အပဒါနပါဠိ (ဒု)
ပါဠိ စကားလုံးကို နှိပ်၍ အဘိဓာန် အဓိပ္ပာယ် ကြည့်နိုင်သည်။
၅၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၅၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပါဒပီဌိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ပါဒပီဌိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပါဒပီဌိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ပါဒပီဌိယတ္ထေရဿာပဒါနံ အဋ္ဌမံ။
၉။ ဝေဒိကာရကတ္ထေရအပဒါန
၆၁။ ‘‘ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော, ဗောဓိယာ ပါဒပုတ္တမေ၊
ဝေဒိကံ သုကတံ ကတွာ, သကံ စိတ္တံ ပသာဒယိံ။
၉-ဝေဒိကာရကတ္ထေရအပဒါန ၆၁။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်မြတ်၌ ပွတ်တိုင်ကို ကောင်းစွာ ပြုလုပ်၍ မိမိ စိတ်ကိုကြည်လင်စေခဲ့၏။
၆၂။ ‘‘အတောဠာရာနိ [အထောဠာရာနိ (သီ။ ပီ။), အဂ္ဂေါဠာရာနိ (သျာ။)] ဘဏ္ဍာနိ, ကတာနိ အကတာနိ စ၊
အန္တလိက္ခာ ပဝဿန္တိ, ဝေဒိကာယ ဣဒံ ဖလံ။
၆၂။ ပြုလုပ်ပြီး မပြုလုပ်ရသေးသော အလွန်မြတ်သော တန်ဆာဘဏ္ဍာတို့သည် ကောင်း ကင်မှရွာချကုန်၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ပွတ်တိုင် (လှူရခြင်း) ၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၃။ ‘‘ဥဘတော ဗျူဠှသင်္ဂါမေ, ပက္ခန္ဒန္တော ဘယာနကေ၊
ဘယဘေရဝံ န ပဿာမိ, ဝေဒိကာယ ဣဒံ ဖလံ။
၆၃။ ငါသည် နှစ်ဖက်ချီတက်သော ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်မြေပြင်၌ ဘေးငယ်ဘေးကြီးကို မတွေ့မြင်ရပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ပွတ်တိုင်လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၄။ ‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, ဗျမှံ နိဗ္ဗတ္တတေ သုဘံ၊
သယနာနိ မဟဂ္ဃါနိ, ဝေဒိကာယ ဣဒံ ဖလံ။
၆၄။ ငါ၏ စိတ်အကြံကို သိ၍ တင့်တယ်သော ဗိမာန်သည် (ငါ့အား) ဖြစ်ပေါ်၏၊ အဖိုး များစွာထိုက်သော နေရာတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ပွတ်တိုင်လှူရ ခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၆၅။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ဝေဒိကမကာရယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဝေဒိကာယ ဣဒံ ဖလံ။
၆၅။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပွတ်တိုင်ကို ပြုလုပ်လှူဒါန်းခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဘူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ပွတ်တိုင်လှူရ ခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၆၆။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆၆။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆၇။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆၇။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၈။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၈။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဝေဒိကာရကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ဝေဒိကာရကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဝေဒိကာရကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဝေဒိကာရကတ္ထေရဿာပဒါနံ နဝမံ။
၁၀။ ဗောဓိဃရဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၆၉။ ‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော, ဒွိပဒိန္ဒဿ တာဒိနော၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ဗောဓိဃရမကာရယိံ။
၁၀-ဗောဓိဃရဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၆၉။ အခြေနှစ်ချောင်းရှိသူ နတ်လူတို့ကို အစိုးရတော်မူသော ၊ တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော် မူသော သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဗောဓိစံအိမ် ကို ပြုလုပ်ခဲ့၏။
၇၀။ ‘‘တုသိတံ ဥပပန္နောမှိ, ဝသာမိ ရတနေ ဃရေ၊
န မေ သီတံ ဝါ ဥဏှံ ဝါ, ဝါတော ဂတ္တေ န သမ္ဖုသေ။
၇၀။ ငါသည် (ထိုကံကြောင့်) တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏၊ ရတနာ (ဗိမာန်) အိမ်၌ နေရ၏၊ ငါ့အားအအေးသည်လည်းကောင်း၊ အပူသည်လည်းကောင်း မတွေ့ထိ။ လေသည် ကိုယ်၌မတွေ့ထိ (မနှိပ်စက်) နိုင်ပေ။
၇၁။ ‘‘ပဉ္စသဋ္ဌိမှိတော ကပ္ပေ, စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ၊
ကာသိကံ နာမ နဂရံ, ဝိဿကမ္မေန [ဝိသုကမ္မေန (သျာ။ က။)] မာပိတံ။
၇၁။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ခြောက်ဆယ့်ငါးကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏၊ ဝိသကြုံနတ်သားသည် ဖန်ဆင်းအပ်သော ကာသိကမည်သော မြို့သည်-
၇၂။ ‘‘ဒသယောဇနအာယာမံ, အဋ္ဌယောဇနဝိတ္ထတံ၊
န တမှိ နဂရေ အတ္ထိ, ကဋ္ဌံ ဝလ္လီ စ မတ္တိကာ။
၇၂။ အလျား ဆယ်ယူဇနာ ရှိ၍၊ အနံ ရှစ်ယူဇနာ ရှိ၏။ ထိုမြို့၌ သစ်သားသည်လည်းကောင်း၊ နွယ်သည်လည်းကောင်း၊ မြေညက်သည်လည်းကောင်း မရှိပေ။
၇၃။ ‘‘တိရိယံ ယောဇနံ အာသိ, အဒ္ဓယောဇနဝိတ္ထတံ၊
မင်္ဂလော နာမ ပါသာဒေါ, ဝိဿကမ္မေန မာပိတော။
၇၃။ ဝိသကြုံနတ်သားသည် ဖန်ဆင်းအပ်သော မင်္ဂလမည်သော ပြာသာဒ်သည် ဖီလာ (အမြင့်) တစ်ယူဇနာရှိ၍ အနံယူဇနာခွဲ ရှိ၏။
၇၄။ ‘‘စုလ္လာသီတိသဟဿာနိ, ထမ္ဘာ သောဏ္ဏမယာ အဟုံ၊
မဏိမယာ စ နိယျူဟာ, ဆဒနံ ရူပိယံ အဟု။
၇၄။ ရွှေဖြင့်ပြီးသော တိုင်ပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်တို့သည် ရှိကုန်၏၊ နန်းဦး ပြာသာဒ်ဆောင်တို့သည် ပတ္တမြားဖြင့် ပြီးကုန်၏၊ အမိုးသည် ငွေဖြင့်ပြီး၏။
၇၅။ ‘‘သဗ္ဗသောဏ္ဏမယံ ဃရံ, ဝိဿကမ္မေန မာပိတံ၊
အဇ္ဈာဝုတ္ထံ မယာ ဧတံ, ဃရဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၇၅။ ငါသည် ဝိသကြုံနတ်သား ဖန်ဆင်းအပ်သော အလုံးစုံ ရွှေဖြင့်ပြီးသော ဤဗိမာန် အိမ်ကိုစိုးအုပ်နေခဲ့၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဗောဓိစံအိမ်လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၇၆။ ‘‘တေ သဗ္ဗေ အနုဘောတွာန, ဒေဝမာနုသကေ ဘဝေ၊
အဇ္ဈပတ္တောမှိ နိဗ္ဗာနံ, သန္တိပဒမနုတ္တရံ။
၇၆။ လူ့ပြည် နတ်ပြည်၌ ထိုအလုံးစုံတို့ကို သုံးဆောင်စံစားပြီး၍ ငြိမ်းအေးလျက် ရောက်အပ်သောအမြတ်ဆုံးနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရပေ၏။
၇၇။ ‘‘တိံသကပ္ပသဟဿမှိ, ဗောဓိဃရမကာရယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဃရဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၇၇။ ကမ္ဘာသုံးသောင်းထက်၌ ဗောဓိစံအိမ်ကို ပြုခဲ့၏၊ ထိုအခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကိုမသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဗောဓိစံအိမ်လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေ တည်း။
၇၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၇၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၇၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၇၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၈၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၈၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဗောဓိဃရဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် ဗောဓိဃရဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။ လေးဆယ့်ငါးခုမြောက် ဝိဘီတကဝဂ် ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဗောဓိဃရဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဗောဓိဃရဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒသမံ။
ဝိဘီတကဝဂ္ဂေါ ပဉ္စစတ္တာလီသမော။
တဿုဒ္ဒါနံ-
ဝိဘီတကီ ကောလဖလီ, ဗိလ္လဘလ္လာတကပ္ပဒေါ၊
ဥတ္တလမ္ဗဋကီ စေဝ, အာသနီ ပါဒပီဌကော။
ဝေဒိကော ဗောဓိဃရိကော, ဂါထာယော ဂဏိတာပိ စ၊
ဧကူနာသီတိကာ သဗ္ဗာ, အသ္မိံ ဝဂ္ဂေ ပကိတ္တိတာ။
၄၆။ ဇဂတိဒါယကဝဂ္ဂ
၁။ ဇဂတိဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၁။ ‘‘ဓမ္မဒဿိဿ မုနိနော, ဗောဓိယာ ပါဒပုတ္တမေ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ဇဂတိံ ကာရယိံ အဟံ။
၄၆-ဇဂတိဒါယကဝဂ် ၁-ဇဂတိဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၁။ ငါသည် ဓမ္မဒဿီမြတ်စွာဘုရား၏ (ရေခံတက်) ဗောဓိပင်မြတ်၌ ကြည်လင်ဝမ်းမြောက် သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အကျည် (သမံတလင်း) ကို ပြုလုပ်လှူဒါန်းခဲ့၏။
၂။ ‘‘ဒရိတော ပဗ္ဗတတော ဝါ, ရုက္ခတော ပတိတော အဟံ၊
စုတော ပတိဋ္ဌံ ဝိန္ဒာမိ, ဇဂတိယာ ဣဒံ ဖလံ။
၂။ ငါသည် ချောက်မှလည်းကောင်း၊ တောင်မှလည်းကောင်း၊ သစ်ပင်မှလည်းကောင်း လိမ့်ကျလျက်သေလွန်သည်ရှိသော် (သုဂတိဘဝတည်းဟူသော) တည်ရာကို ရ၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည်အကျည် (ပြုလုပ်ခြင်း) ၏ အကျိုးပေတည်း။
၃။ ‘‘န မေ စောရာ ဝိဟေသန္တိ, နာတိမညန္တိ ခတ္တိယာ [ပသဟန္တိ, နာတိမညတိ ခတ္တိယော (သီ။ ပီ။)]၊
သဗ္ဗာမိတ္တေတိက္ကမာမိ, ဇဂတိယာ ဣဒံ ဖလံ။
၃။ သူခိုးတို့သည် ငါ့အား မညှဥ်းဆဲနိုင်ကုန်၊ မင်းတို့သည် ငါ့ကို မထီမဲ့မြင် မပြုနိုင်ကုန်၊ ငါသည်ရန်သူအားလုံးတို့ကို လွန်မြောက်၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် အကျည်ပြုလုပ်ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၄။ ‘‘ယံ ယံ ယောနုပပဇ္ဇာမိ, ဒေဝတ္တံ အထ မာနုသံ၊
သဗ္ဗတ္ထ ပူဇိတော ဟောမိ, ဇဂတိယာ ဣဒံ ဖလံ။
၄။ ကပ်ရောက်ရတိုင်းသော လူ့အဖြစ် နတ်အဖြစ်ဟူသမျှတို့၌ ပူဇော်ခံရသူ ဖြစ်၏။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် အကျည်ပြုလုပ်ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၅။ ‘‘အဋ္ဌာရသေ ကပ္ပသတေ, ဇဂတိံ ကာရယိံ အဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဇဂတိဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၅။ ငါသည် ကမ္ဘာတစ်ထောင့်ရှစ်ရာထက်၌ အကျည်ကို ပြုခဲ့၏၊ ထိုအခါမှစ၍ အပါယ် လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် အကျည်ပြုလုပ်လှူဒါန်းခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
နာဂေါဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ၊ ဘဝအားလုံးတို့ကို ပယ်နုတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ‘ဆင်ပြောင်ကြီးသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ နေသကဲ့သို့’ ငါသည် အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၇။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ၊
တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၇။ ငါ၏ လာခြင်းကား ကောင်းသောလာခြင်း စင်စစ် ဖြစ်ပေ၏၊ ငါသည် မြတ်စွာ ဘုရားအထံတော်၌ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၈။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော, ဝိမောက္ခာပိ စ အဋ္ဌိမေ၊
ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၈။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း၊ ရှစ်ပါးသော ဤဝိမောက္ခတို့ကို လည်းကောင်း၊ ခြောက်ပါးသော အဘိညာဥ်တို့ကို လည်းကောင်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပါကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဇဂတိဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ဇဂတိဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဇဂတိဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဇဂတိဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဌမံ။
၂။ မောရဟတ္ထိယတ္ထေရအပဒါန
၉။ ‘‘မောရဟတ္ထံ ဂဟေတွာန, ဥပေသိံ လောကနာယကံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, မောရဟတ္ထမဒါသဟံ။
၂-မောရဟတ္ထိယတ္ထေရအပဒါန ၉။ ငါသည် ဒေါင်းမြီးယပ်ကို ယူ၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ခဲ့၏၊ ငါသည် ကြည်လင်ဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဒေါင်းမြီးယပ်ကို ပေးလှူခဲ့၏။
၁၀။ ‘‘ဣမိနာ မောရဟတ္ထေန, စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
နိဗ္ဗာယိံသု တယော အဂ္ဂီ, လဘာမိ ဝိပုလံ သုခံ။
၁၀။ ဤဒေါင်းမြီးယပ်ကို လှူရခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ စေတနာ, တောင့်တမှုတို့ကြောင့်လည်းကောင်း (ငါ့အား) မီးသုံးပါးတို့သည် ငြိမ်းအေးကုန်၏။ ငါသည် ကြီးကျယ် ပြန့်ပြောသောချမ်းသာကို ရရှိပေ၏။
၁၁။ ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓေါ အဟော ဓမ္မော, အဟော နော သတ္ထုသမ္ပဒါ၊
ဒတွာနဟံ မောရဟတ္ထံ, လဘာမိ ဝိပုလံ သုခံ။
၁၁။ မြတ်စွာဘုရားသည် အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေစွ၊ တရားတော်သည် အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေစွ၊ ငါတို့အားဆရာ၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေကုန်စွ၊ ငါသည် ဒေါင်းမြီးယပ်ကို ပေးလှူခဲ့၍၊ ကြီးကျယ့်ပြန့်ပြောသော စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရရှိပေ၏။
၁၂။ ‘‘တိယဂ္ဂီ [တိဓဂ္ဂီ (သျာ။ က။), တိဝဂ္ဂီ (ပီ။)] နိဗ္ဗုတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
သဗ္ဗာသဝါ ပရိက္ခီဏာ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ။
၁၂။ ငါ့အား မီးသုံးပါးတို့သည် ငြိမ်းကုန်ပြီ၊ ဘဝအားလုံးတို့ကို ပယ်နုတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အာသဝတရားအားလုံး ကုန်ပြီ၊ (ငါ့အား) ယခုအခါ ဘဝသစ်၌ တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ ပြီ။
၁၃။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, မောရဟတ္ထဿိဒံ ဖလံ။
၁၃။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ အလှူကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဒေါင်းမြီးယပ်ကို လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၁၄။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၁၄။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၁၅။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၁၅။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၁၆။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၁၆။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်မောရဟတ္ထိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် မောရဟတ္ထိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ မောရဟတ္ထိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
မောရဟတ္ထိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒုတိယံ။
၃။ သီဟာသနဗီဇိယတ္ထေရအပဒါန
၁၇။ ‘‘တိဿဿာဟံ ဘဂဝတော, ဗောဓိရုက္ခမဝန္ဒိယံ၊
ပဂ္ဂယှ ဗီဇနိံ တတ္ထ, သီဟာသနမဗီဇဟံ [မဗီဇယိံ (သီ။), မဝိဇ္ဇဟံ (သျာ။)]။
၃-သီဟာသနဗီဇိယတ္ထေရအပဒါန ၁၇။ ငါသည် တိဿမြတ်စွာဘုရား၏ (ပိတောက်) ဗောဓိပင်ကို ရှိခိုးခဲ့၏၊ ငါသည် ယပ် ကို ယူ၍ထိုဗောဓိပင်၌ မြတ်သော နေရာကို ယပ်ခတ်ခဲ့၏။
၁၈။ ‘‘ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ, သီဟာသနမဗီဇဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗီဇနာယ ဣဒံ ဖလံ။
၁၈။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် မြတ်သော နေရာကို ယပ်ခတ် ခဲ့၏၊ ထိုအခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဘူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ယပ်ခတ်ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၁၉။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၁၉။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၂၀။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၂၀။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၁။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၁။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သီဟာသနဗီဇိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ သုံးခုမြောက် သီဟာသနဗီဇိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သီဟာသနဗီဇိယော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
သီဟာသနဗီဇိယတ္ထေရဿာပဒါနံ တတိယံ။
၄။ တိဏုက္ကဓာရိယတ္ထေရအပဒါန
၂၂။ ‘‘ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ, ဗောဓိယာ ပါဒပုတ္တမေ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, တယော ဥက္ကေ အဓာရယိံ။
၄-တိဏုက္ကဓာရိယတ္ထေရအပဒါန ၂၂။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်မြတ်၌ ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ မီးတိုင် (မီးရှူး) သုံးခုတို့ကို ထွန်းညှိခဲ့၏။
၂၃။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, သောဟံ ဥက္ကမဓာရယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဥက္ကဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၂၃။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ထိုငါသည် မီးတိုင် (မီးရှူး) ကို ထွန်းညှိခဲ့၏၊ ထိုအခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မီးတိုင် လှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၂၄။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၄။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၂၅။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၂၅။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၆။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၆။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်တိဏုက္ကဓာရိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ လေးခုမြောက် တိဏုက္ကဓာရိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ တိဏုက္ကဓာရိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
တိဏုက္ကဓာရိယတ္ထေရဿာပဒါနံ စတုတ္ထံ။
၅။ အက္ကမနဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၂၇။ ‘‘ကကုသန္ဓဿ မုနိနော, ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော၊
ဒိဝါဝိဟာရံ ဝဇတော, အက္ကမနမဒါသဟံ။
၅-အက္ကမနဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၂၇။ မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးသော ကျင့်သုံးပြီးသော အကျင့်သိက္ခာရှိတော်မူသော နေ့ သန့်စင်တော်မူရန်ကြွသွားတော်မူသော ကကုသန်မြတ်စွာဘုရားအား ဖိနပ်ကို ပေးလှူခဲ့၏။
၂၈။ ‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပမှိ, ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, အက္ကမနဿိဒံ ဖလံ။
၂၈။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဖိနပ်အလှူကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဖိနပ်လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၂၉။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၉။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၃၀။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၃၀။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၃၁။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၃၁။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို လည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်အက္ကမနဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ငါးခုမြောက် အက္ကမနဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ အက္ကမနဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
အက္ကမနဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဉ္စမံ။
၆။ ဝနကောရဏ္ဍိယတ္ထေရအပဒါန
၃၂။ ‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော, လောကဇေဋ္ဌဿ တာဒိနော၊
ဝနကောရဏ္ဍမာဒါယ, ဗုဒ္ဓဿ အဘိရောပယိံ။
၆-ဝနကောရဏ္ဍိယတ္ထေရအပဒါန ၃၂။ လောက၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်တော်မူသော ၊ တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားအား တော၌ ဖြစ်သောလိပ်ဆူးရွှေပန်းကို ယူ၍ တင်လှူပူဇော်ခဲ့၏။
၃၃။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၃၃။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ ပန်းကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရား အားပန်းပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၃၄။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၃၄။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၃၅။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၃၅။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၃၆။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၃၆။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဝနကောရဏ္ဍိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် ဝနကောရဏ္ဍိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။ နှစ်ဆယ်ခုမြောက် ဘာဏဝါရ ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဝနကောရဏ္ဍိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဝနကောရဏ္ဍိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ဆဋ္ဌံ။
ဝီသတိမံ ဘာဏဝါရံ။
၇။ ဧကဆတ္တိယတ္ထေရအပဒါနံ
၃၇။ ‘‘အင်္ဂါရဇာတာ ပထဝီ, ကုက္ကုဠာနုဂတာ မဟီ၊
ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ, အဗ္ဘောကာသမှိ စင်္ကမိ။
၇-ဧကဆတ္တိယတ္ထေရအပဒါန ၃၇။ မြေသည် ‘မီးကျီးကဲ့သို့’ ဖြစ်လျက် ရှိ၏၊ မြေသည် ‘ပြာပူကဲ့သို့’ ဖြစ်လျက် ရှိ၏၊ (ထိုအခါ) ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် လွင်တီးခေါင်၌ စင်္ကြံကြွတော်မူလေ၏။
၃၈။ ‘‘ပဏ္ဍရံ ဆတ္တမာဒါယ, အဒ္ဓါနံ ပဋိပဇ္ဇဟံ၊
တတ္ထ ဒိသွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဝိတ္တိ မေ ဥပပဇ္ဇထ။
၃၈။ ငါသည် ထီးဖြူကို ယူ၍ ခရီးရှည် သွားခဲ့၏၊ ထိုခရီး၌ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်ရ၍ ငါ့အားအားရနှစ်သက်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်လေ၏။
၃၉။ ‘‘မရီစိယောတ္ထဋာ [မရိစိမောဖုနာ (သျာ။), မရီစိဝေါဖုဋာ (ပီ။)] ဘူမိ, အင်္ဂါရာဝ မဟီ အယံ၊
ဥပဟန္တိ [ဥပဝါယန္တိ (သီ။ ပီ။)] မဟာဝါတာ, သရီရဿာသုခေပနာ [သရီရကာယုခေပနာ (သျာ။)]။
၃၉။ မြေကြီးသည် တံလျှပ်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိ၏၊ ဤမြေကြီးသည် ‘မီးကျီးကဲ့သို့’ ဖြစ်လျက် ရှိ၏၊ ကိုယ်ကို လျင်စွာ ကုန်ခန်းစေတတ်ကုန်သော (ကိုယ်၏ အသက်ကို ကုန်ခန်း စေတတ်ကုန်သော) ကြီးမားသော လေ (လေမုန်တိုင်း) တို့သည် တိုက်ခတ်လျက် ရှိကုန်၏။
၄၀။ ‘‘သီတံ ဥဏှံ ဝိဟနန္တံ [ဝိဟနတိ (သျာ။ က။)], ဝါတာတပနိဝါရဏံ၊
ပဋိဂ္ဂဏှ ဣမံ ဆတ္တံ, ဖဿယိဿာမိ [ပဿယိဿာမိ (က။)] နိဗ္ဗုတိံ။
၄၀။ အအေးအပူကို ပယ်ဖျောက်နိုင်သော လေ, နေပူကို တားမြစ်နိုင်သော ဤထီးကို အလှူခံတော်မူပါ၊ အပူငြိမ်းအေးခြင်းကို တွေ့ထိစေလိုပါ၏။
၄၁။ ‘‘အနုကမ္ပကော ကာရုဏိကော, ပဒုမုတ္တရော မဟာယသော၊
မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, ပဋိဂ္ဂဏှိ တဒါ ဇိနော။
၄၁။ အစဥ်သနားစောင့်ရှောက်တော်မူတတ်သော၊ မဟာကရုဏာရှိတော်မူသော ၊ များသော အခြံအရံရှိတော်မူသော ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုအခါ၌ ငါ၏ စိတ်အကြံကို သိ၍ အလှူခံတော်မူ၏။
၄၂။ ‘‘တိံသကပ္ပါနိ ဒေဝိန္ဒော, ဒေဝရဇ္ဇမကာရယိံ၊
သတာနံ ပဉ္စက္ခတ္တုဉ္စ, စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ။
၄၂။ ငါသည် ကမ္ဘာသုံးဆယ်တို့ပတ်လုံး နတ်တို့ကို အစိုးရသည်ဖြစ်၍ သိကြားနတ်မင်း အဖြစ်ကိုပြုခဲ့ရ၏၊ အကြိမ်ငါးရာတိုင်တိုင် စကြဝတေးမင်းလည်း ဖြစ်ခဲ့ရ၏။
၄၃။ ‘‘ပဒေသရဇ္ဇံ ဝိပုလံ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ၊
အနုဘောမိ သကံ ကမ္မံ, ပုဗ္ဗေ သုကတမတ္တနော။
၄၃။ ပြန့်ပြောသော ပဒေသရာဇ်မင်း အဖြစ်သည်ကား ဂဏန်းအားဖြင့် မရေတွက်နိုင်၊ ရှေးကကောင်းစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော မိမိ၏ ကောင်းမှုအကျိုးကို ခံစားရ၏။
၄၄။ ‘‘အယံ မေ ပစ္ဆိမာ ဇာတိ, စရိမော ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊
အဇ္ဇာပိ သေတစ္ဆတ္တံ မေ, သဗ္ဗကာလံ ဓရီယတိ။
၄၄။ ဤဘဝသည်ကား အဆုံးဖြစ်သော ဘဝတည်း၊ (ငါ့အား) နောက်ဆုံးဘဝ ဖြစ်ပေ၏၊ ယခုဘဝ၌လည်း ထီးဖြူသည် ငါ့အား အခါခပ်သိမ်း ဆောင်းမိုးလျက် ရှိ၏။
၄၅။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ဆတ္တမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဆတ္တဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၄၅။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ထီးကို လှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ် လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ထီးလှူရခြင်း၏ အကျိုးပေ တည်း။
၄၆။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၄၆။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄၇။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄၇။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၄၈။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၄၈။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဧကဆတ္တိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် ဧကဆတ္တိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဧကဆတ္တိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဧကဆတ္တိယတ္ထေရဿာပဒါနံ သတ္တမံ။
၈။ ဇာတိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန
၄၉။ ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ, ပဒုမုတ္တရေ မဟာယသေ၊
ပုပ္ဖဝဋံသကေ ကတွာ [ပုပ္ဖစင်္ကောဋကေ ဂဟေတွာ (သျာ။)], သရီရမဘိရောပယိံ။
၈-ဇာတိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန ၄၉။ များသော အခြံအရံရှိတော်မူသော ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူ သည်ရှိသော် ဦးဆောက်ပန်းတို့ကို ပြုလုပ်၍ ကိုယ်တော်ကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့၏။
၅၀။ ‘‘တတ္ထ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, နိမ္မာနံ အဂမာသဟံ၊
ဒေဝလောကဂတော သန္တော, ပုညကမ္မံ သရာမဟံ။
၅၀။ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၌ စိတ်ကို ကြည်ညိုစေခြင်းကြောင့် နိမ္မာနရတိနတ်ဘုံသို့ ရောက်ရ၏၊ ငါသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် ကောင်းမှုကံကို အောက်မေ့၏။
၅၁။ ‘‘အမ္ဗရာ ပုပ္ဖဝဿော မေ, သဗ္ဗကာလံ ပဝဿတိ၊
သံသရာမိ မနုဿေ စေ [ဝေ (သျာ။)], ရာဇာ ဟောမိ မဟာယသော။
၅၁။ ငါ့အား ပန်းမိုးသည် ကောင်းကင်မှ အခါခပ်သိမ်း ရွာလျက်ရှိ၏၊ ငါသည် လူ့ပြည်၌ကျင်လည်ရငြားအံ့၊ အခြံအရံများသော မင်း ဖြစ်ရလေ၏။
၅၂။ ‘‘တဟိံ ကုသုမဝဿော မေ, အဘိဝဿတိ သဗ္ဗဒါ၊
တဿေဝ [ကာယေသု (သျာ။), ကာယေဝ (ပီ။)] ပုပ္ဖပူဇာယ, ဝါဟသာ သဗ္ဗဒဿိနော။
၅၂။ မြတ်စွာဘုရားအား ထိုပန်းပူဇော်မှု၏ အစွမ်းကြောင့် ထိုလူ့ဘဝ၌ ငါ့အား ပန်းမိုး သည်အခါခပ်သိမ်း ရွာသွန်းလျက်ရှိ၏။
၅၃။ ‘‘အယံ ပစ္ဆိမကော မယှံ, စရိမော ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊
အဇ္ဇာပိ ပုပ္ဖဝဿော မေ, အဘိဝဿတိ သဗ္ဗဒါ။
၅၃။ ဤဘဝသည်ကား ငါ့အား အဆုံးစွန်သော ဘဝတည်း၊ နောက်ဆုံးဘဝ ဖြစ်ပေ၏၊ ယခုဘဝ၌လည်း ငါ့အား ပန်းမိုးသည် အခါခပ်သိမ်း ရွာလျက်ရှိ၏။
၅၄။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဒေဟပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၅၄။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပန်းကို တင်လှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ် လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် ကိုယ်တော်အား ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၅၅။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၅၅။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၅၆။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၅၆။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၅၇။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၅၇။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဇာတိပုပ္ဖိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ဇာတိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဇာတိပုပ္ဖိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဇာတိပုပ္ဖိယတ္ထေရဿာပဒါနံ အဋ္ဌမံ။
၉။ ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန
၅၈။ ‘‘နီဟရန္တေ သရီရမှိ, ဝဇ္ဇမာနာသု ဘေရိသု၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ပဋ္ဋိပုပ္ဖမပူဇယိံ [သတ္တိ… (သျာ။ ပီ။)]။
၉-ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန ၅၈။ အလောင်းတော်ကို ထုတ်ဆောင်စဥ် စည်တို့ကို တီးအပ်ကုန်သည်ရှိသော် ကြည် ညိုဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကြပိုင်ပွင့်ကို ပူဇော်ခဲ့၏။
၅၉။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဒေဟပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၅၉။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပန်းကို ပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ် လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် အလောင်းတော်ကို ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၀။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆၀။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆၁။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆၁။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၂။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၂။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယော [သတ္တိပဏ္ဏိယော (သျာ။ ပီ။)] ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယတ္ထေရဿာပဒါနံ နဝမံ။
၁၀။ ဂန္ဓပူဇကတ္ထေရအပဒါန
၆၃။ ‘‘စိတာသု ကုရုမာနာသု [စိတ္တေသု ကယိရမာနေသု (သီ။)], နာနာဂန္ဓေ သမာဟဋေ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ဂန္ဓမုဋ္ဌိမပူဇယိံ။
၁၀-ဂန္ဓပူဇကတ္ထေရအပဒါန ၆၃။ နံ့သာထင်းပုံတို့ကို ပြုကုန်လျက် အမျိုးမျိုးသော နံ့သာတို့ကို ဆောင်ယူအပ်သည် ရှိသော် ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နံ့သာဆုပ်ကို ပူဇော်ခဲ့၏။
၆၄။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, စိတကံ ယမပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, စိတပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၆၄။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ နံ့သာထင်းပုံကို ပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် နံ့သာထင်းပုံကို ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၅။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆၅။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆၆။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆၆။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၇။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၇။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဂန္ဓပူဇကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် ဂန္ဓပူဇကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။ လေးဆယ့်ခြောက်ခုမြောက် ဇဂတိဒါယကဝဂ် ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဂန္ဓပူဇကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဂန္ဓပူဇကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒသမံ။
ဇဂတိဒါယကဝဂ္ဂေါ ဆစတ္တာလီသမော။
တဿုဒ္ဒါနံ
ဇဂတီ မောရဟတ္ထီ စ, အာသနီ ဥက္ကဓာရကော၊
အက္ကမိ ဝနကောရဏ္ဍိ, ဆတ္တဒေါ ဇာတိပူဇကော။
ပဋ္ဋိပုပ္ဖီ စ ယော ထေရော, ဒသမော ဂန္ဓပူဇကော၊
သတ္တသဋ္ဌိ စ ဂါထာယော, ဂဏိတာယော ဝိဘာဝိဘိ။
၄၇။ သာလကုသုမိယဝဂ္ဂ
၁။ သာလကုသုမိယတ္ထေရအပဒါန
၁။ ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ, ဇလဇုတ္တမနာမကေ၊
အာရောပိတမှိ စိတကေ, သာလပုပ္ဖမပူဇယိံ။
၄၇-သာလကုသုမိယဝဂ် ၁-သာလကုသုမိယတ္ထေရအပဒါန ၁။ ပဒုမုတ္တရမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူသည်ရှိသော် နံ့သာထင်းပုံ ပေါ်သို့တင်သောအခါ၌ အင်ကြင်းပန်းကို ပူဇော်ခဲ့၏။
၂။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ [ပုပ္ဖမဘိပုဇယိံ (သျာ။)]၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, စိတပူဇာယိဒံ [ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ (သျာ။)] ဖလံ။
၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပန်းကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် နံ့သာထင်းပုံကို ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
နာဂေါဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ၊ ဘဝအားလုံးတို့ကို ပယ်နုတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ‘ဆင်ပြောင်ကြီးသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ နေသကဲ့သို့’ ငါသည် အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ၊
တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား ကောင်းသောလာခြင်း စင်စစ် ဖြစ်ပေ၏၊ ငါသည် မြတ်စွာဘုရား အထံတော်၌ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြု ကျင့်အပ်ပါပြီ။
၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော, ဝိမောက္ခာပိ စ အဋ္ဌိမေ၊
ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ရှစ်ပါးသော ဤဝိမောက္ခတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ခြောက်ပါးသော အဘိညာဥ်တို့ကိုလည်းကောင်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပါကုန်ပြီ။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သာလကုသုမိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော သာလကုသုမိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သာလကုသုမိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
သာလကုသုမိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဌမံ။
၂။ စိတကပူဇကတ္ထေရအပဒါန
၆။ ‘‘ဈာယမာနဿ ဘဂဝတော, သိခိနော လောကဗန္ဓုနော၊
အဋ္ဌ စမ္ပကပုပ္ဖါနိ, စိတကံ အဘိရောပယိံ။
၂-စိတကပူဇကတ္ထေရအပဒါန ၆။ လောက၏ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်တော်မူသော သိခီမြတ်စွာဘုရား၏ အလောင်းတော်ကိုမီးသင်္ဂြိုဟ်အပ်သည်ရှိသော် နံ့သာထင်းပုံပေါ်သို့ စံကားပန်းရှစ်ပွင့်တို့ကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့၏။
၇။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, စိတပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၇။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ပန်းကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် နံ့သာထင်းပုံကို ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၁၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၁၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်စိတကပူဇကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် စိတကပူဇကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ စိတကပူဇကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
စိတကပူဇကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒုတိယံ။
၃။ စိတကနိဗ္ဗာပကတ္ထေရအပဒါန
၁၁။ ‘‘ဒယှမာနေ သရီရမှိ, ဝေဿဘုဿ မဟေသိနော၊
ဂန္ဓောဒကံ ဂဟေတွာန, စိတံ နိဗ္ဗာပယိံ အဟံ။
၃-စိတကနိဗ္ဗာပကတ္ထေရအပဒါန ၁၁။ ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား၏ အလောင်းတော်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်အပ်သည်ရှိသော် ငါသည် နံ့သာရေကိုယူ၍ နံ့သာထင်းပုံကို ငြိမ်းစေခဲ့၏။
၁၂။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, စိတံ နိဗ္ဗာပယိံ အဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဂန္ဓောဒကဿိဒံ ဖလံ။
၁၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် နံ့သာထင်းပုံကို ငြိမ်းစေ၏၊ ထိုအခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် နံ့သာ ရေလှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၁၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၁၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၁၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၁၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၁၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၁၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်စိတကနိဗ္ဗာပကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ သုံးခုမြောက် စိတကနိဗ္ဗာပကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ စိတကနိဗ္ဗာပကော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
စိတကနိဗ္ဗာပကတ္ထေရဿာပဒါနံ တတိယံ။
၄။ သေတုဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၁၆။ ‘‘ဝိပဿိနော ဘဂဝတော, စင်္ကမန္တဿ သမ္မုခါ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, သေတုံ ကာရာပယိံ အဟံ။
၄-သေတုဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၁၆။ ငါသည် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏ စင်္ကြံဦး၌ ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ တံတားကိုဆောက်လုပ်စေခဲ့၏။
၁၇။ ‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ သေတုံ ကာရယိံ အဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, သေတုဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၁၇။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် တံတားပြုလုပ်စေခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည်ကား တံတား လှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၁၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၁၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၁၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၁၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သေတုဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ လေးခုမြောက် သေတုဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သေတုဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
သေတုဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ စတုတ္ထံ။
၅။ သုမနတာလဝဏ္ဋိယတ္ထေရအပဒါန
၂၁။ ‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော, တာလဝဏ္ဋမဒါသဟံ၊
သုမနေဟိ ပဋိစ္ဆန္နံ, ဓာရယာမိ မဟာယသံ။
၅-သုမနတာလဝဏ္ဋိယတ္ထေရအပဒါန ၂၁။ ငါသည် သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားအား မုလေးပန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော ထန်းရွက် ယပ်ဝန်းကိုပေးလှူခဲ့၏၊ (ထိုယပ်ဖြင့်) များမြတ်သော အခြံအရံရှိတော်မူသော မြတ်စွာ ဘုရားကို ဆောင်းမိုးခဲ့၏။
၂၂။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, တာလဝဏ္ဋမဒါသဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, တာလဝဏ္ဋဿိဒံ ဖလံ။
၂၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းကို ပေးလှူ ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ထန်းရွက်ယပ်ဝန်း လှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၂၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၂၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၂၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သုမနတာလဝဏ္ဋိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ငါးခုမြောက် သုမနတာလဝဏ္ဋိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သုမနတာလဝဏ္ဋိယော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
သုမနတာလဝဏ္ဋိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဉ္စမံ။
၆။ အဝဋဖလိယတ္ထေရအပဒါန
၂၆။ ‘‘သတရံသီ နာမ ဘဂဝါ, သယမ္ဘူ အပရာဇိတော၊
ဝိဝေကကာမော သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဂေါစရာယာဘိနိက္ခမိ။
၆-အဝဋဖလိယတ္ထေရအပဒါန ၂၆။ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အလိုလိုဖြစ်တော်မူသော ရန်သူတို့ မအောင်အပ်သောသတရံသီမည်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် ဆိတ်ငြိမ်ရာကို အလိုရှိတော်မူသည် ဖြစ်၍ ဆွမ်းခံရာအရပ်မှထွက်တော်မူ၏။
၂၇။ ‘‘ဖလဟတ္ထော အဟံ ဒိသွာ, ဥပဂစ္ဆိံ နရာသဘံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, အဒါသိံ အဝဋံ ဖလံ။
၂၇။ လက်၌ သစ်သီးရှိသော ငါသည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ဖူးမြင်ရ၍ (အနီးသို့) ချဥ်းကပ်ခဲ့၏၊ ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အဝဋမည်သော သစ်သီးကို ပေးလှူခဲ့၏။
၂၈။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၂၈။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ သစ်သီးကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် သစ်သီးလှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၂၉။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၉။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၃၀။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၃၀။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၃၁။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၃၁။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်အဝဋဖလိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် အဝဋဖလိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ အဝဋဖလိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
အဝဋဖလိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ဆဋ္ဌံ။
၇။ လဗုဇဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၃၂။ ‘‘နဂရေ ဗန္ဓုမတိယာ, အာရာမိကော အဟံ တဒါ၊
အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ, ဂစ္ဆန္တံ အနိလဉ္ဇသေ။
၇-လဗုဇဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၃၂။ ထိုအခါ ငါသည် ဗန္ဓုမတီမြို့၌ အရံစောင့်ဖြစ်ခဲ့၏၊ ကိလေသာမြူ ကင်းတော်မူ သော ကောင်းကင်၌ကြွသွားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ၏။
၃၃။ ‘‘လဗုဇံ ဖလမာဒါယ, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿဒါသဟံ၊
အာကာသေဝ ဌိတော သန္တော, ပဋိဂ္ဂဏှိ မဟာယသော။
၃၃။ ငါသည် တောင်ပိန္နဲသီးကို ယူ၍ ဘုရားမြတ်အား ပေးလှူခဲ့၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောင်းကင်၌ရပ်တော်မူလျက်သာလျှင် ခံယူတော်မူ၏။
၃၄။ ‘‘ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော မယှံ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါဝဟော၊
ဖလံ ဗုဒ္ဓဿ ဒတွာန, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ။
၃၄။ ငါ၏ နှစ်သက်မှုဖြစ်စေခြင်းသည် မျက်မှောက်ချမ်းသာကို ရွက်ဆောင်၏၊ မြတ်စွာ ဘုရားအား အလွန်ကြည်ညိုသော စိတ်ဖြင့် သစ်သီးကို ပေးလှူခဲ့ခြင်းကြောင့်-
၃၅။ ‘‘အဓိဂဉ္ဆိံ တဒါ ပီတိံ, ဝိပုလံ သုခမုတ္တမံ၊
ဥပ္ပဇ္ဇတေဝ [ဥပ္ပဇ္ဇတေ မေ (သျာ။)] ရတနံ, နိဗ္ဗတ္တဿ တဟိံ တဟိံ။
၃၅။ ထိုအခါ၌ ငါသည် နှစ်သက်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ပြန့်ပြောသော ချမ်းသာမြတ်ကို လည်းကောင်းရခဲ့၏။ ထိုထိုဘဝ၌ ဖြစ်သော ငါ့အား ရတနာသည် ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိပေ၏။
၃၆။ ‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၃၆။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ သစ်သီးကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် သစ်သီးလှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၃၇။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၃၇။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၃၈။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၃၈။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၃၉။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၃၉။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်လဗုဇဖလဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် လဗုဇဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ လဗုဇဖလဒါယကော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
လဗုဇဖလဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ သတ္တမံ။
၈။ ပိလက္ခဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၄၀။ ‘‘ဝနန္တရေ ဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ [ဝနန္တေ ဗုဒ္ဓံ ဒိသွာန (သီ။ ပီ။)], အတ္ထဒဿိံ မဟာယသံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ပိလက္ခဿ [ပိလက္ခုဿ (ပီ။)] ဖလံ အဒါ။
၈-ပိလက္ခဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၄၀။ များသော အခြံအရံရှိတော်မူသော အတ္ထဒဿီမြတ်စွာဘုရားကို တောအတွင်း၌ ဖူးမြင်ရ၍ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ညောင်ကြတ်သီးကို ပေးလှူခဲ့၏။
၄၁။ ‘‘အဋ္ဌာရသေ ကပ္ပသတေ, ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၄၁။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်ထောင့်ရှစ်ရာထက်၌ သစ်သီးကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် သစ်သီးလှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၄၂။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၄၂။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄၃။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄၃။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၄၄။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၄၄။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပိလက္ခဖလဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ပိလက္ခဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပိလက္ခဖလဒါယကော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
ပိလက္ခဖလဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ အဋ္ဌမံ။
၉။ သယံပဋိဘာနိယတ္ထေရအပဒါန
၄၅။ ‘‘ကကုဓံ ဝိလသန္တံဝ, ဒေဝဒေဝံ နရာသဘံ၊
ရထိယံ ပဋိပဇ္ဇန္တံ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၉-သယံပဋိဘာနိယတ္ထေရအပဒါန ၄၅။ တင့်တယ်လှပသော ရေခံတက်ပင်ကဲ့သို့သော၊ နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ခရီးလမ်း၌ ကြွသွားတော်မူစဥ် ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၄၆။ ‘‘တမန္ဓကာရံ နာသေတွာ, သန္တာရေတွာ ဗဟုံ ဇနံ၊
ဉာဏာလောကေန ဇောတန္တံ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၄၆။ မောဟတည်းဟူသော အမိုက်မှောင်ကို ဖျက်ဆီး၍ များစွာသော လူအပေါင်းကို ကယ်တင်လျက်ဉာဏ်တော်တည်းဟူသော အလင်းရောင်ဖြင့် ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၄၇။ ‘‘ဝသီသတသဟဿေဟိ, နီယန္တံ လောကနာယကံ၊
ဥဒ္ဓရန္တံ ဗဟူ သတ္တေ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၄၇။ ရဟန္တာတစ်သိန်းတို့နှင့် အတူ ကြွသွားတော်မူသော များစွာသော သတ္တဝါတို့ကိုထုတ်ဆောင်ကယ်တင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲရှိပါအံ့နည်း။
၄၈။ ‘‘အာဟနန္တံ [အာဟနိတွာ (သျာ။ က။)] ဓမ္မဘေရိံ, မဒ္ဒန္တံ တိတ္ထိယေ ဂဏေ၊
သီဟနာဒံ ဝိနဒန္တံ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၄၈။ တရားတော်တည်းဟူသော စည်ကြီးကို ရိုက်တီး၍ တိတ္ထိအပေါင်းတို့ကို နှိမ်နင်း တော်မူသော ရဲရင့်သော မိန့်ခွန်းတော်ကို မိန့်မြွက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ သည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၄၉။ ‘‘ယာဝတာ ဗြဟ္မလောကတော, အာဂန္တွာန သဗြဟ္မကာ၊
ပုစ္ဆန္တိ နိပုဏေ ပဉှေ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၄၉။ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ ဗြဟ္မာနှင့် တကွသော နတ်တို့သည် လာရောက်ကုန်၍သိမ်မွေ့ခက်ခဲသော ပြဿနာတို့ကို (မြတ်စွာဘုရားအား) မေးကြရကုန်၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၀။ ‘‘ယဿဉ္ဇလိံ ကရိတွာန, အာယာစန္တိ သဒေဝကာ၊
တေန ပုညံ အနုဘောန္တိ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၅၀။ နတ်နှင့် တကွသော လူတို့သည် အကြင်မြတ်စွာဘုရားအား လက်အုပ်ချီ၍ တောင်း ပန်လျက်ပေးလှူကြရကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ကောင်းမှုအကျိုးကို ခံစားကြရကုန်၏၊ ထိုမြတ်စွာ ဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၁။ ‘‘သဗ္ဗေ ဇနာ သမာဂန္တွာ, သမ္ပဝါရေန္တိ စက္ခုမံ၊
န ဝိကမ္ပတိ အဇ္ဈိဋ္ဌော, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၅၁။ ခပ်သိမ်းသော လူတို့သည် စုဝေးကုန်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ခြံရံကြကုန်၏၊ (ပြဿနာ မေးရန်) တောင်းပန်ခံရသော မြတ်စွာဘုရားသည် တုန်လှုပ်တော်မမူချေ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၂။ ‘‘နဂရံ ပဝိသတော ယဿ, ရဝန္တိ ဘေရိယော ဗဟူ၊
ဝိနဒန္တိ ဂဇာ မတ္တာ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၅၂။ အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် မြို့တွင်းသို့ ဝင်တော်မူလတ်သော် များစွာသော စည် ကြီးတို့သည်မြည်ဟည်းကုန်၏၊ အမုန်ယစ်သော ဆင်တို့သည် အော်မြည်ကြကုန်၏၊ ထို မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၃။ ‘‘ဝီထိယာ [ရထိယာ (သီ။)] ဂစ္ဆတော ယဿ, သဗ္ဗာဘာ ဇောတတေ သဒါ၊
အဗ္ဘုန္နတာ သမာ ဟောန္တိ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၅၃။ အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည် ခရီးလမ်းမ၌ ကြွသွားတော်မူလတ်သော် အခါခပ်သိမ်း ရောင်ခြည်တော်အားလုံးသည် အမြဲမပြတ် တောက်ပလျက်ရှိ၏၊ မြင့်မောက်သော မြေတို့ သည် ညီညွတ်လျက် ရှိကုန်၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၄။ ‘‘ဗျာဟရန္တဿ ဗုဒ္ဓဿ, စက္ကဝါဠမ္ပိ သုယျတိ၊
သဗ္ဗေ သတ္တေ ဝိညာပေတိ, ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ။
၅၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဟောတော်မူလတ်သော် စကြဝဠာအဆုံးတိုင်အောင်လည်း ကြားရ၏၊ သတ္တဝါအားလုံးတို့ကို သိစေနိုင်ပေ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည်မကြည်ညိုဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။
၅၅။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ဗုဒ္ဓမဘိကိတ္တယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ကိတ္တနာယ ဣဒံ ဖလံ။
၅၅။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ မြတ်စွာဘုရားကို ချီးကျူးခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရားကို ချီးကျူးရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၅၆။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၅၆။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၅၇။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၅၇။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၅၈။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၅၈။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သယံပဋိဘာနိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ကိုးခုမြောက် သယံပဋိဘာနိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သယံပဋိဘာနိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
သယံပဋိဘာနိယတ္ထေရဿာပဒါနံ နဝမံ။
၁၀။ နိမိတ္တဗျာကရဏိယတ္ထေရအပဒါန
၅၉။ ‘‘အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဟိမဝံ, မန္တေ ဝါစေ မဟံ တဒါ၊
စတုပညာသသဟဿာနိ, သိဿာ မယှံ ဥပဋ္ဌဟုံ။
၁၀-နိမိတ္တဗျာကရဏိယတ္ထေရအပဒါန ၅၉။ ထိုအခါ၌ ငါသည် ဟိမဝန္တာသို့ သက်ဝင်၍ ဗေဒင်တို့ကို ပို့ချ၏၊ တပည့်ငါးသောင်းလေးထောင်တို့သည် ငါ့အား ခစားလုပ်ကျွေးကုန်၏။
၆၀။ ‘‘အဓိတာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗေ, ဆဠင်္ဂေ ပါရမိံ ဂတာ၊
သကဝိဇ္ဇာဟုပတ္ထဒ္ဓါ, ဟိမဝန္တေ ဝသန္တိ တေ။
၆၀။ အလုံးစုံသော တပည့်တို့သည် သင်အပ်ပြီးသော အတတ်ရှိကုန်၏၊ ဗေဒင်ကို တတ်မြောက်ကြကုန်၏၊ အင်္ဂါခြောက်ပါးရှိသော ဗေဒင်၌ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့ သည်မိမိ၏ အတတ်ပညာတို့၏ အထောက်အပံ့ကို ခံရကုန်လျက် ဟိမဝန္တာ၌ နေကြကုန်၏။
၆၁။ ‘‘စဝိတွာ တုသိတာ ကာယာ, ဒေဝပုတ္တော မဟာယသော၊
ဥပ္ပဇ္ဇိ မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော။
၆၁။ (ထိုအခါ များသော အခြံအရံရှိသော) အလောင်းတော်နတ်သားသည် တုသိတာ နတ်ပြည်မှ စုတေ၍ဆင်ခြင်ဉာဏ်ရှိလျက် ထင်သော သတိရှိလျက် အမိဝမ်း၌ ဖြစ်ရ၏။
၆၂။ ‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေ ဥပပဇ္ဇန္တေ, ဒသသဟဿိ ကမ္ပထ၊
အန္ဓာ စက္ခုံ အလဘိံသု, ဥပ္ပဇ္ဇန္တမှိ နာယကေ။
၆၂။ မြတ်စွာဘုရားအလောင်း ပဋိသန္ဓေနေတော်မူသည်ရှိသော် လောကဓာတ်တစ်သောင်း သည်တုန်လှုပ်လေ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအလောင်း ပဋိသန္ဓေနေတော်မူသည်ရှိသော် သူကန်းတို့ သည် မျက်စိ (အလင်း) ကို ရကြကုန်၏။
၆၃။ ‘‘သဗ္ဗာကာရံ ပကမ္ပိတ္ထ, ကေဝလာ ဝသုဓာ အယံ၊
နိဂ္ဃေါသသဒ္ဒံ သုတွာန, ဥဗ္ဗိဇ္ဇိံသု [ဝိမှယိံသု (သျာ။ က။)] မဟာဇနာ။
၆၃။ ဤမြေကြီးအားလုံးသည် အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တုန်လှုပ်၏၊ လူအများ တို့သည်တော်လည်းသံကို ကြားကုန်၍ ထိတ်လန့်ကြကုန်၏။
၆၄။ ‘‘သဗ္ဗေ ဇနာ သမာဂမ္မ, အာဂစ္ဆုံ မမ သန္တိကံ၊
ဝသုဓာယံ ပကမ္ပိတ္ထ, ကိံ ဝိပါကော ဘဝိဿတိ။
၆၄။ လူအားလုံးတို့သည် အညီအညွတ် စည်းဝေးကြကုန်၍ ငါ၏ အထံသို့ လာရောက်ကြကုန်၏။ ဤမြေကြီးသည် တုန်လှုပ်ခဲ့၏၊ အကျိုးကား အဘယ်သို့ ဖြစ်ပါလတ္တံ့နည်း (ဟု မေးကြကုန်၏)။
၆၅။ ‘‘အဝစာသိံ [ဝိဒဿာမိ (သျာ။)] တဒါ တေသံ, မာ ဘေထ [မာ ရောဒ (က။), မာဘာယိတ္ထ (သျာ။)] နတ္ထိ ဝေါ ဘယံ၊
ဝိသဋ္ဌာ ဟောထ သဗ္ဗေပိ, ဥပ္ပါဒေါယံ သုဝတ္ထိကော [သုခတ္ထိကော (သျာ။)]။
၆၅။ (မကြောက်ကြကုန်လင့်၊) သင်တို့အား ဘေးမရှိချေ၊ အလုံးစုံသော သင်တို့သည် လည်းကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်း ရဲတင်းကြကုန်လော့၊ ဤဖြစ်ပေါ်သော နိမိတ်ကား ကောင်းကျိုး ရှိမည့်နိမိတ်ပေတည်းဟု ထိုအခါ ငါသည် ထိုသူတို့အား ပြောဆိုခဲ့၏။
၆၆။ ‘‘အဋ္ဌဟေတူဟိ သမ္ဖုဿ [အဋ္ဌဟေတူဟိ သမ္ဖဿ (သျာ။ ပီ။), အတ္ထဟေတု နိသံသယံ (က။)], ဝသုဓာယံ ပကမ္ပတိ၊
တထာ နိမိတ္တာ ဒိဿန္တိ, ဩဘာသော ဝိပုလော မဟာ။
၆၆။ မချွတ်ဖြစ်လတ္တံ့သော အကြောင်းရှစ်ပါးကြောင့် ဤမြေကြီးသည် တုန်လှုပ်၏၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် အရောင်အလင်းသည် ပြန့်ပြောကြီးမား၏၊ ထိုအခြင်းအရာအား ဖြင့်နိမိတ်တို့သည် ထင်ပေါ်ကုန်၏။
၆၇။ ‘‘အသံသယံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော, ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ စက္ခုမာ၊
သညာပေတွာန ဇနတံ, ပဉ္စသီလေ ကထေသဟံ။
၆၇။ စက္ခုငါးမျိုး ရှိတော်မူသော ဘုရားမြတ်သည် မချွတ်ပွင့်တော်မူလတ္တံ့၊ ဤသို့ ငါသည် လူအပေါင်းကိုသိစေ၍ ငါးပါးသီလတို့ကို ဟောခဲ့၏။
၆၈။ ‘‘သုတွာန ပဉ္စ သီလာနိ, ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒဉ္စ ဒုလ္လဘံ၊
ဥဗ္ဗေဂဇာတာ သုမနာ, တုဋ္ဌဟဋ္ဌာ အဟံသု တေ။
၆၈။ ထိုသူတို့သည် ငါးပါးသော သီလတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ရခဲသော ဘုရားပွင့်တော်မူခြင်းကိုလည်းကောင်း ကြားသိရ၍ ဖြစ်သော တက်ကြွခြင်းရှိကုန်လျက် နှစ်သက်ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်ကြလေကုန်၏။
၆၉။ ‘‘ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ နိမိတ္တံ ဝိယာကရိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗျာကရဏဿိဒံ ဖလံ။
၆၉။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်၌ နိမိတ်ကို မိန့်ကြား (ဖတ်ကြား) ခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် နိမိတ် ဖတ်ကြားခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၇၀။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၇၀။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၇၁။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၇၁။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၇၂။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၇၂။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်နိမိတ္တဗျာကရဏိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် နိမိတ္တဗျာကရဏိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။ လေးဆယ့်ခုနစ်ခုမြောက် သာလကုသုမိယဝဂ် ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ နိမိတ္တဗျာကရဏိယော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
နိမိတ္တဗျာကရဏိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒသမံ။
သာလကုသုမိယဝဂ္ဂေါ သတ္တစတ္တာလီသမော။
တဿုဒ္ဒါနံ-
သာလကုသုမိယော ထေရော, ပူဇာ နိဗ္ဗာပကောပိ စ၊
သေတုဒေါ တာလဝဏ္ဋီ စ, အဝဋလဗုဇပ္ပဒေါ။
ပိလက္ခပဋိဘာနီ စ, ဝေယျာကရဏိယော ဒိဇော၊
ဒွေသတ္တတိ စ ဂါထာယော, ဂဏိတာယော ဝိဘာဝိဘိ။
၄၈။ နဠမာလိဝဂ္ဂ
၁။ နဠမာလိယတ္ထေရအပဒါန
၁။ ‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟံ၊
ဝိပိနဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တံ, အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ။
၄၈-နဠမာလိဝဂ် ၁-နဠမာလိယတ္ထေရအပဒါန ၁။ ရွှေအဆင်းနှင့် တူသော အဆင်းရှိတော်မူသည် ဖြစ်၍ ပေးလှူဖွယ် ပစ္စည်းဝတ္ထုတို့ကိုအလှူခံတော်မူထိုက်သော လောက၏ ရှေ့သွား မြတ်စွာဘုရားကို တော၏ အထက်၌ ကြွသွား တော်မူစဥ်ဖူးမြင်ရ၏။
၂။ ‘‘နဠမာလံ ဂဟေတွာန, နိက္ခမန္တော စ တာဝဒေ၊
တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဩဃတိဏ္ဏမနာသဝံ။
၂။ ထိုခဏ၌ ငါသည် ကျူပန်းကို ယူ၍ ထွက်သည်ရှိသော် ထိုအရပ်၌ ဩဃမှလွန် မြောက်သောအာသဝကင်းတော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ၏။
၃။ ‘‘ပသန္နစိတ္တော သုမနော, နဠမာလမပူဇယိံ၊
ဒက္ခိဏေယျံ မဟာဝီရံ, သဗ္ဗလောကာနုကမ္ပကံ။
၃။ မြတ်သော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်သော၊ ကြီးမားသော လုံ့လရှိတော်မူသော ၊ လောကအားလုံးကိုအစဥ်သနားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကျူပန်းကိုပူဇော်ခဲ့၏။
၄။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ မာလမဘိရောပယိံ [ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၄။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ကျူပန်းကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား ပူဇော်ရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၅။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
နာဂေါဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၅။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ၊ ဘဝအားလုံးတို့ကို ပယ်နုတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ‘ဆင်ပြောင်ကြီးသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ နေသကဲ့သို့’ ငါသည် အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ၊
တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆။ ငါ၏ လာခြင်းကား ကောင်းသောလာခြင်း စင်စစ် ဖြစ်ပေ၏၊ ငါသည် မြတ်စွာ ဘုရား အထံတော်၌ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၇။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော, ဝိမောက္ခာပိ စ အဋ္ဌိမေ၊
ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၇။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ရှစ်ပါးသော ဤဝိမောက္ခတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ခြောက်ပါးသော အဘိညာဥ်တို့ကိုလည်းကောင်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပါကုန်ပြီ။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်နဠမာလိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော နဠမာလိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ နဠမာလိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
နဠမာလိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဌမံ။
၂။ မဏိပူဇကတ္ထေရအပဒါန
၈။ ‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော, သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊
ဝိဝေကကာမော သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဂစ္ဆတေ အနိလဉ္ဇသေ။
၂-မဏိပူဇကတ္ထေရအပဒါန ၈။ တရားခပ်သိမ်းတို့ကို တစ်ဖက်ကမ်းရောက် သိမြင်တော်မူသော ၊ မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူပြီးသော၊ ပဒုမုတ္တရမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ငြိမ်ခြင်းကို အလိုရှိတော်မူ သည်ဖြစ်၍ကောင်းကင်၌ ကြွသွားတော်မူ၏။
၉။ ‘‘အဝိဒူရေ ဟိမဝန္တဿ, မဟာဇာတဿရော အဟု၊
တတ္ထ မေ ဘဝနံ အာသိ, ပုညကမ္မေန သံယုတံ။
၉။ ဟိမဝန္တာ၏ အနီး၌ ဇာတဿရအိုင်ကြီးသည် ရှိ၏၊ ထိုအိုင်ကြီး၌ ကောင်းမှုကံနှင့် ယှဥ်သော ငါ၏ဗိမာန်သည် ရှိ၏။
၁၀။ ‘‘ဘဝနာ အဘိနိက္ခမ္မ, အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ၊
ဣန္ဒီဝရံဝ ဇလိတံ, အာဒိတ္တံဝ ဟုတာသနံ။
၁၀။ ငါသည် ဗိမာန်မှ ထွက်သည်ရှိသော် ‘တောက်ပသော ငုရွှေပန်းကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရဲရဲတောက်သောဟုန်းမီးစာကဲ့သို့လည်းကောင်း’ မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ၏။
၁၁။ ‘‘ဝိစိနံ နဒ္ဒသံ ပုပ္ဖံ, ပူဇယိဿန္တိ နာယကံ၊
သကံ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, အဝန္ဒိံ သတ္ထုနော အဟံ။
၁၁။ ငါသည် မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်အံ့ဟု ပန်းကို ရှာဖွေလတ်သော် မတွေ့မြင်ခဲ့၊ (ထို့ ကြောင့်) ငါသည် မိမိစိတ်ကို ကြည်လင်စေ၍ မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးခဲ့၏။
၁၂။ ‘‘မမ သီသေ မဏိံ ဂယှ, ပူဇယိံ လောကနာယကံ၊
ဣမာယ မဏိပူဇာယ, ဝိပါကော ဟောတု ဘဒ္ဒကော။
၁၂။ ငါ၏ ဦးခေါင်း၌ (ရှိသော) ပတ္တမြားကို ယူ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ခဲ့၏၊ ဤ ပတ္တမြားကို့ပူဇော်ရခြင်းကြောင့် ကောင်းသော အကျိုးသည် ဖြစ်ထွန်းပါစေသတည်း။
၁၃။ ‘‘ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ, အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊
အန္တလိက္ခေ ဌိတော သတ္ထာ, ဣမံ ဂါထံ အဘာသထ။
၁၃။ ပေးလှူဖွယ်ပစ္စည်းဝတ္ထုတို့ကို အလှူခံတော်မူထိုက်သော လောကသုံးပါးကို သိတော် မူသော ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ကောင်းကင်၌ ရပ်တော်မူလျက် ဤဆိုမည့် ဂါထာကို ဟောတော်မူ၏-
၁၄။ ‘သော တေ ဣဇ္ဈတု သင်္ကပ္ပေါ, လဘဿု ဝိပုလံ သုခံ၊
ဣမာယ မဏိပူဇာယ, အနုဘောဟိ မဟာယသံ’။
၁၄။ သင့်အား ထိုစိတ်အကြံသည် ပြည့်စုံစေသတည်း၊ ကြီးကျယ်သော ချမ်းသာကို ရစေ သတည်း၊ ဤပတ္တမြားဖြင့် ပူဇော်ရခြင်းကြောင့် များပြားသော အခြံအရံအကျော်အစောကို ခံစားရစေသတည်း။
၁၅။ ‘‘ဣဒံ ဝတွာန ဘဂဝါ, ဇလဇုတ္တမနာမကော၊
အဂမာသိ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော, ယတ္ထ စိတ္တံ ပဏီဟိတံ။
၁၅။ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ပဒုမုတ္တရမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကိုမိန့်တော်မူပြီးလျှင် စိတ်အလိုရှိရာ အရပ်သို့ ကြွသွားတော်မူ၏။
၁၆။ ‘‘သဋ္ဌိကပ္ပါနိ ဒေဝိန္ဒော, ဒေဝရဇ္ဇမကာရယိံ၊
အနေကသတက္ခတ္တုဉ္စ, စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ။
၁၆။ ငါသည် ကမ္ဘာခြောက်ဆယ်တို့ပတ်လုံး နတ်တို့ကို အစိုးရသည်ဖြစ်၍ သိကြားမင်း အဖြစ်ကို ပြုရ၏၊ အကြိမ်ရာပေါင်းများစွာ စကြဝတေးမင်းလည်း ဖြစ်ခဲ့၏။
၁၇။ ‘‘ပုဗ္ဗကမ္မံ သရန္တဿ, ဒေဝဘူတဿ မေ သတော၊
မဏိ နိဗ္ဗတ္တတေ မယှံ, အာလောကကရဏော မမံ။
၁၇။ နတ်ဖြစ်၍ဖြစ်သော ငါသည် ရှေးကောင်းမှုကံကို အောက်မေ့သည်ရှိသော် အရောင် အလင်းကိုပြုတတ်သော ပတ္တမြားသည် ငါ့အား ဖြစ်ပေါ်လေ၏။
၁၈။ ‘‘ဆဠသီတိသဟဿာနိ, နာရိယော မေ ပရိဂ္ဂဟာ၊
ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ, အာမုက္ကမဏိကုဏ္ဍလာ [အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)]။
၁၈-၁၉။ ဆန်းကြယ်သော အဝတ်တန်ဆာရှိကုန်သော၊ ပုလဲသွယ်, ပတ္တမြားနားတောင်းကိုပန်ဆင်ကုန်သော၊ ကော့တက်သော မျက်တောင်ရှိကုန်သော၊ ပြုံးရွှင်စွာ ပြောဆိုတတ်ကုန် သော၊ ကောင်းသော အမှတ်သညာရှိကုန်သော၊ သေးသွယ်သော ခါးရှိကုန်သော ငါသိမ်းပိုက် အပ်ကုန်သောမိန်းမပေါင်း ရှစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့သည် ငါ့ကို အမြဲမပြတ် ခြံရံလျက် ရှိကုန်၏။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် ပတ္တမြားကို ပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၁၉။ ‘‘အဠာရပမှာ ဟသုလာ, သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊
ပရိဝါရေန္တိ မံ နိစ္စံ, မဏိပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၂၀။ ‘‘သောဏ္ဏမယာ မဏိမယာ, လောဟိတင်္ဂမယာ တထာ၊
ဘဏ္ဍာ မေ သုကတာ ဟောန္တိ, ယဒိစ္ဆသိ [ယဒိစ္ဆာယ (သီ။ ပီ။)] ပိဠန္ဓနာ။
၂၀။ ရွှေဖြင့် ပြီးကုန်သော၊ ပတ္တမြားဖြင့် ပြီးကုန်သော၊ ထို့အတူ ကျောက်နီဖြင့် ပြီးကုန် သောတန်ဆာတို့သည် အကယ်၍ အလိုရှိပါမူ ကောင်းစွာ ပြုလုပ်အပ်သော ဘဏ္ဍာတို့သည် ငါ့အားဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။
၂၁။ ‘‘ကူဋာဂါရာ ဂဟာရမ္မာ, သယနဉ္စ မဟာရဟံ၊
မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, နိဗ္ဗတ္တန္တိ ယဒိစ္ဆကံ။
၂၁။ နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ် ကောင်းသော စုလစ်မွန်းချွန် အထွတ်တပ်အပ်သော အိမ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ မြတ်သော သူတို့အားသာ ထိုက်သော အိပ်ရာနေရာသည်လည်းကောင်း ငါ၏စိတ်အကြံကို သိ၍ အလိုရှိတိုင်း ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။
၂၂။ ‘‘လာဘာ တေသံ သုလဒ္ဓဉ္စ, ယေ လဘန္တိ ဥပဿုတိံ၊
ပုညက္ခေတ္တံ မနုဿာနံ, ဩသဓံ သဗ္ဗပါဏိနံ။
၂၂။ အကြင်သူတို့သည် တရားသံကို နာယူနိုင်သော အရပ်ဒေသကိုလည်းကောင်း၊ လူတို့၏ကောင်းမှုမျိုးစေ့ စိုက်ပျိုးရာ လယ်ယာမြေကောင်းသဖွယ် ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားကို လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ဆေးသဖွယ်ဖြစ်သော တရားတော်ကိုလည်းကောင်း ရရှိကုန်၏။ (ဤသို့ရရှိခြင်းကား) ထိုသူတို့အား ကောင်းစွာ ရအပ်သောလာဘ်ကြီးပေ တည်း။
၂၃။ ‘‘မယှမ္ပိ သုကတံ ကမ္မံ, ယောဟံ အဒက္ခိ နာယကံ၊
ဝိနိပါတာ ပမုတ္တောမှိ, ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ။
၂၃။ အကြင်ငါသည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ခဲ့၏၊ ထိုငါသည် ကောင်းမှုကံကို ကောင်းစွာ ပြုအပ်၏၊ ပျက်စီးကျရာ အပါယ်လေးပါးမှ လွတ်မြောက်ရ၏၊ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန် သို့ ရောက်ရ၏။
၂၄။ ‘‘ယံ ယံ ယောနုပပဇ္ဇာမိ, ဒေဝတ္တံ အထ မာနုသံ၊
ဒိဝသဉ္စေဝ ရတ္တိဉ္စ [သမန္တာ သတ္တရတနာ (သီ။ ပီ။ က။)], အာလောကော ဟောတိ မေ သဒါ။
၂၄။ ကပ်ရောက်ရတိုင်းသော လူအဖြစ် နတ်အဖြစ်ဟူသမျှတို့၌ နေ့၌လည်းကောင်း၊ ညဥ့်၌လည်းကောင်း အရောင်အလင်းသည် ငါ့အား အခါခပ်သိမ်း ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိ၏။
၂၅။ ‘‘တာယေဝ မဏိပူဇာယ, အနုဘောတွာန သမ္ပဒါ၊
ဉာဏာလောကော မယာ ဒိဋ္ဌော, ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ။
၂၅။ ထိုပတ္တမြားကို ပူဇော်ခြင်းကြောင့် စည်းစိမ်တို့ကို ခံစားပြီးလျှင် ဉာဏ်တည်းဟူသောအရောင်အလင်းကို တွေ့မြင်လျက် တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရပေ၏။
၂၆။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ မဏိံ အဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, မဏိပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၂၆။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပတ္တမြားကို ပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ပတ္တမြားကို ပူဇော်ရ ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၂၇။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၇။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၂၈။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၂၈။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၉။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၉။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်မဏိပူဇကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် မဏိပူဇကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ မဏိပူဇကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
မဏိပူဇကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒုတိယံ။
၃။ ဥက္ကာသတိကတ္ထေရအပဒါန
၃၀။ ‘‘ကောသိကော နာမ ဘဂဝါ, စိတ္တကူဋေ ဝသီ တဒါ၊
ဈာယီ ဈာနရတော ဗုဒ္ဓေါ, ဝိဝေကာဘိရတော မုနိ။
၃-ဥက္ကာသတိကတ္ထေရအပဒါန ၃၀။ ထိုအခါ၌ ကောသိကမည်သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် စိတ္တကုဋ်တောင်၌ နေတော်မူ၏၊ ရဟန်းမြတ်ဖြစ်တော်မူသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်မြတ်သည် ဈာန်ဝင်စားတော်မူလေ့ရှိ၏၊ ဈာန်၌ မွေ့လျော်တော်မူ၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ မွေ့လျော်တော်မူ၏။
၃၁။ ‘‘အဇ္ဈောဂါဟေတွာ [အဇ္ဈောဂဟေတွာ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ဟိမဝန္တံ, နာရီဂဏပုရက္ခတော၊
အဒ္ဒသံ ကောသိကံ ဗုဒ္ဓံ, ပုဏ္ဏမာယေဝ စန္ဒိမံ။
၃၁။ ငါသည် မိန်းမအပေါင်း ခြံရံလျက် ဟိမဝန္တာတောသို့ သက်ဝင်သည်ရှိသော် ‘လပြည့်နေ့၌ပေါ်ထွက်သော လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့’ ကောသိကပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို ဖူးမြင်ရ၏။
၃၂။ ‘‘ဥက္ကာသတေ ဂဟေတွာန, ပရိဝါရေသဟံ တဒါ၊
သတ္တရတ္တိန္ဒိဝံ ဌတွာ [ဗုဒ္ဓေါ (သျာ။ က။)], အဋ္ဌမေန အဂစ္ဆဟံ။
၃၂။ ထိုအခါ၌ ငါသည် မီးရှူးမီးတိုင် တစ်ရာတို့ကို ယူဆောင်၍ ဝန်းရံခဲ့၏၊ ခုနစ်ညဥ့် ခုနစ်နေ့ပတ်လုံးရပ်တည်၍ ရှစ်ရက်မြောက်သော နေ့၌ ပြန်သွားခဲ့၏။
၃၃။ ‘‘ဝုဋ္ဌိတံ ကောသိကံ ဗုဒ္ဓံ, သယမ္ဘုံ အပရာဇိတံ၊
ပသန္နစိတ္တော ဝန္ဒိတွာ, ဧကံ ဘိက္ခံ အဒါသဟံ။
၃၃။ ငါသည် အလိုလိုဖြစ်တော်မူသော ၊ ရန်သူတို့သည် မအောင်အပ်သော၊ သမာပတ်မှ ထတော်မူသော ကောသိကပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်မြတ်ကို ကြည်ညိုသော စိတ်ရှိလျက် ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ထပ်စာဆွမ်းကိုပေးလှူခဲ့၏။
၃၄။ ‘‘တေန ကမ္မေန ဒွိပဒိန္ဒ, လောကဇေဋ္ဌ နရာသဘ၊
ဥပ္ပဇ္ဇိံ တုသိတေ ကာယေ, ဧကဘိက္ခာယိဒံ ဖလံ။
၃၄။ အခြေနှစ်ချောင်းရှိသူ နတ်လူတို့ကို အစိုးရတော်မူသော လောက၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ထိုကောင်းမှုကံကြောင့် တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရပါ၏။ ဤ သို့ ဖြစ်ရခြင်းသည်တစ်ထပ်စာဆွမ်းကို လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၃၅။ ‘‘ဒိဝသဉ္စေဝ ရတ္တိဉ္စ, အာလောကော ဟောတိ မေ သဒါ၊
သမန္တာ ယောဇနသတံ, ဩဘာသေန ဖရာမဟံ။
၃၅။ အရောင်အလင်းသည် ငါ့အား နေ့၌လည်းကောင်း၊ ညဥ့်၌လည်းကောင်း နေ့ရော ညဥ့်ပါအခါခပ်သိမ်း ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိ၏။ ငါသည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူဇနာတစ်ရာတိုင်အောင် အရောင်ဖြင့်ဖြန့်နိုင်၏။
၃၆။ ‘‘ပဉ္စပညာသကပ္ပမှိ, စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ၊
စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ, ဇမ္ဗုမဏ္ဍဿ [ဇမ္ဗုသဏ္ဍဿ (ပီ။)] ဣဿရော။
၃၆။ ငါသည် ငါးဆယ့်ငါးကမ္ဘာပတ်လုံး သမုဒ္ဒရာလေးစင်းအဆုံးရှိသော၊ မြေပြင်ကို အစိုးရသော၊ အောင်အပ်ပြီးသော စစ်သည်ရှိသော၊ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံးကို အစိုးရသော စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
၃၇။ ‘‘တဒါ မေ နဂရံ အာသိ, ဣဒ္ဓံ ဖီတံ သုနိမ္မိတံ၊
တိံသယောဇနမာယာမံ, ဝိတ္ထာရေန စ ဝီသတိ။
၃၇။ ထိုအခါ၌ ငါ၏ မြို့သည် ပြည့်စုံ၏၊ စည်ပင်သာယာ၏၊ ကောင်းစွာဖန်ဆင်း အပ်သောအလျားယူဇနာသုံးဆယ်၊ အနံယူဇနာနှစ်ဆယ် ရှိ၏။
၃၈။ ‘‘သောဘဏံ နာမ နဂရံ, ဝိဿကမ္မေန မာပိတံ၊
ဒသသဒ္ဒါဝိဝိတ္တံ တံ, သမ္မတာဠသမာဟိတံ။
၃၈။ ဝိသကြုံနတ်သား ဖန်ဆင်းအပ်သော ထိုသောဘဏမည်သော မြို့သည် မောင်းကြေး နင်းသံနှင့်တကွဖြစ်သော အသံဆယ်မျိုးတို့ဖြင့် မတိတ်ဆိတ်ဘဲ ရှိလေ၏။
၃၉။ ‘‘န တမှိ နဂရေ အတ္ထိ, ဝလ္လိကဋ္ဌဉ္စ မတ္တိကာ၊
သဗ္ဗသောဏ္ဏမယံယေဝ, ဇောတတေ နိစ္စကာလိကံ။
၃၉။ ထိုမြို့၌ ကြိမ်နွယ်သစ်သားသည်လည်းကောင်း၊ အင်္ဂတေမြေညက်တို့သည်လည်းကောင်း မရှိကုန်။ (မြို့သည်) အလုံးစုံ ရွှေဖြင့်ပြီးလျက် အခါခပ်သိမ်းပင် ထွန်းတောက်ပ ပေ၏။
၄၀။ ‘‘စတုပါကာရပရိက္ခိတ္တံ, တယော အာသုံ မဏိမယာ၊
ဝေမဇ္ဈေ တာလပန္တီ စ, ဝိဿကမ္မေန မာပိတာ။
၄၀။ မြို့ကို တံတိုင်းလေးထပ် ဝန်းရံအပ်ပေ၏၊ တံတိုင်းသုံးထပ်တို့သည် ပတ္တမြားဖြင့် ပြီးကုန်၏၊ အလယ်၌ ထန်းပင်အစဥ်လိုက်ကိုလည်း ဝိသကြုံနတ်သားသည် ဖန်ဆင်းအပ်၏။
၄၁။ ‘‘ဒသသဟဿပေါက္ခရညော, ပဒုမုပ္ပလဆာဒိတာ၊
ပုဏ္ဍရီကေဟိ [ပုဏ္ဍရီကာဒိ (သျာ။)] သဉ္ဆန္နာ, နာနာဂန္ဓသမီရိတာ။
၄၁။ တစ်သောင်းသော ရေကန်တို့သည် ပဒုမ္မာကြာ, ဥပ္ပလကြာတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကုန်၍ ပုဏ္ဍရိက်ကြာတို့ဖြင့်ဖုံးလွှမ်းအပ်ကုန်၏၊ အမျိုးမျိုးသော ရနံ့တို့ဖြင့် ကြိုင်လှိုင်လျက် ရှိကုန်၏။
၄၂။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ဥက္ကံ ဓာရယိံ အဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဥက္ကဓာရဿိဒံ ဖလံ။
၄၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် မီးရှူးမီးတိုင်ကို ညှိထွန်းပူဇော် ခဲ့ရသောအခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မီးရှူးမီးတိုင်ညှိထွန်းရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၄၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၄၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၄၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၄၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဥက္ကာသတိကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ သုံးခုမြောက် ဥက္ကာသတိကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဥက္ကာသတိကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဥက္ကာသတိကတ္ထေရဿာပဒါနံ တတိယံ။
၄။ သုမနဗီဇနိယတ္ထေရအပဒါန
၄၆။ ‘‘ဝိပဿိနော ဘဂဝတော, ဗောဓိယာ ပါဒပုတ္တမေ၊
သုမနော ဗီဇနိံ ဂယှ, အဗီဇိံ ဗောဓိမုတ္တမံ။
၄-သုမနဗီဇနိယတ္ထေရအပဒါန ၄၆။ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သော ဗောဓိပင်၌ ဝမ်းမြောက်သည်ဖြစ်၍ ယပ်ကို ယူပြီးလျှင် ဗောဓိပင်မြတ်ကို ယပ်ခတ်ခဲ့၏။
၄၇။ ‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, အဗီဇိံ ဗောဓိမုတ္တမံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗီဇနာယ ဣဒံ ဖလံ။
၄၇။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ဗောဓိပင်မြတ်ကို ယပ်ခတ်ခဲ့၏၊ ထိုအခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် ယပ်ခတ်ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၄၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၄၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၅၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၅၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်သုမနဗီဇနိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ လေးခုမြောက် သုမနဗီဇနိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သုမနဗီဇနိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
သုမနဗီဇနိယတ္ထေရဿာပဒါနံ စတုတ္ထံ။
၅။ ကုမ္မာသဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၅၁။ ‘‘ဧသနာယ စရန္တဿ, ဝိပဿိဿ မဟေသိနော၊
ရိတ္တကံ ပတ္တံ ဒိသွာန, ကုမ္မာသံ ပူရယိံ အဟံ။
၅-ကုမ္မာသဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၅၁။ ငါသည် ဆွမ်းရှာမှီးခြင်းငှါ ကြွတော်မူသော ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏ အချည်းနှီးသော သပိတ်ကိုမြင်ရ၍ မုယောဆွမ်းကို ပြည့်စေခဲ့၏။
၅၂။ ‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ဘိက္ခံ အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ကုမ္မာသဿ ဣဒံ ဖလံ။
၅၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ မုယောဆွမ်းကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မုယောဆွမ်း လှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၅၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၅၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေ ရ၏။
၅၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၅၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၅၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၅၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ကုမ္မာသဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ငါးးခုမြောက် ကုမ္မာသဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ကုမ္မာသဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ကုမ္မာသဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဉ္စမံ။
၆။ ကုသဋ္ဌကဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၅၆။ ‘‘ကဿပဿ ဘဂဝတော, ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ကုသဋ္ဌကမဒါသဟံ။
၆-ကုသဋ္ဌကဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၅၆။ မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးတော်မူသော ကျင့်သုံးအပ်ပြီးသော သိက္ခာသီလရှိတော်မူ သောကဿပမြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ငါသည် စာရေးတံဆွမ်းရှစ်ဝတ်ကို ပေးလှူခဲ့၏။
၅၇။ ‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပသ္မိံ, ကုသဋ္ဌကမဒါသဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ကုသဋ္ဌကဿိဒံ ဖလံ။
၅၇။ ငါသည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ စာရေးတံဆွမ်း ရှစ်ဝတ်ကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် စာရေးတံဆွမ်း ရှစ်ဝတ်ကို ပေးလှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၅၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၅၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၅၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၅၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ကုသဋ္ဌကဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခြောက်ခုမြောက် ကုသဋ္ဌကဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ကုသဋ္ဌကဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ကုသဋ္ဌကဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဆဋ္ဌံ။
၇။ ဂိရိပုန္နာဂိယတ္ထေရအပဒါန
၆၁။ ‘‘သောဘိတော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, စိတ္တကူဋေ ဝသီ တဒါ၊
ဂဟေတွာ ဂိရိပုန္နာဂံ, သယမ္ဘုံ အဘိပူဇယိံ။
၇-ဂိရိပုန္နာဂိယတ္ထေရအပဒါန ၆၁။ ထိုအခါ၌ သောဘိတမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် စိတ္တကုဋ်တောင်၌ နေတော်မူ၏၊ ငါသည်တောင်ပုန်းညက်ပန်းကို ယူ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ခဲ့၏။
၆၂။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ ဗုဒ္ဓမဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ။
၆၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရား အားပန်းပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၆၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၆၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဂိရိပုန္နာဂိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ခုနစ်ခုမြောက် ဂိရိပုန္နာဂိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဂိရိပုန္နာဂိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဂိရိပုန္နာဂိယတ္ထေရဿာပဒါနံ သတ္တမံ။
၈။ ဝလ္လိကာရဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၆၆။ ‘‘သုမနော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, တက္ကရာယံ ဝသီ တဒါ၊
ဝလ္လိကာရဖလံ ဂယှ, သယမ္ဘုဿ အဒါသဟံ။
၈-ဝလ္လိကာရဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၆၆။ ထိုအခါ၌ သုမနမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တက္ကရာပြည်၌ နေတော်မူ၏၊ ငါသည် နွယ်သီးကိုယူ၍ မြတ်စွာဘုရားကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
၆၇။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၆၇။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ နွယ်သီးကို လှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် သစ်သီးလှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆၈။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆၈။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၆၉။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၆၉။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၇၀။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၇၀။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဝလ္လိကာရဖလဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှစ်ခုမြောက် ဝလ္လိကာရဖလဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဝလ္လိကာရဖလဒါယကော ထေရော ဣမာ
ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ။
ဝလ္လိကာရဖလဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ အဋ္ဌမံ။
၉။ ပါနဓိဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၇၁။ ‘‘အနောမဒဿီ ဘဂဝါ, လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊
ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ, ပထမာရုဟိ [ပီတိမာရုယှိ (သျာ။)] စက္ခုမာ။
၉-ပါနဓိဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၇၁။ လောက၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သော၊ လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော ၊ စက္ခုငါးမျိုးရှိ တော်မူသော အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် နေ့အခါ၌ ကျောင်းတော်မှထွက်၍ ခရီး လမ်းမသို့ ကြွတော်မူ၏။
၇၂။ ‘‘ပါနဓိံ သုကတံ ဂယှ, အဒ္ဓါနံ ပဋိပဇ္ဇဟံ၊
တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ပတ္တိကံ စာရုဒဿနံ။
၇၂။ ငါသည် ကောင်းစွာ ပြုအပ်သော ဖိနပ်ကို ယူ၍ ခရီးရှည် သွားခဲ့၏။ ထိုအခါ တင့်တင့်တယ်တယ်ရှုချင်ဖွယ်ရှိသော ခြေကျင် ကြွတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ၏။
၇၃။ ‘‘သကံ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, နီဟရိတွာန ပါနဓိံ၊
ပါဒမူလေ ဌပေတွာန, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ။
၇၃။ မိမိစိတ်ကို ကြည်လင်စေပြီးလျှင် ဖိနပ်ကို ထုတ်၍ ခြေတော်ရင်း၌ ထားလျက် ဤ စကားကိုလျှောက်ထား၏-
၇၄။ ‘‘‘အဘိရူဟ မဟာဝီရ, သုဂတိန္ဒ ဝိနာယက၊
ဣတော ဖလံ လဘိဿာမိ, သော မေ အတ္ထော သမိဇ္ဈတု’။
၇၄။ လုံ့လကြီးမားတော်မူသော သုဂတိဘဝကို ပေးတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရား (ဤဖိနပ်ကို) စီးတော်မူပါ၊ ဤအလှူမှ အကျိုးကို ရလိုပါ၏၊ အကျွန်ုပ်အား ထိုအကျိုးသည် ပြည့်စုံပါစေသတည်း (ဟုဤစကားကို လျှောက်ထား၏)။
၇၅။ ‘‘အနောမဒဿီ ဘဂဝါ, လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊
ပါနဓိံ အဘိရူဟိတွာ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ။
၇၅။ လောက၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သော လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော အနောမဒဿီ မြတ်စွာဘုရားသည် ဖိနပ်ကို စီး၍ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏-
၇၆။ ‘‘‘ယော ပါနဓိံ မေ အဒါသိ, ပသန္နော သေဟိ ပါဏိဘိ၊
တမဟံ ကိတ္တယိဿာမိ, သုဏာထ မမ ဘာသတော’။
၇၆။ အကြင်သူသည် ကြည်ညိုသည် ဖြစ်၍ မိမိလက်တို့ဖြင့် ငါဘုရားအား ဖိနပ်ကို ပေး လှူ၏၊ ထိုသူ့ကို ငါသည် ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူအံ့၊ မိန့်ကြားမည့် ငါ၏ စကားကို နာယူကြကုန်လော့-
၇၇။ ‘‘ဗုဒ္ဓဿ ဂိရမညာယ, သဗ္ဗေ ဒေဝါ သမာဂတာ၊
ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ သုမနာ, ဝေဒဇာတာ ကတဉ္ဇလီ။
၇၇။ အလုံးစုံသော နတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအသံတော်ကို သိကုန်၍ တက်ကြွသော စိတ်ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်ကြကုန်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီလျက် စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်၏။
၇၈။ ‘‘ပါနဓီနံ ပဒါနေန, သုခိတောယံ ဘဝိဿတိ၊
ပဉ္စပညာသက္ခတ္တုဉ္စ, ဒေဝရဇ္ဇံ ကရိဿတိ။
၇၈။ ဤသူသည် ဖိနပ်တို့ကို လှူဒါန်းခြင်းကြောင့် ချမ်းသာခြင်းရှိသူ ဖြစ်လတ္တံ့၊ ငါးဆယ့်ငါးကြိမ်တိုင်တိုင်နတ်မင်းအဖြစ်ကိုလည်း ပြုရလတ္တံ့။
၇၉။ ‘‘သဟဿက္ခတ္တုံ ရာဇာ စ, စက္ကဝတ္တီ ဘဝိဿတိ၊
ပဒေသရဇ္ဇံ ဝိပုလံ, ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ။
၇၉။ အကြိမ်တစ်ထောင်တိုင်တိုင် စကြဝတေးမင်းလည်း ဖြစ်လတ္တံ့၊ ပြန့်ပြောသော ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ်သည်ကား ဂဏန်းအားဖြင့် မရေတွက်နိုင်။
၈၀။ ‘‘အပရိမေယျေ ဣတော ကပ္ပေ, ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊
ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန [နာမေန (သဗ္ဗတ္ထ)], သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ။
၈၀။ ဤကမ္ဘာမှ မရေတွက်နိုင်သော တစ်သင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဩက္ကာကမင်းမျိုး၌ဖြစ်သော အနွယ်အားဖြင့် ဂေါတမအမည်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူလတ္တံ့။
၈၁။ ‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ, ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ, နိဗ္ဗာယိဿတိနာသဝေါ။
၈၁။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်တို့၌ တရားဖြင့် ဖန်ဆင်းအပ်သော အမွေခံသား တော်ဖြစ်၍အာသဝတရား အားလုံးတို့ကို ပိုင်းခြားသိလျက် အာသဝမရှိဘဲ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုလတ္တံ့။
၈၂။ ‘‘ဒေဝလောကေ မနုဿေ ဝါ, နိဗ္ဗတ္တိဿတိ ပုညဝါ၊
ဒေဝယာနပဋိဘာဂံ, ယာနံ ပဋိလဘိဿတိ။
၈၂။ နတ်ပြည်၌လည်းကောင်း၊ လူ့ပြည်၌လည်းကောင်း ကောင်းမှုရှိသော သူ (ဘုန်းကံ ကြီးမားသူ) သည်ဖြစ်လတ္တံ့၊ နတ်ယာဥ်နှင့် တူသော ယာဥ်ကို ရလတ္တံ့။
၈၃။ ‘‘ပါသာဒါ သိဝိကာ ဝယှံ, ဟတ္ထိနော သမလင်္ကတာ၊
ရထာ ဝါဇညသံယုတ္တာ, သဒါ ပါတုဘဝန္တိ မေ။
၈၃။ ပြာသာဒ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ထမ်းစင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ လှည်းပေါင်းချုပ်သည်လည်းကောင်း၊ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော ဆင်တို့သည်လည်ကောင်း၊ အာဇာနည်မြင်းကသော ရထားတို့သည်လည်းကောင်း အခါခပ်သိမ်း ငါ့အား ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။
၈၄။ ‘‘အဂါရာ နိက္ခမန္တောပိ, ရထေန နိက္ခမိံ အဟံ၊
ကေသေသု ဆိဇ္ဇမာနေသု, အရဟတ္တမပါပုဏိံ။
၈၄။ ငါသည် အိမ်မှ ထွက်သော် လည်း ရထားဖြင့် ထွက်ခဲ့ရ၏၊ ဆံပင်တို့ကို ရိတ်အပ် ကုန်သည်ရှိသော် ငါသည် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်၏။
၈၅။ ‘‘လာဘာ မယှံ သုလဒ္ဓံ မေ, ဝါဏိဇ္ဇံ သုပ္ပယောဇိတံ၊
ဒတွာန ပါနဓိံ ဧကံ, ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ။
၈၅။ ငါ့အား အရတော်လေစွ၊ ငါသည် ကောင်းစွာ ရအပ်ပေ၏၊ ကုန်သွယ်မှုကို ကောင်း စွာယှဥ်စေအပ်၏၊ ဖိနပ်တစ်ရံကို လှူရခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရပေ၏။
၈၆။ ‘‘အပရိမေယျေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ ပါနဓိမဒါသဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ပါနဓိဿ ဣဒံ ဖလံ။
၈၆။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ မရေတွက်နိုင်သော တစ်သင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ငါသည် ဖိနပ်ကိုပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည်ဖိနပ်လှူရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၈၇။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၈၇။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၈၈။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၈၈။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၈၉။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၈၉။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပါနဓိဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ကိုးခုမြောက် ပါနဓိဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပါနဓိဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ပါနဓိဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ နဝမံ။
၁၀။ ပုလိနစင်္ကမိယတ္ထေရအပဒါန
၉၀။ ‘‘မိဂလုဒ္ဒေါ ပုရေ အာသိံ, အရညေ ကာနနေ အဟံ၊
ဝါတမိဂံ ဂဝေသန္တော, စင်္ကမံ အဒ္ဒသံ အဟံ။
၁၀-ပုလိနစင်္ကမိယတ္ထေရအပဒါန ၉၀။ ရှေးအခါက ငါသည် ငှက်တို့ တွန်မြည်ရာ ဖြစ်သော တော၌ သားမုဆိုး ဖြစ်ခဲ့၏၊ ငါသည် သမင်ပျံကို ရှာမှီးသည်ရှိသော် စင်္ကြံကျောင်းကို တွေ့မြင်ရ၏။
၉၁။ ‘‘ဥစ္ဆင်္ဂေန ပုလိနံ [ပုဠိနံ (သီ။ သျာ။ ပီ။ က။)] ဂယှ, စင်္ကမေ ဩကိရိံ အဟံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော, သုဂတဿ သိရီမတော။
၉၁။ ငါသည် ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ ခါးပိုက်ဖြင့် သဲကိုယူပြီးလျှင် ဘုန်းကျက်သရေရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ စင်္ကြံကျောင်းကို ဖြန့်ခင်းခဲ့၏။
၉၂။ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ပုလိနံ ဩကိရိံ အဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ပုလိနဿ ဣဒံ ဖလံ။
၉၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ သဲကို ဖြန့်ခင်းခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးပါးလားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် သဲကို ဖြန့်ခင်းရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၉၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၉၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၉၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၉၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၉၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၉၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပုလိနစင်္ကမိယမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ဆယ်ခုမြောက် ပုလိနစင်္ကမိယတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။ လေးဆယ့်ရှစ်ခုမြောက် နဠမာလိဝဂ် ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပုလိနစင်္ကမိယော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ပုလိနစင်္ကမိယတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒသမံ။
နဠမာလိဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌစတ္တာလီသမော။
တဿုဒ္ဒါနံ-
နဠမာလီ မဏိဒဒေါ, ဥက္ကာသတိကဗီဇနီ၊
ကုမ္မာသော စ ကုသဋ္ဌော စ, ဂိရိပုန္နာဂိယောပိ စ။
ဝလ္လိကာရော ပါနဓိဒေါ, အထော ပုလိနစင်္ကမော၊
ဂါထာယော ပဉ္စနဝုတိ, ဂဏိတာယော ဝိဘာဝိဘိ။
၄၉။ ပံသုကူလဝဂ္ဂ
၁။ ပံသုကူလသညကတ္ထေရအပဒါန
၁။ ‘‘တိဿော နာမာသိ ဘဂဝါ, သယမ္ဘူ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော၊
ပံသုကူလံ ဌပေတွာန, ဝိဟာရံ ပါဝိသီ ဇိနော။
၄၉-ပံသုကူလဝဂ် ၁-ပံသုကူလသညကတ္ထေရအပဒါန ၁။ အလိုလို ဖြစ်တော်မူ၍ အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော်မူသော တိဿမည်သော မြတ်စွာ ဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ထား၍ ကျောင်းသို့ ဝင်တော်မူ၏။
၂။ ‘‘ဝိနတံ [သဇ္ဇိတံ (သျာ။), တိယန္တံ (ပီ။)] ဓနုမာဒါယ, ဘက္ခတ္ထာယ စရိံ အဟံ၊
မဏ္ဍလဂ္ဂံ ဂဟေတွာန, ကာနနံ ပါဝိသိံ အဟံ။
၂။ ငါသည် (သက်တင်ရေးကဲ့သို့) ညွတ်ကွေးသော လေးကို ယူ၍ အစားအစာအကျိုးငှါ လှည့်လည်ခဲ့၏၊ သန်လျက်ကို စွဲကိုင်လျက် တောသို့ ဝင်ခဲ့၏။
၃။ ‘‘တတ္ထဒ္ဒသံ ပံသုကူလံ, ဒုမဂ္ဂေ လဂ္ဂိတံ တဒါ၊
စာပံ တတ္ထေဝ နိက္ခိပ္ပ, သိရေ ကတွာန အဉ္ဇလိံ။
၃။ ငါသည် ထိုတောတွင် သစ်ပင်ဖျား၌ ငြိတွယ်သော ပံ့သကူသင်္ကန်းကို တွေ့မြင်ရ၏၊ ထိုုအခါ ငါသည်ထိုနေရာ၌ပင် လေးကို ချထားပြီးလျှင် ဦးထိပ်၌ လက်အုပ်ချီလျက်-
၄။ ‘‘ပသန္နစိတ္တော သုမနော, ဝိပုလာယ စ ပီတိယာ၊
ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ သရိတွာန, ပံသုကူလံ အဝန္ဒဟံ။
၄။ ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ပြန့်ပြောသော နှစ်သက်ခြင်း ‘ပီတိ’ ဖြင့် ဘုရားမြတ်ကိုအောက်မေ့လျက် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ရှိခိုးခဲ့၏။
၅။ ‘‘ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ, ပံသုကူလမဝန္ဒဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဝန္ဒနာယ ဣဒံ ဖလံ။
၅။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်၌ ငါသည် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ရှိခိုးခဲ့ရသော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ရှိခိုးရခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၆။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
နာဂေါဝ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၆။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ၊ အလုံးစုံသော ဘဝတို့ ကိုပယ်နုတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ‘ဆင်ပြောင်ကြီးသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ နေသကဲ့သို့’ ငါသည် အာသဝမရှိဘဲနေရ၏။
၇။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ၊
တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၇။ ငါ၏ လာခြင်းကား စင်စစ် ကောင်းသောလာခြင်း ဖြစ်ပေ၏၊ ငါသည် မြတ်စွာ ဘုရား၏ အထံတော်၌ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၈။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော, ဝိမောက္ခာပိ စ အဋ္ဌိမေ၊
ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၈။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ရှစ်ပါးသော ဤဝိမောက္ခတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ခြောက်ပါးသော အဘိညာဥ်တို့ကိုလည်းကောင်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပါကုန်ပြီ။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ပံသုကူလသညကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ ရှေးဦးစွာသော ပံသုကူလသညကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပံသုကူလသညကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ပံသုကူလသညကတ္ထေရဿာပဒါနံ ပဌမံ။
၂။ ဗုဒ္ဓသညကတ္ထေရအပဒါန
၉။ ‘‘အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော, တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူ၊
လက္ခဏေ ဣတိဟာသေ စ, သနိဃဏ္ဍုသကေဋုဘေ။
၂-ဗုဒ္ဓသညကတ္ထေရအပဒါန ၉။ (ငါသည်) ဗေဒင်ကို သရဇ္ဈာယ်တတ်၏၊ ဗေဒင်ကို ဆောင်တတ်၏၊ ဗေဒင်သုံးပုံး တို့ကိုတစ်ဖက်ကမ်းရောက် တတ်မြောက်၏၊ နိဃဏ္ဍု (အဘိဓာန်) ကျမ်း၊ ကေဋုဘ (အလင်္ကာ) ကျမ်းနှင့်တကွသော လက္ခဏာကျမ်း၌လည်းကောင်း၊ ဣတိဟာသ (ပူရာဏ်) ကျမ်း၌ လည်းကောင်း တစ်ဖက်ကမ်းရောက် တတ်မြောက်၏။
၁၀။ ‘‘နဒီသောတပဋိဘာဂါ, သိဿာ အာယန္တိ မေ တဒါ၊
တေသာဟံ မန္တေ [မန္တံ (သျာ။ က။)] ဝါစေမိ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော။
၁၀။ ထိုအခါ တပည့်တို့သည် ‘မြစ်ရေလျဥ်ကဲ့သို့’ ငါ့ထံသို့ လာရောက်ကုန်၏၊ ငါသည် ထိုတပည့်တို့အား ညဥ့်နေ့ပတ်လုံး မပျင်းမရိဘဲ ဗေဒင်တို့ကို ပို့ချ၏။
၁၁။ ‘‘သိဒ္ဓတ္ထော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိ တာဝဒေ၊
တမန္ဓကာရံ နာသေတွာ, ဉာဏာလောကံ ပဝတ္တယိ။
၁၁။ ထိုအခါ သိဒ္ဓတ္ထမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူ၏၊ မောဟ အမိုက်မှောင်ကိုဖျက်ဆီး၍ ဉာဏ်အလင်းရောင်ကို ဖြစ်စေတော်မူ၏။
၁၂။ ‘‘မမ အညတရော သိဿော, သိဿာနံ သော ကထေသိ မေ၊
သုတွာန တေ ဧတမတ္ထံ, အာရောစေသုံ မမံ တဒါ။
၁၂။ ငါ၏ တပည့်တစ်ယောက်သည် ငါ၏ တပည့်တို့အား ပြောဆို၏၊ ထိုအခါ ထိုတပည့် တို့သည် ဤအကြောင်းကို ကြားကုန်၍ ငါ့အား ပြောကြားကုန်၏။
၁၃။ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကေ သမုပ္ပန္နော, သဗ္ဗညူ လောကနာယကော၊
တဿာနုဝတ္တတိ ဇနော, လာဘော အမှံ န ဝိဇ္ဇတိ [န ဟေဿတိ (သီ။ ပီ။)]။
၁၃။ အလုံးစုံသော တရားကို သိတော်မူသော လောကကိို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူ တတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူ၏၊ လူအပေါင်းသည် ထိုမြတ်စွာ ဘုရားသို့ အတုလိုက်၍ကျင့်လျက်ရှိ၏၊ ငါတို့အား လာဘ်ရခြင်းသည် မရှိတော့လတ္တံ့။
၁၄။ ‘‘အဓိစ္စုပ္ပတ္တိကာ ဗုဒ္ဓါ, စက္ခုမန္တော မဟာယသာ၊
ယံနူနာဟံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ, ပဿေယျံ လောကနာယကံ။
၁၄။ မြတ်စွာဘုရားတို့သည် တစ်ရံတစ်ခါသာ ပွင့်တော်မူကြကုန်၏၊ စက္ခုငါးမျိုး ရှိတော် မူကုန်၏၊ များသော အခြံအရံအကျော်အစော ရှိတော်မူကုန်၏၊ ငါသည် လောကကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တတ်သောဘုရားမြတ်ကို ဖူးမြင်ရမူ ကောင်းလေစွ။
၁၅။ ‘‘အဇိနံ မေ ဂဟေတွာန, ဝါကစီရံ ကမဏ္ဍလုံ၊
အဿမာ အဘိနိက္ခမ္မ, သိဿေ အာမန္တယိံ အဟံ။
၁၅။ ငါသည် ငါ၏ သစ်နက်ရေလျှော်တေ (သင်္ကန်း) နှင့် ရေကရားတို့ကို ယူ၍ သင်္ခမ်း ကျောင်းမှထွက်ပြီးလျှင် တပည့်တို့ကို ပြောဆိုခဲ့၏။
၁၆။ ‘‘ဩဒုမ္ဗရိကပုပ္ဖံဝ, စန္ဒမှိ သသကံ ယထာ၊
ဝါယသာနံ ယထာ ခီရံ, ဒုလ္လဘော လောကနာယကော [ဒုလ္လဘာ လောကနာယကာ (သီ။), ဒုလ္လဘံ လောကနာယကံ (သျာ။ ပီ။ က။)]။
၁၆။ ရေသဖန်းပွင့်ကို ရခဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လ၌ ယုန်ရုပ်ကို ရခဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကျီးတို့၏ နို့ရည်ကို ရခဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း ထို့အတူ (လောကကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တတ်သော) မြတ်စွာဘုရားကို ရနိုင်ခဲ၏။
၁၇။ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကမှိ ဥပ္ပန္နော, မနုဿတ္တမ္ပိ ဒုလ္လဘံ၊
ဥဘောသု ဝိဇ္ဇမာနေသု, သဝနဉ္စ သုဒုလ္လဘံ။
၁၇။ လောက၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူစဥ် လူ့အဖြစ်ကိုလည်း ရနိုင်ခဲ၏၊ (ဘုရားအဖြစ်၊ လူအဖြစ်) နှစ်ပါးစုံရှိကုန်သော် လည်း တရားကို နာကြားရခြင်းကိုလည်း အလွန်ရနိုင်ခဲ၏။
၁၈။ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကေ သမုပ္ပန္နော, စက္ခုံ လစ္ဆာမ နော ဘဝံ၊
ဧထ သဗ္ဗေ ဂမိဿာမ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသန္တိကံ။
၁၈။ လောက၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောင်းစွာ ပွင့်တော်မူပေ၏၊ ငါတို့အား အကျိုး ရှိသောပညာမျက်စိကို ရကုန်လတ္တံ့။ လာကြကုန်၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အထံသို့ ငါတို့အားလုံး သွားကုန်အံ့။
၁၉။ ‘‘ကမဏ္ဍလုဓရာ သဗ္ဗေ, ခရာဇိနနိဝါသိနော၊
တေ ဇဋာ ဘာရဘရိတာ, နိက္ခမုံ ဝိပိနာ တဒါ။
၁၉။ ထိုအခါ ရေကရားကို ဆောင်ကုန်သော၊ ကြမ်းတမ်းသော သစ်နက်ရေကို ဝတ် ကုန်သောထိုရသေ့အားလုံးတို့သည် ရသေ့ပရိက္ခရာဝန်ဖြင့် ပြည့်ကုန်လျက် တောမှ ထွက်ကုန်၏။
၂၀။ ‘‘ယုဂမတ္တံ ပေက္ခမာနာ, ဥတ္တမတ္ထံ ဂဝေသိနော၊
အာသတ္တိဒေါသရဟိတာ, အသမ္ဘီတာဝ ကေသရီ။
၂၀။ ထိုရသေ့အားလုံးတို့သည် ထမ်းပိုးတစ်ပြန်မျှ ရှုကြည့်တတ်ကုန်၏၊ မြတ်သော အကျိုးကိုရှာမှီးလေ့ရှိကုန်၏၊ ကပ်ငြိခြင်း‘လောဘ’ ပြစ်မှားခြင်း ‘ဒေါသ’မှ ကင်းကုန်၏၊ ကေသရာခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိကြကုန်။
၂၁။ ‘‘အပ္ပကိစ္စာ အလောလုပ္ပါ, နိပကာ သန္တဝုတ္တိနော၊
ဥဉ္ဆာယ စရမာနာ တေ, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌမုပါဂမုံ။
၂၁။ အမှုကိစ္စ နည်းပါးကုန်၏၊ လျှပ်ပေါ်လော်လည်ခြင်း မရှိကုန်၊ (ပါဋိဟာရိယဉာဏ် ဖြင့်) ရင့်ကျက်သော ပညာဉာဏ်ရှိကုန်၏၊ ငြိမ်သက်သော ဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်၏၊ (ဆွမ်းကို) ရှာမှီးခြင်းအကျိုးငှါလှည့်လည်တတ်ကုန်၏၊ ထိုရသေ့တို့သည် ဘုရားမြတ်သို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၏။
၂၂။ ‘‘ဒိယဍ္ဎယောဇနေ သေသေ, ဗျာဓိ မေ ဥပပဇ္ဇထ၊
ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ သရိတွာန, တတ္ထ ကာလင်္ကတော အဟံ။
၂၂။ ကြွင်းကျန်သော ယူဇနာခွဲ ခရီးရှိလတ်သော် ငါ့အား အနာရောဂါသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ငါသည်ဘုရားမြတ်ကို အောက်မေ့လျက် ထိုအရပ်၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
၂၃။ ‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ, ယံ သညမလဘိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဗုဒ္ဓသညာယိဒံ ဖလံ။
၂၃။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ မြတ်စွာဘုရား၌ အမှတ်သညာကို ရခဲ့သော အခါမှစ၍အပါယ်လေးပါး လားရသည်ကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၌ အမှတ်ရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၂၄။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပ။ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၂၄။ ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၂၅။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၂၅။ ငါ၏ လာခြင်းကား ကောင်းသောလာခြင်းပေတည်း။ပ။ အဆုံးအမသာသနာကို လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၂၆။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၂၆။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ သာသနာကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး ပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဗုဒ္ဓသညကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ နှစ်ခုမြောက် ဗုဒ္ဓသညကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဗုဒ္ဓသညကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဗုဒ္ဓသညကတ္ထေရဿာပဒါနံ ဒုတိယံ။
၃။ ဘိသဒါယကတ္ထေရအပဒါန
၂၇။ ‘‘ဩဂယှ ယံ [ဩဂယှာဟံ (သီ။ သျာ။ ပီ။)] ပေါက္ခရဏိံ, နာနာကုဉ္ဇရသေဝိတံ၊
ဥဒ္ဓရာမိ ဘိသံ တတ္ထ, ဃာသဟေတု [အသနဟေတု (သျာ။)] အဟံ တဒါ။
၃-ဘိသဒါယကတ္ထေရအပဒါန ၂၇။ ထိုအခါ ငါသည် ဆင်အမျိုးမျိုးတို့ မှီဝဲရာ ရေကန်သို့ သက်ဆင်း၍ ထိုရေကန်၌ အစာဟူသောအကြောင်းကြောင့် ကြာစွယ်ကို နုတ်ယူ၏။
၂၈။ ‘‘ဘဂဝါ တမှိ သမယေ, ပဒုမုတ္တရသဝှယော၊
ရတ္တမ္ဗရဓရော [ရတ္တကမ္ဗလဓရော (သျာ။)] ဗုဒ္ဓေါ, ဂစ္ဆတိ အနိလဉ္ဇသေ။
၂၈။ ထိုအခါ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ပဒုမုတ္တရအမည်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားသည် နီမြန်းသော သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံလျက် ကောင်းကင်ခရီး၌ ကြွသွားတော်မူ၏။
၂၉။ ‘‘ဓုနန္တော ပံသုကူလာနိ, သဒ္ဒမဿောသဟံ တဒါ၊
ဥဒ္ဓံ နိဇ္ဈာယမာနောဟံ, အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ။
၂၉။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပံ့သကူသင်္ကန်းတို့ကို ခါတော်မူသည်ရှိသော် ငါသည် အသံကိုကြားရ၏၊ ငါသည် အထက်သို့ မျှော်ကြည့်လတ်သော် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရ၏။
၃၀။ ‘‘တတ္ထေဝ ဌိတကော သန္တော, အာယာစိံ လောကနာယကံ၊
မဓုံ ဘိသေဟိ သဝတိ, ခီရံ သပ္ပိံ မုဠာလိဘိ။
၃၀။ ထိုအရပ်၌ပင် ရပ်တည်လျက် မြတ်စွာဘုရားကို တောင်းပန်လျှောက်ထားခဲ့၏၊ မြတ်စွာဘုရားကြာစွယ်တို့မှ ပျားရည်သည် ယိုစီးလျက် ရှိပါ၏၊ ကြာရင်းတို့မှ နို့ရည် ထောပတ်သည် ယိုစီးလျက်ရှိပါ၏။
၃၁။ ‘‘ပဋိဂ္ဂဏှာတု မေ ဗုဒ္ဓေါ, အနုကမ္ပာယ စက္ခုမာ၊
တတော ကာရုဏိကော သတ္ထာ, ဩရုဟိတွာ မဟာယသော။
၃၁။ စက္ခုငါးမျိုးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် တပည့်တော်အား အစဥ်သနားသဖြင့်ခံယူတော်မူပါ (ဟု တောင်းပန်လျှောက်ထားခဲ့၏)။ ထိုအခါ သနားခြင်း ‘ကရုဏာ’ ရှိတော်မူ သောများသော အခြံအရံ အကျော်အစော ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် (ကောင်း ကင်မှ) သက်ဆင်း၍-
၃၂။ ‘‘ပဋိဂ္ဂဏှိ မမံ ဘိက္ခံ, အနုကမ္ပာယ စက္ခုမာ၊
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, အကာ မေ အနုမောဒနံ။
၃၂။ စက္ခုငါးမျိုးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အစဥ်သနားသဖြင့် ငါ၏ ဆွမ်းကို ခံယူတော်မူ၏၊ ခံယူပြီး၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့အား အနုမောဒနာ ပြုတော်မူ၏။
၃၃။ ‘‘‘သုခီ ဟောတု [ဟောဟိ (သီ။ သျာ။ ပီ။ က။)] မဟာပုည, ဂတိ တုယှံ သမိဇ္ဈတု၊
ဣမိနာ ဘိသဒါနေန, လဘဿု ဝိပုလံ သုခံ’။
၃၃။ ဘုန်းကံကြီးသော ရသေ့ သင်သည် ချမ်းသာခြင်းရှိသူ ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ လားရာ ဂတိသည်သင့်အား ပြည့်စုံပါစေသတည်း၊ ဤကြာစွယ်ကို လှူရခြင်းကြောင့် ပြန့်ပြောသော ချမ်းသာခြင်းကိုရပါစေသတည်း။
၃၄။ ‘‘ဣဒံ ဝတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဇလဇုတ္တမနာမကော၊
ဘိက္ခမာဒါယ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, အမ္ဗရေနာဂမာ ဇိနော။
၃၄။ မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူသော သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော ပဒုမုတ္တရအမည်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူပြီးလျှင် ဆွမ်းကို ယူ လျက်ကောင်းကင်ဖြင့် ကြွသွားတော်မူ၏။
၃၅။ ‘‘တတော ဘိသံ ဂဟေတွာန, အာဂစ္ဆိံ မမ အဿမံ၊
ဘိသံ ရုက္ခေ လဂေတွာန [လဂ္ဂိတွာန (သျာ။ က။)], မမ ဒါနမနုဿရိံ။
၃၅။ ထို့နောက် ငါသည် ကြာစွယ်ကို ယူ၍ ငါ၏ သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ပြန်လာခဲ့၏၊ ကြာစွယ်ကို သစ်ပင်၌ဆွဲချိတ်ပြီးလျှင် ငါ၏ အလှူကို အကြိမ်ကြိမ် အောက်မေ့ခဲ့၏။
၃၆။ ‘‘မဟာဝါတော ဝုဋ္ဌဟိတွာ, သဉ္စာလေသိ ဝနံ တဒါ၊
အာကာသော အဘိနာဒိတ္ထ, အသနိယာ ဖလန္တိယာ။
၃၆။ ထိုအခါ လေပြင်းမုန်တိုင်းသည် ထ၍ တောသည် တုန်လှုပ်လေ၏၊ မိုးကြိုး ထစ်ကြိုးသဖြင့်ကောင်းကင်သည် မြည်ဟည်းလေ၏။
၃၇။ ‘‘တတော မေ အသနိပါတော, မတ္ထကေ နိပတီ တဒါ၊
သောဟံ နိသိန္နကော သန္တော, တတ္ထ ကာလင်္ကတော အဟုံ။
၃၇။ ထိုအခါ မိုးကြိုးကျသည်ရှိသော် ငါ၏ ဦးထိပ်၌ ကျလေ၏၊ ထိုအခါ ထိုငါသည် ထိုင် လျက်ပင်ထိုနေရာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
၃၈။ ‘‘ပုညကမ္မေန သံယုတ္တော, တုသိတံ ဥပပဇ္ဇဟံ၊
ကဠေဝရံ မေ ပတိတံ, ဒေဝလောကေ ရမိံ အဟံ။
၃၈။ ကောင်းမှုကံနှင့် ယှဥ်သော ငါသည် တုသိတာဘုံ၌ ကပ်ရောက်ရပေ၏၊ ငါသည် ငါ၏ကိုယ်ကောင်ကို ပစ်ချလျက် နတ်ပြည်လောက၌ ပျော်မွေ့ရ၏။
၃၉။ ‘‘ဆဠသီတိသဟဿာနိ, နာရိယော သမလင်္ကတာ၊
သာယပါတံ [သာယံ ပါတံ (သျာ။ က။)] ဥပဋ္ဌန္တိ, ဘိသဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၃၉။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သော မိန်းမပေါင်း ရှစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့ သည် ညဥ့်နံနက် (ငါ့အား) ခစားလျက် ရှိကုန်၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ကြာစွယ်လှူရ ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၄၀။ ‘‘မနုဿယောနိမာဂန္တွာ, သုခိတော ဟောမဟံ သဒါ၊
ဘောဂေ မေ ဦနတာ နတ္ထိ, ဘိသဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၄၀။ ငါသည် လူဘဝသို့ လာရောက်သည်ရှိသော် အခါခပ်သိမ်း ချမ်းသာခြင်းရှိသူဖြစ်၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၌ငါ့အား ယုတ်လျော့ခြင်းသည် မရှိ။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် ကြာစွယ်လှူရ ခြင်း၏ အကျိုးပေတည်း။
၄၁။ ‘‘အနုကမ္ပိတကော တေန, ဒေဝဒေဝေန တာဒိနာ၊
သဗ္ဗာသဝါ ပရိက္ခီဏာ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ။
၄၁။ တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော နတ်ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရား သည် အစဥ်သနားစောင့်ရှောက်အပ်သည်ဖြစ်၍ အာသဝအားလုံး ကုန်ခန်းပြီ၊ ယခုအခါ တစ်ဖန် ဘဝသစ်သည် (ငါ့အား) မရှိတော့ပြီ။
၄၂။ ‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ, ယံ ဘိသံ [ဘိက္ခံ (သဗ္ဗတ္ထ)] အဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ, ဘိသဒါနဿိဒံ ဖလံ။
၄၂။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ကြာစွယ်ကို လှူဒါန်းခဲ့ရသော အခါမှစ၍ မကောင်းမှုပြုသူတို့ လားရာ ‘ဒုဂ္ဂတိ’ ဘဝကို မသိစဖူးပေ။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ကြာစွယ်လှူရခြင်း၏အကျိုးပေတည်း။
၄၃။ ‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ…ပေ… ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ။
၄၃။ ငါသည် ကိလေသာတို့ကို ရှို့မြှိုက်လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ပ။ အာသဝမရှိဘဲ နေရ၏။
၄၄။ ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ။
၄၄။ ငါ၏ လာခြင်းကား။ပ။ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါပြီ။
၄၅။ ‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’။
၄၅။ လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကိုလည်းကောင်း။ပ။ သာသနာကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး ပါပြီ။ ဤသို့လျှင် အသျှင်ဘိသဒါယကမထေရ်သည် ဤဂါထာတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ။ သုံးခုမြောက် ဘိသဒါယကတ္ထေရအပဒါန ပြီး၏။
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဘိသဒါယကော ထေရော ဣမာ ဂါထာယော
အဘာသိတ္ထာတိ။
ဘိသဒါယကတ္ထေရဿာပဒါနံ တတိယံ။
၄။ ဉာဏထဝိကတ္ထေရအပဒါန
၄၆။ ‘‘ဒက္ခိဏေ ဟိမဝန္တဿ, သုကတော အဿမော မမ၊
ဥတ္တမတ္ထံ ဂဝေသန္တော, ဝသာမိ ဝိပိနေ တဒါ။
၄-ဉာဏထဝိကတ္ထေရအပဒါန ၄၆။ ဟိမဝန္တာ၏ တောင်ဘက်၌ ငါသည် သင်္ခမ်းကျောင်းကို ကောင်းစွာ ဆောက်လုပ် အပ်၏၊ ထိုအခါ (ငါသည်) မြတ်သော အကျိုးကို ရှာမှီးလျက် တော၌ နေ၏။
၄၇။ ‘‘လာဘာလာဘေန သန္တုဋ္ဌော, မူလေန စ ဖလေန စ၊
အနွေသန္တော အာစရိယံ, ဝသာမိ ဧကကော အဟံ။
၄၇။ ငါသည် ရရသမျှသော သစ်မြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သစ်သီးဖြင့်လည်းကောင်း ရောင့်ရဲပြီးလျှင် ဆရာကို အစဥ် ရှာဖွေလျက် တစ်ယောက်တည်း နေ၏။
၄၈။ ‘‘သုမေဓော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိ တာဝဒေ၊
စတုသစ္စံ ပကာသေတိ, ဥဒ္ဓရန္တော မဟာဇနံ။
၄၈။ ထိုအခါ သုမေဓာမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူ၏၊ လူအပေါင်းကိုထုတ်ဆောင်ကယ်တင်တော်မူလျက် သစ္စာလေးပါးကို ပြတော်မူ၏။
၄၉။ ‘‘နာဟံ သုဏောမိ သမ္ဗုဒ္ဓံ, နပိ မေ ကောစိ သံသတိ [ဘာသတိ (သီ။), သာသတိ (သျာ။ ပီ။)]၊
အဋ္ဌဝဿေ အတိက္ကန္တေ, အဿောသိံ လောကနာယကံ။
၄၉။ ငါသည် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူကြောင်းကို မကြားရပေ၊ ငါ့အား တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူမျှလည်း မပြောကြားချေ၊ ရှစ်နှစ်လွန်သောအခါ ငါသည် မြတ်စွာဘုရား (ပွင့်တော်မူကြောင်း) ကို ကြားရပေ၏။
၅၀။ ‘‘အဂ္ဂိဒါရုံ နီဟရိတွာ, သမ္မဇ္ဇိတွာန အဿမံ၊
ခါရိဘာရံ ဂဟေတွာန, နိက္ခမိံ ဝိပိနာ အဟံ။
၅၀။ ငါသည် မီးပူဇော်ရန် ထင်းကို ထုတ်၍ သင်္ခမ်းကျောင်းကို တံမြက်လှည်းပြီးလျှင် ရသေ့ပရိက္ခရာဝန်ကို ယူလျက် တောမှ ထွက်ခဲ့၏။
၅၁။ ‘‘ဧကရတ္တိံ ဝသန္တောဟံ, ဂါမေသု နိဂမေသု စ၊
အနုပုဗ္ဗေန စန္ဒဝတိံ, တဒါဟံ ဥပသင်္ကမိံ။
၅၁။ ထိုအခါ ငါသည် ရွာတို့၌ လည်းကောင်း၊ နိဂုံးတို့၌ လည်းကောင်း တစ်ညဥ့်မျှ နေလျက်အစဥ်အတိုင်း (သွားလတ်သော်) စန္ဒဝတီမြို့သို့ ရောက်လေ၏။
၅၂။
၅၂။ ထိုအခါ လူအပေါင်းကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူတတ်သော သုမေဓာမြတ်စွာ ဘုရားသည် များစွာသော သတ္တဝါတို့ကို ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်လျက် အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ဟော ကြားတော်မူ၏။
အရင်းအမြစ်များ
ကျမ်းကိုးကား
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 46. Jagatidāyakavaggo (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Therāpadānapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#534
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 47. Sālakusumiyavaggo (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Therāpadānapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#535
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 48. Naḷamālivaggo (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Therāpadānapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#536
- Vipassana Research Institute. (n.d.). 49. Paṃsukūlavaggo (Suttapiṭaka, Khuddakanikāya, Therāpadānapāḷi). In Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka. Retrieved October 27, 2026, from https://tipitaka.org/romn/#537