ခုဒ္ဒကနိကာယ

ရဟန်းသစ်များ အလွယ်တကူ ရွတ်ဆိုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ သရဏဂုံ၊ သိက္ခာပုဒ်ဆယ်ပါး၊ မင်္ဂလသုတ် အစရှိသည့် အတို (၉) ပုဒ်ပါဝင်သော၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင် ပထမဆုံးကျမ်း။

ဂါထာ (၄၂၃) ပုဒ်ကို အခဏ်း (၂၆) ခဏ်းအဖြစ် စုစည်းထားသော၊ အသုံးအများဆုံးနှင့် လူသိအများဆုံး ကျမ်းစုတစ်ခု။

ဘုရားရှင် အထူးအားရဝမ်းမြောက်တော်မူသည့် အခါများတွင် အလိုအလျောက် မိန့်ကြားတော်မူသော ဥဒါနစကားတော် (၈၀) ပုဒ်၊ ဇာတ်လမ်းအကျဉ်းချုပ်နှင့်တကွ ပါဝင်ကျမ်းစု။

‘ဤသို့ မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူခဲ့သည်’ ဟူသော အစချီသော တရားတော်တို (၁၁၂) ပုဒ် ပါဝင်သည့် ကျမ်းစု။

အစောဆုံးခေတ် ပါဠိစာပေအထဲမှ တစ်ခုဟု ပညာရှင်များ ယူဆကြသော၊ ဂါထာပုံစံဖြင့် ဟောကြားထားသည့် သုတ်တော်များ ပါဝင်သော ကျမ်းစု (ဝဂ်ငါးဝဂ်)၊ မင်္ဂလသုတ် အစရှိသည်တို့ ပါဝင်သည်။

နတ်ပြည်တွင် ဝိမာန်ရရှိကြသူများ၏ ကုသိုလ်ကံများကို ဇာတ်လမ်းဖြင့် ဖော်ပြသော ဂါထာများ ပါဝင်သည့် ကျမ်းစု။

အကုသိုလ်ကံကြောင့် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိကြသူများ၏ ဇာတ်လမ်းများကို ဂါထာဖြင့် ဖော်ပြသော ကျမ်းစု။

ရဟန္တာ ထေရ်ကြီးများ ကိုယ်တိုင် ရွတ်ဆိုခဲ့သော၊ မိမိတို့၏ တရားထူးရရှိပုံနှင့် ဝိပဿနာအတွေ့အကြုံများကို ဖော်ပြသည့် ဂါထာစုစည်းချက်။

ရဟန်းမတော်ကြီးများ (ထေရီများ) ရွတ်ဆိုခဲ့သော ဂါထာစုစည်းချက်၊ ကမ္ဘာ့စာပေသမိုင်းတွင် အမျိုးသမီးများ ရေးသားခဲ့သော အစောဆုံး လက်ရာများအနက် တစ်ခုအဖြစ် ပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။

ဘုရားလောင်း၏ ရှေးဘဝများကို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ဖွင့်ဆိုထားသော ကျမ်းစု — ဤဝဘ်ဆိုက်၏ ဇာတ်တော် ၅၅၀ အပိုင်းနှင့် ဆက်စပ်သည်။

သုတ္တနိပါတ်၊ အဋ္ဌကဝဂ္ဂကို အခြေခံ၍ အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုသည်ဟု ဆိုကြသော ကျမ်းစု။

သုတ္တနိပါတ်၊ ပါရာယနဝဂ္ဂနှင့် ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်ကို အခြေခံ၍ ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုသော ကျမ်းစု။

ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးပါးကို အခြေခံ၍ အဘိဓမ္မာနည်းဖြင့် ဝိပဿနာအကျင့်ကို အသေးစိတ် ဖွင့်ဆိုသော ကျမ်းစု။

ထေရ်၊ ထေရီများ၏ ရှေးဘဝ ကုသိုလ်အကျင့်များနှင့် ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဂါထာဖြင့် ဖော်ပြသော ကျမ်းစု။

ဘုရားလောင်းအဖြစ် ဒီပင်္ကရာမှသည် ဂေါတမဗုဒ္ဓအထိ ဘုရားရှင် (၂၅) ဆူတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဂါထာဖြင့် ဖော်ပြသော ကျမ်းစု။

ဘုရားလောင်း၏ ပါရမီတော်ဆယ်ပါး ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ပုံ ဇာတ်လမ်း (၃၅) ခုကို ဂါထာဖြင့် ဖော်ပြသော ကျမ်းစု။

မဟာကစ္စာယနထေရ်က ပြုစုသည်ဟု ဆိုကြသော၊ ဗုဒ္ဓစကားတော်များကို အနက်အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုရန် နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြသည့် ကျမ်းစု။

မိလိန္ဒမင်းကြီး မေးလျှောက်သော ပြဿနာများကို အရှင်နာဂသေနမထေရ်က ဖြေကြားတော်မူသည့် အမေးအဖြေ ကျမ်း။

မဟာကစ္စာယနထေရ်က ပြုစုသည်ဟု ဆိုကြသော၊ နေတ္တိပ္ပကရဏနှင့် ဆက်စပ်သည့် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်များကို အနက်ဖွင့်ဆိုနည်း ပြသော ကျမ်း။