုယ်ကို ရေမရှိအောင်ပြုကာ (သင်းပိုင်ကို) ဝတ်လျက် အတူနေတပည့်၏ ကိုယ်မှ ရေကို သုတ်ရမည်၊ သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်ကို ပေးရမည်၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူခဲ့ ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ အတူနေတပည့်ကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိသလောဟု) မေးမြန်းရမည်။ အတူနေတပည့်နေသော ကျောင်းသည် အမှိုက်ရှိအံ့၊ စွမ်းနိုင်ပါမူ သုတ်သင်ရှင်းလင်းရမည်။ ကျောင်းကို သုတ်သင်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ နိသီဒိုင်အိပ်ရာခင်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းခြေတို့ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ထွေးခံကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ မှီရာ တံကဲပျဥ်ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ မြေအခင်းကို ခင်းမြဲ နေရာကို မှတ်လျက် ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်။ အကယ်၍ ကျောင်း၌ ပိုးအိမ် ပင့်ကူမျှင် ရှိအံ့၊ ဗိတာန် မျက်နှာကြက်မှ စ၍ ပယ်ရှားရမည်၊ လေသွန်တံခါးနှင့် ထောင့်တို့ကို ပွတ်တိုက်ရမည်။ ဂွေ့နီဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုထားသော နံရံသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်။ မည်းသောအဆင်းဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုထားသော မြေသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်။ အပြေအပြစ်မပြုသော မြေဖြစ်အံ့၊ ရေဖျန်း၍ “ကျောင်းကို မြူ မတက်စေလင့်”ဟု (နှလုံးထား၍) တံမြက်လှည်းရမည်၊ တံမြက်ချေးကို စုရုံး၍ သင့်ရာအရပ်၌ စွန့်ပစ် ရမည်။ မြေအခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်း ခြေတို့ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခင်းထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို နေလှန်းသုတ် သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ နိသီဒိုင်အိပ်ရာခင်း ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ထွေးခံကို နေလှန်းပွတ် တိုက်၍ ထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ မှီရာ တံကဲ ပျဥ်ကို နေလှန်း ပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲ အတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်။ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်း အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း သုံးသပ်၍ သပိတ်ကို ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်း၊ကိးကို ပွတ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက် ’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အရှေ့အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အရှေ့မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အနောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အနောက်မျက်နှာ လေသွန် တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ မြောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ မြောက်မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ တောင်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ တောင်မျက် နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အကယ်၍ အေးသောအခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ဖွင့်ရမည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ပိတ်ထားရမည်။ ပူအိုက်သောအခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ဖွင့်ထားရမည်။ ပရိဝုဏ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ပရိဝုဏ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ရေချိုးအုံသည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ရေချိုးအုံကို တံမြက်လှည်းရမည်။ စည်းဝေးရာဇရပ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ စည်းဝေး ရာဇရပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ မီးတင်းကုပ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ မီးတင်းကုပ်ကို တံမြက်လှည်း ရမည်။ ကျင်ကြီးအိမ်သည် အမှိုက်ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ကျင်ကြီးအိမ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။သောက်ရေ မရှိအံ့၊သောက်ရေကို တည်ထားရမည်။ သုံးရေမရှိအံ့၊ သုံးရေကို တည်ထားရမည်။ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေမရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေကို လောင်းထည့်ရမည်။ အတူနေတပည့် မမွေ့လျော်ခြင်းဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် (ကိုယ်တိုင်) အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ် ဆောင်သွားရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ခေါ်ဆောင်သွားစေရမည်၊ ထိုအတူနေတပည့်အား တရား စကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အတူနေတပည့်အား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာသည် ပယ်ဖျောက်ရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ပယ်ဖျောက်စေရမည်၊ အတူနေတပည့်အား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အတူနေတပည့်အား မှားသောအယူသည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာသည် ဖြေရှင်းရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ဖြေရှင်းစေရမည်၊ ထိုအတူနေတပည့်အား တရား စကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အတူနေတပည့်သည် ဂရုကအာပတ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ပရိဝါသ် နေခြင်းငှါ ထိုက်ငြားအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အတူနေတပည့်အား ပရိဝါသ်ကို ပေးရာအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်သည် အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ထိုက်သည်ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အတူနေ တပည့်ကို အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်သည် မြတ်နိုးဖွယ် ‘မာနတ်’ ကျင့်ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အတူနေတပည့်အား မြတ်နိုးဖွယ် ‘မာနတ်’ ကို ပေးပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်သည် သွင်းခေါ်ခြင်း ‘အဗ္ဘာန်’ ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အတူနေတပည့်ကို သွင်းခေါ်ပါအံ့နည်း အဗ္ဘာန်သွင်းပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် အတူနေတပည့်အား ခြိမ်းခြောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နိဿရည်းဆရာနှင့် နေစေမှု ‘နိယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုလိုသည်ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အတူနေ တပည့်အား ကံမပြုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ အဘယ်သို့လျှင် အပြစ်ပေါ့စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ထိုအတူနေတပည့်အား သံဃာသည် ခြိမ်းခြောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နိဿရည်းဆရာနှင့်နေစေမှု ‘နိ ယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင် ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရ ဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနိယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပြုပြီးသည်ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့်သည် ကောင်းစွာ ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ မာန်တည်းဟူသော အမွေးကို ‘အမျက် ဒေါသကို’ ချပါအံ့နည်း၊ ဒဏ်မှ ထွက်မြောက်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ သံဃာသည် ထိုကံကို ငြိမ်းစေပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ဖွပ်လျှော်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “ဤသို့ဖွပ် လော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ဖွပ်လျှော်စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ချုပ်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာသည် “ဤသို့ ချုပ်လော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ချုပ်စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်အတွက် ဆိုးရည် ကျိုသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “ဤသို့ကျိုလော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့် အတွက် ဆိုးရည်ကို ကျိုစေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ဆိုးသင့်သည်ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် “ဤသို့ဆိုးလော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အတူနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ဆိုးစေရပါ အံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရ မည်။ သင်္ကန်းဆိုးလိုသော ရဟန်းသည် ကောင်းစွာ အပြန်ပြန် အလှန်လှန်ဆိုးရမည်၊ ဆိုးရည်ပေါက် မပြတ်စဲမီ ဖဲမသွားရ။ အကယ်၍ အတူနေတပည့်သည် နာဖျားသည် ဖြစ်အံ့၊ အသက်ရှည်သမျှကာလ ပတ်လုံး လုပ်ကျွေးရမည်၊ ထိုအတူနေတပည့်၏ အနာပျောက်သည်တိုင်အောင် ဆိုင်းငံ့ရမည်။ အတူနေတပည့်၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ် ပြီး၏။

“And a preceptor should conduct himself properly toward his student. This is the proper conduct: A preceptor should help and take care of his student through recitation, questioning, and instruction. If the preceptor has a bowl, but not the student, the preceptor should give it to him, or he should make an effort to get him one. If the preceptor has a robe, but not the student, the preceptor should give it to him, or he should make an effort to get him one. If the preceptor has a requisite, but not the student, the preceptor should give it to him, or he should make an effort to get him one. Meals and almsround If the student is sick, the preceptor should get up at the appropriate time and give his student a tooth cleaner and water for rinsing the mouth, and he should prepare a seat for him. If there is congee, he should rinse a vessel and bring the congee to his student. When he has drunk the congee, the preceptor should give him water and receive the vessel. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it and then put it away. When the student has gotten up, the preceptor should put away the seat. If the place is dirty, he should sweep it. If the student wants to enter the village, the preceptor should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. He should give him a belt. He should put the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, and then give them to him. He should rinse his student’s bowl and give it to him while wet. Before he’s due back, the preceptor should prepare a seat and set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should go out to meet the student and receive his bowl and robe. He should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. If the robe is damp, he should sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. He should fold the robe, offsetting the edges by seven centimeters, so that the fold doesn’t become worn. He should place the belt in the fold. If there is almsfood and his student wants to eat, the preceptor should give him water and then the almsfood. He should ask his student if he wants water to drink. When the student has eaten, the preceptor should give him water and receive his bowl. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it. He should then dry it and sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. The preceptor should put away the robe and bowl. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. When the student has gotten up, the preceptor should put away the seat and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. If the place is dirty, he should sweep it. Bathing If the student wants to bathe, the preceptor should prepare a bath. If he wants a cold bath, he should prepare that; if he wants a hot bath, he should prepare that. If the student wants to take a sauna, the preceptor should knead bath powder, moisten the clay, take a sauna bench, and go to the sauna. After giving the student the sauna bench, receiving his robe, and putting it aside, he should give him the bath powder and the clay. If he’s able, he should enter the sauna. When entering the sauna, he should smear his face with clay, cover himself front and back, and then enter. He shouldn’t sit encroaching on the senior monks, and he shouldn’t block the junior monks from getting a seat. While in the sauna, he should provide assistance to his student. When leaving the sauna, he should take the sauna bench, cover himself front and back, and then leave. The preceptor should also provide assistance to his student in the water. When the preceptor has bathed, he should be the first to come out. He should dry himself and put on his sarong. He should then wipe the water off his student’s body, and he should give him his sarong and then his upper robe. Taking the sauna bench, he should be the first to return. He should prepare a seat, and also set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should ask his student if he wants water to drink. The dwelling If the dwelling where the student is staying is dirty, the preceptor should clean it if he’s able. When he’s cleaning the dwelling, he should first take out the bowl and robe and put them aside. He should take out the sitting mat and the sheet and put them aside. He should take out the mattress and the pillow and put them aside. Holding the bed low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. Holding the bench low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. He should take out the bed supports and put them aside. He should take out the spittoon and put it aside. He should take out the leaning board and put it aside. After taking note of its position, he should take out the floor cover and put it aside. If the dwelling has cobwebs, he should first remove them from the ceiling cloth, and he should then wipe the windows and the corners of the room. If the walls have been treated with red ocher and they’re moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the walls. If the floor has been treated with a black finish and it’s moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the floor. If the floor is untreated, he should sprinkle it with water and then sweep it, trying to avoid stirring up dust. He should look out for any trash and discard it. He should sun the floor cover, clean it, beat it, bring it back inside, and put it back as before. He should sun the bed supports, wipe them, bring them back inside, and put them back where they were. He should sun the bed, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the bench, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the mattress and the pillow, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the sitting mat and the sheet, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the spittoon, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should sun the leaning board, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should put away the bowl and robe. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. If dusty winds are blowing from the east, he should close the windows on the eastern side. If dusty winds are blowing from the west, he should close the windows on the western side. If dusty winds are blowing from the north, he should close the windows on the northern side. If dusty winds are blowing from the south, he should close the windows on the southern side. If the weather is cold, he should open the windows during the day and close them at night. If the weather is hot, he should close the windows during the day and open them at night. If the yard is dirty, he should sweep it. If the gatehouse is dirty, he should sweep it. If the assembly hall is dirty, he should sweep it. If the water-boiling shed is dirty, he should sweep it. If the restroom is dirty, he should sweep it. If there is no water for drinking, he should get some. If there is no water for washing, he should get some. If there is no water in the restroom ablutions pot, he should fill it. Spiritual support, etc. If the student becomes discontent with the spiritual life, the preceptor should send him away or have him sent away, or he should give him a teaching. If the student becomes anxious, the preceptor should dispel it or have it dispelled, or he should give him a teaching. If the student has wrong view, the preceptor should make him give it up or have someone else do it, or he should give him a teaching. If the student has committed a heavy offense and deserves probation, the preceptor should try to get the Sangha to give it to him. If the student has committed a heavy offense and deserves to be sent back to the beginning, the preceptor should try to get the Sangha to do it. If the student has committed a heavy offense and deserves the trial period, the preceptor should try to get the Sangha to give it to him. If the student has committed a heavy offense and deserves rehabilitation, the preceptor should try to get the Sangha to give it to him. If the Sangha wants to do a legal procedure against his student—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the preceptor should make an effort to stop it or to reduce the penalty. But if the Sangha has already done a legal procedure against his student—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the preceptor should help the student conduct himself properly and suitably so as to deserve to be released, and try to get the Sangha to lift that procedure. If the student’s robe needs washing, the preceptor should show him how to do it, or he should make an effort to get it done. If the student needs a robe, the preceptor should show him how to make one, or he should make an effort to get one made. If the student needs dye, the preceptor should show him how to make it, or he should make an effort to get it made. If the student’s robe needs dyeing, the preceptor should show him how to do it, or he should make an effort to get it done. When he’s dyeing the robe, he should carefully and repeatedly turn it over, and shouldn’t go away while it’s still dripping. If his student is sick, he should nurse him for as long as he lives, or he should wait until he’s recovered.” The proper conduct toward a student is finished. 17. Discussion on dismissal

စာ-၆၈

၁၇။ ပဏာမိတကထာ

၆၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဥပဇ္ဈာယေသု န သမ္မာ ဝတ္တန္တိ။ ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ…ပေ… တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဥပဇ္ဈာယေသု န သမ္မာ ဝတ္တိဿန္တီ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဥပဇ္ဈာယေသု န သမ္မာ ဝတ္တန္တီတိ? သစ္စံ ဘဂဝါတိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ…ပေ… ကထဉှိ နာမ, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဥပဇ္ဈာယေသု န သမ္မာ ဝတ္တိဿန္တီတိ…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ဥပဇ္ဈာယမှိ န သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ ယော န သမ္မာ ဝတ္တေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ။ နေဝ သမ္မာ ဝတ္တန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အသမ္မာဝတ္တန္တံ ပဏာမေတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ပဏာမေတဗ္ဗော – ‘‘ပဏာမေမိ တ’’န္တိ ဝါ, ‘‘မာယိဓ ပဋိက္ကမီ’’တိ ဝါ, ‘‘နီဟရ တေ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ ဝါ, ‘‘နာဟံ တယာ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော’’တိ ဝါ, ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ပဏာမိတော ဟောတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော၊ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ပဏာမိတော ဟောတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပဏာမိတာ န ခမာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ခမာပေတုန္တိ။ နေဝ ခမာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပဏာမိတေန န ခမာပေတဗ္ဗော။ ယော န ခမာပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပဇ္ဈာယာ ခမာပိယမာနာ န ခမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ခမိတုန္တိ။ နေဝ ခမန္တိ။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပက္ကမန္တိပိ ဝိဗ္ဘမန္တိပိ တိတ္ထိယေသုပိ သင်္ကမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ခမာပိယမာနေန န ခမိတဗ္ဗံ။ ယော န ခမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပဇ္ဈာယာ သမ္မာဝတ္တန္တံ ပဏာမေန္တိ, အသမ္မာဝတ္တန္တံ န ပဏာမေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သမ္မာဝတ္တန္တော ပဏာမေတဗ္ဗော။ ယော ပဏာမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ န စ, ဘိက္ခဝေ, အသမ္မာဝတ္တန္တော န ပဏာမေတဗ္ဗော။ ယော န ပဏာမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ပဏာမေတဗ္ဗော။ ဥပဇ္ဈာယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ပဏာမေတဗ္ဗော။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော န ပဏာမေတဗ္ဗော။ ဥပဇ္ဈာယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော န ပဏာမေတဗ္ဗော။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အလံ ပဏာမေတုံ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အလံ ပဏာမေတုံ။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော နာလံ ပဏာမေတုံ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော နာလံ ပဏာမေတုံ။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အပ္ပဏာမေန္တော ဥပဇ္ဈာယော သာတိသာရော ဟောတိ, ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အပ္ပဏာမေန္တော ဥပဇ္ဈာယော သာတိသာရော ဟောတိ, ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ပဏာမေန္တော ဥပဇ္ဈာယော သာတိသာရော ဟောတိ, အပ္ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။ ဥပဇ္ဈာယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ပဏာမေန္တော ဥပဇ္ဈာယော သာတိသာရော ဟောတိ, အပ္ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတီ’’တိ။

၁၇-နှင်ထုတ်ထိုက်သည်ကို ပြဆိုခြင်း ၆၈။ တစ်ရံရောအခါ အတူနေတပည့်တို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကုန်။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် အတူနေတပည့်တို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကြကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထို့နောက် ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ပ။ “ရဟန်းတို့ အတူနေတပည့်တို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကြကုန်ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ် မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ပ။ “ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် အတူနေ တပည့်တို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကြကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့တော်မူ၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ အတူနေတပည့်သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ ကျင့်ရမည်၊ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ (သို့သော်လည်း) ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကြကုန်သည်သာတည်း။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်သော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရန် ခွင့်ပြု၏”။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ နှင်ထုတ်ရမည် “သင့်ကို နှင်ထုတ်၏” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “ဤနေရာသို့ ပြန်မလာလင့်” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “သင်၏ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူသွားလော့” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “သင်သည် ငါ့ကို မလုပ်ကျွေးရ” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ် နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ သိစေငြားအံ့၊ အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သည် မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ မသိစေငြားအံ့၊ အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သည် မမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ နှင်ထုတ်ထားသော အတူနေတပည့်တို့သည် မကန်တော့ကြကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကန်တော့ရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (သို့သော်လည်း) မကန်တော့ကြကုန်သည်သာတည်း။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နှင်ထုတ်ထားသော အတူနေတပည့်သည် ကန်တော့ရမည်။ မကန်တော့သော တပည့်အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ကန်တော့သော်လည်း ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့သည် သည်းမခံကြကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သည်းခံရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (သို့သော်လည်း) သည်းမခံကြကုန်သည်သာတည်း။ အတူနေတပည့်တို့သည် အရပ်တစ်ပါးသို့သော်လည်း ဖဲသွားကုန်၏၊ လူသော်လည်း ထွက်ကုန်၏၊ တိတ္ထိဘောင်သို့သော်လည်း ပြောင်းရွှေ့ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကန်တော့သည်ရှိသော် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် သည်းခံ ရမည်။ ကန်တော့မခံသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့သည် ကောင်းစွာကျင့်သော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ကုန်၏။ ကောင်းစွာ မကျင့်သော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကောင်းစွာကျင့်သော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ၊ နှင်ထုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ကောင်းစွာမကျင့်သော အတူနေတပည့်ကိုကား နှင်ထုတ်ရ မည်။ နှင်မထုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရမည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်းမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်းရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေ တပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ထိုက်၏။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်းမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေ တပည့်ကို နှင်ထုတ်ထိုက်၏။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ထိုက်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော မြတ်နိုးခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်းရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေ တပည့်ကို နှင်မထုတ်ထိုက်။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏ (အာပတ် သင့်၏)၊ နှင်ထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်မရှိ (အာပတ် မသင့်)။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းမရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါ ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏၊ နှင်ထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်မရှိ။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏၊ နှင်မထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်မရှိ။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်းရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်းရှိ၏။ “ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အတူနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏၊ နှင်မထုတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အပြစ်မရှိ”ဟု (မိန့် တော်မူ၏)။

On a later occasion the students did not conduct themselves properly toward their preceptors. The monks of few desires complained and criticized them, “How can students not conduct themselves properly toward their preceptors?” They told the Buddha. … “Is it true, monks, that students are acting like this?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked them … “How can students not conduct themselves properly toward their preceptors?” … After rebuking them … he gave a teaching and addressed the monks: “A student should conduct himself properly toward his preceptor. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” They still did not conduct themselves properly. They told the Buddha. “You should dismiss one who doesn’t conduct himself properly. And this is how he should be dismissed. If the preceptor conveys the following by body, by speech, or by body and speech: ‘I dismiss you;’ ‘Don’t come back here;’ ‘Remove your bowl and robe;’ or, ‘You shouldn’t attend on me’—then the student has been dismissed. If he doesn’t convey this by body, by speech, or by body and speech, then the student hasn’t been dismissed.” Students who had been dismissed did not ask for forgiveness. They told the Buddha. “You should ask for forgiveness.” They still did not ask for forgiveness. They told the Buddha. “One who has been dismissed should ask for forgiveness. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” Preceptors who were asked for forgiveness did not forgive. They told the Buddha. “You should forgive.” They still did not forgive. The students left, disrobed, and joined the monastics of other religions. They told the Buddha. “When asked for forgiveness, you should forgive. If you don’t, you commit an offense of wrong conduct.” Preceptors dismissed students who were conducting themselves properly and did not dismiss those who were not. They told the Buddha. “You shouldn’t dismiss someone who is conducting himself properly. If you do, you commit an offense of wrong conduct. And you should dismiss someone who isn’t conducting himself properly. If you don’t, you commit an offense of wrong conduct. If a student has five qualities, he should be dismissed: he doesn’t have much affection for his preceptor; he doesn’t have much confidence in his preceptor; he doesn’t have much conscience in regard to his preceptor; he doesn’t have much respect for his preceptor; he hasn’t developed his mind much under his preceptor. If a student has five qualities, he shouldn’t be dismissed: he has much affection for his preceptor; he has much confidence in his preceptor; he has much conscience in regard to his preceptor; he has much respect for his preceptor; he has developed his mind much under his preceptor. If a student has five qualities, he deserves to be dismissed: he doesn’t have much affection for his preceptor; he doesn’t have much confidence in his preceptor; he doesn’t have much conscience in regard to his preceptor; he doesn’t have much respect for his preceptor; he hasn’t developed his mind much under his preceptor. If a student has five qualities, he doesn’t deserve to be dismissed: he has much affection for his preceptor; he has much confidence in his preceptor; he has much conscience in regard to his preceptor; he has much respect for his preceptor; he has developed his mind much under his preceptor. If a student has five qualities, the preceptor is at fault if he doesn’t dismiss him, but not if he does: the student doesn’t have much affection for his preceptor; he doesn’t have much confidence in his preceptor; he doesn’t have much conscience in regard to his preceptor; he doesn’t have much respect for his preceptor; he hasn’t developed his mind much under his preceptor. If a student has five qualities, the preceptor is at fault if he dismisses him, but not if he doesn’t: the student has much affection for his preceptor; he has much confidence in his preceptor; he has much conscience in regard to his preceptor; he has much respect for his preceptor; he has developed his mind much under his preceptor.”

၆၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဗြာဟ္မဏော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တံ ဘိက္ခူ န ဣစ္ဆိံသု ပဗ္ဗာဇေတုံ။ သော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇ္ဇံ အလဘမာနော ကိသော အဟောသိ လူခေါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဥပ္ပဏ္ဍုပ္ပဏ္ဍုကဇာတော ဓမနိသန္ထတဂတ္တော။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဗြာဟ္မဏံ ကိသံ လူခံ ဒုဗ္ဗဏ္ဏံ ဥပ္ပဏ္ဍုပ္ပဏ္ဍုကဇာတံ ဓမနိသန္ထတဂတ္တံ, ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, ဗြာဟ္မဏော ကိသော လူခေါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဥပ္ပဏ္ဍုပ္ပဏ္ဍုကဇာတော ဓမနိသန္ထတဂတ္တော’’တိ? ဧသော, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တံ ဘိက္ခူ န ဣစ္ဆိံသု ပဗ္ဗာဇေတုံ။ သော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇ္ဇံ အလဘမာနော ကိသော လူခေါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဥပ္ပဏ္ဍုပ္ပဏ္ဍုကဇာတော ဓမနိသန္ထတဂတ္တောတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဓိကာရံ သရသီ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ ခေါ, ဘန္တေ, တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဓိကာရံ သရာမီ’’တိ။ ‘‘ကိံ ပန တွံ, သာရိပုတ္တ, တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဓိကာရံ သရသီ’’တိ? ‘‘ဣဓ မေ, ဘန္တေ, သော ဗြာဟ္မဏော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တဿ ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ဒါပေသိ။ ဣမံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဓိကာရံ သရာမီ’’တိ။ ‘‘သာဓု သာဓု, သာရိပုတ္တ, ကတညုနော ဟိ, သာရိပုတ္တ, သပ္ပုရိသာ ကတဝေဒိနော။ တေန ဟိ တွံ, သာရိပုတ္တ, တံ ဗြာဟ္မဏံ ပဗ္ဗာဇေဟိ ဥပသမ္ပာဒေဟီ’’တိ။ ‘‘ကထာဟံ, ဘန္တေ, တံ ဗြာဟ္မဏံ ပဗ္ဗာဇေမိ ဥပသမ္ပာဒေမီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ယာ သာ, ဘိက္ခဝေ, မယာ တီဟိ သရဏဂမနေဟိ ဥပသမ္ပဒါ အနုညာတာ, တံ အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပဋိက္ခိပါမိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဉတ္တိစတုတ္ထေန ကမ္မေန ဥပသမ္ပာဒေတုံ [ဥပသမ္ပဒံ (သီ။ သျာ။)]။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၆၉။ တစ်ရံရောအခါ ပုဏ္ဏားတစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့ထံ ချဥ်းကပ်၍ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းလေ၏၊ ရဟန်းတို့သည် ထိုပုဏ္ဏားကို ရှင်ရဟန်း မပြုလိုကုန်၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် ရဟန်းတို့ထံ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို မရသောကြောင့် ပိန်ကြုံ၏၊ အသွေးအသား ခေါင်းပါး၏၊ ရုပ်အဆင်း ပျက်၏၊ (ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့) ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိ၏၊ (ကွန်ရက်ကို ဖြန့်ခင်းသကဲ့သို့) အကြောပြိုင်းပြိုင်း ထသော ကိုယ်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ပိန်ကြုံသော အသွေးအသားခေါင်းပါးသော ရုပ်အဆင်းပျက်သော (ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့) ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိသော (ကွန်ရက်ကို ဖြန့်ခင်းသကဲ့သို့) အကြောပြိုင်းပြိုင်း ထသော ကိုယ်ရှိသော ထိုပုဏ္ဏားကို မြင်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် ထိုပုဏ္ဏားသည် ပိန်ကြုံသနည်း အသွေးအသား ခေါင်းပါးသနည်း ရုပ်အဆင်း ပျက်သနည်း (ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့) ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိသနည်း (ကွန်ရက်ကို ဖြန့်ခင်းသကဲ့သို့) အကြောပြိုင်း ပြိုင်းထသော ကိုယ်ရှိ သနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤပုဏ္ဏားသည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှင်ရဟန်း အဖြစ်ကို တောင်းပါသည်၊ ရဟန်းတို့သည် ထိုပုဏ္ဏားကို ရှင်ရဟန်းပြု မပေးလိုကုန်၊ ထိုပုဏ္ဏားသည် ရဟန်းတို့ထံ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို မရသောကြောင့် ပိန်ကြုံပါသည်၊ အသွေးအသား ခေါင်းပါးပါသည်၊ ရုပ် အဆင်းပျက်ပါသည်၊ (ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့) ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိပါသည်၊ (ကွန်ရက်ကို ဖြန့်ခင်းသကဲ့ သို့) အကြောပြိုင်းပြိုင်းထသော ကိုယ်ရှိပါသည်ဟု (လျှောက်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ အဘယ်သူသည် ထိုပုဏ္ဏား၏ ကျေးဇူးကို အမှတ်ရသနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ ဤသို့ မေးတော်မူသည်ရှိသော် အသျှင်သာရိပုတ္တရာသည် မြတ်စွာ ဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ထိုပုဏ္ဏား၏ ကျေးဇူးကို အမှတ်ရပါသည်”ဟု လျှောက်၏။ “သာရိပုတ္တရာ သင်သည် အဘယ်သို့လျှင် ထိုပုဏ္ဏား၏ ကျေးဇူးကို အမှတ်ရသနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရား ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်သော အကျွန်ုပ်အား ထိုပုဏ္ဏားသည် တစ်ယောက်ချို မျှသော ဆွမ်းကို ပေးလှူဖူးပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ထိုပုဏ္ဏား၏ ဤကျေးဇူး ကို အမှတ်ရပါသည်”ဟု (လျှောက်၏)။ သာရိပုတ္တရာ ကောင်းလေစွ ကောင်းလေစွ၊ သာရိပုတ္တရာ သူတော်ကောင်းတို့သည် သူ့ကျေးဇူး ကို သိတတ်ကုန်သည်သာတည်း၊ ကျေးဇူးတုံ့ဆပ်အပ်သည်ကို သိတတ်ကုန်သည်သာတည်း၊ သာရိပုတြာ သို့ဖြစ်လျှင် သင်သည် ထိုပုဏ္ဏားကို ရှင်လည်း ပြုပေးလော့၊ ပဉ္စင်းလည်း ခံပေးလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့လျှင် ထိုပုဏ္ဏားကို ရှင်ပြုပေးရပါအံ့နည်း၊ ပဉ္စင်းခံပေးရ ပါအံ့နည်းဟု (လျှောက်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ သရဏဂုံသုံးပါးဖြင့် ငါဘုရား ခွင့်ပြုခဲ့သော ပဉ္စင်းခံခြင်းကို ယနေ့မှစ၍ ပယ်ဖျက်အပ်ပြီ။ ရဟန်းတို့ ဉတ္တိစတုတ္ထကံဖြင့် (ဉတ်လျှင် လေးကြိမ်မြောက်သော ကံ့ဖြင့်) ပဉ္စင်းခံရန် ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်-

On one occasion a brahmin went to the monks and asked for the going forth, but the monks declined. As a result, he became thin, haggard, and pale, with veins protruding all over his body. The Buddha saw him, and he asked the monks, “Why is that brahmin looking so sickly?” They told him what had happened. The Buddha said, “Does anyone remember any act of service from that brahmin?” Venerable Sāriputta replied, “I do, sir.” “What service do you remember, Sāriputta?” “When I was walking for almsfood here in Rājagaha, that brahmin gave a ladleful of food.” “Good, good, Sāriputta, superior people have gratitude. Well then, Sāriputta, give that brahmin the going forth and the full ordination.” “But how should I do it?” The Buddha then gave a teaching and addressed the monks: “From today I rescind the full ordination through the taking of the three refuges. Instead you should give the full ordination through a legal procedure consisting of one motion and three announcements. And the ordination should be done like this. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. If the Sangha is ready, it should give the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. This is the motion.

စာ-၇၁

၇၀။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေယျ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဥပသမ္ပန္နော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၇၀။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းမရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုပါ၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုပါ၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး အပ်ပြီ၊ သံဃာတော်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ် နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏)။

Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. For the second time, I speak on this matter. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. For the third time, I speak on this matter. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has given the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’”

၇၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဥပသမ္ပန္နသမနန္တရာ အနာစာရံ အာစရတိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာဝုသော, ဧဝရူပံ အကာသိ, နေတံ ကပ္ပတီ’’တိ။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘နေဝါဟံ အာယသ္မန္တေ ယာစိံ ဥပသမ္ပာဒေထ မန္တိ။ ကိဿ မံ တုမှေ အယာစိတာ ဥပသမ္ပာဒိတ္ထာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အယာစိတေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယာစိတေန ဥပသမ္ပာဒေတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ယာစိတဗ္ဗော။ တေန ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေန သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘သံဃံ, ဘန္တေ, ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ, ဥလ္လုမ္ပတု မံ, ဘန္တေ, သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော။ တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၇၁။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ပဉ္စင်းခံပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ မကျင့်သင့်သည်ကို ကျင့်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင် ဤသို့သော အမှုကို မပြုပါလင့်၊ ဤအမှုသည် မအပ်စပ်ပါ”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုရဟန်းသည် “အကျွန်ုပ်ကို ပဉ္စင်းခံပေးပါကုန်လော့ဟု အသျှင်တို့ကို ခွင့်မတောင်းဘဲ အသျှင်တို့သည် အကျွန်ုပ်ကို အဘယ့်ကြောင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်သနည်း”ဟု ပြောဆို၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ခွင့်မတောင်းသူကို ပဉ္စင်းခံမပေးရ။ ပဉ္စင်းခံပေးသော သူအား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အခွင့်တောင်းသူကိုသာလျှင် ပဉ္စင်းခံပေးရန် အခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ အခွင့်တောင်းရမည်။ ထိုရဟန်းလောင်းသည် သံဃာသို့ ချဥ်းကပ်၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ် ဝတ်ကို စံပယ်တင်ကာ ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးလျက် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီ၍- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်းပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်ကို အစဥ်သနားသည်ကို စွဲ၍ ပဉ္စင်းခံပေးတော်မူပါလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း တောင်းရမည်။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း တောင်းရမည်။ ကျွမ်းကျင် လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်-

On a later occasion, a monk misbehaved immediately after his full ordination. The monks told him, “Don’t do that. It’s not allowable.” “But I didn’t ask you to ordain me. Why did you ordain me without being asked?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone who hasn’t asked. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to give the full ordination to someone who has asked. And this is how they should ask. After approaching the Sangha, the one who wants the full ordination should arrange his upper robe over one shoulder and pay respect at the feet of the monks. He should then squat on his heels, raise his joined palms, and say: ‘Venerables, I ask the Sangha for the full ordination. Please lift me up out of compassion.’ And he should ask a second and a third time. A competent and capable monk should then inform the Sangha:

စာ-၇၂

၇၂။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေယျ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ…ပေ… တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ…ပေ…။

‘‘ဥပသမ္ပန္နော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၇၂။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤ မည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ရဟန်းပြုလိုပါသည်၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုပါ၏။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်း ကို ပြောဆိုပါ၏။ပ။ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး အပ်ပြီ၊ သံဃာတော်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ် နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏)။

‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. If the Sangha is ready, it should give the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so wants the full ordination with venerable so-and-so. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. For the second time, I speak on this matter. … For the third time, I speak on this matter. … The Sangha has given the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’”

၇၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ ပဏီတာနံ ဘတ္တာနံ ဘတ္တပဋိပါဋိ အဋ္ဌိတာ [အဓိဋ္ဌိတာ (က။)] ဟောတိ။ အထ ခေါ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ, သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ။ ယံနူနာဟံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တံ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ တသ္မိံ ပဗ္ဗဇိတေ ဘတ္တပဋိပါဋိ ခီယိတ္ထ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဧဟိ ဒါနိ, အာဝုသော, ပိဏ္ဍာယ စရိဿာမာ’’တိ။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘နာဟံ, အာဝုသော, ဧတံကာရဏာ ပဗ္ဗဇိတော ပိဏ္ဍာယ စရိဿာမီတိ။ သစေ မေ ဒဿထ ဘုဉ္ဇိဿာမိ, နော စေ မေ ဒဿထ ဝိဗ္ဘမိဿာမီ’’တိ။ ‘‘ကိံ ပန တွံ, အာဝုသော, ဥဒရဿ ကာရဏာ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ။ ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ…ပေ… တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ဥဒရဿ ကာရဏာ ပဗ္ဗဇိဿတီတိ။ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… သစ္စံ ကိရ တွံ, ဘိက္ခု, ဥဒရဿ ကာရဏာ ပဗ္ဗဇိတောတိ? သစ္စံ ဘဂဝါတိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ…ပေ… ‘‘ကထဉှိ နာမ တွံ, မောဃပုရိသ, ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ဥဒရဿ ကာရဏာ ပဗ္ဗဇိဿသိ။ နေတံ, မောဃပုရိသ, အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ ပသန္နာနံ ဝါ ဘိယျောဘာဝါယ’’…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပသမ္ပာဒေန္တေန စတ္တာရော နိဿယေ အာစိက္ခိတုံ – ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော၊ အတိရေကလာဘော – သံဃဘတ္တံ, ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ, နိမန္တနံ, သလာကဘတ္တံ, ပက္ခိကံ, ဥပေါသထိကံ, ပါဋိပဒိကံ။ ပံသုကူလစီဝရံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော၊ အတိရေကလာဘော – ခေါမံ, ကပ္ပါသိကံ, ကောသေယျံ, ကမ္ဗလံ, သာဏံ, ဘင်္ဂံ။ ရုက္ခမူလသေနာသနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော၊ အတိရေကလာဘော – ဝိဟာရော, အဍ္ဎယောဂေါ, ပါသာဒေါ, ဟမ္မိယံ, ဂုဟာ။ ပူတိမုတ္တဘေသဇ္ဇံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော၊ အတိရေကလာဘော – သပ္ပိ, နဝနီတံ, တေလံ, မဓု, ဖာဏိတ’’န္တိ။

ပဏာမိတကထာ နိဋ္ဌိတာ။

ဥပဇ္ဈာယဝတ္တဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော ပဉ္စမော။

၇၃။ ထိုအခါ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ကောင်းမွန်သော ဆွမ်းလှည့်အစဥ်သည် တည်ရှိလေ၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားတစ်ယောက်အား “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ကောင်းသော အလေ့အကျင့် ရှိကုန်၍ ကောင်းသော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်တို့ကို စားကုန်လျက် လေလုံခြုံရာ အိပ်ရာတိုက်ခန်း တို့၌ အိပ်ရကုန်၏၊ ငါသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်း ပြုရပါမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုပုဏ္ဏားသည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုပုဏ္ဏားကို ရှင်ပြုပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ ထိုပုဏ္ဏား ပဉ္စင်းခံပြီးနောက် ဆွမ်းလှည့်အစဥ်သည်ကုန်လေ၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင် လာလော့၊ ယခုအခါ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်အံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ ထိုရဟန်း သစ်သည် “ငါ့သျှင် ငါသည် ‘ဆွမ်းခံရန် အတွက်’ ရဟန်းပြုသည် မဟုတ်၊ ငါ့အား ပေးလျှင် ငါစားမည်၊ မပေးလျှင် ငါ လူထွက်မည်”ဟု ဆိုလေ၏။ ငါ့သျှင် အဘယ်သို့ ဆိုသနည်း၊ သင်သည် ဝမ်းရေးကြောင့် ရဟန်းပြုသလောဟု (ဆိုကုန်၏)။ မှန်ပါသည် ငါ့သျှင်ဟု (ဆို၏)။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “ရဟန်းသည် ဤသို့ ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်သော သာသနာတော်၌ ဝမ်းရေးအတွက် အဘယ့်ကြောင့် ရဟန်းပြုဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်း ကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်း သင်သည် ဝမ်းရေးအတွက် ရဟန်းပြု၏ ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ် မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ပ။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း သင်သည် အဘယ့်ကြောင့် ဤသို့ ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်သော သာသနာတော်၌ ဝမ်းရေး အတွက် ရဟန်းပြုဘိသနည်း။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း ဤ (သင်ပြုမိသောအမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသော သူတို့အား ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသော သူတို့အား တိုး၍ ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း။ပ။ ကဲ့ရဲ့၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းသည် မှီခိုရာ လေးပါးတို့ကို ပြောကြားရန် ခွင့်ပြု၏။ သလုံး မြင်း ခေါင်းဖြင့် ရင်းနှီး၍ရသော ဆွမ်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင်ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာ ပုဒ်တော် ကိုယ်၌တည်သမျှ ကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်၊ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကြူးလာဘ်ပေါများ ပါမူ သံဃာအား လှူသောဆွမ်း ရည်ညွှန်း၍လှူသောဆွမ်း ပင့်ဖိတ်သောဆွမ်း စာရေးတံချ၍လှူသောဆွမ်း လဆန်းလဆုတ်ပက္ခ၌ လှူသောဆွမ်း ဥပုသ်နေ့၌ လှူသောဆွမ်း အထွက်တစ်ရက်နေ့၌ လှူသောဆွမ်းများ ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ မြေမှုန့် အလိမ်းလိမ်းကပ်သော ‘ပံ့သကူ’ သင်္ကန်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင် ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်၊ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကြူးလာဘ် ပေါများပါမူ ခေါမချည်သင်္ကန်း ဝါချည်သင်္ကန်း ပိုးချည်သင်္ကန်း သက္ကလတ်သင်္ကန်း ပိုက်ဆံလျှော်ချည်သင်္ကန်း ချည်ငါးပါးရော၍ ရက်သော သင်္ကန်းတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ သစ်ပင်ရင်းဟူသော ကျောင်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင်ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာ ပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်၊ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကြူးလာဘ်ပေါများ ပါမူ နှစ်ဖက်စောင်းမိုးသောကျောင်း တစ်ဖက်စောင်းမိုးသောကျောင်း လေးထောင့်ပြာသာဒ် ပြာသာဒ် ဦးပြည်း လိုဏ်ဂူတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ နွားကျင်ငယ်ပုပ်ဖြင့် ထုံအပ်သော ဆေးကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင်ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်၊ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကြူး လာဘ် ပေါများပါမူ ထောပတ် ဆီဦး ဆီ ပျား တင်လဲတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏) ”ဟု (ပြောကြားရန် ခွင့်ပြု၏ဟု) မိန့်တော်မူ၏။ ပဉ္စမ ဥပဇ္ဈာယ်ဝတ်ခန်း ပြီး၏။

At that time in Rājagaha, there was a succession of fine meals. A certain brahmin thought, “These Sakyan monastics have pleasant habits and a happy life. They eat nice food and sleep in beds sheltered from the wind. Why don’t I go forth with the Sakyan monastics?” Then that brahmin went to the monks and asked for the going forth. The monks gave him the going forth and the full ordination. When he had gone forth, that succession of meals came to a stop. The monks said to him, “Come, let’s walk for alms.” “I didn’t go forth to walk for alms. If you give me some, I’ll eat it. If not, I’ll disrobe.” “But did you go forth for the sake of your stomach?” “Yes.” The monks of few desires complained and criticized him, “How could a monk go forth on this well-proclaimed spiritual path for the sake of his stomach?” They told the Buddha. … “Is it true, monk, that you did this?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked him … “Foolish man, how could you go forth on this well-proclaimed spiritual path for the sake of your stomach? This will affect people’s confidence …” After rebuking him … he gave a teaching and addressed the monks: “When you are giving the full ordination, you should point out the four supports: One gone forth is supported by almsfood. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: a meal for the Sangha, a meal for designated monks, an invitational meal, a meal for which lots are drawn, a half-monthly meal, a meal on the observance day, and a meal on the day after the observance day. One gone forth is supported by rag robes. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: linen, cotton, silk, wool, sunn hemp, and hemp. One gone forth is supported by the foot of a tree as a resting place. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: a dwelling, a stilt house, and a cave. One gone forth is supported by medicine of fermented urine. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: ghee, butter, oil, honey, and syrup.” The fifth section for recitation on the proper conduct toward the preceptor is finished. 18. Discussion of the proper conduct toward a teacher

ပဉ္စမဘာဏဝါရော

၁၈။ အာစရိယဝတ္တကထာ

၇၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော မာဏဝကော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တဿ ဘိက္ခူ ပဋိကစ္စေဝ နိဿယေ အာစိက္ခိံသု။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘သစေ မေ, ဘန္တေ, ပဗ္ဗဇိတေ နိဿယေ အာစိက္ခေယျာထ, အဘိရမေယျာမဟံ [အဘိရမေယျဉ္စာဟံ (သီ။), အဘိရမေယျံ သွာဟံ (က။)]။ န ဒါနာဟံ, ဘန္တေ, ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ဇေဂုစ္ဆာ မေ နိဿယာ ပဋိကူလာ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပဋိကစ္စေဝ နိဿယာ အာစိက္ခိတဗ္ဗာ။ ယော အာစိက္ခေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပသမ္ပန္နသမနန္တရာ နိဿယေ အာစိက္ခိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဒုဝဂ္ဂေနပိ တိဝဂ္ဂေနပိ ဂဏေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဦနဒသဝဂ္ဂေန ဂဏေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒသဝဂ္ဂေန ဝါ အတိရေကဒသဝဂ္ဂေန ဝါ ဂဏေန ဥပသမ္ပာဒေတုန္တိ။

၁၈- (နိဿရည်း) ဆရာ၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ်ကို ပြဆိုခြင်း ၇၄။ တစ်ရံရောအခါ လုလင်တစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ထိုသူအား ရဟန်းတို့သည် (ရဟန်းမပြုမီ) ရှေးဦးစွာကပင်လျှင် မှီရာ (ပစ္စည်းလေးပါး) တို့ကို ပြောကြားကုန်၏။ ထိုလုလင်သည် “အသျှင်ဘုရားတို့ အကယ်၍ ရဟန်းပြုပြီးမှ မှီရာ (ပစ္စည်းလေးပါး) တို့ကို အကျွန်ုပ်အား ပြောကြားသည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုအကျွန်ုပ်သည် အလွန်မွေ့လျော်ရာ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ ယခုမှာမူ အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းမပြုတော့ပြီ၊ အကျွန်ုပ်သည် မှီရာ (ပစ္စည်းလေးပါး) တို့ကို စက်ဆုပ်ရွံရှာ ပါ၏”ဟု ဆို၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းမပြုမီ ရှေးအဖို့က မှီရာ (ပစ္စည်းလေးပါး) တို့ကို မပြောကြားအပ်၊ ပြောကြားသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းပြုပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ မှီရာ (ပစ္စည်းလေးပါး) တို့ကို ပြောကြားရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် နှစ်ယောက်အစုဂိုဏ်း သုံးယောက်အစုဂိုဏ်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဆယ်ယောက်အစုအောက် ယုတ် လျော့သော ဂိုဏ်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ အကြင်ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား ဒုက္ကဋ့်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ဆယ်ယောက်အစုဂိုဏ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ယောက်အစုထက် ပိုလွန်သော ဂိုဏ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပဉ္စင်းခံပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Soon afterwards a young brahmin went to the monks and asked for the going forth. The monks told him about the four supports. He said, “Venerables, if you had told me about this after my going forth, I would have been fine. But now I won’t go forth, for these supports are disgusting and repulsive to me.” They told the Buddha. “You shouldn’t point out the supports beforehand. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should point out the supports immediately after the full ordination.” At that time, monks in groups of two and three gave the full ordination. They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination in groups of less than ten. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should give the full ordination in groups of ten or more than ten.”

၇၅။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဧကဝဿာပိ ဒုဝဿာပိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ အာယသ္မာပိ ဥပသေနော ဝင်္ဂန္တပုတ္တော ဧကဝဿော သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ဥပသမ္ပာဒေသိ။ သော ဝဿံဝုဋ္ဌော ဒုဝဿော ဧကဝဿံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ အာစိဏ္ဏံ ခေါ ပနေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အာဂန္တုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတုံ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ, ဘိက္ခု, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ, ကစ္စိ တွံ အပ္ပကိလမထေန အဒ္ဓါနံ အာဂတော’’တိ? ‘‘ခမနီယံ, ဘဂဝါ, ယာပနီယံ, ဘဂဝါ။ အပ္ပကိလမထေန မယံ, ဘန္တေ, အဒ္ဓါနံ အာဂတာ’’တိ။ ဇာနန္တာပိ တထာဂတာ ပုစ္ဆန္တိ, ဇာနန္တာပိ န ပုစ္ဆန္တိ, ကာလံ ဝိဒိတွာ ပုစ္ဆန္တိ, ကာလံ ဝိဒိတွာ န ပုစ္ဆန္တိ၊ အတ္ထသံဟိတံ တထာဂတာ ပုစ္ဆန္တိ၊ နော အနတ္ထသံဟိတံ။ အနတ္ထသံဟိတေ သေတုဃာတော တထာဂတာနံ။ ဒွီဟိ အာကာရေဟိ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆန္တိ – ဓမ္မံ ဝါ ဒေသေဿာမ, သာဝကာနံ ဝါ သိက္ခာပဒံ ပညပေဿာမာတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိဝဿောသိ တွံ, ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘ဒုဝဿောဟံ, ဘဂဝါ’’တိ။ ‘‘အယံ ပန ဘိက္ခု ကတိဝဿော’’တိ? ‘‘ဧကဝဿော, ဘဂဝါ’’တိ။ ‘‘ကိံ တာယံ ဘိက္ခု ဟောတီ’’တိ? ‘‘သဒ္ဓိဝိဟာရိကော မေ, ဘဂဝါ’’တိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ, မောဃပုရိသ, အနနုလောမိကံ အပ္ပတိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ။ ကထဉှိ နာမ တွံ, မောဃပုရိသ, အညေဟိ ဩဝဒိယော အနုသာသိယော အညံ ဩဝဒိတုံ အနုသာသိတုံ မညိဿသိ။ အတိလဟုံ ခေါ တွံ, မောဃပုရိသ, ဗာဟုလ္လာယ အာဝတ္တော, ယဒိဒံ ဂဏဗန္ဓိကံ။ နေတံ, မောဃပုရိသ, အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ ပသန္နာနံ ဝါ ဘိယျောဘာဝါယ’’…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဦနဒသဝဿေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒသဝဿေန ဝါ အတိရေကဒသဝဿေန ဝါ ဥပသမ္ပာဒေတု’’န္တိ။

၇၅။ ထိုအခါ တစ်ဝါရ နှစ်ဝါရ ရဟန်းတို့သည် အတူနေတပည့်ကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ ဝင်္ဂန္တ ပုဏ္ဏား၏သား အသျှင်ဥပသေနသည်လည်း တစ်ဝါသာ ရသေးလျက် အတူနေတပည့်ကို ပဉ္စင်းခံပေး၏။ ထိုဥပသေနသည် ဝါကျွတ်သည်ရှိသော် နှစ်ဝါရဖြစ်၍ တစ်ဝါသာ ရသေးသော အတူနေတပည့်ကို ခေါ်ကာ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးနောက် ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်လေ၏။ အာဂန္တုကရဟန်းတို့နှင့် အတူတကွ ဝမ်းမြောက်စွာ နှုတ်ဆက်စကား ပြောကြားတော်မူခြင်းသည် ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားတို့၏ အလေ့အထပင် ဖြစ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏သား အသျှင်ဥပသေနအား- “ရဟန်း ကျန်းမာ၏လော၊ မျှတ၏လော၊ သင်သည် ခရီးရှည်ကို မပင်ပန်းဘဲ လာခဲ့ရပါ၏လော”ဟု မေးတော်မူရာ- ကျန်းမာပါသည် မြတ်စွာဘုရား၊ မျှတပါသည် မြတ်စွာဘုရား၊ တပည့်တော်တို့သည် ခရီးရှည်ကို မပင်ပန်းဘဲ လာခဲ့ရပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်၏)။ ဘုရားရှင်တို့သည် သိလျက်လည်း မေးတော်မူကုန်၏၊ သိလျက်လည်း မေးတော်မမူကုန်။ အချိန် အခါကို သိ၍ မေးတော်မူကုန်၏၊ အချိန်အခါကို သိ၍ မေးတော်မမူကုန်။ မြတ်စွာဘုရားတို့သည် အကျိုး နှင့် စပ်သည်ကို မေးတော်မူကုန်၏၊ အကျိုးနှင့် မစပ်သည်ကို မေးတော်မမူကုန်။ မြတ်စွာဘုရားတို့သည် အကျိုးနှင့် မစပ်သည်တို့ကို မဂ်ဖြင့် ပယ်တော်မူပြီး ဖြစ်ကုန်၏။ “တရားကိုသော်လည်း ဟောအံ့၊ တပည့် သာဝကတို့အား သိက္ခာပုဒ်ကိုသော်လည်း ပညတ်အံ့” ဟူသော အကြောင်းနှစ်မျိုးတို့ဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ရဟန်းတို့ကို မေးတော်မူကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏သား အသျှင်ဥပသေနအား “ရဟန်း သင်သည် အဘယ် မျှ ဝါရှိပြီနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ် နှစ်ဝါရှိပါပြီဟု (လျှောက်၏)။ ဤရဟန်းသည် အဘယ်မျှ ဝါရှိပြီနည်းဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) အသျှင်ဘုရား တစ်ဝါမျှသာ ရှိပါသေး၏ဟု (လျှောက်၏)။ ဤရဟန်းသည် သင်နှင့် အဘယ်သို့ တော်စပ်သနည်းဟု (မေးတော်မူပြန်ရာ) အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်၏ အတူနေတပည့်ပါတည်းဟု (လျှောက်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည်ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း ရဟန်းတို့အား မလျောက်ပတ် မသင့်လျော် မသင့်တင့်၊ ရဟန်းတို့၏ အမူအကျင့်မဟုတ်၊ ရဟန်းတို့အား မအပ်စပ်၊ မပြုထိုက်။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း သင့်ကို သူတစ်ပါးတို့က သွန်သင် ဆုံးမအပ်သေးသည် ဖြစ်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် သူတစ်ပါးကို သွန်သင်ဆုံးမခြင်းငှါ အောက်မေ့ မှတ်ထင် ဘိသနည်း။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း သင်သည် ဂိုဏ်းအဖွဲ့၏ များပြားလာခြင်းငှါ အလွန်လျင်စွာ ပြုကျင့်ဘိ၏။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်း ဤ (သင်ပြုမိသော အမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသော သူတို့အား ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသောသူတို့အား တိုး၍ ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း။ပ။ ကဲ့ရဲ့တော်မူ၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား- “ရဟန်းတို့ ဆယ်ဝါမပြည့်သေးသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ အကြင်ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ဆယ်ဝါပြည့်ပြီးသော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက် ကျော်လွန်သော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း ပဉ္စင်းခံပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

At that time monks who only had one or two years of seniority gave the full ordination, among them Venerable Upasena of Vaṅganta. After completing the rainy-season residence, he had two years of seniority and his student had one. The two of them went to the Buddha, bowed, and sat down. Since it is the custom for Buddhas to greet newly-arrived monks, the Buddha said to Upasena, “I hope you’re keeping well, monk, I hope you’re getting by? I hope you’re not tired from traveling?” “I’m keeping well, sir, I’m getting by. I’m not tired from traveling.” When Buddhas know what is going on, sometimes they ask and sometimes not. They know the right time to ask and when not to ask. Buddhas ask when it is beneficial, otherwise not, for Buddhas are incapable of doing what is unbeneficial. Buddhas question the monks for two reasons: to give a teaching or to lay down a training rule. The Buddha said to Upasena, “How long have you been a monk?” “Two years, sir.” “And this monk?” “One year.” “And what’s his relationship to you?” “He’s my student.” The Buddha rebuked him, “It’s not suitable, foolish man, it’s not proper, it’s not worthy of a monastic, it’s not allowable, it’s not to be done. You ought to be taught and instructed by others. What, then, makes you think that you should teach and instruct another person? You have turned to indulgence too readily, that is, by forming a group. This will affect people’s confidence …” After rebuking him … he gave a teaching and addressed the monks: “You shouldn’t give the full ordination if you have less than ten years of seniority. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to give the full ordination if you have ten or more years of seniority.”

စာ-၇၅

၇၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ – ဗာလာ အဗျတ္တာ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဗာလာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပဏ္ဍိတာ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အဗျတ္တာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗျတ္တာ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အပ္ပဿုတာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗဟုဿုတာ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဒုပ္ပညာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပညဝန္တော။ အညတရောပိ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဥပဇ္ဈာယေန သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဥပဇ္ဈာယဿ ဝါဒံ အာရောပေတွာ တံယေဝ တိတ္ထာယတနံ သင်္ကမိ။ ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ…ပေ… တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ – ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ – ဗာလာ အဗျတ္တာ ဥပသမ္ပာဒေဿန္တိ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဗာလာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပဏ္ဍိတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အဗျတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗျတ္တာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အပ္ပဿုတာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗဟုဿုတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဒုပ္ပညာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပညဝန္တောတိ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ – ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ – ဗာလာ အဗျတ္တာ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဗာလာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပဏ္ဍိတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အဗျတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗျတ္တာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အပ္ပဿုတာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗဟုဿုတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဒုပ္ပညာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပညဝန္တော’’တိ? ‘‘သစ္စံ, ဘဂဝါ’’တိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ…ပေ… ကထဉှိ နာမ တေ, ဘိက္ခဝေ, မောဃပုရိသာ – ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ – ဗာလာ အဗျတ္တာ ဥပသမ္ပာဒေဿန္တိ။ ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဗာလာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပဏ္ဍိတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အဗျတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗျတ္တာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ အပ္ပဿုတာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဗဟုဿုတာ, ဒိဿန္တိ ဥပဇ္ဈာယာ ဒုပ္ပညာ, သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ပညဝန္တော။ နေတံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဗာလေန အဗျတ္တေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန ဒသဝဿေန ဝါ အတိရေကဒသဝဿေန ဝါ ဥပသမ္ပာဒေတု’’န္တိ။

၇၆။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “ငါတို့ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ငါတို့ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ”ဟု (ဝိနည်းသိက္ခာ ပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ မသိမိုက်မဲသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အတူနေ တပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အတူနေတပည့်၊ အကြားအမြင်နည်းသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် အကြားအမြင်များသော အတူနေတပည့်၊ ပညာမဲ့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အတူနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏။ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသော ရဟန်းတစ်ပါးသည်လည်း ဥပဇ္ဈာယ်ဖြစ်သော မထေရ်သည် တရားနှင့်အညီ ဆုံးမသည်ရှိသော် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ဝါဒတင်၍ ထိုတိတ္ထိဘောင်သို့သာလျှင် ပြောင်းရွှေ့၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “ရဟန်းတို့သည် ‘ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ’ဟု (ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ အဘယ့်ကြောင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်ဘိသနည်း။ မသိမိုက်မဲသော ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အတူနေတပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အတူနေ တပည့်၊ အကြားအမြင်နည်းသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် အကြားအမြင်များသော အတူနေတပည့်၊ ပညာ မဲ့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အတူနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းတို့သည် ‘ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ’ဟု (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ မသိ မိုက်မဲသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အတူနေတပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အတူနေတပည့်၊ အကြားအမြင်နည်းသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် အကြားအမြင် များသော အတူနေတပည့်၊ ပညာမဲ့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အတူနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင် ရကုန်၏ ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ် မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အဘယ့်ကြောင့် (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ထိုယောကျာ်းတို့သည် “ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ”ဟု (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မသိ မလိမ္မာကုန်ဘဲ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်ဘိသနည်း။ မသိမိုက်မဲသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အတူနေ တပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အတူနေတပည့်၊ အကြားအမြင်နည်းသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် အကြားအမြင်များသော အတူနေတပည့်၊ ပညာမဲ့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အတူနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤ (ရဟန်းတို့ပြုမိသော အမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသော သူတို့အား ကြည်ညိုစေခြင်း ငှါလည်းကောင်း။ပ။ ကဲ့ရဲ့တော်မူ၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိမလိမ္မာသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ အကြင် ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ (ဝိနည်းသိက္ခာ ပုဒ်၌) ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ဆယ်ဝါပြည့်ပြီးသော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါ ထက် ကျော်လွန်သော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း ပဉ္စင်းခံပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Then, once they had ten years of seniority, ignorant and incompetent monks gave the full ordination. As a result there were ignorant preceptors with knowledgeable students, incompetent preceptors with competent students, uneducated preceptors with learned students, and foolish preceptors with wise students. A monk who had been a monastic in another religion even refuted his preceptor, despite being legitimately corrected by him. He then returned to that religious community. The monks of few desires complained and criticized them, “How can ignorant and incompetent monks give the full ordination just because they have ten years of seniority? There are ignorant preceptors with knowledgeable students, incompetent preceptors with competent students, uneducated preceptors with learned students, and foolish preceptors with wise students.” They told the Buddha. He said, “Is it true, monks, that this is happening?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked them … “How can those foolish men give the full ordination just because they have ten years of seniority? The consequences are evident. This will affect people’s confidence …” After rebuking them … he gave a teaching and addressed the monks: “An ignorant and incompetent monk shouldn’t give the full ordination. If he does, he commits an offense of wrong conduct. I allow a competent and capable monk who has ten or more years of seniority to give the full ordination.”

စာ-၇၆

၇၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဥပဇ္ဈာယေသု ပက္ကန္တေသုပိ ဝိဗ္ဘန္တေသုပိ ကာလင်္ကတေသုပိ ပက္ခသင်္ကန္တေသုပိ အနာစရိယကာ အနောဝဒိယမာနာ အနနုသာသိယမာနာ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ, မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ – ဥပရိသာယနီယေပိ – ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေန္တိ၊ သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ ပိဏ္ဍာယ စရိဿန္တိ၊ မနုဿာနံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ ဥပရိဘောဇနေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ, ဥပရိခါဒနီယေပိ – ဥပရိသာယနီယေပိ – ဥပရိပါနီယေပိ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ ဥပနာမေဿန္တိ၊ သာမံ သူပမ္ပိ ဩဒနမ္ပိ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ ဘတ္တဂ္ဂေပိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ဝိဟရိဿန္တိ, သေယျထာပိ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏဘောဇနေ’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ …ပေ… အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… သစ္စံ, ဘဂဝါတိ…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အာစရိယံ။ အာစရိယော, ဘိက္ခဝေ, အန္တေဝါသိကမှိ ပုတ္တစိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေဿတိ, အန္တေဝါသိကော အာစရိယမှိ ပိတုစိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေဿတိ။ ဧဝံ တေ အညမညံ သဂါရဝါ သပ္ပတိဿာ သဘာဂဝုတ္တိနော ဝိဟရန္တာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရုဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒသဝဿံ နိဿာယ ဝတ္ထုံ, ဒသဝဿေန နိဿယံ ဒါတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာစရိယော ဂဟေတဗ္ဗော။ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အာစရိယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟိ, အာယသ္မတော နိဿာယ ဝစ္ဆာမိ၊ အာစရိယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟိ, အာယသ္မတော နိဿာယ ဝစ္ဆာမိ၊ အာစရိယော မေ, ဘန္တေ, ဟောဟိ, အာယသ္မတော နိဿာယ ဝစ္ဆာမီ’တိ။ ‘သာဟူတိ’ ဝါ ‘လဟူတိ’ ဝါ ‘ဩပါယိက’န္တိ ဝါ ‘ပတိရူပ’န္တိ ဝါ ‘ပါသာဒိကေန သမ္ပာဒေဟီ’တိ ဝါ ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ဂဟိတော ဟောတိ အာစရိယော၊ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ဂဟိတော ဟောတိ အာစရိယော။

၇၇။ တစ်ရံရောအခါ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားကုန်သော်, လူထွက်ကုန်သော်, သေကုန်သော်, တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကုန်သော် ရဟန်းတို့သည် ဆရာမရှိ ဆုံးမ သွန်သင်ပေးသူ မရှိသည် ဖြစ်၍ မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့ စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက် ဖွယ်တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန် ’၏။ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင် တောင်း၍ စားကုန်၏၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်၏။ လူတို့သည်- “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော် ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံလျက် ရဟန်းတို့၏ အမူအရာနှင့် မပြည့်စုံဘဲ ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကုန်ဘိ သနည်း၊ ထိုရဟန်းတို့သည် လူတို့ စားသောက်နေစဥ် ဘောဇဥ် ခဲဖွယ် လျက်ဖွယ်သောက်ဖွယ် တို့၏ အထက်၌ ဆွမ်းခံသပိတ်ကို ညွတ်စေကုန် ‘ခံလင့်ကုန်’ ဘိသနည်း၊ ဟင်း ထမင်းကိုလည်း ကိုယ်တိုင် တောင်း၍ စားကုန်ဘိသနည်း၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌လည်း ပုဏ္ဏားစားသောက်ပွဲ၌ ပုဏ္ဏားများ ကဲ့သို့ ပြင်းပြကျယ်လောင်သော အသံရှိလျက် နေကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြကုန်သည် သာတည်း။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မှန်သလော။ပ။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ပ။ ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီးလျှင် တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးနောက် ရဟန်းတို့အား- ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာကို ခွင့်ပြု၏၊ ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေ တပည့်၌ သားဟူသော စိတ်ကို ထားအံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် (နိဿရည်း) ဆရာ၌ အဖဟူသော စိတ်ကို ထားအံ့၊ ဤသို့ ထိုဆရာတပည့်တို့သည် အချင်းချင်း ရိုသေခြင်း တုံ့ဝပ်ခြင်း တူသော အသက်မွေးခြင်းရှိသည် ဖြစ်၍ နေကုန်သည်ရှိသော် ဤသာသနာတော်၌ ကြီးပွါးစည်ပင်ပြန့်ပြောခြင်းသို့ ရောက်ကုန်လတ္တံ့။ ရဟန်းတို့ ဆယ်ဝါရရှိသော ရဟန်းတို့ကို အမှီပြု၍ နေခြင်းငှါ၊ ဆယ်ဝါရရှိသော ရဟန်းသည် မှီရာ (နိဿရည်း) ကို ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ (နိဿရည်း) ဆရာ ယူရမည်၊ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ် တင်၍ ခြေတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ လက်အုပ်ချီလျက်- “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်၏ (နိဿရည်း) ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့၊ အသျှင်ဘုရားကို မှီ၍ နေပါအံ့။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်၏ (နိဿရည်း) ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့၊ အသျှင်ဘုရားကို မှီ၍ နေပါအံ့။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်၏ (နိဿရည်း) ဆရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့၊ အသျှင်ဘုရားကို မှီ၍ နေပါအံ့”ဟု ဆိုရမည်။ “ကောင်းပြီ” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “ငါ့အား ဝန်မလေး” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “ငါ၏ တာဝန် ပေ” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “သင့်တင့်၏” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “ကြည်ညိုဖွယ်ကိုဆောင်သော ကိုယ် နှုတ်အမူ အရာနှင့် ပြည့်စုံစေလော့” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ သိစေငြားအံ့။ (နိဿရည်း) ဆရာယူသည် မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ် နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ မသိစေငြားအံ့။ (နိဿရည်း) ဆရာယူသည် မမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time there were preceptors who went away, disrobed, died, or joined another religion or sect, and as a result their students were not being instructed. When walking for almsfood, they were shabbily dressed and improper in appearance. While people were eating, they held out their almsbowls to receive leftovers, even right over their food, whether it was cooked or fresh food, delicacies or drinks. They ate bean curry and rice that they themselves had asked for, and they were noisy in the dining hall. People complained and criticized them, “How can the Sakyan monastics act like this? They are just like brahmins at a brahminical meal.” The monks heard the complaints of those people. … They then told the Buddha. “Is it true, monks … ?” “It’s true, sir.” … After rebuking them, the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “There should be a teacher. The teacher should think of his pupil as a son and the pupil his teacher as a father. In this way they will respect, esteem, and be considerate toward each other, and they will grow and reach greatness on this spiritual path. You should live with formal support for ten years. And I allow a monk of ten years’ seniority to give such support. A teacher should be chosen like this. After arranging his upper robe over one shoulder, a pupil should pay respect at the feet of a potential teacher. He should then squat on his heels, raise his joined palms, and say, ‘Venerable, please be my teacher. I wish to live with formal support from you.’ And he should repeat this a second and a third time. If the other conveys the following by body, by speech, or by body and speech: ‘Yes;’ ‘No problem;’ ‘It’s suitable;’ ‘It’s appropriate;’ or, ‘Carry on with inspiration’—then a teacher has been chosen. If the other doesn’t convey this by body, by speech, or by body and speech, then a teacher hasn’t been chosen.

စာ-၇၇

၇၈။ [စူဠဝ။ ၃၈၀ အာဒယော]‘‘အန္တေဝါသိကေန, ဘိက္ခဝေ, အာစရိယမှိ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ –

‘‘ကာလဿေဝ ဥဋ္ဌာယ ဥပါဟနံ ဩမုဉ္စိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတဗ္ဗံ, မုခေါဒကံ ဒါတဗ္ဗံ, အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ။ သစေ ယာဂု ဟောတိ, ဘာဇနံ ဓောဝိတွာ ယာဂု ဥပနာမေတဗ္ဗာ။ ယာဂုံ ပီတဿ ဥဒကံ ဒတွာ ဘာဇနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ အာစရိယမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ အာစရိယော ဂါမံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ကာယဗန္ဓနံ ဒါတဗ္ဗံ, သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ဒါတဗ္ဗာ, ဓောဝိတွာ ပတ္တော သောဒကော ဒါတဗ္ဗော။ သစေ အာစရိယော ပစ္ဆာသမဏံ အာကင်္ခတိ, တိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တေန ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတွာ ကာယဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ပါရုပိတွာ ဂဏ္ဌိကံ ပဋိမုဉ္စိတွာ ဓောဝိတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ အာစရိယဿ ပစ္ဆာသမဏေန ဟောတဗ္ဗံ။ နာတိဒူရေ ဂန္တဗ္ဗံ, နာစ္စာသန္နေ ဂန္တဗ္ဗံ, ပတ္တပရိယာပန္နံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ န အာစရိယဿ ဘဏမာနဿ အန္တရန္တရာ ကထာ ဩပါတေတဗ္ဗာ။ အာစရိယော အာပတ္တိသာမန္တာ ဘဏမာနော နိဝါရေတဗ္ဗော။

‘‘နိဝတ္တန္တေန ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ သစေ စီဝရံ သိန္နံ ဟောတိ, မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗံ, န စ ဥဏှေ စီဝရံ နိဒဟိတဗ္ဗံ။ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ။ စီဝရံ သံဃရန္တေန စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ – မာ မဇ္ဈေ ဘင်္ဂေါ အဟောသီတိ။ ဩဘောဂေ ကာယဗန္ဓနံ ကာတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပိဏ္ဍပါတော ဟောတိ, အာစရိယော စ ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ, ဥဒကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတော ဥပနာမေတဗ္ဗော။ အာစရိယော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဘုတ္တာဝိဿ ဥဒကံ ဒတွာ ပတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ဝေါဒကံ ကတွာ မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗော, န စ ဥဏှေ ပတ္တော နိဒဟိတဗ္ဗော။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ အာစရိယမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ အာစရိယော နဟာယိတုကာမော ဟောတိ, နဟာနံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ သီတေန အတ္ထော ဟောတိ, သီတံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ ဥဏှေန အတ္ထော ဟောတိ, ဥဏှံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ အာစရိယော ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ တေမေတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ အာစရိယဿ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော ဂန္တွာ ဇန္တာဃရပီဌံ ဒတွာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ, စုဏ္ဏံ ဒါတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ ဒါတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဿဟတိ, ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရံ ပဝိသန္တေန မတ္တိကာယ မုခံ မက္ခေတွာ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ န ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ နိသီဒိတဗ္ဗံ။ န နဝါ ဘိက္ခူ အာသနေန ပဋိဗာဟိတဗ္ဗာ။ ဇန္တာဃရေ အာစရိယဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမန္တေန ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမိတဗ္ဗံ။

‘‘ဥဒကေပိ အာစရိယဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ နဟာတေန ပဌမတရံ ဥတ္တရိတွာ အတ္တနော ဂတ္တံ ဝေါဒကံ ကတွာ နိဝါသေတွာ အာစရိယဿ ဂတ္တတော ဥဒကံ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, သံဃာဋိ ဒါတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ အာစရိယော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ သစေ ဥဒ္ဒိသာပေတုကာမော ဟောတိ, ဥဒ္ဒိသာပေတဗ္ဗော။ သစေ ပရိပုစ္ဆိတုကာမော ဟောတိ, ပရိပုစ္ဆိတဗ္ဗော။

‘‘ယသ္မိံ ဝိဟာရေ အာစရိယော ဝိဟရတိ, သစေ သော ဝိဟာရော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သစေ ဥဿဟတိ, သောဓေတဗ္ဗော။ ဝိဟာရံ သောဓေန္တေန ပဌမံ ပတ္တစီဝရံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စော နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ ပီဌံ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စပဋိပါဒကာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗာ၊ ခေဠမလ္လကော နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ အပဿေနဖလကံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘူမတ္ထရဏံ ယထာပညတ္တံ သလ္လက္ခေတွာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သစေ ဝိဟာရေ သန္တာနကံ ဟောတိ, ဥလ္လောကာ ပဌမံ ဩဟာရေတဗ္ဗံ, အာလောကသန္ဓိကဏ္ဏဘာဂါ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဂေရုကပရိကမ္မကတာ ဘိတ္တိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ကာဠဝဏ္ဏကတာ ဘူမိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အကတာ ဟောတိ ဘူမိ, ဥဒကေန ပရိပ္ဖေါသိတွာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ – မာ ဝိဟာရော ရဇေန ဥဟညီတိ။ သင်္ကာရံ ဝိစိနိတွာ ဧကမန္တံ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ။

‘‘ဘူမတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ မဉ္စပဋိပါဒကာ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗာ။ မဉ္စော ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗော။ ပီဌံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ခေဠမလ္လကော ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော။ အပဿေနဖလကံ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗံ။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ ပုရတ္ထိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပုရတ္ထိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ပစ္ဆိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပစ္ဆိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥတ္တရာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဥတ္တရာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဒက္ခိဏာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဒက္ခိဏာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ သီတကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ဝိဝရိတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဏှကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ဝိဝရိတဗ္ဗာ။

‘‘သစေ ပရိဝေဏံ ဥက္လာပံ ဟောတိ, ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ သစေ ကောဋ္ဌကော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, ကောဋ္ဌကော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။ သစေ ဥပဋ္ဌာနသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဥပဋ္ဌာနသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အဂ္ဂိသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, အဂ္ဂိသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဝစ္စကုဋိ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဝစ္စကုဋိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ပါနီယံ န ဟောတိ, ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ ပရိဘောဇနီယံ န ဟောတိ, ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ အာစမနကုမ္ဘိယံ ဥဒကံ န ဟောတိ, အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ အာသိဉ္စိတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ အာစရိယဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဝူပကာသေတဗ္ဗော, ဝူပကာသာပေတဗ္ဗော, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အာစရိယဿ ကုက္ကုစ္စံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဝိနောဒေတဗ္ဗံ, ဝိနောဒါပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အာစရိယဿ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဝိဝေစေတဗ္ဗံ, ဝိဝေစာပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အာစရိယော ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ ပရိဝါသာရဟော, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အာစရိယဿ ပရိဝါသံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ အာစရိယော မူလာယ ပဋိကဿနာရဟော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အာစရိယံ မူလာယ ပဋိကဿေယျာတိ။ သစေ အာစရိယော မာနတ္တာရဟော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အာစရိယဿ မာနတ္တံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ အာစရိယော အဗ္ဘာနာရဟော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အာစရိယံ အဗ္ဘေယျာတိ။ သစေ သံဃော အာစရိယဿ ကမ္မံ ကတ္တုကာမော ဟောတိ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အာစရိယဿ ကမ္မံ န ကရေယျ, လဟုကာယ ဝါ ပရိဏာမေယျာတိ။ ကတံ ဝါ ပနဿ ဟောတိ သံဃေန ကမ္မံ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, အန္တေဝါသိကေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အာစရိယော သမ္မာ ဝတ္တေယျ, လောမံ ပါတေယျ, နေတ္ထာရံ ဝတ္တေယျ, သံဃော တံ ကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာတိ။

‘‘သစေ အာစရိယဿ စီဝရံ ဓောဝိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ဓောဝိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အာစရိယဿ စီဝရံ ဓောဝိယေထာတိ။ သစေ အာစရိယဿ စီဝရံ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ကာတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အာစရိယဿ စီဝရံ ကရိယေထာတိ။ သစေ အာစရိယဿ ရဇနံ ပစိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ပစိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အာစရိယဿ ရဇနံ ပစိယေထာတိ။ သစေ အာစရိယဿ စီဝရံ ရဇိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကေန ရဇိတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အာစရိယဿ စီဝရံ ရဇိယေထာတိ။ စီဝရံ ရဇန္တေန သာဓုကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ ရဇိတဗ္ဗံ, န စ အစ္ဆိန္နေ ထေဝေ ပက္ကမိတဗ္ဗံ။

‘‘န အာစရိယံ အနာပုစ္ဆာ ဧကစ္စဿ ပတ္တော ဒါတဗ္ဗော, န ဧကစ္စဿ ပတ္တော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ စီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စဿ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စဿ ပရိက္ခာရော ဒါတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ပရိက္ခာရော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ကေသာ ဆေဒေတဗ္ဗာ၊ န ဧကစ္စေန ကေသာ ဆေဒါပေတဗ္ဗာ၊ န ဧကစ္စဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စေန ပရိကမ္မံ ကာရာပေတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စဿ ဝေယျာဝစ္စော ကာတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စေန ဝေယျာဝစ္စော ကာရာပေတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ပစ္ဆာသမဏေန ဟောတဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္စော ပစ္ဆာသမဏော အာဒါတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စဿ ပိဏ္ဍပါတော နီဟရိတဗ္ဗော၊ န ဧကစ္စေန ပိဏ္ဍပါတော နီဟရာပေတဗ္ဗော။ န အာစရိယံ အနာပုစ္ဆာ ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗော, န သုသာနံ ဂန္တဗ္ဗံ, န ဒိသာ ပက္ကမိတဗ္ဗာ။ သစေ အာစရိယော ဂိလာနော ဟောတိ, ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော, ဝုဋ္ဌာနမဿ အာဂမေတဗ္ဗ’’န္တိ။

အာစရိယဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

၇၈။ ရဟန်းတို့ အနီးနေတပည့်သည် (နိဿရည်း) ဆရာ၌ ကောင်းစွာ ကျင့်ရမည်၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ကောင်းစွာ ကျင့်ပုံတည်း- (အနီးနေတပည့်သည်) နံနက်စောစော ထ၍ ဖိနပ်ချွတ်ပြီးလျှင် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ် ဝတ်ကို စံပယ်တင်၍ ဒန်ပူကပ်ရမည်၊ မျက်နှာသစ်ရေကပ်ရမည်၊ နေရာခင်းရမည်၊ ယာဂုရှိခဲ့လျှင် ခွက်ကို ဆေး၍ ယာဂု ဆက်ကပ်ရမည်၊ ယာဂုသောက်ပြီးသော (နိဿရည်း) ဆရာအား ရေပေး၍ ခွက်ကို လှမ်းယူ ပြီးနောက် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောပြီးလျှင် သိုမှီးသိမ်းဆည်းထားရမည်၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်း သိမ်းထားရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက် ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ရွာသို့ ဝင်လိုငြားအံ့၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင် ကို ယူရမည်၊ ခါးပန်းကြိုးကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်တို့ကို ထပ်၍ ပေးရမည်၊ ဆေးကြော၍ ရေနှင့် တကွသော သပိတ်ကို ပေးရမည်။ အကယ်၍ (နိဿရည်း) ဆရာသည် နောက်လိုက်ရဟန်းကို အလိုရှိအံ့၊ အဝန်းသုံးပါး၁ကို ဖုံးလွှမ်းသဖြင့် အဝန်းညီညွတ်စွာ သင်းပိုင်ကိုဝတ် ခါးပန်ကြိုးကို ဖွဲ့ချည် ထပ်ပြီးသော ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်တို့ကို ရုံ ကမ္ပတ်သီးကို တပ် သပိတ်ကို ဆေးကြော ယူငင်၍ (နိဿရည်း) ဆရာ၏ နောက် လိုက် ရဟန်းဖြစ်ရမည်၊ ဝေးလွန်းစွာ မလိုက်ရ၊ နီးကပ်စွာလည်း မလိုက်ရ၊ သပိတ်လဲလှယ်ခြင်းကို ခံယူရ မည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ စကားပြောဆိုစဥ် အကြားအကြား၌ ဝင်၍ မပြောရ၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အာပတ်နှင့် နီးစပ်သည်ကို ပြောဆိုခဲ့သော် တားမြစ်ရမည်။ (ဆွမ်းခံရာမှ) ပြန်လာသော် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေး အင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ ခရီးဦး ကြိုဆို၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူရမည်၊ ကျောင်း ဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်းယူရမည်။ အကယ်၍ သင်္ကန်းသည် ချွေးစွတ်အံ့၊ တစ် ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ (သို့သော်) ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်သည်ရှိသော် “အလယ်၌ မကျိုးပျက် (ခေါက်ရိုးမဖြစ်) စေလင့်”ဟု (နှလုံးသွင်းလျက်) လက်လေးသစ် အနားကို လျှော့၍ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်အတွင်း၌ ခါးပန်းကြိုးကို ထားရမည်။ ဆွမ်းရှိ၍ (နိဿရည်း) ဆရာလည်း စားလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ သုံးရေကို ပေး၍ ဆွမ်းကို ဆက်ကပ်ရ မည်၊ (နိဿရည်း) ဆရာကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိပါသလောဟု) မေးလျှောက်ရမည်၊ ဆွမ်းစားပြီးသော (နိဿရည်း) ဆရာအား ရေကို ပေး၍ သပိတ်ကို လှမ်းယူပြီးလျှင် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောသုတ်သင်လျက် ရေစင်အောင် ပြု၍ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ (သို့သော်) ကြာမြင့် စွာ မထားရ၊ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း စမ်းသပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်းကြိုးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသိမ်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ရေချိုးလိုသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ ရေအေးအလိုရှိငြားအံ့၊ အေးသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ ရေပူအလိုရှိငြားအံ့၊ ပူသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်လိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ကသယ်မှုန့်ကို ရေဖြင့် လုံးရမည်၊ မြေညက်ကို ရေဖြင့် ဆွတ်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ (နိဿရည်း) ဆရာ၏ နောက်မှနောက်မှ လိုက်လျက် ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ပေးပြီးလျှင် သင်္ကန်းကို လှမ်းယူကာ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ကသယ်မှုန့်ကို ပေးရမည်၊ မြေညက်ကို ပေးရမည်။ စွမ်းနိုင်လျှင် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်သော ရဟန်းသည် ရေဆွတ်သော မြေညက်မှုန့်ဖြင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်းကာ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ သီတင်းကြီးဖြစ်သော ရဟန်း တို့ကို တိုးဝှေ့၍ မနေထိုင်ရ၊ သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကိုလည်း နေရာ၌ နေခြင်းကို မတားမြစ်ရ၊ ဇရုံးအိမ်၌ (နိဿရည်း) ဆရာအတွက် (မီးညှိခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက့်သော ရဟန်းသည် ဇရုံးအိမ်အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်းလျက် ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်ရမည်။ ရေချိုးရာ၌လည်း (နိဿရည်း) ဆရာအတွက် (ကြေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ရေချိုးပြီးသော ရဟန်းသည် (နိဿရည်း) ဆရာ၏ ရှေးဦးစွာ တက်၍ မိမိကိုယ်ကို ရေစင်အောင်ပြုကာ (သင်းပိုင်ကို) ဝတ်လျက် (နိဿရည်း) ဆရာ၏ ကိုယ်မှ ရေကို သုတ်ရမည်၊ သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်ကို ပေးရမည်၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူခဲ့ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ (နိဿရည်း) ဆရာကိုသောက် ရေဖြင့် (အလိုရှိပါသလောဟု) မေးလျှောက်ရမည်၊ သင်ကြားစေလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ သင်ကြားရမည်။ အဖန် ဖန် မေးမြန်းစေလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ အဖန်ဖန် မေးမြန်းရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာနေသော ကျောင်းသည် အမှိုက်ရှိအံ့၊ စွမ်းနိုင်ပါမူ သုတ်သင် ရှင်းလင်းရမည်၊ ကျောင်းကို သုတ်သင်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ နိသီဒိုင် အိပ်ရာခင်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင် စောင်းခြေတို့ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ထွေးခံကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ မှီရာ တံကဲပျဥ်ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ မြေအခင်းကို ခင်းမြဲနေရာကို မှတ်လျက် ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အကယ်၍ ကျောင်း၌ ပိုးအိမ်ပင့်ကူမျှင် ရှိအံ့၊ ဗိတာန် မျက်နှာကြက်မှ ရှေးဦးစွာ ဖယ်ရှားရမည်၊ လေသွန်တံခါးနှင့် ထောင့်တို့ကို ပွတ်တိုက်ရမည်၊ ဂွေ့နီဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုသော နံရံသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်။ မည်းသော အဆင်းဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုသော မြေသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်။ အပြေအပြစ်မပြုသော မြေဖြစ်အံ့၊ ရေဖျန်း၍ “ကျောင်းကို မြူမတက်စေလင့်”ဟု (နှလုံး ထား၍) တံမြက်လှည်းရမည်၊ တံမြက်ချေးကို စုရုံး၍ သင့်ရာအရပ်၌ စွန့်ပစ်ရမည်။ မြေအခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ညောင် စောင်းခြေတို့ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ညောင်စောင်း ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထားမြဲတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို နေလှန်း သုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ဘုံလျှို ခေါင်းအုံးကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ နိသီဒိုင်အိပ်ရာ ခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ထွေးခံကို နေလှန်း ပွတ် တိုက်၍ ထားမြဲတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ မှီရာတံကဲပျဥ်ကို နေလှန်းပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက် တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ် အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း သုံးသပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်း ကြိုးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အရှေ့အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အရှေ့မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို့ပိတ်ရမည်။ အနောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အနောက်မျက်နှာ လေသွန် တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ မြောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ မြောက်မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ တောင်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ တောင်မျက် နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အေးသောအခါ ဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ဖွင့်ထားရ မည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ပိတ်ထားရမည်။ ပူအိုက်သော အခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ထား ရမည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ဖွင့်ထားရမည်။ ပရိဝုဏ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ပရိဝုဏ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ရေချိုးအုံသည် အမှိုက် ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ရေချိုးအုံကို တံမြက်လှည်းရမည်။ စည်းဝေးရာ ဇရပ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ စည်းဝေးရာ ဇရပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ မီးတင်းကုပ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ မီးတင်းကုပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ကျင်ကြီးအိမ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ကျင်ကြီးအိမ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။သောက်ရေ မရှိအံ့၊သောက်ရေကို တည်ထားရမည်။ သုံးရေ မရှိအံ့၊ သုံးရေကို တည်ထားရမည်။ သန့် သက်ရေအိုး၌ ရေမရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေလောင်းထည့်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ မမွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်ငြားအံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် (ကိုယ်တိုင်) အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင် သွားရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ခေါ်ဆောင် သွားစေရမည်၊ ထို (နိဿရည်း) ဆရာ အား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာအား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ပယ်ဖျောက်ရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ပယ်ဖျောက်စေရမည်၊ ထို (နိဿရည်း) ဆရာအား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ မှားသောအယူ ယူငြားအံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ဖြေရှင်းရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း ဖြေရှင်းစေရမည်၊ ထို (နိဿရည်း) ဆရာအား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ဂရုက အာပတ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ပရိဝါသ်နေခြင်းငှါ ထိုက်ငြားအံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာအား ပရိဝါသ်ကို ပေးပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာကို အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် မာနတ် ကျင့်ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာအား မာနတ်ကို ပေးပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အဗ္ဘာန်ထိုက်သည်ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာကို အဗ္ဘာန်သွင်းပါအံ့ နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာအား ခြိမ်းချောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် နေစေမှု ‘နိယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထား မှု ‘ဥက္ခေပနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် (နိဿရည်း) ဆရာအား ကံမပြုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ အဘယ်သို့လျှင် အပြစ်ပေါ့စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် ထို (နိဿရည်း) ဆရာအား ခြိမ်းချောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ (နိဿရည်း) ဆရာနှင့်နေစေမှု ‘နိယဿ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုပြီးသည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် “အဘယ်သို့လျှင် (နိဿရည်း) ဆရာသည် ကောင်းစွာ ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ မာန်တည်းဟူသော အမွေးကို ‘အမျက်ဒေါသကို’ ချပါ အံ့နည်း၊ ဒဏ်မှ ထွက်မြောက်အံ့သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ သံဃာသည် ထိုကံကို ငြိမ်းစေပါအံ့့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ဖွပ်လျှော်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ဖွပ်လျှော်ရ မည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ဖွပ်လျှော်ရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်းစိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ချုပ်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ချုပ်ရ မည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ချုပ်ရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာအတွက် ဆိုးရည်ကျိုသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ကျိုရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် (နိဿရည်း) ဆရာအတွက် ဆိုးရည်ကို ကျိုရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းသည် ဆိုးသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနီးနေတပည့်သည် ဆိုးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် (နိဿရည်း) ဆရာ၏ သင်္ကန်းကို ဆိုးရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ သင်္ကန်းဆိုးသော ရဟန်းသည် ကောင်းစွာ အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဆိုးရမည်၊ ဆိုးရည်ပေါက် မပြတ်စဲမီ ဖဲမသွားရ။ (နိဿရည်း) ဆရာကို မပန်ကြားဘဲ အချို့သူအား သပိတ်မပေးရ၊ အချို့သူ၏ သပိတ်ကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူအား သင်္ကန်းကို မပေးရ၊ အချို့သူ၏ သင်္ကန်းကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူအား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ကို မပေးရ၊ အချို့သူ၏ ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ကိုလည်း မယူရ၊ အချို့သူ၏ ဆံပင် တို့ကို မရိတ်ဖြတ်ရ၊ အချို့သူအား မိမိ၏ ဆံပင်တို့ကို မရိတ်ဖြတ်စေရ၊ အချို့သူ၏ အမှုခပ်သိမ်းကို မပြု ရ၊ အချို့သူအား (ချေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို မပြုစေရ၊ အချို့သူ၏ အမှုကြီးငယ်ကို မပြုရ၊ အချို့သူအား မိမိအမှုကြီးငယ်ကို မပြုစေရ၊ အချို့သူ၏ နောက်လိုက် ရဟန်း မဖြစ်ရ၊ အချို့သူကို နောက် လိုက်ရဟန်း မလုပ်ရ၊ အချို့သူ၏ ဆွမ်းကို မဆောင်ရ၊ အချို့သူအား မိမိဆွမ်းကို မဆောင်စေရ၊ (နိဿရည်း) ဆရာကို မပန်ကြားဘဲ ရွာတွင်းသို့ မဝင်ရ၊ သုသာန်သို့ မသွားရ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲမသွား ရ၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် နာဖျားသည် ဖြစ်အံ့၊ အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး လုပ်ကျွေးရမည်၊ ထို (နိဿရည်း) ဆရာ၏ အနာပျောက်သည်တိုင်အောင် ဆိုင်းငံ့ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ ပြုရန် ကျင့်ဝတ် ပြီး၏။ ၁။ ပုဆစ်ဒူးဝန်းနှစ်ဖက်နှင့် ချက်ကို အဝန်းသုံးပါးဟု ဆိုသည်။

“A pupil should conduct himself properly toward his teacher. This is the proper conduct: Meals and almsround Having gotten up at the appropriate time, the pupil should remove his sandals, and arrange his upper robe over one shoulder. He should then give his teacher a tooth cleaner and water for rinsing the mouth, and he should prepare a seat for him. If there is congee, he should rinse a vessel and bring the congee to his teacher. When he has drunk the congee, the pupil should give him water and receive the vessel. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it and then put it away. When the teacher has gotten up, the pupil should put away the seat. If the place is dirty, he should sweep it. If the teacher wants to enter the village, the pupil should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. He should give him a belt. He should put the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, and then give them to him. He should rinse his teacher’s bowl and give it to him while wet. If the teacher wants an attendant, the pupil should put on his sarong evenly all around, covering the navel and the knees. He should put on a belt. Putting the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, he should put them on and fasten the toggle. He should rinse his bowl, bring it along, and be his teacher’s attendant. He shouldn’t walk too far behind his teacher or too close to him. He should receive the contents of his bowl. He shouldn’t interrupt his teacher when he’s speaking. But if the teacher’s speech is bordering on an offense, he should stop him. When returning, the pupil should go first to prepare a seat and to set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should go out to meet the teacher and receive his bowl and robe. He should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. If the robe is damp, he should sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. He should fold the robe, offsetting the edges by seven centimeters, so that the fold doesn’t become worn. He should place the belt in the fold. If there is almsfood and his teacher wants to eat, the pupil should give him water and then the almsfood. He should ask his teacher if he wants water to drink. When the teacher has eaten, the pupil should give him water and receive his bowl. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it. He should then dry it and sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. The pupil should put away the robe and bowl. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. When the teacher has gotten up, the pupil should put away the seat and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. If the place is dirty, he should sweep it. Bathing If the teacher wants to bathe, the pupil should prepare a bath. If he wants a cold bath, he should prepare that; if he wants a hot bath, he should prepare that. If the teacher wants to take a sauna, the pupil should knead bath powder, moisten the clay, take a sauna bench, and follow behind his teacher. After giving the teacher the sauna bench, receiving his robe, and putting it aside, he should give him the bath powder and the clay. If he’s able, he should enter the sauna. When entering the sauna, he should smear his face with clay, cover himself front and back, and then enter. He shouldn’t sit encroaching on the senior monks, and he shouldn’t block the junior monks from getting a seat. While in the sauna, he should provide assistance to his teacher. When leaving the sauna, he should take the sauna bench, cover himself front and back, and then leave. He should also provide assistance to his teacher in the water. When he has bathed, he should be the first to come out. He should dry himself and put on his sarong. He should then wipe the water off his teacher’s body, and he should give him his sarong and then his upper robe. Taking the sauna bench, he should be first to return. He should prepare a seat, and also set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should ask his teacher if he wants water to drink. If the teacher wants him to recite, he should do so. If the teacher wants to question him, he should be questioned. The dwelling If the dwelling where the teacher is staying is dirty, the pupil should clean it if he’s able. When he’s cleaning the dwelling, he should first take out the bowl and robe and put them aside. He should take out the sitting mat and the sheet and put them aside. He should take out the mattress and the pillow and put them aside. Holding the bed low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. Holding the bench low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. He should take out the bed supports and put them aside. He should take out the spittoon and put it aside. He should take out the leaning board and put it aside. After taking note of its position, he should take out the floor cover and put it aside. If the dwelling has cobwebs, he should first remove them from the ceiling cloth, and he should then wipe the windows and the corners of the room. If the walls have been treated with red ocher and they’re moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the walls. If the floor has been treated with a black finish and it’s moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the floor. If the floor is untreated, he should sprinkle it with water and then sweep it, trying to avoid stirring up dust. He should look out for any trash and discard it. He should sun the floor cover, clean it, beat it, bring it back inside, and put it back as before. He should sun the bed supports, wipe them, bring them back inside, and put them back where they were. He should sun the bed, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the bench, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the mattress and the pillow, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the sitting mat and the sheet, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the spittoon, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should sun the leaning board, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should put away the bowl and robe. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. If dusty winds are blowing from the east, he should close the windows on the eastern side. If dusty winds are blowing from the west, he should close the windows on the western side. If dusty winds are blowing from the north, he should close the windows on the northern side. If dusty winds are blowing from the south, he should close the windows on the southern side. If the weather is cold, he should open the windows during the day and close them at night. If the weather is hot, he should close the windows during the day and open them at night. If the yard is dirty, he should sweep it. If the gatehouse is dirty, he should sweep it. If the assembly hall is dirty, he should sweep it. If the water-boiling shed is dirty, he should sweep it. If the restroom is dirty, he should sweep it. If there is no water for drinking, he should get some. If there is no water for washing, he should get some. If there is no water in the restroom ablutions pot, he should fill it. Spiritual support, etc. If the teacher becomes discontent with the spiritual life, the pupil should send him away or have him sent away, or he should give him a teaching. If the teacher becomes anxious, the pupil should dispel it or have it dispelled, or he should give him a teaching. If the teacher has wrong view, the pupil should make him give it up or have someone else do it, or he should give him a teaching. If the teacher has committed a heavy offense and deserves probation, the pupil should try to get the Sangha to give it to him. If the teacher has committed a heavy offense and deserves to be sent back to the beginning, the pupil should try to get the Sangha to do it. If the teacher has committed a heavy offense and deserves the trial period, the pupil should try to get the Sangha to give it to him. If the teacher has committed a heavy offense and deserves rehabilitation, the pupil should try to get the Sangha to give it to him. If the Sangha wants to do a legal procedure against his teacher—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the pupil should make an effort to stop it or to reduce the penalty. But if the Sangha has already done a legal procedure against his teacher—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the pupil should help the teacher conduct himself properly and suitably so as to deserve to be released, and try to get the Sangha to lift that procedure. If the teacher’s robe needs washing, the pupil should do it himself, or he should make an effort to get it done. If the teacher needs a robe, the pupil should make one himself, or he should make an effort to get one made. If the teacher needs dye, the pupil should make it himself, or he should make an effort to get it made. If the teacher’s robe needs dyeing, the pupil should do it himself, or he should make an effort to get it done. When he’s dyeing the robe, he should carefully and repeatedly turn it over, and shouldn’t go away while it’s still dripping. Without asking his teacher for permission, he shouldn’t do any of the following: give away or receive a bowl; give away or receive a robe; give away or receive a requisite; cut anyone’s hair or have it cut; provide assistance to anyone or have assistance provided by anyone; do a service for anyone or get a service done by anyone; be the attendant monk for anyone or take anyone as his attendant monk; bring back almsfood for anyone or get almsfood brought back by anyone; enter the village, go to the charnel ground, or leave for another region. If his teacher is sick, he should nurse him for as long as he lives, or he should wait until he’s recovered.” The proper conduct toward a teacher is finished. 19. Discussion of the proper conduct toward a pupil

၁၉။ အန္တေဝါသိကဝတ္တကထာ

၇၉။ [စူဠဝ။ ၃၈၁-၃၈၂] ‘‘အာစရိယေန, ဘိက္ခဝေ, အန္တေဝါသိကမှိ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ –

အာစရိယေန, ဘိက္ခဝေ, အန္တေဝါသိကော သင်္ဂဟေတဗ္ဗော အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော ဥဒ္ဒေသေန ပရိပုစ္ဆာယ ဩဝါဒေန အနုသာသနိယာ။ သစေ အာစရိယဿ ပတ္တော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကဿ ပတ္တော န ဟောတိ, အာစရိယေန အန္တေဝါသိကဿ ပတ္တော ဒါတဗ္ဗော, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ ပတ္တော ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။ သစေ အာစရိယဿ စီဝရံ ဟောတိ, အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ န ဟောတိ, အာစရိယေန အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။ သစေ အာစရိယဿ ပရိက္ခာရော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကဿ ပရိက္ခာရော န ဟောတိ, အာစရိယေန အန္တေဝါသိကဿ ပရိက္ခာရော ဒါတဗ္ဗော, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ ပရိက္ခာရော ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာတိ။

သစေ အန္တေဝါသိကော ဂိလာနော ဟောတိ, ကာလဿေဝ ဥဋ္ဌာယ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတဗ္ဗံ, မုခေါဒကံ ဒါတဗ္ဗံ, အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ။ သစေ ယာဂု ဟောတိ, ဘာဇနံ ဓောဝိတွာ ယာဂု ဥပနာမေတဗ္ဗာ။ ယာဂုံ ပီတဿ ဥဒကံ ဒတွာ ဘာဇနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ အန္တေဝါသိကမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

သစေ အန္တေဝါသိကော ဂါမံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ကာယဗန္ဓနံ ဒါတဗ္ဗံ, သဂုဏံ ကတွာ သံဃာဋိယော ဒါတဗ္ဗာ, ဓောဝိတွာ ပတ္တော သောဒကော ဒါတဗ္ဗော။

‘‘ဧတ္တာဝတာ နိဝတ္တိဿတီ’’တိ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ, ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ, ပဋိနိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ သစေ စီဝရံ သိန္နံ ဟောတိ, မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗံ, န စ ဥဏှေ စီဝရံ နိဒဟိတဗ္ဗံ။ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ။ စီဝရံ သံဃရန္တေန စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ စီဝရံ သံဃရိတဗ္ဗံ – မာ မဇ္ဈေ ဘင်္ဂေါ အဟောသီတိ။ ဩဘောဂေ ကာယဗန္ဓနံ ကာတဗ္ဗံ။

သစေ ပိဏ္ဍပါတော ဟောတိ, အန္တေဝါသိကော စ ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ, ဥဒကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတော ဥပနာမေတဗ္ဗော။ အန္တေဝါသိကော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဘုတ္တာဝိဿ ဥဒကံ ဒတွာ ပတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန ဓောဝိတွာ ဝေါဒကံ ကတွာ မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပေတဗ္ဗော, န စ ဥဏှေ ပတ္တော နိဒဟိတဗ္ဗော။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ အန္တေဝါသိကမှိ ဝုဋ္ဌိတေ အာသနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ။ သစေ သော ဒေသော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။

‘‘သစေ အန္တေဝါသိကော နဟာယိတုကာမော ဟောတိ, နဟာနံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ သီတေန အတ္ထော ဟောတိ, သီတံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။ သစေ ဥဏှေန အတ္ထော ဟောတိ, ဥဏှံ ပဋိယာဒေတဗ္ဗံ။

‘‘သစေ အန္တေဝါသိကော ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတုကာမော ဟောတိ, စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ တေမေတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ဂန္တွာ ဇန္တာဃရပီဌံ ဒတွာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ, စုဏ္ဏံ ဒါတဗ္ဗံ, မတ္တိကာ ဒါတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဿဟတိ, ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရံ ပဝိသန္တေန မတ္တိကာယ မုခံ မက္ခေတွာ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ။ န စ ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ နိသီဒိတဗ္ဗံ, န နဝါ ဘိက္ခူ အာသနေန ပဋိဗာဟိတဗ္ဗာ။ ဇန္တာဃရေ အန္တေဝါသိကဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမန္တေန ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇန္တာဃရာ နိက္ခမိတဗ္ဗံ။

‘‘ဥဒကေပိ အန္တေဝါသိကဿ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ နဟာတေန ပဌမတရံ ဥတ္တရိတွာ အတ္တနော ဂတ္တံ ဝေါဒကံ ကတွာ နိဝါသေတွာ အန္တေဝါသိကဿ ဂတ္တတော ဥဒကံ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗံ, နိဝါသနံ ဒါတဗ္ဗံ, သံဃာဋိ ဒါတဗ္ဗာ, ဇန္တာဃရပီဌံ အာဒါယ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗံ, ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကထလိကံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ အန္တေဝါသိကော ပါနီယေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။

‘‘ယသ္မိံ ဝိဟာရေ အန္တေဝါသိကော ဝိဟရတိ, သစေ သော ဝိဟာရော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, သစေ ဥဿဟတိ, သောဓေတဗ္ဗော။ ဝိဟာရံ သောဓေန္တေန ပဌမံ ပတ္တစီဝရံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စော နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ ပီဌံ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ မဉ္စပဋိပါဒကာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗာ၊ ခေဠမလ္လကော နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ အပဿေနဖလကံ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ဘူမတ္ထရဏံ ယထာပညတ္တံ သလ္လက္ခေတွာ နီဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ သစေ ဝိဟာရေ သန္တာနကံ ဟောတိ, ဥလ္လောကာ ပဌမံ ဩတာရေတဗ္ဗံ, အာလောကသန္ဓိကဏ္ဏဘာဂါ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဂေရုကပရိကမ္မကတာ ဘိတ္တိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ကာဠဝဏ္ဏကတာ ဘူမိ ကဏ္ဏကိတာ ဟောတိ, စောဠကံ တေမေတွာ ပီဠေတွာ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အကတာ ဟောတိ ဘူမိ, ဥဒကေန ပရိပ္ဖေါသိတွာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ – မာ ဝိဟာရော ရဇေန ဥဟညီတိ။ သင်္ကာရံ ဝိစိနိတွာ ဧကမန္တံ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ။

‘‘ဘူမတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ မဉ္စပဋိပါဒကာ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗာ။ မဉ္စော ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗော။ ပီဌံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပ္ပဋိဃံသန္တေန, အသံဃဋ္ဋေန္တေန ကဝါဋပိဋ္ဌံ, အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ။ ခေဠမလ္လကော ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော။ အပဿေနဖလကံ ဩတာပေတွာ ပမဇ္ဇိတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဌပေတဗ္ဗံ။ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။ ပတ္တံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ဟေဋ္ဌာမဉ္စံ ဝါ ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာမသိတွာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ န စ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ ပတ္တော နိက္ခိပိတဗ္ဗော။ စီဝရံ နိက္ခိပန္တေန ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန စီဝရဝံသံ ဝါ စီဝရရဇ္ဇုံ ဝါ ပမဇ္ဇိတွာ ပါရတော အန္တံ ဩရတော ဘောဂံ ကတွာ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ။

သစေ ပုရတ္ထိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပုရတ္ထိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ပစ္ဆိမာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ပစ္ဆိမာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥတ္တရာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဥတ္တရာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဒက္ခိဏာ သရဇာ ဝါတာ ဝါယန္တိ, ဒက္ခိဏာ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ သီတကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ဝိဝရိတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ထကေတဗ္ဗာ။ သစေ ဥဏှကာလော ဟောတိ, ဒိဝါ ဝါတပါနာ ထကေတဗ္ဗာ, ရတ္တိံ ဝိဝရိတဗ္ဗာ။

သစေ ပရိဝေဏံ ဥက္လာပံ ဟောတိ, ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ သစေ ကောဋ္ဌကော ဥက္လာပေါ ဟောတိ, ကောဋ္ဌကော သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗော။ သစေ ဥပဋ္ဌာနသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဥပဋ္ဌာနသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ အဂ္ဂိသာလာ ဥက္လာပါ ဟောတိ, အဂ္ဂိသာလာ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ဝစ္စကုဋိ ဥက္လာပါ ဟောတိ, ဝစ္စကုဋိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗာ။ သစေ ပါနီယံ န ဟောတိ, ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ ပရိဘောဇနီယံ န ဟောတိ, ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ သစေ အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ န ဟောတိ, အာစမနကုမ္ဘိယာ ဥဒကံ အာသိဉ္စိတဗ္ဗံ။

သစေ အန္တေဝါသိကဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, အာစရိယေန ဝူပကာသေတဗ္ဗော, ဝူပကာသာပေတဗ္ဗော, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အန္တေဝါသိကဿ ကုက္ကုစ္စံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, အာစရိယေန ဝိနောဒေတဗ္ဗံ, ဝိနောဒါပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အန္တေဝါသိကဿ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ, အာစရိယေန ဝိဝေစေတဗ္ဗံ, ဝိဝေစာပေတဗ္ဗံ, ဓမ္မကထာ ဝါဿ ကာတဗ္ဗာ။ သစေ အန္တေဝါသိကော ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ ပရိဝါသာရဟော, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော, အန္တေဝါသိကဿ ပရိဝါသံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ အန္တေဝါသိကော မူလာယ ပဋိကဿနာရဟော ဟောတိ, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အန္တေဝါသိကံ မူလာယ ပဋိကဿေယျာတိ။ သစေ အန္တေဝါသိကော မာနတ္တာရဟော ဟောတိ, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အန္တေဝါသိကဿ မာနတ္တံ ဒဒေယျာတိ။ သစေ အန္တေဝါသိကော အဗ္ဘာနာရဟော ဟောတိ, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အန္တေဝါသိကံ အဗ္ဘေယျာတိ။ သစေ သံဃော အန္တေဝါသိကဿ ကမ္မံ ကတ္တုကာမော ဟောတိ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော အန္တေဝါသိကဿ ကမ္မံ န ကရေယျ, လဟုကာယ ဝါ ပရိဏာမေယျာတိ။ ကတံ ဝါ ပနဿ ဟောတိ သံဃေန ကမ္မံ, တဇ္ဇနီယံ ဝါ နိယဿံ ဝါ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ, အာစရိယေန ဥဿုက္ကံ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကော သမ္မာ ဝတ္တေယျ, လောမံ ပါတေယျ, နေတ္ထာရံ ဝတ္တေယျ, သံဃော တံ ကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာတိ။

သစေ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ဓောဝိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အာစရိယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ‘‘ဧဝံ ဓောဝေယျာသီ ’’တိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ ‘‘ ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ဓောဝိယေထာ’’တိ။ သစေ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ, အာစရိယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ‘‘ဧဝံ ကရေယျာသီ’’တိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ကရိယေထာတိ။ သစေ အန္တေဝါသိကဿ ရဇနံ ပစိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အာစရိယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ ‘‘ဧဝံ ပစေယျာသီ’’တိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ ရဇနံ ပစိယေထာတိ။ သစေ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ရဇိတဗ္ဗံ ဟောတိ, အာစရိယေန အာစိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဧဝံ ရဇေယျာသီ’တိ, ဥဿုက္ကံ ဝါ ကာတဗ္ဗံ – ကိန္တိ နု ခေါ အန္တေဝါသိကဿ စီဝရံ ရဇိယေထာတိ။ စီဝရံ ရဇန္တေန သာဓုကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ သမ္ပရိဝတ္တကံ ရဇိတဗ္ဗံ, န စ အစ္ဆိန္နေ ထေဝေ ပက္ကမိတဗ္ဗံ။ သစေ အန္တေဝါသိကော ဂိလာနော ဟောတိ, ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော, ဝုဋ္ဌာနမဿ အာဂမေတဗ္ဗ’’န္တိ။

အန္တေဝါသိကဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

ဆဋ္ဌဘာဏဝါရော။

၁၉-အနီးနေတပည့်၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ်များ ၇၉။ ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေတပည့်၌ ကောင်းစွာ ကျင့်ရမည်။ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ကောင်းစွာကျင့်ပုံတည်း- ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေတပည့်ကို သင်ကြားခြင်း အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း သွန်သင်ခြင်း ဆုံးမခြင်းဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပံ့ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာအား သပိတ်ရှိ၍ အနီးနေတပည့် အား သပိတ်မရှိအံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေတပည့်အား သပိတ်ကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့ လျှင် အနီးနေတပည့်အား သပိတ် ဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာအား သင်္ကန်းရှိ၍ အနီးနေတပည့်အား သင်္ကန်းမရှိအံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေတပည့်အား သင်္ကန်းကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်အား သင်္ကန်းဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာအား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ရှိ၍ အနီးနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ မရှိအံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် အနီးနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ကို ပေးရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်အား ပရိက္ခရာ ‘အသုံးအဆောင်’ ဖြစ်ပေါ်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အနီးနေ တပည့်သည် နာဖျားအံ့၊ နံနက်စောစောထ၍ ဒန်ပူကို ပေးရမည်၊ မျက်နှာသစ်ရေ ပေးရ မည်၊ နေရာခင်းရမည်၊ ယာဂုရှိခဲ့လျှင် ခွက်ကို ဆေး၍ ယာဂုကို ပေးရမည်၊ ယာဂုသောက်ပြီးသော အနီး နေတပည့်အား ရေပေး၍ ခွက်ကို လှမ်းယူပြီးနောက် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောပြီး လျှင် သိုမှီးသိမ်း ဆည်းထားရမည်၊ အနီးနေတပည့်သည် (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသိမ်း ထားရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ အနီးနေတပည့်သည် ရွာသို့ ဝင်လိုငြားအံ့၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်းယူရမည်၊ ခါးပန်း၊ကိးကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်တို့ကို ထပ်၍ ပေးရမည်၊ ဆေးကြော၍ ရေနှင့် တကွသော သပိတ်ကို ပေးရမည်။ “ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော အခါ ပြန်လာအံ့”ဟု (နှလုံးသွင်း၍) နေရာကို ခင်းထားရမည်၊ ခြေဆေး ရေခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ ခရီးဦး၊ကိဆို၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို လှမ်းယူရမည်၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင်ကို လှမ်းယူရမည်။ အကယ်၍ သင်္ကန်းသည် ချွေးစွတ်အံ့၊ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ (သို့သော်) ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်သည်ရှိသော် “အလယ်၌ မကျိုးပျက် ‘ခေါက်ရိုးမဖြစ်’ စေလင့်”ဟု (နှလုံးသွင်း လျက်) လက်လေးသစ် အနားကို လျော့၍ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်၊ သင်္ကန်းခေါက်အတွင်း၌ ခါးပန်း၊ကိး ကို ထားရမည်။ ဆွမ်းရှိ၍ အနီးနေတပည့်လည်း စားလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ သုံးရေကို ပေး၍ ဆွမ်းကို ပေးရမည်၊ အနီးနေတပည့်ကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိသလောဟု) မေးမြန်းရမည်၊ ဆွမ်းစားပြီးသော် အနီးနေတပည့် အား ရေကိုပေး၍ သပိတ်ကို လှမ်းယူပြီးလျှင် ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်မိစေဘဲ ဆေးကြောသုတ်သင် လျက် ရေစင်အောင်ပြု၍ တစ်ခဏမျှ နေပူ၌ လှန်းထားရမည်၊ (သို့သော်) ကြာမြင့်စွာ မထားရ၊ သပိတ် သင်္ကန်းကို ထားရမည်၊ သပိတ်ကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း စမ်းသပ်၍ ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်းကြိုးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဖက်၌ အစွန်း ဤမှာဖက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အနီးနေတပည့် (နေရာမှ) ထခဲ့သော် နေရာကို ရွှေ့ပြောင်း သိမ်းထားရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေး အင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းထားရမည်။ အကယ်၍ အမှိုက်ရှိအံ့၊ ထိုနေရာကို တံမြက်လှည်းရမည်။ အနီးနေတပည့်သည် ရေချိုးလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ချိုးရေကို စီရင်ရမည်၊ ရေအေးအလိုရှိငြားအံ့၊ အေးသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ ရေပူ အလိုရှိငြားအံ့၊ ပူသော ချိုးရေကို စီရင်ရမည်။ အနီးနေတပည့်သည် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်လိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ကသယ်မှုန့်ကို ရေဖြင့် လုံးရမည်၊ မြေညက်ကို ရေဖြင့် ဆွတ်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ သွားပြီးနောက် ဇရုံးအိမ်၌ အင်းပျဥ်ကို ပေးပြီးလျှင် သင်္ကန်းကို လှမ်းယူ၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ကသယ်မှုန့်ကို ပေးရမည်၊ မြေညက်ကို ပေးရမည်၊ စွမ်းနိုင်လျှင် ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်သော ရဟန်းသည် ရေဆွတ်သော မြေညက်မှုန့်ဖြင့် မျက်နှာကို လိမ်းကျံ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်း၍ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရမည်၊ သီတင်းကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကို တိုးဝှေ့၍ မနေထိုင်ရ၊ သီတင်းငယ် ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ကိုလည်း နေရာ၌ နေခြင်းကို မတားမြစ်ရ၊ ဇရုံးအိမ်၌ အနီးနေတပည့်အတွက် (မီးညှီခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်သော ရဟန်းသည် ဇရုံးအိမ်အင်းပျဥ်ကို ယူ၍ ရှေ့မှလည်းကောင်း၊ နောက်မှလည်းကောင်း (ရေသနုပ်ဖြင့်) ဖုံးလွှမ်း၍ ဇရုံးအိမ်မှ ထွက်ရမည်။ ရေချိုးရာ၌လည်း အနီးနေတပည့်အတွက် (ကြေးတွန်းခြင်းစသော) အမှုခပ်သိမ်းကို ပြုရမည်၊ ရေချိုးပြီးသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ တက်၍ မိမိကိုယ်ကို ရေစင်အောင်ပြုကာ (သင်းပိုင်ကို) ဝတ်လျက် အနီးနေတပည့်၏ ကိုယ်မှ ရေကို သုတ်ရမည်၊ သင်းပိုင်ကို ပေးရမည်၊ ကိုယ်ဝတ်ဒုကုဋ်ကို ပေးရမည်၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဥ်ကို ယူခဲ့ပြီးလျှင် ရှေးဦးစွာ လာ၍ နေရာကို ခင်းရမည်၊ ခြေဆေးရေ ခြေဆေးအင်းပျဥ် ခြေပွတ်အိုးခြမ်းကို အနီး၌ ထားရမည်၊ အနီးနေတပည့်ကိုသောက်ရေဖြင့် (အလိုရှိသလောဟု) မေးမြန်း ရမည်။ အနီးနေတပည့်နေသော ကျောင်းသည် အမှိုက်ရှိအံ့၊ စွမ်းနိုင်ပါမူ သုတ်သင်ရှင်းလင်းရမည်။ ကျောင်းကို သုတ်သင်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ သပိတ် သင်္ကန်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ နိသီဒိုင် အိပ်ရာခင်းကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ဘုံလျှို ခေါင်းအုံးကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်း ခြေတို့ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ ထွေးခံကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာ အရပ်၌ ထားရမည်၊ မှီရာတံကဲပျဥ်ကို ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ မြေအခင်းကို ခင်းမြဲနေ ရာကို မှတ်လျက် ထုတ်ဆောင်၍ သင့်ရာအရပ်၌ ထားရမည်၊ အကယ်၍ ကျောင်း၌ ပိုးအိမ် ပင့်ကူမျှင် ရှိအံ့၊ ဗိတာန် မျက်နှာကြက်မှ စ၍ ပယ်ရှားရမည်၊ လေသွန်တံခါးနှင့် ထောင့်တို့ကို ပွတ်တိုက်ရမည်၊ ဂွေ့နီဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုသော နံရံသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်။ မည်းသော အဆင်းဖြင့် အပြေအပြစ်ပြုသော မြေသည် မှိုတက်အံ့၊ ပုဆိုးကြမ်းကို ရေဆွတ်၍ ညှစ်ပြီးလျှင် သုတ်ရမည်၊ အပြေအပြစ် မပြုသော မြေဖြစ်အံ့၊ ရေဖျန်း၍ “ကျောင်းကို မြူမတက်စေလင့်”ဟု (နှလုံး ထား၍) တံမြက်လှည်းရမည်၊ တံမြက်ချေးကို စုရုံး၍ သင့်ရာအရပ်၌ စွန့်ပစ်ရမည်။ မြေအခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲတိုင်း ပြန်၍ ထားရမည်၊ ညောင်စောင်း ခြေတို့ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခင်းထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ညောင်စောင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ အင်းပျဥ်ကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ရိုရိုသေသေ ကောင်းမွန်စွာ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ဘုံလျှိုခေါင်းအုံးကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ နိသီဒိုင် အိပ်ရာခင်းကို နေလှန်းသုတ်သင်ပြီးလျှင် ခါ၍ ခင်းထားမြဲအတိုင်း ပြန်၍ ခင်းထားရမည်၊ ထွေးခံကို နေလှန်း ပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ မှီရာတံကဲပျဥ်ကို နေလှန်းပွတ်တိုက်၍ ထားမြဲအတိုင်း နေရာ၌ ပြန်၍ ထားရမည်၊ သပိတ်သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ သပိတ်ကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သပိတ်ကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ညောင်စောင်းအောက်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်အောက်ကိုသော်လည်းကောင်း သုံးသပ်၍ သပိတ်ကို ထားရမည်၊ အခင်းမရှိသော မြေ၌ သပိတ်ကို မထားရ။ သင်္ကန်းကို ထားလိုသော ရဟန်းသည် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ကိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သင်္ကန်းတန်း သင်္ကန်းကြိုးကို ပွတ်သပ်၍ ထိုမှာဘက်၌ အစွန်း ဤမှာဘက်၌ အခွေ ‘အခေါက်’ ပြုလျက် သင်္ကန်းကို ထားရမည်။ အရှေ့အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အရှေ့မျက်နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အနောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ အနောက်မျက်နှာ လေသွန် တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ မြောက်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ မြောက်မျက်နှာ့လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ တောင်အရပ်မှ မြူနှင့်တကွသော လေတို့သည် လာကုန်အံ့၊ တောင်မျက် နှာ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ရမည်။ အေးသောအခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ဖွင့်ထားရမည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ပိတ်ထားရမည်။ ပူအိုက်သော အခါဖြစ်မူ နေ့အခါ၌ လေသွန်တံခါးတို့ကို ပိတ်ထားရမည်၊ ညဥ့်အခါ၌ ဖွင့်ထားရမည်။ ပရိဝုဏ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ပရိဝုဏ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ရေချိုးအုံသည် အမှိုက် ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ရေချိုးအုံကို တံမြက်လှည်းရမည်။ စည်းဝေးရာ ဇရပ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ စည်းဝေးရာဇရပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ မီးတင်းကုပ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ မီးတင်းကုပ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။ ကျင်ကြီးအိမ်သည် အမှိုက်ရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ ကျင်ကြီးအိမ်ကို တံမြက်လှည်းရမည်။သောက်ရေ မရှိအံ့၊သောက်ရေကို တည်ထားရမည်။ သုံးရေ မရှိအံ့၊ သုံးရေကို တည်ထားရမည်။ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေမရှိသည် ဖြစ်အံ့၊ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေလောင်းထည့်ရမည်။ အနီးနေတပည့် မမွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်ငြားအံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် (ကိုယ်တိုင်) အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်သွားရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ခေါ်ဆောင်သွားစေရမည်၊ ထိုအနီးနေတပည့်အား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အနီးနေတပည့်အား တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ သည် ဖြစ် အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ပယ်ဖျောက်ရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ပယ်ဖျောက်စေရမည်၊ ထိုအနီး နေတပည့်အား တရားစကား ကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အနီးနေတပည့်အား မှားသောအယူသည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် ဖြေရှင်းရမည်၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ဖြေရှင်းစေရမည်၊ ထိုအနီးနေ တပည့်အား တရားစကားကိုမူလည်း ဟောပြောရမည်။ အနီးနေတပည့်သည် ဂရုကအာပတ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ပရိဝါသ်နေခြင်းငှါ ထိုက်ငြားအံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အနီး နေတပည့်အား ပရိဝါသ်ကို ပေးပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အနီးနေတပည့်သည် အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ထိုက်သည်ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည်် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အနီးနေတပည့်ကို အရင်းသို့ ပြန်၍ ငင်ပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အနီးနေ တပည့်သည် မြတ်နိုးဖွယ် ‘မာနတ်’ ကျင့်ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အနီးနေတပည့်အား မြတ်နိုးဖွယ် ‘မာနတ်’ ကို ပေးပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အနီးနေ တပည့်သည် သွင်းခေါ်ခြင်း ‘အဗ္ဘာန်’ ထိုက်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အနီးနေတပည့်ကို သွင်းခေါ်ပါအံ့နည်း ‘အဗ္ဘာန်သွင်းပါအံ့နည်း’ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ သံဃာသည် အနီးနေတပည့်အား ခြိမ်းချောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ (နိဿရည်း) ဆရာနှင့်နေစေမှု ‘နိယသ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင်ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်းပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် သံဃာသည် အနီးနေတပည့်အား ကံမပြုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ အဘယ်သို့ အပြစ်ပေါ့ စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ ထိုအနီးနေတပည့်အား သံဃာသည် ခြိမ်းချောက်မှု ‘တဇ္ဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ (နိဿရည်း) ဆရာနှင့်နေစေမှု ‘ နိယသ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ နှင် ထုတ်မှု ‘ပဗ္ဗာဇနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဝန်ချတောင်း ပန်စေမှု ‘ပဋိသာရဏီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပယ်ထားမှု ‘ဥက္ခေပနီယ’ ကံကိုသော်လည်းကောင်း ပြုပြီးသည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်သည် ကောင်းစွာ ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ မာန်တည်းဟူသော အမွေးကို ‘အမျက် ဒေါသကို’ ချပါအံ့နည်း၊ ဒဏ်မှ ထွက်မြောက်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပါအံ့နည်း၊ သံဃာသည် ထိုကံကို ငြိမ်းစေပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြစိုက်ရမည်။ အနီးနေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ဖွပ်လျှော်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “ဤသို့ ဖွပ်လော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ဖွပ်လျှော်စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အနီးနေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ချုပ်သင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “ဤသို့ ချုပ်လော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ချုပ်စေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အနီးနေတပည့်အတွက် ဆိုးရည် ကျိုသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “ဤသို့ ကျိုလော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့ လျှင် အနီးနေတပည့့််အတွက် ဆိုးရည်ကို ကျိုစေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ အနီး နေတပည့်၏ သင်္ကန်းသည် ဆိုးသင့်သည် ဖြစ်အံ့၊ (နိဿရည်း) ဆရာသည် “ဤသို့ ဆိုးလော့”ဟု ပြောကြားရမည်၊ “အဘယ်သို့လျှင် အနီးနေတပည့်၏ သင်္ကန်းကို ဆိုးစေရပါအံ့နည်း”ဟုကြောင့်ကြသော်လည်း စိုက်ရမည်။ သင်္ကန်းဆိုးသော ရဟန်းသည် ကောင်းစွာ အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဆိုးရမည်။ ဆိုးရည်ပေါက် မပြတ်စဲမီ ဖဲမသွားရ။ အကယ်၍ အနီးနေတပည့်သည် နာဖျားသည် ဖြစ်အံ့၊ အသက်ရှည် သမျှ ကာလပတ်လုံး လုပ်ကျွေးရမည်၊ ထိုအနီးနေတပည့်၏ အနာပျောက်သည်တိုင်အောင် ဆိုင်းငံ့ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အနီးနေတပည့်၌ ပြုရန်ကျင့်ဝတ် ပြီး၏။ ဆဋ္ဌခန်းတည်း။

“And a teacher should conduct himself properly toward his pupil. This is the proper conduct: A teacher should help and take care of his pupil through recitation, questioning, and instruction. If the teacher has a bowl, but not the pupil, the teacher should give it to him, or he should make an effort to get him one. If the teacher has a robe, but not the pupil, the teacher should give it to him, or he should make an effort to get him one. If the teacher has a requisite, but not the pupil, the teacher should give it to him, or he should make an effort to get him one. Meals and almsround If the pupil is sick, the teacher should get up at the appropriate time and give his pupil a tooth cleaner and water for rinsing the mouth, and he should prepare a seat for him. If there is congee, he should rinse a vessel and bring the congee to his pupil. When he has drunk the congee, the teacher should give him water and receive the vessel. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it and then put it away. When the pupil has gotten up, the teacher should put away the seat. If the place is dirty, he should sweep it. If the pupil wants to enter the village, the teacher should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. He should give him a belt. He should put the upper robes together, overlapping each other edge-to-edge, and then give them to him. He should rinse his pupil’s bowl and give it to him while wet. Before he’s due back, the teacher should prepare a seat and set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should go out to meet the pupil and receive his bowl and robe. He should give him a sarong and receive the one he’s wearing in return. If the robe is damp, he should sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. He should fold the robe, offsetting the edges by seven centimeters, so that the fold doesn’t become worn. He should place the belt in the fold. If there is almsfood and his pupil wants to eat, the teacher should give him water and then the almsfood. He should ask his pupil if he wants water to drink. When the pupil has eaten, the teacher should give him water and receive his bowl. Holding it low, he should wash it carefully without scratching it. He should then dry it and sun it for a short while, but shouldn’t leave it in the heat. The teacher should put away the robe and bowl. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. When the pupil has gotten up, the teacher should put away the seat and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. If the place is dirty, he should sweep it. Bathing If the pupil wants to bathe, the teacher should prepare a bath. If he wants a cold bath, he should prepare that; if he wants a hot bath, he should prepare that. If the pupil wants to take a sauna, the teacher should knead bath powder, moisten the clay, take a sauna bench, and go to the sauna. After giving the pupil the sauna bench, receiving his robe, and putting it aside, he should give him the bath powder and the clay. If he’s able, he should enter the sauna. When entering the sauna, he should smear his face with clay, cover himself front and back, and then enter. He shouldn’t sit encroaching on the senior monks, and he shouldn’t block the junior monks from getting a seat. While in the sauna, he should provide assistance to his pupil. When leaving the sauna, he should take the sauna bench, cover himself front and back, and then leave. The teacher should also provide assistance to his pupil in the water. When the teacher has bathed, he should be the first to come out. He should dry himself and put on his sarong. He should then wipe the water off his pupil’s body, and he should give him his sarong and then his upper robe. Taking the sauna bench, he should be first to return. He should prepare a seat, and also set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He should ask his pupil if he wants water to drink. The dwelling If the dwelling where the pupil is staying is dirty, the teacher should clean it if he’s able. When he’s cleaning the dwelling, he should first take out the bowl and robe and put them aside. He should take out the sitting mat and the sheet and put them aside. He should take out the mattress and the pillow and put them aside. Holding the bed low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. Holding the bench low, he should carefully take it out without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it aside. He should take out the bed supports and put them aside. He should take out the spittoon and put it aside. He should take out the leaning board and put it aside. After taking note of its position, he should take out the floor cover and put it aside. If the dwelling has cobwebs, he should first remove them from the ceiling cloth, and he should then wipe the windows and the corners of the room. If the walls have been treated with red ocher and they’re moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the walls. If the floor has been treated with a black finish and it’s moldy, he should moisten a cloth, wring it out, and wipe the floor. If the floor is untreated, he should sprinkle it with water and then sweep it, trying to avoid stirring up dust. He should look out for any trash and discard it. He should sun the floor cover, clean it, beat it, bring it back inside, and put it back as before. He should sun the bed supports, wipe them, bring them back inside, and put them back where they were. He should sun the bed, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the bench, clean it, and beat it. Holding it low, he should carefully bring it back inside without scratching it or knocking it against the door or the door frame, and he should put it back as before. He should sun the mattress and the pillow, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the sitting mat and the sheet, clean them, beat them, bring them back inside, and put them back as before. He should sun the spittoon, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should sun the leaning board, wipe it, bring it back inside, and put it back where it was. He should put away the bowl and robe. When putting away the bowl, he should hold the bowl in one hand, feel under the bed or the bench with the other, and then put it away. He shouldn’t put the bowl away on the bare floor. When putting away the robe, he should hold the robe in one hand, wipe the bamboo robe rack or the clothesline with the other, and then put it away by folding the robe over it, making the ends face the wall and the fold face out. If dusty winds are blowing from the east, he should close the windows on the eastern side. If dusty winds are blowing from the west, he should close the windows on the western side. If dusty winds are blowing from the north, he should close the windows on the northern side. If dusty winds are blowing from the south, he should close the windows on the southern side. If the weather is cold, he should open the windows during the day and close them at night. If the weather is hot, he should close the windows during the day and open them at night. If the yard is dirty, he should sweep it. If the gatehouse is dirty, he should sweep it. If the assembly hall is dirty, he should sweep it. If the water-boiling shed is dirty, he should sweep it. If the restroom is dirty, he should sweep it. If there is no water for drinking, he should get some. If there is no water for washing, he should get some. If there is no water in the restroom ablutions pot, he should fill it. Spiritual support, etc. If the pupil becomes discontent with the spiritual life, the teacher should send him away or have him sent away, or he should give him a teaching. If the pupil becomes anxious, the teacher should dispel it or have it dispelled, or he should give him a teaching. If the pupil has wrong view, the teacher should make him give it up or have someone else do it, or he should give him a teaching. If the pupil has committed a heavy offense and deserves probation, the teacher should try to get the Sangha to give it to him. If the pupil has committed a heavy offense and deserves to be sent back to the beginning, the teacher should try to get the Sangha to do it. If the pupil has committed a heavy offense and deserves the trial period, the teacher should try to get the Sangha to give it to him. If the pupil has committed a heavy offense and deserves rehabilitation, the teacher should try to get the Sangha to give it to him. If the Sangha wants to do a legal procedure against his pupil—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the teacher should make an effort to stop it or to reduce the penalty. But if the Sangha has already done a legal procedure against his pupil—whether a procedure of censure, demotion, banishment, reconciliation, or ejection— the teacher should help the pupil conduct himself properly and suitably so as to deserve to be released, and try to get the Sangha to lift that procedure. If the pupil’s robe needs washing, the teacher should show him how to do it, or he should make an effort to get it done. If the pupil needs a robe, the teacher should show him how to make one, or he should make an effort to get one made. If the pupil needs dye, the teacher should show him how to make it, or he should make an effort to get it made. If the pupil’s robe needs dyeing, the teacher should show him how to do it, or he should make an effort to get it done. When he’s dyeing the robe, he should carefully and repeatedly turn it over, and shouldn’t go away while it’s still dripping. If his pupil is sick, he should nurse him for as long as he lives, or he should wait until he’s recovered.” The proper conduct toward a pupil is finished. The sixth section for recitation is finished. 20. Asking for forgiveness when dismissed

၂၀။ ပဏာမနာ ခမာပနာ

၈၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန အန္တေဝါသိကာ အာစရိယေသု န သမ္မာ ဝတ္တန္တိ…ပေ… ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အန္တေဝါသိကေန အာစရိယမှိ န သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ။ ယော န သမ္မာ ဝတ္တေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။ နေဝ သမ္မာ ဝတ္တန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အသမ္မာဝတ္တန္တံ ပဏာမေတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ပဏာမေတဗ္ဗော – ပဏာမေမိ တန္တိ ဝါ‘‘မာယိဓ ပဋိက္ကမီ’’တိ ဝါ ‘‘နီဟရ တေ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ ဝါ, နာဟံ တယာ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗောတိ ဝါ။ ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ပဏာမိတော ဟောတိ အန္တေဝါသိကော၊ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ပဏာမိတော ဟောတိ အန္တေဝါသိကောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အန္တေဝါသိကာ ပဏာမိတာ န ခမာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ခမာပေတုန္တိ။ နေဝ ခမာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပဏာမိတေန န ခမာပေတဗ္ဗော။ ယော န ခမာပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အာစရိယာ ခမာပိယမာနာ န ခမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ခမိတုန္တိ။ နေဝ ခမန္တိ။ အန္တေဝါသိကာ ပက္ကမန္တိပိ ဝိဗ္ဘမန္တိပိ တိတ္ထိယေသုပိ သင်္ကမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ခမာပိယမာနေန န ခမိတဗ္ဗံ။ ယော န ခမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အာစရိယာ သမ္မာဝတ္တန္တံ ပဏာမေန္တိ, အသမ္မာဝတ္တန္တံ န ပဏာမေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သမ္မာဝတ္တန္တော ပဏာမေတဗ္ဗော။ ယော ပဏာမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ န စ, ဘိက္ခဝေ, အသမ္မာဝတ္တန္တော န ပဏာမေတဗ္ဗော။ ယော န ပဏာမေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

၂၀-နှင်ထုတ်ခြင်း သည်းခံစေခြင်း ၈၀။ တစ်ရံရောအခါ အနီးနေတပည့်တို့သည် (နိဿရည်း) ဆရာတို့ အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အနီးနေတပည့်သည် (နိဿရည်း) ဆရာတို့အပေါ်၌ ကောင်းမွန်စွာ ကျင့်ရမည်၊ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (သို့သော်လည်း) ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်ကြကုန်သည်သာတည်း။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ကောင်းမွန်စွာ မကျင့်သော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရန် ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ နှင်ထုတ်ရမည် “သင့်ကို နှင်ထုတ်၏” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “ဤနေရာသို့ ပြန်မလာလင့်” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း “သင်၏ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူသွားလော့” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ “သင်သည် ငါ့ကို မလုပ်ကျွေးရ” ဟူ၍သော်လည်းကောင်း ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ သိစေငြားအံ့၊ အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သည် မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ နှုတ်ဖြင့် ဖြစ်စေ ကိုယ်နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ မသိစေငြားအံ့၊ အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သည် မမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ နှင်ထုတ်ထားသော အနီးနေတပည့်တို့သည် မကန်တော့ကြကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကန်တော့ရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (သို့သော်လည်း) မကန်တော့ကြကုန်သည်သာတည်း။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက် ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နှင်ထုတ်ထားသော အနီးနေတပည့်သည် ကန်တော့ရမည်၊ မကန်တော့သော တပည့်အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ကန်တော့သော်လည်း (နိဿရည်း) ဆရာတို့သည် ကန်တော့မခံကုန် ‘သည်းမခံကြကုန်’။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကန်တော့ခံရန် ‘သည်းခံရန်’ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (သို့သော်လည်း) ကန်တော့မခံ ‘သည်းမခံ’ ကြကုန်သည်သာတည်း။ အနီးနေတပည့်တို့သည် အရပ်တစ်ပါးသို့သော်လည်း ဖဲသွားကုန်၏၊ လူသော်လည်း ထွက်ကုန်၏၊ တိတ္ထိဘောင်သို့သော်လည်း ပြောင်းရွှေ့ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကန်တော့သည်ရှိသော် (နိဿရည်း) ဆရာသည် ကန်တော့ခံရမည် ‘သည်းခံရမည်’၊ ကန်တော့ မခံသော (နိဿရည်း) ဆရာအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ (နိဿရည်း) ဆရာတို့သည် ကောင်းစွာ ကျင့်သော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ကုန်၏၊ ကောင်းစွာ မကျင့်သော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ကောင်းစွာ ကျင့်သော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ၊ နှင်ထုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ကောင်း စွာ မကျင့်သော အနီးနေတပည့်ကိုကား နှင်ထုတ်ရမည်၊ နှင်မထုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။

On a later occasion the pupils did not conduct themselves properly toward their teachers. … They told the Buddha. … “A pupil should conduct himself properly toward his teacher. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” They still did not conduct themselves properly. They told the Buddha. … “You should dismiss one who doesn’t conduct himself properly. And this is how he should be dismissed. If the teacher conveys the following by body, by speech, or by body and speech: ‘I dismiss you;’ ‘Don’t come back here;’ ‘Remove your bowl and robe;’ or, ‘You shouldn’t attend on me’— then the pupil has been dismissed. If he doesn’t convey this by body, by speech, or by body and speech, then the pupil hasn’t been dismissed.” Pupils who had been dismissed did not ask for forgiveness. They told the Buddha. “You should ask for forgiveness.” They still did not ask for forgiveness. They told the Buddha. “One who has been dismissed should ask for forgiveness. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” Teachers who were asked for forgiveness did not forgive. They told the Buddha. “You should forgive.” They still did not forgive. The pupils left, disrobed, and joined the monastics of other religions. They told the Buddha. “When asked for forgiveness, you should forgive. If you don’t, you commit an offense of wrong conduct.” Teachers dismissed pupils who were conducting themselves properly and did not dismiss those who were not. They told the Buddha. “You shouldn’t dismiss someone who is conducting himself properly. If you do, you commit an offense of wrong conduct. And you should dismiss someone who isn’t conducting himself properly. If you don’t, you commit an offense of wrong conduct.

၈၁။ ‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော ပဏာမေတဗ္ဗော။ အာစရိယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော ပဏာမေတဗ္ဗော။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော န ပဏာမေတဗ္ဗော။ အာစရိယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော န ပဏာမေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော အလံ ပဏာမေတုံ။ အာစရိယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော အလံ ပဏာမေတုံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော နာလံ ပဏာမေတုံ။ အာစရိယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော အန္တေဝါသိကော နာလံ ပဏာမေတုံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ အန္တေဝါသိကံ အပ္ပဏာမေန္တော အာစရိယော သာတိသာရော ဟောတိ, ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။ အာစရိယမှိ နာဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, နာဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, နာဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ အန္တေဝါသိကံ အပ္ပဏာမေန္တော အာစရိယော သာတိသာရော ဟောတိ, ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ အန္တေဝါသိကံ ပဏာမေန္တော အာစရိယော သာတိသာရော ဟောတိ, အပ္ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတိ။ အာစရိယမှိ အဓိမတ္တံ ပေမံ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ပသာဒေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဟိရီ ဟောတိ, အဓိမတ္တော ဂါရဝေါ ဟောတိ, အဓိမတ္တာ ဘာဝနာ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ အန္တေဝါသိကံ ပဏာမေန္တော အာစရိယော သာတိသာရော ဟောတိ, အပ္ပဏာမေန္တော အနတိသာရော ဟောတီ’’တိ။

ပဏာမနာ ခမာပနာ နိဋ္ဌိတာ။

၈၁။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရမည်။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ရ။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေ တပည့်ကို နှင်ထုတ်ထိုက်၏။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်ထိုက်၏။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ထိုက်။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်ထိုက်။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏ ‘အာပတ် သင့်၏’၊ နှင်ထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်မရှိ ‘အာပတ် မသင့်’။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း မရှိ၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်မထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏။ နှင်ထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်မရှိ။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ် ရှိ၏၊ နှင်မထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်မရှိ။ (နိဿရည်း) ဆရာ၌ လွန်ကဲသော ချစ်မြတ်နိုးခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ကြည်ညိုခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရှက်ခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော ရိုသေခြင်း ရှိ၏၊ လွန်ကဲသော မေတ္တာပွါးများခြင်း ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနီးနေတပည့်ကို နှင်ထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်ရှိ၏၊ နှင်မထုတ်သော (နိဿရည်း) ဆရာသည် အပြစ်မရှိဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

If a pupil has five qualities, he should be dismissed: he doesn’t have much affection for his teacher; he doesn’t have much confidence in his teacher; he doesn’t have much conscience in regard to his teacher; he doesn’t have much respect for his teacher; he hasn’t developed his mind much under his teacher. If a pupil has five qualities, he shouldn’t be dismissed: he has much affection for his teacher; he has much confidence in his teacher; he has much conscience in regard to his teacher; he has much respect for his teacher; he has developed his mind much under his teacher. If a pupil has five qualities, he deserves to be dismissed: he doesn’t have much affection for his teacher; he doesn’t have much confidence in his teacher; he doesn’t have much conscience in regard to his teacher; he doesn’t have much respect for his teacher; he hasn’t developed his mind much under his teacher. If a pupil has five qualities, he doesn’t deserve to be dismissed: he has much affection for his teacher; he has much confidence in his teacher; he has much conscience in regard to his teacher; he has much respect for his teacher; he has developed his mind much under his teacher. If a pupil has five qualities, the teacher is at fault if he doesn’t dismiss him, but not if he does: the pupil doesn’t have much affection for his teacher; he doesn’t have much confidence in his teacher; he doesn’t have much conscience in regard to his teacher; he doesn’t have much respect for his teacher; he hasn’t developed his mind much under his teacher. If a pupil has five qualities, the teacher is at fault if he dismisses him, but not if he doesn’t: the pupil has much affection for his teacher; he has much confidence in his teacher; he has much conscience in regard to his teacher; he has much respect for his teacher; he has developed his mind much under his teacher.” Asking for forgiveness when dismissed is finished. 21. The ignorant and incompetent

၂၁။ ဗာလအဗျတ္တဝတ္ထု

၈၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ, ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ, ဗာလာ အဗျတ္တာ နိဿယံ ဒေန္တိ။ ဒိဿန္တိ အာစရိယာ ဗာလာ, အန္တေဝါသိကာ ပဏ္ဍိတာ။ ဒိဿန္တိ အာစရိယာ အဗျတ္တာ, အန္တေဝါသိကာ ဗျတ္တာ။ ဒိဿန္တိ အာစရိယာ အပ္ပဿုတာ, အန္တေဝါသိကာ ဗဟုဿုတာ။ ဒိဿန္တိ အာစရိယာ ဒုပ္ပညာ, အန္တေဝါသိကာ ပညဝန္တော။ ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ…ပေ… တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ, ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ, ဗာလာ အဗျတ္တာ နိဿယံ ဒဿန္တိ။ ဒိဿန္တိ အာစရိယာ ဗာလာ အန္တေဝါသိကာ ပဏ္ဍိတာ, ဒိဿန္တိ အာစရိယာ အဗျတ္တာ အန္တေဝါသိကာ ဗျတ္တာ, ဒိဿန္တိ အာစရိယာ အပ္ပဿုတာ အန္တေဝါသိကာ ဗဟုဿုတာ, ဒိဿန္တိ အာစရိယာ ဒုပ္ပညာ အန္တေဝါသိကာ ပညဝန္တော’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ, ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာတိ, ဗာလာ အဗျတ္တာ နိဿယံ ဒေန္တိ…ပေ… သစ္စံ, ဘဂဝါတိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဗာလေန အဗျတ္တေန နိဿယော ဒါတဗ္ဗော။ ယော ဒဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန ဒသဝဿေန ဝါ အတိရေကဒသဝဿေန ဝါ နိဿယံ ဒါတု’’န္တိ။

ဗာလအဗျတ္တဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၂၁-မလိမ္မာမကျွမ်းကျင်ကုန်သော ရဟန်းများ ၈၂။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် “ငါတို့ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ငါတို့ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ”ဟု (ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ မှီရာ (နိဿရည်း) ပေးကုန်၏၊ မသိမိုက်မဲသော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အနီးနေတပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အနီးနေတပည့်၊ အကြားအမြင် နည်းသော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် အကြားအမြင်များသော အနီးနေတပည့်၊ ပညာမဲ့သော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အနီးနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “ရဟန်းတို့သည် ‘ငါတို့ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ ’ဟု (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ အဘယ့်ကြောင့် မှီရာ (နိဿရည်း) ပေးကုန်ဘိသနည်း။ မသိမိုက်မဲသော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် လိမ္မာသော အနီးနေတပည့်၊ မကျွမ်းကျင်သော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် ကျွမ်းကျင်သော အနီးနေတပည့်၊ အကြားအမြင်နည်းသော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် အကြားအမြင် များသော အနီးနေတပည့်၊ ပညာမဲ့သော (နိဿရည်း) ဆရာနှင့် ပညာရှိသော အနီးနေတပည့်တို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းတို့သည် ‘ငါတို့ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ၊ ဆယ်ဝါရှိကုန်ပြီ’ဟု (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ မှီရာ (နိဿရည်း) ပေးကုန်၏။ပ။ ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ် မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ပ။ ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီး၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မသိမလိမ္မာကုန်ဘဲ မှီရာ (နိဿရည်း) ကို မပေးအပ်၊ ပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ဆယ်ဝါပြည့်ပြီးသော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက်ကျော်လွန်သော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း မှီရာ (နိဿရည်း) ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Then, once they had ten years of seniority, ignorant and incompetent monks gave formal support. As a result there were ignorant teachers with knowledgeable pupils, incompetent teachers with competent pupils, uneducated teachers with learned pupils, and foolish teachers with wise pupils. The monks of few desires complained and criticized them, “How can ignorant and incompetent monks give formal support, just because they have ten years of seniority? There are ignorant teachers with knowledgeable pupils, incompetent teachers with competent pupils, uneducated teachers with learned pupils, and foolish teachers with wise pupils.” They told the Buddha. … “Is it true, monks, that this is happening?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked them … He then gave a teaching and addressed the monks: “An ignorant and incompetent monk shouldn’t give formal support. If he does, he commits an offense of wrong conduct. I allow a competent and capable monk who has ten or more years of seniority to give formal support.” The section on the ignorant and incompetent is finished. 22. Discussion of the ending of formal support

၂၂။ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိကထာ

၈၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု ပက္ကန္တေသုပိ ဝိဗ္ဘန္တေသုပိ ကာလင်္ကတေသုပိ ပက္ခသင်္ကန္တေသုပိ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော န ဇာနန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ပဉ္စိမာ, ဘိက္ခဝေ, နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော ဥပဇ္ဈာယမှာ – ဥပဇ္ဈာယော ပက္ကန္တော ဝါ ဟောတိ, ဝိဗ္ဘန္တော ဝါ, ကာလင်္ကတော ဝါ, ပက္ခသင်္ကန္တော ဝါ, အာဏတ္တိယေဝ ပဉ္စမီ။ ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော ဥပဇ္ဈာယမှာ။

ဆယိမာ, ဘိက္ခဝေ, နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော အာစရိယမှာ – အာစရိယော ပက္ကန္တော ဝါ ဟောတိ, ဝိဗ္ဘန္တော ဝါ, ကာလင်္ကတော ဝါ, ပက္ခသင်္ကန္တော ဝါ, အာဏတ္တိယေဝ ပဉ္စမီ, ဥပဇ္ဈာယေန ဝါ သမောဓာနဂတော ဟောတိ။ ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော အာစရိယမှာ။

နိဿပဋိပ္ပဿဒ္ဓိကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၂၂-ရဟန်းတို့ နိဿရည်းငြိမ်းပုံ ၈၃။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လူထွက်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ သေသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ တိတ္ထိတို့ဘောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မှီရာ (နိဿရည်း) ငြိမ်းသည်တို့ကို မသိကုန်။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမှ (ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့်စပ်၍) မှီရာ (နိဿရည်း) ငြိမ်းခြင်းတို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အရပ်တစ်ပါးသို့သော်လည်း ပြောင်းသွား၏၊ လူသော်လည်း ထွက်၏၊ သေသော်လည်း သေ၏၊ တိတ္ထိဘောင်သို့သော်လည်း ပြောင်းရွှေ့သွား၏၊ (ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏) နှင်ထုတ်ခြင်းကိုသော်လည်း ခံရ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမှ (ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့်စပ်၍) မှီရာ (နိဿရည်း) ငြိမ်းခြင်းတို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာမှ (နိဿရည်းဆရာနှင့်စပ်၍) မှီရာ (နိဿရည်း) ငြိမ်းခြင်းတို့သည် ဤခြောက်ပါးတို့တည်း။ ဆရာသည် အရပ်တစ်ပါးသို့သော်လည်း ပြောင်းသွား၏၊ လူသော်လည်းထွက်၏၊ သေသော်လည်း သေ၏၊ တိတ္ထိဘောင်သို့သော်လည်း ပြောင်းရွှေ့သွား၏၊ (နိဿရည်းဆရာ၏) နှင်ထုတ်ခြင်းကိုသော်လည်း ခံရ၏၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနှင့်သော်လည်း တွေ့ဆုံ၏။ ရဟန်းတို့ (နိဿရည်း) ဆရာမှ (နိဿရည်းဆရာနှင့်စပ်၍) မှီရာ (နိဿရည်း) ငြိမ်းခြင်းတို့သည် ဤခြောက်ပါးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time there were preceptors and teachers who went away, disrobed, died, or joined another religion or sect, but their pupils did not know about the ending of support. They told the Buddha. “There are these five reasons why the formal support from a preceptor comes to an end: the preceptor goes away; the preceptor disrobes; the preceptor dies; the preceptor joins another religion or sect; or the preceptor orders it. There are these six reasons why the formal support from a teacher comes to an end: the teacher goes away; the teacher disrobes; the teacher dies; the teacher joins another religion or sect; the teacher orders it; or one is reunited with one’s preceptor.” The discussion of the ending of formal support is finished. 23. The five requirements for giving the full ordination

စာ-၉၀

၂၃။ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗပဉ္စကံ

၈၄။ ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န အသေက္ခေန [န အသေခေန (က။)] သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အတ္တနာ န အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ သီလက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ သမာဓိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ပညာက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အတ္တနာ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ သီလက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ သမာဓိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ပညာက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, အဟိရိကော ဟောတိ, အနောတ္တပ္ပီ ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, မုဋ္ဌဿတိ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ သဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဟိရိမာ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, အပ္ပဿုတော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, န အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, န အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, ဗဟုဿုတော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတုံ ဝါ, အနဘိရတံ [အနဘိရတိံ (သျာ။), ဥပ္ပန္နံ အနဘိရတိံ (က။)] ဝူပကာသေတုံ ဝါ ဝူပကာသာပေတုံ ဝါ, ဥပ္ပန္နံ ကုက္ကုစ္စံ ဓမ္မတော ဝိနောဒေတုံ [ဝိနောဒေတုံ ဝါ ဝိနောဒါပေတုံ ဝါ (သဗ္ဗတ္ထ, ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ ဩလောကေတဗ္ဗာ)] အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ န ဇာနာတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတုံ ဝါ, အနဘိရတံ ဝူပကာသေတုံ ဝါ ဝူပကာသာပေတုံ ဝါ, ဥပ္ပန္နံ ကုက္ကုစ္စံ ဓမ္မတော ဝိနောဒေတုံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ ဇာနာတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ အဘိသမာစာရိကာယ သိက္ခာယ သိက္ခာပေတုံ, အာဒိဗြဟ္မစရိယကာယ သိက္ခာယ ဝိနေတုံ, အဘိဓမ္မေ ဝိနေတုံ, အဘိဝိနယေ ဝိနေတုံ, ဥပ္ပန္နံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဓမ္မတော ဝိဝေစေတုံ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ အဘိသမာစာရိကာယ သိက္ခာယ သိက္ခာပေတုံ, အာဒိဗြဟ္မစရိယကာယ သိက္ခာယ ဝိနေတုံ, အဘိဓမ္မေ ဝိနေတုံ, အဘိဝိနယေ ဝိနေတုံ, ဥပ္ပန္နံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဓမ္မတော ဝိဝေစေတုံ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန န သွာဂတာနိ ဟောန္တိ န သုဝိဘတ္တာနိ န သုပ္ပဝတ္တီနိ န သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ။

ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗပဉ္စကံ နိဋ္ဌိတံ။

၂၃-ရဟန်းခံပေးထိုက်သော အင်္ဂါငါးပါးအပေါင်း ၈၄။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် မပြည့် စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့် စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ် ကျွေးစေရမည်။ (၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့့်် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ် တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ််၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာ ဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ််၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ။ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါ ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏၊ မိမိကိုယ် တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ််၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ််၌ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ် ကျွေးစေရမည်။ (၄) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားမရှိ၊ အရှက်မရှိ၊ ဒုစရိုက်မှ အကြောက်အလန့်မရှိ၊ ပျင်းရိ၏၊ သတိလွတ်ကင်း၏၊ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၅) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားရှိ၏၊ အရှက်ရှိ၏၊ ဒုစရိုက်ကို ကြောက်လန့်၏၊ လုံ့လဝီရိယရှိ၏၊ သတိတည်မြဲ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေး ရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၆) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်၏၊ အကြားအမြင်နည်း၏၊ ပညာမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံ မပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၇) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ အကြားအမြင်များ၏၊ ပညာရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၈) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) နာဖျားသော အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို လုပ်ကျွေးခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ကျွေးစေခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း မစွမ်းနိုင်၊ မမွေ့လျော်သော တပည့်ကို အရပ် တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆောင်စေခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း မစွမ်းနိုင်၊ ဖြစ် ပေါ်လာသော တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ကို တရားသဖြင့် ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အာပတ်ကို မသိ၊ အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းကိုလည်း မသိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၉) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) နာဖျားသော အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို လုပ်ကျွေးခြင်းငှါသော့်လည်းကောင်း၊ လုပ်ကျွေးစေခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း စွမ်းနိုင်၏။ မမွေ့လျော်သော တပည့်ကို အရပ် တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆောင်စေခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း စွမ်းနိုင်၏။ ဖြစ် ပေါ်လာသော တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ကို တရားသဖြင့် ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏။ အာပတ် ကို သိ၏၊ အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းကိုလည်း သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်း ပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၁၀) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို မြင့်မြတ်သော ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ၌၁ ကျင့်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အကျင့်မြတ်၏ အစဖြစ်သော သိက္ခာ၌၂ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အဘိဓမ္မာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အလုံးစုံသော ဝိနည်း၌ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော အယူမှားကို တရားသဖြင့် ဖြေချွတ်စိမ့်သောငှါ မစွမ်းနိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံ မပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို မြင့်မြတ်သော ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ၌ ကျင့် စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အကျင့်မြတ်၏ အစဖြစ်သော သိက္ခာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အဘိဓမ္မာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အလုံးစုံသော ဝိနည်း၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော အယူမှားကို တရားသဖြင့် ဖြေချွတ်စိမ့်သောငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၁၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက်နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်မရ၊ ကောင်းစွာ မဝေဖန်နိုင်၊ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းမရှိ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်မရ’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါပုဒ်ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံ မပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ် ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက်နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်ရ၏၊ ကောင်းစွာ ဝေဖန်နိုင်၏၊ နှုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်ရ၏ ’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါပုဒ်ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ် ကျွေးစေရမည်။ (၁၄) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို့မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ဆယ်ဝါအောက် ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံ မပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁၅) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ် သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ဆယ်ဝါ ဆယ်ဝါထက် အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံ ပေးရမည်၊ နိဿရည်း ပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ (၁၆) ရဟန်းခံပေးထိုက်သော အင်္ဂါငါးပါးအပေါင်း၌ တစ်ဆယ့်ခြောက်ခုသောအခန်း ပြီး၏။ ၁။ အာဘိသမာစာရိက= မြင့်မြတ်သောကျင့်ဝတ်သိက္ခာဟူသည် ခန္ဓက၌လာသော ကျင့်ဝတ်တို့တည်း။ ၂။ အာဒိဗြဟ္မစရိယက= အကျင့်မြတ်၏အစဖြစ်သော သိက္ခာဟူသည် ဥဘတောဝိဘင်း၌ လာသော အကျင့်သီလတို့တည်း။

“A monk who has five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He doesn’t have the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He has the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He neither has it himself nor encourages others in the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He both has it himself and encourages others in the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He has no faith, conscience, or moral prudence; and he is lazy and absentminded. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He has faith, conscience, moral prudence, energy, and mindfulness. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He has failed in the higher morality, the higher conduct, and the higher view; and he’s ignorant and foolish. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He hasn’t failed in the higher morality, the higher conduct, or the higher view; he’s learned and wise. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He’s not capable of three things in regard to a student: to nurse him or have him nursed when he’s sick; to send him away or have him sent away when he’s discontent with the spiritual life; and to use the Teaching to dispel anxiety. And he doesn’t know the offenses; and he doesn’t know how offenses are cleared. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He’s capable of three things in regard to a student: to nurse him or have him nursed when he’s sick; to send him away or have him sent away when he’s discontent with the spiritual life; and to use the Teaching to dispel anxiety. And he knows the offenses; and he knows how offenses are cleared. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He’s not capable of five things in regard to a student: to train him in good conduct; to train him in the basics of the spiritual life; to train him in the Teaching; to train him in the Monastic Law; to use the Teaching to make him give up wrong views. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He’s capable of five things in regard to a student: to train him in good conduct; to train him in the basics of the spiritual life; to train him in the Teaching; to train him in the Monastic Law; to use the Teaching to make him give up wrong views. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; neither Monastic Code has been properly learned by him in detail, and he hasn’t analyzed them well, thoroughly mastered them, or investigated them well, either in terms of the rules or their detailed exposition. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has properly learned both Monastic Codes in detail, and he has analyzed them well, thoroughly mastered them, and investigated them well, both in terms of the rules and their detailed exposition. “A monk who has another five qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; he has less than ten years of seniority. But a monk who has five qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has ten or more years of seniority.” The section consisting of sixteen groups of five requirements for giving the full ordination is finished. 24. The six requirements for giving the full ordination

၂၄။ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗဆက္ကံ

၈၅။ ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အတ္တနာ န အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ သီလက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ သမာဓိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ပညာက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ အတ္တနာ န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အတ္တနာ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ သီလက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ အတ္တနာ အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ သမာဓိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ။ အတ္တနာ အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ပညာက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ။ အတ္တနာ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ။ အတ္တနာ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပရံ အသေက္ခေ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေ သမာဒပေတာ၊ ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, အဟိရိကော ဟောတိ, အနောတ္တပ္ပီ ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, မုဋ္ဌဿတိ ဟောတိ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ သဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဟိရိမာ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ ဟောတိ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ ။ ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, အပ္ပဿုတော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, န အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, န အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, ဗဟုဿုတော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတုံ ဝါ, အနဘိရတံ ဝူပကာသေတုံ ဝါ ဝူပကာသာပေတုံ ဝါ, ဥပ္ပန္နံ ကုက္ကုစ္စံ ဓမ္မတော ဝိနောဒေတုံ, အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ န ဇာနာတိ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတုံ ဝါ, အနဘိရတံ ဝူပကာသေတုံ ဝါ ဝူပကာသာပေတုံ ဝါ, ဥပ္ပန္နံ ကုက္ကုစ္စံ ဓမ္မတော ဝိနောဒေတုံ, အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ ဇာနာတိ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ န ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ အဘိသမာစာရိကာယ သိက္ခာယ သိက္ခာပေတုံ, အာဒိဗြဟ္မစရိယကာယ သိက္ခာယ ဝိနေတုံ, အဘိဓမ္မေ ဝိနေတုံ, အဘိဝိနယေ ဝိနေတုံ, ဥပ္ပန္နံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဓမ္မတော ဝိဝေစေတုံ, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ ပဋိဗလော ဟောတိ အန္တေဝါသိံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိံ ဝါ အဘိသမာစာရိကာယ သိက္ခာယ သိက္ခာပေတုံ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာယ သိက္ခာယ ဝိနေတုံ, အဘိဓမ္မေ ဝိနေတုံ, အဘိဝိနယေ ဝိနေတုံ, ဥပ္ပန္နံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဓမ္မတော ဝိဝေစေတုံ, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန န သွာဂတာနိ ဟောန္တိ န သုဝိဘတ္တာနိ န သုပ္ပဝတ္တီနိ န သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော, ဦနဒသဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော, ဒသဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဒသဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ, နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ။

ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗဆက္ကံ နိဋ္ဌိတံ။

၂၄-ရဟန်းခံပေးထိုက်သော အင်္ဂါခြောက်ပါးအပေါင်း ၈၅။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ။ ဆယ်ဝါအောက် ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမ ဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ဆယ်ဝါ ဆယ်ဝါထက်အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်း ပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာ ဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ််၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ််၌ မဆောက် တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ။ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်၌ မဆောက်တည်စေတတ်။ ဆယ်ဝါအောက် ယုတ်လျော့၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ််၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာ ဂုဏ််၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ မိမိကိုယ်တိုင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာ ဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်၌ ဆောက်တည်စေတတ်၏။ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက် ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါး နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၄) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားမရှိ၊ အရှက်မရှိ၊ ဒုစရိုက်မှ အကြောက်အလန့်မရှိ၊ ပျင်းရိ၏၊ သတိလွတ်ကင်း၏၊ ဆယ်ဝါမပြည့်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၅) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားရှိ၏၊ အရှက်ရှိ၏၊ ဒုစရိုက်ကို ကြောက်လန့်၏၊ လုံ့လဝီရိယရှိ၏၊ သတိတည်မြဲ၏၊ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက် ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်း ပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၆) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်၏၊ အကြားအမြင်နည်း၏၊ ပညာမရှိ၊ ဆယ်ဝါမပြည့်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၇) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်စီးခြင်း မရှိ၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်စီးခြင်း မရှိ၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်စီးခြင်း မရှိ၊ အကြားအမြင်များ၏၊ ပညာရှိ၏၊ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း ဆယ်ဝါ ထက်ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၈) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) နာဖျားသော အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို လုပ်ကျွေးခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ လုပ်ကျွေးစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ မစွမ်းနိုင်၊ မမွေ့လျော်သော တပည့်ကို အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆောင်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ မစွမ်းနိုင်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော တွေးတော မှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ကို တရားသဖြင့် ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အာပတ်ကို မသိ၊ အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းကိုလည်း မသိ၊ ဆယ်ဝါမပြည့်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၉) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) နာဖျားသော အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို လုပ်ကျွေးခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ လုပ်ကျွေးစေခြင်းငှါလည်းကောင်း စွမ်းနိုင်၏၊ မမွေ့လျော်သော တပည့်ကို အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆောင်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း စွမ်းနိုင်၏၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော တွေးတော မှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ကို တရားသဖြင့် ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အာပတ်ကို သိ၏၊ အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက်ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း၊ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေး ရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၁၀) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို မြင့်မြတ်သော ကျင့်ဝတ် သိက္ခာ၌ ကျင့်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အကျင့်မြတ်၏ အစဖြစ်သောသိက္ခာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အဘိဓမ္မာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ အလုံးစုံသော ဝိနည်း၌ ဆုံးမခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော အယူမှားကို တရားသဖြင့် ဖြေချွတ်စိမ့်သောငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ဆယ်ဝါမပြည့်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) အနီးနေတပည့် အတူနေတပည့်တို့ကို မြင့်မြတ်သော ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ၌ ကျင့်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အကျင့်မြတ်၏ အစဖြစ်သော သိက္ခာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အဘိဓမ္မာ၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ အလုံးစုံသော ဝိနည်း၌ ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော အယူမှားကို တရားသဖြင့် ဖြေချွတ်စိမ့်သောငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက် ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (၁၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်း မပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက်နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်မရ၊ ကောင်းစွာ မဝေဖန်နိုင်၊ နှုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းမရှိ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်မရ’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါ ပုဒ် ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကောင်းစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်၊ ဆယ်ဝါ မပြည့်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံမပေးရ၊ နိဿရည်းမပေးရ၊ သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။ (၁၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ်ကျွေးစေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက် နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ် အားဖြင့် ရ၏၊ ကောင်းစွာ ဝေဖန်နိုင်၏၊ နှုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်ရ၏’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါပုဒ်ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ဆုံးဖြတ် နိုင်၏၊ ဆယ်ဝါရသည်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ဝါထက် ကျော်လွန်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါ ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ နိဿရည်းပေးရမည်၊ သာမဏေကို လုပ် ကျွေးစေရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၄) ရဟန်းခံပေးထိုက်သော အင်္ဂါခြောက်ပါးအပေါင်း၌ တစ်ဆယ့်လေးခုသောအခန်း ပြီး၏။

“A monk who has six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He doesn’t have the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He has the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He neither has it himself nor encourages others in the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He both has it himself and encourages others in the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He has no faith, conscience, or moral prudence; he is lazy and absentminded; and he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He has faith, conscience, moral prudence, energy, mindfulness, and ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He has failed in the higher morality, the higher conduct, and the higher view; he’s ignorant and foolish; and he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He hasn’t failed in the higher morality, the higher conduct, or the higher view; he’s learned and wise; and he has ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He’s not capable of three things in regard to a student: to nurse him or have him nursed when he’s sick; to send him away or have him sent away when he’s discontent with the spiritual life; to use the Teaching to dispel anxiety. And he doesn’t know the offenses; he doesn’t know how offenses are cleared; and he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He’s capable of three things in regard to a student: to nurse him or have him nursed when he’s sick; to send him away or have him sent away when he’s discontent with the spiritual life; to use the Teaching to dispel anxiety. And he knows the offenses; he knows how offenses are cleared; and he has ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He’s not capable of five things in regard to a student: to train him in good conduct; to train him in the basics of the spiritual life; to train him in the Teaching; to train him in the Monastic Law; or to use the Teaching to make him give up wrong views. And he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He’s capable of five things in regard to a student: to train him in good conduct; to train him in the basics of the spiritual life; to train him in the Teaching; to train him in the Monastic Law; and to use the Teaching to make him give up wrong views. And he has ten or more years of seniority. “A monk who has another six qualities shouldn’t give the full ordination, give formal support, or have a novice monk attend on him. He doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; neither Monastic Code has been properly learned by him in detail, and he hasn’t analyzed them well, thoroughly mastered them, or investigated them well, either in terms of the rules or their detailed exposition; he has less than ten years of seniority. But a monk who has six qualities may give the full ordination, give formal support, and have a novice monk attend on him. He knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has properly learned both Monastic Codes in detail, and he has analyzed them well, thoroughly mastered them, and investigated them well, both in terms of the rules and their detailed exposition; he has ten or more years of seniority.” The section consisting of fourteen groups of six requirements for giving the full ordination is finished. 25. Discussion on those who have been monastics of another religion

၂၅။ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗကထာ

၈၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန ယော သော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော [ယော သော ပသုရပရိဗ္ဗာဇကော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော (က။)] ပဇ္ဈာယေန သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဥပဇ္ဈာယဿ ဝါဒံ အာရောပေတွာ တံယေဝ တိတ္ထာယတနံ သင်္ကမိ။ သော ပုန ပစ္စာဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပဒံ ယာစိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယော သော, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဥပဇ္ဈာယေန သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဥပဇ္ဈာယဿ ဝါဒံ အာရောပေတွာ တံယေဝ တိတ္ထာယတနံ သင်္ကန္တော, သော အာဂတော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော သော, ဘိက္ခဝေ, အညောပိ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ, တဿ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသော ဒါတဗ္ဗော။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒါတဗ္ဗော – ပဌမံ ကေသမဿုံ ဩဟာရာပေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒါပေတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကာရာပေတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ ဧဝံ ဝဒေဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ တတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ။

တေန, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗေန သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခါမိ ဥပသမ္ပဒံ။ သောဟံ, ဘန္တေ, သံဃံ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသံ ယာစာမီ’’တိ။ ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော။ တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ။ သော သံဃံ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသံ ယာစတိ။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသံ ဒဒေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ။ သော သံဃံ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသံ ယာစတိ။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသံ ဒေတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသဿ ဒါနံ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဒိန္နော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမဿ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝါသော။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၂၅-တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူအကြောင်း ၈၆။ တစ်ရံရောအခါ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသော ပသုရပရိဗိုဇ်၁သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာက တရားနှင့်အညီ ဆိုဆုံးမသည်ရှိသော် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ဝါဒတင်၍ တိတ္ထိဘောင်သို့ပင်လျှင် ပြောင်းသွား၏၊ ထိုပရိဗိုဇ်သည် တစ်ဖန်ပြန် လာ၍ ရဟန်းတို့အား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာက တရားနှင့်အညီ ဆိုဆုံးမသည်ရှိသော် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာအား ဝါဒတင်၍ ထိုတိတ္ထိဘောင်သို့ပင်လျှင် ပြောင်းရွှေ့၏၊ ထိုသူ တစ်ဖန်ပြန်လာသည်ရှိသော် ပဉ္စင်းခံမပေးရ။ ရဟန်းတို့ (ပသုရမှ) တစ်ပါးလည်းဖြစ်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် ဤသာသနာတော် ‘ဓမ္မဝိနယ’ ၌ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုအံ့၊ ထိုသူအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ပေးရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပေးရမည်၊ ရှေးဦးစွာ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်စေပြီးလျှင် ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်တို့ကို ဝတ်စေ၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်စေကာ ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးစေပြီး၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်စေလျက် လက်အုပ်ချီ စေပြီးလျှင် “ဤသို့ ဆိုလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ “မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏”ဟု (ဆိုလော့ဟု ပြောဆိုရမည်)။ ရဟန်းတို့ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သံဃာသို့ ချဥ်းကပ်၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်ကာ ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုး၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လျက် လက်အုပ်ချီပြီးလျှင်- “အသျှင်ဘုရားတို့ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသော အကျွန်ုပ်သည် ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ ထိုအကျွန်ုပ်သည် သံဃာအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ခွင့်တောင်းပါ၏”ဟု လျှောက်ရမည်။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ခွင့်တောင်းရမည်။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ခွင့်တောင်းရမည်။ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သာသနာတော် ‘ဓမ္မဝိနယ’ ၌ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလို၏၊ ထိုသူသည် သံဃာအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ခွင့်တောင်း၏၊ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ပေးရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် ဤသာသနာတော် ‘ဓမ္မဝိနယ’ ၌ ရဟန်းအဖြစ်ကို ရလို၏၊ ထိုသူသည် သံဃာ အား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ခွင့်တောင်း၏၊ သံဃာသည် ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ် ဖူးသူအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ပေး၏၊ ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏ လေးလ တို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤမည်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူအား လေးလတို့ပတ်လုံး ပရိဝါသ်နေခြင်းကို ပေး အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။

Soon afterwards that monk who had been a monastic of another religion, and who had returned to that religious community after refuting his preceptor, came back to the monks and asked for the full ordination. The monks told the Buddha. “Monks, when someone who has been a monastic of another religion refutes his preceptor after being legitimately corrected by him and then returns to that religion, but then comes back from that religious community once more, he shouldn’t be given the full ordination. Anyone else who has been a monastic of another religion, and who wants the going forth and the full ordination on this spiritual path, should be given four months of probation. And it should be given like this. First he should shave off his hair and beard and put on the ocher robes. He should then arrange his upper robe over one shoulder, pay respect at the feet of the monks, squat on his heels, and raise his joined palms. He should then be told to say this: ‘I go for refuge to the Buddha, I go for refuge to the Teaching, I go for refuge to the Sangha. For the second time, I go for refuge to the Buddha, For the second time, I go for refuge to the Teaching, For the second time, I go for refuge to the Sangha. For the third time, I go for refuge to the Buddha, For the third time, I go for refuge to the Teaching, For the third time, I go for refuge to the Sangha.’ Then, after approaching the Sangha, he who had been a monastic of another religion should arrange his upper robe over one shoulder, pay respect at the feet of the monks, squat on his heels, and raise his joined palms. He should then say this: ‘Venerables, I have been a monastic of another religion, and I wish for the full ordination on this spiritual path. I ask the Sangha for four months of probation.’ And he should ask a second and a third time. A competent and capable monk should then inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so, who has been a monastic of another religion, wants the full ordination on this spiritual path. He is asking the Sangha for four months of probation. If the Sangha is ready, it should give four months of probation to so-and-so, who has been a monastic of another religion. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so, who has been a monastic of another religion, wants the full ordination on this spiritual path. He is asking the Sangha for four months of probation. The Sangha gives four months of probation to so-and-so, who has been a monastic of another religion. Any monk who approves of giving four months of probation to so-and-so, who has been a monastic of another religion, should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has given so-and-so, who has been a monastic of another religion, four months of probation. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’

၈၇။ ‘‘ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ, ဧဝံ အနာရာဓကော။ ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတိ, အတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတိ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ။

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဝေသိယာဂေါစရော ဝါ ဟောတိ, ဝိဓဝါဂေါစရော ဝါ ဟောတိ, ထုလ္လကုမာရိကာဂေါစရော ဝါ ဟောတိ, ပဏ္ဍကဂေါစရော ဝါ ဟောတိ, ဘိက္ခုနိဂေါစရော ဝါ ဟောတိ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ။

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ယာနိ တာနိ သဗြဟ္မစာရီနံ ဥစ္စာဝစာနိ ကရဏီယာနိ, တတ္ထ န ဒက္ခော ဟောတိ, န အနလသော, န တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, န အလံ ကာတုံ, န အလံ သံဝိဓာတုံ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော န တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒော ဟောတိ ဥဒ္ဒေသေ, ပရိပုစ္ဆာယ, အဓိသီလေ, အဓိစိတ္တေ, အဓိပညာယ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ယဿ တိတ္ထာယတနာ သင်္ကန္တော ဟောတိ, တဿ သတ္ထုနော တဿ ဒိဋ္ဌိယာ တဿ ခန္တိယာ တဿ ရုစိယာ တဿ အာဒါယဿ အဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အနဘိရဒ္ဓေါ, ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနော ဟောတိ ဥဒဂ္ဂေါ အဘိရဒ္ဓေါ။ ယဿ ဝါ ပန တိတ္ထာယတနာ သင်္ကန္တော ဟောတိ, တဿ သတ္ထုနော တဿ ဒိဋ္ဌိယာ တဿ ခန္တိယာ တဿ ရုစိယာ တဿ အာဒါယဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနော ဟောတိ ဥဒဂ္ဂေါ အဘိရဒ္ဓေါ, ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အနဘိရဒ္ဓေါ။ ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သံဃာတနိကံ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ အနာရာဓနီယသ္မိံ။ ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အနာရာဓကော ဟောတိ။ ဧဝံ အနာရာဓကော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာဂတော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။

ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော နာတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတိ နာတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတိ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော န ဝေသိယာဂေါစရော ဟောတိ, န ဝိဓဝါဂေါစရော ဟောတိ, န ထုလ္လကုမာရိကာဂေါစရော ဟောတိ, န ပဏ္ဍကဂေါစရော ဟောတိ, န ဘိက္ခုနိဂေါစရော ဟောတိ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ယာနိ တာနိ သဗြဟ္မစာရီနံ ဥစ္စာဝစာနိ ကရဏီယာနိ, တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ, အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ, အလံ သံဝိဓာတုံ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒော ဟောတိ ဥဒ္ဒေသေ, ပရိပုစ္ဆာယ, အဓိသီလေ, အဓိစိတ္တေ, အဓိပညာယ။ ဧဝမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ။

ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ယဿ တိတ္ထာယတနာ သင်္ကန္တော ဟောတိ, တဿ သတ္ထုနော တဿ ဒိဋ္ဌိယာ တဿ ခန္တိယာ တဿ ရုစိယာ တဿ အာဒါယဿ အဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနော ဟောတိ ဥဒဂ္ဂေါ အဘိရဒ္ဓေါ, ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အနဘိရဒ္ဓေါ။ ယဿ ဝါ ပန တိတ္ထာယတနာ သင်္ကန္တော ဟောတိ, တဿ သတ္ထုနော တဿ ဒိဋ္ဌိယာ တဿ ခန္တိယာ တဿ ရုစိယာ တဿ အာဒါယဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အနဘိရဒ္ဓေါ, ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနော ဟောတိ ဥဒဂ္ဂေါ အဘိရဒ္ဓေါ။ ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သံဃာတနိကံ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ အာရာဓနီယသ္မိံ။ ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာရာဓကော ဟောတိ။ ဧဝံ အာရာဓကော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာဂတော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။

သစေ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော နဂ္ဂေါ အာဂစ္ဆတိ, ဥပဇ္ဈာယမူလကံ စီဝရံ ပရိယေသိတဗ္ဗံ။ သစေ အစ္ဆိန္နကေသော အာဂစ္ဆတိ, သံဃော အပလောကေတဗ္ဗော ဘဏ္ဍုကမ္မာယ။ ယေ တေ, ဘိက္ခဝေ, အဂ္ဂိကာ ဇဋိလကာ, တေ အာဂတာ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗာ, န တေသံ ပရိဝါသော ဒါတဗ္ဗော။ တံ ကိဿ ဟေတု? ကမ္မဝါဒိနော ဧတေ, ဘိက္ခဝေ, ကိရိယဝါဒိနော။ သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဇာတိယာ သာကိယော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော အာဂစ္ဆတိ, သော အာဂတော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, န တဿ ပရိဝါသော ဒါတဗ္ဗော။ ဣမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဉာတီနံ အာဝေဏိကံ ပရိဟာရံ ဒမ္မီ’’တိ။

အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗကထာ နိဋ္ဌိတာ။

သတ္တမဘာဏဝါရော။

၈၇။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ကျင့်သည်ရှိသော် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏၊ ဤသို့ မကျင့်သည်ရှိသော် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ် သို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာ တော် ‘ဓမ္မဝိနယ’ ၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် အလွန်စောလွန်းစွာ ရွာတွင်းသို့ ဝင်၏၊ အလွန်နေမြင့်မှ ကျောင်း သို့ ပြန်လာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် ပြည့်တန်ဆာမဟူသော ကျက်စားရာရှိ၏ ‘ပြည့်တန်ဆာမနှင့် ဆက်ဆံ၏’၊ မုဆိုးမဟူသော ကျက်စားရာရှိ၏ ‘မုဆိုးမနှင့် ဆက်ဆံ၏’၊ အပျိုကြီး ဟူသော ကျက်စားရာ ရှိ၏ ‘အပျိုကြီးနှင့် ဆက်ဆံ၏’၊ ပဏ္ဍုက်ဟူသော ကျက်စားရာရှိ၏ ‘ပဏ္ဍုက်နှင့် ဆက်ဆံ၏’၊ ရဟန်းမိန်းမဟူသော ကျက်စားရာရှိ၏ ‘ရဟန်းမိန်းမနှင့် ဆက်ဆံ၏’။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ အမှုကြီးငယ် ပြုဖွယ် ကိစ္စတို့၌ မလိမ္မာ ပျင်းရိ၏၊ ထိုအမှုကိစ္စတို့၌ ပြီးစီးကြောင်းပညာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းမရှိ၊ ပြုခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ စီရင်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သင်ကြားခြင်း အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း လွန်မြတ်သော သီလ၊ လွန်မြတ်သောစိတ် လွန်မြတ်သောပညာ၌ ထက်မြက်သော အလိုဆန္ဒမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် အကြင်ဆရာ၏ တိတ္ထိကျောင်းမှ ပြောင်းရွှေ့ လာ၏၊ ထိုဆရာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ အယူအဆကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သိမ့်သဘော တူညီမှုကိုလည်းကောင်း ထိုဆရာ၏ နှစ်သက်ကျေနပ်မှုကိုလည်းကောင်း ထိုဆရာ၏ ရည်မှန်းချက်ကိုလည်းကောင်း၊ ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကားကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် အမျက်ထွက်၏၊ နှလုံးမသာရှိ၏၊ မနှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏လည်းကောင်း၊ တရားတော်၏လည်းကောင်း၊ သံဃာတော်၏လည်းကောင်း ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကားကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် နှစ်လို၏၊ ဝမ်းမြောက်၏၊ နှစ်သက်သောစိတ်ရှိ၏၊ အကြင် ဆရာ၏လည်း တိတ္ထိဘောင်မှ ပြောင်းရွှေ့လာ၏၊ ထိုဆရာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ အယူအဆကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သိမ့်သဘောတူညီမှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သက်ကျေနပ်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ ရည်မှန်းချက်ကိုလည်းကောင်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် နှစ်သက်၏၊ ဝမ်းမြောက်၏၊ နှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏လည်းကောင်း၊ တရားတော်၏လည်းကောင်း၊ သံဃာတော်၏လည်းကောင်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် အမျက်ထွက်၏၊ နှလုံးမသာ ရှိ၏၊ မနှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏ (သံဃာတော်ကို) မနှစ်သက် စေခြင်း၌ မှတ်ကြောင်းလက္ခဏာတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သံဃာကို မနှစ်သက်စေတတ်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ လာသော် ပဉ္စင်းခံမပေးရ။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော် ‘ဓမ္မဝိနယ’ ၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် အလွန်စောလွန်းစွာ ရွာတွင်းသို့ မဝင်၊ အလွန်နေမမြင့်ခင် ကျောင်းသို့ ပြန်လာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာ တော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် ပြည့်တန်ဆာမဟူသော ကျက်စားရာမရှိ ‘ပြည့်တန်ဆာမနှင့် မဆက်ဆံ’၊ မုဆိုးမဟူသော ကျက်စားရာမရှိ ‘မုဆိုးမနှင့် မဆက်ဆံ’၊ အပျိုကြီးဟူသော ကျက်စားရာမရှိ ‘အပျိုကြီးနှင့် မဆက်ဆံ’၊ ပဏ္ဍုက်ဟူသော ကျက်စားရာမရှိ ‘ပဏ္ဍုက်နှင့် မဆက်ဆံ’၊ ရဟန်းမိန်းမဟူသော ကျက်စားရာမရှိ ‘ရဟန်းမိန်းမနှင့် မဆက်ဆံ’။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူး သူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ အမှုကြီးငယ် ပြုဖွယ် အမှုကိစ္စတို့၌ လိမ္မာ၏၊ မပျင်းရိ၊ ထိုအမှုကိစ္စတို့၌ ပြီးစီးကြောင်းပညာနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပြုခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ စီရင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် သင်ကြားခြင်း အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း လွန် မြတ်သော သီလ၊ လွန်မြတ်သောစိတ် လွန်မြတ်သောပညာ၌ ထက်မြက်သော အလိုဆန္ဒရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် အကြင်ဆရာ၏ တိတ္ထိကျောင်းမှ ပြောင်းရွှေ့ လာ၏၊ ထိုဆရာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ အယူအဆကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သိမ့်သဘော့တူညီမှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သက်ကျေနပ်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ ရည်မှန်းချက်ကိုလည်းကောင်း ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကားကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် နှစ်သက်၏၊ ဝမ်းမြောက်၏၊ နှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏လည်းကောင်း၊ တရားတော်၏လည်းကောင်း၊ သံဃာတော်၏လည်းကောင်း ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကားကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် အမျက်ထွက်၏၊ နှလုံးမသာရှိ၏၊ မနှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ အကြင်ဆရာ၏ တိတ္ထိကျောင်းမှ ပြောင်းရွှေ့လာ၏၊ ထိုဆရာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ အယူအဆ ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သိမ့်သဘော တူညီမှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ နှစ်သက်ကျေနပ်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဆရာ၏ ရည်မှန်းချက်ကိုလည်းကောင်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် အမျက် ထွက်၏၊ နှလုံးမသာရှိ၏၊ မနှစ်သက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏လည်းကောင်း၊ တရားတော်၏လည်းကောင်း၊ သံဃာတော်၏လည်းကောင်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် နှစ်လို၏၊ ဝမ်းမြောက်၏၊ နှစ် သက်သော စိတ်ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏ (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေခြင်း၌ မှတ်ကြောင်းလက္ခဏာတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် (သံဃာတော်ကို) နှစ်သက်စေသည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သံဃာကို နှစ်သက်စေတတ်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ လာသည်ရှိသော် ပဉ္စင်းခံပေး ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည် အချည်းအနှီး ‘အဝတ်မဆီးဘဲ’ လာသည်ဖြစ်အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်ကို အဦးမူ၍ သင်္ကန်းကို ရှာမှီးရမည်။ အကယ်၍ ဆံပင်မရိတ်ဘဲ လာသည်ဖြစ်အံ့၊ ဆံရိတ်ခြင်းငှါ သံဃာကို ပန်ကြားရမည်။ ရဟန်းတို့ မီးလုပ်ကျွေးသော ရသေ့တို့လာကြသည်ရှိသော် ရဟန်းခံပေးရမည်၊ ထိုရသေ့တို့အား ပရိဝါသ်မပေးရ၊ ထိုသို့မပေးရခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်းဟူမူ- ရဟန်းတို့ ထိုရသေ့ တို့သည် ကမ္မဝါဒီ ကြိယဝါဒီတို့ ဖြစ်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ အမျိုးအားဖြင့် သာကီဝင်မင်းမျိုး ဖြစ်သော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ လာငြားအံ့၊ ထိုသူကို ပဉ္စင်းခံပေးရမည်၊ ထိုသာကီဝင်မင်းမျိုးဖြစ်သော သူအား ပရိဝါသ်မပေးရ။ ရဟန်းတို့ ငါသည် အဆွေအမျိုးတို့အား သီးခြားဖြစ်သော ဤအခွင့်အရေးကို ပေး၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူအကြောင်း ပြဆိုရာ သတ္တမအခန်း ပြီး၏။ ၁။ ဤနေရာ၌ မူကွဲပါဠိအမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း ဖြစ်သင့်ရာကိုယူ၍ ပြန်ဆိုထားသည်။

And this is how someone who has been a monastic of another religion fails his probation: He enters the village too early and returns too late in the day. He regularly associates with sex workers, widows, single women, <i lang='pi' translate='no'>paṇḍakas</i>, and nuns. He’s not skilled or diligent in the various duties of his fellow monastics, and he lacks the proper judgment to organize and perform them well. He doesn’t have a keen desire for recitation, for questioning, for the higher morality, for the higher mind, or for the higher wisdom. He’s displeased when anyone disparages the teacher, the views, the beliefs, the persuasion, or the opinions of the religious community he’s left; but he’s pleased when anyone disparages the Buddha, the Teaching, or the Sangha. He’s pleased when anyone praises the teacher, the views, the beliefs, the persuasion, or the opinions of the religious community he’s left; but he’s displeased when anyone praises the Buddha, the Teaching, or the Sangha. This last one is the critical factor for someone who has been a monastic of another religion to fail his probation. When he fails in this way, he shouldn’t be given the full ordination. And this is how someone who has been a monastic of another religion passes his probation: He doesn’t enter the village too early or return too late in the day. He doesn’t regularly associate with sex workers, widows, single women, <i lang='pi' translate='no'>paṇḍakas</i>, or nuns. He’s skilled and diligent in the various duties of his fellow monastics, and he has the proper judgment to organize and perform them well. He has a keen desire for recitation, for questioning, for the higher morality, for the higher mind, and for the higher wisdom. He’s pleased when anyone disparages the teacher, the views, the beliefs, the persuasion, or the opinions of the religious community he’s left; but he’s displeased when anyone disparages the Buddha, the Teaching, or the Sangha. He’s displeased when anyone praises the teacher, the views, the beliefs, the persuasion, or the opinions of the religious community he’s left; but he’s pleased when anyone praises the Buddha, the Teaching, or the Sangha. This last one is the critical factor for someone who has been a monastic of another religion to pass his probation. When he passes in this way, he should be given the full ordination. If someone who has been a monastic of another religion arrives naked, a robe should be sought through his preceptor. If he arrives with hair, he should get permission from the Sangha to shave. But any dreadlocked, fire-worshiping ascetic who comes to be ordained should be given the full ordination without probation. Why is that? Because they believe that deeds and actions have results. And if someone comes to be ordained who has been a monastic of another religion but is a Sakyan by birth, he should be given the full ordination without probation. I give this special privilege to my relatives.” The discussion on those who have been monastics of another religion is finished. The seventh section for recitation is finished. 26. The five diseases

၂၆။ ပဉ္စာဗာဓဝတ္ထု

၈၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန မဂဓေသု ပဉ္စ အာဗာဓာ ဥဿန္နာ ဟောန္တိ – ကုဋ္ဌံ, ဂဏ္ဍော, ကိလာသော, သောသော, အပမာရော။ မနုဿာ ပဉ္စဟိ အာဗာဓေဟိ ဖုဋ္ဌာ ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘သာဓု နော, အာစရိယ, တိကိစ္ဆာဟီ’’တိ။ ‘‘အဟံ ခွယျော, ဗဟုကိစ္စော ဗဟုကရဏီယော၊ ရာဇာ စ မေ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော ဣတ္ထာဂါရဉ္စ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ စ ဘိက္ခုသံဃော၊ နာဟံ သက္ကောမိ တိကိစ္ဆိတု’’န္တိ။ ‘‘သဗ္ဗံ သာပတေယျဉ္စ တေ, အာစရိယ, ဟောတု၊ မယဉ္စ တေ ဒါသာ၊ သာဓု, နော, အာစရိယ, တိကိစ္ဆာဟီ’’တိ။ ‘‘အဟံ ခွယျော, ဗဟုကိစ္စော ဗဟုကရဏီယော ရာဇာ စ မေ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော ဣတ္ထာဂါရဉ္စ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ စ ဘိက္ခုသံဃော၊ နာဟံ သက္ကောမိ တိကိစ္ဆိတု’’န္တိ။ အထ ခေါ တေသံ မနုဿာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ, သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ။ ယံနူန မယံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျာမ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ စေဝ ဥပဋ္ဌဟိဿန္တိ, ဇီဝကော စ ကောမာရဘစ္စော တိကိစ္ဆိဿတီ’’တိ။ အထ ခေါ တေ မနုဿာ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု။ တေ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ, ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ တေ ဘိက္ခူ စေဝ ဥပဋ္ဌဟိံသု ဇီဝကော စ ကောမာရဘစ္စော တိကိစ္ဆိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဗဟူ ဂိလာနေ ဘိက္ခူ ဥပဋ္ဌဟန္တာ ယာစနဗဟုလာ ဝိညတ္တိဗဟုလာ ဝိဟရန္တိ – ဂိလာနဘတ္တံ ဒေထ, ဂိလာနုပဋ္ဌာကဘတ္တံ ဒေထ, ဂိလာနဘေသဇ္ဇံ ဒေထာတိ။ ဇီဝကောပိ ကောမာရဘစ္စော ဗဟူ ဂိလာနေ ဘိက္ခူ တိကိစ္ဆန္တော အညတရံ ရာဇကိစ္စံ ပရိဟာပေသိ။

၂၆- အနာကြီး ငါးမျိုး ၈၈။ တစ်ရံရောအခါ မဂဓတိုင်းတို့၌ နူနာ၊ အိုင်းအမာနာ၊ ယားနာ၊ ချောင်းဆိုးသွေးပါနာ၊ ရူးသွပ်သော အနာအားဖြင့် ငါးမျိုးသော အနာရောဂါတို့သည် ပေါများကုန်၏။ လူတို့သည် ငါးပါးသော အနာတို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဇီဝကထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “ဆရာငါတို့ တောင်းပန်ပါကုန်၏၊ ငါတို့ကို ဆေးကုပေးပါလော့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ အမောင်တို့ အကျွန်ုပ်သည် များသော ကိစ္စရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မဂဓ တိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကိုလည်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ မောင်းမအပေါင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာကိုလည်းကောင်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် (အမောင် တို့အား) ဆေးကုပေးခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ပါဟု (ပြောဆို၏)။ ဆရာ အလုံးစုံသော ဥစ္စာနှစ်သည်လည်း သင့်အား ဖြစ်ပါစေ၊ အကျွန်ုပ်တို့သည်လည်း သင်၏ ကျွန်များ ဖြစ်ပါစေကုန်၊ ဆရာ တောင်းပန်ပါကုန်၏၊ အကျွန်ုပ်တို့ကို ဆေးကုပေးပါလော့”ဟု (ပြောဆိုကုန်၏)။ အမောင်တို့ အကျွန်ုပ်သည် များသော ကိစ္စ ရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မဂဓ တိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကိုလည်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ မောင်းမအပေါင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာကိုလည်းကောင်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် (အမောင် တို့အား) ဆေးကုပေးခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ပါဟု (ပြောဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုလူတို့အား- “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ဤရဟန်းတို့သည် ချမ်းသာသော သဘောရှိကုန်၏၊ ချမ်းသာသော အကျင့်ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော ဘောဇဥ်တို့ကို သုံးဆောင်ကုန်လျက် လေမတိုက်သော အိပ်ရာနေရာတို့၌ အိပ်ရကုန်၏၊ ငါတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်း ပြုရပါကုန်မူကား ကောင်းလေစွ၊ ထိုသို့ ရဟန်းပြုသည်ရှိသော် ရဟန်း တို့သည်လည်း လုပ်ကျွေးပြုစုကြကုန်လတ္တံ့၊ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည်လည်း ဆေးကုလတ္တံ့”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုလူတို့သည် ရဟန်းတို့သို့ ချဥ်းကပ်ကုန်ပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းကုန်၏။ ထိုလူတို့ကို ရဟန်းတို့သည် ရှင်ပြုပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ ထိုလူတို့ကို ရဟန်းတို့သည်လည်း လုပ်ကျွေးပြုစုကုန်၏၊ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဇီဝကသည်လည်း ဆေးကုပေး၏။ ထိုအခါ ရဟန်း တို့သည် များသော သူနာရဟန်းတို့ကို လုပ်ကျွေးပြုစုကုန်သည်ရှိသော် “သူနာအတွက် ဆွမ်းပေးလှူပါကုန်၊ သူနာပြုအတွက် ဆွမ်းပေးလှူပါကုန်၊ သူနာအတွက် ဆေးပေးလှူကုန်လော့”ဟု အတောင်းအရမ်း များကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏။ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဇီဝကသည်လည်း များစွာသော သူနာ ရဟန်းတို့ကို ဆေးကုရသည် ဖြစ်၍ မင်း၏ အခြားကိစ္စကို ယုတ်လျော့စေ၏။

At that time in Magadha, there were five common diseases: leprosy, abscesses, mild leprosy, tuberculosis, and epilepsy. When people were sick with any of these, they went to Jīvaka Komārabhacca and said, “Doctor, please treat us.” He replied, “I’m very busy. I look after King Seniya Bimbisāra of Magadha and his harem. I also look after the Sangha of monks headed by the Buddha. I’m not able to treat you.” “We’ll give you everything we own, and we’ll be your slave, too. Please treat us, doctor.” Jīvaka repeated what he had already said. And those people thought, “These Sakyan monastics have pleasant habits and a happy life. They eat nice food and sleep in beds sheltered from the wind. Why don’t we go forth with the Sakyan monastics? If we do, the monks will nurse us and Jīvaka Komārabhacca will treat us.” They then went to the monks and asked for the going forth. The monks gave them the going forth and the full ordination. And the monks nursed them, and Jīvaka treated them. At one time the monks were nursing many sick monks. As a result, they kept on asking, “Please give a meal for the sick and for those nursing the sick. Please give medicines for the sick.” And because Jīvaka was treating many sick monks, he was unable to fulfill his duty to King Bimbisāra.

စာ-၁၀၂

၈၉။ အညတရောပိ ပုရိသော ပဉ္စဟိ အာဗာဓေဟိ ဖုဋ္ဌော ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မံ, အာစရိယ, တိကိစ္ဆာဟီ’’တိ။ ‘‘အဟံ ခွယျော, ဗဟုကိစ္စော, ဗဟုကရဏီယော, ရာဇာ စ မေ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော ဣတ္ထာဂါရဉ္စ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ စ ဘိက္ခုသံဃော၊ နာဟံ သက္ကောမိ တိကိစ္ဆိတု’’န္တိ။ ‘‘သဗ္ဗံ သာပတေယျဉ္စ တေ, အာစရိယ, ဟောတု, အဟဉ္စ တေ ဒါသော၊ သာဓု မံ, အာစရိယ, တိကိစ္ဆာဟီ’’တိ။ ‘‘အဟံ ခွယျော, ဗဟုကိစ္စော ဗဟုကရဏီယော, ရာဇာ စ မေ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော ဣတ္ထာဂါရဉ္စ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ စ ဘိက္ခုသံဃော, နာဟံ သက္ကောမိ တိကိစ္ဆိတု’’န္တိ။ အထ ခေါ တဿ ပုရိသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ, သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ။ ယံနူနာဟံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျံ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ စေဝ ဥပဋ္ဌဟိဿန္တိ, ဇီဝကော စ ကောမာရဘစ္စော တိကိစ္ဆိဿတိ။ သောမှိ [သောဟံ (ဗဟူသု, ဝိမတိဝိနောဒနီဋီကာ ဩလောကေတဗ္ဗာ)] အရောဂေါ ဝိဗ္ဘမိဿာမီ’’တိ။ အထ ခေါ သော ပုရိသော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တံ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ, ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ တံ ဘိက္ခူ စေဝ ဥပဋ္ဌဟိံသု, ဇီဝကော စ ကောမာရဘစ္စော တိကိစ္ဆိ။ သော အရောဂေါ ဝိဗ္ဘမိ။ အဒ္ဒသာ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော တံ ပုရိသံ ဝိဗ္ဘန္တံ, ဒိသွာန တံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နနု တွံ, အယျော, ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော အဟောသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, အာစရိယာ’’တိ။ ‘‘ကိဿ ပန တွံ, အယျော, ဧဝရူပမကာသီ’’တိ? အထ ခေါ သော ပုရိသော ဇီဝကဿ ကောမာရဘစ္စဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒန္တာ [ဘဒ္ဒန္တာ (က။)] ပဉ္စဟိ အာဗာဓေဟိ ဖုဋ္ဌံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ အထ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, အယျာ ပဉ္စဟိ အာဗာဓေဟိ ဖုဋ္ဌံ န ပဗ္ဗာဇေယျု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ။ အထ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟိ အာဗာဓေဟိ ဖုဋ္ဌော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ။

ပဉ္စာဗာဓဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၈၉။ တစ်ယောက်သော ယောကျာ်းသည်လည်း အနာမျိုးငါးပါး နှိပ်စက်သည်ရှိသော် အဘယ မင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “ဆရာ တောင်းပန်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်ကို ဆေးကုပေးပါလော့”ဟု ပြောဆို၏။ အမောင် အကျွန်ုပ်သည် များသော ကိစ္စရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကိုလည်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ မောင်းမအပေါင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာကိုလည်းကောင်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ဆေးကုပေးခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ပါဟု (ပြောဆို၏)။ ဆရာ အလုံးစုံသော ဥစ္စာနှစ်သည်လည်း သင့်အား ဖြစ်ပါစေ၊ အကျွန်ုပ်သည်လည်း သင်၏ ကျွန် ဖြစ်ပါစေ၊ “ဆရာတောင်းပန်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်ကို ဆေးကုပေးပါလော့”ဟု ပြောဆိုပြန်၏။ အမောင် အကျွန်ုပ်သည် များသော ကိစ္စရှိ၏၊ များသော ပြုဖွယ်ရှိ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကိုလည်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ မောင်းမအပေါင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာကိုလည်းကောင်း လုပ်ကျွေးပြုစုရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ဆေးကုပေးခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ပါဟု (ပြောဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းအား - “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ဤရဟန်းတို့သည် ချမ်းသာသော သဘောရှိကုန်၏၊ ချမ်းသာသော အကျင့်ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော ဘောဇဥ်တို့ကို သုံးဆောင်ကုန်လျက် လေမတိုက်သော အိပ်ရာနေရာတို့၌ အိပ်ရကုန်၏၊ ငါသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်း တို့ထံ ရဟန်းပြုရမူ ကောင်းလေစွ၊ ထိုသို့ ရဟန်းပြုသည်ရှိသော် ရဟန်းတို့သည်လည်း လုပ်ကျွေးပြုစုကုန်လတ္တံ့၊ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည်လည်း ဆေးကုလတ္တံ့၊ ထိုငါသည် အနာ့ကင်းရှင်းလတ်သော် လူထွက်အံ့”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုယောကျာ်းသည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှင်ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းလေ၏။ ထိုသူကို ရဟန်းတို့သည် ရှင်ပြုပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ ထိုရဟန်းကို ရဟန်းတို့သည် လုပ်ကျွေးပြုစုကုန်၏၊ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည်လည်း ဆေးကု၏။ ထိုရဟန်းသည် အနာကင်းရှင်းလတ်သော် လူထွက်၏။ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည် လူထွက် နေသော ထိုယောကျာ်းကို တွေ့မြင်သောအခါ “အမောင် သင်သည် ရဟန်းတို့အထံ၌ ရဟန်းပြုဖူးသည် မဟုတ်လော”ဟု မေးလေ၏။ မှန်ပါသည် ဆရာဟု (ပြောဆို၏)။ “အမောင် သင်သည် အဘယ့်ကြောင့် ဤသို့သော အမှုကို ပြုဘိသနည်း”ဟု (ပြောဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းသည် အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကအား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝက က “အသျှင်ကောင်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် အနာမျိုးငါးပါး နှိပ်စက်သူကို ပဉ္စင်းခံပေးကြကုန်သနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့၏၊ ရှုတ်ချ၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆို၏။ ထို့နောက် အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီး နောက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ အသျှင်ကောင်းတို့သည် အနာမျိုးငါးပါး နှိပ်စက်သူကို ရဟန်းမပြုပါစေကုန်လင့်”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကကို တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင် လန်းစေတော်မူ၏။ ထို့နောက် အဘယမင်းသား မွေးစားသော ဆရာဇီဝကသည် မြတ်စွာဘုရားက တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်းစေပြီးသော် နေရာမှ ထ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွါသွား လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်း တို့ကို- “ရဟန်းတို့ အနာမျိုးငါးပါး နှိပ်စက်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ အကြင်ရဟန်းသည် ရှင် ရဟန်း ပြုပေးငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Then a certain man who was afflicted with one of the five diseases went to Jīvaka and said, “Doctor, please treat me.” He replied, “I’m very busy. I look after the king of Magadha and his harem. I also look after the Sangha of monks headed by the Buddha. I’m not able to treat you.” “I will give you everything I own, and I’ll be your slave, too. Please treat me, doctor.” Jīvaka repeated what he had already said. That man thought, “These Sakyan monastics have pleasant habits and a happy life. They eat nice food and sleep in beds sheltered from the wind. Why don’t I go forth with the Sakyan monastics? If I do, the monks will nurse me, and Jīvaka Komārabhacca will treat me. And when I’m healthy, I’ll disrobe.” He then went to the monks and asked for the going forth. The monks gave him the going forth and the full ordination, after which they nursed him and Jīvaka treated him. When he was healthy again, he disrobed. Jīvaka saw that man after he had disrobed, and he asked him, “Didn’t you go forth with the monks?” “Yes, doctor.” “And why did you do it?” When that man had told him what had happened, Jīvaka complained and criticized the monks, “How could the venerables allow one with the five diseases to go forth?” He went to the Buddha, bowed, sat down, and said, “Please, sir, may the venerables not allow those with the five diseases to go forth.” The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching. Jīvaka then got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “You shouldn’t give the going forth to anyone afflicted with any of the five diseases. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 27. Those employed by the king

၂၇။ ရာဇဘဋဝတ္ထု

၉၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ပစ္စန္တော ကုပိတော ဟောတိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သေနာနာယကေ မဟာမတ္တေ အာဏာပေသိ – ‘‘ဂစ္ဆထ, ဘဏေ, ပစ္စန္တံ ဥစ္စိနထာ’’တိ။ ‘‘ဧဝံ, ဒေဝါ’’တိ ခေါ သေနာနာယကာ မဟာမတ္တာ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ပစ္စဿောသုံ။ အထ ခေါ အဘိညာတာနံ အဘိညာတာနံ ယောဓာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ယုဒ္ဓါဘိနန္ဒိနော ဂစ္ဆန္တာ ပါပဉ္စ ကရောမ, ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝါမ။ ကေန နု ခေါ မယံ ဥပါယေန ပါပါ စ ဝိရမေယျာမ ကလျာဏဉ္စ ကရေယျာမာ’’တိ? အထ ခေါ တေသံ ယောဓာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ။ သစေ ခေါ မယံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျာမ, ဧဝံ မယံ ပါပါ စ ဝိရမေယျာမ ကလျာဏဉ္စ ကရေယျာမာ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ယောဓာ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု။ တေ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ, ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ သေနာနာယကာ မဟာမတ္တာ ရာဇဘဋေ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဘဏေ, ဣတ္ထန္နာမော စ ဣတ္ထန္နာမော စ ယောဓာ န ဒိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဣတ္ထန္နာမော စ ဣတ္ထန္နာမော စ, သာမိ, ယောဓာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ။ သေနာနာယကာ မဟာမတ္တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ရာဇဘဋံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ သေနာနာယကာ မဟာမတ္တာ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဝေါဟာရိကေ မဟာမတ္တေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ယော, ဘဏေ, ရာဇဘဋံ ပဗ္ဗာဇေတိ, ကိံ သော ပသဝတီ’’တိ? ‘‘ဥပဇ္ဈာယဿ, ဒေဝ, သီသံ ဆေတဗ္ဗံ, အနုဿာဝကဿ [အနုသာဝကဿ (က။)] ဇိဝှါ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ, ဂဏဿ ဥပဍ္ဎဖာသုကာ ဘဉ္ဇိတဗ္ဗာ’’တိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သန္တိ, ဘန္တေ, ရာဇာနော အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ။ တေ အပ္ပမတ္တကေနပိ ဘိက္ခူ ဝိဟေဌေယျုံ။ သာဓု, ဘန္တေ, အယျာ ရာဇဘဋံ န ပဗ္ဗာဇေယျု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ရာဇဘဋော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ။

ရာဇဘဋဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၂၇-မင်းခစားဝတ္ထု ၉၀။ တစ်ရံရောအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ တိုင်းစွန် ပြည်နားသည် ထကြွသောင်းကျန်း၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် စစ်မှူး အမတ်ကြီးတို့ကို “အချင်းတို့ သွားကုန်လော့၊ တိုင်းစွန်ပြည်နားကို စည်ပင်အောင်ပြုကြကုန်လော့”ဟု စေ လွှတ်လေ၏။ “အသျှင်မင်းကြီး ကောင်းပါပြီ”ဟု စစ်မှူးအမတ်ကြီးတို့သည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးအား ဝန်ခံကုန်၏။ ထိုအခါ အလွန်ထင်ရှား ကျော်စောကုန်သော စစ်သည်တော်သူရဲတို့အား “စစ်ထိုးလို၍ သွားသော ငါတို့သည် မကောင်းမှုကိုလည်း ပြုရကုန်အံ့၊ များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း ပွါစီးကြရကုန်အံ့၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဥ်၍ ကောင်းမှုကို ပြုရပါကုန်အံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုစစ်သည်တော် သူရဲတို့အား “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တရားကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မှန်သောစကားကို ဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ သီလရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော သဘော ရှိကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့အထံ၌ ရဟန်း ပြုသည်ရှိသော် ငါတို့သည် မကောင်းမှုမှလည်း ရှောင်ကြဥ်နိုင်ကုန်ရာ၏၊ ကောင်းမှုကိုလည်း ပြုနိုင်ကုန်ရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထိုအခါ ထိုစစ်သည်တော် သူရဲတို့သည် ရဟန်းတို့အထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းကုန်၏၊ ထိုစစ်သည်တော်သူရဲတို့ကို ရဟန်းတို့သည် ရှင်ပြုပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ စစ်မှူးအမတ် ကြီးတို့သည် မင်းခစားယောကျာ်းတို့ကို “အချင်းတို့ အသို့နည်း၊ ဤမည် ဤမည်သော စစ်သည်တော် သူရဲတို့ကို မတွေ့မမြင်ပါတကား”ဟု မေးကုန်၏။ အရှင် ဤမည်သော စစ်သည်တော် သူရဲတို့သည် ရဟန်းတို့အထံ၌ ရဟန်းပြုနေကုန်၏ဟု (ဆိုကုန်၏)။ စစ်မှူးအမတ်ကြီးတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် မင်းခစားယောကျာ်းကို ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ စစ်မှူးအမတ်ကြီးတို့သည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကုန်၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်ကြီးတို့ကို “အချင်းတို့ အကြင်သူသည် မင်းခစားယောကျာ်းကို ရဟန်းပြုပေး၏၊ ထိုသူသည် အဘယ်မျှလောက်သော အပြစ်ဒဏ် ထိုက်ပါသနည်း”ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်သင့်၏၊ ကမ္မဝါစာဆရာ၏ လျှာကို ထုတ်ပယ် သင့်၏၊ ဂိုဏ်း (ကာရက) သံဃာ၏ ထက်ဝက်သော နံရိုးတို့ကို ရိုက်ချိုးသင့်၏”ဟု (လျှောက်ကုန်၏)။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကာ မြတ်စွာဘုရားအား- “အသျှင်ဘုရား သဒ္ဓါတရားမရှိ မကြည်ညိုသော မင်းတို့သည် အနည်းငယ်မျှ (အပြစ်)ဖြင့်လည်း ရဟန်းတို့ကို ညှဥ်းဆဲနှိပ်စက်ကုန်ရာ၏၊ အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ အသျှင်ကောင်းတို့သည် မင်းခစား ယောကျာ်းကို ရဟန်းပြုမပေးပါစေကုန်လင့်”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကို တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန် ရွှင်လန်းစေတော်မူ၏။ ထို့နောက် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား က တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့် သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်းစေပြီးသော် နေရာမှ ထ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွါသွား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ မင်းခစားယောကျာ်းကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

On one occasion unrest erupted in the outlying districts governed by King Bimbisāra. The king told his generals, “Go and sort out those districts.” “Yes, sir.” But the most distinguished soldiers thought, “If we go and enjoy the battle, we’ll do what’s bad and make much demerit. How can we avoid what’s bad and do what’s good instead?” It occurred to them, “These Sakyan monastics have integrity. They’re celibate and their conduct is good, and they’re truthful, moral, and have a good character. If we go forth with them, we’ll avoid what’s bad and do what’s good.” Those soldiers then went to the monks and asked for the going forth. And the monks gave them the going forth and the full ordination. Soon afterwards the generals asked among the king’s employees, “Where are the soldiers so-and-so and so-and-so?” “They’ve gone forth with the monks.” The generals complained and criticized the monks, “How could the Sakyan monastics give the going forth to those who are employed by the king?” They told King Bimbisāra. The king then asked the judges, “What’s the penalty for one who gives the going forth to someone employed by the king?” “The preceptor should have his head cut off, the one who does the formal proclamation should have his tongue cut out, and the participating group should have half their ribs broken.” The king went to the Buddha, bowed, sat down, and said, “Sir, there are kings with little faith and confidence. They would give the monks a hard time even over small matters. Please, may the venerables not give the going forth to those employed by a king.” The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching. The king then got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “You shouldn’t give the going forth to anyone employed by a king. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 28. The criminal Aṅgulimāla

၂၈။ အင်္ဂုလိမာလစောရဝတ္ထု

၉၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန စောရော အင်္ဂုလိမာလော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ မနုဿာ ပဿိတွာ ဥဗ္ဗိဇ္ဇန္တိပိ, ဥတ္တသန္တိပိ, ပလာယန္တိပိ, အညေနပိ ဂစ္ဆန္တိ, အညေနပိ မုခံ ကရောန္တိ, ဒွါရမ္ပိ ထကေန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓဇဗန္ဓံ စောရံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဓဇဗန္ဓော စောရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

အင်္ဂုလိမာလစောရဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၂၈-အင်္ဂုလိမာလခိုးသူဝတ္ထု ၉၁။ တစ်ရံရောအခါ အင်္ဂုလိမာလခိုးသူကြီးသည် ရဟန်းတို့အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ လူတို့ တွေ့မြင်ကုန်လတ်သော် ထိတ်လည်း ထိတ်ကုန်၏၊ လန့်လည်း လန့်ကုန်၏၊ ပြေးလည်း ပြေးကုန်၏၊ ရှောင်ဖယ်၍လည်း သွားကုန်၏၊ မျက်နှာလွဲ၍လည်း နေကုန်၏၊ တံခါးကိုလည်း ပိတ်ကုန်၏။ လူတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တံခွန်စိုက် (ထင်ရှား)သော ခိုးသူကြီးကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆို ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြသည် သာတည်း၊ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ တံခွန်စိုက် (ထင်ရှား) သော ခိုးသူကြီးကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time the criminal Aṅgulimāla had gone forth with the monks. When people saw him, they became alarmed and fearful. They turned away, took a different path, ran off, and closed their doors. People complained and criticized the monks, “How could the Sakyan monastics give the going forth to a notorious criminal?” The monks heard the complaints of those people. They then told the Buddha. … “You shouldn’t give the going forth to a notorious criminal. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 29. The escaped criminal

၂၉။ ကာရဘေဒကစောရဝတ္ထု

၉၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန အနုညာတံ ဟောတိ – ‘‘ယေ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇန္တိ, န တေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရန္တု ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော စောရိကံ ကတွာ ကာရာယ ဗဒ္ဓေါ ဟောတိ။ သော ကာရံ ဘိန္ဒိတွာ ပလာယိတွာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ မနုဿာ ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယံ သော ကာရဘေဒကော စောရော။ ဟန္ဒ, နံ နေမာ’’တိ။ ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယျော, ဧဝံ အဝစုတ္ထ။ အနုညာတံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန – ‘‘ယေ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇန္တိ, န တေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရန္တု ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အဘယူဝရာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ, နယိမေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ။ ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ကာရဘေဒကံ စောရံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ကာရဘေဒကော စောရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ကာရဘေဒကစောရဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၂၉-နှောင်အိမ်ဖျက်ခိုးသူဝတ္ထု ၉၂။ တစ်ရံရောအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် “အကြင်သူတို့သည်သာ ကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဝဋ် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်စေကုန်သတည်း”ဟု ခွင့်ပြုထား၏။ ထိုစဥ်အခါ၌ ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ခိုးမှုကို ပြုခြင်းကြောင့် နှောင်အိမ် ‘အချုပ်ထောင်’ ၌ ချုပ်နှောင် ခံရ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည် နှောင်အိမ် ‘အချုပ်ထောင်’ ကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးပြီးလျှင် ရဟန်း တို့အထံ၌ ရဟန်းပြု၏၊ လူတို့ တွေ့မြင်ကုန်လတ်သော် “ဤရဟန်းကား နှောင်အိမ်ကို ဖျက်ဆီးသော ခိုးသူတည်း၊ ငါတို့သည် ယခု ထိုရဟန်းကို ဖမ်းကြကုန်အံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ အချို့သူတို့က အမောင်တို့ ဤသို့ မဆိုကုန်လင့်၊ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရ မင်းကြီးသည် “အကြင်သူတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့် စေကုန်သတည်း”ဟု ခွင့်ပြုထား၏ ဟူ၍ ဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ဘေးမဲ့ဖြစ်နေကြကုန်၏၊ ဤသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် နှောင်အိမ်ကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးသော ခိုးသူကို ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နှောင်အိမ်ကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးသော ခိုးသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြု ပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time King Bimbisāra had made the following declaration: “Nothing should be done to anyone who has gone forth with the Sakyan monastics. The Teaching is well-proclaimed. Allow them to practice the spiritual life to make a complete end of suffering.” Soon afterwards a certain thief was put in prison. But he escaped, ran away, and went forth with the monks. When people saw him, they said, “There’s that criminal who escaped from prison. Let’s get him!” But some said, “No, the king has declared that nothing should be done to anyone gone forth with the Sakyan monastics.” People complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are untouchable; you can’t do anything to them. So how could they give the going forth to an escaped criminal?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to an escaped criminal. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 30. The wanted criminal

၃၀။ လိခိတကစောရဝတ္ထု

၉၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော စောရိကံ ကတွာ ပလာယိတွာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ သော စ ရညော အန္တေပုရေ လိခိတော ဟောတိ – ယတ္ထ ပဿတိ, တတ္ထ ဟန္တဗ္ဗောတိ။ မနုဿာ ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယံ သော လိခိတကော စောရော။ ဟန္ဒ, နံ ဟနာမာ’’တိ။ ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယျော, ဧဝံ အဝစုတ္ထ။ အနုညာတံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ‘‘ယေ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇန္တိ, န တေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ, သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရန္တု ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ ‘‘အဘယူဝရာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ, နယိမေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ။ ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ လိခိတကံ စောရံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, လိခိတကော စောရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

လိခိတကစောရဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၀-ကြော်ငြာထားအပ်သော ခိုးသူဝတ္ထု ၉၃။ တစ်ရံရောအခါ ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ခိုးမှုကို ပြုပြီး၍ ထွက်ပြေးပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြုလေ၏၊ ထိုခိုးသူကိုလည်း “တွေ့ရာအရပ်၌ သတ်စေ”ဟု မင်းကြီး၏ နန်းတော်တွင်း၌ ကြော်ငြာထား၏။ လူတို့တွေ့မြင်ကုန်လတ်သော် “ဤရဟန်းကား ကြော်ငြာထားအပ်သော ခိုးသူတည်း၊ ငါတို့သည် ယခု ထိုရဟန်းကို သတ်ကုန်အံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ အချို့သူတို့က အမောင်တို့ ဤသို့ မဆိုကုန်လင့်၊ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရ မင်းကြီးသည် “အကြင်သူတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့် စေကုန်သတည်း”ဟု ခွင့်ပြုထား၏ဟု ဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ဘေးမဲ့ဖြစ်နေကြကုန်၏၊ ဤသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ကြော်ငြာထားအပ်သော ခိုးသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကြော်ငြာထားအပ်သော ခိုးသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်း အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion a certain man stole something, ran away, and then went forth with the monks. Yet the king’s court had issued a statement: “He should be executed wherever he’s seen.” When people saw him, they said, “There’s that wanted criminal. Let’s execute him!” But some said, “No, King Bimbisāra has declared that nothing should be done to anyone gone forth with the Sakyan monastics.” People complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are untouchable; you can’t do anything to them. So how could they give the going forth to a wanted criminal?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to a wanted criminal. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 31. The one who had been whipped

၃၁။ ကသာဟတဝတ္ထု

၉၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော ကသာဟတော ကတဒဏ္ဍကမ္မော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ကသာဟတံ ကတဒဏ္ဍကမ္မံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ကသာဟတော ကတဒဏ္ဍကမ္မော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ကသာဟတဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၁-ကြိမ်ဒဏ်ခံရသူဝတ္ထု ၉၄။ တစ်ရံရောအခါ ကြိမ်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံရသော ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ လူတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ကြိမ်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံရသော သူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကြိမ်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံရသော သူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time a certain man who had been whipped as a penalty went forth with the monks. People complained and criticized the monks, “How could the Sakyan monastics give the going forth to one who has been whipped as a penalty?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to one who has been whipped as a penalty. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 32. The one who had been branded

၃၂။ လက္ခဏာဟတဝတ္ထု

၉၅။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော လက္ခဏာဟတော ကတဒဏ္ဍကမ္မော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ လက္ခဏာဟတံ ကတဒဏ္ဍကမ္မံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, လက္ခဏာဟတော ကတဒဏ္ဍကမ္မော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

လက္ခဏာဟတဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၂-သံပူကပ်၍ အမှတ်ပြုခံရသော ဝတ္ထု ၉၅။ တစ်ရံရောအခါ (သံပူကပ်၍) အမှတ်ပြုခြင်း အပြစ်ဒဏ်ခံရသော ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ လူတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ် တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် (သံပူကပ်၍) အမှတ်ပြုခြင်း အပြစ်ဒဏ်ခံရသော သူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ (သံပူကပ်၍) အမှတ်ပြုခြင်း အပြစ်ဒဏ်ခံရသော သူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင် ရဟန်း ပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time a certain man who had been branded as a penalty went forth with the monks. People complained and criticized the monks, “How could the Sakyan monastics give the going forth to one who has been branded as a penalty?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to one who has been branded as a penalty. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 33. The one in debt

၃၃။ ဣဏာယိကဝတ္ထု

၉၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော ဣဏာယိကော ပလာယိတွာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ ဓနိယာ ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယံ သော အမှာကံ ဣဏာယိကော။ ဟန္ဒ, နံ နေမာ’’တိ။ ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယျော, ဧဝံ အဝစုတ္ထ။ အနုညာတံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန – ‘‘ယေ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇန္တိ, န တေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရန္တု ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အဘယူဝရာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ။ နယိမေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ။ ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဣဏာယိကံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဣဏာယိကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ဣဏာယိကဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၃-ကြွေးမြီတင်သူဝတ္ထု ၉၆။ တစ်ရံရောအခါ ကြွေးမြီတင်သော ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ထွက်ပြေးပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ ဥစ္စာရှင်တို့ တွေ့မြင်လတ်သော် “ဤရဟန်းသည်ကား ငါတို့၏ ကြွေးမြီ တင်သော သူတည်း၊ ငါတို့သည် ယခု ဤရဟန်းကို ဖမ်းကြကုန်အံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ အချို့သူတို့က အမောင်တို့ ဤသို့ မဆိုကုန်လင့်၊ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် “အကြင်သူတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုကုန်၏၊ ထိုသူ တို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောတော်မူ အပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်စေကုန်သတည်း”ဟု ခွင့်ပြုထား၏ဟု ဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ဘေးမဲ့ဖြစ်နေကြကုန်၏။ ဤသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ကြွေးမြီတင်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန် ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ့အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကြွေမြီးတင်သော သူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion a certain indebted man ran away and went forth with the monks. Soon afterwards the creditors saw him and said, “There’s that man who owes us. Let’s get him!” But some said, “No, King Bimbisāra has declared that nothing should be done to anyone gone forth with the Sakyan monastics.” People complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are untouchable; you can’t do anything to them. So how could they give the going forth to an indebted person?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to one who is indebted. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 34. The slave

၃၄။ ဒါသဝတ္ထု

၉၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဒါသော ပလာယိတွာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ အယျကာ [အယျိကာ (က။), အယိရကာ (သီ။)] ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယံ သော အမှာကံ ဒါသော။ ဟန္ဒ, နံ နေမာ’’တိ။ ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာယျော, ဧဝံ အဝစုတ္ထ, အနုညာတံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ‘‘ယေ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇန္တိ, န တေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ, သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရန္တု ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အဘယူဝရာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ, နယိမေ လဗ္ဘာ ကိဉ္စိ ကာတုံ။ ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒါသံ ပဗ္ဗာဇေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဒါသော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ဒါသဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၄-ကျွန် ဝတ္ထု ၉၇။ တစ်ရံရောအခါ တစ်ယောက်သော ကျွန်သည် ထွက်ပြေးပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ အရှင်သခင်တို့ တွေ့မြင်လတ်သော် “ဤရဟန်းကား ငါတို့၏ ကျွန်တည်း၊ ငါတို့သည် ယခု ထိုရဟန်းကို ဖမ်းကြကုန်အံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ အချို့သူတို့က အမောင်တို့ ဤသို့ မဆိုကုန်လင့် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် “အကြင်သူတို့သည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရား အနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်း ပြုကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ မြတ်သောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်စေကုန်သတည်း”ဟု ခွင့်ပြုထား၏ ဟူ၍ ဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ဘေးမဲ့ဖြစ်နေကြကုန်၏၊ ဤရဟန်းတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ (အပြစ်) ကိုမျှ ပြုခြင်းငှါ မရအပ်ပေ၊ အဘယ့်ကြောင့် ဤ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ကျွန်ကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကျွန်ကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ကျွန်ကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion a certain slave ran away and went forth with the monks. Soon afterwards the owners saw him and said, “There’s our slave. Let’s get him!” But some said, “No, King Bimbisāra has declared that nothing should be done to anyone gone forth with the Sakyan monastics.” People complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are untouchable; you can’t do anything to them. So how could they give the going forth to a slave?” They told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to a slave. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 35. The shaven-headed smith

၃၅။ ကမ္မာရဘဏ္ဍုဝတ္ထု

၉၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ကမ္မာရဘဏ္ဍု မာတာပိတူဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍိတွာ အာရာမံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ကမ္မာရဘဏ္ဍုဿ မာတာပိတရော တံ ကမ္မာရဘဏ္ဍုံ ဝိစိနန္တာ အာရာမံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘အပိ, ဘန္တေ, ဧဝရူပံ ဒါရကံ ပဿေယျာထာ’’တိ? ဘိက္ခူ အဇာနံယေဝ အာဟံသု – ‘‘န ဇာနာမာ’’တိ, အပဿံယေဝ အာဟံသု – ‘‘န ပဿာမာ’’တိ။ အထ ခေါ တဿ ကမ္မာရဘဏ္ဍုဿ မာတာပိတရော တံ ကမ္မာရဘဏ္ဍုံ ဝိစိနန္တာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတံ ဒိသွာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အလဇ္ဇိနော ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ, ဒုဿီလာ မုသာဝါဒိနော။ ဇာနံယေဝ အာဟံသု – ‘န ဇာနာမာ’တိ, ပဿံယေဝ အာဟံသု – ‘န ပဿာမာ’တိ။ အယံ ဒါရကော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တဿ ကမ္မာရဘဏ္ဍုဿ မာတာပိတူနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃံ အပလောကေတုံ ဘဏ္ဍုကမ္မာယာတိ။

ကမ္မာရဘဏ္ဍုဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၅- ကမ္မာရဘဏ္ဍု ဝတ္ထု ၉၈။ တစ်ရံရောအခါ ကမ္မာရဘဏ္ဍုသည် အမိအဖတို့နှင့် ငြင်းခုံ၍ ကျောင်းအရံသို့သွာပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ ထိုအခါ ကမ္မာရဘဏ္ဍုကို ရှာဖွေသော ၄င်း၏ အမိအဖတို့သည် ကျောင်းအရံသို့ သွား၍ ရဟန်းတို့ကို “အသျှင်ဘုရားတို့ ဤသို့သဘောရှိသော သူငယ်ကို မြင်ပါကုန်၏ လော”ဟု မေးကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် မသိသည်ဖြစ်၍ “ငါတို့ မသိ” မမြင်သည်ဖြစ်၍ “ငါတို့ မမြင်”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ ကမ္မာရဘဏ္ဍု၏ အမိအဖတို့သည် ကမ္မာရဘဏ္ဍုကို ရှာဖွေသည်ရှိသော် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုသည်ကို တွေ့မြင်၍ “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် အရှက်မရှိကုန်၊ သီလမရှိကုန်၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ သိလျက်ပင် ‘ (ငါတို့) မသိ’၊ မြင်လျက်ပင် ‘ (ငါတို့) မမြင်’ဟု ပြောဆိုကုန်၏၊ ဤသူငယ်သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြု၍နေ၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ကမ္မာရဘဏ္ဍု၏ အမိအဖတို့၏ စကားကို ကြားကြသည်သာတည်း။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ဆံပင်ရိတ်ရာ၌ သံဃာကို ပန်ကြားရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ၁။ ကမ္မာရဘဏ္ဍု ဟူသည် ဦးစွန်းမျှချန်ထား၍ ဦးပြည်းသော ရွှေပန်းထိမ်သည်၏ သားတည်း။ [အဋ္ဌကထာ ဋီကာ]

At that time a certain shaven-headed smith had quarreled with his parents. He then went to the monastery and went forth with the monks. While looking for their son, the parents came to that monastery. They asked the monks, “Venerables, have you by any chance seen such-and-such a boy?” Because they had not, they said, “No.” Soon afterwards those parents saw that their son had gone forth as a monk. They then complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are shameless and immoral liars. They deny knowing what they know and having seen what they’ve seen. Our boy has gone forth as a monk.” The monks heard the complaints of those parents. They told the Buddha. “You should get permission from the Sangha to shave someone’s head.” 36. The boy Upāli

စာ-၁၀၈

၃၆။ ဥပါလိဒါရကဝတ္ထု

၉၉။ [ဣဒံ ဝတ္ထု ပါစိ။ ၄၀၂ အာဒယော]တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဒါရကာ သဟာယကာ ဟောန္တိ။ ဥပါလိဒါရကော တေသံ ပါမောက္ခော ဟောတိ။ အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပါယေန ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ, န စ ကိလမေယျာ’’တိ? အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ လေခံ သိက္ခေယျ, ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ, န စ ကိလမေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ လေခံ သိက္ခိဿတိ, အင်္ဂုလိယော ဒုက္ခာ ဘဝိဿန္တိ။ သစေ ခေါ ဥပါလိ ဂဏနံ သိက္ခေယျ, ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ, န စ ကိလမေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ ဂဏနံ သိက္ခိဿတိ, ဥရဿ ဒုက္ခော ဘဝိဿတိ။ သစေ ခေါ ဥပါလိ ရူပံ သိက္ခေယျ, ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ, န စ ကိလမေယျာ’’တိ။ အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ ရူပံ သိက္ခိဿတိ, အက္ခီနိ ဒုက္ခာ ဘဝိဿန္တိ။ ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ, သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ။ သစေ ခေါ ဥပါလိ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျ, ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ, န စ ကိလမေယျာ’’တိ။

အဿောသိ ခေါ ဥပါလိဒါရကော မာတာပိတူနံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ။ အထ ခေါ ဥပါလိဒါရကော ယေန တေ ဒါရကာ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဒါရကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧထ မယံ, အယျာ, သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ။ ‘‘သစေ ခေါ တွံ, အယျ, ပဗ္ဗဇိဿသိ, ဧဝံ မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ဒါရကာ ဧကမေကဿ မာတာပိတရော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အနုဇာနာထ မံ အဂါရသ္မာ အနာဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ။ အထ ခေါ တေသံ ဒါရကာနံ မာတာပိတရော – ‘‘သဗ္ဗေပိမေ ဒါရကာ သမာနစ္ဆန္ဒာ ကလျာဏာဓိပ္ပါယာ’’တိ – အနုဇာနိံသု။ တေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု။ တေ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ တေ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ရောဒန္တိ – ‘‘ယာဂုံ ဒေထ, ဘတ္တံ ဒေထ, ခါဒနီယံ ဒေထာ’’တိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အာဂမေထ, အာဝုသော, ယာဝ ရတ္တိ ဝိဘာယတိ။ သစေ ယာဂု ဘဝိဿတိ ပိဝိဿထ, သစေ ဘတ္တံ ဘဝိဿတိ ဘုဉ္ဇိဿထ, သစေ ခါဒနီယံ ဘဝိဿတိ ခါဒိဿထ၊ နော စေ ဘဝိဿတိ ယာဂု ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ခါဒနီယံ ဝါ, ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုဉ္ဇိဿထာ’’တိ။ ဧဝမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနာ ရောဒန္တိယေဝ ‘‘ယာဂုံ ဒေထ, ဘတ္တံ ဒေထ, ခါဒနီယံ ဒေထာ’’တိ၊ သေနာသနံ ဥဟဒန္တိပိ ဥမ္မိဟန္တိပိ။

အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ဒါရကသဒ္ဒံ။ သုတွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ သော, အာနန္ဒ, ဒါရကသဒ္ဒေါ’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ…ပေ… ‘‘သစ္စံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿံ ပုဂ္ဂလံ ဥပသမ္ပာဒေန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ, ဘဂဝါ’’တိ။ ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ…ပေ… ‘‘ကထဉှိ နာမ တေ, ဘိက္ခဝေ, မောဃပုရိသာ ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿံ ပုဂ္ဂလံ ဥပသမ္ပာဒေဿန္တိ။ ဦနဝီသတိဝဿော, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလော အက္ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ ဇိဃစ္ဆာယ ပိပါသာယ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အနဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ။ ဝီသတိဝဿောဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလော ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ ဇိဃစ္ဆာယ ပိပါသာယ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ, ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ။ နေတံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ, ပသန္နာနံ ဝါ ဘိယျောဘာဝါယ…ပေ… ဝိဂရဟိတွာ…ပေ… ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿော ပုဂ္ဂလော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော’’တိ။

ဥပါလိဒါရကဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၆-ဥပါလိသူငယ်ဝတ္ထု ၉၉။ တစ်ရံရောအခါ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ (တစ်ဆယ့်ခုနစ်ယောက် အစုရှိသောကြောင့်) သတ္တရသဝဂ္ဂီ အမည်ရှိသော သူငယ်တို့သည် အပေါင်းအသင်းမိတ်ဆွေ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသူငယ်တို့တွင် ဥပါလိအမည် ရှိသော သူငယ်သည် အကြီအမှူးဖြစ်၏။ ထိုအခါ ဥပါလိသူငယ်၏ အမိအဖတို့အား “ဥပါလိသည် ငါတို့ သေလွန်သော အခါ၌ အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် ချမ်းသာစွာ အသက်ရှည်၍ မပင်ပန်းဘဲလည်း ရှိရာအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်လေ၏။ ထို့နောက် ဥပါလိ၏ အမိအဖတို့အား- “ဥပါလိသည် စာရေးအတတ်ကို သင်သည်ရှိသော် ငါတို့ သေလွန်သောအခါ ချမ်းသာစွာ အသက်ရှည် ရာ၏၊ ပင်လည်း မပင်ပန်းရာ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် ဥပါလိ၏ အမိအဖတို့အား- “ဥပါလိသည် စာရေးအတတ်ကို သင်ငြားအံ့၊ လက်ချောင်းတို့သည် နာကျင်ကုန်လတ္တံ့၊ ဥပါလိသည် ဂဏန်းအတတ်ကို သင်မှသာလျှင် ငါတို့ သေလွန်သောအခါ ချမ်းသာစွာ အသက်ရှည်ရာ၏၊ ပင်လည်း မပင်ပန်းရာ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် ဥပါလိ၏ အမိအဖတို့အား- “ဥပါလိသည် ဂဏန်းအတတ်ကို သင်ငြားအံ့၊ ရင်ပတ်အောင့် (ဆင်းရဲ) ရာ၏၊ ဥပါလိသည် ရွှေငွေ ဆိုင်ရာ အတတ်ကို သင်မှသာလျှင် ငါတို့ သေလွန်သောအခါ ချမ်းသာစွာ အသက်ရှည်ရာ၏၊ ပင်လည်း မပင်ပန်းရာ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် ဥပါလိ၏ အမိအဖတို့အား- “ဥပါလိသည် ရွှေငွေဆိုင်ရာ အတတ်ကို သင်သည်ရှိသော် မျက်စိ ကျိန်းစပ်ရာ၏၊ “ဤသာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ချမ်းသာသော သဘောရှိကုန်၏၊ ချမ်းသာသော အကျင့်ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော ဘောဇဥ်တို့ကို သုံးဆောင်ကုန်လျက် လေမိုးလုံသော အိပ်ရာနေရာတို့၌ သာလျှင် အိပ်ရကုန်၏၊ ဥပါလိသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုမှသာလျှင် ငါတို့သေလွန်သောအခါ ချမ်းသာစွာ အသက်ရှည်နိုင်ရာ၏၊ ပင်လည်း မပင်ပန်း ရာ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ဥပါလိသူငယ်သည် အမိအဖတို့ ကြံစည်ပြောဆိုခြင်းကို ကြား၏။ ထိုအခါ ဥပါလိသူငယ်သည် အဖေါ်သူငယ်တို့ထံသို့ သွား၍ ထိုသူငယ်တို့ကို “အချင်းတို့ လာကုန်လော့၊ ငါတို့သည် သာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုကြကုန်အံ့”ဟု ဆို၏။ “အမောင် သင် ရှင်ရဟန်းပြုလျှင် အကျွန်ုပ်တို့သည်လည်း ရှင်ရဟန်းပြုပါကုန်အံ့”ဟု (ပြောဆိုကုန်၏)။ ထို့နောက် ထိုသူငယ်တို့သည် အမိ အဖ အသီးသီးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “အကျွန်ုပ်ကို လူ့ဘောင် မှ ရဟန်းဘောင်၌ ရှင်ရဟန်းပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြုပါကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုသူငယ်တို့၏ အမိအဖတို့သည် “ဤသူငယ်အားလုံးတို့သည် တူမျှသော ဆန္ဒရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော အလိုရှိကုန်၏”ဟု ခွင့်ပြုကုန်၏။ ထိုသူငယ်တို့သည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှင် ရဟန်း အဖြစ်ကို တောင်းကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုသူငယ်တို့ကို ရှင်လည်း ပြုပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းလည်း ခံပေးကုန်၏။ ထိုသူငယ်တို့သည် ညဥ့်၏ မိုးသောက်ယံအခါ၌ စောစောထ၍ “ယာဂုကို ပေးကုန်လော့၊ ထမင်းကို ပေးကုန်လော့၊ ခဲဖွယ်ကို ပေးကုန်လော့”ဟု (ဆိုလျက်) ငိုကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ မိုးလင်း ရုံမျှ ငံ့လင့်ကုန်ဦးလော့၊ (မိုးလင်းသောအခါ) အကယ်၍ ယာဂုရှိပါမူသောက်ရကုန်လတ္တံ့၊ အကယ်၍ ဆွမ်းရှိပါမူ စားရကုန်လတ္တံ့၊ အကယ်၍ ခဲဖွယ်ရှိပါမူ ခဲရကုန်လတ္တံ့၊ အကယ်၍ ယာဂု ထမင်း ခဲဖွယ်မရှိမူ့ဆွမ်းခံ၍ စားရကုန်လတ္တံ့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုရဟန်းငယ်တို့သည် ရဟန်းတို့က ဤသို့ ပြောဆိုပါကုန်သော်လည်း “ယာဂုကို ပေးကုန်လော့၊ ထမင်းကို ပေးကုန်လော့၊ ခဲဖွယ်ကို ပေးကုန်လော့”ဟု (ဆိုလျက်) ငိုကြွေးမြဲ ငိုကြွေးကြကုန်သည်သာ လျှင်တည်း။ အိပ်ရာနေရာတို့သည် ကျင်ကြီးလည်း လူးကုန်၏၊ ကျင်ငယ်လည်း လူးကုန်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားသည် ညဥ့်၏ မိုးသောက်ယံအခါ၌ စောစောထတော်မူသော် သူငယ်တို့ ငိုကြွေးသံကို ကြားတော်မူ၍ အသျှင်အာနန္ဒာကို “အာနန္ဒာ ထိုသူငယ်တို့ ငိုသံသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်၏။ပ။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းတို့သည် သိလျက် အသက်နှစ်ဆယ် မပြည့်သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဉ္စင်းခံပေး ကြကုန်၏ ဟူသည် မှန်သလော”ဟု စိစစ်မေးမြန်းတော်မူ၏။ မှန်ပါသည် မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကြကုန်၏)။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းအနှီး ဖြစ်သော ထိုယောကျာ်းတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် သိလျက် အသက်နှစ်ဆယ်မပြည့်သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်ဘိသနည်း။ ရဟန်းတို့ အသက်နှစ်ဆယ်မပြည့်သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အချမ်း အပူ ဆာ လောင်ခြင်း မွတ်သိပ်ခြင်း မှက် ခြင် လေ နေပူ မြွေ ကင်း သန်းတို့၏ အတွေ့တို့ကို သည်းမခံနိုင်၊ မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ် မကောင်းသဖြင့် ရောက်လာသော စကားတို့ကိုလည်းကောင်း ကိုယ်၌ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ပြင်းထန် ကြမ်းကြုတ် ခါးစပ် ကျင်နာ မသာယာဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော သေလောက်သော ဆင်းရဲသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းကောင်း သည်းခံခြင်းသဘောမရှိသည် သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာလျှင် အချမ်း အပူ ဆာလောင် မွတ်သိပ်ခြင်း မှက် ခြင် လေ နေပူ မြွေ ကင်း သန်းတို့၏ အတွေ့တို့ကို သည်းခံနိုင်၏။ မကောင်းသဖြင့်ဆိုအပ် မကောင်းသဖြင့် ရောက်လာသော စကားတို့ကိုလည်းကောင်း ကိုယ်၌ ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ပြင်းထန် ကြမ်း ကြုတ် ခါးစပ် ကျင်နာ မသာယာဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော သေလောက်သော ဆင်းရဲသော ဝေဒနာ တို့ကိုလည်းကောင်း သည်းခံနိုင်သောသဘောရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤ (သင်တို့ပြုမိသောအမှု) သည် မကြည်ညိုသေးသော သူတို့အား ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသော သူတို့အား တိုး၍ ကြည်ညိုစေခြင်းငှါလည်းကောင်း။ပ။ ကဲ့ရဲ့တော်မူ၍ တရားစကားကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို - “ ရဟန်းတို့ သိလျက်နှင့် အသက်နှစ်ဆယ်မပြည့်သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ အကြင် ရဟန်းသည် ပဉ္စင်းခံပေးငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းကို ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်အားလျော်စွာ ဆုံးဖြတ်အပ်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

At that time in Rājagaha, there was a group of seventeen boys who were friends and had Upāli as their leader. On one occasion Upāli’s parents thought, “How can we make sure that Upāli is able to live happily without exhausting himself after we’ve passed away? He could become a clerk, but then his fingers will hurt. Or he could become an accountant, but then his chest will hurt. Or he could become a banker, but then his eyes will hurt. These Sakyan monastics, however, have pleasant habits and a happy life. They eat nice food and sleep in beds sheltered from the wind. If Upāli goes forth with them, he’ll be able to live happily without exhausting himself after we’ve passed away.” Upāli overheard this conversation between his parents. He then went to the other boys and said, “Come, let’s go forth with the Sakyan monastics.” “If you go forth, so will we.” The boys went each to his own parents and said, “Please allow me to go forth into homelessness.” Because the parents knew that all the boys had the same desire and good intentions, they gave their approval. The boys then went to the monks and asked them for the going forth, and the monks gave them the going forth and the full ordination. Soon afterwards they got up early in the morning and cried, “Give us congee, give us a meal, give us fresh food!” The monks said, “Wait until it gets light. If any of that becomes available then, you can have it. If not, you’ll eat after walking for alms.” But they carried on as before. And they defecated and urinated on the furniture. After rising early in the morning, the Buddha heard the sound of those boys. He asked Venerable Ānanda, who told him what was happening. Soon afterwards he had the Sangha gathered and questioned the monks: “Is it true, monks, that the monks give the full ordination to people they know are less than twenty years old?” “It’s true, sir.” The Buddha rebuked them … “How can those foolish men do this? A person who’s less than twenty years old is unable to endure cold and heat; hunger and thirst; horseflies, mosquitoes, wind, and the burning sun; creeping animals and insects; and rude and unwelcome speech. And they’re unable to bear up with bodily feelings that are painful, severe, sharp, and destructive of life. But a person who’s twenty is able to endure these things. This will affect people’s confidence …” After rebuking them … he gave a teaching and addressed the monks: “You shouldn’t give the full ordination to a person you know is less than twenty years old. If you do, you should be dealt with according to the rule.” 37. The deadly and contagious disease

၃၇။ အဟိဝါတကရောဂဝတ္ထု

၁၀၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရံ ကုလံ အဟိဝါတကရောဂေန ကာလင်္ကတံ ဟောတိ။ တဿ ပိတာပုတ္တကာ သေသာ ဟောန္တိ။ တေ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတွာ ဧကတောဝ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ အထ ခေါ သော ဒါရကော ပိတုနော ဘိက္ခာယ ဒိန္နာယ ဥပဓာဝိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယှမ္ပိ, တာတ, ဒေဟိ၊ မယှမ္ပိ, တာတ, ဒေဟီ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အဗြဟ္မစာရိနော ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ။ အယမ္ပိ ဒါရကော ဘိက္ခုနိယာ ဇာတော’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဦနပန္နရသဝဿော ဒါရကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဥပဋ္ဌာကကုလံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ အဟိဝါတကရောဂေန ကာလင်္ကတံ ဟောတိ, ဒွေ စ ဒါရကာ သေသာ ဟောန္တိ။ တေ ပေါရာဏကေန အာစိဏ္ဏကပ္ပေန ဘိက္ခူ ပဿိတွာ ဥပဓာဝန္တိ။ ဘိက္ခူ အပသာဒေန္တိ။ တေ ဘိက္ခူဟိ အပသာဒိယမာနာ ရောဒန္တိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န ဦနပန္နရသဝဿော ဒါရကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော’တိ။ ဣမေ စ ဒါရကာ ဦနပန္နရသဝဿာ။ ကေန နု ခေါ ဥပါယေန ဣမေ ဒါရကာ န ဝိနဿေယျု’’န္တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဥဿဟန္တိ ပန တေ, အာနန္ဒ, ဒါရကာ ကာကေ ဥဍ္ဍာပေတုန္တိ? ဥဿဟန္တိ, ဘဂဝါတိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဦနပန္နရသဝဿံ ဒါရကံ ကာကုဍ္ဍေပကံ ပဗ္ဗာဇေတု’’န္တိ။

အဟိဝါတကရောဂဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၇-ယဥ်းနာရောဂါ ဝတ္ထု ၁၀၀။ တစ်ရံရောအခါ တစ်ဦးသော အမျိုးသည် ယဥ်းအနာ ‘အဟိဝါတကရောဂါ’ဖြင့် သေလေ၏၊ ထိုအမျိုး၌ သားအဖနှစ်ယောက်တို့သည်သာလျှင် ကြွင်းကျန်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြု၍ အတူတကွ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏။ ထိုအခါ အဖအား ဆွမ်းလှူသည်ရှိသော် သူငယ်သည် ပြေးလာ၍ “ဖခင် အကျွန်ုပ်အားလည်း ပေးပါလော့၊ ဖခင် အကျွန်ုပ်အားလည်း ပေးပါလော့”ဟု ဆို၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် မမြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်၏၊ ဤသူငယ်သည်ကား ရဟန်းမိန်းမမှ မွေးဖွား၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြသည်သာတည်း။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်ငါးနှစ်မပြည့်သေးသော သူငယ်ကို ရှင်မပြုအပ်၊ ရှင်ပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ၌ သဒ္ဓါတရားရှိ၍ ကြည်ညိုတတ်သော အသျှင်အာနန္ဒာ၏ အလုပ်အကျွေးအမျိုးသည် ယဥ်း အနာ ‘အဟိဝါတကရောဂါ’ဖြင့် သေလေသော် သူငယ်နှစ်ယောက်တို့သာ ကြွင်းကျန်ကုန်၏၊ ထိုသူငယ်တို့သည် ရှေးအလေ့အကျက်အားဖြင့် ရဟန်းတို့ကို မြင်သောအခါ ပြေးလာသည်ရှိသော် ရဟန်းတို့သည် မောင်းမဲ ‘ငေါက်ငမ်း’ကုန်၏၊ ထိုသူငယ်တို့သည် ရဟန်းတို့က မောင်းမဲသည်ရှိသော် ငိုကြွေးကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘တစ်ဆယ့်ငါးနှစ်မပြည့်သေးသော သူငယ်ကို ရှင်မပြု အပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ဤသူငယ်တို့သည်လည်း တစ်ဆယ့်ငါးနှစ် မပြည့်သေးကုန်၊ အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် ဤသူငယ်တို့သည် မပျက်စီးကုန်ရာပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်၏။ အာနန္ဒာ ထို သူငယ်တို့သည် ကျီးတို့ကို ချောက်လှန့်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ကုန်၏လောဟု (မေးတော်မူ၏)။ မြတ်စွာဘုရား စွမ်းနိုင်ပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကား ကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်ငါးနှစ် မပြည့်သေးသော်လည်း ကျီးတို့ကို ချောက်လှန့်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော သူငယ်ကို ရှင်ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

At one time most of the members of a particular family had died from a deadly and contagious disease. Only a father and son were left. After going forth as monks, they walked together for alms. Then, when the boy had handed over his almsfood to his father, he said, “Give to me too, daddy!” People complained and criticized the monks, “These Sakyan monastics are not celibate. This boy was born to a nun!” The monks heard the complaints of those people and they told the Buddha. “You shouldn’t give the going forth to a boy less than fifteen years old. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” At that time there was a family with faith and confidence that was supporting Venerable Ānanda. Then most of its members died from a deadly and contagious disease, and only two boys were left behind. When they saw the monks, they ran up to them, as they had done before. When the monks dismissed them, they cried. Ānanda thought, “The Buddha has laid down a rule that a boy less than fifteen years old shouldn’t be given the going forth, which applies to these boys. How then can I make sure that these boys don’t perish?” He told the Buddha. “Are they able, Ānanda, to scare away crows?” “Yes.” The Buddha then gave a teaching and addressed the monks: “I allow you to give the going forth to a boy less than fifteen years old if he’s able to scare away crows.” 38. Kaṇṭaka

၃၈။ ကဏ္ဋကဝတ္ထု

၁၀၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥပနန္ဒဿ သကျပုတ္တဿ ဒွေ သာမဏေရာ ဟောန္တိ – ကဏ္ဋကော စ မဟကော စ။ တေ အညမညံ ဒူသေသုံ။ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သာမဏေရာ ဧဝရူပံ အနာစာရံ အာစရိဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဧကေန ဒွေ သာမဏေရာ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ။ ယော ဥပဋ္ဌာပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ကဏ္ဋကဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၈-ကဏ္ဍက ဝတ္ထု ၁၀၁။ တစ်ရံရောအခါ သာကီဝင်မင်းသား အသျှင်ဥပနန္ဒအား ကဏ္ဍကနှင့် မဟက ဟူ၍ နှစ်ယောက်သော သာမဏေတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုနှစ်ယောက်သော သာမဏေတို့သည် အချင်းချင်း ဖျက်ဆီးကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာမဏေတို့သည် ဤသို့သဘောရှိသော မကျင့်အပ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းတစ်ပါးတည်း သာမဏေနှစ်ယောက်တို့ကို မလုပ်ကျွေးစေရ၊ လုပ်ကျွေးစေသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time Venerable Upananda the Sakyan had two novice monks, Kaṇṭaka and Mahaka. They had sex with each other. The monks complained and criticized them, “How could novice monks misbehave like this?” They told the Buddha. “A single monk shouldn’t have two novice monks attend on him. If he does, he commits an offense of wrong conduct.” 39. The obscure

၃၉။ အာဟုန္ဒရိကဝတ္ထု

၁၀၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ တတ္ထေဝ ရာဇဂဟေ ဝဿံ ဝသိ, တတ္ထ ဟေမန္တံ, တတ္ထ ဂိမှံ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အာဟုန္ဒရိကာ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ဒိသာ အန္ဓကာရာ, န ဣမေသံ ဒိသာ ပက္ခာယန္တီ’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆာနန္ဒ, အဝါပုရဏံ [အပါပုရဏံ (က။)] အာဒါယ အနုပရိဝေဏိယံ ဘိက္ခူနံ အာရောစေဟိ – ‘‘ဣစ္ဆတာဝုသော ဘဂဝါ ဒက္ခိဏာဂိရိံ စာရိကံ ပက္ကမိတုံ။ ယဿာယသ္မတော အတ္ထော, သော အာဂစ္ဆတူ’’တိ။ ဧဝံ, ဘန္တေ, တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုဏိတွာ အဝါပုရဏံ အာဒါယ အနုပရိဝေဏိယံ ဘိက္ခူနံ အာရောစေသိ – ‘ဣစ္ဆတာဝုသော ဘဂဝါ ဒက္ခိဏာဂိရိံ စာရိကံ ပက္ကမိတုံ။ ယဿာယသ္မတော အတ္ထော, သော အာဂစ္ဆတူ’’’တိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဘဂဝတာ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ပညတ္တံ ဒသဝဿာနိ နိဿာယ ဝတ္ထုံ, ဒသဝဿေန နိဿယံ ဒါတုံ။ တတ္ထ စ နော ဂန္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ, နိဿယော စ ဂဟေတဗ္ဗော ဘဝိဿတိ, ဣတ္တရော စ ဝါသော ဘဝိဿတိ, ပုန စ ပစ္စာဂန္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ, ပုန စ နိဿယော ဂဟေတဗ္ဗော ဘဝိဿတိ။ သစေ အမှာကံ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ ဂမိဿန္တိ, မယမ္ပိ ဂမိဿာမ၊ နော စေ အမှာကံ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ ဂမိဿန္တိ, မယမ္ပိ န ဂမိဿာမ။ လဟုစိတ္တကတာ နော, အာဝုသော အာနန္ဒ, ပညာယိဿတီ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဩဂဏေန ဘိက္ခုသံဃေန ဒက္ခိဏာဂိရိံ စာရိကံ ပက္ကာမိ။

အာဟုန္ဒရိကဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၃၉-အရပ်ကျဥ်းမြောင်းခြင်း ဝတ္ထု ၁၀၂။ တစ်ရံရောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မိုးလပတ်လုံး ဆောင်းလပတ်လုံး နွေလပတ်လုံး ထို ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင်လျှင် နေတော်မူ၏။ လူတို့သည် “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့အား အရပ်မျက်နှာတို့သည် ကျဥ်းမြောင်းလေကုန်စွ၊ အမိုက်တိုက်ဖြစ်လေကုန်စွ၊ ဤရဟန်းတို့ အား အရပ်မျက်နှာတို့သည် မဆန့်လေကုန်စွ”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော ထိုလူတို့၏ စကားကို ကြားကြကုန်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ထိုအခါမြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင် အာနန္ဒာကို “အာနန္ဒာ သွားချေလော့၊ သံကောက် ‘သော့’ ကို ယူ၍ ပရိဝုဏ်တိုင်းရှိ ရဟန်းတို့အား ငါ့သျှင်တို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒက္ခိဏာဂိရိဇနပုဒ်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူလို၏၊ လိုက်လိုသော အသျှင်သည် လိုက်စေသတည်း ဟူ၍ ပြောချေ”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “ကောင်းပါပြီ အသျှင်ဘုရား”ဟု အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဝန်ခံပြီးလျှင် သံကောက် ‘သော့’ ကို ယူ၍ ပရိဝုဏ်တိုင်းရှိ ရဟန်းတို့အား “ငါ့သျှင်တို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒက္ခိဏာဂိရိဇနပုဒ်သို့့ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူလို၏။ လိုက်လိုသော အသျှင်သည် လိုက်စေသတည်း”ဟု ပြောကြားလေ၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆယ်ဝါတို့ပတ်လုံး အမှီ ‘နိဿရည်း’ နှင့် နေခြင်းငှါ ဆယ်ဝါပြည့်သော ရဟန်းသည် နိဿရည်းပေးခြင်းငှါ ပညတ်တော်မူ၏။ ငါတို့သည် ထိုဒက္ခိဏာ ဂိရိဇနပုဒ်သို့ လိုက်သည်ဖြစ်အံ့၊ နိဿရည်း ယူရလတ္တံ့၊ သို့ယူသော်လည်း ခေတ္တမျှသာ နေရလတ္တံ့၊ တစ်ဖန် ပြန်လာရသည်ရှိသော် နိဿရည်း ယူရပြန်လတ္တံ့။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်တို့၏ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ လိုက်သည်ရှိသော် အကျွန်ုပ်တို့လည်း လိုက်ပါကုန်အံ့၊ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်တို့၏ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ မလိုက်သည်ရှိသော် အကျွန်ုပ်တို့လည်း မလိုက်ပါကုန်အံ့၊ ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ အကျွန်ုပ်တို့အား စိတ်ပေါ့သော အဖြစ်သည်သာ ထင်ရှားပါလတ္တံ့”ဟု ဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အရေအတွက်နည်းသော ရဟန်းသံဃာနှင့်ပင် ဒက္ခိဏာဂိရိဇနပုဒ်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူ၏။

At one time the Buddha was staying right there at Rājagaha during the rainy season, the winter, and the summer. People complained, “The districts are left in darkness and obscurity by the Sakyan monastics. They don’t brighten them up by their presence.” The monks heard the complaints of those people and told the Buddha. He said to Venerable Ānanda, “Take a key, Ānanda, and go around the yards, informing the monks that the Buddha wishes to go wandering in the Southern Hills. Anyone is welcome to join him.” Saying, “Yes, sir,” he did just that. The monks said, “Ānanda, the Buddha has laid down a rule that one must live with formal support for ten years and that one who has ten years’ seniority can give such support. If we were to go, we would have to obtain support for a short time, and when we returned, we would have to obtain support once again. So, if our preceptors and teachers go, we’ll go too. If they don’t, neither will we. We don’t want the burden.” As a result, the Buddha went wandering in the Southern Hills with a small group of monks. 40. Discussion of release from formal support

၄၀။ နိဿယမုစ္စနကကထာ

၁၀၃။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဒက္ခိဏာဂိရိသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ပုနဒေဝ ရာဇဂဟံ ပစ္စာဂစ္ဆိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတော ဩဂဏေန ဘိက္ခုသံဃေန ဒက္ခိဏာဂိရိံ စာရိကံ ပက္ကန္တော’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန ပဉ္စဝဿာနိ နိဿာယ ဝတ္ထုံ, အဗျတ္တေန ယာဝဇီဝံ။

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ န အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန, န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန။ အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန… အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန… အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, အဟိရိကော ဟောတိ, အနောတ္တပ္ပီ ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, မုဋ္ဌဿတိ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ သဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဟိရိမာ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

‘‘အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, အပ္ပဿုတော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ န အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, န အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, န အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, ဗဟုဿုတော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန န သွာဂတာနိ ဟောန္တိ န သုဝိဘတ္တာနိ န သုပ္ပဝတ္တီနိ န သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေက ပဉ္စဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

နိဿယမုစ္စနကကထာ နိဋ္ဌိတာ။

ပဉ္စကဒသဝါရော နိဋ္ဌိတော။

၄၀-နိဿရည်းလွတ်ခြင်း ၁၀၃။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဒက္ခိဏာဂိရိ ဇနပုဒ်၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံး နေတော်မူပြီးလျှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ တစ်ဖန် ပြန်ကြွလာ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်အာနန္ဒာ ကို “အာနန္ဒာ အဘယ်အကြောင်းကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် အရေအတွက်နည်းသော ရဟန်းသံဃာနှင့် ဒက္ခိဏာဂိရိ ဇနပုဒ်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ရသနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာ ဘုရားသည် ဤသို့သော အကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်း တို့ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် ငါးဝါတိုင်ရုံ နိဿရည်းယူ၍ နေခြင်းငှါ၊ စွမ်းရည် မရှိသော ရဟန်းသည်ကား အသက်ထက်ဆုံး နိဿရည်းယူ၍ နေခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာ ဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏ ဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိ ဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားမရှိ၊ အရှက်မရှိ၊ ဒုစရိုက်မှ အကြောက်အလန့်မရှိ၊ ပျင်းရိ၏၊ သတိ လွတ်ကင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားရှိ၏၊ အရှက်ရှိ၏၊ ဒုစရိုက်ကို ကြောက်လန့်၏၊ လုံ့လဝီရိယရှိ၏၊ သတိတည်မြဲ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၄) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်၏၊ အကြားအမြင်နည်း၏၊ ပညာမရှိ။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၅) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်စီးခြင်း မရှိ၊ အကြားအမြင်များ၏၊ ပညာရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီ မရှိဘဲ နေရမည်။ (၆) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက်နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်မရ၊ ကောင်းစွာ မဝေဖန်နိုင်၊ နုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းမရှိ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်မရ’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါပုဒ်ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၇) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ် သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက်နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်အားဖြင့်ရ၏၊ ကောင်းစွာ ဝေဖန်နိုင်၏၊ နုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်ရ၏’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါ ပုဒ် ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၈) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ငါးပါး ဟူသည်ကား) အာပတ်သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ငါးဝါမပြည့်သေး။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၉) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ငါးပါးဟူသည်ကား) အာပတ် သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ်မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ငါးဝါ ငါးဝါထက်အလွန်ရှိသည်လည်းဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၁၀) အင်္ဂါငါးပါးအပေါင်း၌ ဆယ်ခုသောအခန်း ပြီး၏။

After staying in the Southern Hills for as long as he liked, the Buddha returned to Rājagaha. He then asked Ānanda, “Why was it so small, Ānanda, the group of monks that came wandering with me in the Southern Hills?” Ānanda told him what had happened. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “A competent and capable monk should live with formal support for five years, but one who is incompetent should live with formal support for life. A monk who has five qualities should live with formal support: he doesn’t have the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. But a monk who has five qualities may live without formal support: he has the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained. “A monk who has another five qualities should live with formal support: he has no faith, conscience, or moral prudence, and is lazy and absentminded. But a monk who has five qualities may live without formal support: he has faith, conscience, moral prudence, energy, and mindfulness. “A monk who has another five qualities should live with formal support: he has failed in the higher morality, the higher conduct, and the higher view; he’s ignorant and foolish. But a monk who has five qualities may live without formal support: he hasn’t failed in the higher morality, the higher conduct, or the higher view; he’s learned and wise. “A monk who has another five qualities should live with formal support: he doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; neither Monastic Code has been properly learned by him in detail, and he hasn’t analyzed them well, thoroughly mastered them, or investigated them well, either in terms of the rules or their detailed exposition. But a monk who has five qualities may live without formal support: he knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has properly learned both Monastic Codes in detail, and he has analyzed them well, thoroughly mastered them, and investigated them well, both in terms of the rules and their detailed exposition. “A monk who has another five qualities should live with formal support: he doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; he has less than five years of seniority. But a monk who has five qualities may live without formal support: he knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has five or more years of seniority.” The section consisting of ten groups of five is finished.

၁၀၄။ ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ န အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, န အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန, န အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန, န အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန, အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, အဟိရိကော ဟောတိ, အနောတ္တပ္ပီ ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, မုဋ္ဌဿတိ ဟောတိ, ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ။ ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ သဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဟိရိမာ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ ဟောတိ, ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, အပ္ပဿုတော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ, ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ န အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ, န အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ, န အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ, ဗဟုဿုတော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ, ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

အပရေဟိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန န သွာဂတာနိ ဟောန္တိ န သုဝိဘတ္တာနိ န သုပ္ပဝတ္တီနိ န သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော, ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။

ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ။ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, အနာပတ္တိံ ဇာနာတိ, လဟုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ, ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော, ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗ’’န္တိ။

အဘယူဝရဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော အဋ္ဌမော။

အဋ္ဌမဘာဏဝါရော။

၁၀၄။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ခြောက်ပါးဟူသည်ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ်အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံ၊ ငါးဝါမပြည့်သေး။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၁) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည် ကား) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သမာဓိဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပညာဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း ‘ဝိမုတ္တိ’ ဂုဏ်နှင့်။ပ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော လွတ်မြောက်သော ဉာဏ် အမြင် ‘ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’ ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ငါးဝါ ငါးဝါထက် အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၂) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ခြောက် ပါးဟူသည်ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားမရှိ၊ အရှက်မရှိ၊ ဒုစရိုက်မှ အကြောက်အလန့်မရှိ၊ ပျင်းရိ၏၊ သတိကင်း၏၊ ငါးဝါမပြည့်သေး။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ မနေရ။ (၃) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ နေရမည်။ (ခြောက်ပါးဟူသည် ကား) ယုံကြည်ခြင်း သဒ္ဓါတရားရှိ၏၊ အရှက်ရှိ၏၊ ဒုစရိုက်ကို ကြောက်လန့်၏၊ လုံ့လဝီရိယရှိ၏၊ သတိ တည်မြဲ၏။ ငါးဝါ ငါးဝါထက် အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ နေရမည်။ (၄) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (ခြောက် ပါးဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်၏၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်၏၊ အကြားအမြင် နည်း၏၊ ပညာမရှိ၊ ငါးဝါမပြည့်သေး။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ မနေရ။ (၅) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ နေရမည်။ (ခြောက်ပါး ဟူသည်ကား) လွန်မြတ်သော သီလပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အကျင့်ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ လွန်မြတ်သော အယူပျက်စီးခြင်း မရှိ၊ အကြားအမြင်များ၏၊ ပညာရှိ၏၊ ငါးဝါ ငါးဝါထက် အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ နေရမည်။ (၆) ရဟန်းတို့ ထိုမှတစ်ပါး အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ မနေရ။ (ခြောက် ပါးဟူသည်ကား) အာပတ် သင့်သည်ကို မသိ၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို မသိ၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို မသိ၊ လေးသော အာပတ်ကို မသိ၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက် နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်မရ၊ ကောင်းစွာ မဝေဖန် နိုင်၊ နုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းမရှိ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန် မရ’၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါ ပုဒ် ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်၊ ငါးဝါမပြည့်သေး။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါ ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှိဘဲ မနေရ။ (၇) ရဟန်းတို့ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲနေရမည်။ (ခြောက်ပါး ဟူသည် ကား) အာပတ် သင့်သည်ကို သိ၏၊ အာပတ် မသင့်သည်ကို သိ၏၊ ပေါ့သော အာပတ်ကို သိ၏၊ လေးသော အာပတ်ကို သိ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ပါတိမောက် နှစ်ပါးတို့ကို အကျယ်ရ၏၊ ကောင်းစွာ ဝေဖန်နိုင်၏၊ နုတ်၌ ကောင်းစွာ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏ ‘ကျေကျေပြွန်ပြွန်’ ရ၏၊ သုတ် ‘မာတိကာ’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဒါ ပုဒ် ဗျည်း ‘ဝိဘင်းအကျယ်’ အားဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်၏၊ ငါးဝါ ငါးဝါထက် အလွန်ရှိသည်လည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အမှီမရှှိိဘဲ နေရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၈) အဋ္ဌမ ဘေးမဲ့ဖြစ်နေခြင်းအခန်း ပြီး၏။

“A monk who has six qualities should live with formal support: he doesn’t have the virtue, stillness, wisdom, freedom, or knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has less than five years of seniority. But a monk who has six qualities may live without formal support: he has the virtue, stillness, wisdom, freedom, and knowledge and vision of freedom of one who is fully trained, and he has five or more years of seniority. “A monk who has another six qualities should live with formal support: he has no faith, conscience, or moral prudence; he is lazy and absentminded; and he has less than five years of seniority. But a monk who has six qualities may live without formal support: he has faith, conscience, moral prudence, energy, mindfulness, and five or more years of seniority. “A monk who has another six qualities should live with formal support: he has failed in the higher morality, the higher conduct, and the higher view; he’s ignorant and foolish; he has less than five years of seniority. But a monk who has six qualities may live without formal support: he hasn’t failed in the higher morality, the higher conduct, or the higher view; he’s learned and wise; he has five or more years of seniority. “A monk who has another six qualities should live with formal support: he doesn’t know the offenses; he doesn’t know the non-offenses; he doesn’t know which offenses are light; he doesn’t know which offenses are heavy; neither Monastic Code has been properly learned by him in detail, and he hasn’t analyzed them well, thoroughly mastered them, or investigated them well, either in terms of the rules or their detailed exposition; he has less than five years of seniority. But a monk who has six qualities may live without formal support: he knows the offenses; he knows the non-offenses; he knows which offenses are light; he knows which offenses are heavy; he has properly learned both Monastic Codes in detail, and he has analyzed them well, thoroughly mastered them, and investigated them well, both in terms of the rules and their detailed exposition; he has five or more years of seniority.” The eighth section for recitation on untouchable is finished. 41. Rāhula

၄၁။ ရာဟုလဝတ္ထု

၁၀၅။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ကပိလဝတ္ထု တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ။ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ကပိလဝတ္ထု တဒဝသရိ။ တတြ သုဒံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သုဒ္ဓေါဒနဿ သက္ကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ အထ ခေါ ရာဟုလမာတာ ဒေဝီ ရာဟုလံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧသော တေ, ရာဟုလ, ပိတာ။ ဂစ္ဆဿု [ဂစ္ဆဿ (သျာ။)], ဒါယဇ္ဇံ ယာစာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ ရာဟုလော ကုမာရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပုရတော, အဋ္ဌာသိ – ‘‘သုခါ တေ, သမဏ, ဆာယာ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ရာဟုလော ကုမာရော ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓိ – ‘‘ဒါယဇ္ဇံ မေ, သမဏ, ဒေဟိ၊ ဒါယဇ္ဇံ မေ, သမဏ, ဒေဟီ’’တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ တွံ, သာရိပုတ္တ, ရာဟုလံ ကုမာရံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ။ ‘‘ကထာဟံ, ဘန္တေ, ရာဟုလံ ကုမာရံ ပဗ္ဗာဇေမီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တီဟိ သရဏဂမနေဟိ သာမဏေရပဗ္ဗဇ္ဇံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော – ပဌမံ ကေသမဿုံ ဩဟာရာပေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒါပေတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကာရာပေတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ ဧဝံ ဝဒေဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗော – ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဒုတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ တတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, တတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမီတိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေဟိ တီဟိ သရဏဂမနေဟိ သာမဏေရပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ရာဟုလံ ကုမာရံ ပဗ္ဗာဇေသိ။

အထ ခေါ သုဒ္ဓေါဒနော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သုဒ္ဓေါဒနော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧကာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဝရံ ယာစာမီ’’တိ။ ‘‘အတိက္ကန္တဝရာ ခေါ, ဂေါတမ, တထာဂတာ’’တိ။ ‘‘ယဉ္စ, ဘန္တေ, ကပ္ပတိ, ယဉ္စ အနဝဇ္ဇ’’န္တိ။ ‘‘ဝဒေဟိ, ဂေါတမာ’’တိ။ ‘‘ဘဂဝတိ မေ, ဘန္တေ, ပဗ္ဗဇိတေ အနပ္ပကံ ဒုက္ခံ အဟောသိ, တထာ နန္ဒေ, အဓိမတ္တံ ရာဟုလေ။ ပုတ္တပေမံ, ဘန္တေ, ဆဝိံ ဆိန္ဒတိ, ဆဝိံ ဆေတွာ စမ္မံ ဆိန္ဒတိ, စမ္မံ ဆေတွာ မံသံ ဆိန္ဒတိ, မံသံ ဆေတွာ နှာရုံ ဆိန္ဒတိ, နှာရုံ ဆေတွာ အဋ္ဌိံ ဆိန္ဒတိ, အဋ္ဌိံ ဆေတွာ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ။ သာဓု, ဘန္တေ, အယျာ အနနုညာတံ မာတာပိတူဟိ ပုတ္တံ န ပဗ္ဗာဇေယျု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သုဒ္ဓေါဒနံ သက္ကံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ။ အထ ခေါ သုဒ္ဓေါဒနော သက္ကော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, အနနုညာတော မာတာပိတူဟိ ပုတ္တော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ။

အထ ခေါ ဘဂဝါ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန သာဝတ္ထိ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ။ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန သာဝတ္ထိ တဒဝသရိ။ တတြ သုဒံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဥပဋ္ဌာကကုလံ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဒါရကံ ပါဟေသိ – ‘‘ဣမံ ဒါရကံ ထေရော ပဗ္ဗာဇေတူ’’တိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န ဧကေန ဒွေ သာမဏေရာ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’တိ။ အယဉ္စ မေ ရာဟုလော သာမဏေရော။ ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန ဧကေန ဒွေ သာမဏေရေ ဥပဋ္ဌာပေတုံ, ယာဝတကေ ဝါ ပန ဥဿဟတိ ဩဝဒိတုံ အနုသာသိတုံ တာဝတကေ ဥပဋ္ဌာပေတုန္တိ။

ရာဟုလဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၄၁-ရာဟုလာ ဝတ္ထု ၁၀၅။ တစ်ရံရောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံး နေတော်မူပြီးလျှင် ကပိလဝတ်ပြည်သို့ အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီကြွချီတော်မူလတ်သော် ထိုကပိလဝတ်ပြည့်သို့ ရောက်တော်မူ၍ သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ်ပြည် နိဂြောဓာရုံကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် နံနက်အချိန်၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူလျက် သုဒ္ဓေါဒန သာကီဝင်မင်းကြီး၏ နန်းတော်သို့ ချဥ်းကပ်ပြီးနောက် ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ရာဟုလာ၏ မယ်တော် (ယသော်ဓရာ) ဒေဝီသည် ရာဟုလာမင်းသားကို “ချစ်သား ရာဟုလာ ဤရဟန်းသည် သင်၏ အဖတည်း၊ သွားလော့ အမွေတောင်းချေလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုအခါ ရာဟုလာ မင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “ရဟန်း သင်၏ အရိပ်သည် ချမ်းအေးလှစွာ၏”ဟု (ဆို၍) မြတ်စွာဘုရား၏ ရှေ့၌ ရပ်တည်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် နေရာမှ ထ၍ ဖဲခွါ ကြွသွားတော်မူသောအခါ ရာဟုလာမင်းသားသည် “ရဟန်း အကျွန်ုပ်အား အမွေပေးပါလော့၊ ရဟန်း အကျွန်ုပ်အား အမွေပေးပါလော့”ဟု (ဆိုလျက်) မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်မှ နောက်မှ အစဥ်လိုက်လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်သာရိပုတြာကို “ချစ်သား သာရိပုတ္တရာ သင်သည် ရာဟုလာမင်းသားကို ရှင်ပြုပေးလေလော့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ရာဟုလာမင်းသားကို အဘယ်သို့ ရှင်ပြုပေးရပါအံ့နည်းဟု (လျှောက်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ အား “ရဟန်းတို့ သရဏဂုံသုံးပါးတို့ဖြင့် ရှင်သာမဏေပြုခြင်းကို ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ရှင်သာမဏေ ပြုပေးရမည်၊ ရှေ့ဦးစွာ ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်စေ၍၊ ဖန်ရည် ဆိုးသော အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံစေပြီးလျှင်၊ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ အပေါ်ရုံ ‘ဧကသီ’ ကို စံပယ်တင် စေ၍ ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိးခိုးစေကာ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်စေပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီစေလျက် ‘ဤသို့ ဆိုလော့’ဟု ပြောဆိုရမည်။ ‘မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏’ဟု (ဆိုလော့ဟု ပြောဆိုရမည်)။ “ရဟန်းတို့ ဤသုံးပါးသော သရဏဂုံတို့ဖြင့် ရှင်သာမဏေပြုခြင်းကို ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် ရာဟုလာမင်းသားကို ရှင်ပြုပေးလေ၏။ ထိုအခါ သုဒ္ဓေါဒနသာကီဝင်မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး ပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် သုဒ္ဓေါဒနသာကီဝင်မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင် ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဆုတစ်ခုကို တောင်းလိုပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်သောမင်းကြီး မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ဆုပေးခြင်းမှ လွန်မြောက်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူရာ) - အသျှင် ဘုရား တောင်း မည့် ဆုသည် အပ်လည်း အပ် ပါ၏၊ အြ ပစ်လည်း မရှိပါဟု (လျှောက်၏)။ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်သောမင်းကြီး ဆိုလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရား ရဟန်းပြုစဥ်က အကျွန်ုပ်အား အတိုင်းမသိသော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ ဖြစ်ရပါ၏၊ နန္ဒမင်းသား ရဟန်းပြုသည်ရှိသော် ထို့အတူပင် ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ ဖြစ်ရပါ၏၊ ရာဟုလာ ရဟန်း ပြုရာ၌ကား လွန်ကဲသော ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ ဖြစ်ရပါ၏။ အသျှင်ဘုရား သား၌ ချစ်ခြင်းသည် အရေပါးကို ဖောက်ထွင်း၍ အရေထူကို, အရေထူမှ အသားကို, အသားမှ အကြောကို, အကြောမှ အရိုးကို ဖောက် ထွင်း၍ရိုးတွင်းခြင်ဆီသို့ ထိအောင် တည်ပါ၏။ အသျှင်ကောင်းတို့သည် အမိအဖတို့ ခွင့်မပြုသော သား ကို ရှင်ရဟန်း ပြုမပေးပါရန် တောင်းပန်ပါသည် အသျှင်ဘုရားဟု (လျှောက်၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် သုဒ္ဓေါဒန သာကီဝင်မင်းကြီးအား တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန် ရွှင်လန်းစေတော်မူ၏။ ထိုအခါ သုဒ္ဓေါဒနသာကီဝင်မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားက တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေ လျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်းစေပြီးသော် နေရာမှ ထလျက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွါသွားလေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့သော အကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ အမိအဖတို့ ခွင့်မပြုသော သားကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးရ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကပိလဝတ်ပြည်၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံး နေတော်မူပြီး လျှင် သာဝတ္ထိပြည်သို့ အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီကြွချီတော်မူသည်ရှိသော် ထိုသာဝတ္ထိပြည်သို့ ရောက်တော် မူ၍ ထိုသာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတ္တရာ၏ အလုပ်အကျွေးဒါယကာသည် “မထေရ်သည် ဤသူငယ်ကို ရှင်ပြု ပေးတော်မူပါ”ဟု အသျှင်သာရိပုတ္တရာထံသို့ သူငယ်ကို စေလွှတ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတစ်ပါးတည်း သာမဏေနှစ်ယောက်တို့ကို မလုပ်ကျွေးစေအပ်ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါ့အားလည်း ဤရာဟုလာ သာမဏေသည် ရှိ၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်၏။ “ရဟန်းတို့ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် သာမဏေနှစ်ယောက် တို့ကို လုပ်ကျွေးစေရန်လည်းကောင်း အကြင်မျှလောက်သော သာမဏေတို့ကို သွန်သင်ဆုံးမခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏၊ ထိုမျှလောက်သော သာမဏေတို့ကို လုပ်ကျွေးစေရန်လည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့် တော်မူ၏)။

After staying at Rājagaha for as long as he liked, the Buddha set out wandering toward Kapilavatthu in the Sakyan country. When he eventually arrived, he stayed in the Banyan Tree Monastery. In the morning the Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Suddhodana the Sakyan’s house where he sat down on the prepared seat. The queen, the mother of Rāhula, said to the boy, “This is your father, Rāhula. Go and ask for your inheritance.” Rāhula went up to the Buddha, stood in front of him, and said, “Ascetic, your shadow is pleasant.” When the Buddha got up from his seat and left, Rāhula followed behind, saying “Give me my inheritance! Give me my inheritance!” The Buddha said to Venerable Sāriputta, “Well then, Sāriputta, give Rāhula the going forth.” “But how, sir?” The Buddha then gave a teaching and addressed the monks: “The going forth as a novice monk should be given through the taking of the three refuges. It should be done like this. First the candidate should shave off his hair and beard and put on ocher robes. He should then arrange his upper robe over one shoulder, pay respect at the feet of the monks, squat on his heels, and raise his joined palms. He should then be told to say this: ‘I go for refuge to the Buddha, I go for refuge to the Teaching, I go for refuge to the Sangha. For the second time, I go for refuge to the Buddha, For the second time, I go for refuge to the Teaching, For the second time, I go for refuge to the Sangha. For the third time, I go for refuge to the Buddha, For the third time, I go for refuge to the Teaching, For the third time, I go for refuge to the Sangha.’” And Sāriputta gave Rāhula the going forth. Soon afterwards Suddhodana went to the Buddha, bowed, sat down, and said, “Sir, I want to ask for a favor.” “Buddhas don’t grant favors, Gotama.” “It’s allowable and blameless.” “Well then, say what it is.” “When the Buddha went forth, it was very painful for me, and the same when Nanda went forth. With Rāhula, it’s even worse. Affection for a child cuts deep. It cuts through the outer and inner skin; it cuts through the flesh, the sinews, and the bones, and it reaches all the way to the bone-marrow. Please, may the venerables not give the going forth to a child without the parents’ permission.” The Buddha then instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which Suddhodana got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “You shouldn’t give the going forth to a child without the parents’ permission. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” After staying at Kapilavatthu for as long as he liked, the Buddha set out wandering toward Sāvatthī. When he eventually arrived, he stayed in the Jeta Grove, Anāthapiṇḍika’s Monastery. At this time a family that was supporting Sāriputta sent him a boy with this message: “Please give the going forth to this boy.” Sāriputta thought, “The Buddha has laid down a rule that a monk shouldn’t have two novices attend on him. I already have the novice Rāhula. So what should I do now?” He told the Buddha. “I allow a competent and capable monk to have two novice monks attend on him, or however many he’s able to teach and instruct.” 42. Discussion of the training rules

၄၂။ သိက္ခာပဒကထာ

၁၀၆။ အထ ခေါ သာမဏေရာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ အမှာကံ သိက္ခာပဒါနိ, ကတ္ထ စ အမှေဟိ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သာမဏေရာနံ ဒသ သိက္ခာပဒါနိ, တေသု စ သာမဏေရေဟိ သိက္ခိတုံ – ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ [ဝေရမဏိ, ဝေရမဏိံ (က။)], အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏီ, အဗြဟ္မစရိယာ ဝေရမဏီ, မုသာဝါဒါ ဝေရမဏီ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏီ, ဝိကာလဘောဇနာ ဝေရမဏီ, နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနာ ဝေရမဏီ, မာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ဝေရမဏီ, ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ဝေရမဏီ, ဇာတရူပရဇတပဋိဂ္ဂဟဏာ ဝေရမဏီ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သာမဏေရာနံ ဣမာနိ ဒသ သိက္ခာပဒါနိ, ဣမေသု စ သာမဏေရေဟိ သိက္ခိတုန္တိ။

သိက္ခာပဒကထာ နိဋ္ဌိတာ။

၄၂-သိက္ခာပုဒ် ၁၀၆။ ထိုစဥ်အခါ သာမဏေတို့အား “ငါတို့၏ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်တို့သည် အဘယ်မျှရှိကုန်သနည်း၊ အဘယ်ကျင့်ဝတ် သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ငါတို့ ကျင့်ရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သာမဏေတို့အား ဆယ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ခွင့်ပြု၏၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်း သာမဏေတို့ ကျင့်စိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏။ အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ မမြတ်သော မေထုန် အကျင့်မှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ ယစ်မူးမေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သော သေအရက်ကိုသောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ နေလွဲညစာ စားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ သာသနာ တော်၏ ငြောင့်တံကျင်သဖွယ်ဖြစ်သော ကခြင်း သီခြင်း တီးမှုတ်ခြင်းတို့ကို ကြည့်ရှုနားထောင်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ ပန်းပန်ခြင်း နံ့သာလိမ်းခြင်း တန်ဆာဆင်ခြင်း နံ့သာပြောင်းတို့ဖြင့် အပြေအပြစ် ပြုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ ပမာဏထက် မြင့်သော အိပ်ရာနေရာ မြတ်သောအိပ်ရာနေရာတို့၌ အိပ်ခြင်း နေခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊ ရွှေငွေကို ခံယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သာမဏေတို့အား ဤဆယ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ခွင့်ပြု၏၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်း သာမဏေတို့ ကျင့်စိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Soon afterwards the novices thought, “How many training rules do we have that we should train in?” They told the Buddha. … “There are ten training rules for the novice monks: Abstention from killing living beings, Abstention from stealing, Abstention from sexual activity, Abstention from lying, Abstention from alcoholic drinks that cause heedlessness, Abstention from eating at the wrong time, Abstention from dancing, singing, music, and seeing shows, Abstention from wearing garlands and using scents and cosmetics, Abstention from high and luxurious resting places, Abstention from receiving gold, silver, and money.” 43. Penalties

၄၃။ ဒဏ္ဍကမ္မဝတ္ထု

၁၀၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန သာမဏေရာ ဘိက္ခူသု အဂါရဝါ အပ္ပတိဿာ အသဘာဂဝုတ္တိကာ ဝိဟရန္တိ။ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သာမဏေရာ ဘိက္ခူသု အဂါရဝါ အပ္ပတိဿာ အသဘာဂဝုတ္တိကာ ဝိဟရိဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ သာမဏေရဿ ဒဏ္ဍကမ္မံ ကာတုံ။ ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ – အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေဟိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ သာမဏေရဿ ဒဏ္ဍကမ္မံ ကာတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ ဒဏ္ဍကမ္မံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အာဝရဏံ ကာတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ သာမဏေရာနံ သဗ္ဗံ သံဃာရာမံ အာဝရဏံ ကရောန္တိ။ သာမဏေရာ အာရာမံ ပဝိသိတုံ အလဘမာနာ ပက္ကမန္တိပိ, ဝိဗ္ဘမန္တိပိ, တိတ္ထိယေသုပိ သင်္ကမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗော သံဃာရာမော အာဝရဏံ ကာတဗ္ဗော။ ယော ကရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထ ဝါ ဝသတိ, ယတ္ထ ဝါ ပဋိက္ကမတိ, တတ္ထ အာဝရဏံ ကာတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ သာမဏေရာနံ မုခဒွါရိကံ အာဟာရံ အာဝရဏံ ကရောန္တိ။ မနုဿာ ယာဂုပါနမ္ပိ သံဃဘတ္တမ္ပိ ကရောန္တာ သာမဏေရေ ဧဝံ ဝဒေန္တိ – ‘‘ဧထ, ဘန္တေ, ယာဂုံ ပိဝထ၊ ဧထ, ဘန္တေ, ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇထာ’’တိ။ သာမဏေရာ ဧဝံ ဝဒေန္တိ – ‘‘နာဝုသော, လဗ္ဘာ။ ဘိက္ခူဟိ အာဝရဏံ ကတ’’န္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒန္တာ သာမဏေရာနံ မုခဒွါရိကံ အာဟာရံ အာဝရဏံ ကရိဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, မုခဒွါရိကော အာဟာရော အာဝရဏံ ကာတဗ္ဗော။ ယော ကရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

ဒဏ္ဍကမ္မဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၄၃-ဒဏ်ပေးခြင်းဝတ္ထု ၁၀၇။ တစ်ရံရောအခါ သာမဏေတို့သည် ရဟန်းတို့၌ ရိုသေကျိုးနွံခြင်း မရှိဘဲ သဘောကွဲလွဲ လျက်နေကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာမဏေတို့သည် ရဟန်းတို့၌ ရိုသေကျိုးနွံခြင်း မရှိဘဲ သဘောကွဲလွဲလျက် နေကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော သာမဏေအား ဒဏ်ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့အား လာဘ်မရစိမ့်သောငှါ အားထုတ်၏၊ ရဟန်းတို့အား အကျိုးမဲ့ ဖြစ်စိမ့်သောငှါ အားထုတ်၏၊ ရဟန်းတို့အား နေမြဲကျောင်း၌ မနေနိုင်စိမ့်သောငှါ အားထုတ်၏၊ ရဟန်းတို့ကို ဆဲရေး တိုင်းထွာ၏၊ ရဟန်း အချင်းချင်း ကွဲပြားစေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော သာမဏေအား ဒဏ်ပေးခြင်းအမှုကို ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သို့ ဒဏ်ပေးရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ တားမြစ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် သာမဏေတို့အား အလုံးစုံသော သံဃာ့အရံကို (မဝင်လင့်ဟု) တားမြစ် ပိတ်ပင်ကုန်၏၊ သာမဏေတို့သည် အရံအတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်မရသောကြောင့် အရပ်တစ်ပါးသို့လည်း ဖဲသွားကုန်၏၊ လူလည်း ထွက်ကုန်၏၊ တိတ္ထိဘောင်သို့လည်း ပြောင်းရွှေ့ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအ ကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အလုံးစုံသော သံဃာ့အရံကို (မဝင်လင့်ဟု) မတားမြစ် မပိတ်ပင်အပ်၊ တားမြစ်ပိတ်ပင်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ နေထိုင်ရာအရပ် ဝင်ထွက်ရာအရပ်တို့၌သာ တားမြစ်ပိတ်ပင်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် သာမဏေတို့ စားသောက်မည့် အစာအာဟာရကို (မစားသောက် လင့်ဟု) တားမြစ်ကုန်၏။ လူတို့သည် ယာဂုသောက်ဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ သံဃဘတ်ကိုလည်းကောင်း စီရင်ကုန်သည်ရှိသော် သာမဏေတို့ကို “အသျှင်တို့ လာကုန်လော့၊ ယာဂုသောက်ကုန်လော့၊ ဆွမ်းစားကုန်လော့”ဟု ဆိုသောအခါ သာမဏေတို့သည် “ဒါယကာတို့ ရဟန်းတို့က တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသောကြောင့် (စားသောက်ခွင့်) မရကြပါ”ဟု ဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် အသျှင်ကောင်းတို့သည် သာမဏေတို့ စားသောက်မည့် အစာအာဟာရကို တားမြစ်ကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ စားသောက်မည့် အစာအာဟာရကို တားမြစ်ခြင်းကို မပြုအပ်၊ (တားမြစ်ခြင်းကို) ပြုသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒဏ်ပေးခြင်းဝတ္ထု ပြီး၏။ ၁။ နေထိုင်ရာအရပ်ဟူသည် သံဃိကဖြစ်စေ၊ ပုဂ္ဂလိကဖြစ်စေ မိမိအမြဲနေထိုင်ရာကျောင်းကို ဆိုလို၏။ ဝင်ထွက်ရာအရပ် ဟူသည် ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့၏ နေရာအရပ်ကို ဆိုလို၏။ (တေရသကဏ်-ဝိမတိ)

Soon the novice monks were being disrespectful, undeferential, and rude toward the monks. The monks complained and criticized them, “How can the novices behave like this?” They told the Buddha. … “I allow you to penalize a novice monk who has five qualities: He’s trying to stop monks from getting material support. He’s trying to harm monks. He’s trying to make monks lose their place of residence. He abuses and reviles monks. He causes division between monks.” The monks didn’t know which penalty to impose. They told the Buddha. “I allow you to place restrictions on the novice monks.” The monks restricted the novices from the whole monastery. Because they were unable to enter the monastery, the novices left, disrobed, and joined the monastics of other religions. They told the Buddha. “You shouldn’t restrict anyone from a whole monastery. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to make restrictions for the place you’re staying and its access areas.” The monks placed restrictions on the novices’ food. People making congee and meals for the Sangha said to the novices, “Come, venerables, and drink congee. Come and eat a meal.” The novices replied, “We can’t. The monks have placed a restriction on us.” People complained and criticized them, “How can the venerables restrict the novices’ food?” They told the Buddha. “You shouldn’t place restrictions on food. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” The account of penalties is finished. 44. Prohibiting without asking permission

၄၄။ အနာပုစ္ဆာဝရဏဝတ္ထု

၁၀၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဥပဇ္ဈာယေ အနာပုစ္ဆာ သာမဏေရာနံ အာဝရဏံ ကရောန္တိ။ ဥပဇ္ဈာယာ ဂဝေသန္တိ – ကထံ [ကဟံ (က။)] နု ခေါ အမှာကံ သာမဏေရာ န ဒိဿန္တီတိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေဟိ, အာဝုသော, ဘိက္ခူဟိ အာဝရဏံ ကတ’’န္တိ။ ဥပဇ္ဈာယာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အမှေ အနာပုစ္ဆာ အမှာကံ သာမဏေရာနံ အာဝရဏံ ကရိဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဥပဇ္ဈာယေ အနာပုစ္ဆာ အာဝရဏံ ကာတဗ္ဗံ။ ယော ကရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

အနာပုစ္ဆာဝရဏဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၄၄- မပန်ကြားဘဲ တားမြစ်ခြင်းဝတ္ထု ၁၀၈။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့ကို မပန်ကြားဘဲ သာမဏေတို့အား တားမြစ်ခြင်းကို ပြုကုန်၏။ ငါတို့၏ သာမဏေတို့သည် အဘယ်မှာနည်း မမြင်ပါတကားဟု ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့သည် ရှာဖွေကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် တားမြစ်ခြင်းကို ပြုပါကုန်၏”ဟု ဆိုကုန်၏။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ငါတို့ကို့မပန်ကြားဘဲ ငါတို့၏ သာမဏေတို့အား တားမြစ်ခြင်းကို ပြုကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်း တို့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့ကို မပန်ကြားဘဲ တားမြစ်ခြင်းကို မပြုအပ်၊ ပြုသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ၁။ ကဟံ နုခေါ- ရှိသော မူကွဲပါဠိကို ကြည့်၍ပြန်သည်။ ၄၅-ဖြားယောင်းသွေးဆောင်ခြင်းဝတ္ထု တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့၏ သာမဏေတို့ကို ဖြားယောင်းသွေးဆောင်ကုန်၏။ မထေရ်ကြီးတို့သည် ကိုယ်တိုင် ဒန်ပူ မျက်နှာသစ်ရေတို့ကို ယူရသည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲပင်ပန်းကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ တစ်ပါးသောသူ၏ ပရိသတ်ကို မဖြားယောင်း မသွေးဆောင်အပ်၊ ဖြားယောင်း သွေးဆောင်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ၄၆-ကဏ္ဍကသာမဏေဝတ္ထု တစ်ရံရောအခါ သာကီဝင်မင်းသား အသျှင်ဥပနန္ဒ၏ ကဏ္ဍကသာမဏေသည် ကဏ္ဍကီအမည်ရှိသော ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာမဏေသည် ဤသို့ သဘောရှိသော မပြု ကျင့်အပ်သော အမှုကို ပြုကျင့်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အင်္ဂါဆယ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော သာမဏေအား (အသွင်ကို) ဖျက်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ သူ့အသက်ကို သတ်လေ့ရှိ၏၊ သူ့ဥစ္စာကို ခိုးလေ့ရှိ၏၊ မမြတ်သော မေထုန်အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုလေ့ရှိ၏၊ သေအရက်ကိုသောက်လေ့ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆို၏၊ တရားတော်၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆို၏၊ သံဃာတော်၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆို၏၊ မှားသော အယူရှိ၏၊ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့ ဤ အင်္ဂါဆယ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော သာမဏေအား (အသွင်ကို) ဖျက်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion the monks from the group of six placed restrictions on novices without asking their preceptors for permission. The preceptors could not find their novices. When other monks told them what had happened, the preceptors complained and criticized those monks, “How could the monks from the group of six place restrictions on our novices without asking us for permission?” They told the Buddha. “You shouldn’t place a restriction without asking permission from the preceptor. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 45. Luring away At one time the monks from the group of six were luring away the novices of the senior monks. The senior monks had to get their own tooth cleaners and water for rinsing the mouth. As a result, they became tired. They told the Buddha. “You shouldn’t lure away another’s followers. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 46. The novice Kaṇṭaka At one time Venerable Upananda the Sakyan had a novice monk called Kaṇṭaka who raped a nun called Kaṇṭakī. The monks complained and criticized him, “How could a novice monk misbehave in this way?” They told the Buddha. “I allow you to expel a novice monk who has ten qualities: He kills living beings. He steals. He’s not celibate. He lies. He drinks alcoholic drinks. He disparages the Buddha. He disparages the Teaching. He disparages the Sangha. He has wrong view. He has raped a nun.” 47. <i lang='pi' translate='no'>Paṇḍakas</i>

၄၅။ အပလာဠနဝတ္ထု

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ သာမဏေရေ အပလာဠေန္တိ။ ထေရာ သာမံ ဒန္တကဋ္ဌမ္ပိ မုခေါဒကမ္ပိ ဂဏှန္တာ ကိလမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အညဿ ပရိသာ အပလာဠေတဗ္ဗာ။ ယော အပလာဠေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ တိ။

အပလာဠနဝတ္ထု နိဋ္ဌိတံ။

၄၆။ ကဏ္ဋကသာမဏေရဝတ္ထု

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥပနန္ဒဿ သကျပုတ္တဿ ကဏ္ဋကော နာမ သာမဏေရော ကဏ္ဋကိံ နာမ ဘိက္ခုနိံ ဒူသေသိ။ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သာမဏေရော ဧဝရူပံ အနာစာရံ အာစရိဿတီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒသဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သာမဏေရံ နာသေတုံ။ ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ, အဒိန္နာဒါယီ ဟောတိ, အဗြဟ္မစာရီ ဟောတိ, မုသာဝါဒီ ဟောတိ, မဇ္ဇပါယီ ဟောတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ, ဘိက္ခုနိဒူသကော ဟောတိ – အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေဟိ ဒသဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ သာမဏေရံ နာသေတုန္တိ။

၄၇။ ပဏ္ဍကဝတ္ထု

၁၀၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပဏ္ဍကော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ သော ဒဟရေ ဒဟရေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ဧထ, မံ အာယသ္မန္တော ဒူသေထာ’’တိ။ ဘိက္ခူ အပသာဒေန္တိ – ‘‘နဿ, ပဏ္ဍက, ဝိနဿ, ပဏ္ဍက, ကော တယာ အတ္ထော’’တိ။ သော ဘိက္ခူဟိ အပသာဒိတော မဟန္တေ မဟန္တေ မောဠိဂလ္လေ သာမဏေရေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ဧထ, မံ အာဝုသော ဒူသေထာ’’တိ။ သာမဏေရာ အပသာဒေန္တိ – ‘‘နဿ, ပဏ္ဍက, ဝိနဿ, ပဏ္ဍက, ကော တယာ အတ္ထော’’တိ။ သော သာမဏေရေဟိ အပသာဒိတော ဟတ္ထိဘဏ္ဍေ အဿဘဏ္ဍေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ဧထ, မံ, အာဝုသော, ဒူသေထာ’’တိ။ ဟတ္ထိဘဏ္ဍာ အဿဘဏ္ဍာ ဒူသေသုံ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ပဏ္ဍကာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ။ ယေပိ ဣမေသံ န ပဏ္ဍကာ, တေပိ ဣမေ ပဏ္ဍကေ ဒူသေန္တိ။ ဧဝံ ဣမေ သဗ္ဗေဝ အဗြဟ္မစာရိနော’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ ဟတ္ထိဘဏ္ဍာနံ အဿဘဏ္ဍာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ပဏ္ဍကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၄၇-ပဏ္ဍုက်ဝတ္ထု ၁၀၉။ တစ်ရံရောအခါ ပဏ္ဍုက်တစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြု၏၊ ထိုပဏ္ဍုက်သည် ငယ်ရွယ်သော ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “အသျှင်တို့ လာကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်ကို ဖျက်ဆီးကုန် လော့”ဟု ဆို၏။ ရဟန်းတို့သည် “ဟယ် ပဏ္ဍုက် ပျောက်လေလော့၊ ဟယ် ပဏ္ဍုက် ကင်းပျောက်လေ လော့၊ သင်နှင့် (အတူနေသဖြင့်) အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု မောင်းမဲကုန်၏။ ထိုပဏ္ဍုက်သည် ရဟန်းတို့က မောင်းမဲအပ်သည်ရှိသော် ဝဖြိုးကုန်သော သာမဏေကြီးတို့ထံ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “ငါ့သျှင်တို့ လာကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်ကို ဖျက်ဆီးကုန်လော့”ဟု ဆို၏။ သာမဏေတို့သည် “ဟယ် ပဏ္ဍုက် ပျောက်လေလော့၊ ဟယ် ပဏ္ဍုက် ကင်းပျောက်လေလော့၊ သင်နှင့် (အတူနေသဖြင့်) အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း”ဟု မောင်းမဲကုန်၏။ ထိုပဏ္ဍုက်သည် သာမဏေတို့က မောင်းမဲအပ်သည်ရှိသော် ဆင်ထိန်း မြင်းထိန်းတို့ ထံသို့ ချဥ်း ကပ်ပြီးလျှင် “အမောင်တို့ လာကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်ကို ဖျက်ဆီးကုန်လော့”ဟု ဆို၏။ ဆင်ထိန်း မြင်း ထိန်းတို့သည် ဖျက်ဆီးကြကုန်ပြီးလျှင် “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်ကုန်သော ဤရဟန်းတို့သည် ပဏ္ဍုက်တို့တည်း၊ ဤရဟန်းတို့တွင် အကြင်ရဟန်းတို့သည် ပဏ္ဍုက်မဟုတ်ကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း ဤပဏ္ဍုက်တို့ကို ဖျက်ဆီးကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် ဤရဟန်းအားလုံးတို့ပင် မမြတ်သော အကျင့် ကို ကျင့်ကုန်၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုဆင်ထိန်း မြင်းထိန်းတို့၏ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော စကားကို ကြားကြသည်သာတည်း။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ပဏ္ဍုက်သည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁)

At one time a certain <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i> had gone forth as a monk. He went to the young monks and said, “Come, venerables, have sex with me.” The monks dismissed him, “Go away, <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i>. We don’t want you.” He went to the big and fat novices, said the same thing, and got the same response. He then went to the elephant keepers and the horse keepers and once again said the same thing. And they had sex with him. They complained and criticized him, “These Sakyan monastics are <i lang='pi' translate='no'>paṇḍakas</i>. And those who are not have sex with them. None of them is celibate.” The monks heard their complaints and told the Buddha. “A <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i> shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 48. Fake monks

စာ-၁၂၀

၄၈။ ထေယျသံဝါသကဝတ္ထု

၁၁၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရာဏကုလပုတ္တော ခီဏကောလညော သုခုမာလော ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ပုရာဏကုလပုတ္တဿ ခီဏကောလညဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟံ ခေါ သုခုမာလော, န ပဋိဗလော အနဓိဂတံ ဝါ ဘောဂံ အဓိဂန္တုံ, အဓိဂတံ ဝါ ဘောဂံ ဖာတိံ ကာတုံ။ ကေန နု ခေါ အဟံ ဥပါယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျံ, န စ ကိလမေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ တဿ ပုရာဏကုလပုတ္တဿ ခီဏကောလညဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ, သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ။ ယံနူနာဟံ သာမံ ပတ္တစီဝရံ ပဋိယာဒေတွာ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အာရာမံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝသေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ သော ပုရာဏကုလပုတ္တော ခီဏကောလညော သာမံ ပတ္တစီဝရံ ပဋိယာဒေတွာ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အာရာမံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူ အဘိဝါဒေတိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကတိဝဿောသိ တွံ, အာဝုသော’’တိ? ကိံ ဧတံ, အာဝုသော, ကတိဝဿော နာမာတိ? ကော ပန တေ, အာဝုသော, ဥပဇ္ဈာယောတိ? ကိံ ဧတံ, အာဝုသော, ဥပဇ္ဈာယော နာမာတိ? ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပါလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣင်္ဃာဝုသော ဥပါလိ, ဣမံ ပဗ္ဗဇိတံ အနုယုဉ္ဇာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ သော ပုရာဏကုလပုတ္တော ခီဏကောလညော အာယသ္မတာ ဥပါလိနာ အနုယုဉ္ဇိယမာနော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အာယသ္မာ ဥပါလိ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ထေယျသံဝါသကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။ တိတ္ထိယပက္ကန္တကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၄၈-ခိုး၍ပေါင်းသင်းသူဝတ္ထု ၁၁၀။ တစ်ရံရောအခါ ဆွေကြီး မျိုးကြီးမှ တိမ်ကောလာသော အမျိုးကောင်းသားတစ်ယောက်သည် နူးညံ့သိမ်မွေ့ နုနယ်သူ ဖြစ်၍ “ငါသည်ကား နုနယ်သူ ဖြစ်၏၊ မရသေးသော စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ရစိမ့်သော ငှါလည်းကောင်း ရပြီးသော စည်းစိမ်ဥစ္စာကိုလည်း တိုးပွါးအောင် ပြုခြင်းငှါလည်းကောင်း မစွမ်းနိုင်၊ ငါသည် အဘယ်နည်းဖြင့် မပင်ပန်းဘဲ ချမ်းသာစွာ အသက်မွေးရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် “သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ဤရဟန်းတို့သည် ကောင်းသော အလေ့အကျင့် ရှိကုန်၏၊ မွန်မြတ်သော ဘောဇဥ်တို့ကို စားသောက်၍ လေမတိုက်သော အိပ်ရာနေရာတို့၌ အိပ်ရကုန်၏၊ ငါသည် ကိုယ်တိုင် သပိတ်သင်္ကန်းကို စီမံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်လျက် ဖန်ရည်ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံပြီးလျှင် အရံသို့ သွား၍ ရဟန်းတို့နှင့် အတူ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ရမူ ကောင်းလေစွ”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထို့နောက် ထိုသူသည် ကိုယ်တိုင် သပိတ်သင်္ကန်းကို စီမံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်တို့ကို ပယ်လျက် ဖန်ရည် ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံပြီးလျှင် အရံသို့ သွား၍ ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုး၏။ ရဟန်းတို့က “ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်မျှ ဝါရပြီနည်း”ဟု မေးကြကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤအဘယ်မျှ ဝါရပြီနည်း ဆိုသည်ကား အဘယ်ကို ဆိုလိုပါသနည်းဟု (ပြန်၍မေး၏)။ ငါ့သျှင် သင်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကား အဘယ်သူနည်းဟု (မေးကြပြန်၏)။ ငါ့သျှင်တို့ ဤဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဆိုသည်ကား အဘယ်ကို ဆိုလိုပါသနည်းဟု (ပြန်၍မေး၏)။ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်ဥပါလိကို “ငါ့သျှင် ဥပါလိ တိုက်တွန်းပါ၏၊ ဤရဟန်းကို မေးစိစစ်လော့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ ဆွေကြီးမျိုးကြီးမှ တိမ်ကောလာသော ထိုအမျိုးကောင်းသားသည် အသျှင် ဥပါလိက မေးစိစစ်အပ်သည်ရှိသော် ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ အသျှင်ဥပါလိသည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ပေါင်းသင်းမှုကို ခိုးသောသူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည် ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “ရဟန်းတို့ တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသော သူသည် ပဉ္စင်း မဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ (၂-၃)

At one time there was a gentleman who had been brought up in comfort, but whose entire family had died. He thought, “I’ve been brought up in comfort and I’m incapable of making money. How can I live happily without exhausting myself?” It occurred to him, “These Sakyan monastics have pleasant habits and a happy life. They eat nice food and sleep in beds sheltered from the wind. Why don’t I just get myself a bowl and robes, shave off my hair and beard, put on ocher robes, and then go to the monastery and live with the monks?” And he did just that. When he came to the monastery, he bowed down to the monks. The monks asked him, “How many rains do you have?” “What does ‘How many rains’ mean?” “Who’s your preceptor?” “What’s a preceptor?” The monks said to Venerable Upāli, “Upāli, please examine this person.” He then told Upāli what had happened. Upāli told the monks, who in turn told the Buddha. “A fake monk shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, they should be expelled. Anyone who has previously left to join the monastics of another religion shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, they should be expelled.” 49. Animals

၄၉။ တိရစ္ဆာနဂတဝတ္ထု

၁၁၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော နာဂေါ နာဂယောနိယာ အဋ္ဋီယတိ ဟရာယတိ ဇိဂုစ္ဆတိ။ အထ ခေါ တဿ နာဂဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ အဟံ ဥပါယေန နာဂယောနိယာ စ ပရိမုစ္စေယျံ ခိပ္ပဉ္စ မနုဿတ္တံ ပဋိလဘေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ တဿ နာဂဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ။ သစေ ခေါ အဟံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျံ, ဧဝါဟံ နာဂယောနိယာ စ ပရိမုစ္စေယျံ, ခိပ္ပဉ္စ မနုဿတ္တံ ပဋိလဘေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ သော နာဂေါ မာဏဝကဝဏ္ဏေန ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ တံ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ, ဥပသမ္ပာဒေသုံ။ တေန ခေါ ပန သမယေန သော နာဂေါ အညတရေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ပစ္စန္တိမေ ဝိဟာရေ ပဋိဝသတိ။ အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ အဇ္ဈောကာသေ စင်္ကမတိ။ အထ ခေါ သော နာဂေါ တဿ ဘိက္ခုနော နိက္ခန္တေ ဝိဿဋ္ဌော နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ။ သဗ္ဗော ဝိဟာရော အဟိနာ ပုဏ္ဏော, ဝါတပါနေဟိ ဘောဂါ နိက္ခန္တာ ဟောန္တိ။ အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ပဝိသိဿာမီတိ ကဝါဋံ ပဏာမေန္တော အဒ္ဒသ သဗ္ဗံ ဝိဟာရံ အဟိနာ ပုဏ္ဏံ, ဝါတပါနေဟိ ဘောဂေ နိက္ခန္တေ, ဒိသွာန ဘီတော ဝိဿရမကာသိ။ ဘိက္ခူ ဥပဓာဝိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ, အာဝုသော, ဝိဿရမကာသီ’’တိ? ‘‘အယံ, အာဝုသော, သဗ္ဗော ဝိဟာရော အဟိနာ ပုဏ္ဏော, ဝါတပါနေဟိ ဘောဂါ နိက္ခန္တာ’’တိ။ အထ ခေါ သော နာဂေါ တေန သဒ္ဒေန ပဋိဗုဇ္ဈိတွာ သကေ အာသနေ နိသီဒိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကောသိ တွံ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, နာဂေါ’’တိ။ ‘‘ကိဿ ပန တွံ, အာဝုသော, ဧဝရူပံ အကာသီ’’တိ? အထ ခေါ သော နာဂေါ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ တံ နာဂံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တုမှေ ခေါတ္ထ နာဂါ အဝိရုဠှိဓမ္မာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ။ ဂစ္ဆ တွံ, နာဂ, တတ္ထေဝ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ ဥပေါသထံ ဥပဝသ, ဧဝံ တွံ နာဂယောနိယာ စ ပရိမုစ္စိဿသိ, ခိပ္ပဉ္စ မနုဿတ္တံ ပဋိလဘိဿသီ’’တိ။ အထ ခေါ သော နာဂေါ အဝိရုဠှိဓမ္မော ကိရာဟံ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေတိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿူနိ ပဝတ္တယမာနော ဝိဿရံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, ပစ္စယာ နာဂဿ သဘာဝပါတုကမ္မာယ။ ယဒါ စ သဇာတိယာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝတိ, ယဒါ စ ဝိဿဋ္ဌော နိဒ္ဒံ ဩက္ကမတိ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ ပစ္စယာ နာဂဿ သဘာဝပါတုကမ္မာယ။ တိရစ္ဆာနဂတော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗော’’တိ။

၄၉-တိရစ္ဆာန်ဝတ္ထု ၁၁၁။ တစ်ရံရောအခါ နဂါးတစ်ကောင်သည် နဂါးဘဝကို ရွံမုန်း ရှက်နိုး စက်ဆုပ်သဖြင့် “ငါသည် အဘယ်နည်းဖြင့် နဂါးဘဝမှ လွတ်ရပါအံ့နည်း၊ လျင်စွာ လူ့အဖြစ်ကို ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုနဂါးအား “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တရားကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏, ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏မှန်သော စကားကို ဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ သီလရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော သဘောရှိကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်းပြုငြားအံ့၊ ဤသို့ ရဟန်း ပြုသည်ရှိသော် ငါသည် နဂါးဘဝမှ လွတ်ရာ၏၊ လျင်စွာ လူ့အဖြစ်ကိုလည်း ရရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထိုအခါ ထိုနဂါးသည် လုလင်၏ အသွင်ဖြင့် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ ထိုနဂါးကို ရဟန်းတို့သည် ရှင်ရဟန်း ပြုပေးကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုနဂါးသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းနှင့်အတူ အစွန်ဖြစ်သော ကျောင်း၌ နေ၏။ ထိုအခါ ထို (တစ်ပါးသော) အဖော်ရဟန်းသည် မိုးသောက်အခါ၌ စောစောထ၍ ဟင်းလင်းပြင် ‘လွင်တီးခေါင်’ ၌ စင်္ကြံသွား၏။ ထိုအခါ နဂါးသည် ရဟန်း ထွက်သွားသောအခါ သတိလွတ်ကင်း အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ တစ်ကျောင်းလုံးသည် မြွေ (နဂါး၏ ခန္ဓာ ကိုယ်)ဖြင့် ပြည့်၏၊ လေသွန်တံခါးတို့မှ အခွေတို့သည် ထွက်ကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းသည် “ကျောင်းသို့ ဝင်အံ့”ဟု တံခါးရွက်ကို တွန်းလိုက်သည်ရှိသော် ကျောင်း တစ်ခုလုံး မြွေ (နဂါး၏ခန္ဓာကိုယ်)ဖြင့် ပြည့်လျက် လေသွန်တံခါးတို့မှ အခွေတို့ ထွက်နေသည်ကို မြင်သောကြောင့် ကြောက်ရွံ့သည်ဖြစ်၍ အော်ဟစ်သော အသံကို ပြုလေ၏။ ရဟန်းတို့သည် ပြေးလာကြပြီးလျှင် ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ့်ကြောင့် အော်ဟစ်သော အသံကို ပြုသနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ “ငါ့သျှင်တို့ တစ်ကျောင်းလုံးသည် မြွေ (နဂါး၏ခန္ဓာကိုယ်)ဖြင့် ပြည့်၏၊ လေသွန်တံခါးတို့မှ အခွေတို့သည် ထွက်နေကုန်၏”ဟု (ပြောဆို၏)။ ထိုအခါ နဂါးသည် ထိုပြောဆိုသော အသံဖြင့် နိုး၍ မိမိနေရာ၌ ထိုင်နေ၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ်သူနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ “အသျှင်တို့ အကျွန်ုပ်ကား နဂါးတည်း”ဟု ပြောဆိုသည်ရှိသော် ငါ့သျှင် သင်ကား အဘယ့်ကြောင့် ဤသို့သဘောရှိသော အမှုကို ပြုသနည်းဟု (မေးကုန်၏)။ ထိုအခါ နဂါးသည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့သော အကြောင်းအရာကြောင့် ရဟန်းအပေါင်းကို စည်းဝေးစေ၍ ထိုနဂါးကို “သင်နဂါးတို့သည် ဤသာသနာ၌ မကြီးပွါးသော သဘောရှိကုန်၏၊ နဂါး သင်သည် သွားလေ လော့၊ ထိုနဂါးပြည်၌သာလျှင် တစ်ဆယ့်လေးရက် ဥပုသ်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက် ဥပုသ်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆုတ်ရှစ်ရက် လဆန်းရှစ်ရက် ဥပုသ်နေ့၌လည်းကောင်း ဥပုသ်ကို သုံးလေလော့၊ နဂါး သင်သည် ဤသို့ ဥပုသ်ကို သုံးသည်ရှိသော် နဂါးမျိုးမှလည်း လွတ်လတ္တံ့၊ လျင်စွာ လူ့အဖြစ်ကိုလည်း ရလတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ထိုနဂါးသည် “ငါသည် ဤသာသနာ၌ မကြီးပွါးသော သဘောရှိ သတတ်”ဟု စိတ်ဆင်းရဲခြင်း စိတ်မချမ်းသာခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ မျက်ရည်တို့ကို ယိုစီးစေလျက် ငိုကြွေး၍ ဖဲခွါသွားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ နဂါး၏ ပင်ကိုယ်သဘော ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်လာရန် အကြောင်းတို့ကား ဇာတ်တူနဂါးမ၌ မေထုန်မှီဝဲခြင်း၊ သတိလွတ်ကင်း အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း နှစ်ပါးတို့ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တိရစ္ဆာန်သည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၄)

At one time there was a dragon who was troubled, ashamed, and disgusted with his existence as a dragon. He thought, “How can I get released from this existence and quickly become human?” It occurred to him, “These Sakyan monastics have integrity. They’re celibate and their conduct is good, and they’re truthful, moral, and have a good character. If I were to go forth with them, I would be released from this existence as a dragon and quickly become human.” Then, taking on the appearance of a young brahmin, that dragon went to the monks and asked for the going forth. The monks gave him the going forth and the full ordination. Soon afterwards that dragon was sharing a remote dwelling with a certain monk. After getting up early one morning, that monk did walking meditation outside. When the monk had left, the dragon relaxed and fell asleep. As a result, the serpent filled the whole dwelling, its coils even protruding from the windows. Just then that monk decided to go back inside. When he opened the door, he saw the serpent filling the whole dwelling. Terrified, he screamed. Monks came running to and asked him why he was screaming. And he told them what had seen. The dragon woke up from the noise and sat down on his seat. The monks asked him who he was. He replied, “I’m a dragon.” “Why did you do this?” The dragon told them what had happened, and they told the Buddha. He then had the Sangha of monks gathered and said to the dragon, “Dragons are unable to make progress on this spiritual path. Go, dragon, and keep the observance days of the fourteenth, the fifteenth, and the eighth of the lunar half-month. In this way you’ll be released from existence as a dragon and quickly become human.” When he heard this, the dragon wept. Sad and miserable, he cried out in distress and left. And the Buddha addressed the monks: “There are two occasions when dragons appear in their own form: when they have sexual intercourse with each other, and when they relax and fall asleep. Monks, an animal shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, it should be expelled.” 50. Matricides

စာ-၁၂၁

၅၀။ မာတုဃာတကဝတ္ထု

၁၁၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော မာဏဝကော မာတရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ သော တေန ပါပကေန ကမ္မေန အဋ္ဋီယတိ ဟရာယတိ ဇိဂုစ္ဆတိ။ အထ ခေါ တဿ မာဏဝကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ အဟံ ဥပါယေန ဣမဿ ပါပကဿ ကမ္မဿ နိက္ခန္တိံ ကရေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ တဿ မာဏဝကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ။ သစေ ခေါ အဟံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျံ, ဧဝါဟံ ဣမဿ ပါပကဿ ကမ္မဿ နိက္ခန္တိံ ကရေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ သော မာဏဝကော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပါလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပုဗ္ဗေပိ ခေါ, အာဝုသော ဥပါလိ, နာဂေါ မာဏဝကဝဏ္ဏေန ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော။ ဣင်္ဃာဝုသော ဥပါလိ, ဣမံ မာဏဝကံ အနုယုဉ္ဇာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ သော မာဏဝကော အာယသ္မတာ ဥပါလိနာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အာယသ္မာ ဥပါလိ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… မာတုဃာတကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၅၀-အမိကိုသတ်သူဝတ္ထု ၁၁၂။ တစ်ရံရောအခါ လုလင်တစ်ယောက်သည် အမိကို သတ်မိသဖြင့် ထိုမကောင်းမှုကံကို ရွံမုန်း ရှက်နိုး စက်ဆုပ်ရကား “ငါသည် အဘယ်နည်းဖြင့် ဤမကောင်းမှုကံမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုရပါအံ့့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုလုလင်အား “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တရားကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မှန်သော စကားကို ဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ သီလရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော သဘောရှိကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်းပြုငြားအံ့၊ ဤသို့ ရဟန်း ပြုသည်ရှိသော် ငါသည် ဤမကောင်းမှုကံမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုနိုင်ရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထိုအခါ ထိုလုလင်သည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်ဥပါလိမထေရ်ကို “ငါ့သျှင်ဥပါလိ ရှေးအခါ၌လည်း နဂါးသည် လုလင်အသွင် ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြုခဲ့ဖူး၏၊ ငါ့သျှင်ဥပါလိ တိုက်တွန်းပါ၏၊ ဤလုလင်ကို မေးစိစစ်ပါဦးလော့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုလုလင်သည် အသျှင်ဥပါလိမထေရ်က မေးစိစစ်အပ်သည်ရှိသော် ဤ အကြောင်းကို ပြောကြား၏။ အသျှင်ဥပါလိသည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ ရဟန်း တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အမိကို သတ်သောသူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၅)

At one time there was a young brahmin who had murdered his mother. He was troubled, ashamed, and disgusted by what he had done, and he thought, “How can I escape from this terrible action?” It occurred to him, “These Sakyan monastics have integrity. They’re celibate and their conduct is good, and they’re truthful, moral, and have a good character. If I were to go forth with them, I might be released from this bad deed.” He then went to the monks and asked for the going forth. The monks said to Upāli, “Previously a dragon appearing as a young brahmin asked for the going forth. So, please examine this young brahmin, Upāli.” The young brahmin told Upāli what had happened. Upāli told the monks, who in turn told the Buddha. “A matricide shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 51. Patricides

စာ-၁၂၂

၅၁။ ပိတုဃာတကဝတ္ထု

၁၁၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော မာဏဝကော ပိတရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ သော တေန ပါပကေန ကမ္မေန အဋ္ဋီယတိ ဟရာယတိ ဇိဂုစ္ဆတိ။ အထ ခေါ တဿ မာဏဝကဿ ဧတဒဟောသိ ‘‘ကေန နု ခေါ အဟံ ဥပါယေန ဣမဿ ပါပကဿ ကမ္မဿ နိက္ခန္တိံ ကရေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ တဿ မာဏဝကဿ ဧတဒဟောသိ ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ, သစေ ခေါ အဟံ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျံ, ဧဝါဟံ ဣမဿ ပါပကဿ ကမ္မဿ နိက္ခန္တိံ ကရေယျ’’န္တိ။ အထ ခေါ သော မာဏဝကော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ။ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပါလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပုဗ္ဗေပိ ခေါ, အာဝုသော ဥပါလိ, နာဂေါ မာဏဝကဝဏ္ဏေန ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော, ဣင်္ဃာဝုသော, ဥပါလိ, ဣမံ မာဏဝကံ အနုယုဉ္ဇာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ သော မာဏဝကော အာယသ္မတာ ဥပါလိနာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အာယသ္မာ ဥပါလိ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ပိတုဃာတကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၅၁-အဖကိုသတ်သူဝတ္ထု ၁၁၃။ တစ်ရံရောအခါ လုလင်တစ်ယောက်သည် အဖကို သတ်မိသဖြင့် ထိုမကောင်းမှုကံကို ရွံမုန်း ရှက်နိုး စက်ဆုပ်ရကား “ငါသည် အဘယ်နည်းဖြင့် ဤမကောင်းမှုကံမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုရပါ အံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် ထိုလုလင်အား “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တရားကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်၏၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ ရှိကုန်၏၊ မှန်သော စကားကို ဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ သီလရှိကုန်၏၊ ကောင်းသော သဘောရှိကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါသည် သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော် ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်းပြုငြားအံ့၊ ဤသို့ ရဟန်း ပြုသည်ရှိသော် ငါသည် ဤမကောင်းမှုကံမှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုနိုင်ရာ၏”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ ထိုအခါ ထိုလုလင်သည် ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်ဥပါလိမထေရ်ကို “ငါ့သျှင်ဥပါလိ ရှေးအခါ၌လည်း နဂါးသည် လုလင်အသွင် ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြုခဲ့ဖူး၏၊ ငါ့သျှင်ဥပါလိ တိုက်တွန်းပါ၏၊ ဤလုလင်ကို မေးစိစစ်ပါဦးလော့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုလုလင်သည် အသျှင်ဥပါလိမထေရ်က မေးစိစစ်အပ်သည်ရှိသော် ဤအကြောင်းကို ပြော ကြား၏။ အသျှင်ဥပါလိသည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အဖကို သတ်သောသူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၆)

At one time there was a young brahmin who had murdered his father. He was troubled, ashamed, and disgusted by what he had done, and he thought, “How can I escape from this terrible action?” It occurred to him, “These Sakyan monastics have integrity. They’re celibate and their conduct is good, and they’re truthful, moral, and have a good character. If I were to go forth with them, I might be released from this bad action.” He then went to the monks and asked for the going forth. The monks said to Upāli, “Previously a dragon appearing as a young brahmin asked for the going forth. So, please examine this young brahmin, Upāli.” The young brahmin told Upāli what had happened. Upāli told the monks, who in turn told the Buddha. “A patricide shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 52. Murderers of perfected ones

စာ-၁၂၃

၅၂။ အရဟန္တဃာတကဝတ္ထု

၁၁၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ။ အန္တရာမဂ္ဂေ စောရာ နိက္ခမိတွာ ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ အစ္ဆိန္ဒိံသု, ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ ဟနိံသု။ သာဝတ္ထိယာ ရာဇဘဋာ နိက္ခမိတွာ ဧကစ္စေ စောရေ အဂ္ဂဟေသုံ, ဧကစ္စေ စောရာ ပလာယိံသု။ ယေ တေ ပလာယိံသု တေ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိံသု, ယေ တေ ဂဟိတာ တေ ဝဓာယ ဩနိယျန္တိ။ အဒ္ဒသံသု ခေါ တေ ပလာယိတွာ ပဗ္ဗဇိတာ တေ စောရေ ဝဓာယ ဩနိယျမာနေ, ဒိသွာန ဧဝမာဟံသု – ‘‘သာဓု ခေါ မယံ ပလာယိမှာ, သစာ စ [သစေ စ, သစဇ္ဇ (အဋ္ဌကထာယံ ပါဌန္တရာ)] မယံ ဂယှေယျာမ [ဂဏှေယျာမ (က။)], မယမ္ပိ ဧဝမေဝ ဟညေယျာမာ’’တိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိံ ပန တုမှေ, အာဝုသော, အကတ္ထာ’’တိ? အထ ခေါ တေ ပဗ္ဗဇိတာ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အရဟန္တော ဧတေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ။ အရဟန္တဃာတကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၅၂-ရဟန္တာသတ်သူဝတ္ထု ၁၁၄။ တစ်ရံရောအခါ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် သာကေတမြို့မှ သာဝတ္ထိပြည်သို့ ခရီးရှည့်သွားကုန်၏။ လမ်းခရီးအကြား၌ ခိုးသူတို့သည် ထွက်၍ အချို့သော ရဟန်းတို့ကို လုယက်ကုန်၏၊ အချို့သော ရဟန်းတို့ကို သတ်ကုန်၏။ သာဝတ္ထိပြည်မှ မင်းခစားယောကျာ်းတို့သည် ထွက်၍ အချို့သော ခိုးသူတို့ကို ဖမ်းယူကုန်၏၊ အချို့သော ခိုးသူတို့သည် ထွက်ပြေးကုန်၏။ ထွက်ပြေးသော ခိုးသူတို့သည် ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်းပြုကုန်၏။ ဖမ်းမိသော ခိုးသူတို့ကို သတ်ခြင်းငှါ ဆောင်ယူကုန်၏။ ထွက်ပြေး၍ ရဟန်းပြုနေသော ထိုခိုးသူတို့သည် သတ်အံ့သောငှါ ဆောင်ယူလာသော ထိုခိုးသူတို့ကို တွေ့မြင်၍ “ငါတို့၏ ထွက်ပြေးခဲ့ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အကယ်၍ ငါတို့ကိုလည်း ဖမ်းမိပါကုန်မူ ငါတို့ကိုလည်း ဤ အတူသာလျှင် သတ်ကုန်ရာ၏”ဟု ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့သည် အဘယ်အမှုကို ပြုကုန်သနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုခိုးသူရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြားကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ထိုအသတ်ခံရသော ရဟန်းတို့ကား ရဟန္တာတို့ချည်းတည်း၊ ရဟန်းတို့ ရဟန္တာကို သတ်သောသူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၇)

On one occasion a number of monks were traveling from Sāketa to Sāvatthī. While on their way, they were attacked by gangsters. Some of the monks were robbed and some were killed. The king’s men came out from Sāvatthī. They caught some of the criminals, while others escaped. Those who escaped went forth with the monks, but those who were caught were taken away for execution. Those who had gone forth saw the others being taken away for execution. They said, “It’s good that we escaped. Had we been caught, we would’ve been executed, too.” The monks asked, “But what have you done?” They told the monks what had happened, and the monks told the Buddha. “Those monks were perfected ones. A murderer of a perfected one shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 53. Rapists of nuns

၅၃။ ဘိက္ခုနီဒူသကဝတ္ထု

၁၁၅။ တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ။ အန္တရာမဂ္ဂေ စောရာ နိက္ခမိတွာ ဧကစ္စာ ဘိက္ခုနိယော အစ္ဆိန္ဒိံသု, ဧကစ္စာ ဘိက္ခုနိယော ဒူသေသုံ။ သာဝတ္ထိယာ ရာဇဘဋာ နိက္ခမိတွာ ဧကစ္စေ စောရေ အဂ္ဂဟေသုံ, ဧကစ္စေ စောရာ ပလာယိံသု။ ယေ တေ ပလာယိံသု, တေ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိံသု။ ယေ တေ ဂဟိတာ, တေ ဝဓာယ ဩနိယျန္တိ။ အဒ္ဒသံသု ခေါ တေ ပလာယိတွာ ပဗ္ဗဇိတာ တေ စောရေ ဝဓာယ ဩနိယျမာနေ, ဒိသွာန ဧဝမာဟံသု ‘‘သာဓု ခေါ မယံ ပလာယိမှာ, သစာ စ မယံ ဂယှေယျာမ, မယမ္ပိ ဧဝမေဝ ဟညေယျာမာ’’တိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု ‘‘ကိံ ပန တုမှေ, အာဝုသော, အကတ္ထာ’’တိ။ အထ ခေါ တေ ပဗ္ဗဇိတာ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဘိက္ခုနိဒူသကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။ သံဃဘေဒကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။ လောဟိတုပ္ပါဒကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၅၃-ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသူ ဝတ္ထု ၁၁၅။ တစ်ရံရောအခါ များစွာသော ဘိက္ခုနီမတို့သည် သာကေတမြို့မှ သာဝတ္ထိပြည်သို့ ခရီးရှည် သွားကုန်၏။ လမ်းခရီးအကြား၌ ခိုးသူတို့သည် ထွက်၍ အချို့သော ဘိက္ခုနီမတို့ကို လုယက်ကုန်၏၊ အချို့သော ဘိက္ခုနီမတို့ကို ဖျက်ဆီးကုန်၏။ သာဝတ္ထိပြည်မှ မင်းခစားယောကျာ်းတို့သည် ထွက်၍ အချို့သော ခိုးသူတို့ကို ဖမ်းယူကုန်၏၊ အချို့သော ခိုးသူတို့သည် ထွက်ပြေးကုန်၏။ ထွက်ပြေးသော ခိုးသူတို့သည် ရဟန်းတို့ထံ၌ ရဟန်းပြုကုန်၏။ ဖမ်းမိသော ခိုးသူတို့ကို သတ်ခြင်းငှါ ဆောင်ယူကုန်၏။ ထွက် ပြေး၍ ရဟန်းပြုနေသော ထိုခိုးသူတို့သည် သတ်အံ့သောငှါ ဆောင်ယူလာသော ထိုခိုးသူတို့ကို တွေ့မြင်၍ “ငါတို့၏ ထွက်ပြေးခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အကယ်၍ ငါတို့ကိုလည်း ဖမ်းမိပါကုန်မူ ငါတို့ကိုလည်း ဤ အတူသာလျှင် သတ်ကုန်ရာ၏”ဟု ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့သည် အဘယ်အမှုကို ပြုကုန်သနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုခိုးသူရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသော သူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “ရဟန်းတို့ သံဃာကို သင်းခွဲသော သူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည် ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “ရဟန်းတို့ ဘုရားကို သွေးစိမ်းတည်အောင် ပြုသောသူသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင်ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၈-၉-၁၀)

On one occasion a number of nuns were traveling from Sāketa to Sāvatthī. While on their way, they were attacked by gangsters. Some of the nuns were robbed and some were raped. The king’s men came out from Sāvatthī. They caught some of the criminals, while others escaped. Those who escaped went forth with the monks, but those who were caught were taken away for execution. Those who had gone forth saw the others being taken away for execution. They said, “It’s good that we escaped. Had we been caught, we would’ve been executed, too.” The monks asked, “But what have you done?” They told the monks what had happened, and the monks told the Buddha. “One who has raped a nun shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled. One who has caused a schism in the Sangha shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled. One who has caused the Buddha to bleed shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 54. Gynandromorphs

စာ-၁၂၄

၅၄။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကဝတ္ထု

၁၁၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ သော ကရောတိပိ ကာရာပေတိပိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော, ဘိက္ခဝေ, အနုပသမ္ပန္နော န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, ဥပသမ္ပန္နော နာသေတဗ္ဗောတိ။

၅၄-ဥဘတောဗျည်းဝတ္ထု ၁၁၆။ တစ်ရံရောအခါ ဥဘတောဗျည်းတစ်ယောက်သည် ရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ရဟန်းပြု၏၊ ထိုဥဘတော ဗျည်းသည် ပြုလည်း ပြု၏၊ ပြုစေလည်း ပြုစေ၏၁။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ဥဘတောဗျည်းသည် ပဉ္စင်းမဖြစ်၊ ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးမိသည်ရှိသော် (အသွင် ကို) ဖျက်ရမည်”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၁) ၁။ ပြုဟူသည် မိမိ ယောကျာ်းအင်္ဂါဇာတ်ဖြင့် မိန်းမတို့၌ မေထုန်မှီဝဲခြင်းတည်း။ ပြုစေဟူသည် မိမိမိန်းမအင်္ဂါဇာတ်၌ ယောကျာ်းတို့ကို မေထုန်မှီဝဲစေခြင်းတည်း။

At one time a gynandromorph had gone forth as a monk. He had sex and made others have it. They told the Buddha. “A gynandromorph shouldn’t be given the full ordination. If it has been given, he should be expelled.” 55. Those without a preceptor, etc.

၅၅။ အနုပဇ္ဈာယကာဒိဝတ္ထူနိ

၁၁၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနုပဇ္ဈာယကံ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အနုပဇ္ဈာယကော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ သံဃေန ဥပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံဃေန ဥပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဂဏေန ဥပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဂဏေန ဥပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ပဏ္ဍကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… ထေယျသံဝါသကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… တိတ္ထိယပက္ကန္တကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ …ပေ… တိရစ္ဆာနဂတုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… မာတုဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… ပိတုဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… အရဟန္တဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… ဘိက္ခုနိဒူသကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… သံဃဘေဒကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… လောဟိတုပ္ပါဒကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ…ပေ… ဥဘတောဗျဉ္ဇနကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပဏ္ဍကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ထေယျသံဝါသကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, တိတ္ထိယပက္ကန္တကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, မာတုဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော …ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ပိတုဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အရဟန္တဃာတကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနိဒူသကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေ- တဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, သံဃဘေဒကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, လောဟိတုပ္ပါဒကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဥဘတောဗျဉ္ဇနကုပဇ္ဈာယေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၅၅-ဥပဇ္ဈာယ်မရှိသူ စသည်ဝတ္ထု ၁၁၇။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ဥပဇ္ဈာယ်မရှိသူကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ဥပဇ္ဈာယ်မရှိသူကို ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၂) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် သံဃာဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သံဃာဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၃) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ဂိုဏ်းဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအ ကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ဂိုဏ်းဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၄) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ပဏ္ဍုက် ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ ထေယျသံဝါသက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ တိတ္ထိယပက္ကန္တက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ တိရစ္ဆာန ဂတ ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ မာတုဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ ပိတု ဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ အရဟန္တဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ ဘိက္ခုနီဒူသက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ သံဃဘေဒက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ လောဟိတုပ္ပါဒက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ ဥဘတောဗျည်း ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ပ။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ပဏ္ဍုက် ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ထေယျသံဝါသက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ တိတ္ထိယပက္ကန္တက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ တိရစ္ဆာနဂတ ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ မာတုဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ပိတုဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ အရဟန္တဃာတက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဘိက္ခုနီဒူသက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ သံဃဘေဒက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ လောဟိတုပ္ပါဒက ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဥဘတောဗျည်း ဥပဇ္ဈာယ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၅)

On one occasion the monks gave the full ordination to someone without a preceptor. They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone without a preceptor. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with the Sangha as preceptor. They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination with the Sangha as preceptor. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with a group as preceptor. They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination with a group as preceptor. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination with a <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i> as preceptor … with a fake monk as preceptor … with one who has previously left to join the monastics of another religion as preceptor … with an animal as preceptor … with a matricide as preceptor … with a patricide as preceptor … with a murderer of a perfected one as preceptor … with one who had raped a nun as preceptor … with one who had caused a schism in the Sangha as preceptor … with one who had caused the Buddha to bleed as preceptor … with a gynandromorph as preceptor. They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination with a <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i> as preceptor, with a fake monk as preceptor, with one who has previously left to join the monastics of another religion as preceptor, with an animal as preceptor, with a matricide as preceptor, with a patricide as preceptor, with a murderer of a perfected one as preceptor, with one who has raped a nun as preceptor, with one who has caused a schism in the Sangha as preceptor, with one who has caused the Buddha to bleed as preceptor, or with a gynandromorph as preceptor. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 56. Those without an almsbowl, etc.

စာ-၁၂၅

၅၆။ အပတ္တကာဒိဝတ္ထု

၁၁၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အပတ္တကံ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အပတ္တကော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အစီဝရကံ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ နဂ္ဂါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အစီဝရကော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အပတ္တစီဝရကံ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ နဂ္ဂါ ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အပတ္တစီဝရကော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ယာစိတကေန ပတ္တေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဥပသမ္ပန္နေ ပတ္တံ ပဋိဟရန္တိ။ ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ယာစိတကေန ပတ္တေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ယာစိတကေန စီဝရေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဥပသမ္ပန္နေ စီဝရံ ပဋိဟရန္တိ။ နဂ္ဂါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ယာစိတကေန စီဝရေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ယာစိတကေန ပတ္တစီဝရေန ဥပသမ္ပာဒေန္တိ။ ဥပသမ္ပန္နေ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဟရန္တိ။ နဂ္ဂါ ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – သေယျထာပိ တိတ္ထိယာတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ယာစိတကေန ပတ္တစီဝရေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

နဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗေကဝီသတိဝါရော နိဋ္ဌိတော။

၅၆-သပိတ်မရှိသူ စသည်ဝတ္ထု ၁၁၈။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် သပိတ်မရှိသူကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ (သပိတ်မရှိသော ရဟန်းတို့သည်) လက်တို့ဖြင့် ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကြကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တကား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သပိတ်မရှိသူကို ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၆) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် သင်္ကန်းမရှိသော သူကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ (သင်္ကန်းမရှိသော ရဟန်းတို့သည်) အဝတ်မဆီး အချည်းနှီး ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကြကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့ တကား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်း ကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သင်္ကန်း မရှိသူကို ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၇) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် သပိတ်သင်္ကန်းမရှိသူကို ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ (သပိတ်သင်္ကန်း မရှိသော ရဟန်းတို့သည်) အဝတ်မဆီး အချည်းနှီး ဖြစ်ကုန်လျက် လက်တို့ဖြင့် ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တကား”ဟုကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သပိတ်သင်္ကန်းမရှိသူကို ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၈) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ငှါးရမ်းသော သပိတ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပြီးသောအခါ (သပိတ်ရှင်တို့က) သပိတ်ကို ပြန်၍ ယူကုန်၏၊ (ထိုရဟန်းတို့သည်) လက်တို့ဖြင့် ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တကား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ငှါးရမ်းသော သပိတ်ဖြင့် ပဉ္စင်းခံ မပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၁၉) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ငှါးရမ်းသော သင်္ကန်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏။ ပဉ္စင်းခံပြီးသောအခါ (သင်္ကန်း ရှင်တို့က) သင်္ကန်းကို ပြန်၍ ယူကုန်၏၊ (ထိုရဟန်းတို့သည်) အဝတ်မဆီး အချည်းနှီး ဆွမ်းခံ လှည့်လည်ကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တကား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆို ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ငှါးရမ်းသော သင်္ကန်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၂၀) တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ငှါးရမ်းသော သပိတ်သင်္ကန်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးကုန်၏၊ ပဉ္စင်းခံပြီးသောအခါ (ပိုင်ရှင်တို့က) သပိတ်သင်္ကန်းကို ပြန်၍ ယူကုန်၏၊ (ထိုရဟန်းတို့သည်) အဝတ်မဆီး အချည်း နှီး ဖြစ်ကုန်လျက် လက်တို့ဖြင့် ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏။ လူတို့သည် “တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တကား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ငှါးရမ်းသော သပိတ်သင်္ကန်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံမပေးအပ်၊ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၂၁) ရဟန်းခံမပေးထိုက်သော နှစ်ဆယ့်တစ်ခုသောအခန်း ပြီး၏။

On one occasion the monks gave the full ordination to someone without an almsbowl. When walking for alms, he received it in his hands. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone without an almsbowl. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone without robes. He walked naked for alms. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone without robes. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with neither almsbowl nor robes. He walked naked for alms and received it in his hands. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone with neither almsbowl nor robes. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with a borrowed almsbowl. When he had been ordained, they took back the bowl. Then, when walking for alms, he received it in his hands. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone with a borrowed almsbowl. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with borrowed robes. When he had been ordained, they took back the robes. He then walked naked for alms. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone with borrowed robes. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks gave the full ordination to someone with a borrowed almsbowl and borrowed robes. When he had been ordained, they took back the bowl and the robes. He then walked naked for alms and received it in his hands. People complained and criticized him, “He’s just like the monastics of other religions.” They told the Buddha. “You shouldn’t give the full ordination to someone with a borrowed almsbowl and borrowed robes. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” The section consisting of twenty-one cases when the full ordination is not to be given is finished. 57. The section consisting of thirty-two cases when the going forth is not to be given

၅၇။ နပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗဒွတ္တိံသဝါရော

၁၁၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဟတ္ထစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ပါဒစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဟတ္ထပါဒစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကဏ္ဏစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… နာသစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကဏ္ဏနာသစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အင်္ဂုလိစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အဠစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကဏ္ဍရစ္ဆိန္နံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဖဏဟတ္ထကံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ခုဇ္ဇံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဝါမနံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဂလဂဏ္ဍိံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… လက္ခဏာဟတံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကသာဟတံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… လိခိတကံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… သီပဒိံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ပါပရောဂိံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ပရိသဒူသကံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကာဏံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ကုဏိံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ခဉ္ဇံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ပက္ခဟတံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဆိန္နိရိယာပထံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဇရာဒုဗ္ဗလံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အန္ဓံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… မူဂံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… ဗဓိရံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အန္ဓမူဂံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အန္ဓဗဓိရံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… မူဂဗဓိရံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ…ပေ… အန္ဓမူဂဗဓိရံ ပဗ္ဗာဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ပါဒစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထပါဒစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကဏ္ဏစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, နာသစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကဏ္ဏနာသစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂုလိစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အဠစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကဏ္ဍရစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဖဏဟတ္ထကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ခုဇ္ဇော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဝါမနော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဂလဂဏ္ဍီ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, လက္ခဏာဟတော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကသာဟတော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, လိခိတကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, သီပဒီ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ပါပရောဂီ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ပရိသဒူသကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကာဏော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ကုဏီ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ခဉ္ဇော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ပက္ခဟတော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဆိန္နိရိယာပထော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဇရာဒုဗ္ဗလော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အန္ဓော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, မူဂေါ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, ဗဓိရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အန္ဓမူဂေါ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အန္ဓဗဓိရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, မူဂဗဓိရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော…ပေ… န, ဘိက္ခဝေ, အန္ဓမူဂဗဓိရော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

နပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗဒွတ္တိံသဝါရော နိဋ္ဌိတော။

ဒါယဇ္ဇဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော နဝမော။

၅၇-ရှင်ရဟန်းမပြုထိုက်သူ သုံးကျိပ်နှစ်ယောက်ကိုပြဆိုရာ ၁၁၉။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် လက်ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခြေပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ လက်ခြေပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ နားပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ နှာခေါင်းပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ နားနှာခေါင်း ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခြေချောင်းလက်ချောင်းပြတ်သောသူကို့ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခြေမလက်မပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ အကြောမပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခြေချောင်းလက်ချောင်းပူးနေသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ကုန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ပုကွသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ လည်ပင်းကြီးနာရှိသောသူကို ရှင် ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ သံပူကပ်၍ တံဆိပ်ခတ်ထားသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ကြိမ်ဒဏ်ပေး ခံရသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ တွေ့ရာအရပ်၌သတ်ဟူ၍ ကြော်ငြာထားသောသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခြေထိုင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ အနာဆိုးရှိသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ (အသွင်ချို့တဲ့သဖြင့်) ပရိသတ်ကို ဖျက်ဆီးသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ မျက်စိ တစ်ဖက်ကန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ လက်ခြေကောက်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ခွင်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ဖက်သကပ်နာစွဲ ‘ကိုယ်တစ်ခြမ်းသေ’သောသူကို ရှင် ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ (အသွား) ဆွံ့သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ အိုမင်းမစွမ်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ မျက်စိနှစ်ဖက်ကန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ (စကားဆွံ့) အသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ နားပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ကန်းလည်းကန်း အလည်းအသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ကန်းလည်းကန်း နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးကုန်၏။ပ။ အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ပ။ ကန်းလည်းကန်း အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ လက်ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခြေပြတ်သောသူကို ရှင် ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ လက်ခြေပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ နား ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ နှာခေါင်းပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ နားနှာခေါင်းပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခြေချောင်းလက်ချောင်း ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခြေမလက်မ ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေး အပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ အကြောမ ပြတ်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခြေချောင်း လက် ချောင်းပူးနေသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ကုန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ပုကွသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ လည်ပင်းကြီးနာရှိသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ သံပူကပ်၍ တံဆိပ်ခတ်ထားသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ကြိမ်ဒဏ်ပေးခံရသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ တွေ့ရာအရပ်၌ သတ်ဟူ၍ ကြော်ငြာ ထားသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခြေထိုင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ အနာဆိုးရှိသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ပရိသတ်ကိုဖျက်ဆီးသောသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ မျက်စိတစ်ဖက်ကန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်း တို့ လက်ခြေကောက်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ခွင်သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြု မပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဖက်သကပ်နာစွဲ ‘ကိုယ်တစ်ခြမ်းသေ’သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဆွံ့သောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ အိုမင်းမစွမ်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြု မပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ မျက်စိနှစ်ဖက်ကန်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ (စကား ဆွံ့) အသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ နားပင်းသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်း တို့ ကန်းလည်းကန်း အလည်းအသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ကန်းလည်းကန်း နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်းပြုမပေးအပ်။ပ။ ရဟန်းတို့ ကန်းလည်းကန်း အလည်းအ နားလည်းပင်းသောသူကို ရှင်ရဟန်း ပြုမပေးအပ်၊ ရှင်ရဟန်းပြုပေးသောရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရှင်ရဟန်းမပြုထိုက်သူသုံးကျိပ်နှစ်ယောက်ကိုပြဆိုရာအခန်း ပြီး၏။ နဝမ ဒါယဇ္ဇအခန်း ပြီး၏။

On one occasion the monks gave the going forth to someone without a hand … to someone without a foot … to someone without a hand and foot … to someone without an ear … to someone without a nose … to someone without an ear and nose … to someone without a finger or toe … to someone with a cut tendon … to someone with joined fingers … to a hunchback … to a dwarf … to someone with goiter … to someone who had been branded … to someone who had been whipped … to a wanted criminal … to someone with elephantiasis … to someone with a serious sickness … to someone with abnormal appearance … to someone blind in one eye … to someone with a crooked limb … to someone lame … to someone paralyzed on one side … to someone crippled … to someone weak from old age … to someone blind … to a mute … to someone deaf … to someone blind and mute … to someone blind and deaf … to someone mute and deaf … to someone blind, mute, and deaf. They told the Buddha. … “You shouldn’t give the going forth to someone without a hand, to someone without a foot, to someone without a hand and foot, to someone without an ear, to someone without a nose, to someone without an ear and nose, to someone without a finger or toe, to someone with a cut tendon, to someone with joined fingers, to a hunchback, to a dwarf, to someone with goiter, to someone who has been branded, to someone who has been whipped, to a wanted criminal, to someone with elephantiasis, to someone with a serious sickness, to someone with abnormal appearance, to someone blind in one eye, to someone with a crooked limb, to someone lame, to someone paralyzed on one side, to someone crippled, to someone weak from old age, to someone blind, to a mute, to someone deaf, to someone blind and mute, to someone blind and deaf, to someone mute and deaf, or to someone blind, mute, and deaf. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” The section consisting of thirty-two cases when the going forth is not to be given is finished. The ninth section for recitation on inheritance is finished. 58. Formal support for shameless monks

၅၈။ အလဇ္ဇီနိဿယဝတ္ထူနိ

၁၂၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အလဇ္ဇီနံ နိဿယံ ဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အလဇ္ဇီနံ နိဿယော ဒါတဗ္ဗော။ ယော ဒဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အလဇ္ဇီနံ နိဿာယ ဝသန္တိ။ တေပိ နစိရဿေဝ အလဇ္ဇိနော ဟောန္တိ ပါပကာဘိက္ခူ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အလဇ္ဇီနံ နိဿာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ။ ယော ဝသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န အလဇ္ဇီနံ နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န အလဇ္ဇီနံ နိဿာယ ဝတ္ထဗ္ဗ’န္တိ။ ကထံ နု ခေါ မယံ ဇာနေယျာမ လဇ္ဇိံ ဝါ အလဇ္ဇိံ ဝါ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟပဉ္စာဟံ အာဂမေတုံ ယာဝ ဘိက္ခုသဘာဂတံ ဇာနာမီတိ။

၅၈-အလဇ္ဇီနိဿယဝတ္ထုများ ၁၂၀။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အလဇ္ဇီရဟန်းတို့အား နိဿရည်း ပေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အလဇ္ဇီရဟန်းတို့အား နိဿရည်း မပေးအပ်၊ ပေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် အလဇ္ဇီရဟန်းတို့ကို အမှီ ‘နိဿရည်း’ ပြု၍ နေကုန်၏၊ ထိုရဟန်း တို့သည်လည်း မကြာမြင့်မီပင်လျှင် ဆိုးဝါးယုတ်ညံ့သော အလဇ္ဇီရဟန်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အလဇ္ဇီရဟန်းတို့ကို အမှီ ‘နိဿရည်း’ ပြု၍ မနေအပ်၊ နေသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘အလဇ္ဇီရဟန်းတို့အား နိဿရည်း မပေးအပ်၊ အလဇ္ဇီ ရဟန်းတို့ကို အမှီ ‘နိဿရည်း’ ပြု၍ မနေအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါတို့သည် လဇ္ဇီနှင့် အလဇ္ဇီကို မည်သို့ ခွဲခြားသိနိုင်ကုန်ရာပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ရဟန်းကောင်းတို့နှင့် သဘောတူသည့်အဖြစ်ကို သိအောင်ပြုအံ့ဟု လေးရက် ငါးရက်ဆိုင်းငံ့ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time the monks from the group of six gave formal support to shameless monks. They told the Buddha. “You shouldn’t give formal support to shameless monks. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” At that time monks lived with formal support from shameless monks. Soon they too became shameless and bad. They told the Buddha. “You shouldn’t live with formal support from shameless monks. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” The monks thought, “The Buddha has laid down a rule that one should neither give formal support to shameless monks nor live with formal support from them. But how do we know who is shameless and who is not?” They told the Buddha. “I allow you to wait for four or five days to find out if he is keeping the same standard as the monks.” 59. Formal support for those who are traveling, etc.

စာ-၁၂၈

၅၉။ ဂမိကာဒိနိဿယဝတ္ထူနိ

၁၂၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဇနပဒေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗ’န္တိ။ အဟဉ္စမှိ နိဿယကရဏီယော အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော, ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နေန ဘိက္ခုနာ နိဿယံ အလဘမာနေန အနိဿိတေန ဝတ္ထုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ဘိက္ခူ ကောသလေသု ဇနပဒေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ။ တေ အညတရံ အာဝါသံ ဥပဂစ္ဆိံသု။ တတ္ထ ဧကော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ဂိလာနဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗ’န္တိ။ အဟဉ္စမှိ နိဿယကရဏီယော ဂိလာနော, ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ နိဿယံ အလဘမာနေန အနိဿိတေန ဝတ္ထုန္တိ။

အထ ခေါ တဿ ဂိလာနုပဋ္ဌာကဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗ’န္တိ။ အဟဉ္စမှိ နိဿယကရဏီယော, အယဉ္စ ဘိက္ခု ဂိလာနော, ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနုပဋ္ဌာကေန ဘိက္ခုနာ နိဿယံ အလဘမာနေန ယာစိယမာနေန အနိဿိတေန ဝတ္ထုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အရညေ ဝိဟရတိ။ တဿ စ တသ္မိံ သေနာသနေ ဖာသု ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗ’န္တိ။ အဟဉ္စမှိ နိဿယကရဏီယော အရညေ ဝိဟရာမိ, မယှဉ္စ ဣမသ္မိံ သေနာသနေ ဖာသု ဟောတိ, ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဖာသုဝိဟာရံ သလ္လက္ခေန္တေန နိဿယံ အလဘမာနေန အနိဿိတေန ဝတ္ထုံ – ယဒါ ပတိရူပေါ နိဿယဒါယကော အာဂစ္ဆိဿတိ, တဒါ တဿ နိဿာယ ဝသိဿာမီတိ။

၅၉-ခရီးသွားရဟန်းစသည့် နိဿယဝတ္ထုများ ၁၂၁။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကောသလတိုင်း ဇနပုဒ်တို့၌ ခရီးရှည်သွား၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘နိဿရည်းမယူဘဲ မနေအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်လည်း နိဿရည်းယူဖွယ် ကိစ္စရှိသေးလျက် ခရီးရှည် သွားရ၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြ၏။ “ရဟန်းတို့ နိဿရည်းမယူ ရသေးသော ခရီးရှည်သွားသော ရဟန်းသည် နိဿရည်းမယူဘဲ နေခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းနှစ်ပါးတို့သည် ကောသလတိုင်း ဇနပုဒ်တို့၌ ခရီးရှည်သွားကြသည်ရှိသော် တစ်ခုသောကျောင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ရဟန်းတစ်ပါးသည် နာဖျား၏။ ထိုအခါ နာဖျားသော ရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘နိဿရည်းမယူဘဲ မနေအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်လည်း နိဿရည်းယူဖွယ် ရှိသေးလျက် နာဖျားနေ၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နိဿရည်းမယူရသေးသော နာဖျားသော ရဟန်းသည် နိဿရည်းမယူဘဲ နေခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ထိုဂိလာန ရဟန်း၏ သူနာပြုရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘နိဿရည်းမယူဘဲ မနေအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်လည်း နိဿရည်းယူဖွယ်ရှိ သေး၏၊ ဤရဟန်းသည်လည်း နာဖျား၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရ ပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နိဿရည်းမယူရသေးသော သူနာပြုရဟန်းသည် ပြုစုရမည်၊ (ဂိလာနရဟန်းက) တောင်းပန်လျှင် နိဿရည်းမယူဘဲ နေခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် တော၌ နေ၏၊ ထိုရဟန်းအားလည်း ထိုကျောင်း၌ ချမ်းသာ၏၊ ထိုအခါ ထိုရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘နိဿရည်းမယူဘဲ မနေအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်လည်း နိဿရည်း ယူဖွယ်ရှိသေးလျက် တော၌ နေခဲ့၏၊ ငါ့အား ဤကျောင်း၌ ချမ်းသာခြင်းလည်း ဖြစ်၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နိဿရည်းမယူရသေးသော တော၌ နေသော ရဟန်းသည် ချမ်းသာစွာ နေခြင်းကို အမှတ်ပြု၍ ‘သင့်လျော်သည့် နိဿရည်းပေးမည့် ဆရာလာသောအခါ နိဿရည်းယူ၍ နေအံ့’ဟု (နှလုံးပိုက်ကာ) နိဿရည်း မယူဘဲ နေခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion a certain monk was traveling through the Kosalan country. He thought, “The Buddha has laid down a rule that a monk like me shouldn’t live without formal support. But I’m traveling. So what should I do?” They told the Buddha. “If you are traveling and unable to obtain formal support, I allow you to live without.” On one occasion two monks were traveling through the country of Kosala, when they arrived at a certain monastery. Just then one of them got sick. He thought, “The Buddha has laid down a rule that a monk like me shouldn’t live without formal support. But I’m sick. So what should I do?” They told the Buddha. “If you are sick and unable to obtain formal support, I allow you to live without.” Then the monk who was nursing him thought, “The Buddha has laid down a rule that a monk like me shouldn’t live without formal support. But this monk is sick. So what should I do?” They told the Buddha. “If you have been asked to nurse someone who is sick and you are unable to obtain formal support, I allow you to live without.” At one time there was a certain monk who was staying in the wilderness. He was enjoying his dwelling. He thought, “The Buddha has laid down a rule that a monk like me shouldn’t live without formal support. Yet I’m enjoying my dwelling in the wilderness. So what should I do?” They told the Buddha. “If you notice that you are enjoying your stay in the wilderness, but unable to obtain formal support, I allow you to live without. When a suitable support-giver comes, you should live with formal support from him.” 60. The allowance to make proclamations using the family name

စာ-၁၂၉

၆၀။ ဂေါတ္တေန အနုဿာဝနာနုဇာနနာ

၁၂၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော ဟောတိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – အာဂစ္ဆတု အာနန္ဒော ဣမံ အနုဿာဝေဿတူတိ [အနုဿာဝေဿတီတိ (သျာ။)]။ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဧဝမာဟ – ‘‘နာဟံ ဥဿဟာမိ ထေရဿ နာမံ ဂဟေတုံ, ဂရု မေ ထေရော’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂေါတ္တေနပိ အနုဿာဝေတုန္တိ။

၆၀-အနွယ်ဖြင့် ကမ္မဝါဖတ်ရန် ခွင့်ပြုခြင်း ၁၂၂။ တစ်ရံရောအခါ အသျှင်မဟာကဿပအား ပဉ္စင်းလောင်းဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာ ကဿပသည် အသျှင်အာနန္ဒာ၏ အထံသို့ “အာနန္ဒာ လာခဲ့လော့၊ ဤပဉ္စင်းလောင်းကို ကမ္မဝါစာရွတ်ဖတ် လော့”ဟု တမန်စေလွှတ်၏။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် “အကျွန်ုပ်သည် မထေရ်၏ အမည်ကို ယူခြင်းငှါ မဝံ့ ပါ၊ မထေရ်သည် အကျွန်ုပ်၏ အလေးပြုအပ်သော ဆရာပါတည်း”ဟု ပြောဆို၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အနွယ်အားဖြင့်လည်း ကမ္မဝါစာကိုရွတ်ဖတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time a certain person wanted the full ordination with Venerable Mahākassapa. Mahākassapa sent a message to Venerable Ānanda: “Please come, Ānanda, and do the proclamation.” Ānanda thought, “Because I respect the elder so much, I can’t say his name.” They told the Buddha. “I allow you to do the proclamation also using the family name.” 61. The two people seeking the full ordination, etc.

၆၁။ ဒွေဥပသမ္ပဒါပေက္ခာဒိဝတ္ထု

၁၂၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ဒွေ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဟောန္တိ။ တေ ဝိဝဒန္တိ – အဟံ ပဌမံ ဥပသမ္ပဇ္ဇိဿာမိ, အဟံ ပဌမံ ဥပသမ္ပဇ္ဇိဿာမီတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ ဧကာနုဿာဝနေ ကာတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာနံ ထေရာနံ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဟောန္တိ။ တေ ဝိဝဒန္တိ – အဟံ ပဌမံ ဥပသမ္ပဇ္ဇိဿာမိ, အဟံ ပဌမံ ဥပသမ္ပဇ္ဇိဿာမီတိ။ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဟန္ဒ, မယံ, အာဝုသော, သဗ္ဗေဝ ဧကာနုဿာဝနေ ကရောမာ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ တယော ဧကာနုဿာဝနေ ကာတုံ, တဉ္စ ခေါ ဧကေန ဥပဇ္ဈာယေန, န တွေဝ နာနုပဇ္ဈာယေနာတိ။

၆၁-ပဥ္စင်းလောင်းနှစ်ပါး စသည်ဝတ္ထု ၁၂၃။ တစ်ရံရောအခါ အသျှင်မဟာကဿပအား နှစ်ပါးသော ပဉ္စင်းလောင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏၊ ထိုနှစ်ပါးသော ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည် “ငါသည် ရှေးဦးစွာ ပဉ္စင်းခံအံ့၊ ငါသည် ရှေးဦးစွာ ပဉ္စင်းခံအံ့”ဟု ငြင်းခုံကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နှစ်ပါးသော ပဉ္စင်း လောင်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ကမ္မဝါစာရွတ်ဖတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုစဥ်အခါ များစွာသော မထေရ်တို့အား ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ထိုပဉ္စင်းလောင်း တို့သည် “ငါသည် ရှေးဦးစွာ ပဉ္စင်းခံအံ့၊ ငါသည် ရှေးဦးစွာ ပဉ္စင်းခံအံ့”ဟု ငြင်းခုံကုန်၏။ မထေရ် တို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ ယခု ငါတို့သည် အလုံးစုံသော သင်တို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ကမ္မဝါစာ ရွတ်ဖတ်ကုန်အံ့”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ နှစ်ပါး သုံးပါးသော ပဉ္စင်းလောင်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ကမ္မဝါစာရွတ်ဖတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ ထိုသို့ ရွတ်ဖတ်ခြင်း ကိုလည်း ဥပဇ္ဈာယ်တစ်ပါးဖြင့်သာ ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ ဥပဇ္ဈာယ်အသီးသီးဖြင့် ခွင့်မပြု”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time there were two people who wanted the full ordination with Venerable Mahākassapa. They argued about who should be ordained first. They told the Buddha. “I allow you to give the full ordination to two people with a single proclamation.” At one time there were a number of people who wanted the full ordination with several senior monks. They argued with one another about who should be ordained first. The senior monks said, “Well then, let’s ordain all of them with a single proclamation.” They told the Buddha. “I allow you to give the full ordination to two or three people with a single proclamation, but only with a single preceptor, not with many.” 62. The allowance to be fully ordained when one is twenty years old since appearing in the womb

၆၂။ ဂဗ္ဘဝီသူပသမ္ပဒါနုဇာနနာ

၁၂၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ကုမာရကဿပေါ ဂဗ္ဘဝီသော ဥပသမ္ပန္နော အဟောသိ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော ကုမာရကဿပဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န ဦနဝီသတိဝဿော ပုဂ္ဂလော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော’တိ။ အဟဉ္စမှိ ဂဗ္ဘဝီသော ဥပသမ္ပန္နော။ ဥပသမ္ပန္နော နု ခေါမှိ, နနု ခေါ ဥပသမ္ပန္နော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယံ, ဘိက္ခဝေ, မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ ပဌမံ စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ, ပဌမံ ဝိညာဏံ ပါတုဘူတံ, တဒုပါဒါယ သာဝဿ ဇာတိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဗ္ဘဝီသံ ဥပသမ္ပာဒေတုန္တိ။

၆၂-ပဋိသန္ဓေရက်နှင့်တကွ အသက်နှစ်ဆယ်ရှိသူကို ပဥ္စင်းခံခွင့်ပြုခြင်း ၁၂၄။ တစ်ရံရောအခါ အသျှင်ကုမာရကဿပသည် ပဋိသန္ဓေရက်နှင့်တကွ အသက်နှစ်ဆယ် ရှိသည် ဖြစ်၍ ပဉ္စင်းခံ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ကုမာရကဿပအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘အသက်နှစ်ဆယ်မပြည့် သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဉ္စင်းမခံအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ပဉ္စင်းခံပြီးသော ငါသည်ကား ပဋိသန္ဓေရက်နှင့် ရေတွက်မှသာ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်၏၊ ပဉ္စင်းဖြစ်လေသလော၊ မဖြစ်လေသလော”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အမိဝမ်း၌ ရှေးဦးစွာ ဥပါဒ်သော စိတ် ရှေးဦးစွာ ထင်ရှားဖြစ်သော ဝိညာဏ်မှ အစပြု၍ ထိုသူ၏ လူဖြစ်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ရဟန်းတို့ ပဋိသန္ဓေ ရက်နှင့်တကွ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဉ္စင်းခံပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At that time Venerable Kumārakassapa had been given the full ordination twenty years after he appeared in the womb. He thought, “The Buddha has laid down a rule that a person less than twenty years old shouldn’t be given the full ordination. I was ordained twenty years after appearing in the womb. I wonder, have I been ordained or not?” They told the Buddha. “When the mind first appears in the mother’s womb, when the consciousness first manifests, that’s a person’s birth. I allow you to give the full ordination to someone who is twenty years old since appearing in the womb.” 63. The process of full ordination

စာ-၁၃၀

၆၃။ ဥပသမ္ပဒါဝိဓိ

၁၂၅။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပသမ္ပန္နာ ဒိဿန္တိ ကုဋ္ဌိကာပိ ဂဏ္ဍိကာပိ ကိလာသိကာပိ သောသိကာပိ အပမာရိကာပိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပသမ္ပာဒေန္တေန တေရသ [တဿ (က။)] အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ပုစ္ဆိတဗ္ဗော – ‘‘သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ, ဂဏ္ဍော, ကိလာသော, သောသော, အပမာရော? မနုဿောသိ? ပုရိသောသိ? ဘုဇိဿောသိ? အဏဏောသိ? နသိ ရာဇဘဋော? အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ? ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ? ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ? ကိံနာမောသိ? ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော’’တိ?

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနနုသိဋ္ဌေ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆန္တိ။ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဝိတ္ထာယန္တိ, မင်္ကူ ဟောန္တိ, န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ အနုသာသိတွာ ပစ္ဆာ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုန္တိ။

တတ္ထေဝ သံဃမဇ္ဈေ အနုသာသန္တိ။ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ တထေဝ ဝိတ္ထာယန္တိ, မင်္ကူ ဟောန္တိ, န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကမန္တံ အနုသာသိတွာ သံဃမဇ္ဈေ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, အနုသာသိတဗ္ဗော –

၆၃-ရဟန်းခံခြင်း အစီအစဥ် ၁၂၅။ တစ်ရံရောအခါ နူနာ၊ အိုင်းအမာ ‘လည်ပင်းကြီးနာ’၊ ယားယံနာ၊ ခယရုဂ်ချောင်းဆိုးနာ၊ ရူးသွပ်သော ရောဂါရှိသော ရဟန်းတို့ကို တွေ့မြင်ရကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ပဉ္စင်းခံပေးသော ရဟန်းသည် (ရဟန်းအဖြစ်၏) အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော တစ်ဆယ့်သုံးပါးသော အကြောင်းအရာတို့ကို မေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မေးရမည်၊ “သင့်အား နူနာ အိုင်းအမာ ‘လည်ပင်းကြီးနာ’ ယားယံနာ ခယရုဂ်ချောင်းဆိုးနာ ဝက်ရူးကြက်ရူးစသော ရူးသွပ်သောအနာ ဤသို့သော အနာရောဂါတို့သည် ရှိကုန် သလော၊ လူသားစင်စစ် ဖြစ်၏လော၊ ယောကျာ်းစစ် ဖြစ်၏လော၊ (ကျွန်အဖြစ်မှ) တော်လှန်ပြီးသူ ဖြစ်၏လော၊ ကြွေးမြီကင်းသူ ဖြစ်၏လော၊ မင်းခစား မင်းမှုထမ်းမဟုတ်သူ ဖြစ်၏လော၊ အမိအဖတို့က (ရဟန်းပြုရန်) ခွင့်ပြုသူ ဖြစ်၏လော၊ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်သူ ဖြစ်၏လော၊ သင့်အား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏လော၊ သင်သည် အဘယ်အမည်ရှိသနည်း၊ သင်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အဘယ်အမည် ရှိသနည်း”ဟု မေးရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ပဉ္စင်းလောင်းတို့ကို (ရှေးဦးစွာ) မဆုံးမသေးဘဲ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော အကြောင်းအရာတို့ကို မေးကုန်၏။ ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည် ရွံ့တီးရွံ့တွန့် ဖြစ်ကုန်၏၊ မျက်နှာမသာမယာဖြစ်ကုန်၏၊ ဖြေဆိုခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ရှေးဦးစွာ ဆုံးမပြီးနောက်မှ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘော တရားတို့ကို မေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (ရဟန်းတို့သည်) ထိုသံဃာ့အလယ်၌ပင်လျှင် ဆုံးမကုန်၏၊ ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည် ရှေးနည်းအတူ ပင်လျှင် ရွံ့တီးရွံ့တွန့် ဖြစ်ကုန်၏၊ မျက်နှာမသာမယာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဖြေဆိုခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သင့်လျော်ရာနေရာ၌ ဆုံးမပြီးမှ သံဃာ့ အလယ်၌ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော အကြောင်းအရာတို့ကို မေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ဆုံးမရမည် -

At that time the full ordination had been given to people who had leprosy, abscesses, mild leprosy, tuberculosis, and epilepsy. They told the Buddha. “The one who is giving the full ordination should ask about thirteen obstacles. It should be done like this: ‘Do you have any of these diseases: leprosy, abscesses, mild leprosy, tuberculosis, or epilepsy? Are you human? Are you a man? Are you free from slavery? Are you free from debt? Are you employed by the king? Do you have your parents’ permission? Are you twenty years old? Do you have a full set of bowl and robes? What’s your name? What’s the name of your preceptor?’” Soon afterwards they asked those seeking the full ordination about the obstacles without first instructing them. They were embarrassed, humiliated, and unable to respond. They told the Buddha. “You should instruct first and then ask about the obstacles. They instructed them right there in the midst of the Sangha. Once more those seeking the full ordination were embarrassed, humiliated, and unable to respond. They told the Buddha. “You should instruct them at a distance and then ask about the obstacles in the midst of the Sangha. And it should be done like this.

၁၂၆။ ပဌမံ ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတဗ္ဗော။ ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတွာ ပတ္တစီဝရံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ – အယံ တေ ပတ္တော, အယံ သံဃာဋိ, အယံ ဥတ္တရာသင်္ဂေါ, အယံ အန္တရဝါသကော။ ဂစ္ဆ, အမုမှိ ဩကာသေ တိဋ္ဌာဟီတိ။

ဗာလာ အဗျတ္တာ အနုသာသန္တိ။ ဒုရနုသိဋ္ဌာ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဝိတ္ထာယန္တိ, မင်္ကူ ဟောန္တိ, န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဗာလေန အဗျတ္တေန အနုသာသိတဗ္ဗော။ ယော အနုသာသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန အနုသာသိတုန္တိ။

အသမ္မတာ အနုသာသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အသမ္မတေန အနုသာသိတဗ္ဗော။ ယော အနုသာသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သမ္မတေန အနုသာသိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗော [သမ္မနိတဗ္ဗော (က။)] – အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ။)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ, ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော။

ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ အနုသာသေယျ’’န္တိ။ ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။

ကထဉ္စ ပန ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ အနုသာသေယျာ’’တိ။ ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော။

တေန သမ္မတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘သုဏသိ, ဣတ္ထန္နာမ, အယံ တေ သစ္စကာလော ဘူတကာလော။ ယံ ဇာတံ တံ သံဃမဇ္ဈေ ပုစ္ဆန္တေ သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ, အသန္တံ နတ္ထီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ မာ ခေါ ဝိတ္ထာယိ, မာ ခေါ မင်္ကု အဟောသိ။ ဧဝံ တံ ပုစ္ဆိဿန္တိ – ‘‘သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ, ဂဏ္ဍော, ကိလာသော, သောသော, အပမာရော? မနုဿောသိ? ပုရိသောသိ? ဘုဇိဿောသိ? အဏဏောသိ? နသိ ရာဇဘဋော? အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ? ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ? ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ? ကိံနာမောသိ? ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော’’တိ?

ဧကတော အာဂစ္ဆန္တိ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဧကတော အာဂန္တဗ္ဗံ။ အနုသာသကေန ပဌမတရံ အာဂန္တွာ သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ အနုသိဋ္ဌော သော မယာ။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, ဣတ္ထန္နာမော အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ။ အာဂစ္ဆာဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗော။

ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကာရာပေတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာပေတဗ္ဗော – ‘‘သံဃံ, ဘန္တေ, ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ။ ဥလ္လုမ္ပတု မံ, ဘန္တေ, သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ။ ဒုတိယမ္ပိ, ဘန္တေ, သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ။ ဥလ္လုမ္ပတု မံ, ဘန္တေ, သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ။ တတိယမ္ပိ, ဘန္တေ, သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ။ ဥလ္လုမ္ပတု မံ, ဘန္တေ, သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ? သုဏသိ, ဣတ္ထန္နာမ, အယံ တေ သစ္စကာလော ဘူတကာလော။ ယံ ဇာတံ တံ ပုစ္ဆာမိ။ သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ, အသန္တံ နတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ ဂဏ္ဍော ကိလေသော သောသော အပမာရော, မနုဿောသိ, ပုရိသောသိ, ဘုဇိဿောသိ, အဏဏောသိ, နသိ ရာဇဘဋော, အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ, ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ, ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ, ကိံနာမောသိ, ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယောတိ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၂၆။ ရှေးဦးစွာ ပဉ္စင်းလောင်းကို ဥပဇ္ဈာယ်ယူစေရမည်၊ ထိုနောက် သပိတ်သင်္ကန်းကို ပြောကြား ရမည်၊ ဤအရာသည် သင်၏ သပိတ်တည်း၊ ဤအရာသည် သင်၏ ဒုကုဋ်တည်း၊ ဤအရာသည် သင်၏ ကိုယ်ဝတ်တည်း၊ ဤအရာသည် သင်၏ သင်းပိုင်တည်း၊ သွားချေလော့၊ ဤမည်သောအရပ်၌ နေချေဦးဟု ပြောဆိုရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာခြင်းမရှိသော ရဟန်းတို့သည် မကောင်းသဖြင့် ဆုံးမကုန်သည်ရှိသော် ပဉ္စင်းလောင်း တို့သည် ရွံ့တီးရွံ့တွန့် ဖြစ်ကုန်၏၊ မျက်နှာမသာမယာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဖြေဆိုခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာခြင်းမရှိသော ရဟန်းသည် မဆုံးမအပ်၊ ဆုံးမသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရဟန်းတို့ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းအား ဆုံးမခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သမ္မုတိမရသော ရဟန်းတို့သည် ဆုံးမကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သမ္မုတိမရသော ရဟန်းသည် မဆုံးမအပ်၊ ဆုံးမသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ ရဟန်းတို့ သမ္မုတိရသော ရဟန်းအား ဆုံးမခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမ္မုတိပေးရမည်- မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမ္မုတိပေးရမည်၊ သို့မဟုတ် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို သမ္မုတိပေးရမည်။ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို အဘယ်သို့ သမ္မုတိပေးအပ်သနည်း၊ ကျွမ်းကျင် လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော ပဉ္စင်း လောင်းကို ဆုံးမပါအံ့”ဟု ဤသို့ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမ္မုတိပေးရမည်။ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို အဘယ်သို့ သမ္မုတိပေးအပ်သနည်း၊ ကျွမ်း ကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အကယ်၍ သံဃာ အား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤမည်သော ရဟန်းသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဆုံးမရာ၏”ဟု ဤသို့ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို သမ္မုတိပေးရမည်။ သမ္မုတိရပြီးသော ထိုရဟန်းသည် ပဉ္စင်းလောင်းသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ပဉ္စင်းလောင့့့့်း နားထောင်လော့၊ ဤအခါသည်ကား သင်၏ အမှန်ကိုသာဆိုရမည့် အခါတည်း၊ အဟုတ်ကိုသာ ဆိုရမည့်အခါတည်း၊ (မိမိကိုယ်တွင်) ဖြစ်ပေါ်သော သဘောကို သံဃာ့အလယ်၌ ငါတို့ မေးစိစစ်သည်ရှိသော် “ထင်ရှားရှိသည် ကို ရှိပါ၏၊ ထင်ရှားမရှိသည်ကို မရှိပါ”ဟု ပြောဆိုရမည်၊ ရွံ့တီးရွံ့တွန့် မဖြစ်လင့်၊ မျက်နှာမသာမယာ မဖြစ်လင့်၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည့်အတိုင်း သင့်ကို မေးစိစစ်ကုန်လတ္တံ့။ သင့်ကိုယ်တွင် နူနာ အိုင်းအမာ ‘လည်ပင်းကြီး’ နာ ယားယံနာ ခယရုဂ်ချောင်းဆိုးနာ ဝက်ရူး ကြက်ရူးစသော ရူးသွပ်သောအနာ ဤသို့သော အနာတို့သည် ရှိကုန်သလော၊ လူသား စင်စစ် ဖြစ်၏လော၊ ယောကျာ်းစစ် ဖြစ်၏လော၊ (ကျွန်အဖြစ်မှ) တော်လှန်ပြီးသူ ဖြစ်၏လော၊ သူ့ကြွေးသူ့မြီကင်းသူ ဖြစ်၏လော၊ မင်းခစား မင်းမှုထမ်း မဟုတ်သူ ဖြစ်၏လော၊ အမိအဖ တို့က (ရဟန်းပြုရန်) ခွင့်ပြု၏လော၊ အသက်နှစ်ဆယ် ပြည့််၏လော၊ သင့်အား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏လော၊ သင်သည် အဘယ်အမည် ရှိသနည်း၊ သင်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အဘယ်အမည် ရှိသနည်း” (ဤသို့ မေးစိစစ်ကုန်လတ္တံ့) ဟူ၍ ပြောဆိုရမည်။ (ဆုံးမသော ဆရာနှင့် ပဉ္စင်းလောင်းတို့သည် သံဃာ့ပရိသတ်သို့) တစ်ပြိုင်နက် အတူလာကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ပြိုင်နက် မလာအပ်၊ ဆုံးမသော ဆရာသည် ရှေးဦးစွာ လာ၍ သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ထို ပဉ္စင်းလောင်းကို ဆုံးမအပ်ပါပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် လာရာ၏”ဟု (သိစေရမည်)။ “လာလော့”ဟု ပြောရမည်။ (ရဟန်းလောင်းအား) လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်စေ၍ ရဟန်းတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးစေပြီးလျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်စေကာ လက်အုပ်ချီစေလျက် “အသျှင်ဘုရားတို့ (အကျွန်ုပ်သည်) သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်းပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်အား အစဥ် သနားခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ပဉ္စင်းခံပေးတော်မူပါလော့။ အသျှင်ဘုရားတို့ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ အသျှင်ဘုရားတို့ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ ပဉ္စင်းခံပေးတော်မူပါလော့”ဟု ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်းစေရ မည်။ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အကယ်၍ သံဃာ အား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသောကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော ပဉ္စင်း လောင်းအား အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘောတရားတို့ကို မေးပါအံ့”ဟု (သိစေရမည်)။ ပဉ္စင်းလောင့့့့်း နားထောင်လော့၊ ဤအခါသည်ကား သင်၏ အမှန်ကိုသာ ဆိုရမည့် အခါတည်း၊ အဟုတ်ကိုသာ ဆိုရမည့်အခါတည်း၊ (သင်၏ကိုယ်တွင်) ဖြစ်ပေါ်သည့် သဘောကို ငါမေးပေအံ့၊ “ထင်ရှား ရှိသည်ကို ရှိပါ၏၊ ထင်ရှားမရှိသည်ကို မရှိပါ”ဟု ပြောဆိုရမည်။ သင့်ကိုယ်တွင် နူနာ အိုင်းအမာ ‘လည်ပင်းကြီးနာ’ ယားယံနာ ခယရုဂ်ချောင်းဆိုးနာ ဝက်ရူးကြက်ရူးစသော ရူးသွပ်သောအနာ ဤသို့သော အနာတို့သည် ရှိကုန်သလော၊ လူစင်စစ် ဖြစ်၏လော၊ ယောကျာ်းစစ် ဖြစ်၏လော၊ (ကျွန်အဖြစ်မှ) တော် လှန်ပြီးသူ ဖြစ်၏လော၊ သူ့ကြွေး သူ့မြီကင်းသူ ဖြစ်၏လော၊ မင်းခစား မင်းမှုထမ်း မဟုတ်သူ ဖြစ်၏ လော၊ အမိအဖတို့က (ရဟန်းပြုရန်) ခွင့်ပြု၏လော၊ အသက်နှစ်ဆယ် ပြည့််၏လော၊ သင့်အား သပိတ် သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏လော၊ သင်သည် အဘယ်အမည်ရှိသနည်း၊ သင်၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် အဘယ်အမည် ရှိသနည်းဟု မေးရမည်။ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်-

First they should be told to choose a preceptor. Their bowls and robes should then be pointed out to them: ‘This is your bowl, this your outer robe, this your upper robe, and this your sarong. Now please go and stand over there.’” Then they were instructed by monks who were ignorant and incompetent. And because they were badly instructed, they were once again embarrassed, humiliated, and unable to respond. They told the Buddha. “A monk who is ignorant and incompetent shouldn’t instruct. If he does, he commits an offense of wrong conduct. A monk who is competent and capable should instruct.” They instructed without having been appointed. They told the Buddha. “A monk shouldn’t instruct if he hasn’t been appointed. If he does, he commits an offense of wrong conduct. I allow a monk to instruct if he’s been appointed to do so. And it should be done like this. One is either appointed through oneself or through someone else. How is one appointed through oneself? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. If the Sangha is ready, I will instruct so-and-so.’ And how is one appointed through someone else? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. If the Sangha is ready, so-and-so will instruct so-and-so.’ The appointed monk should go to the one who is seeking the full ordination and say this: ‘Listen, so-and-so. Now is the time for you to tell the truth. You will be asked in the midst of the Sangha about various matters. If something is true, you should say, “Yes,” and if it’s not, you should say, “No.” Don’t be embarrassed or humiliated. This is what they’ll ask you: “Do you have any of these diseases: leprosy, abscesses, mild leprosy, tuberculosis, or epilepsy? Are you human? Are you a man? Are you free from slavery? Are you free from debt? Are you employed by the king? Do you have your parents’ permission? Are you twenty years old? Do you have a full set of bowl and robes? What’s your name? What’s the name of your preceptor?”’” They then returned to the Sangha together. The Buddha said, “They shouldn’t return together. The instructor should come first and inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. He’s been instructed by me. If the Sangha is ready, so-and-so should come.’ And he should be told to come. He should then arrange his upper robe over one shoulder, pay respect at the feet of the monks, squat on his heels, and raise his joined palms. He should then ask for the full ordination: ‘Venerables, I ask the Sangha for the full ordination. Please lift me up out of compassion. For the second time, venerables, I ask the Sangha for the full ordination. Please lift me up out of compassion. For the third time, venerables, I ask the Sangha for the full ordination. Please lift me up out of compassion.’ A competent and capable monk should then inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. If the Sangha is ready, I will ask so-and-so about the obstacles. Listen, so-and-so. Now is the time for you to tell the truth. I will ask you about various matters. If something is true, you should say, “Yes,” and if it’s not, you should say, “No.” Do you have any of these diseases: leprosy, abscesses, mild leprosy, tuberculosis, or epilepsy? Are you human? Are you a man? Are you free from slavery? Are you free from debt? Are you employed by the king? Do you have your parents’ permission? Are you twenty years old? Do you have a full set of bowl and robes? What’s your name? What’s the name of your preceptor?’ A competent and capable monk should then inform the Sangha:

၁၂၇။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော, ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ, ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေယျ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော, ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ, ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော, ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ, ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော, ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ, ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ။ ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဥပသမ္ပန္နော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

ဥပသမ္ပဒါကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ။

၁၂၇။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘောတရားတို့မှ စင်ကြယ်၏၊ ထိုပဉ္စင်းလောင်းအား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် တောင်း၏၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘောတရားတို့မှ စင်ကြယ်၏၊ ထိုပဉ္စင်းလောင်းအား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် တောင်း၏၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံ ပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘောတရားတို့မှ စင်ကြယ်၏၊ ထိုပဉ္စင်းလောင်းအား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် တောင်း၏၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်း လောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤ မည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ဤအကြောင်းကို ပြောဆိုပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် ဤမည်သော အသျှင်ကို (အကြောင်းပြု၍) ပဉ္စင်းဖြစ်လို၏၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော သဘောတရားတို့မှ စင်ကြယ်၏၊ ထိုပဉ္စင်းလောင်းအား သပိတ်သင်္ကန်း ပြည့်စုံ၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းသည် သံဃာအား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် တောင်း၏၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေး၏၊ ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်း၏ ဤ မည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းဖြစ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းမရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤမည်သော ပဉ္စင်းလောင်းကို ဤမည်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြင့် ပဉ္စင်းခံပေးအပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ရဟန်းခံခြင်းအစီအစဥ် ပြီး၏။

‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. He is free from obstacles and his bowl and robes are complete. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. If the Sangha is ready, it should give the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. He is free from obstacles and his bowl and robes are complete. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. For the second time, I speak on this matter. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. He is free from obstacles and his bowl and robes are complete. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. For the third time, I speak on this matter. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. So-and-so is seeking the full ordination with venerable so-and-so. He is free from obstacles and his bowl and robes are complete. So-and-so is asking the Sangha for the full ordination with so-and-so as his preceptor. The Sangha gives the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. Any monk who approves of giving the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has given the full ordination to so-and-so with so-and-so as his preceptor. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” The procedure of full ordination is finished. 64. The four supports

၆၄။ စတ္တာရော နိဿယာ

၁၂၈။ တာဝဒေဝ ဆာယာ မေတဗ္ဗာ, ဥတုပ္ပမာဏံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ, ဒိဝသဘာဂေါ အာစိက္ခိတဗ္ဗော, သင်္ဂီတိ အာစိက္ခိတဗ္ဗာ, စတ္တာရော နိဿယာ အာစိက္ခိတဗ္ဗာ [အာစိက္ခိတဗ္ဗာ, စတ္တာရိ အကရဏီယာနိ အာစိက္ခိတဗ္ဗာနိ။ (က။)] –

ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – သံဃဘတ္တံ, ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ, နိမန္တနံ, သလာကဘတ္တံ, ပက္ခိကံ, ဥပေါသထိကံ, ပါဋိပဒိကံ။

ပံသုကူလစီဝရံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – ခေါမံ, ကပ္ပါသိကံ, ကောသေယျံ, ကမ္ဗလံ, သာဏံ, ဘင်္ဂံ။

ရုက္ခမူလသေနာသနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – ဝိဟာရော, အဍ္ဎယောဂေါ, ပါသာဒေါ, ဟမ္မိယံ, ဂုဟာ။

ပူတိမုတ္တဘေသဇ္ဇံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – သပ္ပိ, နဝနီတံ, တေလံ, မဓု, ဖာဏိတ’’န္တိ။

စတ္တာရော နိဿယာ နိဋ္ဌိတာ။

၆၄-မှီခိုရာလေးပါး ၁၂၈။ ထိုပဉ္စင်းဖြစ်သော ခဏ၌ပင်လျှင် အရိပ်ကို တိုင်းတာရမည်၊ (ရောက်ဆဲ) ဥတုကို ပြောကြား ရမည်၊ နေ့၏ အချိန်အခါကို ပြောကြားရမည်၊ (အရိပ် ဥတု နေ့) ကို ပေါင်း၍ (ရဟန်းဖြစ် ရက်ချုပ်ကို) ပြောကြားရမည်၊ မှီ (ငြမ်းပြု) ရာ လေးပါးတို့ကို ပြောကြားရမည်- သလုံးမြင်းခေါင်းဖြင့် ရင်းနှီး၍ ရသော ဆွမ်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင် ပဉ္စင်း သစ်သည် သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှ ကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်။ (ရှေးကံထူး၍) အလွန် အကျူး လာဘ်ပေါများပါမူ သံဃာအားလှူသောဆွမ်း၊ ရည်ညွှန်း၍လှူသောဆွမ်း၊ ပင့်ဖိတ်သောဆွမ်း၊ စာရေးတံချ၍လှူသောဆွမ်း၊ လဆန်းလဆုတ်ပက္ခ၌လှူသောဆွမ်း၊ ဥပုသ်နေ့၌လှူသောဆွမ်း၊ အထွက် တစ်ရက်နေ့၌လှူသောဆွမ်းများကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ မြေမှုန့် အလိမ်းလိမ်းကပ်သော ‘ပံ့သကူ’ သင်္ကန်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင် ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှ ကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်။ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကျူး လာဘ်ပေါများပါမူ ခေါမချည်သင်္ကန်း ဝါချည်သင်္ကန်း ပိုးချည်သင်္ကန်း သက္ကလပ်သင်္ကန်း ပိုက်ဆံလျှော်ချည် သင်္ကန်း ချည်ငါးပါးရော၍ရက်သော သင်္ကန်းတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ သစ်ပင်ရင်းဟူသော ကျောင်းကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင်ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာပုဒ် တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်။ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကျူး လာဘ်ပေါများပါမူ နှစ်ဖက်စောင်းမိုးသောကျောင်း တစ်ဖက်စောင်းမိုးသောကျောင်း လေးထောင့်ပြာသာဒ် ပြာသာဒ်ဦးပြည်း လိုဏ်ဂူတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ နွားကျင်ငယ်ပုပ်ဖြင့် ထုံအပ်သော ဆေးကို အမှီပြု၍ ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ သင် ပဉ္စင်းသစ်သည် သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး အားထုတ်ရမည်။ (ရှေးကံထူး၍) အလွန်အကျူး လာဘ်ပေါများပါမူ ထောပတ် ဆီဦး ဆီ ပျား တင်လဲတို့ကိုလည်း (သုံးဆောင်အပ်သေး၏)။ မှီခိုရာလေးပါး ပြီး၏။

“Straightaway the time should be noted and the date should be pointed out. These should be declared jointly to everyone. And the four supports should be pointed out to him: ‘One gone forth is supported by almsfood. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: a meal for the Sangha, a meal for designated monks, an invitational meal, a meal for which lots are drawn, a half-monthly meal, a meal on the observance day, and a meal on the day after the observance day. One gone forth is supported by rag robes. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: linen, cotton, silk, wool, sunn hemp, and hemp. One gone forth is supported by the foot of a tree as a resting place. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: a dwelling, a stilt house, and a cave. One gone forth is supported by medicine of fermented urine. You should persevere with this for life. There are these additional allowances: ghee, butter, oil, honey, and syrup.’” The four supports are finished. 65. The four things not to be done

စာ-၁၃၄

၆၅။ စတ္တာရိ အကရဏီယာနိ

၁၂၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အညတရံ ဘိက္ခုံ ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဧကကံ ဩဟာယ ပက္ကမိံသု။ သော ပစ္ဆာ ဧကကောဝ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ပုရာဏဒုတိယိကာယ သမာဂဉ္ဆိ။ သာ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံဒါနိ ပဗ္ဗဇိတောသီ’’တိ? ‘‘အာမ, ပဗ္ဗဇိတောမှီ’’တိ။ ‘‘ဒုလ္လဘော ခေါ ပဗ္ဗဇိတာနံ မေထုနော ဓမ္မော၊ ဧဟိ, မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝါ’’တိ။ သော တဿာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိတွာ စိရေန အဂမာသိ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တွံ, အာဝုသော, ဧဝံ စိရံ အကာသီ’’တိ? အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဒုတိယံ ဒါတုံ, စတ္တာရိ စ အကရဏီယာနိ အာစိက္ခိတုံ –

‘‘ဥပသမ္ပန္နေန ဘိက္ခုနာ မေထုနော ဓမ္မော န ပဋိသေဝိတဗ္ဗော, အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတာယပိ။ ယော ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝတိ, အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ သေယျထာပိ နာမ ပုရိသော သီသစ္ဆိန္နော အဘဗ္ဗော တေန သရီရဗန္ဓနေန ဇီဝိတုံ, ဧဝမေဝ ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိတွာ အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ တံ တေ ယာဝဇီဝံ အကရဏီယံ။

‘‘ဥပသမ္ပန္နေန ဘိက္ခုနာ အဒိန္နံ ထေယျသင်္ခါတံ န အာဒါတဗ္ဗံ, အန္တမသော တိဏသလာကံ ဥပါဒါယ။ ယော ဘိက္ခု ပါဒံ ဝါ ပါဒါရဟံ ဝါ အတိရေကပါဒံ ဝါ အဒိန္နံ ထေယျသင်္ခါတံ အာဒိယတိ, အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ သေယျထာပိ နာမ ပဏ္ဍုပလာသော ဗန္ဓနာ ပမုတ္တော အဘဗ္ဗော ဟရိတတ္ထာယ, ဧဝမေဝ ဘိက္ခု ပါဒံ ဝါ ပါဒါရဟံ ဝါ အတိရေကပါဒံ ဝါ အဒိန္နံ ထေယျသင်္ခါတံ အာဒိယိတွာ အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ တံ တေ ယာဝဇီဝံ အကရဏီယံ။

‘‘ဥပသမ္ပန္နေန ဘိက္ခုနာ သဉ္စိစ္စ ပါဏော ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေတဗ္ဗော, အန္တမသော ကုန္ထကိပိလ္လိကံ ဥပါဒါယ။ ယော ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ, အန္တမသော ဂဗ္ဘပါတနံ ဥပါဒါယ, အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ သေယျထာပိ နာမ ပုထုသိလာ ဒွေဓာ ဘိန္နာ အပ္ပဋိသန္ဓိကာ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ တံ တေ ယာဝဇီဝံ အကရဏီယံ။

ဥပသမ္ပန္နေန ဘိက္ခုနာ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော န ဥလ္လပိတဗ္ဗော, အန္တမသော ‘သုညာဂါရေ အဘိရမာမီ’တိ။ ယော ဘိက္ခု ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အသန္တံ အဘူတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဥလ္လပတိ ဈာနံ ဝါ ဝိမောက္ခံ ဝါ သမာဓိံ ဝါ သမာပတ္တိံ ဝါ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ, အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ သေယျထာပိ နာမ တာလော မတ္ထကစ္ဆိန္နော အဘဗ္ဗော ပုန ဝိရုဠှိယာ, ဧဝမေဝ ဘိက္ခု ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အသန္တံ အဘူတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဥလ္လပိတွာ အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော။ တံ တေ ယာဝဇီဝံ အကရဏီယ’’န္တိ။

စတ္တာရိ အကရဏီယာနိ နိဋ္ဌိတာနိ။

၆၅-မပြုကျင့်အပ်သော တရားလေးပါး ၁၂၉။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ပဉ္စင်းခံပြီးနောက် ရဟန်းတစ်ပါးကို တစ်ပါးတည်း ချန် ထားခဲ့၍ ဖဲခွါထွက်သွားကြကုန်၏။ ထိုရဟန်းသည် နောက်မှ တစ်ယောက်တည်း လာသည်ရှိသော် ခရီး အကြား၌ မယားဟောင်းနှင့် တွေ့၍ “ယခု သင် ရဟန်းပြုနေသလော”ဟု မယားဟောင်းက “မေးသဖြင့်ဟုတ်၏၊ ငါ ရဟန်းပြု၏”ဟု ပြန်ပြောရာ “ရဟန်းတို့အား မေထုန်အကျင့်သည် ရခဲ၏၊ လာလော့၊ မေထုန်အကျင့်ကို မှီဝဲလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းသည် ထိုမိန်းမအား မေထုန်အကျင့်ကို မှီဝဲ၍ ကြာမြင့်မှ သွားလေ၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင် သင်သည် အဘယ့်ကြောင့် ဤမျှ ကြာမြင့်နေဘိ သနည်း”ဟု မေးမြန်းကုန်၏။ ထိုအခါ ထိိုုရဟန်းသည် ရဟန်းတို့အား ဤအကြောင်းကို ပြောကြား၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပဉ္စင်းခံပြီးလျှင် အဖော်ကို ပေးခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ လေးပါးသော မပြုကျင့်အပ်သည် တို့ကို ပြောကြားခြင်းငှါလည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏။ ပဉ္စင်းဖြစ်ပြီးသော ရဟန်းသည် အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်မ၌သော်လည်း မေထုန်အကျင့်ကို မမှီဝဲအပ်၊ မေထုန်အကျင့်ကို မှီဝဲသော ရဟန်းသည် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ် တော်မဟုတ်။ ဥပမာအားဖြင့် ဦးခေါင်းပြတ်ပြီးသော ယောကျာ်းသည် ထိုဦးခေါင်းနှင့် ကိုယ်ကို ပြန်၍ စပ်သဖြင့် အသက်ရှင်ခြင်းငှါ မထိုက်သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ရဟန်းသည် မေထုန်အကျင့်ကို မှီဝဲသည်ရှိသော် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်မဟုတ်၊ သင်သည် ထိုမေထုန်အကျင့်ကို အသက် ထက်ဆုံး (သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး) မပြုကျင့်အပ်။ ပဉ္စင်းဖြစ်ပြီးသော ရဟန်းသည် မပေးသော ဥစ္စာကို ခိုးလိုသော စိတ်အဖို့ဖြင့် မခိုးယူအပ်၊ အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် မြက် ဝါးခြမ်းစိတ်ကို အစပြု၍ မခိုးယူအပ်။ အကြင်ရဟန်းသည် တစ်မတ်ကိုလည်းကောင်း၊ တစ်မတ် တန်ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ တစ်မတ်ထက်ပိုလွန်သော ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း မပေးဘဲ ခိုးလိုသော စိတ်အဖို့ဖြင့် ခိုးယူ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ် တော်မဟုတ်။ ဥပမာအားဖြင့် အညှာမှ ကြွေကျသော ဖက်ရွက်ရော်သည် တစ်ဖန်ပြန်၍ စိမ်းစိုခြင်း ‘စိမ်းရှင်ခြင်း’ ငှါ မထိုက်သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ရဟန်းသည် တစ်မတ်ကိုလည်းကောင်း၊ တစ်မတ်တန်ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း၊ တစ်မတ်ထက် ပိုလွန်သော ဥစ္စာကိုလည်းကောင်း မပေးဘဲ ခိုးလိုသော စိတ်အဖို့ဖြင့် ခိုးယူသည်ရှိသော် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်မဟုတ်၊ သင်သည် ထိုခိုးခြင်းအမှုကို အသက် ထက်ဆုံး (သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး) မပြုကျင့်အပ်။ ပဉ္စင်းဖြစ်ပြီးသော ရဟန်းသည် သေစေလိုသော စေတနာဖြင့် ‘စေတနာရှိသည်ဖြစ်၍’ သတ္တဝါကို ဇီဝိတိန္ဒြေမှ မချအပ်၊ အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် ပိုးရွ ခြပုန်းကို အစပြု၍ ဇီဝိတိန္ဒြေမှ မချအပ်၊ အကြင်ရဟန်းသည် သေစေလိုသော စေတနာရှိသည်ဖြစ်၍ လူဇာတ်ဖြစ်သော သူကို၊ အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် ကိုယ်ဝန်ကျ ဆေးကို အစပြု၍ ဇီဝိတိန္ဒြေမှ ချ၏ (ချငြားအံ့)၊ ထိုရဟန်းသည် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်မဟုတ်။ ဥပမာအားဖြင့် နှစ်ဖြာကွဲလေပြီးသော ကျောက်ဖြာကြီးသည် တစ်ဖန်ပြန်၍ စပ်ခြင်းငှါ မဖြစ်သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ရဟန်းသည် သေစေလိုသော စေတနာရှိသည်ဖြစ်၍ လူဇာတ်ဖြစ်သောသူကို ဇီဝိတိန္ဒြေမှ ချသည်ရှိသော် ရဟန်း မဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်၊ သင်သည် ထိုလူ့အသက်သတ်ခြင်းကို အသက်ထက်ဆုံး (သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှကာလပတ်လုံး) မပြု ကျင့်အပ်။ ပဉ္စင်းဖြစ်ပြီးသော ရဟန်းသည် လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော (ဈာန်မဂ်ဖိုလ်) တရားကို မပြောဟောအပ်၊ အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် “ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ မွေ့လျော်၏”ဟုပင် မပြောဆိုအပ်။ အကြင်ရဟန်းသည် ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိသည်ဖြစ်၍ အလိုဆိုးသည် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားမရှိသော မဟုတ်မမှန်သော လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော ဈာန်တရားကိုလည်းကောင်း၊ ဝိမောက္ခတရားကိုလည်းကောင်း၊ သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ သမာပတ် ကိုလည်းကောင်း၊ မဂ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဖိုလ်ကိုလည်းကောင်း (ငါရ၏ ငါသိ၏ဟု) ပြောဆိုအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်မဟုတ်။ ဥပမာအားဖြင့် လည်ဆစ်ပြတ်ပြီးသော ထန်းပင်သည် တစ်ဖန်ပြန်၍ စည်ပင် ကြီးပွါးခြင်းငှါ မထိုက် သကဲ့သို့၊ ဤအတူသာလျှင် ရဟန်းသည် ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိသည်ဖြစ်၍ အလိုဆိုးသည် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားမရှိသော မဟုတ်မမှန်သော လူတို့၏ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် လွန်မြတ်သော (ဈာန်မဂ်ဖိုလ်) တရားကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် ရဟန်းမဟုတ်၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်၊ သင်သည် ထို (ဈာန်မဂ်ဖိုလ်) တရားကို ပြောဆိုခြင်းကို အသက်ထက်ဆုံး (သိက္ခာပုဒ်တော် ကိုယ်၌ တည်သမျှ ကာလပတ်လုံး) မပြုကျင့်အပ်ဟု ပြောကြားဆုံးမအပ်၏။ မပြုကျင့်အပ်သော တရားလေးပါး ပြီး၏။

On one occasion, the monks gave the full ordination to someone and then departed. The newly ordained monk lagged behind, walking by himself. On the way he met his old wife. She said, “Have you now gone forth?” “Yes.” “It’s difficult for those gone forth to get sex. Come, let’s have intercourse.” He had intercourse with her. When he caught up with the monks, they asked him what had taken him so long. He told them what had happened, and they told the Buddha. “When you have given the full ordination to someone, you should give him a companion and point out the four things not to be done: A monk who’s fully ordained shouldn’t have sexual intercourse, not even with an animal. If he has sexual intercourse, he’s not an ascetic, not a Sakyan monastic. Just as a man with his head cut off is unable to continue living by reconnecting it to the body, so too is a monk who has had sexual intercourse not an ascetic, not a Sakyan monastic. You shouldn’t do this for as long as you live. A monk who’s fully ordained shouldn’t steal, not even a straw. If he steals a <i lang='pi' translate='no'>pāda</i> coin, the value of a <i lang='pi' translate='no'>pāda</i>, or more than a <i lang='pi' translate='no'>pāda</i>, he’s not an ascetic, not a Sakyan monastic. Just as a fallen, withered leaf is incapable of becoming green again, so too is a monk who, intending to steal, takes an ungiven <i lang='pi' translate='no'>pāda</i> coin, the value of a <i lang='pi' translate='no'>pāda</i>, or more than a <i lang='pi' translate='no'>pāda</i> not an ascetic, not a Sakyan monastic. You shouldn’t do this for as long as you live. A monk who’s fully ordained shouldn’t intentionally kill a living being, not even a small insect. If he intentionally kills a human being, even causing an abortion, he’s not an ascetic, not a Sakyan monastic. Just as an ordinary stone that has broken in half cannot be put back together again, so too is a monk who has intentionally killed a human being not an ascetic, not a Sakyan monastic. You shouldn’t do this for as long as you live. A monk who’s fully ordained shouldn’t claim a superhuman quality, not even just saying, ‘I delight in solitude.’ If, because he has bad desires and is overcome by desire, he claims to have a non-existent superhuman quality—whether absorption, release, stillness, attainment, path, or fruit—he’s not an ascetic, not a Sakyan monastic. Just as a palm tree with its crown cut off is incapable of further growth, so too is a monk with bad desires, overcome by desire, who claims to have non-existent superhuman quality not an ascetic, not a Sakyan monastic. You shouldn’t do this for as long as you live.” The four things not to be done are finished. 66. The one ejected for not recognizing an offense

၆၆။ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကဝတ္ထူနိ

၁၃၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ဝိဗ္ဘမိ။ သော ပုန ပစ္စာဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပဒံ ယာစိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ဝိဗ္ဘမတိ။ သော ပုန ပစ္စာဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ။ သော ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပဿိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဿိဿာမီတိ, ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဿိဿာမီတိ, န ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဿိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဿိဿာမီတိ, ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဿိဿာမီတိ, န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဿိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဿိဿာမီတိ, ဩသာရေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဿိဿာမီတိ, န ဩသာရေတဗ္ဗော။ ဩသာရေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဿသိ [ပဿာဟိ (သီ။)] တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစေ ပဿတိ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဿတိ, လဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ ပုန ဥက္ခိပိတဗ္ဗော။ အလဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ အနာပတ္တိ သမ္ဘောဂေ သံဝါသေ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခိတ္တကော ဝိဗ္ဘမတိ။ သော ပုန ပစ္စာဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ။ သော ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပဋိကရိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိကရိဿာမီတိ, ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိကရိဿာမီတိ, န ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိကရိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိကရိဿာမီတိ, ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိကရိဿာမီတိ, န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိကရိဿသိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိကရိဿာမီတိ, ဩသာရေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိကရိဿာမီတိ, န ဩသာရေတဗ္ဗော။ ဩသာရေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိကရောဟိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ။ သစေ ပဋိကရောတိ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဋိကရောတိ လဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ ပုန ဥက္ခိပိတဗ္ဗော။ အလဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ အနာပတ္တိ သမ္ဘောဂေ သံဝါသေ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခိတ္တကော ဝိဗ္ဘမတိ။ သော ပုန ပစ္စာဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ။ သော ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပဋိနိဿဇ္ဇိဿသိ တံ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, န ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော။ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိနိဿဇ္ဇိဿသိ တံ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော။ ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိနိဿဇ္ဇိဿသိ တံ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိ’’န္တိ? သစာဟံ ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, ဩသာရေတဗ္ဗော။ သစာဟံ န ပဋိနိဿဇ္ဇိဿာမီတိ, န ဩသာရေတဗ္ဗော။ ဩသာရေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဋိနိဿဇ္ဇေဟိ တံ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိ’’န္တိ။ သစေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ, လဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ ပုန ဥက္ခိပိတဗ္ဗော။ အလဗ္ဘမာနာယ သာမဂ္ဂိယာ အနာပတ္တိ သမ္ဘောဂေ သံဝါသေတိ။

မဟာခန္ဓကော ပဌမော။

၆၆-အာပတ်ကို မရှု၍ နှင်ထုတ်ခြင်း ဝတ္ထုများ ၁၃၀။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အာပတ်ကို မရှုခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ခံရ၍ လူထွက်၏၊ ထိုသူသည် တစ်ဖန် ပြန်လာပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အာပတ်ကို မရှုခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ် ခံရသည်ဖြစ်၍ လူထွက်၏၊ ထိုသူသည် တစ်ဖန် ပြန်လာပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏။ ထိုသူကို “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ရှုအံ့လော့”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ရှုပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မရှုအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုမပေးရ။ ရှင်ပြုပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ရှုအံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ရှုပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မရှုအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံ မပေးရ။ ပဉ္စင်းခံပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ရှုအံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ရှုအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ သွင်းရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မရှုအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ မသွင်းရ။ သွင်းပေးပြီးလျှင် “ထိုအာပတ်ကို သင်ရှုလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ အကယ်၍ ရှုငြားအံ့၊ ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရှုငြားအံ့၊ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို ရသည်ရှိသော် တစ်ဖန် နှင်ထုတ်ရမည်။ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို မရသည်ရှိသော် အတူသုံးဆောင်ခြင်း အတူပေါင်းသင်းခြင်းတို့ကြောင့် အာပတ် မသင့်။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အာပတ်ကို မကုစားခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ခံရ၍ လူထွက်၏၊ ထိုသူသည် တစ်ဖန် ပြန်လာပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ ထိုသူကို “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ကုစားအံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ကုစားအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မကုစားအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုမပေးရ။ ရှင်ပြုပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ကုစားအံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ထို အာပတ်ကို မကုစားအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံမပေးရ။ ပဉ္စင်းခံပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုအာပတ်ကို ကုစားအံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ကုစားပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ သွင်းရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မကုစားအံ့ဟု ပြောဆိုငြား အံ့၊ မသွင်းရ။ သွင်းပေးပြီးလျှင် “ထိုအာပတ်ကို သင်ကုစားလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ အကယ်၍ ကုစားငြားအံ့၊ ကောင်း၏။ အကယ်၍ မကုစားငြားအံ့၊ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို ရသည်ရှိသော် တစ်ဖန် နှင်ထုတ်ရ မည်။ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို မရသည်ရှိသော် အတူသုံးဆောင်ခြင်း အတူပေါင်းသင်းခြင်းတို့ကြောင့် အာပတ် မသင့်။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် ယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူကို မစွန့်ခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ခံရ၍ လူထွက်၏၊ ထိုသူသည် တစ်ဖန် ပြန်လာပြီးလျှင် ရဟန်းတို့အား ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို တောင်း၏၊ ထိုသူကို “သင်သည် ထိုယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူကို စွန့်အံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် စွန့်ပါအံ့ဟု ပြော ဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မစွန့်အံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ရှင်ပြုမပေးရ။ ရှင်ပြုပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူကို စွန့်အံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ထိုမိစ္ဆာအယူကို စွန့်ပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံပေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် ထိုမိစ္ဆာအယူကို မစွန့်အံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ပဉ္စင်းခံမပေးရ။ ပဉ္စင်းခံပေးပြီးလျှင် “သင်သည် ထိုယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူကို စွန့်အံ့လော”ဟု မေးရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် စွန့်ပါအံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ သွင်းရမည်။ အကယ်၍ အကျွန်ုပ်သည် မစွန့်အံ့ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ မသွင်းရ။ သွင်းပေးပြီးလျှင် “ထိုမိစ္ဆာအယူကို သင် စွန့်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ အကယ်၍ စွန့်ငြားအံ့၊ ကောင်း၏။ အကယ်၍ မစွန့်ငြားအံ့၊ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို ရသည်ရှိသော် တစ်ဖန် နှင်ထုတ်ရမည်။ (သံဃာ၏) ညီညွတ်ခြင်းကို မရသည်ရှိသော် အတူသုံးဆောင်ခြင်း အတူပေါင်းသင်းခြင်းတို့ကြောင့် အာပတ် မသင့်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရှေးဦးစွာသော မဟာခန္ဓက ပြီး၏။

At one time a certain monk disrobed after being ejected for not recognizing an offense. He then returned and asked the monks for the full ordination. They told the Buddha. “When a monk disrobes after being ejected for not recognizing an offense, but then returns and asks the monks for the full ordination, he should be asked, ‘Will you recognize that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the going forth. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the going forth, he should be asked again, ‘Will you recognize that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the full ordination. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the full ordination, he should be asked again, ‘Will you recognize that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be readmitted. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been readmitted, he should be asked again, ‘Do you recognize that offense?’ If he recognizes it, it’s good. If he doesn’t recognize it and you’re unanimous, he should be ejected once more. If you’re not unanimous, there’s no offense in living with him or in doing formal meetings of the community together. “When a monk disrobes after being ejected for not making amends for an offense, but then returns and asks the monks for the full ordination, he should be asked, ‘Will you make amends for that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the going forth. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the going forth, he should be asked again, ‘Will you make amends for that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the full ordination. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the full ordination, he should be asked again, ‘Will you make amends for that offense?’ If he says, ‘I will,’ he should be readmitted. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been readmitted, he should be told, ‘Make amends for that offense.’ If he does, it’s good. If he doesn’t and you’re unanimous, he should be ejected once more. If you’re not unanimous, there’s no offense in living with him or in doing formal meetings of the community together. “When a monk disrobes after being ejected for not giving up a bad view, but then returns and asks the monks for the full ordination, he should be asked, ‘Will you give up that bad view?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the going forth. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the going forth, he should be asked again, ‘Will you give up that bad view?’ If he says, ‘I will,’ he should be given the full ordination. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been given the full ordination, he should be asked again, ‘Will you give up that bad view?’ If he says, ‘I will,’ he should be readmitted. If he says, ‘I won’t,’ he should not. When he’s been readmitted, he should be told, ‘Give up that bad view.’ If he does, it’s good. If he doesn’t and you’re unanimous, he should be ejected once more. If you’re not unanimous, there’s no offense in living with him or in doing formal meetings of the community together.” The great chapter, the first, is finished. This is the summary:

၆၇။ တဿုဒ္ဒါနံ

၁၃၁။ ဝိနယမှိ မဟတ္ထေသု, ပေသလာနံ သုခါဝဟေ၊

နိဂ္ဂဟာနဉ္စ ပါပိစ္ဆေ, လဇ္ဇီနံ ပဂ္ဂဟေသု စ။

သာသနာဓာရဏေ စေဝ, သဗ္ဗညုဇိနဂေါစရေ၊

အနညဝိသယေ ခေမေ, သုပညတ္တေ အသံသယေ။

ခန္ဓကေ ဝိနယေ စေဝ, ပရိဝါရေ စ မာတိကေ၊

ယထာတ္ထကာရီ ကုသလော, ပဋိပဇ္ဇတိ ယောနိသော။

ယော ဂဝံ န ဝိဇာနာတိ, န သော ရက္ခတိ ဂေါဂဏံ၊

ဧဝံ သီလံ အဇာနန္တော, ကိံ သော ရက္ခေယျ သံဝရံ။

ပမုဋ္ဌမှိ စ သုတ္တန္တေ, အဘိဓမ္မေ စ တာဝဒေ၊

ဝိနယေ အဝိနဋ္ဌမှိ, ပုန တိဋ္ဌတိ သာသနံ။

တသ္မာ သင်္ဂါဟဏာဟေတုံ [သင်္ဂါဟနာဟေတုံ (က။)], ဥဒ္ဒါနံ အနုပုဗ္ဗသော၊

ပဝက္ခာမိ ယထာဉာယံ, သုဏာထ မမ ဘာသတော။

ဝတ္ထု နိဒါနံ အာပတ္တိ, နယာ ပေယျာလမေဝ စ၊

ဒုက္ကရံ တံ အသေသေတုံ, နယတော တံ ဝိဇာနထာတိ။

ဗောဓိ ရာဇာယတနဉ္စ, အဇပါလော သဟမ္ပတိ၊

ဗြဟ္မာ အာဠာရော ဥဒကော, ဘိက္ခု စ ဥပကော ဣသိ။

ကောဏ္ဍညော ဝပ္ပေါ ဘဒ္ဒိယော, မဟာနာမော စ အဿဇိ၊

ယသော စတ္တာရော ပညာသ, သဗ္ဗေ ပေသေသိ သော ဒိသာ။

ဝတ္ထု မာရေဟိ တိံသာ စ, ဥရုဝေလံ တယော ဇဋီ၊

အဂျာဂါရံ မဟာရာဇာ, သက္ကော ဗြဟ္မာ စ ကေဝလာ။

ပံသုကူလံ ပေါက္ခရဏီ, သိလာ စ ကကုဓော သိလာ၊

ဇမ္ဗု အမ္ဗော စ အာမလော, ပါရိပုပ္ဖဉ္စ အာဟရိ။

ဖာလိယန္တု ဥဇ္ဇလန္တု, ဝိဇ္ဈာယန္တု စ ကဿပ၊

နိမုဇ္ဇန္တိ မုခီ မေဃော, ဂယာ လဋ္ဌိ စ မာဂဓော။

ဥပတိဿော ကောလိတော စ, အဘိညာတာ စ ပဗ္ဗဇုံ၊

ဒုန္နိဝတ္ထာ ပဏာမနာ, ကိသော လူခေါ စ ဗြာဟ္မဏော။

အနာစာရံ အာစရတိ, ဥဒရံ မာဏဝေါ ဂဏော၊

ဝဿံ ဗာလေဟိ ပက္ကန္တော, ဒသ ဝဿာနိ နိဿယော။

န ဝတ္တန္တိ ပဏာမေတုံ, ဗာလာ ပဿဒ္ဓိ ပဉ္စ ဆ၊

ယော သော အညော စ နဂ္ဂေါ စ, အစ္ဆိန္နဇဋိလသာကိယော။

မဂဓေသု ပဉ္စာဗာဓာ, ဧကော ရာဇာ [ဘဋော စောရော (သျာ။)] စ အင်္ဂုလိ၊

မာဂဓော စ အနုညာသိ, ကာရာ လိခိ ကသာဟတော။

လက္ခဏာ ဣဏာ ဒါသော စ, ဘဏ္ဍုကော ဥပါလိ အဟိ၊

သဒ္ဓံ ကုလံ ကဏ္ဋကော စ, အာဟုန္ဒရိကမေဝ စ။

ဝတ္ထုမှိ ဒါရကော သိက္ခာ, ဝိဟရန္တိ စ ကိံ နု ခေါ၊

သဗ္ဗံ မုခံ ဥပဇ္ဈာယေ, အပလာဠန ကဏ္ဋကော။

ပဏ္ဍကော ထေယျပက္ကန္တော, အဟိ စ မာတရီ ပိတာ၊

အရဟန္တဘိက္ခုနီဘေဒါ, ရုဟိရေန စ ဗျဉ္ဇနံ။

အနုပဇ္ဈာယသံဃေန, ဂဏပဏ္ဍကပတ္တကော၊

အစီဝရံ တဒုဘယံ, ယာစိတေနပိ ယေ တယော။

ဟတ္ထာ ပါဒါ ဟတ္ထပါဒါ, ကဏ္ဏာ နာသာ တဒူဘယံ၊

အင်္ဂုလိအဠကဏ္ဍရံ, ဖဏံ ခုဇ္ဇဉ္စ ဝါမနံ။

ဂလဂဏ္ဍီ လက္ခဏာ စေဝ, ကသာ လိခိတသီပဒီ၊

ပါပပရိသဒူသီ စ, ကာဏံ ကုဏိ တထေဝ စ။

ခဉ္ဇံ ပက္ခဟတဉ္စေဝ, သစ္ဆိန္နဣရိယာပထံ၊

ဇရာန္ဓမူဂဗဓိရံ, အန္ဓမူဂဉ္စ ယံ တဟိံ။

အန္ဓဗဓိရံ ယံ ဝုတ္တံ, မူဂဗဓိရမေဝ စ၊

အန္ဓမူဂဗဓိရဉ္စ, အလဇ္ဇီနဉ္စ နိဿယံ။

ဝတ္ထဗ္ဗဉ္စ တထာဒ္ဓါနံ, ယာစမာနေန လက္ခဏာ [ပေက္ခနာ (သဗ္ဗတ္ထ)]၊

အာဂစ္ဆတု ဝိဝဒန္တိ, ဧကုပဇ္ဈာယေန ကဿပေါ။

ဒိဿန္တိ ဥပသမ္ပန္နာ, အာဗာဓေဟိ စ ပီဠိတာ၊

အနနုသိဋ္ဌာ ဝိတ္ထေန္တိ, တတ္ထေဝ အနုသာသနာ။

သံဃေပိ စ အထော ဗာလာ, အသမ္မတာ စ ဧကတော၊

ဥလ္လုမ္ပတုပသမ္ပဒါ, နိဿယော ဧကကော တယောတိ။

ဣမမှိ ခန္ဓကေ ဝတ္ထူနိ ဧကသတဉ္စ ဒွါသတ္တတိ။

မဟာခန္ဓကော နိဋ္ဌိတော။

၆၇-ထိုမဟာခန္ဓက၏ အကျဥ်းချုပ် ၁၃၁။ များသော အကျိုးရှိသော သီလကို ချစ်သော သူတို့၏ ချမ်းသာကို ဆောင် နိုင်သော ဝိနည်း၌ လိမ္မာသော ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိသော သူတို့ကို နှိပ်ခြင်း တို့၌လည်းကောင်း၊ လဇ္ဇီသူတော်ကောင်းတို့ကို ချီးမြှောက်ခြင်းတို့၌လည်းကောင်း။ သာသနာတော်ကို ဆောင်ခြင်း၌လည်းကောင်း၊ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့၏ အရာဖြစ်သော တစ်ပါးသောသူတို့၏ အရာမဟုတ်သော ဘေးမရှိသော ကောင်းစွာ ပညတ်တော် မူအပ်သော ယုံမှားမရှိအပ်သော မဟာဝဂ်ခန္ဓက စူဠဝဂ်ခန္ဓက၌လည်းကောင်း၊ ဘိက္ခု ဝိဘင်း ဘိက္ခုနီဝိဘင်း၌လည်းကောင်း၊ ပရိဝါ၌လည်းကောင်း၊ ဘိက္ခုပါတိမောက် ဘိက္ခုနီပါတိမောက်၌လည်းကောင်း လိမ္မာသော ရဟန်းသည် မဖောက်မပြန်ပြုလျက် အသင့်အားဖြင့် ကျင့်နိုင်၏။ အကြင် နွားကျောင်းသားသည် နွားအပေါင်းကို မသိ ‘မမှတ်မိ’၊ ထိုနွားကျောင်းသားသည် နွားအပေါင်းကို မစောင့်ရှောက်နိုင်ချေ၊ ဤအတူ သီလသိက္ခာကို မသိသော ထို ရဟန်းသည် သီလစောင့်ရှောက်မှုကို အဘယ်မှာ စောင့်ရှောက်နိုင်ပါအံ့နည်း။ သုတ္တန်ပိဋကတ်သည်လည်းကောင်း၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်သည်လည်းကောင်း မေ့ခဲ့သော်လည်း ‘ကွယ်ပျောက်သော်လည်း’ ထိုရွေ့လောက် ဝိနည်းတရားတော် ‘ဝိနည်း ပိဋကတ်’သည် မပျောက်ပျက်ခဲ့သော် တစ်ဖန် သာသနာတော်သည် တည် ‘ထွန်းတောက် ပ’၏။ ထို့ကြောင့် အကျဥ်းရေတွက်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော ဥဒါနကို အစဥ်အားဖြင့် သိသောအတိုင်း ဟောကြားပေအံ့ ‘ဆိုပေအံ့’၊ ဆိုသော ငါ၏ အထံမှ နာကြားကုန် လော့။ ဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း နိဒါန်းကိုလည်းကောင်း၊ အာပတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဝိတ္ထာရ နည်းဖြင့် ပေယျာလအပြားကိုလည်းကောင်း ထိုအလုံးစုံတို့ကို အကြွင်းမရှိ ဖော်ပြနိုင် ရန် ခဲယဥ်းလှ၏၊ ထိုအလုံးစုံကို အကျဥ်းနည်းအားဖြင့် သိကုန်လော့။ ဗောဓိကထာ ‘ဗောဓိညောင်ပင်ရင်းတွင် သီတင်းသုံးနေစဥ်နှင့်စပ်သော စကား’ ရာဇာယတန ကထာ့ ‘လင်းလွန်းပင်ရင်းတွင် သီတင်းသုံးနေစဥ်နှင့်စပ်သော စကား’ အဇပါလကထာ ‘ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်ရင်းတွင် သီတင်းသုံးနေစဥ်နှင့်စပ်သော စကား’ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာ တရားဟောရန် တောင်းပန်သောအကြောင်း အာဠာရရသေ့ ဥဒက ရသေ့တို့ကို တသတော်မူသောအကြောင်း ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းတို့အကြောင်း ဥပကရသေ့ကြီး နှင့် တွေ့ဆုံခြင်းအကြောင်း ဣသိပတနတောသို့ ကြွတော်မူသောအကြောင်း။ ကောဏ္ဍည ဝပ္ပ ဘဒ္ဒိယ မဟာနာမ် အဿဇိတို့ကို တရားဟောခြင်းအကြောင်း ယသသူဌေးသားကို ချွတ်သောအကြောင်း သူဌေးသားလေးယောက် အကျွတ်တရား ရသောအကြောင်း ယသ၏ မိတ်ဆွေငါးကျိပ်တို့ အကျွတ်တရားရသောအကြောင်း အလုံးစုံသောရဟန်းတို့ကို ခရီးဒေသစာရီ ကြွသွားရန် စေလွှတ်သောအကြောင်း။ သရဏဂုံသုံးပါးတို့ဖြင့် ရှင်ရဟန်းပြုသောဝတ္ထု မာရ်နတ်နှင့် စကားပြောဆိုသော အကြောင်း ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီမင်းသား သုံးကျိပ်တို့၏ ရဟန်းပြုသောအကြောင်း ဥရုဝေလတော၌ ကဿပညီနောင် ရသေ့သုံးယောက်တို့နှင့် တွေ့သောအကြောင်း မြတ်စွာဘုရားသည် မီးတင်းကုပ်သို့ ဝင်၍ တန်ခိုးပြတော်မူသောအကြောင်း အလုံးစုံသော တောအုပ်ကို လင်းစေလျက် စာတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီး လေးယောက်နှင့် သိကြားမင်း ဗြဟ္မာ မင်းတို့ ပူဇော်လာသောအကြောင်း ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ကောက်ယူတော်မူသောအ ကြောင်း သိကြားမင်းက ရေကန် ဖန်ဆင်းပေးသောအကြောင်း သင်္ကန်းဖွပ်ရန် ကျောက်ဖျာကြီးကို ချထားသောအကြောင်း ရေခံတက်ပင်ကိုင်းညွှတ်သောအကြောင်း သင်္ကန်းဖြေရန် ‘ဖြန့်ရန်’ ကျောက်ဖျာကို ထားသောအကြောင်း ဇမ္ဗူသပြေသီး သရက်သီး သျှိသျှားသီးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ တာဝတိံသာပင်လယ်ကသစ်ပန်းကိုလည်းကောင်း ယူဆောင်၍ ပြတော်မူသောအကြောင်း ‘ကဿပ ထင်းတုံးငါးရာ ကွဲစေကုန် မီးတောက်စေကုန် မီးငြိမ်းစေကုန်’ဟု ဆိုခြင်း ရသေ့ငါးရာတို့ ရေငုပ်သောအကြောင်း။ မီးမယ်ဖြူငါးရာကို ဖန်ဆင်းတော်မူခြင်း မိုးသည်းထန်စွာ ရွာရာ၌ တန်ခိုးဖန်ဆင်း တော်မူခြင်း ဂယာ၌ နေတော်မူခြင်း ထန်းတောဥယျာဥ်၌ နေတော်မူခြင်း မဂဓတိုင်း အရှင် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး ကြားခြင်း။ ဥပတိဿ ကောလိတတို့ ရဟန်းပြုခြင်း ထင်ရှားသော ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သားတို့ ရဟန်းပြုခြင်း မကောင်းသဖြင့် ဝတ်ရုံ၍ ဆွမ်းခံသွားခြင်းကြောင့် လူတို့ ကဲ့ရဲ့ခြင်း နှင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ဆွမ်းခံသပိတ်ကို လူတို့အပေါ်သို့ ညွတ်စေသဖြင့် ကဲ့ရဲ့ခြင်း ပိန်ကြုံခေါင်းပါး အဆင်း မလှသော ပုဏ္ဏားကို ရဟန်းပြုရန် ခွင့်မပြုခြင်း ရဟန်းပြုပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ မကျင့်အပ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သော ရဟန်း၊ ဝမ်း ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ရဟန်းပြုသော သူ၏ ဝတ္ထု၊ လုလင်တစ်ယောက် ရဟန်း ပြုမည်ဖြစ်ရာ မှီရာနိဿယကို ရှေးဦးစွာ ပြောသဖြင့် ရဟန်း မပြုသော ဝတ္ထု၊ နှစ်ယောက် သုံးယောက်ရှိသော ဂိုဏ်းဖြင့် ရဟန်းခံသော ဝတ္ထု။ ဆယ်ဝါမပြည့်သေးသော တစ်ဝါနှစ်ဝါမျှသာရသော ရဟန်းတို့က အတူနေတပည့်ကို ရဟန်းခံသောဝတ္ထု၊ မိုက်ကုန် မလိမ္မာကုန်သော ရဟန်းတို့က ဆယ်ဝါရပြီဟု ရဟန်း ခံသောဝတ္ထု၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ အရပ်တစ်ပါး ဖဲသွားသည်ဖြစ်၍ အဆုံးအမကင်းသော ရဟန်းများဝတ္ထု၊ ဆယ်ဝါရသောရဟန်း နိဿရည်းပေးနိုင်ခြင်း။ အတွင်းနေတပည့်တို့ ဝတ်အကျင့်ကို ကောင်းစွာ မကျင့်သောဝတ္ထု၊ နှင်ထုတ်သော ဝတ္ထု မလိမ္မာဘဲ နိဿရည်းပေးသောဝတ္ထု၊ နိဿရည်း ငြိမ်းသောအကြောင်း။ ဥပဇ္ဈာယ်မပြုအပ် နိဿရည်းမပေးအပ်သော အင်္ဂါငါးပါး ခြောက်ပါး၊ သာသနာ တော်မှ တစ်ပါးသော တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသော ရဟန်းဝတ္ထု၊ သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသော တိတ္ထိဖြစ်ဖူး၍ အဝတ်မဆီး အချည်းနှီးလာသောသူ၊ ခေါင်းတုံး ‘ဦးပြည်း’ လာသောသူ၊ မီးပူဇော်သော ရသေ့၊ သာကီဝင်မင်းမျိုးတို့ကို မည်သို့ပြုရမည့်အကြောင်း။ မဂဓတိုင်းတို့၌ ငါးပါးသော အနာရှိသော သူတို့ကို ရဟန်းပြုသောအကြောင်း၊ လုလင်တစ်ယောက် ရဟန်းပြုသောအကြောင်း၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးစေခိုင်းသောအကြောင်း၊ အင်္ဂုလိမာလ ခိုးသူကြီး ရဟန်းပြုသောအကြောင်း၊ အင်္ဂုလိမာလမှ တစ်ပါးသော ခိုးသူ တို့ကို ရဟန်းပြုရန် ခွင့်ပြုတော်မမူသောအကြောင်း၊ ‘တွေ့ရာအရပ်၌ သတ်အပ်၏’ဟု ကမ္ဗည်းကပ်ထားသောသူအကြောင်း၊ ကြိမ်ဒဏ်ပြစ်ကမ္ဗည်းကပ်ထားသောသူအကြောင်း။ သံပူတံဆိပ် ခတ်နှိပ်ထားသောသူအကြောင်း၊ ကြွေးမြီတင်သောသူ သူ့ကျွန်ဖြစ်သူ ဦးပြည်းခေါင်းတုံးဖြစ်သော ရွှေပန်းတိမ်သည်သား ဥပါလိသတို့သား ယဥ်းအနာ သဒ္ဓါ ရှိသော အမျိုးအချင်းချင်းကျင့်သော ကဏ္ဍကသာမဏေ အရပ်မျက်နှာ ကျဥ်းမြောင်းခြင်း ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ကြွတော်မူခြင်း ရာဟုလာမင်းသား ရှင်ပြုခြင်း ခမည်းတော် တောင်းပန်ခြင်း ဆယ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်ကို ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း မရိုမသေနေကြခြင်း အသို့ဒဏ်ပေးရပါမည်နည်းဟု ကြံစည်ခြင်း ဥပဇ္ဈာယ်တို့အား ချမ်းသာစွာနေခြင်းကို ပြဆိုခြင်း သူတစ်ပါးတို့၏တပည့်တို့ကို ဖြားယောင်းခြင်း ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသော ကဏ္ဍကသာမဏေ။ ပဏ္ဍုက် ထေယျသံဝါသက တိတ္ထိယပက္ကန္တက နဂါး အမိကိုသတ်သူ အဖကိုသတ်သူ ရဟန္တာကိုသတ်သူ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသူ ဘုရားကို သွေးစိမ်းတည်စေသူ ဥဘတော ဗျည်း ဥပဇ္ဈာယ်မရှိဘဲ ပဉ္စင်းခံခြင်း သံဃာကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ပဉ္စင်းခံခြင်း ဂိုဏ်းကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ပဉ္စင်းခံခြင်း ပဏ္ဍုက်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ပဉ္စင်းခံခြင်း သပိတ်မရှိသော သူကို ပဉ္စင်းခံခြင်း သင်္ကန်းမရှိသော သူကို ပဉ္စင်းခံခြင်း သပိတ်သင်္ကန်း နှစ်ပါးစုံ မရှိသော သူကို ပဉ္စင်းခံခြင်း ငှါးရမ်းသော သပိတ်သင်္ကန်းဖြင့် ပဉ္စင်းခံသူသုံးယောက်။ လက်ပြတ်သောသူ ခြေပြတ်သောသူ လက်ခြေနှစ်ပါးစုံပြတ်သောသူ နားပြတ်သောသူ နှာခေါင်း ပြတ်သောသူ နားနှာခေါင်းနှစ်ပါးစုံ ပြတ်သောသူ လက်ချောင်းခြေချောင်း ပြတ်သောသူ လက်မခြေမပြတ်သောသူ အကြောမ ပြတ်သောသူ လက်ချောင်းပူးနေသောသူကုန်းသောသူ ကွသောသူ လည်ပင်းကြီးနာရှိသောသူ သံပူကပ်၍ မှတ်အပ်သောသူ ကြိမ်ဒဏ်အပြစ်ပေးခံရသူ ကြော်ငြာထုတ်ခြင်းခံရသူ ခြေထိုင်းသူ အနာဆိုးစွဲ ကပ်သူ ပရိသတ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သောသူ တစ်ဖက်ကန်းသောသူ လက်ခြေကောက်သောသူ ခြေခွင်သောသူ တစ်ခြမ်းသေသောသူ ဆွံ့သောသူ ‘ဣရိယာပုထ်ပြတ်သောသူ’ အိုမင်း မစွမ်းသောသူ နှစ်ဖက်ကန်းသောသူ အသောသူ နားပင်းသောသူ ကန်း၍ အသောသူ ကန်း၍ နားပင်းသောသူ အ၍ နားပင်းသောသူ ကန်းအ နားပင်းသော သူကို ပဉ္စင်းမခံအပ်ဟု မိန့်တော်မူသောအကြောင်း အလဇ္ဇီရဟန်းတို့အား နိဿရည်း ပေးသောအကြောင်း။ ဆရာကိုမှီ၍နေအပ်ကြောင်း ခရီးရှည်သွားသော ရဟန်း နိဿရည်းမယူဘဲ နေနိုင် ကြောင်း သူနာတောင်းပန်သဖြင့် သူနာကို လုပ်ကျွေးရသော ရဟန်း နိဿရည်းမယူဘဲ နေနိုင်ကြောင်း လာလတ္တံ့သော ဆရာကို ငံ့လင့်လျက် နိဿရည်းမယူဘဲ နေနိုင် ကြောင်းကိုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ ပဉ္စင်းလောင်းနှစ်ယောက်ငြင်းခုံကြောင်း ဥပဇ္ဈာယ် တစ်ယောက်ဖြင့်သာ ပဉ္စင်းခံအပ်ခြင်း အသျှင်ကုမာရကဿပ အသက်နှစ်ဆယ်ကို ပဋိသန္ဓေရက်ပါ ယူ၍ ပဉ္စင်းခံကြောင်း ပဉ္စင်းခံပြီးသော ရဟန်းတို့သည် ငါးပါးသော အနာတို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ကို တွေ့မြင်၍ ဆုံးမစစ်ဆေး မေးမြန်းအပ်ကြောင်း ပဉ္စင်းလောင်းများကို ဆုံးမစစ်ဆေး မေးမြန်းသောအခါ ရွံ့တီးရွံ့တွန့်ရှိသောအကြောင်း မျက်ကွယ်၌ ဆုံးမစစ်ဆေး မေးမြန်းရန် ခွင့်ပြုတော်မူကြောင်း သံဃာသည်လည်းကောင်း၊ ဝိနည်းကို မသိသော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း၊ သမ္မုတိမရသော ရဟန်းသည်လည်းကောင်း ဆုံးမကြသောအကြောင်း ဆုံးမသော ဆရာနှင့် ပဉ္စင်းလောင်း အတူ သံဃာ့ထံသို့ မလာအပ်သောအကြောင်း ပဉ္စင်းခံပေးပါဟု တောင်းပန်အပ်သော အကြောင်း ဉတ္တိစတုတ္ထကံဖြင့့်ပဉ္စင်းခံအပ်ကြောင်းမှီရာ နိဿယလေးပါးကို ပြောကြား အပ်ကြောင်း တစ်ပြိုင်နက် ပဉ္စင်းလောင်းသုံးယောက်ကို ပဉ္စင်းခံအပ်ကြောင်း ဤဆို အပ်ခဲ့ပြီးသည်ကား အကျဥ်းချုပ်တည်း။ ဤမဟာခန္ဓက၌ ဝတ္ထုပေါင်း တစ်ရာ့ခုနှစ်ဆယ့်နှစ်ပါး ရှိ၏။ မဟာခန္ဓက ပြီး၏။

“In the great Monastic Law, Which brings happiness to those who are good, Restrains those who have bad desires, And helps those with a sense of conscience; And which is for the upkeep of Buddhism, In the sphere of the Omniscient Victor, Not within range of anyone else; Which is safe, carefully laid down, without doubt— That is, the Chapters and the Monastic Law, The Compendium and the Key Terms— In this the skillful who does what’s beneficial, Practices wisely. One who doesn’t understand cattle, Doesn’t guard the herd; In the same way, not understanding virtue, How would one guard restraint? When the discourses are forgotten, And the same for philosophy, But the Monastic Law isn’t lost, Then Buddhism still remains. Therefore, for the purpose of making a collection, I’ll expound the summary, successively, According to the right method. Listen to me speak: Topic, origin story, offense, Method, and repetition. It’s hard to complete without remainder— You should know it from the method.” “Bodhi tree, and ape-flower tree, The goatherd’s tree, Sahamapati The supreme being, Ālāra, Udaka, And monk, the sage Upaka. Koṇḍañña, Vappa, Bhaddiya, And Mahānāma, Assaji; Yasa, four, fifty, He sent all to the districts. Topic, with the lords of death, and thirty, Uruvelā, three dreadlocked ascetics; Fire hut, great kings, Sakka, and the supreme being, the whole. Rag, pond, And boulder, arjun tree, boulder; Rose-apple tree, and mango tree, emblic myrobalan tree, And he brought an orchid tree flower. May they split, may they be lit, And may they be extinguished, Kassapa; They immersed themselves, coal pans, cloud, Gayā, and Cane, of Magadha. Upatissa and Kolita, And the well-known went forth; Shabbily dressed, dismissal, The thin and haggard brahmin. He misbehaved, Stomach, young brahmin, group; Seniority, by those who are ignorant, went away, Ten years of formal support. They did not conduct themselves, to dismiss, The ignorant, ending, five, six; He who was from another religion, and naked, Uncut, dreadlocked ascetic, and Sakyan. The five diseases in Magadha, And one king, finger; And (the king) of Magadha declared, Prison, wanted, whipped. Branded, debt, and slave, Shaven, Upāli, deadly disease; Family with faith, and Kaṇṭaka, And the obscure. To live, the boy, the training, And they were, which; The whole, the mouth, the preceptors, Luring away, Kaṇṭaka. <i lang='pi' translate='no'>Paṇḍakas</i>, theft, and left, And serpent, about mother, father; Perfected one, nun, and schism, And with blood, gynandromorph. Without preceptor, and with the Sangha, Group, <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i>, and one without almsbowl; Without robe, both of them, Also the same three with borrowed. Hand, foot, hand and foot, Ear, nose, both of them; Finger, toe, and tendon, Joined, and hunchback, dwarf. Goiter, and branded, Whipped, wanted, and elephantiasis; Serious, and abnormal appearance, Blind in one eye, and so crooked limb. Lame, and paralyzed on one side, Who is crippled; Old age, blind, mute, and deaf, And in regard to the blind and mute. What is called blind and deaf, And mute and deaf; And blind, mute, and deaf, And formal support for the shameless. And should live, so traveling, By one who is asked, notice; Please come, they argued, With one preceptor, Kassapa. And ordained people were seen Oppressed by sicknesses; The uninstructed were embarrassed, Instructing just there. And so in the Sangha, then the ignorant, And not appointed, together; Please lift up, full ordination, Support, by himself, three.” In this chapter there are one hundred and seventy-two topics. The great chapter is finished.

စာ-၁၃၉

၂။ ဥပေါသထက္ခန္ဓကော

၆၈။ သန္နိပါတာနုဇာနနာ

၁၃၂။ တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ။ တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ, လဘန္တိ ပသာဒံ, လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ။ အထ ခေါ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ။ တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ, လဘန္တိ ပသာဒံ, လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ။ ယံနူန အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’’န္တိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘ဧတရဟိ ခေါ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ။ တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ, လဘန္တိ ပသာဒံ, လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ။ ယံနူန အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’န္တိ။ သာဓု, ဘန္တေ, အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ။ အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတု’’န္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ အနုညာတာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတုန္တိ – စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ တုဏှီ နိသီဒန္တိ။ တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ တုဏှီ နိသီဒိဿန္တိ, သေယျထာပိ မူဂသူကရာ။ နနု နာမ သန္နိပတိတေဟိ ဓမ္မော ဘာသိတဗ္ဗော’’တိ။ အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ…ပေ… အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသိတု’’န္တိ။

၂-ဥပေါသထက္ခန္ဓက ၆၈-စည်းဝေးရန် ခွင့်ပြုခြင်း ၁၃၂။ ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူသောအခါ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့သည် တစ်ဆယ့် လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေး၍ တရားပြောဟောကုန်၏။ ထိုပရိဗိုဇ်တို့ အထံသို့ လူတို့သည် တရားနာခြင်းငှါ ချဥ်းကပ်ကုန်၏၊ ထိုလူတို့သည် (သာသနာ တော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့၌ ချစ်ခင်ကုန်၏၊ ကြည်ညိုကုန်၏၊ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့သည် အသင်းအပင်းကို ရကုန်၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေစဥ် “ယခုအခါ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့သည် တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ် ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေး၍ တရားပြောဟောကုန်၏။ ထိုပရိဗိုဇ်တို့ အထံသို့ လူတို့သည် တရားနာခြင်းငှါ ချဥ်းကပ်ကုန်၏၊ ထိုလူတို့သည် (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် ပရိဗိုဇ်တို့၌ ချစ်ခင်ကုန်၏၊ ကြည်ညိုကုန်၏၊ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့သည် အသင်းအပင်းကို ရကုန်၏၊ အကယ်၍ အသျှင်ကောင်းတို့သည်လည်း တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်း ဝေးပါကုန်မူ ကောင်းလေစွ”ဟု စိတ်အကြံဖြစ်၏။ ထို့နောက် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်း ကပ်ပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ကာ “အသျှင်ဘုရား ဆိတ်ငြိမ်ရာ အရပ်သို့ ချဥ်းကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေသော အကျွန်ုပ်အား ‘ယခုအခါ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် ပရိဗိုဇ်တို့သည် တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း၊ စည်းဝေး၍ တရားပြောဟောကြပါသည်၊ ထိုပရိဗိုဇ် တို့ အထံသို့ လူတို့သည် တရားနာခြင်းငှါ ချဥ်းကပ်ကြပါသည်၊ ထိုလူတို့သည် (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့၌ ချစ်ခင်ကြပါသည်၊ ကြည်ညိုကြပါသည်၊ (သာသနာတော်မှ) တစ်ပါးသော အယူရှိသည့် တိတ္ထိပရိဗိုဇ်တို့သည် အသင်းအပင်းကို ရကြပါသည်။ အသျှင်ကောင်းတို့သည်လည်း တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ် ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးပါကုန်မူ ကောင်းလေစွ’ဟု စိတ်အကြံဖြစ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ အသျှင်ကောင်းတို့သည်လည်း တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးတော်မူ ပါကုန်လော့”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးအား (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်းစေတော်မူ၏။ ထိုအခါ မဂဓတိုင်းရှင် သေနိယမည်သော ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားက တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်း စေပြီးသော် နေရာမှ ထ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွါသွားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်း ရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးစိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားက “တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း တစ်ဆယ့်ငါးရက် နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးစိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု တော်မူ၏”ဟု (နှလုံးပိုက်ကာ) တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက်လဆုတ် ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးပြီးလျှင် ဆိတ်ဆိတ်နေကုန်၏။ ထိုရဟန်း တို့အထံသို့ လူတို့သည် တရားနာခြင်းငှါ ချဥ်းကပ်ကုန်၏၊ ထိုလူတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် သာကီဝင် မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့် ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်းရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးပြီးလျှင် အသော ဝက်တို့ကဲ့သို့ ဆိတ်ဆိတ်နေကုန်ဘိသနည်း၊ စည်းဝေးသောသူတို့မည်သည် တရားစကားကို ဟောသင့်သည် မဟုတ်ပါလော”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုလူတို့၏ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြသော စကားကို ကြားကြသည် သာတည်း။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ လဆန်း ရှစ်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်နေ့တို့၌လည်းကောင်း စည်းဝေးပြီးလျှင် တရားဟောခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Theravāda Collection on Monastic Law The Great Division The chapter on the observance day 1. The instruction to gather together At one time the Buddha was staying on the Vulture Peak at Rājagaha. At that time, on the fourteenth, fifteenth, and eighth day of the lunar half-month, the wanderers of other religions gathered and gave teachings. People went to listen to those teachings, and they acquired affection for and confidence in those wanderers. And the wanderers gained supporters. Then, when King Seniya Bimbisāra of Magadha was reflecting in private, he considered this and thought, “Why don’t the venerables, too, gather on the fourteenth, fifteenth, and eighth day of the half-month?” He then went to the Buddha, bowed, sat down, and told him what he had thought, adding, “It would be good, sir, if the venerables, too, gathered on the fourteenth, fifteenth, and eighth day of the half-month.” The Buddha then instructed, inspired, and gladdened him with a teaching. When the Buddha had finished, the king got up from his seat, bowed, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “You should gather together on the fourteenth, the fifteenth, and the eighth day of the lunar half-month.” When the monks heard about the Buddha’s instruction, they started gathering on those days. People came to hear a teaching, but the monks sat in silence. The people complained and criticized them, “How can the Sakyan monastics gather on the fourteenth, fifteenth, and eighth day of the half-month, but then sit in silence like dumb pigs? Shouldn’t they give a teaching when they gather together?” The monks heard the complaints of those people and they told the Buddha. Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks: “When you gather together on the fourteenth, the fifteenth, and the eighth day of the lunar half-month, you should give a teaching.” 2. The instruction to recite the Monastic Code

၆၉။ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာနုဇာနနာ

၁၃၃။ အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယာနိ မယာ ဘိက္ခူနံ ပညတ္တာနိ သိက္ခာပဒါနိ, တာနိ နေသံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အနုဇာနေယျံ။ သော နေသံ ဘဝိဿတိ ဥပေါသထကမ္မ’’န္တိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ဣဓ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘ယံနူနာဟံ ယာနိ မယာ ဘိက္ခူနံ ပညတ္တာနိ သိက္ခာပဒါနိ, တာနိ နေသံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အနုဇာနေယျံ။ သော နေသံ ဘဝိဿတိ ဥပေါသထကမ္မ’န္တိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၆၉-ပါတိမောက်ပြရန် ခွင့်ပြုခြင်း ၁၃၃။ ထိုအခါ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား- “ငါသည် ရဟန်းတို့အတွက် ပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ပါတိမောက် ပြစေခြင်းငှါ ခွင့်ပြုရမူ ကောင်းလေရာ၏၊ ထိုပါတိမောက်ပြခြင်းသည် ထိုရဟန်းတို့အား ဥပုသ်ကံ မည်သည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု အကြံဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ညချမ်းအခါ တိတ်ဆိတ်စွာ နေတော်မူရာမှ ထတော်မူပြီးလျှင် ဤ အကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောတော်မူ၍ ရဟန်းတို့ကို- “ရဟန်းတို့ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေသော ငါအား ငါသည် ရဟန်းတို့ အတွက် ပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ပါတိမောက်ပြစေခြင်းငှါ ခွင့်ပြုရမူ ကောင်းလေရာ၏၊ ထိုပါတိမောက်ပြခြင်းသည်လည်း ရဟန်းတို့အား ဥပုသ်ကံမည်သည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု အကြံဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြစိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်-

While the Buddha was reflecting in private, he thought, “Why don’t I instruct the monks to recite a monastic code, consisting of those training rules that I have laid down for them? That would be their procedure for the observance day.” In the evening, when the Buddha had come out from seclusion, he gave a teaching and addressed the monks. He told them what he had thought, adding: “You should recite the Monastic Code. And you should do it like this. A competent and capable monk should inform the Sangha:

၁၃၄။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဥပေါသထံ ကရေယျ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ။ ကိံ သံဃဿ ပုဗ္ဗကိစ္စံ? ပါရိသုဒ္ဓိံ အာယသ္မန္တော အာရောစေထ။ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိဿာမိ။ တံ သဗ္ဗေဝ သန္တာ သာဓုကံ သုဏောမ မနသိ ကရောမ။ ယဿ သိယာ အာပတ္တိ, သော အာဝိကရေယျ။ အသန္တိယာ အာပတ္တိယာ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗံ။ တုဏှီဘာဝေန ခေါ ပနာယသ္မန္တေ ပရိသုဒ္ဓါတိ ဝေဒိဿာမိ။ ယထာ ခေါ ပန ပစ္စေကပုဋ္ဌဿ ဝေယျာကရဏံ ဟောတိ, ဧဝမေဝံ [ဧဝမေဝ (က)] ဧဝရူပါယ ပရိသာယ ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ။ ယော ပန ဘိက္ခု ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိယမာနေ သရမာနော သန္တိံ အာပတ္တိံ နာဝိကရေယျ, သမ္ပဇာနမုသာဝါဒဿ ဟောတိ။ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေါ ခေါ ပနာယသ္မန္တော အန္တရာယိကော ဓမ္မော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ။ တသ္မာ, သရမာနေန ဘိက္ခုနာ အာပန္နေန ဝိသုဒ္ဓါပေက္ခေန သန္တီ အာပတ္တိ အာဝိကာတဗ္ဗာ၊ အာဝိကတာ ဟိဿ ဖာသု ဟောတီ’’တိ။

၁၃၄။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဥပုသ်ကို ပြုရာ၏၊ ပါတိမောက်ကို ပြရာ၏။ သံဃာသည် ရှေးဦးစွာ ပြုအပ်သော ပုဗ္ဗကိစ္စကိုးပါးကို ပြုပြီးပြီလော၊ အသျှင်ဘုရားတို့ (အာပတ်မှ) စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြောကြားကြကုန်လော့၊ ပါတိမောက်ကို ပြပေအံ့၊ ထိုပါတိမောက်ကို အလုံးစုံသာလျှင် သူတော်ကောင်းဖြစ်ကုန်သော ငါတို့သည် ကောင်းစွာနာကုန်အံ့၊ နှလုံးသွင်းကုန်အံ့။ အကြင်ရဟန်းအား အာပတ်ရှိသည်ဖြစ်ငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် ထင်စွာပြုရာ၏၊ အာပတ်မရှိပါမူ ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် အသျှင်တို့ကို အာပတ်မှ စင်ကြယ်ကုန်၏ဟူ၍ သိရ၏။ ဥပမာအားဖြင့် အသီးအသီး အမေးခံရသူ၏ ဖြေကြားခြင်းကဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် ဤသို့ သဘောရှိသော ပရိသတ်၌ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် အဖန်ဖန် မေးစိစစ်အပ်၏၊ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် အဖန်ဖန် ပြောကြားအပ်သည် ဖြစ်ပါ လျက် မိမိ၌ ထင်ရှားရှိသော အာပတ်ကို ထင်စွာ မပြုငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းအား သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ဆိုခြင်းကြောင့် မုသာဝါဒဖြစ်၏။ အသျှင်တို့ သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ဆိုခြင်းကို (ဈာန်မဂ်ဖိုလ်၏) အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော တရားဟူ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် အာပတ်သင့်သော ရဟန်းသည် (အာပတ်ကို) အမှတ်ရသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိလျှင် ထင်ရှားရှိသော အာပတ်ကို ထင်စွာပြုရမည်၊ ထင်စွာပြုခြင်းကြောင့် ထိုရဟန်းအား ချမ်းသာ၏”ဟု (သိစေရမည်)။ ပါတိမောက်ပြရန်ခွင့်ပြုခြင်းအဖွင့်

‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should do the observance-day ceremony, it should recite the Monastic Code. What is the preliminary duty of the Sangha? The venerables should declare their purity. I will recite the Monastic Code. Everyone present should listen to it and attend carefully. Anyone who has committed an offense should reveal it. If you haven’t committed any offense, you should remain silent. If you are silent, I will regard you as pure. Just as one responds when asked individually, so too, an announcement is made three times in this kind of gathering. If a monk remembers an offense while the announcement is being made up to the third time, but doesn’t reveal it, he is lying in full awareness. Lying in full awareness is called an obstacle by the Buddha. A monk who remembers an offense and is seeking purification should therefore reveal it. When it’s revealed, he will be at ease.’” Definitions

စာ-၁၄၁

၁၃၅။ ပါတိမောက္ခန္တိ အာဒိမေတံ မုခမေတံ ပမုခမေတံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ။ တေန ဝုစ္စတိ ပါတိမောက္ခန္တိ။ အာယသ္မန္တောတိ ပိယဝစနမေတံ ဂရုဝစနမေတံ သဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနမေတံ အာယသ္မန္တောတိ။ ဥဒ္ဒိသိဿာမီတိ အာစိက္ခိဿာမိ ဒေသေဿာမိ ပညပေဿာမိ ပဋ္ဌပေဿာမိ ဝိဝရိဿာမိ ဝိဘဇိဿာမိ ဥတ္တာနိံ ကရိဿာမိ [ဥတ္တာနီ ကရိဿာမိ (သီ။ သျာ။)] ပကာသေဿာမိ။ တန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဝုစ္စတိ။ သဗ္ဗေဝ သန္တာတိ ယာဝတိကာ တဿာ ပရိသာယ ထေရာ စ နဝါ စ မဇ္ဈိမာ စ, ဧတေ ဝုစ္စန္တိ သဗ္ဗေဝ သန္တာတိ။ သာဓုကံ သုဏောမာတိ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ [သဗ္ဗံ စေတသာ (သျာ။ က။)] သမန္နာဟရာမ။ မနသိ ကရောမာတိ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ အဝိသာဟဋစိတ္တာ နိသာမေမ။ ယဿ သိယာ အာပတ္တီတိ ထေရဿ ဝါ နဝဿ ဝါ မဇ္ဈိမဿ ဝါ, ပဉ္စန္နံ ဝါ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ အညတရာ အာပတ္တိ, သတ္တန္နံ ဝါ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ အညတရာ အာပတ္တိ။ သော အာဝိကရေယျာတိ သော ဒေသေယျ, သော ဝိဝရေယျ, သော ဥတ္တာနိံ ကရေယျ, သော ပကာသေယျ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ။ အသန္တီ နာမ အာပတ္တိ အနဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ, အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ ဝုဋ္ဌိတာ။ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ အဓိဝါသေတဗ္ဗံ န ဗျာဟရိတဗ္ဗံ။ ပရိသုဒ္ဓါတိ ဝေဒိဿာမီတိ ဇာနိဿာမိ ဓာရေဿာမိ။ ယထာ ခေါ ပန ပစ္စေကပုဋ္ဌဿ ဝေယျာကရဏံ ဟောတီတိ ယထာ ဧကေန ဧကော ပုဋ္ဌော ဗျာကရေယျ, ဧဝမေဝ တဿာ ပရိသာယ ဇာနိတဗ္ဗံ မံ ပုစ္ဆတီတိ။ ဧဝရူပါ နာမ ပရိသာ ဘိက္ခုပရိသာ ဝုစ္စတိ။ ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိတံ ဟောတီတိ သကိမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ, ဒုတိယမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ, တတိယမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ။ သရမာနောတိ ဇာနမာနော သဉ္ဇာနမာနော။ သန္တီ နာမ အာပတ္တိ အဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ, အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ အဝုဋ္ဌိတာ။ နာဝိကရေယျာတိ န ဒေသေယျ, န ဝိဝရေယျ, န ဥတ္တာနိံ ကရေယျ, န ပကာသေယျ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ။ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒဿ ဟောတီတိ။ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ကိံ ဟောတိ? ဒုက္ကဋံ ဟောတိ။ အန္တရာယိကော ဓမ္မော ဝုတ္တော ဘဂဝတာတိ။ ကိဿ အန္တရာယိကော? ပဌမဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော, ဒုတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော, တတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော, စတုတ္ထဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော, ဈာနာနံ ဝိမောက္ခာနံ သမာဓီနံ သမာပတ္တီနံ နေက္ခမ္မာနံ နိဿရဏာနံ ပဝိဝေကာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော။ တသ္မာတိ တင်္ကာရဏာ။ သရမာနေနာတိ ဇာနမာနေန သဉ္ဇာနမာနေန။ ဝိသုဒ္ဓါပေက္ခေနာတိ ဝုဋ္ဌာတုကာမေန ဝိသုဇ္ဈိတုကာမေန။ သန္တီ နာမ အာပတ္တိ အဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ, အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ အဝုဋ္ဌိတာ။ အာဝိကာတဗ္ဗာတိ အာဝိကာတဗ္ဗာ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ။ အာဝိကတာ ဟိဿ ဖာသု ဟောတီတိ။ ကိဿ ဖာသု ဟောတိ? ပဌမဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ, ဒုတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ, တတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ, စတုတ္ထဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ, ဈာနာနံ ဝိမောက္ခာနံ သမာဓီနံ သမာပတ္တီနံ နေက္ခမ္မာနံ နိဿရဏာနံ ပဝိဝေကာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတီတိ။

၁၃၅။ ပါတိမောက် ဟူသည် ဤပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည် ကုသိုလ်တရားတို့၏ အစဖြစ်၏၊ ဤ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည် ကုသိုလ်တရားတို့၏ ရှေ့သွားဖြစ်၏၊ ဤပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည် ကုသိုလ်တရားတို့၏ ရှေ့ဆောင်ဦးစီး အကြီးအမှူးဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် “ပါတိမောက်”ဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ ဟူသော ဤစကားသည် ချစ်ဖွယ်ပြောသော စကားဖြစ်၏၊ ဤစကားသည် အလေးအမြတ်ပြု၍ ပြောသော စကားဖြစ်၏။ အသျှင်တို့ဟူသော စကားသည် ရိုသေခြင်း နှိမ့်ချခြင်း တုံ့ဝပ်ခြင်းနှင့် တကွ ပြောသော စကားတည်း။ ပြပေအံ့ ဟူသည် ပြောကြားပေအံ့၊ ဟောပေအံ့၊ ပညတ်ပေအံ့၊ ထားပေအံ့၊ ဖွင့်ပေအံ့၊ ဝေဖန်ပေအံ့၊ ပေါ်အောင် ပြုပေအံ့၊ ထင်ရှားအောင် ပြပေအံ့။ ထို ဟူသည် ပါတိမောက်ကို ဆိုလို၏။ အလုံးစုံသာလျှင် သူတော်ကောင်းဖြစ်ကုန်သော ဟူသည် ထိုပရိသတ်၌ အကြင်မျှလောက်သော မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ မထေရ်ငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ မထေရ်လတ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း ရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ကို “အလုံးစုံသာလျှင် သူတော် ကောင်းဖြစ်ကုန်သော”ဟု ဆိုလို၏။ ကောင်းစွာ နာကုန်အံ့ ဟူသည် အရိုအသေပြု၍ နှလုံးသွင်းကာ အလုံးစုံကို စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ဆောင်ကုန်အံ့ဟု ဆိုလို၏။ နှလုံးသွင်းကုန်အံ့ ဟူသည် တစ်ခုတည်းသော စိတ်ရှိကုန်သည် မပျံ့လွင့်သောစိတ် ရှိကုန်သည် မပင်ပန်းသော စိတ်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ နာကုန်အံ့ဟု ဆိုလို၏။ အကြင်ရဟန်းအား အာပတ်ရှိသည်ဖြစ်ငြားအံ့ ဟူသည် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းအားသော်လည်းကောင်း၊ မထေရ်ငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းအားသော်လည်းကောင်း၊ မထေရ်လတ်ဖြစ်သော ရဟန်းအားသော်လည်းကောင်း၊ ငါးပါးသော အာပတ်အစုတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာပတ်သော်လည်းကောင်း၊ ခုနစ်ပါးသော အာပတ်အစုတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာပတ်သော်လည်းကောင်း ရှိသည်ဖြစ်ငြားအံ့။ ထိုရဟန်းသည် ထင်စွာပြုရာ၏ ဟူသည် သံဃာအလယ်၌သော်လည်းကောင်း ဂိုဏ်းအလယ်၌သော်လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အထံ၌သော်လည်းကောင်း ထိုရဟန်းသည် ပြောကြားရာ၏၊ ထို ရဟန်းသည် ဖွင့်၍ ပြောရာ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ထင်ရှားပေါ်လွင်အောင် ပြုရာ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ထင်ရှား အောင် ပြရာ၏။ အာပတ်မရှိ မည်သည် အာပတ်သို့ မရောက်သည်လည်းကောင်း၊ အာပတ်သင့်ပြီး၍ ထိုအာပတ်မှ ထမြောက်သည်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏ ဟူသည် သည်းခံ၍ နေရမည်၊ မပြောဆိုရ။ အာပတ်မှ စင်ကြယ်ကုန်၏ ဟူ၍ သိရ၏ ဟူသည် သိရ၏ မှတ်ရ၏။ ဥပမာအားဖြင့် အသီးအသီး အမေးခံရသူ၏ ဖြေကြားခြင်းကဲ့သို့ ဟူသည် ဥပမာအားဖြင့် တစ်ယောက်သောသူသည် တစ်ယောက်သောသူကို မေးအပ်သည်ရှိသော် ဖြေကြားရာသကဲ့သို့ ဤအတူသာ လျှင် ထိုပရိသတ်သည် “ငါ့ကို မေး၏”ဟု သိရမည်ဟု ဆိုလို၏။ ဤသို့သဘောရှိသော ပရိသတ် ဟူသည် ရဟန်းပရိသတ်ကို ဆိုလို၏။ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် အဖန်ဖန် မေးစိစစ်အပ်၏ဟူသည် တစ်ကြိမ်လည်း ပြောကြားအပ်၏၊ နှစ်ကြိမ် မြောက်လည်း ပြောကြားအပ်၏၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ပြောကြားအပ်၏။ သိလျက် ဟူသည် သိသည် ဖြစ်ပါလျက် ကောင်းစွာ သိသည် ဖြစ်ပါလျက်။ ထင်ရှားရှိသော အာပတ်မည်သည် အာပတ်သို့ရောက်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ အာပတ်သင့်ပြီး၍လည်း ထို အာပတ်မှ မထသေး။ ထင်စွာ မပြုငြားအံ့ ဟူသည် သံဃာအလယ်၌သော်လည်းကောင်း၊ ဂိုဏ်းအလယ်၌သော်လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်အထံ၌သော်လည်းကောင်း မကြားငြားအံ့၊ မဖွင့်ပြငြားအံ့၊ ထင်ရှားပေါ်လွင်အောင် မပြု ငြားအံ့၊ ထင်ရှားအောင် မပြငြားအံ့။ ထိုရဟန်းအား သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ဆိုခြင်းကြောင့် မုသာဝါဒဖြစ်၏ ဟူသည် သိလျက် ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ဆိုခြင်းကြောင့် အဘယ်အာပတ် သင့်သနည်း၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော တရားဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏ ဟူရာ၌ အဘယ်၏ အန္တရာယ်နည်းဟူမူ ပဌမဈာန်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ဒုတိယဈာန်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ တတိယဈာန်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏၊ ဈာန် မဂ် သမာဓိ သမာပတ် နေက္ခမ္မ နိဿရဏ ပဝိဝေကဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ဟူသည် ထိုအကြောင်းကြောင့်။ အမှတ်ရသဖြင့် ဟူသည် သိသဖြင့် ကောင်းစွာ သိသဖြင့်။ စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိလျှင် ဟူသည် အာပတ်မှ ထခြင်းကို အလိုရှိလျှင် စင်ကြယ်ခြင်းကို အလို ရှိလျှင်။ ထင်ရှားရှိသော အာပတ် မည်သည် အာပတ်သို့ ရောက်သည်သော်လည်းကောင်း၊ အာပတ်သို့ ရောက်ပြီး၍ မထအပ်သေးသည်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ထင်စွာပြုရမည် ဟူသည် သံဃာ့အလယ်၌သော်လည်းကောင်း၊ ဂိုဏ်းအလယ်၌သော်လည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အထံ၌သော်လည်းကောင်း ထင်ရှားအောင် ပြုရမည်။ ထင်စွာပြုခြင်းကြောင့် ထိုရဟန်းအား ချမ်းသာ၏ ဟူရာ၌ ထိုရဟန်းအား အဘယ်သို့သော ချမ်းသာ ဖြစ်သနည်းဟူမူ ပဌမဈာန်ကို ရခြင်းငှါ ချမ်းသာ၏၊ ဒုတိယဈာန်ကို ရခြင်းငှါ ချမ်းသာ၏၊ တတိယဈာန်ကို ရခြင်းငှါ ချမ်းသာ၏၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ရခြင်းငှါ ချမ်းသာ၏၊ ဈာန် မဂ် သမာဓိ သမာပတ် နေက္ခမ္မ့နိဿရဏ ပဝိဝေကဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရခြင်းငှါ ချမ်းသာ၏။

Monastic Code: this is the beginning, this is the front, this is at the head of wholesome qualities—therefore it is called “Monastic Code”. Venerables: this is a term of affection, a term of respect; it is an expression of respect and deference, that is, “venerables”. I will recite: I will set forth, I will teach, I will declare, I will set out, I will reveal, I will analyze, I will make plain, I will manifest. It: The Monastic Code is what is meant. Everyone present: to whatever extent there are senior monks, junior monks, and monks of middle standing in that gathering—these are called “everyone present”. Should listen carefully: should be attentive, should pay attention, should apply their whole mind. Should attend: should listen with a one-pointed mind, with an undistracted mind, with a non-wandering mind. Anyone who has committed an offense: a senior monk, a junior monk, or a monk of middle standing who has committed a particular offense among the five or seven classes of offenses. Should reveal it: should confess it, should disclose it, should make it plain, should make it known—either in the midst of the Sangha, in the midst of a group, or to an individual. If you haven’t committed any offense: if you have not committed any offense or you have cleared yourself after committing one. You should remain silent: you should be patient; you shouldn’t say anything. I will regard you as pure: I will know; I will remember. Just as one responds when asked individually: just as one would respond when asked privately, so too, one should know of that gathering, “It’s asking me.” This kind of gathering: a gathering of monks is what is meant. When the announcement is made three times: when the announcement is made once, when the announcement is made for the second time, and also when the announcement is made for the third time. Remembers: Knows, perceives. An offense: one that has been committed, or one that has not been cleared after being committed. But doesn’t reveal it: does not confess it, disclose it, make it plain, make it known—either in the midst of the Sangha, in the midst of a group, or to an individual. He is lying in full awareness: what is there for lying in full awareness? There is an act of wrong conduct. Is called an obstacle by the Buddha: an obstacle for what? It is an obstacle for reaching the first absorption, the second absorption, the third absorption, the fourth absorption; an obstacle for reaching the wholesome qualities of absorption, release, stillness, attainment, renunciation, escape, seclusion. Therefore: for that reason. Who remembers: who knows, who perceives. Is seeking purification: is desiring to be cleared, is desiring purity. An offense: one that has been committed, or one that has not been cleared after being committed. Should reveal it: should reveal it either in the midst of the Sangha, in the midst of a group, or to an individual. When it’s revealed, he will be at ease: at ease for what? He will be at ease for reaching the first absorption, the second absorption, the third absorption, the forth absorption; at ease for reaching the wholesome qualities of absorption, release, stillness, attainment, renunciation, escape, seclusion.

စာ-၁၄၂

၁၃၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – ဒေဝသိကံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝသိကံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထေ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ ဥပေါသထေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – ပက္ခဿ တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ, စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပက္ခဿ တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သကိံ ပက္ခဿ စာတုဒ္ဒသေ ဝါ ပန္နရသေ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ယထာပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ သကာယ သကာယ ပရိသာယ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ယထာပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ သကာယ သကာယ ပရိသာယ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သမဂ္ဂါနံ ဥပေါသထကမ္မန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘သမဂ္ဂါနံ ဥပေါသထကမ္မ’န္တိ။ ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ သာမဂ္ဂီ ဟောတိ, ယာဝတာ ဧကာဝါသော, ဥဒါဟု သဗ္ဗာ ပထဝီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဧတ္တာဝတာ သာမဂ္ဂီ ယာဝတာ ဧကာဝါသောတိ။

၁၃၆။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် ပါတိမောက်ပြခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု နေ့စဥ် နေ့တိုင်း ပါတိမောက် ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ နေ့စဥ် နေ့တိုင်း ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ထိုရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ဥပုသ်နေ့၌ ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် ဥပုသ်နေ့ ၌ ပါတိမောက်ပြခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု ပက္ခ၏ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ ရှစ်ရက်နေ့ ၌လည်းကောင်း တစ်ပက္ခလျှင် သုံးကြိမ် ပါတိမောက်ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ပက္ခ၌ သုံးကြိမ် ပါတိမောက် မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၌လည်းကောင်း၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့၌လည်းကောင်း တစ်ပက္ခလျှင် ပါတိမောက်ကို တစ်ကြိမ်သာ ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မိမိ မိမိတို့၏ ပရိသတ်ဖြင့် ပရိသတ်ရှိသလောက် ပါတိမောက် ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မိမိ မိမိတို့၏ ပရိသတ်ဖြင့် ပရိသတ်ရှိသလောက် ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ညီညွတ်သော ရဟန်းတို့အတွက် ဥပုသ်ကံကို ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထို့နောက် ရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘ညီညွတ်သော ရဟန်းတို့အတွက် ဥပုသ်ကံကို ပညတ်တော်မူ၏’၊ အဘယ်မျှသော ရဟန်းတို့သည် ညီညွတ်ခြင်း ‘သာမဂ္ဂီ’ ဖြစ်သနည်း၊ တစ်ကျောင်း တည်းနေ ရဟန်းတို့သည် ညီညွတ်ခြင်း ဖြစ်လေသလော၊ သို့မဟုတ် မြေပြင်ရှိ ရဟန်းအားလုံးတို့သည် ညီညွတ်ခြင်း ဖြစ်လေသလော”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အတူနေသမျှ ရဟန်းတို့ကို ညီညွတ်ခြင်း ‘သာမဂ္ဂီ’ဟု ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

When they heard that the Buddha required the recitation of the Monastic Code, some monks recited it daily. They told the Buddha. “You shouldn’t recite the Monastic Code every day. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should recite the Monastic Code on the observance day.” When they heard that the Buddha required the recitation of the Monastic Code on the observance day, some monks recited it three times per half-month: on the fourteenth, fifteenth, and eighth day. “You shouldn’t recite the Monastic Code three times per lunar half-month. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should recite the Monastic Code once every lunar half-month: on the fourteenth or the fifteenth day.” On one occasion the monks from the group of six recited the Monastic Code separately, each to his own followers. “You shouldn’t recite the Monastic Code separately, each to your own followers. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should do the observance-day procedure in a complete assembly.” When they knew that the Buddha had laid down a rule that the observance-day procedure should be done in a complete assembly, the monks thought, “How far does a complete assembly extend? As far as one monastery or as far as the entire earth?” “A complete assembly extends as far as one monastery.” 3. Mahākappina

၇၀။ မဟာကပ္ပိနဝတ္ထု

၁၃၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ။ အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ ဥပေါသထံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ, ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ သံဃကမ္မံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ, အထ ခွါဟံ ဝိသုဒ္ဓေါ ပရမာယ ဝိသုဒ္ဓိယာ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝ – ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အန္တရဟိတော မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ။ နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကပ္ပိနော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ မဟာကပ္ပိနံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နနု တေ, ကပ္ပိန, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ ဥပေါသထံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ, ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ သံဃကမ္မံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ, အထ ခွါဟံ ဝိသုဒ္ဓေါ ပရမာယ ဝိသုဒ္ဓိယာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’။ ‘‘တုမှေ စေ ဗြာဟ္မဏာ ဥပေါသထံ န သက္ကရိဿထ န ဂရုကရိဿထ [န ဂရုံ ကရိဿထ (က။)] န မာနေဿထ န ပူဇေဿထ, အထ ကော စရဟိ ဥပေါသထံ သက္ကရိဿတိ ဂရုကရိဿတိ မာနေဿတိ ပူဇေဿတိ? ဂစ္ဆ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဥပေါသထံ, မာ နော အဂမာသိ။ ဂစ္ဆ တွံ သံဃကမ္မံ, မာ နော အဂမာသီ’’တိ။ ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာကပ္ပိနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝ – မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ သမ္မုခေ အန္တရဟိတော ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ပါတုရဟောသိ။

၇၀-မဟာကပ္ပိနဝတ္ထု ၁၃၇။ တစ်ရံရောအခါ အသျှင်မဟာကပ္ပိနသည် ရာဇဂြိုလ်ပြည် မဒ္ဒကုစ္ဆိ သမင်တော၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာနေသော အသျှင်မဟာကပ္ပိနအား “ငါသည် ဥပုသ်ပြုရာသို့ သွားရအံ့လော၊ မသွားဘဲ နေရအံ့လော၊ သံဃာ့ကံပြုရာသို့ သွားရအံ့လော၊ မသွားဘဲ နေရအံ့လော။ စင်စစ် ငါသည်ကား လွန်ကဲသော စင်ကြယ်ခြင်းဖြင့် စင်ကြယ်သူပေတည်း”ဟု စိတ်အကြံ ဖြစ်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်မဟာကပ္ပိန၏ စိတ်အကြံကို ကိုယ်တော်၏ စိတ်ဖြင့် သိတော်မူ၍ အားရှိသောယောကျာ်းသည် ကွေးသောလက်မောင်းကို ဆန့်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဆန့်သောလက်မောင်း ကို ကွေးသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဤအတူသာလျှင် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်မှ ကွယ်ခဲ့၍ မဒ္ဒကုစ္ဆိ သမင်တော အသျှင်မဟာကပ္ပိန၏ မျက်မှောက်၌ ထင်ရှားဖြစ်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ခင်းထားသော နေရာ၌ ထိုင်တော်မူ၏။ အသျှင်မဟာကပ္ပိနသည် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်လေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော အသျှင်မဟာကပ္ပိနကို မြတ်စွာဘုရားသည် “ကပ္ပိန ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်လျက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေသော သင့်အား ငါသည် ဥပုသ်ပြုရာသို့ သွားရအံ့လော၊ မသွားဘဲ နေရအံ့လော၊ သံဃာ့ကံ ပြုရာသို့ သွားရအံ့လော၊ မသွားဘဲ နေရအံ့လော၊ စင်စစ် ငါသည်ကား လွန်ကဲသော စင်ကြယ်ခြင်းဖြင့် စင်ကြယ်သော သူပေတည်း”ဟု စိတ်အကြံဖြစ်သည် မဟုတ်လော ဟူ၍ မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင် ဘုရား ဤအတိုင်း အကြံဖြစ်သည် မှန်ပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးသော သင်တို့သည် အကယ်၍ ဥပုသ်ကို အရိုအသေ မပြုကုန်အံ့၊ အလေးအမြတ် မပြုကုန်အံ့၊ မမြတ်နိုးကုန်အံ့၊ မပူဇော်ကုန်အံ့၊ သို့ဖြစ်လျှင် အဘယ်သူသည် ဥပုသ်ကို အရိုအသေ ပြုလတ္တံ့နည်း၊ အလေးအမြတ် ပြုလတ္တံ့နည်း၊ မြတ်နိုး လတ္တံ့နည်း၊ ပူဇော်လတ္တံ့နည်း၊ မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးသော ရဟန်း သင်သည် ဥပုသ်ပြုရာသို့ သွား လော့၊ သံဃာ့ကံပြုရာသို့ သွားလော့၊ မသွားဘဲ မနေလင့်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု အသျှင်မဟာကပ္ပိနသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဝန်ခံလေ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်မဟာကပ္ပိနကို တရားစကားဖြင့် (အကျိုးစီးပွါးကို) သိမြင်စေလျက် (တရားကို) ဆောက်တည်စေကာ (တရားကျင့်သုံးရန်) ထက်သန်ရွှင်လန်းစေတော်မူပြီးလျှင် အားရှိသော ယောကျာ်းသည် ကွေးသောလက်မောင်းကို ဆန့်သကဲ့သို့ ဆန့်သောလက်မောင်းကို ကွေးသကဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် မဒ္ဒကုစ္ဆိ သမင်တော အသျှင်မဟာကပ္ပိန၏ မျက်မှောက်မှ ကွယ်ခဲ့၍ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ ထင်ရှားဖြစ်တော်မူ၏။

At that time Venerable Mahākappina was staying at Rājagaha in the deer park at Maddakucchi. On one occasion, while reflecting in private, he thought, “Should I go to the observance-day ceremony? Should I go to the legal procedures of the Sangha? Regardless, I’ve reached the highest purity.” The Buddha read his mind. Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, the Buddha disappeared from the Vulture Peak and reappeared in front of Mahākappina, where he sat down on the prepared seat. Mahākappina bowed and sat down, and the Buddha said to him: “Isn’t it the case, Kappina, that you were wondering whether or not you should go to the observance day and the legal procedures of the Sangha?” “Yes, venerable sir.” “If you brahmins don’t honor and revere the observance day, then who will? Go to the observance day, brahmin, and go to the legal procedures of the Sangha.” “Yes.” The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching. Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, the Buddha disappeared from Mahākappina’s presence and reappeared on the Vulture Peak. 4. The allowance for monastery zones

စာ-၁၄၄

၇၁။ သီမာနုဇာနနာ

၁၃၈။ အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဧတ္တာဝတာ သာမဂ္ဂီ ယာဝတာ ဧကာဝါသော’တိ, ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ ဧကာဝါသော ဟောတီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သီမံ သမ္မန္နိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗာ – ပဌမံ နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ – ပဗ္ဗတနိမိတ္တံ, ပါသာဏနိမိတ္တံ, ဝနနိမိတ္တံ, ရုက္ခနိမိတ္တံ, မဂ္ဂနိမိတ္တံ, ဝမ္မိကနိမိတ္တံ, နဒီနိမိတ္တံ, ဥဒကနိမိတ္တံ။ နိမိတ္တေ ကိတ္တေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၇၁-သိမ်ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ၁၃၈။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် အတူနေသမျှ ရဟန်းတို့ကို ညီညွတ်ခြင်း ‘သာမဂ္ဂီ’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ အဘယ်မျှလောက်တို့သည် အတူနေဖြစ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သိမ်ကို သမုတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ ရှေးဦးစွာ နိမိတ်တို့ ကို ကြားရမည်၊ တောင်နိမိတ် ကျောက်နိမိတ် တောနိမိတ် သစ်ပင်နိမိတ် ခရီးနိမိတ် တောင်ပို့နိမိတ် မြစ်နိမိတ် ရေနိမိတ်တို့ကို ကြားရမည်။ နိမိတ်တို့ကို ပြောကြားပြီးနောက် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကိုသိစေရမည်-

When they knew that the Buddha had laid down a rule that a complete assembly extends as far as one monastery, the monks thought, “How far does a single monastery extend?” They told the Buddha. “I allow you to establish a monastery zone. And it should be established like this. First you should announce the zone markers: a hill, a rock, a forest grove, a tree, a path, an anthill, a river, a lake. Then a competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should establish a monastery zone based on the announced markers, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. This is the motion.

၁၃၉။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမံ သမ္မန္နေယျ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ [ဧကူပေါသထံ (က။)]။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ။ သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမံ သမ္မန္နတိ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမာယ သမ္မုတိ [သမ္မတိ (သျာ။)] သမာနသံဝါသာယ ဧကုပေါသထာယ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမ္မတာ သီမာ သံဃေန ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၁၃၉။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ထက်ဝန်း ကျင်မှ နိမိတ်တို့ကို ပြောကြားအပ်ပါပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာ ဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ နိမိတ်တို့ကို ပြောကြားအပ်ပါပြီ၊ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာ ဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်၏၊ ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာ ဖြစ်သော သိမ်သမုတ်ခြင်းကို အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာ ဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။

Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha establishes a monastery zone based on the announced markers, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. Any monk who approves of establishing a monastery zone based on these markers, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together, should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has established a monastery zone based on these markers, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’”

၁၄၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ သီမာသမ္မုတိ အနုညာတာတိ – အတိမဟတိယော သီမာယော သမ္မန္နန္တိ, စတုယောဇနိကာပိ ပဉ္စယောဇနိကာပိ ဆယောဇနိကာပိ။ ဘိက္ခူ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တာ ဥဒ္ဒိဿမာနေပိ ပါတိမောက္ခေ အာဂစ္ဆန္တိ, ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေပိ အာဂစ္ဆန္တိ, အန္တရာပိ ပရိဝသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အတိမဟတီ သီမာ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ, စတုယောဇနိကာ ဝါ ပဉ္စယောဇနိကာ ဝါ ဆယောဇနိကာ ဝါ။ ယော သမ္မန္နေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တိယောဇနပရမံ သီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ နဒီပါရသီမံ [နဒီပါရံ သီမံ (သီ။ သျာ။)] သမ္မန္နန္တိ။ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တာ ဘိက္ခူပိ ဝုယှန္တိ, ပတ္တာပိ ဝုယှန္တိ, စီဝရာနိပိ ဝုယှန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, နဒီပါရသီမာ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ။ ယော သမ္မန္နေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထဿ ဓုဝနာဝါ ဝါ ဓုဝသေတု ဝါ, ဧဝရူပံ နဒီပါရသီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ။

၁၄၀။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် သိမ်သမုတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု လေးယူဇနာ ငါးယူဇနာ ခြောက်ယူဇနာရှိသော အလွန်ကြီးသော သိမ်တို့ကို သမုတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်ပြုရာသို့ လာသည်ရှိသော် ပါတိမောက်ကို ပြစဥ်လည်း ရောက်လာကုန်၏၊ ပြပြီး ကာမျှ၌လည်း ရောက်လာကုန်၏၊ ဥပုသ်ပြုရာသို့ မရောက်မီ အကြား၌လည်း နေကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ လေးယူဇနာ ငါးယူဇနာ ခြောက်ယူဇနာရှိသော အလွန်ကြီးသော သိမ်တို့ကို မသမုတ်အပ်၊ သမုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့့အလွန်ဆုံး သုံးယူဇနာရှိသော သိမ်ကို သမုတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း၌ သိမ်ကို သမုတ်ကုန်၏။ ဥပုသ်ပြုရာသို့ လာသည်ရှိသော် ရဟန်းတို့သည်လည်း မျောကုန်၏၊ သပိတ်တို့သည်လည်း မျောကုန်၏၊ သင်္ကန်းတို့သည်လည်း မျောကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မြစ်တစ်ဖက် ကမ်း၌ သိမ်ကို မသမုတ်အပ်၊ သမုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ အကြင် အရပ်၌ အမြဲထားသော လှေ အမြဲခင်းသော တံတားရှိသော မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း သိမ်ကို သမုတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

When they heard that the Buddha had made an allowance to establish a monastery zone, the monks from the group of six established zones that were too large: 50, 65, and even 80 kilometers across. Monks coming to the observance-day ceremony arrived while the Monastic Code was being recited or just after, and they had to stop overnight while on the way. They told the Buddha. “You shouldn’t establish a monastery zone that is too large, whether 50, 65, or 80 kilometers across. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should establish a monastery zone that is 40 kilometers across at the most.” At one time the monks from the group of six had established a zone that crossed a river. Monks on their way to the observance-day ceremony were swept away by the current, as were their bowls and robes. “You shouldn’t establish a monastery zone that crosses a river. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to establish a monastery zone that crosses a river only if there is a permanent bridge or ferry connection.” 5. Discussion of the observance-day hall

၇၂။ ဥပေါသထာဂါရကထာ

၁၄၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနုပရိဝေဏိယံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ အသင်္ကေတေန။ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ န ဇာနန္တိ – ‘‘ကတ္ထ ဝါ အဇ္ဇုပေါသထော ကရီယိဿတီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အနုပရိဝေဏိယံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ အသင်္ကေတေန။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နိတွာ ဥပေါသထံ ကာတုံ, ယံ သံဃော အာကင်္ခတိ ဝိဟာရံ ဝါ အဍ္ဎယောဂံ ဝါ ပါသာဒံ ဝါ ဟမ္မိယံ ဝါ ဂုဟံ ဝါ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိဟာရံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိဟာရံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဝိဟာရဿ ဥပေါသထာဂါရဿ သမ္မုတိ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမ္မတော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဝိဟာရော ဥပေါသထာဂါရံ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဒွေ ဥပေါသထာဂါရာနိ သမ္မတာနိ ဟောန္တိ။ ဘိက္ခူ ဥဘယတ္ထ သန္နိပတန္တိ – ‘‘ဣဓ ဥပေါသထော ကရီယိဿတိ, ဣဓ ဥပေါသထော ကရီယိဿတီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ဧကသ္မိံ အာဝါသေ ဒွေ ဥပေါသထာဂါရာနိ သမ္မန္နိတဗ္ဗာနိ။ ယော သမ္မန္နေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကံ သမူဟနိတွာ [သမုဟနိတွာ (က။)] ဧကတ္ထ ဥပေါသထံ ကာတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမူဟန္တဗ္ဗံ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ သမူဟနေယျ [သမုဟနေယျ (က။)]။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ သမူဟနတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပေါသထာဂါရဿ သမုဂ္ဃါတော, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမူဟတံ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၇၂-ဥပုသ်အိမ် ၁၄၁။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် ပရိဝုဏ်စဥ်အလိုက် (ပါတိမောက်ပြရာ အရပ်ကို) မချိန်း ချက်ဘဲ ပါတိမောက်ပြကုန်၏။ ဧည့်သည် ရဟန်းတို့သည် “ယနေ့ အဘယ်အရပ်၌ ဥပုသ်ကို ပြုရအံ့ နည်း”ဟု မသိကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပရိဝုဏ်စဥ် အလိုက် (ပါတိမောက်ပြရာ အရပ်ကို) မချိန်းချက်ဘဲ ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာအလိုရှိသော နှစ်ဖက်စောင်းမိုးကျောင်း တစ်ဖက်စောင်းမိုး ကျောင်း ပြာသာဒ် ပြာသာဒ်ဦးပြည်း လိုဏ်ဂူတို့ကို ဥပုသ်အိမ်သမုတ်၍ ဥပုသ်ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့သမုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရ မည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ကျောင်းကို ဥပုသ်အိမ်ဟု သမုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် ဤ မည်သော ကျောင်းကို ဥပုသ်အိမ်ဟု သမုတ်၏၊ ဤမည်သော ကျောင်းကို ဥပုသ်အိမ်ဟု သမုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤမည်သော ကျောင်းကို ဥပုသ်အိမ်ဟု သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ထိုအခါ (မဟာသိမ်အတွင်းရှိ) ကျောင်းတိုက်တစ်ခု၌ ဥပုသ်အိမ် နှစ်အိမ် သမုတ်ထားကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ဤဥပုသ်အိမ်၌ ဥပုသ်ပြုလတ္တံ့၊ ဤဥပုသ်အိမ်၌ ဥပုသ်ပြုလတ္တံ့”ဟု နှစ်ခုသော ဥပုသ် အိမ်၌ စည်းဝေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ကျောင်းတည်း၌ ဥပုသ်အိမ် နှစ်အိမ် မသမုတ်အပ်၊ သမုတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်အိမ်တစ်ခုကို နုတ်ပြီးလျှင် ဥပုသ်အိမ်တစ်ခု၌ ဥပုသ်ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ နုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင် လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤမည်သော ဥပုသ် အိမ်ကို နုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် ဤ မည်သော ဥပုသ်အိမ်ကို နုတ်၏၊ ဤမည်သော ဥပုသ်အိမ်ကို နုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည့်ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဤမည်သော ဥပုသ်အိမ်ကို နုတ်ပယ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရ ပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။

At that time the monks recited the Monastic Code in one yard after another without making a prior arrangement. Newly-arrived monks did not know where the observance-day ceremony was to be held. They told the Buddha. “You shouldn’t recite the Monastic Code in one yard after another without making a prior arrangement. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to designate an observance-day hall—whether a dwelling, a stilt house, or a cave—for the observance-day ceremony. And it should be designated like this. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should designate such-and-such a dwelling as the observance-day hall. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha designates such-and-such a dwelling as the observance-day hall. Any monk who approves of designating such-and-such a dwelling as the observance-day hall should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has designated such-and-such a dwelling as the observance-day hall. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” Soon afterwards in a certain monastery, they designated two different observance-day halls. Monks gathered in both places, each group thinking, “The observance-day ceremony will be done here.” They told the Buddha. “You shouldn’t designate two different observance-day halls within the same monastery. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should abolish one of them and do the observance-day ceremony in one place. And it should be abolished like this. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should abolish such-and-such an observance-day hall. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha abolishes such-and-such an observance-day hall. Any monk who approves of abolishing such-and-such an observance-day hall should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has abolished such-and-such an observance-day hall. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” 6. The allowance for an observance-day forecourt

၇၃။ ဥပေါသထပ္ပမုခါနုဇာနနာ

၁၄၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ အတိခုဒ္ဒကံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မတံ ဟောတိ, တဒဟုပေါသထေ မဟာဘိက္ခုသံဃော သန္နိပတိတော ဟောတိ။ ဘိက္ခူ အသမ္မတာယ ဘူမိယာ နိသိန္နာ ပါတိမောက္ခံ အဿောသုံ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ, မယဉ္စမှာ အသမ္မတာယ ဘူမိယာ နိသိန္နော ပါတိမောက္ခံ အဿုမှာ, ကတော နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော, အကတော နု ခေါ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ သမ္မတာယ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဘူမိယာ နိသိန္နာ အသမ္မတာယ ဝါ ယတော ပါတိမောက္ခံ သုဏာတိ, ကတောဝဿ ဥပေါသထော။ တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃော ယာဝ မဟန္တံ ဥပေါသထပ္ပမုခံ [ဥပေါသထမုခံ (သျာ။)] အာကင်္ခတိ, တာဝ မဟန္တံ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နတု။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။ ပဌမံ နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ။ နိမိတ္တေ ကိတ္တေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ။ သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခဿ သမ္မုတိ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမ္မတံ သံဃေန ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ နဝကာ ဘိက္ခူ ပဌမတရံ သန္နိပတိတွာ – ‘‘န တာဝ ထေရာ အာဂစ္ဆန္တီ’’တိ – ပက္ကမိံသု။ ဥပေါသထော ဝိကာလေ အဟောသိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တဒဟုပေါသထေ ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ ပဌမတရံ သန္နိပတိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသာ သမာနသီမာ ဟောန္တိ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ ဝိဝဒန္တိ – ‘‘အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတု, အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတူ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗဟုလာ အာဝါသာ သမာနသီမာ ဟောန္တိ။ တတ္ထ ဘိက္ခူ ဝိဝဒန္တိ – ‘‘အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတု, အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတူ’’တိ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ယတ္ထ ဝါ ပန ထေရော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ, တတ္ထ သန္နိပတိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ယော ကရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၇၃-ဥပုသ်အိမ်ဥပစာ ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ၁၄၂။ တစ်ရံရောအခါ (မဟာသိမ်အတွင်း) ကျောင်းတိုက်တစ်ခု၌ အလွန်သေးငယ်သော ဥပုသ်အိမ်ကို သမုတ်ထား၏၊ ထိုဥပုသ်နေ့၌ များစွာသော ရဟန်းသံဃာသည် စည်းဝေး၏။ ရဟန်းတို့သည် မသမုတ်အပ်သော မြေ၌ နေလျက် ပါတိမောက်ကို နာကုန်၏။ ထို့နောက် ထိုရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာ ဘုရားသည် ‘ဥပုသ်အိမ်ကို သမုတ်၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါတို့သည်ကား မသမုတ်အပ်သော မြေ၌ နေကုန်လျက် ပါတိမောက်ကို နာကုန်၏၊ ငါတို့သည် ဥပုသ်ကို ပြုသည်မည် သလော မမည်သလော”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ (ဥပေါသထာဂါရ) သမုတ်အပ်သော မြေ၌ဖြစ်စေ၊ မသမုတ်အပ်သော မြေ၌ဖြစ်စေ နေသော ရဟန်းတို့သည် ပါတိမောက်ကို ကြားနာလျှင် ဥပုသ်ကို ပြုသည်ပင် မည်၏။ ရဟန်းတို့ သို့ဖြစ်လျှင် သံဃာသည် အလိုရှိသလောက် ကြီးသော ဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာကို သမုတ်လော့။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ ရှေးဦးစွာ နိမိတ်တို့ကို ကြားရမည်၊ နိမိတ်တို့ကို ကြားပြီးနောက် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ နိမိတ်တို့ကို ကြားအပ်ပါပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် ဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာကို သမုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ နိမိတ်တို့ကို ကြားအပ်ပါပြီ၊ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် ဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာကို သမုတ်၏၊ ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် ဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာသမုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို အသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆို ရာ၏။ သံဃာသည် ဤနိမိတ်တို့ဖြင့် ဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ထိုအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ ထိုဥပုသ်နေ့ဝယ် သီတင်းငယ် ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ရှေးဦးစွာ စည်းဝေးပြီးလျှင် “မထေရ်ကြီးတို့သည် မလာကြကုန်သေး”ဟု ဖဲခွါထွက်သွားကုန်၏၊ အချိန်လင့်မှ ဥပုသ် ပြုရ၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ထိုဥပုသ်နေ့၌ မထေရ် ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ရှေးဦးစွာ စည်းဝေးစိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရာဇဂြိုလ်ပြည်၌ များစွာသော ကျောင်းတိုက်တို့သည် (မဟာသိမ်ဖြစ်၍) သိမ်တူကြကုန်၏။ ထိုကျောင်းတိုက်တို့၌ ရဟန်းတို့သည် “ငါတို့၏ ကျောင်းတိုက်၌ ဥပုသ်ပြုသင့်၏၊ ငါတို့၏ ကျောင်းတိုက်၌ ဥပုသ်ပြုသင့်၏”ဟု ငြင်းခုံကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်း တို့ ဤရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ များစွာသော ကျောင်းတိုက်တို့သည် သိမ်တူကြကုန်၏၊ ထိုကျောင်းတိုက်တို့၌ ရဟန်းတို့သည် “ငါတို့၏ ကျောင်းတိုက်၌ ဥပုသ်ပြုသင့်၏၊ ငါတို့၏ ကျောင်းတိုက်၌ ဥပုသ်ပြုသင့်၏”ဟု ငြင်းခုံကြကုန်အံ့။ ရဟန်းတို့ သို့ဖြစ်လျှင် အလုံးစုံသော ရဟန်းတို့သည် တပေါင်းတည်း စည်းဝေးပြီးလျှင် ဥပုသ်ပြုရမည်။ သို့မဟုတ် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းနေသည့်ကျောင်း၌ စည်းဝေးပြီးလျှင် ဥပုသ်ပြုရ မည်၊ ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ သံဃာသည် ဥပုသ်မပြုအပ်သည်သာတည်း၊ ပြုသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time in a certain monastery, they had designated an observance-day hall that was too small. On the observance day a large sangha of monks gathered there. Some monks listened to the recitation of the Monastic Code while sitting outside the designated area. Knowing that the Buddha had laid down a rule that the observance-day ceremony should be done after designating an observance-day hall, they wondered, “Have we done the observance-day ceremony or not?” They told the Buddha. “Whether you listen to the recitation of the Monastic Code while seated within or outside the designated area, in either case you have done the observance-day ceremony. Still, the Sangha may designate an observance-day forecourt as large as it likes. And it should be designated like this. First the markers should be announced. Then a competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should designate an observance-day forecourt based on the announced markers. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha designates an observance-day forecourt based on the announced markers. Any monk who approves of designating an observance-day forecourt based on these markers should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has designated an observance-day forecourt based on these markers. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” On one occasion, on the observance day in a certain monastery, the junior monks had gathered first. Thinking, “There’s no point in being here before the senior monks arrive,” they left. As a consequence, the observance-day ceremony was done at the wrong time. “On the observance day, the senior monks should gather first.” At that time at Rājagaha, there was a number of monasteries within the same monastery zone. The monks argued about where the observance-day ceremony should be done. “When there are a number of monasteries within the same zone and the monks are arguing about where the observance-day ceremony should be done, they should all gather in one place and do the observance-day ceremony there. Or they should gather wherever the most senior monk is staying. You shouldn’t do the observance-day ceremony with an incomplete sangha. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 7. The allowance for a may-stay-apart zone

၇၄။ အဝိပ္ပဝါသသီမာနုဇာနနာ

၁၄၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အန္ဓကဝိန္ဒာ ရာဇဂဟံ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နဒိံ တရန္တော မနံ ဝူဠှော အဟောသိ, စီဝရာနိဿ [တေန စီဝရာနိဿ (က။)] အလ္လာနိ။ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တေ, အာဝုသော, စီဝရာနိ အလ္လာနီ’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, အန္ဓကဝိန္ဒာ ရာဇဂဟံ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နဒိံ တရန္တော မနမှိ ဝူဠှော။ တေန မေ စီဝရာနိ အလ္လာနီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယာ သာ, ဘိက္ခဝေ, သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတု။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗာ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာယ [အဝိပ္ပဝါသဿ (သျာ။)] သမ္မုတိ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမ္မတာ သာ သီမာ သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာ [အဝိပ္ပဝါသော (သျာ။)]။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘဂဝတာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိ အနုညာတာတိ အန္တရဃရေ စီဝရာနိ နိက္ခိပန္တိ။ တာနိ စီဝရာနိ နဿန္တိပိ ဍယှန္တိပိ ဥန္ဒူရေဟိပိ ခဇ္ဇန္တိ။ ဘိက္ခူ ဒုစ္စောဠာ ဟောန္တိ လူခစီဝရာ။ ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ, အာဝုသော, ဒုစ္စောဠာ လူခစီဝရာ’’တိ? ‘‘ဣဓ မယံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိ အနုညာတာတိ အန္တရဃရေ စီဝရာနိ နိက္ခိပိမှာ။ တာနိ စီဝရာနိ နဋ္ဌာနိပိ ဒဍ္ဎာနိပိ, ဥန္ဒူရေဟိပိ ခါယိတာနိ, တေန မယံ ဒုစ္စောဠာ လူခစီဝရာ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယာ သာ, ဘိက္ခဝေ, သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတု, ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗာ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၇၄-အဝိပ္ပဝါသသိမ် ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ၁၄၃။ တစ်ရံရောအခါ အသျှင်မဟာကဿပသည် အန္ဓကဝိန္ဒမည်သော အရပ်မှ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဥပုသ်ပြုရန် လာသည်ရှိသော် လမ်းခရီးအကြား၌ မြစ်ကို ကူးစဥ် အနည်းငယ် မျောပါသွားလေ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုအသျှင်မဟာကဿပ၏ သင်္ကန်းတို့သည် ရေစွတ်စိုကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာ ကဿပကို “ငါ့သျှင် အဘယ့်ကြောင့် သင်၏ သင်္ကန်းတို့သည် ရေစွတ်စိုကုန်သနည်း”ဟု မေးကြကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် အန္ဓက ဝိန္ဒမည်သော အရပ်မှ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ဥပုသ်ပြုရန် လာသည်ရှိသော် လမ်းခရီးအကြား၌ မြစ်ကိုကူးစဥ် အနည်းငယ် မျောပါသွား၏၊ ထို့ကြောင့် ငါ၏ သင်္ကန်းတို့သည် ရေစွတ်စိုကုန်၏ဟု (ပြောဆို၏)။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာသည် ထိုသိမ်ကို သင်္ကန်း သုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော သိမ်ဖြစ်အောင် သမုတ်လော့။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ထိုသိမ်ကို သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ဖြစ်အောင် သမုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာသည် ထိုသိမ်ကို သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ဖြစ်အောင် သမုတ်၏၊ ဤသိမ်ကို သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ဖြစ်အောင် သမုတ်ခြင်းကို အကြင် အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏။ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ဖြစ်အောင် သမုတ် အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေ သဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ထိုအခါ၌ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်သမုတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု ရွာတွင်း၌ သင်္ကန်းတို့ကို ထားကုန်၏။ ထိုသင်္ကန်းတို့သည် ပျောက်ကုန်၏၊ မီးလောင်ကုန်၏၊ ကြွက်ခဲကုန်၏၊ ရဟန်းတို့သည် မကောင်းသော အဝတ်ရှိကုန်၏၊ ခေါင်းပါးသော သင်္ကန်းရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့သည် အဘယ့်ကြောင့် မကောင်းသော အဝတ်, ခေါင်းပါးသော သင်္ကန်းရှိကုန်သနည်း”ဟု မေးကြကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ငါတို့သည် မြတ်စွာဘုရားက “သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်သမုတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု ရွာတွင်း၌ သင်္ကန်းတို့ကို ထားခဲ့ကုန်၏၊ ထိုသင်္ကန်းတို့သည် ပျောက်ကုန်၏၊ မီးလောင်ကုန်၏၊ ကြွက်ခဲကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ငါတို့သည် မကောင်းသော အဝတ်, ခေါင်းပါးသော သင်္ကန်းရှိကုန်၏ဟု (ပြော ဆိုကုန်၏)။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာသည် ထိုသိမ်ကို သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ဖြစ်အောင် ရွာကိုလည်းကောင်း၊ ရွာ၏ဥပစာကိုလည်းကောင်း ချန်ထား၍ သမုတ်လော့။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေ ရမည်-

On one occasion Venerable Mahākassapa was coming from Andhakavinda to Rājagaha for the observance-day ceremony. As he was crossing a river on the way, he briefly got carried away by the current and his robes got wet. The monks asked him why his robes were wet, and he told them what had happened. They told the Buddha. “When the Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together, the Sangha may designate this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area. And it should be designated like this. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. If the Sangha is ready, it should designate this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. The Sangha designates this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area. Any monk who approves of designating this monastery zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has designated this monastery zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” When they heard that the Buddha had allowed the designation of a may-stay-apart-from-the-three-robes area, monks stored their robes in inhabited areas. Their robes were lost, burned, and eaten by rats. As a consequence, they had shabby robes. Other monks asked them why, and they told them what had happened. They told the Buddha. “When the Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together, the Sangha may designate this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area, leaving out inhabited areas and the vicinity of inhabited areas. And it should be designated like this. A competent and capable monk should inform the Sangha:

၁၄၄။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နေယျ, ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတိ, ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာယ [အဝိပ္ပဝါသဿ (သျာ။)] သမ္မုတိ, ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမ္မတာ သာ သီမာ သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာ [အဝိပ္ပဝါသော (သျာ။)], ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၁၄၄။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက် ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို ရွာကိုလည်းကောင်း၊ ရွာ၏ ဥပစာကိုလည်းကောင်း ချန်ထား၍ သမုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သိမ်ကို သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို ရွာကိုလည်းကောင်း၊ ရွာ၏ ဥပစာကိုလည်းကောင်း ချန်ထား၍ သမုတ်၏၊ သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ရွာကိုလည်းကောင်း၊ ရွာ၏ ဥပစာ ကိုလည်းကောင်း ချန်ထား၍ ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်သမုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို ရွာကိုလည်းကောင်း၊ ရွာ၏ဥပစာကိုလည်းကောင်း ချန်ထား၍ သမုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ၇၅-သိမ်နုတ်ခြင်း ရဟန်းတို့ သိမ်သမုတ်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ အတူနေရာ ‘သမာနသံဝါသ’ သိမ်ကို သမုတ်ရမည်၊ နောက်မှ သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို သမုတ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ သိမ်နုတ်လိုသော ရဟန်းသည် ရှေးဦးစွာ သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို နုတ်ရမည်၊ နောက်မှ သမာနသံဝါသသိမ်ကို နုတ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို ဤသို့ နုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိရေမည်-

‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. If the Sangha is ready, it should designate this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area, leaving out inhabited areas and the vicinity of inhabited areas. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha has established a monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. The Sangha designates this same zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area, leaving out inhabited areas and the vicinity of inhabited areas. Any monk who approves of designating this monastery zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area, leaving out inhabited areas and the vicinity of inhabited areas, should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has designated this monastery zone as a may-stay-apart-from-the-three-robes area, leaving out inhabited areas and the vicinity of inhabited areas. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’ 8. The abolishing of monastery zones

စာ-၁၄၉

၇၅။ သီမာသမူဟနန

‘‘သီမံ, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နန္တေန ပဌမံ သမာနသံဝါသသီမာ [သမာနသံဝါသာ သီမာ (သျာ။)] သမ္မန္နိတဗ္ဗာ, ပစ္ဆာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မန္နိတဗ္ဗော။ သီမံ, ဘိက္ခဝေ, သမူဟနန္တေန ပဌမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမူဟန္တဗ္ဗော, ပစ္ဆာ သမာနသံဝါသသီမာ သမူဟန္တဗ္ဗာ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမူဟန္တဗ္ဗော။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၅။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မတော, ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော တံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမူဟနေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မတော, သံဃော တံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမူဟနတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတဿ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသဿ သမုဂ္ဃါတော, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမူဟတော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သီမာ [သမာနသံဝါသာ သီမာ (သျာ။)]။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၅။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို သမုတ်ထားပြီးပါပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို နုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို သမုတ်ထားပြီးပါပြီ၊ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို နုတ်၏၊ သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်နုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို အသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆို ရာ၏။ သံဃာသည် သင်္ကန်းသုံးထည်နှင့် ကင်း၍ နေနိုင်သော ‘အဝိပ္ပဝါသ’ သိမ်ကို နုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤ နှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။ ရဟန်းတို့ သမာနသံဝါသ သိမ်ကို ဤသို့ နုတ်ရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်-

“Monks, when you’re establishing a monastery zone, the zone that defines who belongs to the same community should be established first. Afterwards you may designate the may-stay-apart-from-the-three-robes area. And when you’re abolishing a monastery zone, the may-stay-apart-from-the-three-robes area should be abolished first. Afterwards you may abolish the zone that defines who belongs to the same community. And this how a may-stay-apart-from-the-three-robes area should be abolished. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should abolish this may-stay-apart-from-the-three-robes area. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha abolishes this may-stay-apart-from-the-three-robes area. Any monk who approves of abolishing this may-stay-apart-from-the-three-robes area should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has abolished this may-stay-apart-from-the-three-robes area. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’ And a monastery zone should be abolished like this. A competent and capable monk should inform the Sangha:

၁၄၆။ ‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော တံ သီမံ သမူဟနေယျ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ, သံဃော တံ သီမံ သမူဟနတိ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ သမာနသံဝါသာယ ဧကုပေါသထာယ သမုဂ္ဃါတော, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။ သမူဟတာ သာ သီမာ သံဃေန သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၁၄၆။ “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် သမာနသံဝါသသိမ်ကို သမုတ်ထားပြီးပါပြီ၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် သမာနသံဝါသသိမ်ကို နုတ်ရာ၏၊ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ သံဃာသည် သမာနသံဝါသ သိမ်ကို သမုတ်ထားပြီးပါပြီ၊ သံဃာသည် ထိုသမာနသံဝါသသိမ်ကို နုတ်၏၊ ထို သမာနသံဝါသ သိမ်နုတ်ခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်းရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ထိုသမာနသံဝါသ သိမ်ကို နုတ်အပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။

‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, it should abolish this monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The Sangha abolishes this monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. Any monk who approves of abolishing this monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together, should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has abolished this monastery zone, defining who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’ 9. Zones of inhabited areas, etc.

စာ-၁၅၀

၇၆။ ဂါမသီမာဒိ

၁၄၇။ အသမ္မတာယ, ဘိက္ခဝေ, သီမာယ အဋ္ဌပိတာယ, ယံ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ, ယာ တဿ ဝါ ဂါမဿ ဂါမသီမာ, နိဂမဿ ဝါ နိဂမသီမာ, အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ။ အဂါမကေ စေ, ဘိက္ခဝေ, အရညေ သမန္တာ သတ္တဗ္ဘန္တရာ, အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ။ သဗ္ဗာ, ဘိက္ခဝေ, နဒီ အသီမာ၊ သဗ္ဗော သမုဒ္ဒေါ အသီမော၊ သဗ္ဗော ဇာတဿရော အသီမော။ နဒိယာ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, သမုဒ္ဒေ ဝါ ဇာတဿရေ ဝါ ယံ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ သမန္တာ ဥဒကုက္ခေပါ, အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာတိ။

၇၆-ဂါမသိမ်စသည် ၁၄၇။ ရဟန်းတို့ သိမ်မသမုတ်ဘဲ အပိုင်းအခြားမရှိဘဲ ရွာနိဂုံးကို အမှီပြု၍ နေ၏။ ထိုရွာ၏ ရွာ အပိုင်းအခြား ထိုနိဂုံး၏ နိဂုံးအပိုင်းအခြားသည် ထိုရွာ နိဂုံး၌ အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သမာန သံဝါသသိမ် မည်၏။ ရဟန်းတို့ ရွာမဟုတ်သော တော၌ဖြစ်မူ ထက်ဝန်းကျင်မှ (တစ်အဗ္ဘ န္တရလျှင် နှစ်ဆယ့်ရှစ်တောင် ပမာဏရှိသော) အဗ္ဘ န္တရခုနစ်ခု အပိုင်းအခြားရှိသော အရပ်သည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာဖြစ်သော သမာနသံဝါသသိမ် မည်၏။ ရဟန်းတို့ မြစ်တစ်ခုလုံးသည် သိမ်မဟုတ်၊ သမုဒ္ဒရာတစ်စင်းလုံးသည် သိမ်မဟုတ်၊ ထုံးအိုင် တစ်အိုင်လုံးသည် သိမ်မဟုတ်၊ ရဟန်းတို့ ထိုမြစ် သမုဒ္ဒရာ ထုံးအိုင်တို့၌ အားအလယ်အလတ်ရှိသော ယောကျာ်း၏ ထက်ဝန်းကျင်မှ အားကုန် ပက်ကြဲသော ရေတစ်ကျဖြင့် ဤပိုင်းခြားရာ အရပ်သည် အတူနေ အတူဥပုသ်ပြုရာ ဖြစ်သော သမာနသံဝါသိမ် မည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

“There are monks who live supported by inhabited areas where no monastery zone has been established. In these cases, the zone of the inhabited area defines who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. If it is an uninhabited area in the wilderness, a distance of 80 meters on all sides defines who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together. A whole river, a whole ocean, or a whole lake cannot be a monastery zone in its own right. In a river, in the ocean, and in a lake, the zone that defines who belongs to the same community and who should do the observance-day ceremony together is the distance an average man can splash water in all directions.”

၁၄၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သီမာယ သီမံ သမ္ဘိန္ဒန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယေသံ, ဘိက္ခဝေ, သီမာ ပဌမံ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ ဓမ္မိကံ အကုပ္ပံ ဌာနာရဟံ။ ယေသံ, ဘိက္ခဝေ, သီမာ ပစ္ဆာ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ အဓမ္မိကံ ကုပ္ပံ အဋ္ဌာနာရဟံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သီမာယ သီမာ သမ္ဘိန္ဒိတဗ္ဗာ။ ယော သမ္ဘိန္ဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သီမာယ သီမံ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ယေသံ, ဘိက္ခဝေ, သီမာ ပဌမံ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ ဓမ္မိကံ အကုပ္ပံ ဌာနာရဟံ။ ယေသံ, ဘိက္ခဝေ, သီမာ ပစ္ဆာ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ အဓမ္မိကံ ကုပ္ပံ အဋ္ဌာနာရဟံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သီမာယ သီမာ အဇ္ဈောတ္ထရိတဗ္ဗာ။ ယော အဇ္ဈောတ္ထရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သီမံ သမ္မန္နန္တေန သီမန္တရိကံ ဌပေတွာ သီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ။

၁၄၈။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သိမ်အချင်းချင်း စပ်၍ ဖွဲ့ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်ရဟန်းတို့၏ သိမ်သည် ရှေးဦးစွာ သမုတ်ထား၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ ထိုရှေးဦးစွာ သမုတ်သော ကံသည် တရားနှင့် လျော်၏၊ မပျက်စီး၊ အကြောင်းအား ထိုက်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်ရဟန်းတို့၏ သိမ်သည် နောက်မှ သမုတ်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ ထို့နောက်မှ သမုတ်သော ကံသည် တရားနှင့် မလျော်၊ ပျက်စီး၏၊ အကြောင်းအား မထိုက်။ ရဟန်းတို့ သိမ် အချင်းချင်း စပ်၍ မဖွဲ့အပ်၊ စပ်၍ ဖွဲ့သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သိမ်အချင်းချင်း လွှမ်းမိုး၍ ဖွဲ့ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်ရဟန်းတို့၏ သိမ်သည် ရှှေးဦးစွာ သမုတ်ထား၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ ထိုရှေးဦးစွာ သမုတ်သော ကံသည် တရားနှင့် လျော်၏၊ မပျက်စီး၊ အကြောင်းအား ထိုက်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်ရဟန်းတို့၏ သိမ်သည် နောက်မှ သမုတ်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ ထို့နောက်မှ သမုတ်သော ကံသည် တရားနှင့် မလျော်၊ ပျက်စီး၏၊ အကြောင်းအား မထိုက်။ ရဟန်းတို့ သိမ် အချင်းချင်း လွှမ်းမိုး၍ မဖွဲ့အပ်၊ လွှမ်းမိုး၍ ဖွဲ့သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ “ရဟန်းတို့ သိမ်သမုတ်လိုသော ရဟန်းသည် သိမ်တို့၏ နယ်ခြား ‘သီမန္တရိက်’ ကို ချန်ထား၍ သမုတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time the monks from the group of six established a monastery zone that overlapped with an existing monastery zone. “The establishment of the first zone is a legitimate legal procedure that is irreversible and fit to stand. The establishment of the subsequent zone is an illegitimate legal procedure that is reversible and unfit to stand. You shouldn’t establish a monastery zone that overlaps with an existing monastery zone. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” At one time the monks from the group of six established a monastery zone that enclosed one existing monastery zone within it. “The establishment of the first zone is a legitimate legal procedure that is irreversible and fit to stand. The establishment of the subsequent zone is an illegitimate legal procedure that is reversible and unfit to stand. You shouldn’t establish a monastery zone that encloses an existing monastery zone. If you do, you commit an offense of wrong conduct. When you establish a monastery zone, you should leave a gap to any existing monastery zone.” 10. Breach of the observance-day ceremony, etc.

၇၇။ ဥပေါသထဘေဒါဒိ

၁၄၉။ အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ဥပေါသထာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထာ – စာတုဒ္ဒသိကော စ ပန္နရသိကော စ။ ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ ဥပေါသထာတိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ဥပေါသထကမ္မာနီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ စတ္တာရိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထကမ္မာနိ – အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, အဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, ဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မန္တိ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယဒိဒံ အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, န, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ, ကာတဗ္ဗံ။ န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယဒိဒံ အဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, န, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယဒိဒံ ဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, န, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယဒိဒံ ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ, ဧဝရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ, ဧဝရူပဉ္စ မယာ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ။ တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကရိဿာမ ယဒိဒံ ဓမ္မေန သမဂ္ဂန္တိ – ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ။

၇၇-ဥပုသ်အပြား ၁၄၉။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့အား “ဥပုသ်တို့သည် အဘယ်မျှ ရှိကုန်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်တို့သည် တစ်ဆယ့် လေးရက်ဥပုသ် တစ်ဆယ့်ငါးရက်ဥပုသ် ဟူ၍ နှစ်ပါးရှိကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထို့နောက် ရဟန်းတို့အား “ဥပုသ်ကံတို့သည် အဘယ်မျှ ရှိကုန်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်ပြန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်ကံတို့သည် တရားနှင့် မလျော် ၍ ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ ဥပုသ်ကံ၊ တရားနှင့် မလျော်၍ ညီညွတ်သော ဥပုသ်ကံ၊ တရားနှင့် လျော်၍ ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ ဥပုသ်ကံ၊ တရားနှင့် လျော်၍ ညီညွတ်သော ဥပုသ်ကံ ဟူ၍ လေးပါးရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးပါးသော ဥပုသ်ကံတို့တွင် တရားနှင့် မလျော်၍ ဝဂ်ဖြစ်သော ဥပုသ်ကံကို မပြုအပ်၊ ငါသည်လည်း ဤသို့ သဘောရှိသော ဥပုသ်ကံကို ခွင့်မပြု။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးပါးသော ဥပုသ် ကံတို့တွင် တရားနှင့် မလျော်၍ ညီညွတ်သော ဥပုသ်ကံကိုလည်း မပြုအပ်၊ ငါသည်လည်း ဤသို့ သဘောရှိသော ဥပုသ် ကံကို ခွင့်မပြု။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးပါးသော ဥပုသ်ကံတို့တွင် တရားနှင့် လျော်၍ ဝဂ်ဖြစ်သော ဥပုသ်ကံကိုလည်း မပြုအပ်၊ ငါသည်လည်း ဤသို့သဘောရှိသော ဥပုသ်ကံကို ခွင့်မပြု။ ရဟန်းတို့ ထိုလေးပါးသော ဥပုသ်ကံတို့တွင် တရားနှင့် လျော်၍ ညီညွတ်သော ဥပုသ်ကံကိုသာ ပြုရမည်၊ ငါသည်လည်း ဤသို့သဘောရှိသော ဥပုသ်ကံကိုသာ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ တရားနှင့် လျော်၍ ညီညွတ်သော ဥပုသ်ကံကိုသာ ပြုကုန်အံ့ဟု သင်တို့သည် ကျင့်ကြံအားထုတ် ကြရာသတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

The monks thought, “How many observance days are there?” They told the Buddha. “There are two observance days: the fourteenth and the fifteenth day of the lunar half-month.” The monks thought, “How many kinds of observance-day procedures are there?” “There are these four kinds: The observance-day procedure that is illegitimate and has an incomplete assembly. The observance-day procedure that is illegitimate but has a complete assembly. The observance-day procedure that is legitimate but has an incomplete assembly. The observance-day procedure that is legitimate and has a complete assembly. The first, second, and third of these shouldn’t be done; I haven’t allowed such procedures. The fourth should be done; I have allowed such procedures. Therefore, monks, you should train like this: ‘We will do observance-day procedures that are legitimate and have a complete assembly.’” 11. The recitation of the Monastic Code in brief, etc.

စာ-၁၅၁

၇၈။ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာဒိ

၁၅၀။ အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာ – နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ။ အယံ ပဌမော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော။ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ။ အယံ ဒုတိယော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော။ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ။ အယံ တတိယော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော။ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒွေ အနိယတေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ။ အယံ စတုတ္ထော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော။ ဝိတ္ထာရေနေဝ ပဉ္စမော။ ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – သဗ္ဗကာလံ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ကောသလေသု ဇနပဒေ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သဝရဘယံ [သံစရဘယံ (သျာ။)] အဟောသိ။ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု ဝိတ္ထာရေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အသတိပိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အသတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ။ တတြိမေ အန္တရာယာ – ရာဇန္တရာယော, စောရန္တရာယော, အဂျန္တရာယော, ဥဒကန္တရာယော, မနုဿန္တရာယော, အမနုဿန္တရာယော, ဝါဠန္တရာယော, သရီသပန္တရာယော, ဇီဝိတန္တရာယော, ဗြဟ္မစရိယန္တရာယောတိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပေသု အန္တရာယေသု သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ, အသတိ အန္တရာယေ ဝိတ္ထာရေနာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌေန ဓမ္မော ဘာသိတဗ္ဗော။ ယော ဘာသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသိတုံ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသိတုန္တိ။

၇၈-အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ပြခြင်းစသည် ၁၅၀။ ထို့နောက် ရဟန်းတို့အား “ပါတိမောက် ပြခြင်းတို့သည် အဘယ်မျှ ရှိကုန်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြခြင်းတို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း၊ နိဒါန်းကို ပြပြီး၍ အကြွင်းကို သုတသဒ္ဒါဖြင့် ကြားရမည်၊ ဤကား ပဌမပါတိမောက် ပြခြင်းတည်း။ နိဒါန်းနှင့် ပါရာဇိကလေးပါးတို့ကို ပြပြီး၍ အကြွင်းကို သုတသဒ္ဒါဖြင့် ကြားရမည်၊ ဤကား ဒုတိယပါတိမောက် ပြခြင်းတည်း။ နိဒါန်း ပါရာဇိကလေးပါးနှင့် သံဃာဒိသေသ တစ်ဆယ့်သုံးပါးတို့ကို ပြပြီး၍ အကြွင်းကို သုတသဒ္ဒါဖြင့် ကြားရမည်၊ ဤကား တတိယပါတိမောက် ပြခြင်းတည်း။ နိဒါန်း ပါရာဇိကလေးပါး သံဃာဒိသေသ တစ်ဆယ့်သုံးပါးနှင့် အနိယတ နှစ်ပါးတို့ကို ပြပြီး၍ အကြွင်းကို သုတသဒ္ဒါဖြင့် ကြားရမည်၊ ဤကား စတုတ္ထပါတိမောက် ပြခြင်းတည်း။ အကျယ်ပြခြင်းသည် ပဉ္စမပါတိမောက် ပြခြင်းမည်၏။ ရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြခြင်းတို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားက အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ပြခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူ၏”ဟု အခါခပ်သိမ်း အကျဥ်းအားဖြင့်သာ ပါတိမောက်ကို ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်း အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ကောသလတိုင်း ဇနပုဒ်ရှိ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လူရိုင်းတို့၏ ဘေးရန်သည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့သည် အကျယ်အားဖြင့် ပါတိမောက် ပြခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အန္တရာယ်ရှိခဲ့သော် အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက် ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အန္တရာယ်မရှိဘဲလည်း အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အန္တရာယ်မရှိဘဲ အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အန္တရာယ်ရှိခဲ့သော် အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက် ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ထိုပါတိမောက်ပြရာ၌ ဤဆိုလတ္တံ့တို့ကား အန္တရာယ်တို့တည်း၊ မင်းအန္တရာယ်၊ ခိုးသူအန္တရာယ်၊ မီးအန္တရာယ်၊ ရေအန္တရာယ်၊ လူအန္တရာယ်၊ ဘီလူးအန္တရာယ်၊ သားရဲအန္တရာယ်၊ မြွေ ကင်း သန်း အန္တရာယ်၊ အသက်၏ အန္တရာယ်၊ မြတ်သော အကျင့်၏ အန္တရာယ်တို့တည်း။ “ရဟန်းတို့ ဤသို့ သဘောရှိသော အန္တရာယ်တို့ကြောင့် အကျဥ်းအားဖြင့် ပါတိမောက်ကို ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ အန္တရာယ် မရှိခဲ့သော် အကျယ်အားဖြင့် ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ မတိုက်တွန်းဘဲ တရားဟောကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ မတိုက်တွန်းဘဲ တရားမဟော အပ်၊ ဟောသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် ကိုယ်တိုင် တရားဟောခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကို တိုက်တွန်းခြင်းငှါသော်လည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

The monks thought, “How many ways are there of reciting the Monastic Code?” They told the Buddha. “There are these five ways of reciting the Monastic Code: After reciting the introduction, the rest is announced as if heard. This is the first way. After reciting the introduction and the four rules entailing expulsion, the rest is announced as if heard. This is the second way. After reciting the introduction, the four rules entailing expulsion, and the thirteen rules entailing suspension, the rest is announced as if heard. This is the third way. After reciting the introduction, the four rules entailing expulsion, the thirteen rules entailing suspension, and the two undetermined rules, the rest is announced as if heard. This is the fourth way. In full is the fifth.” When they heard that the Buddha had allowed the recitation of the Monastic Code in brief, some monks recited it in brief all the time. “You shouldn’t recite the Monastic Code in brief. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” At that time, on the observance day in a certain monastery in the Kosalan country, there was a threat from primitive tribes. The monks were unable to recite the Monastic Code in full. “I allow you to recite the Monastic Code in brief when there are threats.” The monks from the group of six recited the Monastic Code in brief even when there were no threats. “You shouldn’t recite the Monastic Code in brief when there are no threats. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to recite the Monastic Code in brief when there are any of these threats: a threat from kings, bandits, fire, floods, people, spirits, predatory animals, or creeping animals, or a threat to life, or a threat to the monastic life.” On one occasion the monks from the group of six gave a teaching in the midst of the Sangha without being asked. “You shouldn’t give a teaching in the midst of the Sangha without being asked. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow the most senior monk either to give a teaching himself or to ask someone else.” 12. Discussion of questioning on the Monastic Law

၇၉။ ဝိနယပုစ္ဆနကထာ

၁၅၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတာ ဝိနယံ ပုစ္ဆန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတေန ဝိနယော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော။ ယော ပုစ္ဆေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေန ဝိနယံ ပုစ္ဆိတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗော – အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ။)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ, ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော။ ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ ဝိနယံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ။ ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။

ကထဉ္စ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိနယံ ပုစ္ဆေယျာ’’တိ။ ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတာ ဝိနယံ ပုစ္ဆန္တိ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ, လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ, ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေနပိ ပရိသံ ဩလောကေတွာ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဝိနယံ ပုစ္ဆိတုန္တိ။

၇၉-ဝိနည်းကို မေးခြင်း ၁၅၁။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ သမ္မုတိမရဘဲ ဝိနည်းကို မေးကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ သမ္မုတိ မရသော ရဟန်းသည် ဝိနည်းကို မမေးအပ်၊ မေးသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ သမ္မုတိရသော ရဟန်းသည် ဝိနည်းကို မေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် တစ်ပါးသော သူသည် တစ်ပါးသော သူကို သမုတ်ရမည်၊ အဘယ်သို့လျှင် မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်အပ် သနည်း၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော ရဟန်းအား ဝိနည်းကို မေးအံ့”။ ဤသို့ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်ရမည်။ အဘယ်သို့လျှင် တစ်ပါးသောသူသည် တစ်ပါးသောသူကို သမုတ်အပ်သနည်း၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤမည်သော ရဟန်းသည် ဤမည်သော ရဟန်းအား ဝိနည်းကို မေးရာ၏”။ ဤသို့ တစ်ပါးသောသူသည် တစ်ပါးသောသူကို သမုတ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော သမ္မုတိရ ရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းကို မေးကုန်၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရန်ငြိုးဖွဲ့ကုန်၏၊ ဒေါသဖြစ်ကုန်၏၊ လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ သမ္မုတိရသော်လည်း ပရိသတ်ကို ကြည့်ရှု၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချိန်ဆ၍ ဝိနည်းကို မေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion the monks from the group of six questioned others on the Monastic Law in the midst of the Sangha without being approved. “You shouldn’t question others on the Monastic Law in the midst of the Sangha without being approved. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to question others on the Monastic Law in the midst of the Sangha after being approved. And it should be done like this. One is either approved through oneself or through someone else. How is one approved through oneself? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, I will question so-and-so on the Monastic Law.’ And how is one approved through someone else? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, so-and-so will question so-and-so on the Monastic Law.’ Soon good monks asked questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha after being approved. The monks from the group of six became angry and bitter, and they made threats of violence. “The monk who has been approved should first survey the gathering and evaluate the individuals, and then ask questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha.” 13. Discussion of replying to questions on the Monastic Law

၈၀။ ဝိနယဝိဿဇ္ဇနကထာ

၁၅၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ [ဝိဿဇ္ဇန္တိ (က။)]။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတေန ဝိနယော ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗော။ ယော ဝိဿဇ္ဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေန ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။ အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ။)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ, ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော။ ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, အဟံ ဣတ္ထန္နာမေန ဝိနယံ ပုဋ္ဌော ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ။ ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ။

ကထဉ္စ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဝိနယံ ပုဋ္ဌော ဝိဿဇ္ဇေယျာ’’တိ။ ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ, လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ, ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေနပိ ပရိသံ ဩလောကေတွာ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေတုန္တိ။

၈၀-ဝိနည်းကို ဖြေဆိုခြင်း ၁၅၂။ တစ်ရံရောအခါ သမ္မုတိမရသော ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းကို ဖြေဆိုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သမ္မုတိမရသော ရဟန်းသည် သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းကို မဖြေဆိုအပ်၊ ဖြေဆိုသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်း တို့ သမ္မုတိရသော ရဟန်းသည် သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းကို ဖြေဆိုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သမုတ်ရမည်၊ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် တစ်ပါးသော သူသည် တစ်ပါးသော သူကို သမုတ်ရမည်၊ အဘယ်သို့ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်အပ်သနည်း၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော ရဟန်းက ဝိနည်းကို မေးသည်ရှိသော် ဖြေဆိုအံ့”။ ဤသို့ မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို သမုတ်ရမည်။ အဘယ်သို့ တစ်ပါးသောသူသည် တစ်ပါးသောသူကို သမုတ်အပ်သနည်း၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည်- “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤမည်သော ရဟန်းသည် ဤမည်သော ရဟန်းက ဝိနည်းကို မေးသည်ရှိသော် ဖြေဆိုရာ၏”။ ဤသို့ တစ်ပါးသောသူသည် တစ်ပါးသောသူကို သမုတ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော သမ္မုတိရ ရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းကို ဖြေဆိုကုန်၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရန်ငြိုးဖွဲ့ကုန်၏၊ ဒေါသဖြစ်ကုန်၏၊ လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ သမ္မုတိရသော်လည်း ပရိသတ်ကို ကြည့်ရှု၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချိန်ဆ၍ ဝိနည်းကို ဖြေဆိုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion the monks from the group of six replied to questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha without being approved. “You shouldn’t reply to questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha without being approved. If you do, you commit an offense of wrong conduct. I allow you to reply to questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha after being approved. And it should be done like this. One is either approved through oneself or through someone else. How is one approved through oneself? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, I will reply when asked by so-and-so on the Monastic Law.’ And how is one approved through someone else? A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. If the Sangha is ready, so-and-so will reply when asked by so-and-so on the Monastic Law.’ Soon good monks replied to questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha after being approved. The monks from the group of six became angry and bitter, and they made threats of violence. “The monk who has been approved should first survey the gathering and evaluate the individuals, and then reply to questions on the Monastic Law in the midst of the Sangha.” 14. Discussion of accusing

၈၁။ စောဒနာကထာ

၁၅၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အနောကာသကတံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အနောကာသကတော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ စောဒေတဗ္ဗော။ ယော စောဒေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဩကာသံ ကာရာပေတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေတုံ – ကရောတု အာယသ္မာ ဩကာသံ, အဟံ တံ ဝတ္တုကာမောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ, လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ, ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ကတေပိ ဩကာသေ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ပုရမှာကံ ပေသလာ ဘိက္ခူ ဩကာသံ ကာရာပေန္တီတိ – ပဋိကစ္စေဝ သုဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူနံ အနာပတ္တိကာနံ အဝတ္ထုသ္မိံ အကာရဏေ ဩကာသံ ကာရာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သုဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူနံ အနာပတ္တိကာနံ အဝတ္ထုသ္မိံ အကာရဏေ ဩကာသော ကာရာပေတဗ္ဗော။ ယော ကာရာပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဩကာသံ ကာတု [ကာရာပေတုံ (သျာ။)] န္တိ။

၈၁-စောဒနာခြင်း ၁၅၃။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ခွင့်မပြုသော ရဟန်းကို အာပတ်ဖြင့် စောဒနာကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ခွင့်မပြုသော ရဟန်းကို အာပတ်ဖြင့် မစောဒနာအပ်၊ စောဒနာသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ‘အသျှင် ဘုရားသည် အခွင့်ပြုတော် မူပါလော့၊ အကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို မေးခြင်းငှါ အလိုရှိပါ၏’ဟု ခွင့်တောင်း ပြီးမှ အာပတ်ဖြင့် စောဒနာခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို ခွင့်တောင်းပြီးလျှင် အာပတ်ဖြင့် စောဒနာကုန်၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရန်ငြိုးဖွဲ့ကုန်၏၊ ဒေါသဖြစ်ကုန်၏၊ လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်း ခြောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အခွင့်ပေးသော်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချိန်ဆ၍ အာပတ်ဖြင့် စောဒနာခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် “သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရဟန်းတို့က ငါတို့အား ရှေးဦးစွာ ခွင့်တောင်းကုန်၏”ဟု အာပတ်မရှိ စင်ကြယ်သော ရဟန်းတို့ကို အကြောင်းဝတ္တုမရှိဘဲ ကြိုတင်၍ ခွင့်တောင်းကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အာပတ်မရှိ စင်ကြယ်သော ရဟန်းတို့ကို အကြောင်းဝတ္ထုမရှိဘဲ ခွင့်မတောင်းအပ်၊ တောင်းသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချိန်ဆ၍ အခွင့်တောင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time the monks from the group of six accused a monk of an offense without first getting his permission to do so. “You shouldn’t accuse a monk of an offense without first getting his permission. If you do, you commit an offense of wrong conduct. You should only accuse someone of an offense after getting their permission: ‘I wish to speak to you, venerable, please give me permission.’” Soon, after getting their permission, good monks accused the monks from the group of six of an offense. The monks from the group of six became angry and bitter, and they made threats of violence. “Even when you have their permission, you should first evaluate the individual and then accuse them of an offense.” At this time the monks from the group of six—thinking to act before the good monks asked them for permission, but having no reason for doing so—asked permission from pure monks who had not committed any offenses. “When there is no reason for doing so, you shouldn’t ask permission from pure monks who haven’t committed any offenses. If you do, you commit an offense of wrong conduct. And you should give permission only after evaluating the individual.” 15. Objecting to an illegitimate legal procedure, etc.

၈၂။ အဓမ္မကမ္မပဋိက္ကောသနာဒိ

၁၅၄။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အဓမ္မကမ္မံ ကရောန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, အဓမ္မကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ယော ကရေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။ ကရောန္တိယေဝ အဓမ္မကမ္မံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အဓမ္မကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေဟိ ဘိက္ခူဟိ အဓမ္မကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသန္တိ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ, လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ, ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒိဋ္ဌိမ္ပိ အာဝိကာတုန္တိ။ တေသံယေဝ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကရောန္တိ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ, လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ, ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ပဉ္စဟိ ပဋိက္ကောသိတုံ, ဒွီဟိ တီဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကာတုံ, ဧကေန အဓိဋ္ဌာတုံ – ‘န မေတံ ခမတီ’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသမာနာ သဉ္စိစ္စ န သာဝေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန သဉ္စိစ္စ န သာဝေတဗ္ဗံ။ ယော န သာဝေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ သံဃဿ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကော ဟောတိ ကာကဿရကော။ အထ ခေါ အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန သာဝေတဗ္ဗ’န္တိ, အဟဉ္စမှိ ကာကဿရကော, ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန ဝါယမိတုံ – ‘ကထံ သာဝေယျ’န္တိ။ ဝါယမန္တဿ အနာပတ္တီတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝဒတ္တော သဂဟဋ္ဌာယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သဂဟဋ္ဌာယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌာ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ယော ဥဒ္ဒိသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရာဓိကံ [ထေရာဓေယျံ (အဋ္ဌကထာယံ ပါဌန္တရံ)] ပါတိမောက္ခန္တိ။

အညတိတ္ထိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော ပဌမော [ဧကာဒသမော (က။)]။

၈၂-အဓမ္မကံကို တားမြစ်ခြင်း စသည် ၁၅၄။ တစ်ရံရောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ အဓမ္မကံကို ပြုကုန်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အဓမ္မကံကို မပြုအပ်၊ ပြုသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဓမ္မကံကို ပြု မြဲပြုကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ အဓမ္မကံကို ပြုသည်ရှိသော် တားမြစ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့က အဓမ္မကံကို ပြုသည်ရှိသော် တားမြစ်ကုန်၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရန်ငြိုးဖွဲ့ကုန်၏၊ ဒေါသဖြစ်ကုန်၏၊ လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်း ခြောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အယူကိုလည်း ထင်စွာ ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့၏ အထံ၌သာလျှင် အယူကို ထင်စွာ ပြုကုန်၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ရန်ငြိုးဖွဲ့ကုန်၏။ ဒေါသဖြစ်ကုန်၏၊ လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ လေးယောက် ငါးယောက်သော ရဟန်းတို့သည် တားမြစ်ခြင်းငှါ နှစ်ယောက် သုံးယောက်သော ရဟန်းတို့သည် အယူကို ထင်စွာ ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ တစ်ယောက်သော ရဟန်းသည် ‘ထိုကံကို ငါသည် မနှစ်သက်’ဟု ဆောက်တည်စိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ ပါတိမောက်ပြသည်ရှိသော် မကြားစေလိုသော စေတနာရှိ၍ ကြားအောင် မရွတ်ကြကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြသော ရဟန်းသည် ကြားအောင် ရွတ်အပ်သည်သာတည်း၊ ကြားအောင် မရွတ်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ကျီးသံနှင့်တူသော အသံရှိသော အသျှင်ဥဒါယီ မထေရ်သည် သံဃာအား ပါတိမောက်ပြ သူဖြစ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥဒါယီအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘ပါတိမောက်ပြသော ရဟန်းသည် ကြား အောင် ရွတ်ရမည်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်ကား ကျီးသံကဲ့သို့ အသံရှိခဲ့၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြသော ရဟန်းသည် “အဘယ်သို့ ကြားစေရပါအံ့နည်း”ဟု လုံ့လပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ လုံ့လ အားထုတ်သော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဒေဝဒတ်သည် လူနှင့် တကွသော ပရိတ်သတ်၌ ပါတိမောက်ကို ပြ၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ လူနှင့်တကွသော ပရိတ်သတ်၌ ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သံဃာ့အလယ်၌ တိုက်တွန်းခြင်းမရှိဘဲ ပါတိမောက်ကို ပြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သံဃာ့အလယ်၌ မတိုက်တွန်းအပ်ဘဲ ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ ပြသောရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ “ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြခြင်းသည် မထေရ်ကြီးနှင့် စပ်ဆိုင်၏ဟု ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမ အညတိတ္ထိယ အခန်းပြီး၏။

On one occasion the monks from the group of six did an illegitimate legal procedure in the midst of the Sangha. “You shouldn’t do illegitimate legal procedures. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” They still did illegitimate procedures. “You should object when an illegitimate legal procedure is being done.” Soon afterwards good monks objected when the monks from the group of six did an illegitimate procedure. The monks from the group of six became angry and bitter, and they made threats of violence. “I also allow you to state your view.” They did. Once again the monks from the group of six became angry and bitter, making threats of violence. “A group of four or five should object, a group of two or three may state their view, and a single person may make a silent determination: ‘I don’t approve of this.’” On one occasion when the monks from the group of six were reciting the Monastic Code in the midst of the Sangha, they deliberately made themselves inaudible. “When reciting the Monastic Code, you shouldn’t deliberately make yourselves inaudible. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” At one time Venerable Udāyī was the Sangha’s reciter of the Monastic Code, but he had a hoarse voice. He knew that the Buddha had laid down a rule that the reciters of the Monastic Code should make themselves heard, and he thought, ‘I have a hoarse voice. What should I do?’ “The reciter of the Monastic Code should make an effort to be heard. If you make an effort, there’s no offense.” On one occasion Devadatta recited the Monastic Code in a gathering that included lay people. “You shouldn’t recite the Monastic Code in a gathering that includes lay people. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks from the group of six recited the Monastic Code in the midst of the Sangha without being asked. “You shouldn’t recite the Monastic Code in the midst of the Sangha without first being asked to do so. If you do, you commit an offense of wrong conduct. The most senior monk should be in charge of the recitation of the Monastic Code.” The first section for recitation on monastics of other religions is finished. 16. Requesting the recitation of the Monastic Code, etc.

စာ-၁၅၆

၈၃။ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကအဇ္ဈေသနာဒိ

၁၅၅။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန စောဒနာဝတ္ထု တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ။ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန စောဒနာဝတ္ထု တဒဝသရိ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ။ တတ္ထ ထေရော ဘိက္ခု ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော။ သော န ဇာနာတိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ထေရာဓိကံ ပါတိမောက္ခ’န္တိ, အယဉ္စ အမှာကံ ထေရော ဗာလော အဗျတ္တော, န ဇာနာတိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယော တတ္ထ ဘိက္ခု ဗျတ္တော ပဋိဗလော တဿာဓေယျံ ပါတိမောက္ခန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ။ တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ တေ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ ဒုတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ တတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ ဧတေနေဝ ဥပါယေန ယာဝ သံဃနဝကံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု အာယသ္မာ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ, ဘန္တေ, ဝတ္တတီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ။ တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ တေ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ ဒုတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ တတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ, အာဝုသော, ဝတ္တတီ’’တိ။ ဧတေနေဝ ဥပါယေန ယာဝ သံဃနဝကံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု အာယသ္မာ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ။ သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ, ဘန္တေ, ဝတ္တတီ’’တိ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ဂစ္ဆာဝုသော, သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာန အာဂစ္ဆာဟီတိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပါဟေတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ။ ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ဂစ္ဆန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ဂန္တဗ္ဗံ။ ယော န ဂစ္ဆေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၈၃-ပါတိမောက်ပြမည့်သူကို တိုက်တွန်းခြင်းစသည် ၁၅၅။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံး နေတော်မူပြီးလျှင် စောဒနာဝတ္ထု မည်သော မြို့သို့ သွားရာ ခရီးလမ်းဖြင့် အစဥ်အတိုင်း ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူလတ်သော် စောဒနာဝတ္ထုမြို့သို့ ရောက်တော်မူလေ၏။ ထိုစဥ်အခါ တစ်ခုသော ကျောင်း၌များစွာသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏၊ ထိုကျောင်း၌ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် (ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မကျွမ်းကျင် မလိမ္မာ၊ ထိုမထေရ်ကြီးသည် ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိ။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့အား “ပါတိမောက်ပြခြင်းသည် မထေရ်ကြီးနှင့် စပ်ဆိုင်၏ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါတို့၏ ဤမထေရ်ကြီးသည်ကား (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မကျွမ်းကျင် မလိမ္မာ၊ ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိ၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ ထိုကျောင်း၌ အကြင်ရဟန်းသည် (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိ၏၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းသည် ထိုရဟန်းနှင့် စပ်ဆိုင်၏”ဟု ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ် ၌) မလိမ္မာကုန်သော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိကုန်၊ ထို ရဟန်းတို့သည် မထေရ်ကြီးကို “အသျှင်ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက် တွန်းကုန်၏။ ထိုမထေရ်ကြီးသည် “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆို၏။ ဒုတိယမထေရ် ကြီးကို “အသျှင်ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက်တွန်းကုန်၏။ ထိုမထေရ် ကြီးသည်လည်း “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆို၏။ တတိယမထေရ်ကြီးကို “အသျှင် ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက်တွန်းကုန်၏။ ထိုမထေရ်ကြီးသည်လည်း “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆို၏။ ဤနည်းဖြင့်သာလျှင် “အသျှင်သည် ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူပါလော့”ဟု အငယ်ဆုံး သံဃာတိုင်အောင် တိုက်တွန်းကြကုန်၏။ ထိုအငယ်ဆုံး သံဃာကလည်း “အသျှင်ဘုရားတို့ အကျွန်ုပ်သည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆို၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ခုသော ကျောင်းတွင် ဥပုသ်နေ့၌ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့ချည်း နေကုန်အံ့၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်နေ့ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိကုန်။ ထို ရဟန်းတို့သည် မထေရ်ကြီးကို “အသျှင်ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက်ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက် တွန်းကုန်အံ့။ ထိုမထေရ် ကြီးသည်လည်း “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆိုအံ့။ ဒုတိယ မထေရ်ကြီးကို “အသျှင်ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက် ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက်တွန်းကုန်အံ့။ ထို မထေရ်ကြီးသည်လည်း “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆိုအံ့။ တတိယမထေရ်ကြီးကို “အသျှင်ဘုရား မထေရ်မြတ်သည် ပါတိမောက် ပြတော်မူပါ”ဟု တိုက်တွန်းကုန်အံ့။ ထိုမထေရ်ကြီးသည်လည်း “ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆိုအံ့။ ဤနည်းဖြင့်သာလျှင် “အသျှင်သည် ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူပါလော့”ဟု အငယ်ဆုံး သံဃာတိုင်အောင် တိုက်တွန်းကြကုန်အံ့။ ထိုအငယ်ဆုံး သံဃာကလည်း “အသျှင်ဘုရားတို့ အကျွန်ုပ်သည် မရွတ်ဆိုနိုင်ပါ”ဟု ပြောဆိုအံ့။ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတစ်ပါးကို “ငါ့သျှင် သွားလော့၊ အကျဥ်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အကျယ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ပါတိမောက်ကို သင်ယူ၍ လာခဲ့လော့”ဟု အနီးအနားကျောင်းသို့ နေ့ချင်းပြန် စေလွှတ်ရမည်။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်ရဟန်းသည် စေလွှတ်နိုင်ပါသနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ “ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည့်သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းကို စေလွှတ်ရန် ခွင့်ပြု၏”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မထေရ်ကြီးက စေလွှတ်သော်လည်း ပဉ္စင်းငယ်တို့သည် မသွားကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးက စေလွှတ်လျှင် မနာမဖျားသော ရဟန်းသည် သွားရမည်၊ မသွားသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

When the Buddha had stayed at Rājagaha for as long as he liked, he set out wandering toward Codanāvatthu. When he eventually arrived, he stayed there. At that time a number of monks were staying in a certain monastery where the most senior monk was ignorant and incompetent. He did not know about the observance-day ceremony or the observance-day procedure, nor about the Monastic Code or its recitation. The other monks knew that the Buddha had laid down a rule that the most senior monk should be in charge of the recitation of the Monastic Code, and so they wondered what to do. They told the Buddha. “In such a case, a competent and capable monk there should be in charge of the recitation of the Monastic Code.” On one occasion on the observance day, a number of ignorant and incompetent monks were staying in a certain monastery. They did not know about the observance-day ceremony or the observance-day procedure, nor about the Monastic Code or its recitation. They requested the most senior monk to recite the Monastic Code, but he replied that he was incapable. They made the same request of the second-most and third-most senior monks, and on both occasions received the same reply. They then requested each monk in turn until they reached the most junior monk. And they all gave the same reply. “When all the monks in a monastery are ignorant and incompetent, and none of them is able to recite the Monastic Code, they should straightaway send a monk to a neighboring monastery to learn the Monastic Code, either in brief or in full.” The monks thought, “Who is responsible for sending someone?” “The most senior monk should tell a junior monk to go.” Although told by the senior monk, the junior monks did not go. “If a monk isn’t sick and he’s told by the most senior monk to go, he should go. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” 17. The instruction to learn the number of the lunar half-month, etc.

၈၄။ ပက္ခဂဏနာဒိဥဂ္ဂဟဏာနုဇာနနာ

၁၅၆။ အထ ခေါ ဘဂဝါ စောဒနာဝတ္ထုသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ပုနဒေဝ ရာဇဂဟံ ပစ္စာဂဉ္ဆိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ကတိမီ, ဘန္တေ, ပက္ခဿာ’’တိ? ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ခေါ မယံ, အာဝုသော, ဇာနာမာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ပက္ခဂဏနမတ္တမမ္ပိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န ဇာနန္တိ, ကိံ ပနိမေ အညံ ကိဉ္စိ ကလျာဏံ ဇာနိဿန္တီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပက္ခဂဏနံ ဥဂ္ဂဟေတုန္တိ။ အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပက္ခဂဏနာ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗေဟေဝ ပက္ခဂဏနံ ဥဂ္ဂဟေတုန္တိ။

၈၄-ပက္ခရေတွက်ခြင်းစသည်ကို ခွင့်ပြုခြင်း ၁၅၆။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် စောဒနာဝတ္ထုမြို့၌ မွေ့လျော်တော်မူသရွေ့ သီတင်းသုံးနေ တော်မူပြီးလျှင် တစ်ဖန် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ပြန်ကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ လူတို့သည် ဆွမ်းခံကြွလာသော ရဟန်းတို့ကို “အသျှင်ဘုရားတို့ ပက္ခ၏ ဘယ်နှစ်ခုမြောက်ပါနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ဒါယကာတို့ ငါတို့ မသိကုန်”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် “ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ် တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ပက္ခအရေအတွက်ကိုမျှပင် မသိကုန်၊ ဤရဟန်းတို့သည် အခြားကောင်းသော အရာဝတ္ထု တစ်စုံတစ်ခုကို အဘယ်မှာ သိကုန်အံ့နည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ပက္ခအရေ အတွက်ကို သင်ကြားရန် ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည် ပက္ခ အရေအတွက်ကို သင်အပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းအားလုံးတို့သည်ပင်လျှင် ပက္ခအရေအတွက်ကို သင်ရန် ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

When he had stayed at Codanāvatthu for as long as he liked, the Buddha returned to Rājagaha. Then, while the monks were walking for almsfood, people asked them which half-month it was. They replied that they did not know. People complained and criticized them, “These Sakyan monastics don’t even know the number of the lunar half-month. So how could they possibly know anything truly useful?” They told the Buddha. “You should learn the counting of the lunar half-months.” The monks thought, “Who should learn the counting of the lunar half-months?” “You should all learn the counting of the lunar half-months.”

၁၅၇။ တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ကီဝတိကာ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ’’တိ? ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ခေါ မယံ, အာဝုသော, ဇာနာမာ’’တိ။ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အညမညမ္ပိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န ဇာနန္တိ, ကိံ ပနိမေ အညံ ကိဉ္စိ ကလျာဏံ ဇာနိဿန္တီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဂဏေတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဒါ နု ခေါ ဘိက္ခူ ဂဏေတဗ္ဗာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တဒဟုပေါသထေ နာမဂ္ဂေန [နာမမတ္တေန (သျာ။), ဂဏမဂ္ဂေန (က။)] ဂဏေတုံ, သလာကံ ဝါ ဂါဟေတုန္တိ။

၁၅၇။ ထိုအခါ လူတို့သည် ဆွမ်းခံကြွလာသော ရဟန်းတို့ကို “အသျှင်ဘုရားတို့ ရဟန်းတို့သည် အဘယ်မျှ ရှိပါကုန်သနည်း”ဟု မေးကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် “ဒါယကာတို့ ငါတို့ မသိကုန်”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ လူတို့သည် ဤသာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် အချင်း ချင်းကိုမျှလည်း မသိကုန်၊ ဤရဟန်းတို့သည် အခြားကောင်းသောအရာ တစ်စုံတစ်ခုကို အဘယ်မှာ သိကုန်အံ့နည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းတို့ကို ရေတွက်စိမ့်သောငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်အခါ၌ ရဟန်းတို့ကို ရေတွက်အပ်ပါသနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်နေ့၌ အမည်စဥ်ဖြင့် ရေတွက်ခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ စာရေးတံ ‘လက်မှတ်’ ကို ယူစိမ့်သောငှါလည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On another occasion, while the monks were walking for almsfood, people asked them how many monks there were. They replied that they did not know. People complained and criticized them, “These Sakyan monastics don’t even know about one another. So how could they possibly know anything truly useful?” “You should count the monks.” The monks thought, “When should we count the monks?” “You should count the monks on the observance day, either by name or by distributing tickets.”

၁၅၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အဇာနန္တာ အဇ္ဇုပေါသထောတိ ဒူရံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ။ တေ ဥဒ္ဒိဿမာနေပိ ပါတိမောက္ခေ အာဂစ္ဆန္တိ, ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေပိ အာဂစ္ဆန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, အာရောစေတုံ ‘အဇ္ဇုပေါသထော’တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ အာရောစေတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ ကာလဝတော အာရောစေတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ထေရော ကာလဝတော နဿရတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဘတ္တကာလေပိ အာရောစေတုန္တိ။

ဘတ္တကာလေပိ နဿရတိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကာလံ သရတိ, တံ ကာလံ အာရောစေတုန္တိ။

၁၅၈။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတို့သည် “ယနေ့ ဥပုသ်နေ့တည်း”ဟု မသိကုန်သည်ဖြစ်၍ ဝေးသော ရွာသို့ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ပါတိမောက် ပြနေစဥ်လည်း ရောက်လာကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြပြီးမှလည်း ရောက်လာကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ယနေ့ ဥပုသ်နေ့တည်းဟု ပြောကြားခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထို့နောက် ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည် ပြောကြားအပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် နံနက် စောစောကပင် ပြောကြားခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ တစ်ပါးသော မထေရ်ကြီးသည် နံနက်စောစောအခါ၌ ပြောကြားရန် သတိမေ့လျော့နေ၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဆွမ်းစားသော အခါ၌လည်း ပြောကြားခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆွမ်းစားသော အခါ၌လည်း သတိမေ့လျော့နေပြန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သတိရသောအခါ၌ ပြောကြားခြင်းငှါ့ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion, monks walked for almsfood in a faraway village, not knowing that it was the observance day. They arrived back while the Monastic Code was being recited or even just after. “You should announce, ‘Today is the observance day.’” The monks thought, “Who should make the announcement?” “The most senior monk should make the announcement early in the morning.” Soon afterwards a certain senior monk forgot to make the announcement early in the morning. “I allow you to make the announcement at the mealtime too.” He forgot to make the announcement at the mealtime too. “I allow you to make the announcement whenever you remember.” 18. The instruction to do the prior duties

၈၅။ ပုဗ္ဗကရဏာနုဇာနနာ

၁၅၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဥပေါသထာဂါရံ ဥက္လာပံ ဟောတိ။ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ ဥပေါသထာဂါရံ န သမ္မဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မဇ္ဇိတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ။

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န သမ္မဇ္ဇန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ ယော န သမ္မဇ္ဇေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၈၅-ရှေးဦးပြုဖွယ်ကို ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ၁၅၉။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်အိမ်သည် အမှိုက်ရှုပ်၏။ အာဂန္တု ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်အိမ်ကို တံမြက်မလှည်းကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်အိမ်ကို တံမြက်လှည်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည် ဥပုသ်အိမ်ကို တံမြက်လှည်းအပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းကို စေခိုင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းသော်လည်း သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် တံမြက်မလှည်းကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းလျှင် မနာ မဖျားသော သီတင်းငယ်သည် တံမြက်လှည်းရမည်၊ တံမြက်မလှည်းသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion in a certain monastery, the observance-day hall was dirty. Newly-arrived monks complained, “Why don’t the resident monks sweep the hall?” They told the Buddha. “You should sweep the observance-day hall.” The monks thought, “Who should sweep it?” “The most senior monk should tell a junior monk.” Although told by the senior monk, the junior monks did not sweep. “If a monk isn’t sick and he’s told by the senior monk to sweep, he should sweep. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.”

စာ-၁၅၉

၁၆၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ အပညတ္တံ ဟောတိ။ ဘိက္ခူ ဆမာယံ နိသီဒန္တိ, ဂတ္တာနိပိ စီဝရာနိပိ ပံသုကိတာနိ ဟောန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ ပညပေတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ။

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ပညပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ပညပေတဗ္ဗံ။ ယော န ပညပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၁၆၀။ တစ်ရံရောအခါ ဥပုသ်အိမ်၌ နေရာခင်းထားခြင်း မရှိသဖြင့် ရဟန်းတို့သည် မြေ၌ ထိုင်ကုန်၏၊ ကိုယ်နှင့် သင်္ကန်းတို့သည် မြေမှုန့်အလိမ်းလိမ်း ကပ်ကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်အိမ်၌ နေရာခင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည် ဥပုသ်အိမ်၌ နေရာကို ခင်းအပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းကို စေခိုင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းသော်လည်း သီတင်းငယ် ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် နေရာမခင်းကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းလျှင် မနာမ ဖျားသော သီတင်းငယ်သည် နေရာခင်းရမည်၊ မခင်းသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion no seats were prepared in the observance-day hall. The monks sat on the ground. They got dirty, as did their robes. “You should prepare seats in the observance-day hall.” The monks thought, “Who should prepare them?” “The most senior monk should tell a junior monk.” Although told by the senior monk, the junior monks did not prepare them. “If a monk isn’t sick and he’s told by the senior monk to prepare the seats, he should do so. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.”

၁၆၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပေါ န ဟောတိ။ ဘိက္ခူ အန္ဓကာရေ ကာယမ္ပိ စီဝရမ္ပိ အက္ကမန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပံ ကာတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပေါ ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ။

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ပဒီပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ပဒီပေတဗ္ဗော။ ယော န ပဒီပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၁၆၁။ တစ်ရံရောအခါ ဥပုသ်အိမ်၌ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်း မရှိသဖြင့် ရဟန်းတို့သည် မှောင်ထည်း၌ ကိုယ်နှင့် သင်္ကန်းကို နင်းမိကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်အိမ်၌ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည် ဥပုသ်အိမ်၌ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်းကို ပြုအပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းကို စေခိုင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းသော်လည်း သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည် ဆီမီးမညှိထွန်းကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းလျှင် မနာ မဖျားသော သီတင်းငယ်သည် ဆီမီးညှိထွန်းရမည်၊ ဆီမီးမညှိထွန်းသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion there was no lamp in the observance-day hall. Because it was dark, the monks stepped on one another and on one another’s robes. “You should light a lamp in the observance-day hall.” The monks thought, “Who should light it?” “The most senior monk should tell a junior monk.” Although told by the senior monk, the junior monks did not light a lamp. “If a monk isn’t sick and he’s told by the senior monk to light a lamp, he should do so. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.”

၁၆၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နေဝ ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေန္တိ, န ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေန္တိ။ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နေဝ ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တိ, န ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတုန္တိ။

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ။

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ဥပဋ္ဌာပေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ။ ယော န ဥပဋ္ဌာပေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၁၆၂။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည်သောက်ရေ သုံး ဆောင်ရေ မတည်ထားကုန်။ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ့်ကြောင့် ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည်သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ မတည်ထားကုန်ဘိသနည်း”ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည့်ထားခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့အား “အဘယ်သူသည်သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည်ထားအပ်သနည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းကို စေခိုင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းသော်လည်း သီတင်းငယ်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ မတည်ထားကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ မထေရ်ကြီးက စေခိုင်းလျှင် မနာမဖျားသော သီတင်းငယ်သည်သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေကို တည်ထားရမည်၊ မတည်ထားသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion in a certain monastery, the resident monks didn’t set out water for drinking or water for washing. Newly-arrived monks complained and criticized them, “Why don’t the resident monks set out water for drinking and water for washing?” “You should set out water for drinking and water for washing.” The monks thought, “Who should do it?” “The most senior monk should tell a junior monk.” Although told by the senior monk, the junior monks did not do it. “If a monk isn’t sick and he’s told by the senior monk to set them out, he should do so. If he doesn’t, he commits an offense of wrong conduct.” 19. Those going to a different region, etc.

၈၆။ ဒိသံဂမိကာဒိဝတ္ထု

၁၆၃။ တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဗာလာ အဗျတ္တာ ဒိသံဂမိကာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ န အာပုစ္ဆိံသု [န အာပုစ္ဆိံသု (က။)]။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဗာလာ အဗျတ္တာ ဒိသံဂမိကာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ န အာပုစ္ဆန္တိ [န အာပုစ္ဆန္တိ (က။)]။ တေ [တေဟိ (က။)], ဘိက္ခဝေ, အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗာ – ‘‘ကဟံ ဂမိဿထ, ကေန သဒ္ဓိံ ဂမိဿထာ’’တိ? တေ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဗာလာ အဗျတ္တာ အညေ ဗာလေ အဗျတ္တေ အပဒိသေယျုံ, န, ဘိက္ခဝေ, အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ အနုဇာနိတဗ္ဗာ။ အနုဇာနေယျုံ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဗာလာ အဗျတ္တာ အနနုညာတာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ဂစ္ဆေယျုံ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ။ တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ တတ္ထ အညော ဘိက္ခု အာဂစ္ဆတိ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ သော ဘိက္ခု သင်္ဂဟေတဗ္ဗော အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော ဥပလာပေတဗ္ဗော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော စုဏ္ဏေန မတ္တိကာယ ဒန္တကဋ္ဌေန မုခေါဒကေန။ နော စေ သင်္ဂဏှေယျုံ အနုဂ္ဂဏှေယျုံ ဥပလာပေယျုံ ဥပဋ္ဌာပေယျုံ စုဏ္ဏေန မတ္တိကာယ ဒန္တကဋ္ဌေန မုခေါဒကေန, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ။ တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ, ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော, သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယတ္ထ ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ, သော အာဝါသော ဂန္တဗ္ဗော။ နော စေ ဂစ္ဆေယျုံ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝဿံ ဝသန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ။ တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော, သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, ဧကော ဘိက္ခု သတ္တာဟကာလိကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော, သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, န, ဘိက္ခဝေ, တေဟိ ဘိက္ခူဟိ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတဗ္ဗံ။ ဝသေယျုံ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၈၆-အရပ်တစ်ပါးသွားသူ ၁၆၃။ တစ်ရံရောအခါ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားသည်ရှိသော် ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ကို မပန်ကြားကုန်။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာ ပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားသည်ရှိသော် ဆရာဥပဇ္ဈာယ် တို့ကို ပန်ကြားရမည်၊ ရဟန်းတို့ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ကလည်း ထိုရဟန်းတို့ကို “အဘယ်အရပ်သို့ သွား မည်နည်း၊ အဘယ်သူနှင့် သွားမည်နည်း”ဟု မေးရမည်၊ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော ထိုရဟန်းတို့သည် (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာ ပုဒ်၌) မလိမ္မာကုန်သော တစ်ပါးသော ရဟန်းတို့ကို ညွှန်းဆိုကုန်ငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့သည် ခွင့်မပြုအပ်ကုန်၊ အကယ်၍ ခွင့်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ (ထိုဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့အား) ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့က ခွင့်မပြုဘဲ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာကုန်သော ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း အကယ်၍ သွားကုန်ငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံ ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိကုန်။ ထိုကျောင်း သို့ အကြားအမြင်များသော ပါဠိတော်ကို နှုတ်ငုံဆောင်သော တရားတော်, ဝိနည်းတော်ကို ဆောင်သော ပါတိမောက်ကို ဆောင်သော ပညာရှိသော ထက်မြက်သော ထိုးထွင်းဉာဏ်ရှိသော ရှက်တတ်သော တွေး တောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ရှိသော သိက္ခာကို အလိုရှိသော တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် လာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုရောက်လာသော ရဟန်းကို (ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့်) ထောက်ပံ့ရမည်၊ ချီးမြှောက်ရ မည်၊ (ချစ်ဖွယ်သောစကားဖြင့်) ဖြားယောင်းရမည်၊ ကသယ်မှုန့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြေညက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒန်ပူဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျက်နှာသစ်ရေဖြင့်လည်းကောင်း လုပ်ကျွေးရမည်၊ အကယ်၍ (ပစ္စည်း လေးပါးတို့ဖြင့်) မထောက်ပံ့ကုန်ငြားအံ့၊ မချီးမြှောက်ကုန်ငြားအံ့၊ (ချစ်ဖွယ်သော စကားဖြင့်) မဖြား ယောင်းကုန်ငြားအံ့၊ ကသယ်မှုန့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြေညက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒန်ပူဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျက်နှာသစ်ရေဖြင့်လည်းကောင်း မလုပ်ကျွေးကုန်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းတို့အား) ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ် ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိကုန်။ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတစ်ပါးကို “ငါ့သျှင် သွားပါလော့၊ အကျဥ်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အကျယ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ပါတိမောက်ကို သင်ယူလာခဲ့လော့”ဟု အနီးအနားကျောင်းသို့ နေ့ချင်းပြန် စေလွှတ်ရမည်။ ဤသို့ စေလွှတ်သဖြင့် ထိုပါတိမောက်ပြမည့် ရဟန်းကို ရကုန်ငြားအံ့၊ ဤသို့ ရခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရကုန်ငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းအားလုံးတို့သည်ပင်လျှင် အကြင်ကျောင်း၌ ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း သိကုန်၏၊ ထိုကျောင်းသို့ သွားရမည်။ မသွားသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို) မသိ၊ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌) မလိမ္မာသော များစွာသော ရဟန်းတို့သည် ဝါဆိုနေကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ဥပုသ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပုသ်ကံ ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကိုလည်းကောင်း မသိကုန်။ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် ရဟန်းတစ်ပါးကို “ငါ့သျှင် သွားလော့၊ အကျဥ်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အကျယ်အားဖြင့် ဖြစ်စေ ပါတိမောက်ကို သင်ယူလာခဲ့လော့”ဟု အနီးအနားကျောင်းသို့ နေ့ချင်းပြန် စေလွှတ်ရမည်။ ဤသို့ စေလွှတ်သဖြင့် ထိုပါတိမောက်ပြမည့် ရဟန်းကို ရငြားအံ့၊ ဤသို့ ရခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရငြားအံ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးကို သတ္တာဟဆောင်သည်ကို ပြုစေ၍ ‘ဝါပန်စေ၍’ “ငါ့သျှင် သွားပါလော့၊ အကျဥ်းအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အကျယ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ ပါတိမောက်ကို သင်ယူလာခဲ့လော့”ဟု စေလွှတ်ရမည်။ ဤသို့ စေလွှတ်သဖြင့် ထိုပါတိမောက်ပြမည့် ရဟန်းကို ရငြားအံ့၊ ဤသို့ ရခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုကျောင်း၌ ဝါဆို၍ မနေအပ်၊ အကယ်၍ ဝါဆိုနေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းတို့အား) ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

On one occasion a number of ignorant and incompetent monks asked permission from their teachers and preceptors to go to a different region. They told the Buddha. “A number of ignorant and incompetent monks might ask their teachers and preceptors for permission to go to a different region. The teachers and preceptors should then ask them where they’re going and who they’re going with. If they’re going with others who are ignorant and incompetent, the teachers and preceptors shouldn’t give them permission. If they do, they commit an offense of wrong conduct. And if the students go without permission from their teachers and preceptors, they commit an offense of wrong conduct. A number of ignorant and incompetent monks may be staying in a certain monastery. They don’t know about the observance-day ceremony or the observance-day procedure, nor about the Monastic Code or its recitation. Then a monk arrives who is learned and a master of the tradition; who is an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; who is knowledgeable and competent, has a sense of conscience, and is afraid of wrongdoing and fond of the training. Those monks should treat that learned monk with kindness. They should assist him and befriend him, and they should attend on him with bath powder, soap, tooth cleaners, and water for rinsing the mouth. If they don’t look after him in this way, they commit an offense of wrong conduct. On the observance day, a number of ignorant and incompetent monks may be staying in a certain monastery. They don’t know about the observance-day ceremony or the observance-day procedure, nor about the Monastic Code or its recitation. They should straightaway send a monk to a neighboring monastery to learn the Monastic Code, either in brief or in full. If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then those monks should all go to a monastery where the monks know about the observance-day ceremony and the observance-day procedure, and about the Monastic Code and its recitation. If they don’t go, they commit an offense of wrong conduct. A number of ignorant and incompetent monks may be spending the rainy-season residence in a certain monastery. They don’t know about the observance-day ceremony or the observance-day procedure, nor about the Monastic Code or its recitation. They should straightaway send a monk to a neighboring monastery to learn the Monastic Code, either in brief or in full. If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then a monk should be sent under the seven-day allowance to learn the Monastic Code, either in brief or in full. If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then those monks shouldn’t spend the rainy-season residence in that monastery. If they do, they commit an offense of wrong conduct.” 20. Discussion of the passing on of purity

၈၇။ ပါရိသုဒ္ဓိဒါနကထာ

၁၆၄။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ, ဘိက္ခဝေ, သံဃော ဥပေါသထံ ကရိဿတီ’’တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဂိလာနော, သော အနာဂတော’’တိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒါတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒါတဗ္ဗာ – တေန ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒမ္မိ, ပါရိသုဒ္ဓိံ မေ ဟရ, ပါရိသုဒ္ဓိံ မေ အာရောစေဟီ’’တိ။ ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ဒိန္နာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ဒိန္နာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, သော, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနော ဘိက္ခု မဉ္စေန ဝါ ပီဌေန ဝါ သံဃမဇ္ဈေ အာနေတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနုပဋ္ဌာကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘သစေ ခေါ မယံ ဂိလာနံ ဌာနာ စာဝေဿာမ, အာဗာဓော ဝါ အဘိဝဍ္ဎိဿတိ ကာလံကိရိယာ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ, န, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနော ဘိက္ခု ဌာနာ စာဝေတဗ္ဗော။ သံဃေန တတ္ထ ဂန္တွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ကရေယျ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ တတ္ထေဝ ပက္ကမတိ, အညဿ ဒါတဗ္ဗာ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ တတ္ထေဝ ဝိဗ္ဘမတိ,…ပေ… ကာလံ ကရောတိ – သာမဏေရော ပဋိဇာနာတိ – သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတကော ပဋိဇာနာတိ – အန္တိမဝတ္ထုံ အဇ္ဈာပန္နကော ပဋိဇာနာတိ – ဥမ္မတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ခိတ္တစိတ္တော ပဋိဇာနာတိ – ဝေဒနာဋ္ဋော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပဏ္ဍကော ပဋိဇာနာတိ – ထေယျသံဝါသကော ပဋိဇာနာတိ – တိတ္ထိယပက္ကန္တကော ပဋိဇာနာတိ – တိရစ္ဆာနဂတော ပဋိဇာနာတိ – မာတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ပိတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – အရဟန္တဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ဘိက္ခုနိဒူသကော ပဋိဇာနာတိ – သံဃဘေဒကော ပဋိဇာနာတိ – လောဟိတုပ္ပါဒကော ပဋိဇာနာတိ – ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အညဿ ဒါတဗ္ဗာ ပါရိသုဒ္ဓိ။

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာမဂ္ဂေ ပက္ကမတိ, အနာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝိဗ္ဘမတိ,…ပေ… ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အနာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော ပက္ကမတိ, အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော ဝိဗ္ဘမတိ,…ပေ… ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော သုတ္တော န အာရောစေတိ, ပမတ္တော န အာရောစေတိ, သမာပန္နော န အာရောစေတိ, အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကဿ အနာပတ္တိ။

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော သဉ္စိစ္စ န အာရောစေတိ, အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ။ ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၈၇-ပါရိသုဒ္ဓိပေးခြင်း ၁၆၄။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ စည်းဝေးကြကုန်လော့၊ သံဃာသည် ဥပုသ်ပြုလတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်ရှိသော် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား နာဖျားသော ရဟန်း ရှိနေပါ၏၊ ထိုရဟန်းသည် မလာနိုင်ပါ”ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်းတို့ နာဖျားသော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ပေး ရမည်- ထိုနာဖျားသော ရဟန်းသည် ရဟန်းတစ်ပါးအထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်ပြီးလျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လျက် လက်အုပ်ချီကာ “ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပါ၏၊ အကျွန်ုပ်၏ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်ယူသွားပါလော့၊ အကျွန်ုပ်၏ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားပါလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ကိုယ်ဖြင့် သိစေအံ့၊ နှုတ်ဖြင့် သိစေအံ့၊ ကိုယ်နှုတ်နှစ်ပါးဖြင့် သိစေအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးသည်မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့် မသိစေအံ့၊ နှုတ်ဖြင့် မသိစေအံ့၊ ကိုယ်နှုတ်နှစ်ပါးဖြင့် မသိစေအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးသည် မမည်။ ဤသို့ ပေးသဖြင့် ထိုပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်မည့် ရဟန်းကို အကယ်၍ ရငြားအံ့၊ ဤသို့ရခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုနာဖျားသော ရဟန်းကို ညောင်စောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်ဖြင့်လည်းကောင်း သံဃာ့အလယ်သို့ ယူဆောင်ကာ ဥပုသ်ကိုပြုရမည်။ ရဟန်းတို့ သူနာပြု ရဟန်းတို့အား “အကယ်၍ ငါတို့သည် နာဖျားသော ရဟန်းကို နေရာမှ ရွှေ့ပြောင်းကုန်ငြားအံ့၊ အနာသော်လည်း တိုးပွါးလတ္တံ့၊ သေခြင်းသော်လည်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု အကယ်၍ စိတ်အထင်ရှိသည် ဖြစ်အံ့။ ရဟန်းတို့ နာဖျားသော ရဟန်းကို နေရာမှ မရွှေ့မပြောင်းစေအပ်၊ သံဃာသည် ထိုနေရာသို့ သွား၍ ဥပုသ်ပြုရမည်၊ ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ သံဃာသည် ဥပုသ်ကို မပြုအပ်သည်သာတည်း၊ အကယ်၍ ပြုငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသည်ရှိသော် ထို ပေးရာအရပ်၌သာလျှင် (အရပ်တစ်ပါးသို့) ဖဲသွားငြားအံ့၊ တစ်ပါးသော ရဟန်းအား ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးရ မည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်ယူသွားသော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသည် ရှိသော် ထိုပေးရာအရပ်၌သာလျှင် လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ သေငြားအံ့။ သာမဏေဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ သိက္ခာကို စွန့်သောသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အဆုံးစွန်သော ပါရာဇိကဝတ္ထုသို့ ရောက်သောသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ရူးသော သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ စိတ်ပျံ့လွင့်သောသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဝေဒနာနှိပ်စက်သောသူ ‘ခံစားသောသူ’ဟု ဝန်ခံ ငြားအံ့။ အာပတ်ကို မရှုခြင်းကြောင့် နှှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အာပတ်ကို မကုစားခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူကို မစွန့်ခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ပဏ္ဍုက်ဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ပေါင်းသင်းမှုကို ခိုးသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်း ရွှေ့သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ တိရစ္ဆာန်ဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အမိသတ်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အဖသတ်သူဟု ဝန်ခံ ငြားအံ့။ ရဟန္တာကို သတ်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီးသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ သံဃာကို သင်းခွဲသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဘုရားကို သွေးစိမ်းတည်အောင် ပြုသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ တစ်ပါးသောရဟန်းအား ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးရမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးအပ်ပြီးသော် လမ်းခရီးအကြား၌ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားငြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သည် မမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သောရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးအပ်ပြီးသော် လမ်းခရီးအကြား၌ လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သည် မမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသော် သံဃာ ဘောင်သို့ ရောက်၍ (အရပ်တစ်ပါးသို့) ဖဲသွားငြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သောရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသော် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ပြီးမှ လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသော် သံဃာ့ ဘောင်သို့ ရောက်ပြီးနောက် အိပ်ပျော်သည်ဖြစ်၍ မပြောကြားငြားအံ့။ မေ့လျော့သည်ဖြစ်၍ မပြောကြား ငြားအံ့။ သမာပတ် ဝင်စားသည်ဖြစ်၍ မပြောကြားငြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သည် မည်၏။ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်သော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသော် သံဃာဘောင်သို့ ရောက်ပြီးနောက် မပြောလိုသော စေတနာဖြင့် မပြောကြားအံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သည် မည်၏။ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Then the Buddha addressed the monks: “Gather, monks, for the Sangha to do the observance-day ceremony.” A monk said to the Buddha, “Sir, there’s a sick monk. He hasn’t come.” “A sick monk should pass on his purity. And he should do it like this. The sick monk should approach a monk, arrange his upper robe over one shoulder, and squat on his heels. He should then raise his joined palms and say, ‘I pass on my purity; please convey my purity; please announce my purity.’ If he makes this understood by body, by speech, or by body and speech, then the purity has been passed on. If he doesn’t make this understood by body, by speech, or by body and speech, then the purity hasn’t been passed on. If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then the sick monk should be brought into the midst of the Sangha together with his bed or bench. They can then do the observance-day ceremony. But if the one who is nursing him says, ‘If we move him, his illness will get worse, or he’ll die,’ then the sick monk shouldn’t be moved. The Sangha should go to where the sick monk is and do the observance-day ceremony there. You shouldn’t do the observance-day ceremony with an incomplete Sangha. If you do, you commit an offense of wrong conduct. If, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity goes away right then and there, then the purity should be passed on to someone else. If, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity disrobes right then and there, dies right then and there, admits right then and there that he’s a novice monk, admits right then and there that he’s renounced the training, admits right then and there that he’s committed the worst kind of offense, admits right then and there that he’s insane, admits right then and there that he’s deranged, admits right then and there that he’s overwhelmed by pain, admits right then and there that he’s been ejected for not recognizing an offense, admits right then and there that he’s been ejected for not making amends for an offense, admits right then and there that he’s been ejected for not giving up a bad view, admits right then and there that he’s a <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i>, admits right then and there that he’s a fake monk, admits right then and there that he’s previously left to join the monastics of another religion, admits right then and there that he’s an animal, admits right then and there that he’s a matricide, admits right then and there that he’s a patricide, admits right then and there that he’s a murderer of a perfected one, admits right then and there that he’s raped a nun, admits right then and there that he’s caused a schism in the Sangha, admits right then and there that he’s caused the Buddha to bleed, or admits right then and there that he’s a gynandromorph, then the purity should be passed on to someone else. If, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity goes away while on his way to the observance-day ceremony, then the purity hasn’t been brought. If, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity disrobes while on his way to the observance-day ceremony … or admits that he’s a gynandromorph while on his way to the observance-day ceremony, then the purity hasn’t been brought. But if, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity goes away after reaching the Sangha, then the purity has been brought. And if, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity disrobes after reaching the Sangha … or admits that he’s a gynandromorph after reaching the Sangha, then the purity has been brought. And if, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity reaches the Sangha, but doesn’t announce the purity because he falls asleep or is heedless or gains a meditation attainment, then the purity has been brought. There’s no offense for the one who is conveying the purity. And if, after the purity has been passed on to him, the monk who is conveying the purity reaches the Sangha, but deliberately doesn’t announce the purity, then the purity has been brought. But there’s an offense of wrong conduct for the one who is conveying the purity.” 21. Discussion on giving consent

စာ-၁၆၃

၈၈။ ဆန္ဒဒါနကထာ

၁၆၅။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ, ဘိက္ခဝေ, သံဃော ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဂိလာနော, သော အနာဂတော’’တိ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဆန္ဒံ ဒါတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒါတဗ္ဗော။ တေန ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ဆန္ဒံ ဒမ္မိ, ဆန္ဒံ မေ ဟရ, ဆန္ဒံ မေ အာရောစေဟီ’’တိ။ ကာယေန ဝိညာပေတိ, ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, ဒိန္နော ဟောတိ ဆန္ဒော။ န ကာယေန ဝိညာပေတိ, န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ, န ဒိန္နော ဟောတိ ဆန္ဒော။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, သော, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနော ဘိက္ခု မဉ္စေန ဝါ ပီဌေန ဝါ သံဃမဇ္ဈေ အာနေတွာ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနုပဋ္ဌာကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘သစေ ခေါ မယံ ဂိလာနံ ဌာနာ စာဝေဿာမ, အာဗာဓော ဝါ အဘိဝဍ္ဎိဿတိ ကာလံကိရိယာ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ, န, ဘိက္ခဝေ, ဂိလာနော ဘိက္ခု ဌာနာ စာဝေတဗ္ဗော။ သံဃေန တတ္ထ ဂန္တွာ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ။ ကရေယျ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ တတ္ထေဝ ပက္ကမတိ, အညဿ ဒါတဗ္ဗော ဆန္ဒော။ ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ တတ္ထေဝ ဝိဗ္ဘမတိ…ပေ… ကာလံကရောတိ – သာမဏေရော ပဋိဇာနာတိ – သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတကော ပဋိဇာနာတိ – အန္တိမဝတ္ထုံ အဇ္ဈာပန္နကော ပဋိဇာနာတိ – ဥမ္မတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ခိတ္တစိတ္တော ပဋိဇာနာတိ – ဝေဒနာဋ္ဋော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပဏ္ဍကော ပဋိဇာနာတိ – ထေယျသံဝါသကော ပဋိဇာနာတိ – တိတ္ထိယပက္ကန္တကော ပဋိဇာနာတိ – တိရစ္ဆာနဂတော ပဋိဇာနာတိ – မာတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ပိတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – အရဟန္တဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ဘိက္ခုနိဒူသကော ပဋိဇာနာတိ – သံဃဘေဒကော ပဋိဇာနာတိ – လောဟိတုပ္ပါဒကော ပဋိဇာနာတိ – ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အညဿ ဒါတဗ္ဗော ဆန္ဒော။

ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ အန္တရာမဂ္ဂေ ပက္ကမတိ, အနာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။ ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝိဗ္ဘမတိ…ပေ… ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အနာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။

ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော ပက္ကမတိ, အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။ ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော ဝိဗ္ဘမတိ…ပေ… ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ, အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။

ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော သုတ္တော န အာရောစေတိ, ပမတ္တော န အာရောစေတိ, သမာပန္နော န အာရောစေတိ, အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။ ဆန္ဒဟာရကဿ အနာပတ္တိ။

ဆန္ဒဟာရကော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော သဉ္စိစ္စ န အာရောစေတိ, အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော။ ဆန္ဒဟာရကဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တဒဟုပေါသထေ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေန္တေန ဆန္ဒမ္ပိ ဒါတုံ, သန္တိ သံဃဿ ကရဏီယန္တိ။

၈၈-ဆန္ဒပေးခြင်း ၁၆၅။ တစ်ရံရောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ စည်းဝေးကြကုန်လော့၊ သံဃာသည် ကံပြုလတ္တံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်ရှိသော် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား နာဖျားသော ရဟန်း ရှိနေပါ၏၊ ထိုရဟန်းသည် မလာနိုင်ပါ”ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်းတို့ နာဖျားသော ရဟန်းသည် ဆန္ဒပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ပေးရမည် - ထိုနာဖျားသော ရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းအထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်ပြီးလျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လျက် လက်အုပ်ချီကာ “ဆန္ဒကို ပေးပါ၏၊ အကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒကို ဆောင်ပါလော့၊ အကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒကို ပြောကြားပါလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ကိုယ်ဖြင့် သိစေအံ့၊ နှုတ်ဖြင့် သိစေအံ့၊ ကိုယ်နှုတ်နှစ်ပါးဖြင့် သိစေအံ့၊ ဆန္ဒကို ပေးသည် မည်၏။ ကိုယ်ဖြင့် မသိစေအံ့၊ နှုတ်ဖြင့် မသိစေအံ့၊ ကိုယ်နှုတ်နှှစ်ပါးဖြင့် မသိစေအံ့၊ ဆန္ဒကို ပေးသည် မမည်။ ဤသို့ ပေးသဖြင့် ဆန္ဒဆောင်သော ရဟန်းကို အကယ်၍ ရကုန်ငြားအံ့၊ ဤသို့ရခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရကုန်ငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုနာဖျားသော ရဟန်းကို ညောင်စောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဥ်ဖြင့်လည်းကောင်း သံဃာ့အလယ်သို့ ယူဆောင်ကာ ကံပြုရမည်။ ရဟန်းတို့ သူနာပြုရဟန်းတို့အား “အကယ်၍ ငါတို့သည် နာဖျားသော ရဟန်းကို နေရာမှ ရွှေ့ပြောင်း စေကုန်ငြားအံ့၊ အနာသော်လည်း တိုးပွါးလတ္တံ့၊ သေခြင်းသော်လည်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု အကယ်၍ စိတ်အထင် ရှိသည်ဖြစ်အံ့။ ရဟန်းတို့ နာဖျားသော ရဟန်းကို နေရာမှ မရွှေ့မပြောင်းစေအပ်၊ သံဃာသည် ထိုနေရာသို့ သွား၍ ကံပြုရမည်၊ ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ သံဃာသည် ကံကို မပြုအပ်သည်သာလျှင်တည်း၊ အကယ်၍ ပြုငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုပေးပြီးသော် ထိုပေးရာအရပ်၌ သာလျှင် (အရပ်တစ်ပါးသို့) ဖဲသွားငြားအံ့၊ တစ်ပါးသောရဟန်းအား ဆန္ဒကို ပေးရမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုပေးပြီးသော် ထိုပေးရာ အရပ်၌သာလျှင် လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ သေငြားအံ့။ သာမဏေဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ သိက္ခာကို စွန့်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အဆုံးစွန်သော ပါရာဇိကဝတ္ထုသို့ ရောက်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ရူးသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ စိတ်ပျံ့လွင့်သောသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဝေဒနာနှိပ်စက်သူ ‘ခံစားသောသူ’ဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အာပတ်ကို မရှုခြင်းကြောင့် နှှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အာပတ်ကို မကုစားခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ယုတ်ညံ့သော မိစ္ဆာအယူ ကို မစွန့်ခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ထားသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ပဏ္ဍုက်ဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ပေါင်းသင်းမှုကို ခိုးသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ တိတ္ထိဘောင်သို့ ဝင်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ တိရစ္ဆာန်ဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အမိသတ်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ အဖသတ်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ရဟန္တာကို သတ်သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဘိက္ခုနီမကို ဖျက်ဆီး သူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ သံဃာကို သင်းခွဲသူဟု ဝန်ခံငြားအံ့။ ဘုရားကို သွေးစိမ်းတည်အောင် ပြုသူဟု ဝန်ခံ ငြားအံ့။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ တစ်ပါးသော ရဟန်းအား ဆန္ဒကို ပေးရမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကို ပေးပြီးသော် လမ်းခရီး အကြား၌ (အရပ်တစ်ပါးသို့) ဖဲသွားငြားအံ့၊ ဆန္ဒကိုဆောင်သည် မမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကို ပေးပြီးသော် လမ်းခရီးအကြား၌ လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ ဆန္ဒကို ဆောင်သည် မမည်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုပေးပြီးသော် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ပြီး၍ (အရပ်တစ်ပါးသို့) ဖဲသွားငြားအံ့၊ ဆန္ဒကို ဆောင်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒ ကို ဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကို ပေးပြီးသော် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ပြီးမှ လူထွက်ငြားအံ့။ပ။ ဥဘတောဗျည်းဟု ဝန်ခံငြားအံ့၊ ဆန္ဒကိုဆောင်သည် မည်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုပေးပြီးသော် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ပြီးနောက် အိပ်ပျော်သည်ဖြစ်၍ မပြောကြားငြားအံ့။ မေ့လျော့သည်ဖြစ်၍ မပြောကြားငြားအံ့။ သမာပတ်ဝင်စားသည်ဖြစ်၍ မပြောကြားငြားအံ့၊ ဆန္ဒကို ဆောင်သည် မည်၏။ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ဆန္ဒကိုဆောင်သော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုပေးပြီးသော် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ပြီးနောက် မပြောကြားလိုသော စေတနာဖြင့် မပြောကြားငြားအံ့၊ ဆန္ဒကိုဆောင်သည် မည်၏၊ ဆန္ဒကို ဆောင်သော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်နေ့၌ သံဃာ၏ ကံကြီး ကံငယ် ပြုဖွယ်ကိစ္စ ရှိကုန်သည် ဖြစ်အံ့၊ ပါရိသုဒ္ဓိကိုပေးသော ရဟန်းသည် ဆန္ဒကိုလည်း ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

The Buddha addressed the monks: “Gather, monks, for the Sangha to do a legal procedure.” A monk said to the Buddha, “Sir, there’s a sick monk. He hasn’t come.” “A sick monk should give his consent. And he should give like this. The sick monk should approach a monk, arrange his upper robe over one shoulder, and squat on his heels. He should then raise his joined palms and say, ‘I give my consent; please convey my consent; please announce my consent.’ If he makes this understood by body, by speech, or by body and speech, then the consent has been given. If he doesn’t make this understood by body, by speech, or by body and speech, then the consent hasn’t been given. If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then the sick monk should be brought into the midst of the Sangha together with his bed or bench. They can then do the procedure. But if the one who is nursing him says, ‘If we move him, his illness will get worse, or he’ll die,’ then the sick monk shouldn’t be moved. The Sangha should go to where the sick monk is and do the procedure there. You shouldn’t do a legal procedure with an incomplete sangha. If you do, you commit an offense of wrong conduct. If, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent goes away right then and there, then the consent should be given to someone else. If, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent disrobes right then and there, dies right then and there, admits right then and there that he’s a novice monk, admits right then and there that he’s renounced the training, admits right then and there that he’s committed the worst kind of offense, admits right then and there that he’s insane, admits right then and there that he’s deranged, admits right then and there that he’s overwhelmed by pain, admits right then and there that he’s been ejected for not recognizing an offense, admits right then and there that he’s been ejected for not making amends for an offense, admits right then and there that he’s been ejected for not giving up a bad view, admits right then and there that he’s a <i lang='pi' translate='no'>paṇḍaka</i>, admits right then and there that he’s a fake monk, admits right then and there that he’s previously left to join the monastics of another religion, admits right then and there that he’s an animal, admits right then and there that he’s a matricide, admits right then and there that he’s a patricide, admits right then and there that he’s a murderer of a perfected one, admits right then and there that he’s raped a nun, admits right then and there that he’s caused a schism in the Sangha, admits right then and there that he’s caused the Buddha to bleed, or admits right then and there that he’s a gynandromorph, then the consent should be given to someone else. If, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent goes away while on his way to the legal procedure, then the consent hasn’t been brought. If, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent disrobes while on his way to the legal procedure … or admits that he’s a gynandromorph while on his way to the legal procedure, then the consent hasn’t been brought. But if, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent goes away after reaching the Sangha, then the consent has been brought. And if, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent disrobes after reaching the Sangha … or admits that he’s a gynandromorph after reaching the Sangha, then the consent has been brought. And if, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent reaches the Sangha, but doesn’t announce the consent because he falls asleep or is heedless or gains a meditation attainment, then the consent has been brought. There’s no offense for the one who is conveying the consent. And if, after the consent has been given to him, the monk who is conveying the consent reaches the Sangha, but deliberately doesn’t announce the consent, then the consent has been brought. But there is an offense of wrong conduct for the one who is conveying the consent. On the observance day, if the Sangha has business to be done, then anyone passing on their purity should also give their consent.” 22. Discussion on being seized by relatives, etc.

၈၉။ ဉာတကာဒိဂ္ဂဟဏကထာ

၁၆၆။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရံ ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ဉာတကာ ဂဏှိံသုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ဉာတကာ ဂဏှန္တိ။ တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ မုဉ္စထ, ယာဝါယံ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော မုဟုတ္တံ ဧကမန္တံ ဟောထ, ယာဝါယံ ဘိက္ခု ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ နိဿီမံ နေထ, ယာဝ သံဃော ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ကရေယျ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ရာဇာနော ဂဏှန္တိ,…ပေ… စောရာ ဂဏှန္တိ – ဓုတ္တာ ဂဏှန္တိ – ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဂဏှန္တိ, တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ မုဉ္စထ, ယာဝါယံ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော မုဟုတ္တံ ဧကမန္တံ ဟောထ, ယာဝါယံ ဘိက္ခု ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ, တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ နိဿီမံ နေထ, ယာဝ သံဃော ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ကရေယျ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၈၉-ဆွေမျိုးစသည်တို့က ဖမ်းယူခြင်း ၁၆၆။ တစ်ရံရောအခါ တစ်ပါးသော ရဟန်းကို ဥပုသ်နေ့၌ အဆွေအမျိုးတို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်နေ့၌ ရဟန်းကို အဆွေအမျိုး တို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏၊ ရဟန်းတို့သည် ထိုအဆွေအမျိုးတို့ကို “ဒါယကာတို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ သင်တို့သည် ဤရဟန်းကို ဥပုသ်ပြုပြီးသည့်တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ လွှတ်ကြပါကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ဤသို့ တောင်းပန်သည့်အတိုင်း ရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ရဟန်းတို့သည် ထိုအဆွေ အမျိုးတို့ကို “ဒါယကာတို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသည့်တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ သင်တို့သည် သင့်တော်ရာ၌ နေကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ဤသို့ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ရဟန်းတို့သည် ထိုအဆွေအမျိုးတို့ကို “ဒါယကာတို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ သင်တို့သည် ဤရဟန်းကို သံဃာ့ဥပုသ်ပြုပြီးသည့်တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ သိမ်ပသို့ ခေါ်ဆောင်ကြကုန်လော့”ဟု ပြော ဆိုရမည်။ ဤသို့ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစု ကွဲသော’ သံဃာသည် ဥပုသ်ကို မပြုအပ်သည်သာတည်း။ အကယ်၍ ပြုငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပုသ်နေ့၌ ရဟန်းကို မင်းတို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏။ပ။ ခိုးသူတို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏။ သေသောက်ကြူးတို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏။ ရန်သူရဟန်းတို့သည် ဖမ်းယူကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် ထို ရဟန်း၏ ရန်သူတို့ကို “အသျှင်တို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ သင်တို့သည် ဤရဟန်းကို ဥပုသ်ပြုပြီးသည့် တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ လွှတ်ကြကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ဤသို့ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ရဟန်းတို့သည် ထိုရန်သူရဟန်းတို့ကို “အသျှင်တို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပေးပြီးသည့်တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ သင်တို့သည် သင့်တော်ရာ အရပ်၌ နေကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ဤသို့ ပြောဆိုသည့် အတိုင်းရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ရဟန်းတို့သည် ထိုရန်သူ ရဟန်းတို့ကို “အသျှင်တို့ တောင်းပန်ပါ၏၊ သင်တို့သည် ဤရဟန်းကို သံဃာ့ဥပုသ်ပြုပြီးသည့် တိုင်အောင် တစ်ခဏမျှ သိမ်ပသို့ ခေါ်ဆောင်ကြကုန်လော့”ဟု ပြောဆိုရမည်၊ ဤသို့ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ရခဲ့သော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ဝဂ်ဖြစ်သော ‘အစုကွဲသော’ သံဃာသည် ဥပုသ်ကို မပြုအပ်သည်သာတည်း။ အကယ်၍ ပြုငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time on the observance day, a certain monk was seized by his relatives. They told the Buddha. “If a monk is seized by his relatives on the observance day, other monks should say to those relatives, ‘Listen, please release this monk for a short time so that he can take part in the observance-day ceremony.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, they should say to those relatives, ‘Listen, please step aside for a moment while this monk passes on his purity.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, they should say to those relatives, ‘Listen, please take this monk outside the monastery zone for a short time while the Sangha does the observance-day ceremony.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, you shouldn’t do the observance-day ceremony with an incomplete sangha. If you do, you commit an offense of wrong conduct. If on the observance day a monk is seized by kings, by bandits, by scoundrels, or by enemies of the monks, other monks should say to those enemies, ‘Listen, please release this monk for a short time so that he can take part in the observance-day ceremony.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, they should say to those enemies, ‘Listen, please step aside for a moment while this monk passes on his purity.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, they should say to those enemies, ‘Listen, please take this monk outside the monastery zone for a short time while the Sangha does the observance-day ceremony.’ If they’re able to do this, it’s good. If not, you shouldn’t do the observance-day ceremony with an incomplete sangha. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 23. Agreement in regard to insanity

၉၀။ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိ

၁၆၇။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ သံဃဿ ကရဏီယ’’န္တိ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ, ဂဂ္ဂေါ နာမ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော, သော အနာဂတော’’တိ။

‘‘ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥမ္မတ္တကာ – အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ, သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ, အတ္ထိ နေဝ သရတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အတ္ထိ နေဝ အာဂစ္ဆတိ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဥမ္မတ္တကော သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ, သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ, အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပဿ ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတ္တိံ ဒါတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဒါတဗ္ဗာ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော – သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ, သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ, အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ, သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိံ ဒဒေယျ။ သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ, သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရေယျ, သံဃကမ္မံ ကရေယျ။ ဧသာ ဉတ္တိ။

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော – သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ, သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ, အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ, အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ။ သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိံ ဒေတိ။ သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ, သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျံ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန, ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ, သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ။ ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိယာ ဒါနံ – သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ, သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန, ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ, သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ, သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ, သော ဘာသေယျ။

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိ။ သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ, သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ, သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ, သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ။ ခမတိ သံဃဿ, တသ္မာ တုဏှီ, ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ။

၉၀-ရဟန်းရူးဟု သမုတ်ခြင်း ၁၆၇။ တစ်ရံရောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို “ရဟန်းတို့ စည်းဝေးကုန်လော့၊ သံဃာ အား ပြုဖွယ်ကိစ္စသည် ရှိ၏”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်ရှိသော် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းရူးသည် ရှိပါ၏၊ ထိုရဟန်းသည် မလာပါ”ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်းတို့ အရူးတို့ကား ဤနှစ်မျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ရူးသွပ်သော ရဟန်းသည် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက်, မရတစ်ချက်, လာတစ်ချက်, မလာတစ်ချက် တစ်မျိုး၊ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံ ကို သတိမရ မလာသော ရဟန်းတစ်မျိုးအားဖြင့် ဤနှစ်မျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုအရူးနှစ်မျိုးတို့တွင် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ် ချက် မလာတစ်ချက်ဖြစ်သော သဘောရှိသော သူရူးအား အရူးဟုသမုတ်ခြင်း ‘ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိ’ ကို ပေးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပေးရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ်မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရမည် - “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းသည် ရူးသွပ်သည် ဖြစ်၍ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ် ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေပါ၏၊ အကယ်၍ သံဃာအား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သံဃာသည် ဂဂ္ဂမည်သော ရူးသွပ်သော ရဟန်းအား ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းသည် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ်ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေသောကြောင့် သံဃာသည် ဂဂ္ဂနှင့် အတူဖြစ်စေ၊ ကင်း၍ဖြစ်စေ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကိိုု ပြုနိုင်သော ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိကို ပေးရာ၏။ ဤကား သိစေခြင်းတည်း။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းသည် ရူးသွပ်သည်ဖြစ်၍ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ်ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေပါ၏။ သံဃာသည် ဂဂ္ဂမည်သော ရူးသွပ်သော ရဟန်းအား ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းသည် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ်ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေသောကြောင့် သံဃာသည် ဂဂ္ဂနှင့်အတူ ဖြစ်စေ၊ ကင်း၍ ဖြစ်စေ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကိိုု ပြုပါ လိမ့်မည်ဟု ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိကို ပေး၏၊ ဂဂ္ဂမည်သော ရူးသွပ်သော ရဟန်းအား ဂဂ္ဂရဟန်းသည် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ်ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေသောကြောင့် သံဃာသည် ဂဂ္ဂနှင့် အတူဖြစ်စေ၊ ကင်း၍ ဖြစ်စေ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကိိုု ပြုပါလိမ့်မည်ဟု ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိကို ပေးခြင်းကို အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထိုအသျှင်သည် ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၏၊ အကြင်အသျှင်အား နှစ်သက်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအသျှင်သည် ပြောဆိုရာ၏။ သံဃာသည် ဂဂ္ဂမည်သော ရူးသွပ်သော ရဟန်းအား ဂဂ္ဂရဟန်းသည် ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကို သတိရတစ်ချက် မရတစ်ချက်၊ လာတစ်ချက် မလာတစ်ချက် ဖြစ်နေသောကြောင့် သံဃာသည် ဂဂ္ဂနှင့်အတူ ဖြစ်စေ၊ ကင်း၍ ဖြစ်စေ ဥပုသ်ကံ သံဃာ့ကံကိိုု ပြုပါလိမ့်မည်ဟု ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိကို ပေးအပ်ပြီ၊ သံဃာအား နှစ်သက်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ဤသို့ ဆိတ်ဆိတ် နေသဖြင့် ဤနှစ်သက်သည့် အဖြစ်ကို သိမှတ်ရပါသည်”ဟု (သိစေရမည်)။

Then the Buddha addressed the monks: “Gather, monks, there’s business for the Sangha.” A monk said to the Buddha, “Sir, there’s a monk called Gagga who is insane. He hasn’t come.” “Monks, there are two kinds of insane monks: there is the insane monk who sometimes remembers the observance day and sometimes doesn’t, who sometimes remembers the legal procedures of the Sangha and sometimes doesn’t, who sometimes goes to the observance-day ceremony and sometimes doesn’t, who sometimes goes to the legal procedures of the Sangha and sometimes doesn’t. Then there’s the insane monk who never remembers any of this. For the first one of these, you should make an agreement in regard to insanity. And it should be made like this. A competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The monk Gagga is insane. Sometimes he remembers the observance day and sometimes he doesn’t; sometimes he remembers the legal procedures of the Sangha and sometimes he doesn’t; sometimes he goes to the observance-day ceremony and sometimes he doesn’t; sometimes he goes to the legal procedures of the Sangha and sometimes he doesn’t. If the Sangha is ready, it should agree on the following in regard to the insanity of the monk Gagga: whether or not Gagga remembers either the observance day or the legal procedures of the Sangha, whether or not he goes either to the observance day or to the legal procedures of the Sangha, the Sangha should do the observance-day ceremony, it should do the legal procedures of the Sangha, with or without Gagga. This is the motion. Please, venerables, I ask the Sangha to listen. The monk Gagga is insane. Sometimes he remembers the observance day and sometimes he doesn’t; sometimes he remembers the legal procedures of the Sangha and sometimes he doesn’t; sometimes he goes to the observance-day ceremony and sometimes he doesn’t; sometimes he goes to the legal procedures of the Sangha and sometimes he doesn’t. The Sangha agrees on the following in regard to the insanity of the monk Gagga: whether or not Gagga remembers either the observance day or the legal procedures of the Sangha, whether or not he goes either to the observance day or to the legal procedures of the Sangha, the Sangha should do the observance-day ceremony, it should do the legal procedures of the Sangha, with or without Gagga. Any monk who approves of this agreement— whether or not Gagga remembers either the observance day or the legal procedures of the Sangha, whether or not he goes either to the observance day or to the legal procedures of the Sangha, the Sangha should do the observance-day ceremony, it should do the legal procedures of the Sangha, with or without Gagga—should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up. The Sangha has agreed on the following in regard to the insanity of the monk Gagga: whether or not Gagga remembers either the observance-day ceremony or the legal procedures of the Sangha, whether or not he goes either to the observance day or to the legal procedures of the Sangha, the Sangha should do the observance-day ceremony, it should do the legal procedures of the Sangha, with or without Gagga. The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.’” 24. Various kinds of observance days for the Sangha, etc.

၉၁။ သံဃုပေါသထာဒိပ္ပဘေဒံ

၁၆၈။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ, မယဉ္စမှာ စတ္တာရော ဇနာ, ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ တယော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ, မယဉ္စမှာ တယော ဇနာ, ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ကာတဗ္ဗော။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန တေ ဘိက္ခူ ဉာပေတဗ္ဗာ –

‘‘သုဏန္တု မေ အာယသ္မန္တာ။ အဇ္ဇုပေါသထော ပန္နရသော။ ယဒါယသ္မန္တာနံ ပတ္တကလ္လံ, မယံ အညမညံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကရေယျာမာ’’တိ။

ထေရေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ။

နဝကေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဒွေ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ, တိဏ္ဏန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ။ မယဉ္စမှာ ဒွေ ဇနာ။ ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဒွိန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ။ ဧဝဉ္စ ပန, ဘိက္ခဝေ, ကာတဗ္ဗော။ ထေရေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ နဝေါ ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟိ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟိ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ။

နဝကေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ထေရော ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ။ ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ, ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဧကော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ။ အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ, တိဏ္ဏန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ, ဒွိန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ။ အဟဉ္စမှိ ဧကကော။ ကထံ နု ခေါ မယာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဧကော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ။ တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ယတ္ထ ဘိက္ခူ ပဋိက္ကမန္တိ ဥပဋ္ဌာနသာလာယ ဝါ, မဏ္ဍပေ ဝါ, ရုက္ခမူလေ ဝါ, သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ အာသနံ ပညပေတွာ ပဒီပံ ကတွာ နိသီဒိတဗ္ဗံ။ သစေ အညေ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ, တေဟိ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ နော စေ အာဂစ္ဆန္တိ, အဇ္ဇ မေ ဥပေါသထောတိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော။ နော စေ အဓိဋ္ဌဟေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ, န ဧကဿ ပါရိသုဒ္ဓိံ အာဟရိတွာ တီဟိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒိသေယျုံ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထ တယော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ, န ဧကဿ ပါရိသုဒ္ဓိံ အာဟရိတွာ ဒွီဟိ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ ကရေယျုံ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထ ဒွေ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ, န ဧကဿ ပါရိသုဒ္ဓိံ အာဟရိတွာ ဧကေန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော။ အဓိဋ္ဌဟေယျ စေ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၉၁-သံဃာ့ဥပုသ်စသည့်အပြား ၁၆၈။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါးသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘ဥပုသ်ကိုပြုရမည်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါတို့သည်ကား လေးယောက်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့ ဥပုသ်ပြုရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ လေးပါးသော ရဟန်း တို့အား ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုစဥ်အခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ သုံးပါးသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် လေးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြု တော်မူ၏၊ ငါတို့သည်ကား သုံးယောက်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့ ဥပုသ်ပြုရ ပါမည် နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သုံးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြုရမည်၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် ထိုရဟန်းတို့ကို သိစေရမည် - “အသျှင်တို့ အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူကုန်လော့၊ ယနေ့ တစ်ဆယ့်ငါးရက်မြောက် ဥပုသ်နေ့ဖြစ်၏၊ အကယ်၍ အသျှင်တို့အား လျောက်ပတ်သော အခါရှိသော ကံသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် အချင်းချင်း ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို ပြုကုန်အံ့”ဟု (သိစေရမည်)။ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့် ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ ထိုရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်တို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ ငါ့သျှင်တို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ ငါ့သျှင်တို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့”ဟု ဆိုရမည်။ သီတင်းငယ် ရဟန်းသည် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့် ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ ထိုရဟန်းတို့ကို - “အသျှင်ဘုရားတို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ အသျှင်ဘုရားတို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ အသျှင်ဘုရားတို့ အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့”ဟု ဆိုရမည်။ ထိုအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ နှစ်ပါးသော ရဟန်းတို့သည် နေကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် လေးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ သုံးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ ငါတို့သည်ကား နှစ်ယောက် တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့ ဥပုသ်ကို ပြုရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ နှစ်ပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြု၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ပြုရမည်၊ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းသည် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ သီတင်းငယ် ရဟန်းကို - “ငါ့သျှင် ငါသည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု ငါ့ကို မှတ်လော့။ ငါ့သျှင် ငါသည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု ငါ့ကို မှတ်လော့။ ငါ့သျှင် ငါသည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှစင်ကြယ်၏ဟု ငါ့ကို မှတ်လော့”ဟု ဆိုရမည်။ သီတင်းငယ် ရဟန်းသည် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင် ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ မထေရ်ကြီးရဟန်းကို- “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အာပတ်မှ စင်ကြယ်၏၊ အာပတ်မှှ စင်ကြယ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကို မှတ်ကုန်လော့”ဟု ဆိုရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် နေ၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် လေးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါတိမောက်ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ သုံးပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို ပြခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ နှစ်ပါးသော ရဟန်းတို့အား ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏၊ ငါသည်ကား တစ်ယောက်တည်းသာ ဖြစ်၏၊ ငါသည် အဘယ် သို့ ဥပုသ်ကို ပြုရပါအံ့နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် နေ၏၊ ရဟန်းတို့ ထို ရဟန်းသည် ရဟန်းတို့ ဝင်ထွက်ရာဖြစ်သော စည်းဝေးရာဇရပ် မဏ္ဍပ် သစ်ပင်ရင်းတို့ကို တံမြက်လှည်း၍သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည်ထားပြီးလျှင် နေရာကို ခင်းလျက် ဆီမီးညှိထွန်းကာ ထိုင်နေရမည်၊ အကယ်၍ တစ်ပါးသော ရဟန်းတို့သည် လာကုန်ငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းတို့ နှင့်အတူ ဥပုသ်ပြုရမည်။ အကယ်၍ မလာကုန်ငြားအံ့၊ “ယနေ့ ငါ့အတွက် ဥပုသ်နေ့တည်း”ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုရမည်၊ အကယ်၍ အဓိဋ္ဌာန်ကို မပြု ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းလေးပါးနေသော ကျောင်း၌ တစ်ပါးသော ရဟန်း၏ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်၍ သုံးပါးသော ရဟန်းတို့သည် ပါတိမောက်ကို မပြအပ်၊ အကယ်၍ ပြကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသုံးပါးနေသော ကျောင်း၌ တစ်ပါးသော ရဟန်း၏ ပါရိသုဒ္ဓိကို ဆောင်၍ နှစ်ပါးသော ရဟန်းတို့သည် ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်ကို မပြုအပ်၊ အကယ်၍ ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းနှစ်ပါးနေသော ကျောင်း၌ တစ်ပါးသော ရဟန်း၏ ပါရိသုဒ္ဓိကိုဆောင်၍ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်ကို မပြုအပ်၊ အကယ်၍ အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်ကို ပြုငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time on the observance day, there were four monks staying in a certain monastery. They thought, “The Buddha has laid down a rule that the observance-day ceremony should be done. Now there’s four of us. So how should we do the observance-day ceremony?” They told the Buddha. “When there are four of you, you should recite the Monastic Code.” At one time on the observance day, there were three monks staying in a certain monastery. They thought, “The Buddha has instructed that the Monastic Code should be recited when there are four monks. But there’s only three of us. So how should we do the observance-day ceremony?” “When there are three of you, you should do the observance-day ceremony by declaring your purity. And you should do it like this. A competent and capable monk should inform those monks: ‘Please, venerables, I ask you to listen. Today is the observance day, the fifteenth. If the venerables are ready, we should do the observance-day ceremony by declaring purity to one another.’ The most senior monk should arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say to the other monks: ‘I’m pure. Please remember me as pure.’ And he should repeat this two more times. Each junior monk should arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say to the other monks: ‘I’m pure, venerable. Please remember me as pure.’ And he should repeat this two more times.” At one time on the observance day, there were two monks staying in a certain monastery. They thought, “The Buddha has instructed that the Monastic Code should be recited when there are four monks and that the observance-day ceremony should be done by declaring purity when there are three. But there’s only two of us. So how should we do the observance-day ceremony?” “When there are two of you, you should do the observance-day ceremony by declaring your purity. And you should do it like this. The senior monk should arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say to the junior monk: ‘I’m pure. Please remember me as pure.’ And he should repeat this two more times. The junior monk should arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say to the senior monk: ‘I’m pure, venerable. Please remember me as pure.’ And he should repeat this two more times.” At one time on the observance day, a monk was staying in a certain monastery by himself. He thought, “The Buddha has instructed that the Monastic Code should be recited when there are four monks and that the observance-day ceremony should be done by declaring purity when there are two or three. But I’m here by myself. So how should I do the observance-day ceremony?” “On the observance day, a monk may be staying by himself in a certain monastery. He should sweep the place where the monks normally go: whether the assembly hall, under a roof cover, or at the foot of a tree. He should set out water for drinking and water for washing. He should prepare a seat, light a lamp, and sit down. If other monks arrive, he should do the observance-day ceremony with them. If not, he should determine: ‘Today is my observance day.’ If he doesn’t make a determination, he commits an offense of wrong conduct. Wherever four monks are staying together, three shouldn’t recite the Monastic Code, while the purity of the fourth is brought. If you do recite the Monastic Code, you commit an offense of wrong conduct. Wherever three monks are staying together, two shouldn’t do the observance-day ceremony by declaring purity, while the purity of the third is brought. If you do declare purity, you commit an offense of wrong conduct. Wherever two monks are staying together, one shouldn’t make a determination, while the purity of the other is brought. If you do make a determination, you commit an offense of wrong conduct.” 25. The process for making amends for an offense

၉၂။ အာပတ္တိပဋိကမ္မဝိဓိ

၁၆၉။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု တဒဟုပေါသထေ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န သာပတ္တိကေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ။ အဟဉ္စမှိ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တဒဟုပေါသထေ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဣတ္ထန္နာမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော, တံ ပဋိဒေသေမီ’’တိ။ တေန ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘ပဿသီ’’တိ။ ‘‘အာမ ပဿာမီ’’တိ။ ‘‘အာယတိံ သံဝရေယျာသီ’’တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တဒဟုပေါသထေ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော ဟောတိ။ တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဣတ္ထန္နာမာယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော၊ ယဒါ နိဗ္ဗေမတိကော ဘဝိဿာမိ, တဒါ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, ပါတိမောက္ခံ သောတဗ္ဗံ, န တွေဝ တပ္ပစ္စယာ ဥပေါသထဿ အန္တရာယော ကာတဗ္ဗောတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သဘာဂံ အာပတ္တိံ ဒေသေန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သဘာဂါ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ။ ယော ဒေသေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သဘာဂံ အာပတ္တိံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ န, ဘိက္ခဝေ, သဘာဂါ အာပတ္တိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ။ ယော ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ။

၉၂-အာပတ်ကုစားနည်း ၁၆၉။ တစ်ရံရောအခါ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် ဥပုသ်နေ့၌ အာပတ် သင့်၏။ ထိုအခါ ထို ရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘အာပတ်နှင့်တကွ ဥပုသ်ကို မပြုအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်လည်း အာပတ် သင့်၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် ဥပုသ်နေ့၌ အာပတ် သင့်၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းအထံ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ - “ငါ့သျှင် အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ ထိုအာပတ်ကို ပြောကြားပါ၏”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ထိုဒေသနာခံသော ရဟန်းသည် “အာပတ်ကို ရှုလော့”ဟု ပြောဆိုရမည်။ “ကောင်းပါပြီ ရှုပါအံ့”ဟု အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက ပြောဆိုရမည်။ “နောင်အခါ၌လည်း စောင့်စည်းလော့”ဟု ဒေသနာခံသော ရဟန်းက ပြောဆိုရမည်။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် ဥပုသ်နေ့၌ အာပတ်၌ ယုံမှားရှိလေ၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းသည် တစ်ပါးသော ရဟန်းအထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးထက်၌ ဧကသီကို စံပယ်တင်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီကာ “ငါ့သျှင် အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော အာပတ်၌ ယုံမှားရှိ၏၊ အကြင်အခါ၌ ယုံမှားကင်းသည်ဖြစ်အံ့၊ ထိုအခါ၌ ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါအံ့”ဟု ဆို၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်၊ ပါတိမောက်ကို နာရမည်၊ ထိုယုံမှားခြင်းကြောင့် ဥပုသ်၏ အန္တရာယ်ကို မပြုအပ်သည်သာလျှင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ၌ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်ကို ဒေသနာကြားကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သဘောတူဝတ္တုကြောင့် သင့်သော အာပတ်ကို ဒေသနာမကြားအပ်၊ ကြားသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်ကို ခံယူကုန်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ် ကို မခံယူအပ်၊ ခံယူသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time on the observance day, a certain monk committed an offense. He thought, “The Buddha has laid down a rule that one shouldn’t do the observance-day ceremony if one has an unconfessed offense. And I’ve committed an offense. So what should I do?” They told the Buddha. “On the observance day, a monk may have committed an offense. He should approach a single monk, arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say: ‘I’ve committed such-and-such an offense. I confess it.’ The other should say, ‘Do you recognize it?’ — ‘Yes, I recognize it.’ — ‘You should restrain yourself in the future.’ On the observance day, a monk may be unsure if he’s committed an offense. He should approach a single monk, arrange his upper robe over one shoulder, squat on his heels, raise his joined palms, and say: ‘I’m unsure if I’ve committed such-and-such an offense. I’ll make amends for it when I’m sure.’ He can then take part in the observance-day ceremony and listen to the recitation of the Monastic Code. This is not an obstacle to doing the observance-day ceremony.” On one occasion the monks from the group of six confessed shared offenses with one another. “You shouldn’t confess shared offenses with one another. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” On one occasion the monks from the group of six received the confession of shared offenses from one another. “You shouldn’t receive the confession of shared offenses from one another. If you do, you commit an offense of wrong conduct.” 26. The process for revealing an offense

၉၃။ အာပတ္တိအာဝိကရဏဝိဓိ

၁၇၀။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ အာပတ္တိံ သရတိ။ အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န သာပတ္တိကေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ။ အဟဉ္စမှိ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ အာပတ္တိံ သရတိ။ တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ သာမန္တော ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဣတ္ထန္နာမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ ဣတော ဝုဋ္ဌဟိတွာ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, ပါတိမောက္ခံ သောတဗ္ဗံ, န တွေဝ တပ္ပစ္စယာ ဥပေါသထဿ အန္တရာယော ကာတဗ္ဗော။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော ဟောတိ။ တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ သာမန္တော ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဣတ္ထန္နာမာယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော။ ယဒါ နိဗ္ဗေမတိကော ဘဝိဿာမိ, တဒါ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, ပါတိမောက္ခံ သောတဗ္ဗံ၊ န တွေဝ တပ္ပစ္စယာ ဥပေါသထဿ အန္တရာယော ကာတဗ္ဗောတိ။

၉၃-အာပတ်ကိုထင်ရှားစွာပြုခြင်း ၁၇၀။ တစ်ရံရောအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ပါတိမောက် ပြသည်ရှိသော် အာပတ်ကို သတိရ၏၊ ထို အခါ ထိုရဟန်းအား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘အာပတ်နှင့် တကွ ဥပုသ်ကို မပြုအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ငါသည်ကား အာပတ် သင့်၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရား အား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် ပါတိမောက်ပြသည်ရှိသော် အာပတ် ကို သတိရ၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းသည် အနီးဖြစ်သော ရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အကျွန်ုပ်သည် ဤ မည်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ ဤနေရာမှ ထသော် ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါအံ့”ဟု ဆို၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်၊ ပါတိမောက်ကို နာရမည်၊ ထိုအာပတ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပုသ်၏ အန္တရာယ်ကို မပြု အပ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် ပါတိမောက် ပြသည်ရှိသော် အာပတ်၌ ယုံမှားရှိ၏၊ ရဟန်းတို့ ထို ရဟန်းသည် အနီးဖြစ်သောရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အကျွန်ုပ်သည် ဤမည်သော အာပတ်၌ ယုံမှားရှိ၏၊ ယုံမှားကင်းသောအခါ ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါအံ့”ဟု ဆို၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်၊ ပါတိမောက်ကို နာရမည်၊ ထိုအာပတ်၌ ယုံမှားခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပုသ်၏ အန္တရာယ်ကို မပြုအပ်သည်သာလျှင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

At one time a certain monk remembered an offense while the Monastic Code was being recited. He thought, “The Buddha has laid down a rule that one shouldn’t do the observance-day ceremony if one has an unconfessed offense. And I’ve committed an offense. So what should I do?” They told the Buddha. “A monk may remember an offense while the Monastic Code is being recited. He should say to a monk sitting next to him, ‘I’ve committed such-and-such an offense. Once this ceremony is finished, I’ll make amends for it.’ They can then continue the observance-day ceremony and listen to the recitation of the Monastic Code. This is not an obstacle to doing the observance-day ceremony. A monk may become unsure if he’s committed an offense while the Monastic Code is being recited. He should say to a monk sitting next to him, ‘I’m unsure if I’ve committed such-and-such an offense. I’ll make amends for it when I’m sure.’ They can then continue the observance-day ceremony and listen to the recitation of the Monastic Code. This is not an obstacle to doing the observance-day ceremony.” 27. The process for making amends for a shared offense

စာ-၁၇၀

၉၄။ သဘာဂါပတ္တိပဋိကမ္မဝိဓိ

၁၇၁။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘န သဘာဂါ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ, န သဘာဂါ အာပတ္တိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ’တိ။ အယဉ္စ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ဂစ္ဆာဝုသော, တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ အာဂစ္ဆ၊ မယံ တေ သန္တိကေ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမာတိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ ယဒါ အညံ ဘိက္ခုံ သုဒ္ဓံ အနာပတ္တိကံ ပဿိဿတိ, တဒါ တဿ သန္တိကေ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿတီ’’တိ ဝတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ, န တွေဝ တပ္ပစ္စယာ ဥပေါသထဿ အန္တရာယော ကာတဗ္ဗော။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂါယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော ဟောတိ။ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ, ဘန္တေ, သံဃော။ အယံ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂါယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော။ ယဒါ နိဗ္ဗေမတိကော ဘဝိဿတိ, တဒါ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿတီ’’တိ ဝတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ၊ န တွေဝ တပ္ပစ္စယာ ဥပေါသထဿ အန္တရာယော ကာတဗ္ဗော။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿူပဂတော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ဂစ္ဆာဝုသော, တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ အာဂစ္ဆ၊ မယံ တေ သန္တိကေ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမာတိ။ ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ လဘေထ, ဧကော ဘိက္ခု သတ္တာဟကာလိကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ဂစ္ဆာဝုသော, တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ အာဂစ္ဆ၊ မယံ တေ သန္တိကေ တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိဿာမာတိ။

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ သော န ဇာနာတိ တဿာ အာပတ္တိယာ နာမဂေါတ္တံ။ တတ္ထ အညော ဘိက္ခု အာဂစ္ဆတိ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော။ တမေနံ အညတရော ဘိက္ခု ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ, ကိံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ? သော ဧဝမာဟ – ‘‘ယော ခေါ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ, ဣမံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ။ ဣမံ နာမ တွံ, အာဝုသော, အာပတ္တိံ အာပန္နော၊ ပဋိကရောဟိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘န ခေါ အဟံ, အာဝုသော, ဧကောဝ ဣမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော၊ အယံ သဗ္ဗော သံဃော ဣမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော’’တိ။ သော ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ တေ, အာဝုသော, ကရိဿတိ ပရော အာပန္နော ဝါ အနာပန္နော ဝါ။ ဣင်္ဃ, တွံ, အာဝုသော, သကာယ အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာဟီ’’တိ။ အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော ဝစနေန တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော ကိရ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ, ဣမံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ။ ဣမံ နာမ တုမှေ, အာဝုသော, အာပတ္တိံ အာပန္နာ၊ ပဋိကရောထ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ။ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ န ဣစ္ဆိံသု တဿ ဘိက္ခုနော ဝစနေန တံ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သဗ္ဗော သံဃော သဘာဂံ အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ။ သော န ဇာနာတိ တဿာ အာပတ္တိယာ နာမဂေါတ္တံ။ တတ္ထ အညော ဘိက္ခု အာဂစ္ဆတိ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော။ တမေနံ အညတရော ဘိက္ခု ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ, ကိံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ? သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ယော ခေါ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ, ဣမံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ။ ဣမံ နာမ တွံ, အာဝုသော, အာပတ္တိံ အာပန္နော၊ ပဋိကရောဟိ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ။ သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န ခေါ အဟံ, အာဝုသော, ဧကောဝ ဣမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော။ အယံ သဗ္ဗော သံဃော ဣမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော’’တိ။ သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ကိံ တေ, အာဝုသော, ကရိဿတိ ပရော အာပန္နော ဝါ အနာပန္နော ဝါ။ ဣင်္ဃ, တွံ, အာဝုသော, သကာယ အာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာဟီ’’တိ။ သော စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော ဝစနေန တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ယော ကိရ, အာဝုသော, ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ကရောတိ ဣမံ နာမ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ, ဣမံ နာမ တုမှေ အာဝုသော အာပတ္တိံ အာပန္နာ, ပဋိကရောထ တံ အာပတ္တိ’’န္တိ။ တေ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ တဿ ဘိက္ခုနော ဝစနေန တံ အာပတ္တိံ ပဋိကရေယျုံ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဋိကရေယျုံ, န တေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ တေန ဘိက္ခုနာ အကာမာ ဝစနီယာတိ။

စောဒနာဝတ္ထုဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော ဒုတိယော။

၉၄-သဘောတူအာပတ်ကုစားနည်း ၁၇၁။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ သံဃာအားလုံးသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့အား “မြတ်စွာဘုရားသည် ‘သဘောတူ ဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်ကို ဒေသနာမကြားအပ်၊ သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်ကို မခံယူအပ်’ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ဤသံဃာအားလုံးသည်လည်း၊ သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ် သို့ ရောက်၏၊ ငါတို့သည် အဘယ်သို့ ကျင့်ရပါမည်နည်း”ဟု အကြံဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤ အကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ သံဃာအားလုံးသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို “ငါ့သျှင် သွားလော့၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစား၍ လာခဲ့လော့၊ ငါတို့သည် သင်၏ အထံ၌ ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါကုန်အံ့”ဟု အနီးအနားကျောင်းသို့ နေ့ချင်းပြန်စေလွှတ်ရမည်။ ဤသို့ ရခဲ့သော် ကောင်း၏၊ အကယ်၍ မရခဲ့သော် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို သိစေရ မည် - “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤသံဃာအားလုံးသည် သဘော တူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ အာပတ်မရှိ စင်ကြယ်သော တစ်ပါးသော ရဟန်းကို တွေ့သောအခါ ထိုရဟန်း၏ အထံ၌ ထိုအာပတ်ကို ကုစားလတ္တံ့”ဟု ဆို၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်၊ ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ထိုအာပတ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပုသ်၏ အန္တရာယ်ကို မပြုရ။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ အားလုံးသော သံဃာသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်၌ ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာ၍ စွမ်းရည်ရှိသော ရဟန်းသည် သံဃာကို့သိစေရမည် - “အသျှင်ဘုရားတို့ သံဃာသည် အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဤသံဃာအားလုံးသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်၌ ယုံမှားရှိ၏၊ ယုံမှားကင်းသောအခါ ထိုအာပတ်ကို ကုစား ပါအံ့”ဟု ဆို၍ ဥပုသ်ကို ပြုရမည်၊ ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ထိုအာပတ်၌ ယုံမှားခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပုသ်၏ အန္တရာယ်ကို မပြုရအပ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ ဝါကပ်သော သံဃာသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို “ငါ့သျှင် သွားလော့၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစား၍ လာခဲ့လော့၊ ငါတို့သည် သင်၏ အထံ၌ ထိုအာပတ်ကို ကုစားပါကုန်အံ့”ဟု ဆို၍ အနီးအနားကျောင်းသို့ နေ့ချင်းပြန် စေလွှတ်ရမည်။ ဤသို့ ပြုသဖြင့် ရခဲ့သော် ကောင်း၏၊ အကယ်၍ မရခဲ့သော် တစ်ပါးသော ရဟန်းကို သတ္တာဟဆောင်စေ၍ ‘ဝါပန်စေ၍’ “ငါ့သျှင် သွားလော့၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစား၍ လာခဲ့လော့၊ ငါတို့သည် သင်၏ အထံ၌ အာပတ်ကို ကုစားပါကုန်အံ့”ဟု စေလွှတ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ သံဃာအားလုံးသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ ထိုရဟန်းသံဃာသည် ထိုအာပတ်၏ အမျိုးအမည်ကို မသိ။ ထိုကျောင်းသို့ အကြားအမြင်များသော ပါဠိတော်ကို နှုတ်ငုံဆောင်သော တရားတော်, ဝိနည်းတော်ကို ဆောင်သော ပါတိ မောက်ကို ဆောင်သော ပညာရှိသော ထက်မြက်သော ထိုးထွင်းဥာဏ်ရှိသော ရှက်တတ်သော တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ရှိသော သိက္ခာကို အလိုရှိသော တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် လာ၏၊ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် ထိုရဟန်းထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အကြင်ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် အဘယ်အာပတ် သင့်ပါသနည်း”ဟု မေး၏၊ ထိုရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် အကြင်ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဤမည်သော အာပတ် သင့်၏၊ ငါ့သျှင် သင်သည် ဤမည်သော အာပတ် သင့်၏၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစားလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် ငါတစ်ယောက်တည်းသာ ဤအာပတ် သင့်သည် မဟုတ်၊ ဤသံဃာ အားလုံးသည် ဤအာပတ် သင့်၏”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ဖြစ်စေ၊ မသင့်သည်ဖြစ်စေ သင့်အား အသို့ပြုအံ့နည်း၊ ငါ့သျှင် တိုက်တွန်းပါ၏၊ သင်သည် မိမိအာပတ်မှ ထလော့၊ အာပတ်ကို ကုစားလော့”ဟု ပြောဆို၏၊ ထို့နောက် ထိုရဟန်းသည် ထို (ဗဟုသုတစသည်နှင့် ပြည့်စုံသော) ရဟန်း၏ စကားဖြင့် ထိုအာပတ်ကို ကုစားပြီး၍ ထိုရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်တို့ အကြင်ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဤမည်သော အာပတ်သို့ ရောက်သတတ်၊ ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့သည် ဤမည်သော အာပတ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစားကုန်လော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်း၏ စကားဖြင့် ထိုအာပတ်ကို ကုစားခြင်းငှါ အလိုမရှိကုန်။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ သံဃာအားလုံးသည် သဘောတူဝတ္ထုကြောင့် သင့်သော အာပတ်သို့ ရောက်၏၊ ထိုရဟန်းသံဃာသည် ထိုအာပတ်၏ အမျိုးအမည်ကို မသိ၊ ထိုကျောင်းသို့ အကြားအမြင်များသော ပါဠိတော်ကို နှုတ်ငုံဆောင်သော တရားတော်, ဝိနည်းတော်ကို ဆောင်သော ပါတိမောက်ကို ဆောင်သော ပညာရှိသော ထက်မြက်သော ထိုးထွင်းဉာဏ်ရှိသော ရှက်တတ်သော တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ ရှိသော သိက္ခာကို အလိုရှိသော တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် လာ၏။ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် ထိုရဟန်းထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အကြင် ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် အဘယ်အာပတ် သင့်ပါသနည်း”ဟု မေး၏၊ ထို့ (ဗဟုသုတစသည်နှင့် ပြည့်စုံသော) ရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် အကြင်ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဤမည်သော အာပတ် သင့်၏၊ ငါ့သျှင် သင်သည် ဤမည်သော အာပတ် သင့်၏၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစားလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ထိုရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် ငါတစ်ယောက်တည်းသာလျှင် ဤအာပတ်သင့်သည် မဟုတ်၊ ဤသံဃာအားလုံးသည် ဤအာပတ် သင့်၏”ဟု ပြောဆို၏။ ထို (ဗဟုသုတ စသည်နှင့်ပြည့်စုံသော) ရဟန်းသည် “ငါ့သျှင် တစ်ပါးသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ဖြစ်စေ၊ မသင့်သည်ဖြစ်စေ သင့်အား အဘယ်သို့ ပြုအံ့နည်း၊ ငါ့သျှင် တိုက်တွန်းပါ၏၊ သင်သည် မိမိအာပတ်မှ ထလော့ အာပတ်ကို ကုစားလော့”ဟု ပြောဆို၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ထိုတစ်ပါးသော ရဟန်းသည် ထို (ဗဟုသုတစသည်နှင့်ပြည့်စုံသော) ရဟန်း၏ စကားဖြင့် ထိုအာပတ်ကို ကုစားပြီး၍ ထိုရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်တို့ အကြင်ရဟန်းသည် ဤသို့ ဤသို့ ပြု၏၊ ထိုရဟန်းသည် ဤမည်သော အာပတ်သို့ ရောက်သတတ်၊ ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့သည် ဤမည်သော အာပတ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုအာပတ်ကို ကုစားကုန်လော့”ဟု ပြောဆို၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ ထိုရဟန်းတို့သည် ထို ရဟန်း၏ စကားဖြင့် ထိုအာပတ်ကို ကုစားကြသော် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မကုစားကြသော် အာပတ်မှ ထပြီးသော ရဟန်းသည် ထိုကုစားရန် အလိုမရှိသော ရဟန်းတို့ကို မပြောဆိုရဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စောဒနာဝတ္ထုကို ပြဆိုရာ အခန်းပြီး၏။

At one time on the observance day, the whole Sangha in a certain monastery had committed the same offense. The monks thought, “The Buddha has laid down a rule that one shouldn’t confess or receive the confession of shared offenses. Yet here the whole Sangha has committed the same offense. So what should we do?” “On the observance day, the whole Sangha in a certain monastery may have committed the same offense. Those monks should straightaway send a monk to a neighboring monastery: ‘Go and make amends for this offense. When you return, we’ll make amends for it with you.’ If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, then a competent and capable monk should inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. This whole Sangha has committed the same offense. When the Sangha sees another monk who is pure and free of offenses, it should make amends for this offense with him.’ Once this has been said, they can do the observance-day ceremony and listen to the recitation of the Monastic Code. This is not an obstacle to doing the observance-day ceremony. On the observance day, the whole Sangha in a certain monastery may be unsure if it has committed the same offense. A competent and capable monk should then inform the Sangha: ‘Please, venerables, I ask the Sangha to listen. This whole Sangha is unsure if it has committed the same offense. When the Sangha is sure, it should make amends for this offense.’ Once this has been said, they can do the observance-day ceremony and listen to the recitation of the Monastic Code. This is not an obstacle to doing the observance-day ceremony. When a sangha has entered the rainy-season residence in a certain monastery, it may happen that the whole Sangha has committed the same offense. Those monks should straightaway send a monk to a neighboring monastery: ‘Go and make amends for this offense. When you return, we’ll make amends for it with you.’ If he’s able to do this, it’s good. If he’s not, they should send a monk under the seven-day allowance: ‘Go and make amends for this offense. When you return, we’ll make amends for it with you.’” Soon afterwards the whole Sangha in a certain monastery had committed the same offense. They did not know the name or the category of that offense. Then a monk arrived who was learned and a master of the tradition; who was an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; who was knowledgeable and competent, had a sense of conscience, and was afraid of wrongdoing and fond of the training. A monk went up to him and asked, “When someone does such-and-such, what’s the name of the offense he’s committed?” The learned monk replied, “When someone does such-and-such, he’s committed an offense of this name. If you have committed this offense, you should make amends for it.” The other monk said, “It’s not just I alone who have committed this offense, but this whole Sangha.” The learned monk said, “What does it matter to you whether others have or haven’t committed an offense? Please clear yourself of your own offense.” Then, because of what the learned monk had said, the other monk made amends for that offense. He then went to the other monks and said, “When someone does such-and-such, he’s committed an offense of this name. This is the offense that you’ve committed. You should make amends for it.” But in spite of what he had said, those monks did not want to make amends for that offense. They told the Buddha. “In a case such as this, if those monks do make amends for that offense because of what that monk has said, then this is good. If they don’t, then that monk doesn’t need to correct them if he doesn’t want to.” The second section for recitation on the grounds for accusations is finished. 28. The group of fifteen on non-offenses

၉၅။ အနာပတ္တိပန္နရသကံ

၁၇၂။ တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတိံသု စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနိံသု ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ အကံသု, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိံသု။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆိံသု ဗဟုတရာ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂါသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အနာပတ္တိ။

အနာပတ္တိပန္နရသကံ နိဋ္ဌိတံ။

၉၅-အာပတ်မသင့်ခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ၁၇၂။ တစ်ရံရောအခါ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာ သေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကြကုန်။ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ‘အစုကွဲလျက်’ ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြသည်ရှိသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားအား ဤအကြောင်းကို လျှောက်ကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန် အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုနောက်လာသော ရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာ့သော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့်လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီး ကာမျှ၌ အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်း တို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုနောက် လာသော ရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၄) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက် ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပါတိမောက်ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၅) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက် ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြပြီးကာမျှ၌ အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန် အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြော ကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၆) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့်လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြ ပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၇) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အရေအတွက် တူမျှသော ကျောင်း နေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၈) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့်လျော်၏၊ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၉) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြ ပြီးကာမျှ၌ အချို့သောပရိသတ် ထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၁၀) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့ ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏ ထိုရဟန်း တို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ အချို့သောပရိသတ် ထသွားသော် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်း တို့၏ အထံံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ်မသင့်။ (၁၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြ ပြီးကာမျှ၌ အချို့သောပရိသတ် ထသွားသော် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ရဟန်း တို့ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ်မသင့်။ (၁၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ် မသင့်။ (၁၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အရေအတွက် တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်း တို့၏ အထံံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ်မသင့်။ (၁၄) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု မသိကုန်၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်လျက် ညီညွတ်၏ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်း တို့၏ အထံံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား အာပတ်မသင့်။ (၁၅) အာပတ်မသင့်ခြင်းတစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ပြီး၏။

At one time on the observance day, four or more resident monks had gathered together in a certain monastery. They did not know that there were other resident monks who had not arrived. Perceiving that they were acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly was complete although it was not, they did the observance-day ceremony and recited the Monastic Code. While they were doing it, a greater number of resident monks arrived. They told the Buddha. “On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, perceiving that the assembly is complete although it’s not, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s no offense for the reciters.” The group of fifteen on non-offenses is finished. 29. The group of fifteen on perceiving an incomplete assembly as incomplete

၉၆။ ဝဂ္ဂါဝဂ္ဂသညီပန္နရသကံ

၁၇၃။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ ဝဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ သမဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ ဝဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ဓမ္မသညိနော ဝိနယသညိနော ဝဂ္ဂါ ဝဂ္ဂသညိနော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ…ပေ… အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ…ပေ… သမသမာ…ပေ… ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဝဂ္ဂါဝဂ္ဂသညိပန္နရသကံ နိဋ္ဌိတံ။

၉၆-ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဖြစ်၏ဟု အမှတ်ရှိခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ၁၇၃။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ပြရမည်၊ ပါတိမောက်ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏ ဝိနည်း နှင့် လျော်၏ ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ့်အာပတ် သင့်၏။ (၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် တရားနှင့် လျော်၏၊ ဝိနည်းနှင့် လျော်၏၊ ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဟု မှတ်ထင်ကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌။ပ။ ပရိသတ်မထသေးမီ။ပ။ အချို့သော ပရိသတ်ထ သွားသော်။ပ။ ပရိသတ် အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန် အံ့။ပ။ တူမျှသော။ပ။ အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၄-၁၅) ဝဂ်ဖြစ်၍ ဝဂ်ဖြစ်၏ဟု အမှတ်ရှိခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ပြီး၏။

“On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, yet correctly perceiving the assembly as incomplete, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, yet correctly perceiving the assembly as incomplete, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, yet correctly perceiving the assembly as incomplete, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. Perceiving that they’re acting according to the Teaching and the Monastic Law, yet correctly perceiving the assembly as incomplete, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished … When they’ve just finished, and none of the gathering has left … When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left … When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a greater number of resident monks arrive … an equal number of resident monks arrive … a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s an offense of wrong conduct for the reciters.” The group of fifteen on perceiving an incomplete assembly as incomplete is finished. 30. The group of fifteen on being unsure

၉၇။ ဝေမတိကပန္နရသကံ

၁၇၄။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ, ကပ္ပတိ နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ န နု ခေါ ကပ္ပတီတိ, ဝေမတိကာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ, တေ ‘‘ကပ္ပတိ နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ, န နု ခေါ ကပ္ပတီ’’တိ, ဝေမတိကာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာတိ, တေ ကပ္ပတိ နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ, န နု ခေါ ကပ္ပတီတိ, ဝေမတိကာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ, ‘‘ကပ္ပတိ နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ န နု ခေါ ကပ္ပတီ’’တိ, ဝေမတိကာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ,…ပေ… အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ…ပေ… သမသမာ…ပေ… ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဝေမတိကပန္နရသကံ နိဋ္ဌိတံ။

၉၇-ယုံမှားရှိခြင်းတစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ၁၇၄။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ် ပြုခြင်းငှာ အပ်လေသလော မအပ်လေသလော”ဟု ယုံမှားရှိလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏။ (၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ အပ်လေသလော မအပ်လေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထို ရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက် တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ အပ်လေသလော မအပ်လေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက် အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ အပ်လေသလော မအပ်လေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်လျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌။ပ။ ပရိသတ်မထသေးမီ။ပ။ အချို့သော ပရိသတ်ထသွားသော်။ပ။ ပရိသတ်အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့။ပ။ တူမျှသော။ပ။ အရေအတွက် အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၄-၁၅) ယုံမှားရှိခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ပြီး၏။

“On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘Is it allowable for us to do the observance-day ceremony or not?’ Being unsure, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘Is it allowable for us to do the observance-day ceremony or not?’ Being unsure, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘Is it allowable for us to do the observance-day ceremony or not?’ Being unsure, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘Is it allowable for us to do the observance-day ceremony or not?’ Being unsure, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished … When they’ve just finished, and none of the gathering has left … When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left … When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a greater number of resident monks arrive … an equal number of resident monks arrive … a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s an offense of wrong conduct for the reciters.” The group of fifteen on being unsure is finished. 31. The group of fifteen on being anxious

၉၈။ ကုက္ကုစ္စပကတပန္နရသကံ

၁၇၅။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘ကပ္ပတေဝ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ နာမှာကံ န ကပ္ပတီ’’တိ, ကုက္ကုစ္စပကတာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘ကပ္ပတေဝ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ နာမှာကံ န ကပ္ပတီ’’တိ, ကုက္ကုစ္စပကတာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘ကပ္ပတေဝ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ, နာမှာကံ န ကပ္ပတီ’’တိ, ကုက္ကုစ္စပကတာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘ကပ္ပတေဝ အမှာကံ ဥပေါသထော ကာတုံ နာမှာကံ န ကပ္ပတီ’’တိ, ကုက္ကုစ္စပကတာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ,…ပေ… အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ…ပေ… သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ…ပေ… သမသမာ …ပေ… ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။

ကုက္ကုစ္စပကတပန္နရသကံ နိဋ္ဌိတံ။

၉၈-တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်ခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ၁၇၅။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှါ မအပ်သည် မဟုတ်၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း”ဟု (ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် မအပ်သည်၌ အပ်သည် ဟူသော) တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန် အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏။ (၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ မအပ်သည် မဟုတ်၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း”ဟု (ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် မအပ်သည်၌ အပ်သည် ဟူသော) တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကိုနာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ် အာပတ် သင့်၏။ (၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ မအပ်သည်မဟုတ် အပ်သည်သာလျှင်တည်း”ဟု (ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် မအပ်သည်၌ အပ်သည်ဟူသော) တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်း တို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက် အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်း တို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “ငါတို့အား ဥပုသ်ပြုခြင်းငှာ မအပ်သည်မဟုတ်၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း”ဟု (ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် မအပ်သည်၌ အပ်သည်ဟူသော) တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်သည် ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြပြီးကာမျှ၌။ပ။ ပရိသတ် မထသေးမီ။ပ။ အချို့သော ပရိသတ် ထသွားသော်။ပ။ ပရိသတ် အားလုံးထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့။ပ။ တူမျှသော။ပ။ အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ (၄-၁၅) တွေးတောမှု ‘သံသယကုက္ကုစ္စ’ နှိပ်စက်ခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ပြီး၏။

“On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘It’s allowable for us to do the observance-day ceremony; it’s not unallowable.’ Being anxious, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘It’s allowable for us to do the observance-day ceremony; it’s not unallowable.’ Being anxious, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘It’s allowable for us to do the observance-day ceremony; it’s not unallowable.’ Being anxious, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. While they’re doing it, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. There’s an offense of wrong conduct for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘It’s allowable for us to do the observance-day ceremony; it’s not unallowable.’ Being anxious, they do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code. When they’ve just finished … When they’ve just finished, and none of the gathering has left … When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left … When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a greater number of resident monks arrive … an equal number of resident monks arrive … a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. There’s an offense of wrong conduct for the reciters.” The group of fifteen on being anxious is finished. 32. The group of fifteen on aiming at schism

စာ-၁၈၀

၉၉။ ဘေဒပုရေက္ခာရပန္နရသကံ

၁၇၆။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ပါတိမောက္ခေ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, အဝသေသံ သောတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, ဧကစ္စာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ဗဟုတရာ။ တေဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူဟိ ပုန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ သမသမာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ ဇာနန္တိ ‘‘အတ္ထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အနာဂတာ’’တိ။ တေ ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ။ တေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေ ပါတိမောက္ခေ, သဗ္ဗာယ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ, အထညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ ထောကတရာ။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သုဥဒ္ဒိဋ္ဌံ, တေသံ သန္တိကေ ပါရိသုဒ္ဓိ အာရောစေတဗ္ဗာ။ ဥဒ္ဒေသကာနံ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဘေဒပုရေက္ခာရပန္နရသကံ နိဋ္ဌိတံ။

ပဉ္စဝီသတိကာ နိဋ္ဌိတာ။

၉၉-ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ၁၇၆။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်း တို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အရေအတွက် တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြနေစဥ် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ အကြွင်းကို နာရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၄) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့ နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာ မျှ၌ အခြားသော အရေအတွက် တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်း တို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၅) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၆) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက် ပြပြီးကာ မျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်း တို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၇) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်း တို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက် ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီး ကာမျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရ မည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၈) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက်အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာ မျှ၌ ပရိသတ်မထသေးမီ အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၉) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အချို့ ထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်း အာပတ် သင့်၏။ (၁၀) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အချို့ ထသွားသော် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြား ရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၁၁) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အချို့ ထသွားသော် အခြားသော အနည်းငယ်သော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၁၂) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အားလုံး ထသွားသော် အခြားသော အလွန်များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ရဟန်းတို့ ထိုရဟန်းတို့သည် တစ်ဖန် ပါတိမောက်ကို ပြရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်း အာပတ် သင့်၏။ (၁၃) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာ မျှ၌ ပရိသတ်အားလုံး ထသွားသော် အခြားသော အရေအတွက်တူမျှသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည့်လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရမည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၁၄) ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော မလာသေးသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် ရှိကြသေး၏”ဟု သိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့က “ထိုမလာသော ရဟန်းတို့သည် ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုမလာသော ရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုလျက် ဥပုသ်ပြုကုန်၏၊ ပါတိမောက်ပြကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့ ပါတိမောက်ပြပြီးကာမျှ၌ ပရိသတ်အားလုံး ထသွားသော် အခြားသော အလွန်နည်းသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် လာကုန်အံ့၊ ပြပြီးသော ပါတိမောက်သည် ကောင်းစွာ ပြပြီးမည်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ အထံ၌ ပါရိသုဒ္ဓိကို ပြောကြားရ မည်၊ ပြနှင့်သော ရဟန်းတို့အား ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ (၁၅) ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုခြင်း တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး ပြီး၏။ ၂၅-သုံးလီ (၇၅) ပြီး၏။၁ ၁။ တစ်ဆယ့်ငါးမျိုး တစ်ခုတစ်ခု၌ ငါးမျိုး သုံးခုစီ ရှိသည်။

“On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. While they’re doing it, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. While they’re doing it, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. While they’re doing it, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the remainder should be listened to. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and none of the gathering has left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and only some members of the gathering have left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a greater number of resident monks arrive. In such a case, those monks should recite the Monastic Code once more. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, an equal number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters. On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They know there are other resident monks who haven’t arrived. They think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them.’ They then do the observance-day ceremony and recite the Monastic Code, aiming at schism. When they’ve just finished, and the entire gathering has left, a smaller number of resident monks arrive. In such a case, what has been recited is valid, and the late arrivals should announce their purity in the presence of the others. And there’s a serious offense for the reciters.” The group of fifteen on aiming at schism is finished. The group of seventy-five is finished. 33. The successive series on entering a monastery zone

စာ-၁၈၄

၁၀၀။ သီမောက္ကန္တိကပေယျာလံ

၁၇၇။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ သန္နိပတန္တိ စတ္တာရော ဝါ အတိရေကာ ဝါ။ တေ န ဇာနန္တိ ‘‘အညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကမန္တီ’’တိ …ပေ… တေ န ဇာနန္တိ ‘‘အညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကန္တာ’’တိ…ပေ… တေ န ပဿန္တိ အညေ အာဝါသိကေ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကမန္တေ …ပေ… တေ န ပဿန္တိ အညေ အာဝါသိကေ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကန္တေ…ပေ… တေ န သုဏန္တိ ‘‘အညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကမန္တီ’’တိ…ပေ… တေ န သုဏန္တိ ‘‘အညေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ အန္တောသီမံ ဩက္ကန္တာ’’တိ…ပေ…။

အာဝါသိကေန အာဝါသိကာ ဧကသတပဉ္စသတ္တတိ တိကနယတော, အာဝါသိကေန အာဂန္တုကာ, အာဂန္တုကေန အာဝါသိကာ, အာဂန္တုကေန အာဂန္တုကာ ပေယျာလမုခေန သတ္တ တိကသတာနိ ဟောန္တိ။

၁၀၀-သိမ်သို့ ဝင်၍ နေခြင်း စကားမြှုပ်များ ၁၇၇။ ရဟန်းတို့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းဝယ် ဥပုသ်နေ့၌ လေးပါး လေးပါးထက် အလွန်ဖြစ်သော များစွာသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့သည် သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေကုန်၏”ဟု မသိကုန်။ပ။ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး”ဟု မသိကုန်။ပ။ ထိုရဟန်းတို့သည် အခြားသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့ကို သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေသည်တို့ကို မမြင်ကုန်။ပ။ ထိုရဟန်းတို့သည် အခြားသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့ကို သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီးသည်တို့ကို မမြင်ကုန်။ပ။ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေကုန်၏”ဟု မကြားကုန်။ပ။ ထိုရဟန်းတို့သည် “အခြားသော ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည် သိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး”ဟု မကြားကုန်။ပ။ အာဝါသိက အချင်းချင်း တိကနည်းအားဖြင့် တစ်ရာ့ခုနစ်ဆယ့်ငါးတိက်တို့တည်း။ အာဝါသိကနှင့် အာဂန္တုကတို့သည်လည်းကောင်း၊ အာဂန္တုကနှင့် အာဝါသိကတို့သည်လည်းကောင်း၊ အာဂန္တုကအချင်းချင်းတို့သည်လည်းကောင်း ပေယျာလကို အရင်းပြုသဖြင့် ခုနစ်ရာသောတိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ နေ့အထူး

“On the observance day, four or more resident monks may have gathered together in a certain monastery. They don’t know that other resident monks are entering the monastery zone. … They don’t know that other resident monks have entered the monastery zone. … They don’t see that other resident monks are entering the monastery zone. … They don’t see that other resident monks have entered the monastery zone. … They don’t hear that other resident monks are entering the monastery zone. … They don’t hear that other resident monks have entered the monastery zone. …” As there are one hundred and seventy-five sets of three for resident monks with resident monks, so there are for newly-arrived monks with resident monks, resident monks with newly-arrived monks, newly-arrived monks with newly-arrived monks. Thus by way of succession, there are seven hundred sets of three.

၁၇၈။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ စာတုဒ္ဒသော ဟောတိ, အာဂန္တုကာနံ ပန္နရသော။ သစေ အာဝါသိကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။ သစေ သမသမာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။ သစေ အာဂန္တုကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဝါသိကေဟိ အာဂန္တုကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ ပန္နရသော ဟောတိ, အာဂန္တုကာနံ စာတုဒ္ဒသော။ သစေ အာဝါသိကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။ သစေ သမသမာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။ သစေ အာဂန္တုကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဝါသိကေဟိ အာဂန္တုကာနံ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဋိပဒေါ ဟောတိ, အာဂန္တုကာနံ ပန္နရသော။ သစေ အာဝါသိကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဝါသိကေဟိ အာဂန္တုကာနံ နာကာမာ ဒါတဗ္ဗာ သာမဂ္ဂီ။ အာဂန္တုကေဟိ နိဿီမံ ဂန္တွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ သစေ သမသမာ ဟောန္တိ, အာဝါသိကေဟိ အာဂန္တုကာနံ နာကာမာ ဒါတဗ္ဗာ သာမဂ္ဂီ။ အာဂန္တုကေဟိ နိဿီမံ ဂန္တွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။ သစေ အာဂန္တုကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဝါသိကေဟိ အာဂန္တုကာနံ သာမဂ္ဂီ ဝါ ဒါတဗ္ဗာ နိဿီမံ ဝါ ဂန္တဗ္ဗံ။

၁၇၈။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိက ‘ကျောင်းနေ’ ရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့ ဖြစ်၏၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ ဖြစ်၏၊ အကယ်၍ အာဝါသိက ရဟန်းတို့သည် များကုန် ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ အကယ်၍ တူမျှကုန်ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ အကယ်၍ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိက ရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်ငါးးရက်နေ့ ဖြစ်၏၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်လေးရက် ဥပုသ်နေ့ဖြစ်၏၊ အကယ်၍ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဂန္တုက ရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ အကယ်၍ တူမျှကုန်ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်း တို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ အကယ်၍ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဝါသိက ရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့သို့ လိုက်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိက ရဟန်းတို့အား အထွက်တစ်ရက်နေ့ဖြစ်၏၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ဖြစ်၏၊ အကယ်၍ အာဝါသိက ရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား အလိုမရှိကုန်သည်ရှိသော် ညီညွတ်ခြင်းကို မပေးရ၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် သိမ်အပသို့ သွား၍ ဥပုသ်ပြုရမည်။ အကယ်၍ တူမျှကုန်ငြားအံ့၊ အာဝါသိက ရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား အလိုမရှိကုန်သည်ရှိသော် ညီညွတ်ခြင်းကို မပေးရ၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် သိမ်အပသို့ သွား၍ ဥပုသ်ပြုရမည်။ အကယ်၍ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဝါသိက ရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား ညီညွတ်ခြင်းကိုသော်လည်း ပေးရမည်၊ သိမ်အပသို့သော်လည်း သွားရမည်။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိက ရဟန်းတို့အား တစ်ဆယ့်ငါးရက်ဖြစ်အံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့အား အထွက် တစ်ရက်နေ့ဖြစ်အံ့၊ အကယ်၍ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် များကုန်ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့အား ညီညွတ်ခြင်းကိုသော်လည်း ပေးရမည်၊ သိမ်အပသို့သော်လည်း သွားရမည်။ အကယ်၍ တူမျှကုန်ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိက ရဟန်းတို့အား ညီညွတ်ခြင်းကိုသော်လည်း ပေးရမည်၊ သိမ်အပသို့သော်လည်း သွားရမည်၊ အကယ်၍ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် များကုန် ငြားအံ့၊ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့အား အလိုမရှိကုန်သည်ရှိသော် ညီညွတ်ခြင်းကို မပေးရ၊ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် သိမ်အပသို့ သွား၍ ဥပုသ်ပြုရမည်။

“It may be, monks, that for the resident monks it’s the fourteenth day of the lunar half-month, but for the newly-arrived monks it’s the fifteenth. Then— If the number of resident monks is greater, the newly-arrived monks should fall in line with the resident monks. If the number is the same, the newly-arrived monks should fall in line with the resident monks. If the number of newly-arrived monks is greater, the resident monks should fall in line with the newly-arrived monks. It may be that for the resident monks it’s the fifteenth day of the lunar half-month, but for the newly-arrived monks it’s the fourteenth. Then— If the number of resident monks is greater, the newly-arrived monks should fall in line with the resident monks. If the number is the same, the newly-arrived monks should fall in line with the resident monks. If the number of newly-arrived monks is greater, the resident monks should fall in line with the newly-arrived monks. It may be that for the resident monks it’s the day after the observance day, but for the newly-arrived monks it’s the fifteenth day of the lunar half-month. Then— If the number of resident monks is greater, the resident monks may, if they’re willing, do the observance-day ceremony with the newly-arrived monks. Otherwise the newly-arrived monks should go outside the monastery zone and do the observance-day ceremony there. If the number is the same, the resident monks may, if they’re willing, do the observance-day ceremony with the newly-arrived monks. Otherwise the newly-arrived monks should go outside the monastery zone and do the observance-day ceremony there. If the number of newly-arrived monks is greater, the resident monks should do the observance-day ceremony with the newly-arrived monks, or they should go outside the monastery zone while the newly-arrived monks do the observance-day ceremony. It may be that for the resident monks it’s the fifteenth day of the lunar half-month, but for the newly-arrived monks it’s the day after the observance day. Then— If the number of resident monks is greater, the newly-arrived monks should do the observance-day ceremony with the resident monks, or they should go outside the monastery zone while the resident monks do the observance-day ceremony. If the number is the same, the newly-arrived monks should do the observance-day ceremony with the resident monks, or they should go outside the monastery zone while the resident monks do the observance-day ceremony. If the number of newly-arrived monks is greater, they may, if they’re willing, do the observance-day ceremony with the resident monks. Otherwise the resident monks should go outside the monastery zone and do the observance-day ceremony there.” 34. The seeing of characteristics, etc.

စာ-၁၈၅

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ ပန္နရသော ဟောတိ, အာဂန္တုကာနံ

ပါဋိပဒေါ။ သစေ အာဝါသိကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ သာမဂ္ဂီ ဝါ ဒါတဗ္ဗာ နိဿီမံ ဝါ ဂန္တဗ္ဗံ။ သစေ သမသမာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ သာမဂ္ဂီ ဝါ ဒါတဗ္ဗာ နိဿီမံ ဝါ ဂန္တဗ္ဗံ။ သစေ အာဂန္တုကာ ဗဟုတရာ ဟောန္တိ, အာဂန္တုကေဟိ အာဝါသိကာနံ နာကာမာ ဒါတဗ္ဗာ သာမဂ္ဂီ။ အာဝါသိကေဟိ နိဿီမံ ဂန္တွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော။

သီမောက္ကန္တိကပေယျာလံ နိဋ္ဌိတံ။

၁၀၁။ လိင်္ဂါဒိဒဿနံ

၁၇၉။ ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပဿန္တိ အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ အာဝါသိကာကာရံ, အာဝါသိကလိင်္ဂံ, အာဝါသိကနိမိတ္တံ, အာဝါသိကုဒ္ဒေသံ, သုပညတ္တံ မဉ္စပီဌံ, ဘိသိဗိဗ္ဗောဟနံ, ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ သူပဋ္ဌိတံ, ပရိဝေဏံ သုသမ္မဋ္ဌံ၊ ပဿိတွာ ဝေမတိကာ ဟောန္တိ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နတ္ထိ နု ခေါ’’တိ။ တေ ဝေမတိကာ န ဝိစိနန္တိ၊ အဝိစိနိတွာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ န ပဿန္တိ၊ အပဿိတွာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အနာပတ္တိ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ ဧကတော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အနာပတ္တိ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ ပါဋေက္ကံ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ – ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ သုဏန္တိ အာဝါသိကာနံ ဘိက္ခူနံ အာဝါသိကာကာရံ, အာဝါသိကလိင်္ဂံ, အာဝါသိကနိမိတ္တံ, အာဝါသိကုဒ္ဒေသံ, စင်္ကမန္တာနံ ပဒသဒ္ဒံ, သဇ္ဈာယသဒ္ဒံ, ဥက္ကာသိတသဒ္ဒံ, ခိပိတသဒ္ဒံ၊ သုတွာ ဝေမတိကာ ဟောန္တိ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နတ္ထိ နု ခေါ’’တိ။ တေ ဝေမတိကာ န ဝိစိနန္တိ၊ အဝိစိနိတွာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ န ပဿန္တိ၊ အပဿိတွာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အနာပတ္တိ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ ဧကတော ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အနာပတ္တိ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ ပါဋေက္ကံ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ တေ ဝေမတိကာ ဝိစိနန္တိ၊ ဝိစိနိတွာ ပဿန္တိ၊ ပဿိတွာ – ‘‘နဿန္တေတေ, ဝိနဿန္တေတေ, ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ – ဘေဒပုရေက္ခာရာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ။ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ။

၁၀၁-အသွင်ကို မြင်ခြင်းစသည် ၁၇၉။ ရဟန်းတို့ အာဂန္တုက ရဟန်းတို့သည် အာဝါသိက ရဟန်းတို့၏ အာဝါသိကအခြင်းအရာ အာဝါသိကအသွင်အပြင် အာဝါသိကရှိကြောင်းနိမိတ် အာဝါသိကရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြခြင်းဟုဆိုအပ်သော ညောင်စောင်း အင်းပျဥ် ဘုံလျှိုအုံးကို ကောင်းစွာ ခင်းထားခြင်းသောက်ရေ သုံးဆောင်ရေကို ကောင်းစွာ တည်ထားခြင်း ပရိဝုဏ်ကို ကောင်းစွာ တံမြက်လှည်းထားခြင်းတို့ကို မြင်၍ “အာဝါသိက ရဟန်းတို့ ရှိလေသလော မရှိလေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသော်လည်း မစုံစမ်း မရှာဖွေဘဲ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့မမြင်သောကြောင့် ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ်မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သောကြောင့် တပေါင်းတည်း ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ်မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း အသီးအခြား ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း “ထိုရဟန်းတို့ ပျက်စီး လေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုသည့်ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည် အာဝါသိကရဟန်းတို့၏ အာဝါသိကအခြင်းအရာ အာဝါသိက အသွင်အပြင် အာဝါသိကရှိကြောင်းနိမိတ် အာဝါသိကရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြခြင်းဟု ဆိုအပ်သော စင်္ကြံ သွားသော ရဟန်းတို့၏ ခြေသံ သရဇ္ဈာယ်သံ ချောင်းဟန့်သံ ချေဆတ်သံတို့ကို ကြား၍ “အာဝါသိက ရဟန်းတို့ ရှိလေသလော မရှိလေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသော်လည်း မစုံစမ်း မရှာဖွေဘဲ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့မမြင်သောကြောင့် ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သောအခါ တပေါင်းတည်း ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း အသီးအခြား ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း “ထိုရဟန်းတို့ ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုရဟန်း တို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုသည်ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ထုလ္လစ္စဥ်း အာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့၏ အာဂန္တုကအခြင်းအရာ အာဂန္တုက အသွင်အပြင် အာဂန္တုကရှိကြောင်းနိမိတ် အာဂန္တုကရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြခြင်းဟု ဆိုအပ်သော (မည်သူ့ ဥစ္စာဟု) မသိအပ်သော သပိတ် သင်္ကန်း နိသီဒိုင် ခြေဆေးထားသော ရေစက်တို့ကို မြင်၍ “အာဂန္တုက ရဟန်းတို့သည် ရှိလေသလော မရှိလေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိကုန်လျက် မစုံစမ်းမရှာဖွေဘဲ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့မမြင်သောကြောင့် ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ်မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သောအခါ တစ်ပေါင်းတည်း ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ်မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း အသီးအခြား ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်း ရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်ရသော်လည်း “ထိုရဟန်းတို့ ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း”ဟု ကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုသည်ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။ ရဟန်းတို့ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည် အာဂန္တုကရဟန်းတို့၏ အာဂန္တုကအခြင်းအရာ အာဂန္တုက အသွင်အပြင် အာဂန္တုကရှိကြောင်းနိမိတ် အာဂန္တုကရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြခြင်းဟု ဆိုအပ်သော အာဂန္တုက ရဟန်းတို့၏ ခြေသံ ဖိနပ်ခါသံ ချောင်းဟန့်သံ ချေဆတ်သံတို့ကို ကြား၍ “အာဂန္တုကရဟန်းတို့ ရှိလေ သလော မရှိလေသလော”ဟု ယုံမှားရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိကုန်လျက် မစုံစမ်းမရှာဖွေဘဲ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့မမြင်သောကြောင့် ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သောအခါ တပေါင်းတည်း ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည်ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း အသီးအခြား ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့။ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် ယုံမှားရှိသည် ဖြစ်၍ စုံစမ်းရှာဖွေသဖြင့် တွေ့မြင်သော်လည်း “ထိုရဟန်းတို့ ပျက်စီးလေစေ၊ ပျောက်ပျက်လေစေ၊ ထိုရဟန်းတို့ဖြင့် အဘယ် အကျိုး ရှိအံ့နည်း”ဟုကွဲပြားခြင်းကို ရှေးရှုသည်ဖြစ်၍ ဥပုသ်ပြုကုန်ငြားအံ့၊ ထုလ္လစ္စဥ်းအာပတ် သင့်၏။

“It may happen that newly-arrived monks see signs and indications of resident monks: beds and benches that are made up, water for drinking and water for washing that are ready for use, yards that are well swept. As a consequence, they’re unsure whether or not there are resident monks there. Then— If they do the observance-day ceremony without investigating, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, but don’t see anyone, and then do the observance-day ceremony, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, and then do the observance-day ceremony together, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, but then do the observance-day ceremony separately, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, and they see someone, but think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them,’ and then do the observance-day ceremony aiming at schism, there’s a serious offense. It may happen that newly-arrived monks hear signs and indications of resident monks: the sound of the feet of someone doing walking meditation, the sound of recitation, the sound of coughing, the sound of sneezing. As a consequence, they’re unsure whether or not there are resident monks there. Then— If they do the observance-day ceremony without investigating, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, but don’t see anyone, and then do the observance-day ceremony, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, and then do the observance-day ceremony together, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, but then do the observance-day ceremony separately, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, and they see someone, but think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them,’ and then do the observance-day ceremony aiming at schism, there’s a serious offense. It may happen that resident monks see signs and indications of newly-arrived monks: an unknown almsbowl, an unknown robe, an unknown sitting mat, water poured on the ground from the washing of feet. As a consequence, they’re unsure whether or not monks have arrived. Then— If they do the observance-day ceremony without investigating, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, but don’t see anyone, and then do the observance-day ceremony, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, and then do the observance-day ceremony together, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, but then do the observance-day ceremony separately, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, and they see someone, but think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them,’ and then do the observance-day ceremony aiming at schism, there’s a serious offense. It may happen that resident monks hear signs and indications of newly-arrived monks: the sound of the feet of someone arriving, the sound of sandals being knocked together, the sound of coughing, the sound of sneezing. As a consequence, they’re unsure whether or not monks have arrived. Then— If they do the observance-day ceremony without investigating, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, but don’t see anyone, and then do the observance-day ceremony, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, and then do the observance-day ceremony together, there’s no offense. If they investigate, and they see someone, but then do the observance-day ceremony separately, there’s an offense of wrong conduct. If they investigate, and they see someone, but think, ‘May they get lost! May they disappear! We are better off without them,’ and then do the observance-day ceremony aiming at schism, there’s a serious offense.” 35. The doing of the observance-day ceremony with those belonging to a different Buddhist sect, etc.

အရင်းအမြစ်များ

မြန်မာပြန်
ပါဠိတော် မြန်မာပြန် — Ven. Ashin Neminda's MyanmarTipitaka Micro collection
English
Bhikkhu Brahmali — SuttaCentral (CC0, public domain)

ကျမ်းကိုးကား

  1. Vipassana Research Institute. (n.d.). 1. Mahākhandhako (Vinayapiṭaka, Mahāvaggapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#22
  2. Vipassana Research Institute. (n.d.). 2. Uposathakkhandhako (Vinayapiṭaka, Mahāvaggapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#23