သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ

၁၆၈။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကိုပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် မမြဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိ၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ လျှာသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော လျှာ၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.168 17. Sixty Abbreviated Texts Desire for the Impermanent Interior “Mendicants, you should give up desire for what is impermanent. And what is impermanent? The eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent: you should give up desire for them. You should give up desire for what is impermanent.”

၂-အဇ္ဈတ္တအနိစ္စရာဂသုတ် ၁၆၉။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် စွွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကိုပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် မမြဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိ၌ သင်တို့သည် စွွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ပ။ လျှာသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော လျှာ၌ သင်တို့သည် စွွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ပ။ စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်၌ သင်တို့သည် စွွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် စွွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.169 17. Sixty Abbreviated Texts Greed for the Impermanent Interior “Mendicants, you should give up greed for what is impermanent. And what is impermanent? The eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent …”

၃-အဇ္ဈတ္တအနိစ္စဆန္ဒရာဂသုတ် ၁၇၀။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်စွွဲဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် မမြဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိ၌ သင်တို့သည် လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ပ။ လျှာသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော လျှာ၌ သင်တို့သည် လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်၌ သင်တို့သည် လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကိုပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.170 17. Sixty Abbreviated Texts Desire and Greed for the Impermanent Interior “Mendicants, you should give up desire and greed for what is impermanent. And what is impermanent? The eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent …”

၄-၆-ဒုက္ခဆန္ဒာဒိသုတ် ၁၇၁-၁၇၃။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် ဆင်းရဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော မျက်စိ၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏။ပ။ စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော စိတ်၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကိုပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.171–173 17. Sixty Abbreviated Texts Desire, Etc. for the Suffering Interior “Mendicants, you should give up desire … greed … desire and greed for what is suffering. And what is suffering? The eye, ear, nose, tongue, body, and mind are suffering …”

၇-၉-အနတ္တဆန္ဒာဒိသုတ် ၁၇၄-၁၇၆။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် အတ္တ မဟုတ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော မျက်စိ၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကိုပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ လျှာသည် အတ္တမဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော လျှာ၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကိုပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ပ။ စိတ်သည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော စိတ်၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော တရား၌ သင်တို့သည်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.174–176 17. Sixty Abbreviated Texts Desire, Etc. for the Not-Self Interior “Mendicants, you should give up desire … greed … desire and greed for what is not-self. And what is not-self? The eye, ear, nose, tongue, body, and mind are not-self …”

၁၀-၁၂-ဗာဟိရာနိစ္စဆန္ဒာဒိသုတ် ၁၇၇-၁၇၉။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် မမြဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် မမြဲဲကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော အဆင်းတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကိုပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ အသံတို့သည် မမြဲဲကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော အသံတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ အနံ့တို့သည် မမြဲဲကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော အနံ့တို့၌ သင်တို့သည်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ အရသာတို့သည် မမြဲဲ ကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော အရသာတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ အတွေ့အထိတို့သည် မမြဲဲကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော အတွေ့အထိတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ သဘောတရားတို့သည် မမြဲဲကုန်၊ ထိုမမြဲဲသော သဘောတရားတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.177–179 17. Sixty Abbreviated Texts Desire, Etc. for the Impermanent Exterior “Mendicants, you should give up desire … greed … desire and greed for what is impermanent. And what is impermanent? Sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are impermanent …”

၁၃-၁၅-ဗာဟိရဒုက္ခဆန္ဒာဒိသုတ် ၁၈၀-၁၈၂။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်တရားသည် ဆင်းရဲဲသနည်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် ဆင်းရဲဲကုန်၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော အဆင်းတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် ဆင်းရဲဲကုန်၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော သဘောတရားတို့၌ သင်တို့သည့်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်။ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ကိုပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.180–182 17. Sixty Abbreviated Texts Desire, Etc. for the Suffering Exterior “Mendicants, you should give up desire … greed … desire and greed for what is suffering. And what is suffering? Sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are suffering …”

၁၆-၁၈-ဗာဟိရာနတ္တဆန္ဒာဒိသုတ် ၁၈၃-၁၈၅။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အတ္တမဟုတ်သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် အတ္တမဟုတ်ကုန်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော အဆင်းတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သောသဘောတရားတို့၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်။ ရဟန်းတို့ အကြင်တရားသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော တရား၌ သင်တို့သည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ကို ပယ်ရမည်၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်ရမည်၊ လိုချင်စွွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ကို ပယ်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.183–185 17. Sixty Abbreviated Texts Desire, Etc. for the Not-Self Exterior “Mendicants, you should give up desire … greed … desire and greed for what is not-self. And what is not-self? Sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are not-self …”

၁၉-အဇ္ဈတ္တာတီတာနိစ္စသုတ် ၁၈၆။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်ရှိသောအရိယာတပည့်သည် မျက်စိ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ လျှာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ စိတ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ ငြီးငွေ့သော် စွဲဲမက်မှု ကင်း၏၊ စွဲဲမက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော် (ကိလေသာမှ) “လွတ်မြောက်ပြီ”ဟု အသိဉာဏ် ဖြစ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံး ပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.186 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior Was Impermanent in the Past “Mendicants, in the past the eye, ear, nose, tongue, body, and mind were impermanent. Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, ear, nose, tongue, body, and mind. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”

၂၀-အဇ္ဈတ္တာနာဂတာနိစ္စသုတ် ၁၈၇။ ရဟန်းတို့ အနာဂတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ။ပ။ အနာဂတ်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ။ပ။ အနာဂတ် ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသောပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ ”ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.187 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior Will Be Impermanent in the Future “Mendicants, in the future the eye, ear, nose, tongue, body, and mind will be impermanent …”

၂၁-အဇ္ဈတ္တပစ္စုပ္ပန္နာနိစ္စသုတ် ၁၈၈။ ရဟန်းတို့ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ။ပ။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ။ပ။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသောပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.188 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior is Impermanent in the Present “Mendicants, in the present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent …”

၂၂-၂၄-အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိဒုက္ခသုတ် ၁၈၉-၁၉၁။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲတည်း။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန့်ဖြစ်သော။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော လျှာသည် ဆင်းရဲဲတည်း။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော စိတ်သည် ဆင်းရဲဲတည်း။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ ရဟန်းတို့ ဤသို့မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.189–191 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior as Suffering in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are suffering …”

၂၅-၂၇-အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိအနတ္တသုတ် ၁၉၂-၁၉၄။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော လျှာသည် အတ္တ မဟုတ်။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော စိတ်သည် အတ္တ မဟုတ်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.192–194 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior as Not-Self in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are not-self …”

၂၈-၃၀-ဗာဟိရာတီတာဒိအနိစ္စသုတ် ၁၉၅-၁၉၇။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် မမြဲဲကုန်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ အတိတ်ဖြစ်သောသဘောတရားတို့သည် မမြဲဲကုန်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ ဤသို့မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.195–197 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Impermanent in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are impermanent …”

၃၁-၃၃-ဗာဟိရာတီတာဒိဒုက္ခသုတ် ၁၉၈-၂၀၀။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် မမြဲဲကုန်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ အတိတ်ဖြစ်သောသဘောတရားတို့သည် ဆင်းရဲဲကုန်၏။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.198–200 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Suffering in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are suffering …”

၃၄-၃၆-ဗာဟိရာတီတာဒိအနတ္တသုတ် ၂၀၁-၂၀၃။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ အတိတ်ဖြစ်သော သဘောတရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်။ အနာဂတ်ဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ ဤသို့မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.201–203 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Not-Self in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are not-self …”

၃၇-အဇ္ဈတ္တာတီတယဒနိစ္စသုတ် ၂၀၄။ ရဟန်းတို့ အတိတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်း မှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ၊ မမြဲဲသော လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော လျှာသည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော လျှာကို “ ဤလျှာသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုလျှာကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့်ရှုရမည်။ပ။ အတိတ်ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော စိတ်သည် အတ္တ့မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.204 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior and What’s Impermanent in the Past “Mendicants, in the past the eye, ear, nose, tongue, body, and mind were impermanent. What’s impermanent is suffering. What’s suffering is not-self. And what’s not-self should be truly seen with right understanding like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ …”

၃၈-အဇ္ဈတ္တာနာဂတယဒနိစ္စသုတ် ၂၀၅။ ရဟန်းတို့ အနာဂတ်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ အနာဂတ်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ၊ မမြဲဲသော လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော လျှာသည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော လျှာကို “ ဤလျှာသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုလျှာကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ အနာဂတ်ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော စိတ်သည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါမဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.205 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior and What’s Impermanent in the Future “Mendicants, in the future the eye, ear, nose, tongue, body, and mind will be impermanent. What’s impermanent is suffering. …”

၃၉-အဇ္ဈတ္တပစ္စုပ္ပန္နယဒနိစ္စသုတ် ၂၀၆။ ရဟန်းတို့ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော မျက်စိသည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော လျှာသည် မမြဲဲ၊ မမြဲဲသော လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော လျှာသည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော လျှာကို “ ဤလျှာသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုလျှာကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့်ရှုရမည်။ပ။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်သည် မမြဲဲ၊ ထိုမမြဲဲသော စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ဆင်းရဲဲသော စိတ်သည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယဒနိစ္စသုတ် ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော မျက်စိသည် အမြဲဲ မရှိ၊ ထိုအမြဲဲမရှိသော မျက်စိသည်အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါမဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သောပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ လျှာသည် အမြဲဲ မရှိ။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်သည် အမြဲဲ မရှိ၊ ထိုအမြဲဲမရှိသောစိတ်သည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည်ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ် ”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန် သောပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ ပြီဟုသိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ] ၁။ ဤနေရာ၌ အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယဒနိစ္စသုတ်သည် ရှိသင့်သောကြောင့် ထည့်ထားသည်၊ ပါဠိတော်၌ မပါ။

Linked Discourses 35.206 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior and What’s Impermanent in the Present “Mendicants, in the present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent. What’s impermanent is suffering. …”

၄၀-၄၂-အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယံဒုက္ခသုတ် ၂၀၇-၂၀၉။ ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲ သောမျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသောစိတ်သည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည်ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သောပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟုသိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.207–209 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior and What’s Suffering in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are suffering. What’s suffering is not-self …”

၄၃-၄၅-အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယဒနတ္တသုတ် ၂၁၀-၂၁၂။ ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော ထိုမျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုမျက်စိကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ လျှာသည် အတ္တ မဟုတ်။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်သည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော ထိုစိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည်ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုစိတ်ကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ ဤသို့မြင် သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.210–212 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior and What’s Not-Self in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are not-self. And what’s not-self should be truly seen with right understanding like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ …”

၄၆-၄၈-ဗာဟိရာတီတာဒိယဒနတ္တသုတ် ၂၁၃-၂၁၅။ ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် မမြဲဲကုန်၊ မမြဲဲသောထိုအဆင်းတို့သည် ဆင်းရဲ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲဲသော အဆင်းသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သောအဆင်းကို “ ဤအဆင်းသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ၏အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုအဆင်းကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော သဘောတရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်၊ အတ္တမဟုတ်သော သဘောတရားကို “ ဤသဘောတရားသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤသဘောတရားသည် ငါမဟုတ်၊ ဤသဘောတရားသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုသဘောတရားကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ်မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.213–215 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior and What’s Impermanent in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are impermanent. What’s impermanent is suffering. …”

၄၉-၅၁-ဗာဟိရာတီတာဒိယံဒုက္ခသုတ် ၂၁၆-၂၁၈။ ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် ဆင်းရဲဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဆင်းရဲဲသော အဆင်းသည် အတ္တ မဟုတ်၊ ထိုအတ္တမဟုတ်သော အဆင်းကို “ ဤအဆင်းသည် ငါ၏ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ထိုအဆင်းကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် ဆင်းရဲဲဖြစ်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲဲဖြစ်သော တရားသည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ်သော တရားကို “ ဤတရားသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤတရားသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤတရားသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုတရားကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့်ရှုရမည်။ပ။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.216–218 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior and What’s Suffering in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are suffering. What’s suffering is not-self …”

၅၂-၅၄-ဗာဟိရာတီတာဒိယဒနတ္တသုတ် ၂၁၉-၂၂၁။ ရဟန်းတို့ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အဆင်းတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်၊ အတ္တမဟုတ်သော အဆင်းကို “ ဤအဆင်းသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤအဆင်းသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ပ။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော သဘောတရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်၊ အတ္တမဟုတ်သော သဘောတရားကို “ ဤသဘောတရားသည် ငါ၏ ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤသဘောတရားသည် ငါမဟုတ်၊ ဤသဘောတရားသည် ငါ၏ အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤသို့ ထိုသဘောတရားကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ်မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.219–221 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior and What’s Not-Self in the Three Times “Mendicants, in the past … future … present sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are not-self. And what’s not-self should be truly seen with right understanding like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ …”

၅၅-အဇ္ဈတ္တာယတနအနိစ္စသုတ် ၂၂၂။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် မမြဲဲ။ပ။ လျှာသည် မမြဲဲ။ပ။ စိတ်သည် မမြဲဲ။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.222 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior as Impermanent “Mendicants, the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are impermanent. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၅၆-အဇ္ဈတ္တာယတနဒုက္ခသုတ် ၂၂၃။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် ဆင်းရဲဲ၏။ပ။ လျှာသည် ဆင်းရဲဲ၏။ပ။ စိတ်သည် ဆင်းရဲဲ၏။ ဤသို့မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.223 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior as Suffering “Mendicants, the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are suffering. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၅၇-အဇ္ဈတ္တာယတနအနတ္တသုတ် ၂၂၄။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် အတ္တ မဟုတ်။ပ။ လျှာသည် အတ္တ မဟုတ်။ပ။ စိတ်သည် အတ္တမဟုတ်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.224 17. Sixty Abbreviated Texts The Interior as Not-Self “Mendicants, the eye, ear, nose, tongue, body, and mind are not-self. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၅၈-ဗာဟိရာယတနအနိစ္စသုတ် ၂၂၅။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် မမြဲဲကုန်။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် မမြဲဲကုန်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါတစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.225 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Impermanent “Mendicants, sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are impermanent. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၅၉-ဗာဟိရာယတနဒုက္ခသုတ် ၂၂၆။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် ဆင်းရဲ ဖြစ်ကုန်၏။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် ဆင်းရဲ ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

Linked Discourses 35.226 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Suffering “Mendicants, sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are suffering. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၆၀-ဗာဟိရာယတနအနတ္တသုတ် ၂၂၇။ ရဟန်းတို့ အဆင်းတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်။ အသံတို့သည်။ အနံ့တို့သည်။ အရသာတို့သည်။ အတွေ့အထိတို့သည်။ သဘောတရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်ကုန်။ ဤသို့ မြင်သော။ပ။ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သဋ္ဌိပေယျာလဝဂ် ပြီး၏။ (၁၈) ၃-သမုဒ္ဒဝဂ် ၃-ပဌမ သမုဒ္ဒသုတ်

Linked Discourses 35.227 17. Sixty Abbreviated Texts The Exterior as Not-Self “Mendicants, sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are not-self. Seeing this … They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”

၂၂၈။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် “သမုဒ္ဒရာ သမုဒ္ဒရာ”ဟု ပြောဆို၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြောဆိုအပ်သော အရာသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ၌ သမုဒ္ဒရာ မဟုတ်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြောဆိုအပ်သော အရာသည် ကြီးကျယ်များပြားသော ရေအစုသာ ဖြစ်၏၊ ကြီးကျယ်များပြားသော ရေပြင်သာ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မျက်စိသည် သတ္တဝါ၏ သမုဒ္ဒရာမည်၏၊ ထိုမျက်စိသမုဒ္ဒရာအား အဆင်းတည်းဟူသောအဟုန်သည် ရှိ၏။ အကြင်သူသည် ထိုအဆင်းတည်းဟူသော အဟုန်ကိုသည်းခံနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသူကို လှိုင်းနှင့် တကွသော ဝဲဲနှင့် တကွသော ဖမ်းယူတတ်သော ရေသတ္တဝါအထူးနှင့် တကွသောရေစောင့်ဘီလူး နှင့်တကွသော မျက်စိသမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်ပြီးဖြစ်၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သူကြည်းကုန်း၌ တည်သူ ရဟန္တာဟု ဆိုအပ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ လျှာသည် သတ္တဝါ၏ သမုဒ္ဒရာမည်၏၊ ထိုလျှာသမုဒ္ဒရာအား အရသာတည်းဟူသောအဟုန်သည် ရှိ၏။ အကြင်သူသည် ထိုအရသာတည်းဟူသော အဟုန်ကိုသည်းခံနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသူကို လှိုင်းနှင့် တကွသော ဝဲဲနှင့် တကွသော ဖမ်းယူတတ်သော ရေသတ္တဝါအထူးနှင့် တကွသောရေစောင့် ဘီလူးနှင့် တကွသော လျှာသမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်ပြီး ဖြစ်၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သူကြည်းကုန်း၌ တည်သူ ရဟန္တာဟု ဆိုအပ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ စိတ်သည် သတ္တဝါ၏ သမုဒ္ဒရာမည်၏၊ ထိုစိတ်သမုဒ္ဒရာအား သဘောတရားတည်းဟူသောအဟုန်သည် ရှိ၏။ အကြင်သူသည် ထိုသဘောတရားတည်းဟူသော အဟုန်ကိုသည်းခံနိုင်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသူကို လှိုင်းနှင့် တကွသော ဝဲဲနှင့် တကွသော ဖမ်းယူတတ်သော ရေသတ္တဝါအထူးနှင့် တကွသောရေစောင့်ဘီလူးနှင့် တကွသော စိတ်သမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်ပြီး ဖြစ်၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သူကည်းကုန်း၌ တည်သူ ရဟန္တာဟု ဆိုအပ်၏။ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ပ။ လူနတ်တို့၏ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်- “အကြင်သူသည် ဖမ်းယူတတ်သော ရေသတ္တဝါအထူးနှင့် တကွသော ရေစောင့် ဘီလူးနှင့် တကွလှိုင်းနှင့် တကွ ဝဲဲနှင့် တကွ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွ ဖြစ်၍ ကူးခပ် နိုင်ခဲဲသော ဤသမုဒ္ဒရာကို့ကူးမြောက်ပြီ၊ ထိုသူကို ပညာရှိသူ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးသူ၊ လောက၏ အဆုံးသို့ ရောက်ပြီးသူ၊ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ပြီး သူ”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 35.228 18. The Ocean The Ocean (1st) “Mendicants, an unlearned ordinary person speaks of the ocean. But that’s not the ocean in the training of the Noble One. That’s just a large body of water, a large sea of water. For a person, the eye is an ocean, and its currents are made of sights. Someone who can prevail over those currents is said to have crossed over the ocean of the eye, with its waves and whirlpools, its saltwater crocodiles and monsters. Crossed over, gone to the far shore, the brahmin stands on solid ground. For a person, the ear … nose … tongue … body … mind is an ocean, and its currents are made of ideas. Someone who can prevail over those currents is said to have crossed over the ocean of the mind, with its waves and whirlpools, its saltwater crocodiles and monsters. Crossed over, gone to the far shore, the brahmin stands on solid ground.” That is what the Buddha said. Then the Holy One, the Teacher, went on to say: “A knowledge master who’s crossed <j>the ocean so hard to cross, with its saltwater crocodiles and monsters, <j>its waves, whirlpools, and dangers; they’ve completed the spiritual journey and gone to the end of the world, they’re called ‘one who has gone beyond’.”

၂-ဒုတိယ သမုဒ္ဒသုတ် ၂၂၉။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် “သမုဒ္ဒရာ သမုဒ္ဒရာ”ဟု ပြောဆို၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြောဆိုအပ်သော အရာသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ၌ သမုဒ္ဒရာ မဟုတ်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ ပြောဆိုအပ်သော အရာသည် ကြီးကျယ်များပြားသော ရေအစုသာ ဖြစ်၏၊ ကြီးကျယ်များပြားသော ရေအပြင်သာ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သောအဆင်းတို့သည် ရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအဆင်းကို မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ၌ သမုဒ္ဒရာဟု ဆိုအပ်၏။ ဤအဆင်းသမုဒ္ဒရာ၌ နတ် မာရ်နတ် ဗြဟ္မာနှင့် တကွသော နတ်လောကနှင့် သမဏ ဗြာဟ္မဏ မင်းများ လူများနှင့် တကွသော လူ့လောကဟူသော ဤသတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် များသောအားဖြင့် နစ်မြုပ်လျက် ‘ချည်ခင်ထွေးကဲဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးလျက်, စာပေါင်းသိုက်ကဲဲ့သို့ ဖြစ်လျက်, ဖြူဆံမြက် ပြိတ်မြက်ကဲဲ့သို့ဖြစ်လျက်’ ချမ်းသာ ကင်းသော မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ရာဖြစ်သောသံသရာကို မလွန်နိုင်။ပ။ ရဟန်းတို့ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့သည် ရှိကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် ရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသဘောတရားကို မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ၌ သမုဒ္ဒရာဟု ဆိုအပ်၏၊ ဤသဘောတရားသမုဒ္ဒရာ၌ နတ် မာရ်နတ် ဗြဟ္မာနှင့် တကွသော နတ်လောကနှင့် သမဏ ဗြာဟ္မဏ မင်းများ လူများနှင့်တကွသော လူ့လောကဟူသော ဤသတ္တဝါအပေါင်းသည် များသောအားဖြင့် နစ်မြုပ်လျက် ‘ ချည်ခင်ထွေးကဲဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးလျက်, စာပေါင်းသိုက်ကဲဲ့သို့ ဖြစ်လျက်, ဖြူဆံမြက်ပြိတ်မြက်ကဲဲ့သို့ ဖြစ်လျက် ’ ချမ်းသာကင်းသော မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီး၍ ကျရောက်ရာဖြစ်သော သံသရာကို မလွန်နိုင်။ အကြင်သူသည် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကိုလည်းကောင်း၊ ပြစ်မှားမှု ‘ဒေါသ’ ကိုလည်း ကောင်း၊ မသိမှု ‘အဝိဇ္ဇာ’ ကိုလည်းကောင်း ကင်းကွာစေအပ်၏။ ထိုသူသည် ဖမ်းယူ တတ်သော ရေသတ္တဝါအထူးနှင့်တကွ ရေစောင့်ဘီလူးနှင့် တကွ လှိုင်းနှင့် တကွ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွဖြစ်၍ ကူးခပ်နိုင်ခဲဲသော ဤသမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်နိုင်၏။ ထိုသူသည် (ကိလေသာ) အငြိအတွယ်ကို လွန်မြောက်၏၊ သေမင်းကို စွန့်လွှတ်၏၊ ဥပဓိသုံးမျိုး မရှိ၊ တစ်ဖန် မဖြစ်ခြင်းငှါ ဆင်းရဲဲကို ပယ်ပြီ၊ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ တစ်ဖန် ပြန်မဖြစ်နိုင်၊ သေမင်းကို တွေဝေစေပြီးသောသူဟု ငါ ဆို၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 35.229 18. The Ocean The Ocean (2nd) “Mendicants, an unlearned ordinary person speaks of the ocean. But that’s not the ocean in the training of the Noble One. That’s just a large body of water, a large sea of water. There are sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. This is called the ocean in the training of the Noble One. And it’s here that this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—is for the most part sunk. It’s become tangled like string, knotted like a ball of thread, and matted like rushes and reeds, and it doesn’t escape the places of loss, the bad places, the underworld, transmigration. There are sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. This is called the ocean in the training of the Noble One. And it’s here that this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—is for the most part sunk. It’s become tangled like string, knotted like a ball of thread, and matted like rushes and reeds, and it doesn’t escape the places of loss, the bad places, the underworld, transmigration. Those in whom greed, hate, and ignorance have faded away; have crossed the ocean so hard to cross, with its saltwater crocodiles and monsters, <j>its waves and dangers. They’ve slipped their chains, given up death, and have no attachments. They’ve given up suffering, <j>so there are no more future lives. They’ve disappeared, and cannot be measured; and they’ve confounded the King of Death, I say.”

၃-ဗာဠိသိကောပမသုတ် ၂၃၀။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား တံငါသည်သည် အစာတပ်ထားသော ငါးမျှားချိတ်ကို နက်သောရေအိုင်၌ ချရာ၏၊ ထိုငါးမျှားချိတ်ကို အစာ၌ သာ မျက်စိရှိသော ငါးတစ်ကောင်သည် မျိုရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုငါးသည် တံငါသည်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုမိသည်ဖြစ်၍ အကျိုးမဲဲ့သို့ ရောက်၏၊ ပျက်စီးခြင့်းသို့ ရောက်၏၊ တံငါသည်၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုခံရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် လောက၌ သတ္တဝါတို့ အကျိုးမဲဲ့ရန် သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ရန် ငါးမျှားချိတ်တို့သည် ခြောက်မျိုးတို့တည်း။ ခြောက်မျိုးတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း၊ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန်နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုအဆင်းကိုရဟန်းသည် အလွန်နှစ်သက်ခဲဲ့မူ စွဲဲလမ်းခဲဲ့မူ လွှမ်းမိုး၍ တည်ခဲဲ့မူ ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းကို မာရ်နတ်၏ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုမိသည် ဖြစ်၍ အကျိုးမဲဲ့သို့ ရောက်သူ, ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သူ, မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုခံရသူဟု ဆိုအပ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့သည်ရှိကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုသဘောတရားကို ရဟန်းသည် အလွန်နှစ်သက်ခဲဲ့မူ စွဲဲလမ်းခဲဲ့မူ လွှမ်းမိုး၍ တည်ခဲဲ့မူ ဤရဟန်းကို မာရ်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မျိုမိသည်ဖြစ်၍ အကျိုးမဲဲ့သို့ ရောက်သူ, ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်သူ, မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုခံရသူဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုအဆင်းကို ရဟန်းသည် အလွန် မနှစ်သက်ခဲဲ့မူ မစွဲဲလမ်းခဲဲ့မူ လွှမ်းမိုး၍ မတည်ခဲဲ့မူ ဤရဟန်းကို မာရ်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မမျိုသူ, ငါးမျှားချိတ်ကို ချိုးဖဲဲ့သူ, ငါးမျှားချိတ်ကို ဖျက်ဆီးသူ,အကျိုးမဲဲ့သို့ မရောက်သူ, ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်သူ မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြု မခံရသူဟု ဆိုအပ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့သည် ရှိကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်သော ကာမနှင့် စပ်ယှဥ်ကုန်သော စွဲဲမက်အပ်ကုန်သော မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုသဘောတရားကို ရဟန်းသည် အလွန် မနှစ်သက်ခဲဲ့မူ မစွဲဲလမ်းခဲဲ့မူ လွှမ်းမိုး၍ မတည်ခဲဲ့မူ ဤရဟန်းကိုမာရ်၏ ငါးမျှားချိတ်ကို မမျိုသူ, ငါးမျှားချိတ်ကို ချိုးဖဲဲ့သူ, ငါးမျှားချိတ်ကို ဖျက်ဆီးသူ, အကျိုးမဲဲ့သို့မရောက်သူ, ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်သူ မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုမခံရသူဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 35.230 18. The Ocean The Simile of the Angler “Mendicants, suppose an angler was to cast a baited hook into a deep lake. Seeing the bait, a fish would swallow it. And so the fish that swallowed the hook would meet with tragedy and disaster, and the angler can do what he wants with it. In the same way, there are these six hooks in the world that mean tragedy and slaughter for living creatures. What six? There are sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. If a mendicant approves, welcomes, and keeps clinging to them, they’re called a mendicant who has swallowed Māra’s hook. They’ve met with tragedy and disaster, and the Wicked One can do with them what he wants. There are sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. If a mendicant approves, welcomes, and keeps clinging to them, they’re called a mendicant who has swallowed Māra’s hook. They’ve met with tragedy and disaster, and the Wicked One can do with them what he wants. There are sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. If a mendicant doesn’t approve, welcome, and keep clinging to them, they’re called a mendicant who hasn’t swallowed Māra’s hook. They’ve broken the hook, destroyed it. They haven’t met with tragedy and disaster, and the Wicked One cannot do with them what he wants. There are sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. If a mendicant doesn’t approve, welcome, and keep clinging to them, they’re called a mendicant who hasn’t swallowed Māra’s hook. They’ve broken the hook, destroyed it. They haven’t met with tragedy and disaster, and the Wicked One cannot do with them what he wants.”

၄-ခီရရုက္ခောပမသုတ် ၂၃၁။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို မပယ်အပ်သေး။ ထိုသူ၏ မျက်စိအား စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အနည်းငယ်မျှ ဖြစ်သော အဆင်းအာရုံတို့ပင် ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏စိတ်ကို ဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း၊ များပြားသော အဆင်းတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကားအဘယ်ဆိုဖွယ် ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအားစွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ ထိုသူသည့်စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ် အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကိုမပယ်အပ်သေးသောကြောင့် ပင်တည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကိုမပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို မပယ်အပ်သေး။ ထိုသူ၏ စိတ်အား မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော အနည်းငယ်မျှသော သဘောတရားတို့ပင် ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို ဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း၊ များပြားသော သဘောတရားတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို မပယ်အပ်သေးသောကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ပျိုမြစ်နုနယ် ငယ်ရွယ်သော ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ဖြစ်စေ၊ ပညောင်ပင်ဖြစ် စေ၊ ညောင်ကြပ်ပင်ဖြစ်စေ၊ ရေသဖန်းပင်ဖြစ်စေ အစေးထွက်သော သစ်ပင်သည် ရှိရာ၏။ ထိုသစ်ပင်ကိုယောကျာ်းသည် ထက်လှစွာသော ဓားဖြင့် ခုတ်ထစ်ရာ၏၊ ခုတ်လေရာရာ အရပ်မှ အစေး ယိုထွက်ရာသလော။ ယိုထွက်ရာပါ၏ အသျှင်ဘုရား။ ထိုယိုထွက်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အစေးရှိသောကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို မပယ်အပ်သေး။ ထိုသူ၏ မျက်စိအား စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်မြင်အပ်ကုန်သော အနည်းငယ်မျှသော အဆင်းတို့ပင် ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို ဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း၊ များပြားသော အဆင်းတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူ့အား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို မပယ်အပ်သေးသောကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ကိုမပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို မပယ်အပ်သေး။ ထိုသူ၏ စိတ်အား မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော အနည်းငယ်မျှသော သဘောတရားတို့ပင် ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို ဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း၊ များပြားသော သဘောတရားတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိနေ၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ရှိနေ၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိနေ၏၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ အမျက်ထွက် မှု ‘ဒေါသ’ကို မပယ်အပ်သေး၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို မပယ်အပ်သေးသောကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ ကို ပယ်အပ်၏။ ထိုသူ၏ မျက်စိအား ကောင်းမြတ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သောအဆင်းတို့ ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို မဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်၊ ယုတ်ညံ့ကုန်သော အဆင်းတို့၏ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုမဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပင်တည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ ။ပ။ မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏။ ထိုသူ၏ စိတ်အား ကောင်းမြတ်ကုန်သော မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သောသဘောတရားတို့ ထိခိုက်လာစေကုန်မူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို မဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်၊ ယုတ်ညံ့ကုန်သော သဘောတရားတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုမဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ခြောက်သွေ့ ပုပ်ဆွေး၍ မိုးစွတ်ပြီးသော ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ဖြစ်စေ၊ ပညောင်ပင်ဖြစ်စေ၊ ညောင်ကြပ်ပင်ဖြစ်စေ၊ ရေသဖန်းပင်ဖြစ်စေ အစေးထွက်သော သစ်ပင်သည် ရှိရာ၏။ ထိုသစ်ပင်ကိုယောကျာ်းသည် ထက်လှစွာသော ဓားဖြင့် ခုတ်ထစ်ရာ၏၊ ခုတ်လေရာရာအရပ်မှ အစေးယိုထွက်ရာသလော။ မယိုထွက်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ထိုမယိုထွက်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အစေး မရှိသောကြောင့်ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ကိုပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏။ ထိုသူ၏ မျက်စိအား ကောင်းမြတ်ကုန်သောစက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ် ကုန်သော အဆင်းတို့ ထိခိုက်လာကုန်စေကာမူ ထိုသူ၏ စိတ်ကိုမဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်၊ ယုတ်ညံ့ကုန်သော အဆင်းတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိမည်နည်း။ ထိုမဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့် ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့်ပင်တည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ ။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ရဟန်းယောကျာ်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမိန်းမအားလည်းကောင်း မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ကို ပယ်အပ့်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏။ ထိုသူ၏ စိတ်အား ကောင်းမြတ်ကုန်သော မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့ ထိခိုက်လာကုန်စေကာမူ ထိုသူ၏ စိတ်ကို မဆွဲဲဆောင်နိုင်ကုန်၊ ယုတ်ညံ့ကုန်သော သဘောတရားတို့၏ ထိခိုက်လာခြင်း၌ ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိမည်နည်း။ ထိုမဆွဲဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုသူအား စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မရှိ၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မရှိ၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မရှိ၊ စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ကို ပယ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 35.231 18. The Ocean The Simile of the Latex-Producing Tree “Mendicants, take any monk or nun who, when it comes to sights known by the eye, still has greed, hate, and delusion, and has not given them up. If even trivial sights come into their range of vision they overcome their mind, let alone those that are compelling. Why is that? Because they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. When it comes to sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. If even trivial thoughts come into the range of the mind they overcome their mind, let alone those that are compelling. Why is that? Because they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. Suppose there was a latex-producing tree—such as a peepal, a banyan, a wavy leaf fig, or a cluster fig—that’s a tender young sapling. If a man were to chop it here and there with a sharp axe, would latex come out?” “Yes, sir. Why is that? Because it still has latex.” “In the same way, take any monk or nun who, when it comes to sights known by the eye, still has greed, hate, and delusion, and has not given them up. If even trivial sights come into their range of vision they overcome their mind, let alone those that are compelling. Why is that? Because they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. When it comes to sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. If even trivial thoughts come into the range of the mind they overcome their mind, let alone those that are compelling. Why is that? Because they still have greed, hate, and delusion, and have not given them up. Take any monk or nun who, when it comes to sights known by the eye, has no greed, hate, and delusion left, and has given them up. If even compelling sights come into their range of vision they don’t overcome their mind, let alone those that are trivial. Why is that? Because they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up. When it comes to sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up. If even compelling ideas come into the range of the mind they don’t overcome their mind, let alone those that are trivial. Why is that? Because they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up. Suppose there was a latex-producing tree—such as a peepal, a banyan, a wavy leaf fig, or a cluster fig—that’s dried up, withered, and decrepit. If a man were to chop it here and there with a sharp axe, would latex come out?” “No, sir. Why is that? Because it has no latex left.” “In the same way, take any monk or nun who, when it comes to sights known by the eye, has no greed, hate, and delusion left, and has given them up. If even compelling sights come into their range of vision they don’t overcome their mind, let alone those that are trivial. Why is that? Because they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up. When it comes to sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind, they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up. If even compelling thoughts come into the range of the mind they don’t overcome their mind, let alone those that are trivial. Why is that? Because they have no greed, hate, and delusion left, and have given them up.”

၅-ကောဋ္ဌိကသုတ် ၂၃၂။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကြကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကသည် ညချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထခဲ့၍ အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော်အသျှင် သာရိပုတြာအား ဤစကားကို လျှောက်၏- ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော၊ အဆင်းတို့သည်မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော။ပ။ လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော၊ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လောဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်ကောဋ္ဌိက မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည်မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်။ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုမျက်စိ အဆင်း နှစ်မျိုးလုံးကိုစွဲဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ပ။ လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ် ’ မဟုတ်၊ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲဲ့‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်။ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုလျှာ အရသာ နှစ်မျိုးလုံးကို စွဲဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ် ’ မည်၏။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’မဟုတ်။ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုစိတ် သဘောတရား နှစ်မျိုးလုံးကို စွဲဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ ငါ့သျှင် ဥပမာသော်ကား နွားနက်နှင့် နွားဖြူတို့ကို တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ လွန်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း ချည်ထားကုန်ရာ၏။ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူသည်“နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ နွားဖြူသည် နွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း”ဟုပြောဆိုရာ၏၊ ထိုသို့ ပြောဆိုသူသည် အမှန်ကို ပြောဆိုသည် မည်ရာသလော။ ငါ့သျှင် မမည်နိုင်ပါ။ ငါ့သျှင် နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ နွားဖြူသည် နွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနွားနှစ်ကောင်၁တို့ကို တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်းလွန်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း ချည်ထားအပ်ကုန်၏၊ ထိုကြိုး၂သည် ထိုနွားနှစ်ကောင်၌ အနှောင်အဖွဲ့မည်ပါ၏။ ငါ့သျှင် ဤအတူ မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည်မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သောလိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ပ။ လျှာသည် အရသာ့တို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’မည်၏။ ငါ့သျှင် မျက်စိသည်မူလည်း အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ဖြစ်ခဲ့မူ အဆင်းတို့သည်မူလည်းမျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ဖြစ်ခဲ့မူ အကြွင်းမဲ့ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည် မထင်ရှားနိုင်ရာ။ ငါ့သျှင် မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည် မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကိုစွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ဖြစ်သောကြောင့်အကြွင်းမဲ့ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည် ထင်ရှား၏။ပ။ ငါ့သျှင် လျှာသည်မူလည်း အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့မူ အရသာတို့သည်မူလည်း လျှာ၏အနှောင်အဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့မူ အကြွင်းမဲ့ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည်မထင်ရှားနိုင်ရာ။ ငါ့သျှင် လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အရသာတို့သည်လျှာ၏ အနှောင် အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သောလိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ဖြစ်သောကြောင့် အကြွင်းမဲ့ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည် ထင်ရှား၏။ပ။ ငါ့သျှင် စိတ်သည်မူလည်း သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့မူ သဘောတရားတို့သည်မူလည်းစိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့မူ အကြွင်းမဲ့ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည်မထင်ရှားနိုင်ရာ။ ငါ့သျှင် စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကိုစွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ဖြစ်သောကြောင့်အကြွင်းမဲ့ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ ဤအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးနေမှုသည် ထင်ရှား၏။ ငါ့သျှင် မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည် မျက်စိ၏အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ပ။ လျှာသည် အရသာတို့၏အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်။ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏ဟူသောအကြောင်း ကို ဤပရိယာယ်တစ်မျိုးဖြင့်လည်း သိအပ်၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားအား မျက်စိတော် ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို ရှုကြည့်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ မရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာမှကောင်းစွာ လွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားအား နားတော် ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် နားဖြင့် အသံကို နားထောင်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအားလိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် မရှိ၊ မြတ်စွာ ဘုရားသည် ကိလေသာမှ ကောင်းစွာ လွတ်မြောက်သောစိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားအား နှာခေါင်းတော် ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည်နှာခေါင်းတော်ဖြင့် အနံ့ကို ရှူတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် မရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာမှ ကောင်းစွာ လွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင့်မြတ်စွာဘုရားအား လျှာတော် ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် လျှာတော်ဖြင့် အရသာကို လျက်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် မရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာမှ ကောင်းစွာလွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရားအား ကိုယ် ရှိတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိုယ်ဖြင့် အတွေ့အထိကို တွေ့ထိတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် မရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာမှ ကောင်းစွာ လွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင်မြတ်စွာဘုရားအား စိတ် ရှိတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် စိတ်တော်ဖြင့် သဘောတရားကို သိတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် မရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာမှ ကောင်းစွာလွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိတော်မူ၏။ ငါ့သျှင် မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည် မျက်စိ၏အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ နားသည်။ နှာခေါင်းသည်။ လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ ကိုယ်သည်။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏အနှောင်အဖွဲ့‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သောလိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ် မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏ဟူသော အကြောင်းကို ဤပရိယာယ်တစ်မျိုးဖြင့် သိအပ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဉ္စမသုတ်။ ၁။ နွားနှစ်ကောင်သည် = သံယောဇနိယ၊ ၂။ ကြိုးသည် = သံယောဇန ‘သံယောဇဥ်’တည်း။

Linked Discourses 35.232 18. The Ocean With Koṭṭhita At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. Then in the late afternoon, Venerable Mahākoṭṭhita came out of retreat, went to Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Sāriputta: “Reverend Sāriputta, which is it? Is the eye the fetter of sights, or are sights the fetter of the eye? Is the ear … nose … tongue … body … mind the fetter of ideas, or are ideas the fetter of the mind?” “Reverend Koṭṭhita, the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. Suppose there was a black ox and a white ox yoked by a single harness or yoke. Would it be right to say that the black ox is the yoke of the white ox, or the white ox is the yoke of the black ox?” “No, reverend. The black ox is not the yoke of the white ox, nor is the white ox the yoke of the black ox. The yoke there is the single harness or yoke that they’re yoked by.” “In the same way, the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. If the eye were the fetter of sights, or if sights were the fetter of the eye, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering would not be found. However, since this is not the case, but the fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering is found. If the ear … nose … tongue … body … mind were the fetter of ideas, or if ideas were the fetter of the mind, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering would not be found. However, since this is not the case, but the fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering is found. This too is a way to understand how this is so. The Buddha has an eye with which he sees a sight. But he has no desire and greed, for his mind is well freed. The Buddha has an ear … nose … tongue … The Buddha has a body with which he senses touch. But he has no desire and greed, for his mind is well freed. The Buddha has a mind with which he knows ideas. But he has no desire and greed, for his mind is well freed. This too is a way to understand how the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them.”

၆-ကာမဘူသုတ် ၂၃၃။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်အာနန္ဒာနှင့် အသျှင်ကာမဘူတို့သည် ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်ကာမဘူသည် ညနေချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းရာမှ ထခဲ့၍ အသျှင်အာနန္ဒာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်အာနန္ဒာနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်အာနန္ဒာအား ဤစကားကိုလျှောက်၏ -ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ လော၊ အဆင်းတို့သည် မျက်စိ၏အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’လော။ပ။ လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ် ’လော၊ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ လော။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ လော၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ လောဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်ကာမဘူ မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည်မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သောလိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ် ’ မည်၏။ပ။ လျှာသည် အရသာတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အရသာတို့သည် လျှာ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ပ။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကားထိုနှစ်မျိုး လုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏။ ငါ့သျှင် ဥပမာသော်ကား နွားနက်နှင့် နွားဖြူတို့ကို တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ လွန်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း ချည်ထားကုန်ရာ၏။ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူသည်“နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ နွားဖြူသည် နွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း”ဟုပြောဆိုရာ၏။ ထိုသို့ ပြောဆိုသူသည် အမှန်ကို ပြောဆိုသည် မည်ရာသလော။ ငါ့သျှင် မမည်နိုင်ပါ။ ငါ့သျှင် နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ နွားဖြူသည် နွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား ထိုနွားနှစ်ကောင်တို့ကို တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ လွန်ကြိုးဖြင့်လည်းကောင်း ချည်ထားကုန်၏။ ထိုကြိုးသည် ထိုနွားနှစ်ကောင်၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’မည်ပါ၏။ ငါ့သျှင် ဤအတူ မျက်စိသည် အဆင်းတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်၊ အဆင်းတို့သည်မျက်စိ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မဟုတ်။ပ။ လျှာသည်။ပ။ စိတ်သည်။ပ။ အမှန်အားဖြင့်သော်ကားထို နှစ်မျိုးလုံးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်မျိုးလုံး၌ အနှောင်အဖွဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ မည်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 35.233 18. The Ocean With Kāmabhū At one time the venerables Ānanda and Kāmabhū were staying near Kosambī in Ghosita’s monastery. Then in the late afternoon, Venerable Kāmabhū came out of retreat, went to Venerable Ānanda, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Ānanda: “Reverend Ānanda, which is it? Is the eye the fetter of sights, or are sights the fetter of the eye? Is the ear … nose … tongue … body … mind the fetter of ideas, or are ideas the fetter of the mind?” “Reverend Kāmabhū, the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. Suppose there was a black ox and a white ox yoked by a single harness or yoke. Would it be right to say that the black ox is the yoke of the white ox, or the white ox is the yoke of the black ox?” “No, reverend. The black ox is not the yoke of the white ox, nor is the white ox the yoke of the black ox. The yoke there is the single harness or yoke that they’re yoked by.” “In the same way, the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them.”

၇-ဥဒါယီသုတ် ၂၃၄။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်အာနန္ဒာနှင့် အသျှင်ဥဒါယီတို့သည် ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံ ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်ဥဒါယီသည် ညနေချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းရာမှ ထခဲ့၍ အသျှင်အာနန္ဒာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်အာနန္ဒာနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်အာနန္ဒာအား ဤစကားကိုလျှောက်၏ - ငါ့သျှင်အာနန္ဒာ “ ဤကိုယ်ကောင်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ် ”ဟု ဤကိုယ်ကောင်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်း (နည်းပရိယာယ်) အမျိုးမျိုးဖြင့် ဟောတော်မူ ဖွင့်တော်မူပြတော် မူသကဲ့သို့ ဤအတူ “ဝိညာဏ်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤဝိညာဏ်ကို ပြော ကြားရန် ဟောပြောရန် ပညတ်ရန် ဖြစ်စေရန် ဖွင့်ပြရန် ခွဲခြားဝေဖန်ရန်ပေါ်လွင်အောင် ပြုရန် တတ် ကောင်းပါမည်လောဟု လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်ဥဒါယီ “ ဤကိုယ်ကောင်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤကိုယ်ကောင်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်း (နည်းပရိယာယ်) အမျိုးမျိုးဖြင့် ဟောတော်မူ ဖွင့်တော်မူ ပြတော်မူသကဲ့သို့ ဤအတူ “ဝိညာဏ်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု ဤဝိညာဏ်ကိုပြောကြားရန် ဟောပြောရန် ပညတ်ရန် ဖြစ်စေရန် ဖွင့်ပြရန် ခွဲခြားဝေဖန်ရန် ပေါ်လွင်အောင် ပြုရန်တတ်ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် မျက်စိကိုလည်းကောင်း၊ အဆင်းတို့ကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ စက္ခုဝိညာဏ်သည် ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။ ငါ့သျှင်ဟုတ်ပါ၏။ ငါ့သျှင် စက္ခုဝိညာဏ်ဖြစ်ပေါ်မှု၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့သည် ရှိ၏၊ ထိုအကြောင်းအထောက်အပံ့သည်ပင် အလုံးစုံ အချင်းခပ်သိမ်း အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့မူ စက္ခုဝိညာဏ်သည်ထင်ရှားနိုင်ပါဦးမည်လော။ ငါ့သျှင် မထင်ရှားနိုင်ပါ။ ငါ့သျှင် ဤသို့သော ပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း “ ဤ့ဝိညာဏ်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူဖွင့်တော်မူ ပြတော်မူအပ်ပေ၏။ပ။ ငါ့သျှင် လျှာကိုလည်းကောင်း၊ အရသာတို့ကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ ဇိဝှါဝိညာဏ်သည် ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။ ငါ့သျှင်ဟုတ်ပါ၏။ ငါ့သျှင် ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြစ်ပေါ်မှု၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့သည် ရှိ၏၊ ထိုအကြောင်းအထောက်အပံ့သည်ပင် အလုံးစုံ အချင်းခပ်သိမ်း အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့မူ ဇိဝှါဝိညာဏ်သည်ထင်ရှားနိုင်ပါဦးမည်လော။ ငါ့သျှင် မထင်ရှားနိုင်ပါ။ ငါ့သျှင် ဤသို့သော ပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း “ ဤဝိညာဏ်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူဖွင့်တော်မူ ပြတော်မူအပ်ပေ၏။ပ။ ငါ့သျှင် စိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ သဘောတရားတို့ကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ မနောဝိညာဏ်သည် ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။ ငါ့သျှင်ဟုတ်ပါ၏။ ငါ့သျှင် မနောဝိညာဏ်ဖြစ်ပေါ်မှု၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့သည် ရှိ၏၊ ထိုအကြောင်းအထောက်အပံ့သည်ပင် အလုံးစုံ အချင်းခပ်သိမ်း အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့မူ မနောဝိညာဏ်သည် ထင်ရှားနိုင်ပါဦးမည်လော။ ငါ့သျှင် မထင်ရှားနိုင်ပါ။ ငါ့သျှင် ဤသို့သော ပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း“ ဤဝိညာဏ်သည် ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း အတ္တ မဟုတ်”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ ဖွင့်တော်မူ ပြတော်မူအပ်ပေ၏။ ငါ့သျှင် ဥပမာသော်ကား အနှစ်ကို အလိုရှိ၍ အနှစ်ကို ရှာလေ့ရှိသော ယောကျာ်းသည် အနှစ်ရှာသွားသည်ရှိသော် ထက်လှစွာသော ဓားကို ယူပြီးလျှင် တောသို့ ဝင်ရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည်ထိုတော ၌ ဖြောင့်သော သစ်လွင်သော အနှစ် မရှိသော ငှက်ပျောတုံးကြီးကို တွေ့လေရာ၏၊ ငှက်ပျောတုံးကို အရင်း၌ ဖြတ်ရာ၏၊ အရင်း၌ ဖြတ်ပြီးလျှင် အဖျား၌ ဖြတ်ရာ၏၊ အဖျား၌ ဖြတ်ပြီးလျှင်ငှက်ပျောပတ်ကို ခွါရာ၏၊ ထိုသူသည် ငှက်ပျောတုံး၌ အကာမျှကိုလည်း မရရာ၊ အဘယ်မှာ အနှစ်ကိုရမည်နည်း။ ငါ့သျှင် ဤအတူ ရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၌ အတ္တဟုလည်းမရှု၊ အတ္တနှင့် စပ်သော အရာဟုလည်း မရှု၊ ဤသို့ မရှုသည်ရှိသော် ထိုရဟန်းသည် လောက၌ အဘယ်ရာကိုမျှ မစွဲလမ်း၊ မစွဲလမ်းသော် မတောင့်တ၊ မတောင့်တသော် ယခုဘဝ၌ ပင် ငြိမ်းအေး၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 35.234 18. The Ocean With Udāyī At one time the venerables Ānanda and Udāyī were staying near Kosambī in Ghosita’s monastery. Then in the late afternoon, Venerable Udāyī came out of retreat, went to Venerable Ānanda, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Ānanda: “Reverend Ānanda, the Buddha has explained, opened, and revealed in many ways how this body is not-self. Is it possible to explain consciousness in the same way? To teach, assert, establish, clarify, analyze, and reveal how consciousness is not-self?” “It is possible, Reverend Udāyī. Does eye consciousness arise dependent on the eye and sights?” “Yes, reverend.” “If the cause and reason that gives rise to eye consciousness were to totally and utterly cease without remainder, would eye consciousness still be found?” “No, reverend.” “In this way, too, it can be understood how consciousness is not-self. Does ear … nose … tongue … body … mind consciousness arise dependent on the mind and ideas?” “Yes, reverend.” “If the cause and reason that gives rise to mind consciousness were to totally and utterly cease without remainder, would mind consciousness still be found?” “No, reverend.” “In this way, too, it can be understood how consciousness is not-self. Suppose there was a person in need of heartwood. Wandering in search of heartwood, they’d take a sharp axe and enter a forest. There they’d see a big banana trunk, straight and young and grown unskewed. They’d cut it down at the base, cut off the root, cut off the top, and unroll the coiled sheaths. But they wouldn’t even find sapwood, much less heartwood. In the same way, a mendicant sees these six fields of contact as neither self nor belonging to self. So seeing, they don’t grasp anything in the world. Not grasping, they’re not anxious. Not being anxious, they personally become extinguished. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”

၈-အာဒိတ္တပရိယာယသုတ် ၂၃၅။ ရဟန်းတို့ သင်တို့အား အာဒိတ္တပရိယာယမည်သော တရားဒေသနာကို ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားဒေသနာကို နာကြကုန်လော့၊ ရဟန်းတို့ အာဒိတ္တပရိယာယမည်သော တရားဒေသနာဟူသည်အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ လောလောပူသော ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်ပသော အလျှံနှင့် တကွသော သံချောင်းဖြင့် မျက်စိကို ထိုးဖောက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သောအဆင်းတို့၌ အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို ယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တည်ဆဲ ဝိညာဏ်သည် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို သာယာသောအားဖြင့်ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အမှတ် လက္ခဏာကို သာယာသောအားဖြင့်ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း တည်ရာ၏။ ထိုအခါဝယ် သေခဲ့မူ ငရဲသို့ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ဖြစ်စေ လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာ ‘ဂတိ’ သို့ ရောက်ရာသောအကြောင်းသည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါ ဟော၏။ ရဟန်းတို့ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်ပသော အလျှံနှင့် တကွသော ချွန်ထက်သော သံချွန်ဖြင့်နားကို ထိုးဖောက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ သောတဝိညာဏ်ဖြင့် ကြားအပ်ကုန်သော အသံတို့၌ အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို ယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တည်ဆဲဝိညာဏ်သည် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အမှတ်လက္ခဏာကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း တည်ရာ၏။ ထိုအခါဝယ်သေခဲ့မူ ငရဲသို့ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ဖြစ်စေ လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသောလားရာ ‘ဂတိ’ သို့ ရောက်ရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါဟော၏။ ရဟန်းတို့ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်ပသော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော လက်သည်းလှီးဓားဖြင့် နှာခေါင်းကို ထိုးဖောက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့် နမ်းရှူအပ်ကုန်သောအနံ့တို့၌ အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို ယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့တည်ဆဲဝိညာဏ်သည် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အမှတ်လက္ခဏာကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း တည်ရာ၏။ ထိုအခါဝယ်သေခဲ့မူ ငရဲသို့ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ဖြစ်စေ လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာ‘ဂတိ’သို့ ရောက်ရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါ ဟော၏။ ရဟန်းတို့ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်ပသော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော သင်တုန်းဓားဖြင့် လျှာကို လှီးဖြတ်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို ယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တည်ဆဲဝိညာဏ်သည် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အမှတ်လက္ခဏာကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း တည်ရာ၏။ ထိုအခါဝယ်သေခဲ့မူ ငရဲသို့ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ဖြစ်စေ လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသောလားရာ ‘ဂတိ’သို့ ရောက်ရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါဟော၏။ ရဟန်းတို့ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်ပသော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော လှံဖြင့်ကိုယ်ကို ထိုးဆွခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ ကာယဝိညာဏ်ဖြင့် တွေ့ထိအပ်ကုန်သော အတွေ့အထိတို့၌ အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို ယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရဟန်းတို့ တည်ဆဲဝိညာဏ်သည် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အမှတ်လက္ခဏာကို သာယာသောအားဖြင့် ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ သော်လည်းကောင်း တည်ရာ၏။ ထိုအခါဝယ်သေခဲ့မူ ငရဲသို့ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ဖြစ်စေ လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသောလားရာ ‘ဂတိ’ သို့ ရောက်ရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါဟော၏။ ရဟန်းတို့ အိပ်ပျော်နေခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ ရဟန်းတို့ အမှန်အားဖြင့်သော်ကား အိပ်ပျော်နေခြင်းကို အသက်ရှင်နေသူတို့၏။ မုံခြင်းဟူ၍ ငါ ဟော၏၊ အသက်ရှင်နေသူတို့၏ အကျိုး မရှိခြင်းဟူ၍ ငါဟော၏၊ အသက်ရှင်နေသူတို့၏ တွေဝေခြင်းဟူ၍ ငါ ဟော၏။ အကြင်သို့သဘောရှိသော အကြံအစည်တို့၏ အလိုသို့ လိုက်ပါသော သူသည် သံဃာကို သင်းခွဲရာ၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော အကြံအစည်တို့ကိုမကြံစည်ရာ။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အသက်ရှင်နေသူတို့၏ အပြစ်ကို မြင်၍ ဤသို့ ငါ ဟော၏။ ရဟန်းတို့ ထိုတရားတို့၌ အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏-လောလော့ပူသော ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်သော အလျှံနှင့် တကွသော သံချောင်းဖြင့် မျက်စိကို ထိုးဖောက်ခြင်းကို ထားဘိဦး၊ “မျက်စိသည် မမြဲ၊ အဆင်းတို့သည် မမြဲကုန်၊ စက္ခုဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ စက္ခုသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ စက္ခုသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခံစားမှု သုခ ဒုက္ခ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါ ငါ နှလုံးသွင်းနေတော့အံ့။ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်သော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော သံချွန်ဖြင့် နားကိုထိုးဖောက်ခြင်းကို ထားဘိဦး၊ “နားသည် မမြဲ၊ အသံတို့သည် မမြဲကုန်၊ သောတဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ သောတသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ သောတသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခံစားမှု သုခဒုက္ခ ဥပေက္ခာ ဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါ ငါ နှလုံးသွင်းနေတော့အံ့။ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်သော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော လက်သည်းလှီးဓား ဖြင့်နှာခေါင်းကို ထိုးဖောက်ခြင်းကို ထားဘိဦး၊ “နှာခေါင်းသည် မမြဲ၊ အနံ့တို့သည် မမြဲကုန်၊ ဃာနဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ဃာနသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ ဃာနသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်ခံစားမှု သုခ ဒုက္ခ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါ ငါနှလုံးသွင်းနေ တော့အံ့။ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်သော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော သင်တုန်းဓားဖြင့် လျှာကိုလှီးဖြတ်ခြင်းကို ထားဘိဦး၊ “လျှာသည် မမြဲ၊ အရသာတို့သည် မမြဲကုန်၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခံစားမှု သုခ ဒုက္ခဥပေက္ခာ ဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါ ငါ နှလုံးသွင်းနေတော့အံ့။ ရဲရဲညိသော ပြောင်ပြောင်တောက်သော အလျှံနှင့် တကွသော ထက်လှစွာသော လှံဖြင့် ကိုယ်ကိုထိုးဆွခြင်းကို ထားဘိဦး၊ “ကိုယ်သည် မမြဲ၊ အတွေ့အထိတို့သည် မမြဲကုန်၊ ကာယဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ ကာယသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ ကာယသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခံစားမှု သုခဒုက္ခ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါ ငါ နှလုံးသွင်းနေတော့အံ့။ အိပ်ပျော်နေခြင်းကို ထားဘိဦး “စိတ်သည် မမြဲ၊ သဘောတရားတို့သည် မမြဲကုန်၊ မနောဝိညာဏ်သည် မမြဲ၊ မနောသမ္ဖဿသည် မမြဲ၊ မနောသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်ခံစားမှု သုခ ဒုက္ခ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း မမြဲ”ဟု ဤအကြောင်းကိုသာ ယခုအခါငါ နှလုံးသွင်းနေတော့အံ့ဟု ဆင်ခြင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ မြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည် မျက်စိ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ အဆင်းတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ စက္ခုသမ္ဖဿ၌လည်း ငြီးငွေ့၏။ပ။ မနော သမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခံစားမှု သုခ ဒုက္ခ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌လည်းငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သော် စွဲမက်မှု ကင်း၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်၏၊ (ကိလေသာ မှ) လွတ်မြောက်သော် (ကိလေသာမှ) “လွတ်မြောက်ပြီ”ဟု အသိဉာဏ် ဖြစ်၏။ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကားအာဒိတ္တပရိယာယမည်သော တရားဒေသနာတည်းဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 35.235 18. The Ocean The Exposition on Burning “Mendicants, I will teach you an exposition of the teaching on burning. Listen … And what is the exposition of the teaching on burning? You’d be better off mutilating your eye faculty with a red-hot iron nail, burning, blazing, and glowing, than getting caught up in the features by way of the details in sights known by the eye. Should consciousness tied to gratification in the features or details continue to remain, and you were to die at that time, it’s possible you would go to one of two destinations: hell or the animal realm. I speak having seen this drawback. You’d be better off mutilating your ear faculty with a sharp iron spike … You’d be better off mutilating your nose faculty with a sharp nail cutter … You’d be better off mutilating your tongue faculty with a sharp razor … You’d be better off mutilating your body faculty with a sharp spear, burning, blazing, and glowing, than getting caught up in the features by way of the details in touches known by the body. Should consciousness tied to gratification in the features or details continue to remain, and you were to die at that time, it’s possible you would go to one of two destinations: hell or the animal realm. I speak having seen this drawback. You’d be better off sleeping. For I say that sleep is useless, fruitless, and folly for the living. But while you’re asleep you won’t fall under the sway of such thoughts that would make you create a schism in the Saṅgha. I speak having seen this drawback. A learned noble disciple reflects on this: ‘Forget mutilating the eye faculty with a red-hot iron nail, burning, blazing, and glowing! I’d better focus on the fact that the eye, sights, eye consciousness, and eye contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on eye contact is also impermanent. Forget mutilating the ear faculty with a sharp iron spike, burning, blazing, and glowing! I’d better focus on the fact that the ear, sounds, ear consciousness, and ear contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on ear contact is also impermanent. Forget mutilating the nose faculty with a sharp nail cutter, burning, blazing, and glowing! I’d better focus on the fact that the nose, smells, nose consciousness, and nose contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on nose contact is also impermanent. Forget mutilating the tongue faculty with a sharp razor, burning, blazing, and glowing! I’d better focus on the fact that the tongue, tastes, tongue consciousness, and tongue contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on tongue contact is also impermanent. Forget mutilating the body faculty with a sharp spear, burning, blazing, and glowing! I’d better focus on the fact that the body, touches, body consciousness, and body contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on body contact is also impermanent. Forget sleeping! I’d better focus on the fact that the mind, ideas, mind consciousness, and mind contact are impermanent. And the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on mind contact is also impermanent.’ Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, sights, eye consciousness, and eye contact. And they grow disillusioned with the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on eye contact. They grow disillusioned with the ear … nose … tongue … body … mind … painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on mind contact. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’ This is the exposition of the teaching on burning.”

၉-ပဌမ ဟတ္တပါဒေါပမသုတ် ၂၃၆။ ရဟန်းတို့ လက်တို့ ရှိကုန်သော် ယူမှုချထားမှုသည် ထင်ရှား၏၊ ခြေတို့ ရှိကုန်သော် ရှေ့သို့တက်မှု နောက်သို့ ဆုတ်မှုသည် ထင်ရှား၏၊ အဆစ်တို့ ရှိကုန်သော် ကွေးမှုဆန့်မှုသည် ထင် ရှား၏၊ ဝမ်းဗိုက်ရှိသော် ဆာလောင်မှုမွတ်သိပ်မှုသည် ထင်ရှား၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ စက္ခုရှိသော် စက္ခုသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် ဖြစ်၏။ပ။ ဇိဝှါရှိသော်ဇိဝှါ သမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် ဖြစ်၏။ပ။ မနောရှိသော် မနောသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ လက်တို့ မရှိကုန်သော် ယူမှုချထားမှုသည် မထင်ရှား၊ ခြေတို့ မရှိကုန်သော် ရှေ့သို့ တက်မှုနောက်သို့ ဆုတ်မှုသည် မထင်ရှား၊ အဆစ်တို့ မရှိကုန်သော် ကွေးမှုဆန့်မှုသည် မထင်ရှား၊ ဝမ်းဗိုက်မရှိသော် ဆာလောင်မှုမွတ်သိပ်မှုသည် မထင်ရှား။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ စက္ခု မရှိသော် စက္ခုသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် မဖြစ်နိုင်။ပ။ ဇိဝှါ မရှိသော်ဇိဝှါသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် မဖြစ်နိုင်။ပ။ မနောမရှိ သော် မနောသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည်မဖြစ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 35.236 18. The Ocean The Simile of Hands and Feet (1st) “Mendicants, when there are hands, picking up and putting down are found. When there are feet, coming and going are found. When there are joints, contracting and extending are found. When there’s a belly, hunger and thirst are found. In the same way, when there’s an eye, pleasure and pain arise internally conditioned by eye contact. When there’s an ear … nose … tongue … body … mind, pleasure and pain arise internally conditioned by mind contact. When there are no hands, picking up and putting down aren’t found. When there are no feet, coming and going aren’t found. When there are no joints, contracting and extending aren’t found. When there’s no belly, hunger and thirst aren’t found. In the same way, when there’s no eye, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by eye contact. When there’s no ear … nose … tongue … body … mind, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by mind contact.”

၁၀-ဒုတိယ ဟတ္တပါဒေါပမသုတ် ၂၃၇။ ရဟန်းတို့ လက်တို့ ရှိကုန်သော် ယူမှုချထားမှုသည် ဖြစ်၏၊ ခြေတို့ ရှိကုန်သော် ရှေ့သို့တက်မှု နောက်သို့ ဆုတ်မှုသည် ဖြစ်၏၊ အဆစ်တို့ ရှိကုန်သော် ကွေးမှုဆန့်မှုသည် ဖြစ်၏၊ ဝမ်းဗိုက်ရှိသော် ဆာလောင်မှုမွတ်သိပ်မှုသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ စက္ခုရှိသော် စက္ခုသမ္ဖဿဟူသောအကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် ဖြစ်၏။ပ။ ဇိဝှါရှိသော်။ပ။ မနောရှိသော်မနောသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ လက်တို့ မရှိကုန်သော် ယူမှုချထားမှုသည် မဖြစ်နိုင်၊ ခြေတို့ မရှိကုန်သော် ရှေ့သို့ တက်မှုနောက်သို့ ဆုတ်မှုသည် မဖြစ်နိုင်၊ အဆစ်တို့ မရှိကုန်သော် ကွေးမှုဆန့်မှုသည် မဖြစ်နိုင်၊ ဝမ်းဗိုက်မရှိသော် ဆာလောင်မှုမွတ်သိပ်မှုသည် မဖြစ်နိုင်။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ စက္ခု မရှိသော် စက္ခုသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် မဖြစ်နိုင်။ပ။ ဇိဝှါ မရှိသော်ဇိဝှါသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် မဖြစ်နိုင်။ပ။ မနောမရှိသော် မနောသမ္ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ချမ်းသာဆင်းရဲသည် မဖြစ်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ သမုဒ္ဒဝဂ် ပြီး၏။ (၁၉) ၄-အာသီဝိသဝဂ် ၁-အာသီဝိသောပမသုတ်

Linked Discourses 35.237 18. The Ocean The Simile of Hands and Feet (2nd) “Mendicants, when there are hands, there’s picking up and putting down. When there are feet, there’s coming and going. When there are joints, there’s contracting and extending. When there’s a belly, there’s hunger and thirst. In the same way, when there’s an eye, pleasure and pain arise internally conditioned by eye contact. When there’s an ear … nose … tongue … body … mind, pleasure and pain arise internally conditioned by mind contact. When there are no hands, there’s no picking up and putting down. When there are no feet, there’s no coming and going. When there are no joints, there’s no contracting and extending. When there’s no belly, there’s no hunger and thirst. In the same way, when there’s no eye, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by eye contact. When there’s no ear … nose … tongue … body … mind, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by mind contact.”

၂၃၈။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သောပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုအခါ အသက်ရှင်လိုသော မသေလိုသော ချမ်းသာကို လိုလားသော ဆင်းရဲကို စက်ဆုပ်သော ယောကျာ်းသည် လာရောက်ရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို ဤသို့ ဆိုကုန်ရာ၏- “အချင်းယောကျာ်း သင်သည် လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သော ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ဤမြွေလေးကောင်တို့ကို အချိန်မှန်မှန် ထစေရမည်၊ အချိန်မှန်မှန် ရေချိုးပေးရမည်၊ အချိန်မှန်မှန် အစာကျွေးရမည်၊ အချိန်မှန်မှန် အိပ်စေရမည်။ အချင်းယောကျာ်း သင့်အား လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သော ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့တွင် တစ်ကောင်ကောင်သည် အမျက်ထွက်သော အခါ သင်သည့်သေခြင်းသို့ ဖြစ်စေ၊ သေလောက်နီးပါး ဆင်းရဲသို့ဖြစ်စေ ရောက်လတ္တံ့။ အချင်းယောကျာ်း သင်သည်ပြုသင့်ပြုထိုက်သည်ကို ပြုလေလော့”ဟု ဆိုကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းသည် လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သောပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့မှ ကြောက်လန့်သည် ဖြစ်၍ ထိုထို ဤ ဤခြေဦးတည့် ရာ အရပ်သို့ ပြေးလေရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို ဤသို့ ဆိုကုန်ရာ၏-“အချင်းယောကျာ်းသင့်ကို တွေ့မြင် ရာ အရပ်၌ သတ်ဖြတ်ကုန်အံ့ဟု ဤရန်သူ လူသတ်သမားငါးဦးတို့သည် နောက်မှနောက်မှ ထက်ကြပ် မကွာ လိုက်ပါနေကုန်၏။ အချင်းယောကျာ်း သင် ပြုသင့်ပြုထိုက်သည်ကိုပြုလေလော့”ဟု ဆိုကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအအခါ ထိုယောကျာ်းသည် လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သောပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့မှ ကြောက်လန့်သည် ဖြစ်၍ ရန်သူ လူသတ်သမားငါးဦးတို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ထိုထို ဤ ဤ ခြေဦးတည့်ရာ အရပ်သို့ ပြေးလေရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို ဤသို့ဆို ကုန်ရာ၏-“အချင်းယောကျာ်း သင့်ကို တွေ့မြင်ရာအရပ်၌ ဦးခေါင်းကိုဖြတ်အံ့ဟု သင်၏ အတွင်းသူလျှိုဖြစ်သော ဤခြောက်ယောက်မြောက် လူသတ်သမားသည် သန်လျက်ကိုမြှောက်မိုး လျက် နောက်မှ နောက်မှ ထက်ကြပ်မကွာ လိုက်ပါနေကုန်၏။ အချင်းယောကျာ်း သင်ပြုသင့်ပြုထိုက်သည်ကို ပြုလေလော့”ဟု ဆိုကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းသည် လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သောပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ရန်သူလူသတ်သမားငါးဦး တို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ခြောက်ယောက်မြောက် အတွင်းသူလျှိုသန်လျက်မိုးထားသော လူသတ် သမားမှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ထိုထို ဤ ဤ ခြေဦးတည့်ရာ အရပ်သို့ပြေးလေရာ၏၊ ထိုသူသည် လူသူ ဆိတ်သုဥ်းသော ရွာကို မြင်၍ အကြင်အကြင်အိမ်သို့ ဝင်ငြားအံ့၊ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိသော အိမ်သို့သာ ဝင် မိရာ၏၊ အချည်းနှီးသော အိမ်သို့သာ ဝင်မိရာ၏၊ ဆိတ်သုဥ်းသော အိမ်သို့သာ ဝင်မိရာ၏။ အကြင်အကြင် အိုးခွက်ကို ကိုင်တွယ်ငြားအံ့၊ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိသော အိုးခွက်ကိုသာ ကိုင်မိရာ၏၊ အချည်းနှီးသော အိုးခွက် ကိုသာ ကိုင်မိရာ၏၊ ဆိတ်သုဥ်းသော အိုးခွက်ကိုသာ ကိုင်မိရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို ဤသို့ ဆိုကုန်ရာ၏- “အချင်းယောကျာ်းယခုအခါ ရွာကို နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးတတ်သော ခိုးသူတို့သည် ဤလူသူဆိတ်သုဥ်းသော ရွာသို့ဝင်လာကြကုန်၏၊ အချင်းယောကျာ်း သင် ပြုသင့်ပြုထိုက်သည်ကို ပြုလေလော့”ဟု ဆိုကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းသည် လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သောပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ရန်သူလူသတ်သမားငါးဦး တို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ခြောက်ယောက်မြောက် အတွင်းသူလျှိုသန်လျက်မိုးထားသော လူသတ် သမားမှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ရွာကို နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးတတ်သောခိုးသူတို့မှ ကြောက်လန့်သည်ဖြစ်၍ ထိုထို ဤ ဤ ခြေဦး တည့်ရာ အရပ်သို့ ပြေးလေရာ၏၊ ထိုသူသည် ဤမှာဘက်ကမ်းသည် စိုးရိမ်ဖွယ်နှင့် တကွ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွ ဖြစ်၍ ထိုမှာဘက်ကမ်းကား စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိ ဘေးဘျမ်း မရှိသော နက်ကျယ် သော ရေပင်လယ်ကြီးကို မြင်လေရာ၏၊ သို့သော်လည်း ဤဘက်မှထိုဘက်သို့ သွားရောက်ရန် ကူးခပ် နိုင်သော လှေလည်း မရှိ၊ တံတားလည်း မရှိ။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါထိုယောကျာ်းအား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏ - “ ဤကား နက်ကျယ်သော ရေပင်လယ်ကြီးတည်း၊ ဤဘက်ကမ်းသည် စိုးရိမ်ဖွယ်နှင့် တကွဖြစ်၏၊ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွဖြစ်၏၊ ထိုဘက်ကမ်းကား စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိ၊ ဘေးဘျမ်း မရှိ၊ ဤဘက်မှ ထိုဘက်သို့ သွားရောက်ရန် ကူးခပ်နိုင်သော လှေလည်း မရှိ၊ တံတားလည်း မရှိ၊ ငါသည် မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက်ကို စုဆောင်း၍ ဖောင်ဖွဲ့ပြီးလျှင် ထိုဖောင်ကို့အမှီပြုကာ လက်ခြေတို့ဖြင့် လုံ့လပြုလျက် ချမ်းသာစွာ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ သွားရမူ ကောင်းလေစွ”ဟုအကြံ ဖြစ်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ ထိုယောကျာ်းသည် မြက် ထင်း သစ်ခက် သစ်ရွက်ကို စုဆောင်း၍ ဖောင်ဖွဲ့ပြီးလျှင် ထိုဖောင်ကို အမှီပြုကာ လက်ခြေတို့ဖြင့် လုံ့လပြုလျက် ချမ်းသာစွာ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ သွားရာ၏၊ ကူးမြောက်ပြီးဖြစ်၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ပြီးသော ဘေးရန်တို့ကို အပပြုပြီးသော သူမြတ်သည်ကြည်းကုန်းထက်၌ တည်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သိလွယ်စေရန် ဤဥပမာကို ပြုအပ်ပြီ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ဤဆိုအပ်ပြီးသော ဥပမာစကား၌ အနက်အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ရဟန်းတို့ “လျင်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော ထက်သော အခိုးရှိကုန်သော ပြင်းထန်သော အဆိပ်ရှိကုန်သော မြွေလေးကောင်တို့”ဟူသော ဤအမည်သည်ကား ပထဝီဓာတ်၊ အာပေါဓာတ်၊ တေဇောဓာတ်၊ ဝါယောဓာတ်ဟူသော မဟာဘုတ်လေးပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ရန်သူလူသတ်သမားငါးဦးတို့” ဟူသော အမည်သည်ကား ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့၏အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ခြောက်ယောက်မြောက် အတွင်းသူလျှို သန်လျက်မိုးထားသော လူသတ်သမား”ဟူသော ဤအမည်သည်ကား နှစ်သက်စွဲလမ်းမှု ‘နန္ဒီရာဂ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “လူသူဆိတ်သုဥ်းသော ရွာ”ဟူသော ဤအမည်သည်ကား အတွင်းဖြစ်သော တည်ရာ‘အဇ္ဈတ္တိကာယတန’ တို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ လိမ္မာသော ထက်မြက်သော ပညာရှိသူသည် ထိုခန္ဓာကောင်ကြီးကို မျက်စိအားဖြင့်လည်း ဆင်ခြင်ခဲ့မူ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိသည်ဖြစ်၍ သာ ထင်၏၊ အချည်းနှီးဖြစ်၍ သာ ထင်၏၊ ဆိတ်သုဥ်းသည်ဖြစ်၍ သာ ထင်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုခန္ဓာကောင်ကြီးကို လျှာအားဖြင့်လည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ လိမ္မာသော ထက်မြက်သော ပညာရှိသူသည် ထိုခန္ဓာကောင်ကြီးကို စိတ်အားဖြင့်လည်း ဆင်ခြင်ခဲ့မူ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိသည်ဖြစ်၍ သာ ထင်၏၊ အချည်းနှီးဖြစ်၍ သာ ထင်၏၊ ဆိတ်သုဥ်းသည်ဖြစ်၍ သာ ထင်၏။ ရဟန်းတို့ “ရွာကို နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးသော ခိုးသူ” ဟူသော ဤအမည်သည် အပဖြစ်သော တည်ရာ‘ဗာဟိရာယတန’ တရားခြောက်ပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ် အဆင်းတို့သည် မျက်စိကို နှိပ်စက်အပ်၏၊ ရဟန်းတို့ နားကို။ပ။ ရဟန်းတို့ နှာခေါင်းကို။ပ။ ရဟန်းတို့ နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ် အရသာတို့သည် လျှာကို နှိပ်စက်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိုယ်ကို။ပ။ ရဟန်းတို့နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ် သဘောတရားတို့သည် စိတ်ကို နှိပ်စက်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ “ရေပင်လယ်ကြီး”ဟူသော ဤအမည်ကား ကာမောဃ၊ ဘဝေါဃ၊ ဒိဋ္ဌောဃ၊ အဝိဇ္ဇောဃဟူသော ဩဃလေးပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “စိုးရိမ်ဖွယ်နှင့် တကွ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွဖြစ်သော ဤဘက်ကမ်း” ဟူသော ဤအမည်သည်ကား ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာကောင် ‘သက္ကာယ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “စိုးရိမ်ဖွယ် ကင်းရာ ဘေးမရှိရာ ထိုဘက်ကမ်း” ဟူသော ဤအမည်သည် (နိဗ္ဗာန်) ၏အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ဖောင်”ဟူသော ဤအမည်သည် မှန်ကန်စွာ မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်စွာတည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ ဟူသော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “လက်ခြေတို့ဖြင့် ထိုသူ၏ကြိုးစားမှု” ဟူသော ဤအမည်သည် လုံ့လကြိုးကုတ်အားထုတ်မှု၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ “ကူးမြောက်ပြီးသည် ဖြစ်၍ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သော ကြည်းကုန်းထက်၌ တည်သောသူမြတ်” ဟူသော ဤအမည်သည်ကား ရဟန္တာ၏ အမည်ပေတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 35.238 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Vipers “Mendicants, suppose there were four venomous vipers of awesome might. Then a person would come along who wants to live and doesn’t want to die, who wants to be happy and recoils from pain. They’d say to him, ‘My man, here are four venomous vipers of awesome might. They must be periodically picked up, washed, fed, and put to sleep. But when one or other of these four venomous vipers gets angry with you, you’ll meet with death or deadly pain. So then, my man, do what has to be done.’ Then that man, terrified of those four venomous vipers, would flee this way or that. They’d say to him, ‘My man, there are five deadly enemies chasing you, thinking: “When we catch sight of him, we’ll murder him right there!” So then, my man, do what has to be done.’ Then that man, terrified of those four venomous vipers and those five deadly enemies, would flee this way or that. They’d say to him, ‘My man, there’s a sixth hidden killer chasing you with a drawn sword, thinking: “When I catch sight of him, I’ll chop off his head right there!” So then, my man, do what has to be done.’ Then that man, terrified of those four venomous vipers and those five deadly enemies and the hidden killer, would flee this way or that. He’d see an empty village. But whatever house he enters is vacant, deserted, and empty. And whatever vessel he touches is vacant, hollow, and empty. They’d say to him, ‘My man, there are bandits who raid villages, and they’re striking now. So then, my man, do what has to be done.’ Then that man, terrified of those four venomous vipers and those five deadly enemies and the hidden killer and the bandits, would flee this way or that. He’d see a large deluge, whose near shore is dubious and perilous, while the far shore is a sanctuary free of peril. But there’s no ferryboat or bridge for crossing over. Then that man would think, ‘Why don’t I gather grass, sticks, branches, and leaves and make a raft? Riding on the raft, and paddling with my hands and feet, I can safely reach the far shore.’ And so that man did exactly that. Having crossed over and gone to the far shore, the brahmin stands on solid ground. I’ve made up this simile to make a point. And this is the point. ‘Four venomous vipers of awesome might’ is a term for the four principal states: the elements of earth, water, fire, and air. ‘Five deadly enemies’ is a term for the five grasping aggregates, that is: form, feeling, perception, choices, and consciousness. ‘The sixth hidden killer with a drawn sword’ is a term for relishing and greed. ‘Empty village’ is a term for the six interior sense fields. If an astute, competent, intelligent person investigates that in relation to the eye, it appears vacant, hollow, and empty. If an astute, competent, intelligent person investigates that in relation to the ear … nose … tongue … body … mind, it appears vacant, hollow, and empty. ‘Bandits who raid villages’ is a term for the six exterior sense fields. The eye is struck by both agreeable and disagreeable sights. The ear … nose … tongue … body … mind is struck by both agreeable and disagreeable ideas. ‘Large deluge’ is a term for the four floods: the floods of sensual pleasures, desire to be reborn, views, and ignorance. ‘The near shore that’s dubious and perilous’ is a term for substantial reality. ‘The far shore, a sanctuary free of peril’ is a term for extinguishment. ‘The raft’ is a term for the noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. ‘Paddling with hands and feet’ is a term for rousing energy. ‘Crossed over, gone to the far shore, the brahmin stands on solid ground’ is a term for a perfected one.”

၂-ရထောပမသုတ် ၂၃၉။ ရဟန်းတို့ တရားသုံးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ် ချမ်းသာစိတ်ချမ်းသာ များသည်ဖြစ်၍ နေရ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ယိုစီးတတ်သော ‘အာသဝေါ’ တရားတို့ကုန်ခန်းရန် အကြောင်းကိုလည်း အားထုတ်အပ်၏။ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်း၊ ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါးရှိ၏၊ အစားအစာ၌ အတိုင်းအရှည်ပမာဏကို သိ၏၊ နိုးကြားမှုနှင့် ယှဥ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသော တံခါးရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မျက်စိဖြင့် အဆင်း ‘ရူပါရုံ’ ကို မြင်သော် (မိန်းမယောကျာ်းစသော) သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူလေ့ မရှိ၊ (လက်ခြေစသော အင်္ဂါ၊ ပြုံးဟန်, ရယ်ဟန်စသော အမူအရာ) အမှတ်လက္ခဏာကို စွဲယူလေ့ မရှိ၊ စက္ခုန္ဒြေကို မစောင့်စည်းဘဲနေလျှင် ယင်းစက္ခုန္ဒြေဟူသောအကြောင်းကြောင့် မက်မောခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ဟူသော ယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့သည် ထို မစောင့်စည်းသူကို လိုက်၍ နှိပ်စက်ကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းသည်ထိုစက္ခုန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်းငှါ ကျင့်၏၊ စက္ခုန္ဒြေကို စောင့်စည်း၏၊ စက္ခုန္ဒြေ၌ စောင့်စည်းခြင်းသို့ရောက်၏။ နားဖြင့် အသံ ‘သဒ္ဒါရုံ’ ကို ကြားသော်။ နှာခေါင်းဖြင့် အနံ့ ‘ဂန္ဓာရုံ’ ကို နမ်းရှူသော်။ လျှာဖြင့်အရသာ ‘ရသာရုံ’ ကို လျက်သော်။ ကိုယ်ဖြင့် အတွေ့အထိ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’ ကို တွေ့ထိသော်။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရား ‘ဓမ္မာရုံ’ ကို သိသော် (မိန်းမယောကျာ်းစသော) သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူလေ့ မရှိ၊ (လက်ခြေစသော အင်္ဂါ၊ ပြုံးဟန်, ရယ်ဟန်စသော အမူအရာ) အမှတ်လက္ခဏာကို စွဲဲယူလေ့ မရှိ၊ မနိန္ဒြေကို မစောင့်စည်းဘဲနေလျှင် ယင်းမနိန္ဒြေဟူသော အကြောင်းကြောင့် မက်မောခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ဟူသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ထိုမစောင့်စည်းသူကို လိုက်၍ နှိပ်စက်ကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းသည် ထိုမနိန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်းငှါ ကျင့်၏၊ မနိန္ဒြေကို စောင့်စည်း၏၊ မနိန္ဒြေ၌ စောင့်စည်းခြင်းသို့ ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ညီညာသော မြေ လမ်းလေးခွဆုံဝယ် ရထားအလယ်၌ ဖီလာထားအပ်သော နှင်တံရှိသော အာဇာနည်မြင်း ကသော ရထားသည် တည်ရှိရာ၏၊ မြင်းတို့ကို ဆုံးမနိုင်သောလိမ္မာ သော ရထားထိန်းသည် ထိုရထားကို တက်စီး၍ လက်ဝဲလက်ဖြင့် ကြိုးတို့ကို ကိုင်ကာလက်ယာလက်ဖြင့် နှင်တံကို ကိုင်ပြီးလျှင် အလိုရှိရာအရပ်သို့ အလိုရှိတိုင်း မောင်းလည်း မောင်းနိုင်ရာ၏၊ ဆုတ်လည်း ဆုတ် နိုင်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ရဟန်းသည် ဤဣန္ဒြေခြောက်ပါးတို့ကိုစောင့်ရှောက်ရန် ကျင့်၏၊ စောင့် စည်းရန် ကျင့်၏၊ ဆုံးမရန် ကျင့်၏၊ ငြိမ်းအေးရန် ကျင့်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် ဣန္ဒြေ တို့၌ လုံခြုံသော တံခါးရှိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် အစားအစာ၌ အတိုင်းအရှည် ပမာဏကို သိသူ ဖြစ်သ နည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အသင့်အားဖြင့် ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ အစားအစာကို မှီဝဲ၏၊ “မြူးတူးရန် မာန်ယစ်ရန် တန်ဆာဆင်ရန် အရေအဆင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးပွားရန် အစားအစာကို မှီဝဲသည်မဟုတ်၊ ဤကိုယ် တည်တံ့ရန်မျှသာ မျှတရန်မျှသာ ပင်ပန်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရန်မျှသာ မြတ်သောအကျင့်ကို ချီးမြှောက်ရန်မျှသာ အစားအစာကို မှီဝဲ၏၊ ဤသို့ မှီဝဲခြင်းဖြင့် ဝေဒနာဟောင်းကိုလည်း ပယ်ဖျောက်နိုင်အံ့၊ ဝေဒနာသစ်ကိုလည်း မဖြစ်စေအံ့၊ ငါ့အား မျှတခြင်း အပြစ်မရှိခြင်းနှင့် ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု နှလုံးသွင်းဖြင့် အစားအစာကို မှီဝဲ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် အနာကို အသားနု တက်စေရန်သာ ဆေးလိမ်း သကဲ့သို့့တစ်နည်းသော်ကား ဝန်ကို ဆောင်နိုင်ရန်သာ ဝင်ရိုးကို ဆီလိမ်းသကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူရဟန်းသည် အသင့်အားဖြင့် ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ အစားအစာကို မှီဝဲ၏၊ “မြူးတူးရန် မာန်ယစ်ရန်တန်ဆာဆင်ရန် အရေအဆင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးပွားရန် အစားအစာကို မှီဝဲသည် မဟုတ်၊ ဤကိုယ် တည်တံ့ရန်မျှသာ မျှတရန်မျှသာ ပင်ပန်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ရန်မျှသာ မြတ်သော အကျင့်ကို ချီးမြှောက်ရန်မျှသာအစားအစာကို မှီဝဲ၏၊ ဤသို့ မှီဝဲခြင်းဖြင့် ဝေဒနာဟောင်းကိုလည်း ပယ်ဖျောက်နိုင်အံ့၊ ဝေဒနာသစ်ကိုလည်း မဖြစ်စေအံ့၊ ငါ့အား မျှတခြင်း အပြစ်မရှိခြင်းနှင့် ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း ဖြစ်လတ္တံ့ ”ဟု နှလုံးသွင်းဖြင့် အစားအစာကို မှီဝဲ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် အစားအစာ၌ အတိုင်းအရှည်ပမာဏကို သိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် နိုးကြားမှုနှင့် ယှဥ်သူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် နေ့အခါ စင်္ကြံသွားခြင်း ထိုင်ခြင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့တတ်သော တရားတို့မှ စိတ်ကို သန့်ရှင်းစေ၏၊ ညဥ့်၏ ပဌမယာမ်၌ စင်္ကြံသွားခြင်း ထိုင်ခြင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့တတ်သော တရားတို့မှစိတ် ကို သန့်ရှင်းစေ၏၊ ညဥ့်၏ မဇ္ဈိမယာမ်ဝယ် ခြေတစ်ဖက်၌ ခြေတစ်ဖက်ကို စဥ်းငယ်လွန်ကာတင်ထား၍ အောက်မေ့ခြင်း ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ နှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ထအံ့ဟု အမှတ်ကိုနှလုံးသွင်းလျက် လက်ယာဘက်နံတောင်းဖြင့် မြတ်သော အိပ်ခြင်းကို ပြု၏၊ ညဥ့်၏ ပစ္ဆိမယာမ်၌ အိပ်ရာမှ ထပြီးသော် စင်္ကြံသွားခြင်း ထိုင်ခြင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့တတ်သော တရားတို့မှ စိတ်ကိုသန့်ရှင်းစေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ လျှင် ရဟန်းသည် နိုးကြားမှုနှင့် ယှဥ်သူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားသုံးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ချမ်းသာစိတ်ချမ်းသာ များသည်ဖြစ်၍ နေရ၏၊ ထိုရဟန်းသည် အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခန်းရန် အကြောင်းကိုလည်း အားထုတ်အပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 35.239 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Chariot “Mendicants, when a mendicant has three qualities they’re full of joy and happiness in this very life, and they have laid the groundwork for ending the defilements. What three? They guard the sense doors, eat in moderation, and are committed to wakefulness. And how does a mendicant guard the sense doors? When a mendicant sees a sight with their eyes, they don’t get caught up in the features and details. If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint. When they hear a sound with their ears … When they smell an odor with their nose … When they taste a flavor with their tongue … When they feel a touch with their body … When they know an idea with their mind, they don’t get caught up in the features and details. If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint. Suppose a chariot stood harnessed to thoroughbreds at a level crossroads, with a goad ready. A deft horse trainer, a master charioteer, might mount the chariot, taking the reins in his right hand and goad in the left. He’d drive out and back wherever he wishes, whenever he wishes. In the same way, a mendicant trains to protect, control, tame, and pacify these six senses. That’s how a mendicant guards the sense doors. And how does a mendicant eat in moderation? It’s when a mendicant reflects rationally on the food that they eat: ‘Not for fun, indulgence, adornment, or decoration, but only to sustain this body, to avoid harm, and to support spiritual practice. In this way, I shall put an end to old discomfort and not give rise to new discomfort, and I will have the means to keep going, blamelessness, and a comfortable abiding.’ It’s like a person who puts ointment on a wound only so that it can heal; or who oils an axle only so that it can carry a load. In the same way, a mendicant reflects rationally on the food that they eat: ‘Not for fun, indulgence, adornment, or decoration, but only to sustain this body, to avoid harm, and to support spiritual practice. In this way, I shall put an end to old discomfort and not give rise to new discomfort, and I will have the means to keep going, blamelessness, and a comfortable abiding.’ That’s how a mendicant eats in moderation. And how is a mendicant committed to wakefulness? It’s when a mendicant practices walking and sitting meditation by day, purifying their mind from obstacles. In the first watch of the night, they continue to practice walking and sitting meditation. In the middle watch, they lie down in the lion’s posture—on the right side, placing one foot on top of the other—mindful and aware, and focused on the time of getting up. In the last watch, they get up and continue to practice walking and sitting meditation, purifying their mind from obstacles. This is how a mendicant is committed to wakefulness. When a mendicant possesses these three qualities they’re full of joy and happiness in this very life, and they have laid the groundwork for ending the defilements.”

၃-ကုမ္မောပမသုတ် ၂၄၀။ ရဟန်းတို့ ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသည်ကား အခွံရှိလိပ်သည် ညနေချမ်းအခါ မြစ်ကမ်းအနီး၌ လှည့်လည်ကျက်စား၏၊ ရဟန်းတို့ မြေခွေးသည်လည်း ညနေချမ်းအခါ မြစ်ကမ်းအနီး၌ လှည့်လည်ကျက်စား၏၊ ရဟန်းတို့ အခွံရှိလိပ်သည် လှည့်လည်ကျက်စားသော မြေခွေးကို အဝေးမှ မြင်လေလျှင် ခေါင်းလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသော အင်္ဂါတို့ကို မိမိပိုင် အခွံအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းပြီးလျှင် ကြောင့်ကြမဲ့ ဆိတ်ဆိတ်နေ၏၊ ရဟန်းတို့ မြေခွေးသည်လည်း လှည့်လည်ကျက်စားသော အခွံရှိလိပ်ကို အဝေးမှပင် မြင်လေလျှင်အခွံရှိလိပ်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ “ ဤအခွံရှိလိပ်သည် ခေါင်းလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသော အင်္ဂါတို့တွင်တစ်ခုခုသော အင်္ဂါကို ထုတ်သော အခါ ထိုလိပ်ကို ဖမ်းယူပြီးလျှင် ခွါ၍ စားအံ့”ဟု အခွံရှိလိပ်၏အနီးသို့ ကပ်၍ ရပ် လေ၏၊ ရဟန်းတို့ အခွံရှိလိပ်သည် ခေါင်းလျှင် ငါးခုမြောက်သော အင်္ဂါတို့တွင်တစ်ခုခုသော အင်္ဂါကိုမျှ မထုတ်သော အခါ မြေခွေးသည် အခွင့် မရမူ၍ မညှဥ်းဆဲနိုင်ဘဲ လိပ်ထံမှဖဲသွားလေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ငါသည် ဤရဟန်းတို့၏ မျက်စိမှသော်လည်း အခွင့် ရရာ၏။ပ။ လျှာမှသော်လည်း အခွင့် ရရာ၏။ပ။ စိတ်မှသော်လည်း အခွင့် ရရာ၏ဟု မာရ်ယုတ်သည် အမြဲမပြတ် သင်တို့၏အနီး၌ ရပ်တည်လျက် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့် ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါးရှိသည်ဖြစ်၍ နေကြကုန်လော့၊ မျက်စိဖြင့် အဆင်း ‘ရူပါရုံ’ ကို မြင်သော် (မိန်းမယောကျာ်းစသော) သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို မစွဲယူကြကုန်လင့်၊ (လက်ခြေစသော အင်္ဂါ၊ ပြုံးဟန်, ရယ်ဟန်စသော အမူအရာ) အမှတ်လက္ခဏာကို မစွဲ ယူကြကုန်လင့်၊ စက္ခုန္ဒြေကို မစောင့်စည်းဘဲ နေလျှင် ယင်းစက္ခုန္ဒြေဟူသောအကြောင်းကြောင့် မက်မော ခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ဟူသော ယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့သည် ထိုမစောင့် စည်းသူကို လိုက်၍ နှိပ်စက်ကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းသည်ထိုစက္ခုန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်းငှါ ကျင့်ကြ ကုန်လော့၊ စက္ခုန္ဒြေကို စောင့်စည်းကြကုန်လော့၊ စက္ခုန္ဒြေ၌ စောင့်စည်းခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်လော့။ နားဖြင့် အသံ ‘သဒ္ဒါရုံ’ ကို ကြားသော်။ပ။ နှာခေါင်းဖြင့် အနံ့ ‘ဂန္ဓာရုံ’ ကို နမ်းရှူသော်။ပ။ လျှာဖြင့်အရသာ ‘ရသာရုံ’ ကို လျက်သော်။ပ။ ကိုယ်ဖြင့် အတွေ့အထိ ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ’ ကို တွေ့ထိသော်။ပ။ စိတ်ဖြင့်သဘောတရား ‘ဓမ္မာရုံ’ ကို သိသော် (မိန်းမယောကျာ်းစသော) သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို မစွဲယူကြကုန်လင့်၊ (လက် ခြေ စသောအင်္ဂါ၊ ပြုံးဟန်, ရယ်ဟန်စသော အမူအရာ) အမှတ်လက္ခဏာကို မစွဲယူကြကုန်လင့်၊ မနိန္ဒြေကို မစောင့်စည်းဘဲနေလျှင် ယင်းမနိန္ဒြေဟူသော အကြောင်းကြောင့် မက်မောခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ဟူသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ထိုမစောင့်စည်းသူကိုလိုက်၍ နှိပ်စက်ကုန် ရာသောကြောင့် ထိုမနိန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်းငှါ ကျင့်ကြကုန်လော့၊ မနိန္ဒြေကိုစောင့်စည်းကြကုန်လော့၊ မနိန္ဒြေ၌ စောင့်စည်းခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် အကြင်အခါ ဣန္ဒြေတရားတို့၌ လုံခြုံသော တံခါးရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်လတ္တံ့၊ ထိုအခါ လိပ်ထံမှ မြေခွေး ဖဲသွားသကဲ့သို့ သင်တို့အထံမှလည်း မာရ်ယုတ်သည် အခွင့် မရသည်ဖြစ်၍ မညှဥ်းဆဲနိုင်ဘဲ ဖဲသွားလတ္တံ့ဟု ဟောတော်မူ၏။ ‘လိပ်သည် အင်္ဂါတို့ကို မိမိပိုင် အခွံအတွင်း၌ သွတ်သွင်းထားသကဲ့သို့’ ရဟန်းသည်စိတ်အကြံအစည်တို့ကို ကောင်းစွာ ထိန်းထားပါလျှင် တဏှာဒိဋ္ဌိ အမှီမခံရဘဲ တစ်ပါးပုဂ္ဂိုလ်ကိုမထိခိုက်မညှဥ်းဆဲမူ၍ ချုပ်ငြိမ်းရာ၏၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုမျှ မစွပ်စွဲ မပြောဆိုရာ။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 35.240 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Tortoise “Once upon a time, mendicants, a tortoise was grazing along the bank of a river in the afternoon. At the same time, a jackal was also hunting along the river bank. The tortoise saw the jackal off in the distance hunting, so it drew its limbs and neck inside its shell, and kept passive and silent. But the jackal also saw the tortoise off in the distance grazing. So it went up to the tortoise and waited nearby, thinking, ‘When that tortoise sticks one or other of its limbs or neck out from its shell, I’ll grab it right there, rip it out, and eat it!’ But when that tortoise didn’t stick one or other of its limbs or neck out from its shell, the jackal left disappointed, since it couldn’t find a vulnerability. In the same way, Māra the Wicked is always waiting nearby, thinking: ‘Hopefully I can find a vulnerability in the eye, ear, nose, tongue, body, or mind.’ That’s why you should live with sense doors guarded. When you see a sight with your eyes, don’t get caught up in the features and details. If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, practice restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint. When you hear a sound with your ears … When you smell an odor with your nose … When you taste a flavor with your tongue … When you feel a touch with your body … When you know an idea with your mind, don’t get caught up in the features and details. If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, practice restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint. When you live with your sense doors guarded, Māra will leave you disappointed, since he can’t find a vulnerability, just like the jackal left the tortoise. A mendicant should collect their thoughts as a tortoise draws its limbs into its shell. Independent, not disturbing others, quenched: they wouldn’t blame anyone.”

၄-ပဌမ ဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ် ၂၄၁။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းနား၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဂင်္ဂါမြစ်ရေအယဥ်ဖြင့် မျော၍ လာသော ကြီးစွာသော သစ်တုံးကို မြင်တော်မူသော် “ရဟန်းတို့ ဂင်္ဂါမြစ်ရေအလျဥ်ဖြင့် မျော၍ လာသော ကြီးစွာသော သစ်တုံးကို သင်တို့ မြင်ကြကုန်၏လော”ဟု ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား မြင်ကြပါကုန်၏။ ရဟန်းတို့ အကယ်၍ သစ်တုံးသည် ဤမှာဘက်ကမ်းသို့ မရောက်ခဲ့ပါလျှင်၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့မရောက်ခဲ့ပါလျှင်၊ အလယ်၌ မနစ်မြုပ်ခဲ့ပါလျှင်၊ ကြည်းကုန်း၌ မတင်ခဲ့ပါလျှင်၊ လူတို့ မဆယ်ယူခဲ့ပါလျှင်၊ နတ်တို့ မဆယ်ယူခဲ့ပါလျှင်၊ ဝဲမစုပ်ယူခဲ့ပါလျှင်၊ အတွင်း၌ မဆွေးမပုပ်ခဲ့ပါလျှင် ထိုသစ်တုံးသည် သမုဒ္ဒရာသို့ ညွတ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့ ကိုင်းသည် သမုဒ္ဒရာသို့ ရှိုင်းသည် ဖြစ်လတ္တံ့။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဂင်္ဂါမြစ်၏ ရေအလျဥ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့ ညွတ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့ ကိုင်းသည်သမုဒ္ဒရာသို့ ရှိုင်းသည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ သင်တို့သည်လည်း ဤမှာဘက်ကမ်းသို့ မရောက်ခဲ့ပါလျှင်၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့မကပ်ရောက်ကြပါလျှင်၊ အလယ်၌ မနစ်မြုပ်ကြပါလျှင်၊ ကြည်းကုန်း၌ မတင်ကြပါလျှင်၊ လူတို့ မဆယ်ယူကြပါလျှင်၊ နတ်တို့ မဆယ်ယူကြပါလျှင်၊ ဝဲမစုပ်ယူကြပါလျှင်၊ အတွင်း၌ မဆွေးမပုပ်ကြပါလျှင် သင်တို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်ကုန်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ကိုင်းကုန်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ရှိုင်းကုန်သည် ဖြစ်လတ္တံ့။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းစွာ မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’သည် နိဗ္ဗာန်သို့ညွတ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ကိုင်းသည် နိဗ္ဗာန်သို့ ရှိုင်းသည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဤသို့ မိန့်တော်မူလျှင် ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏-“မြတ်စွာ့ဘုရား ဤမှာဘက်ကမ်းဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ အလယ်၌ နစ်မြုပ်ခြင်းဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ ကြည်းကုန်း၌ တင်မှုဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ လူတို့ ဆယ်ယူမှုဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ နတ်တို့ ဆယ်ယူမှုဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ ဝဲစုပ်ယူမှုဟူသည် အဘယ်ပါနည်း၊ အတွင်း၌ ပုပ်ဆွေးမှုဟူသည် အဘယ်ပါနည်း ”ဟု (လျှောက်၏)။ ရဟန်း “ ဤမှာဘက်ကမ်း” ဟူသော ဤအမည်သည် အတွင်းဖြစ်သော တည်ရာ ‘အဇ္ဈတ္တိကာယတန’ခြောက်ပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “ထိုမှာဘက်ကမ်း” ဟူသော ဤအမည်သည်အပဖြစ်သောတည်ရာ ‘ဗာဟိရာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “အလယ်၌ နစ်မြုပ်ခြင်း” ဟူသော ဤအမည်သည် နှစ်သက်စွဲမက်မှု ‘နန္ဒီရာဂ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း“ ကြည်းကုန်း၌ တင်မှု ”ဟူသော ဤအမည်သည် ငါဟူသော ထောင်လွှားသည့် ‘မာန’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “လူတို့ ဆယ်ယူမှု ”ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်း ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် လူတို့နှင့်ရောနှောသည် ဖြစ်၍ နေ၏၊ အတူတကွ နှစ်သက်မှုရှိ၏၊ အတူတကွ စိုးရိမ်မှုရှိ၏၊ လူတို့ချမ်းသာသည်ရှိသော် ချမ်းသာ၏၊ လူတို့ ဆင်းရဲသည်ရှိသော် ဆင်းရဲ၏၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ ပေါ်ပေါက်လာကုန်သည်ရှိသော် မိမိသည်ပင် ထိုကိစ္စတို့၌ အားထုတ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ ရဟန်း ဤသို့ ဖြစ်မှုကို ‘လူတို့ဆယ်ယူမှု’ဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်း “နတ်တို့ ဆယ်ယူမှု ”ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်း ဤသာသနာတော်၌ အချို့သောရဟန်းသည် “ငါသည် ဤသီလအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤခြိုးခြံမှုအကျင့်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤအကျင့် မြတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း ထင်ရှားသော နတ်သော်လည်းကောင်း၊ မထင်ရှားသောနတ်သော်လည်း ကောင်း ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟု တစ်ခုခုသော နတ်အဖြစ်ကို တောင့်တ၍ အကျင့်မြတ်ကိုကျင့်သုံး၏။ ရဟန်း ဤသို့ တောင့်တမှုကို ‘နတ်တို့ ဆယ်ယူမှု’ဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်း “ဝဲစုပ်မှု” ဟူသော ဤအမည်သည် ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “အတွင်း၌ ပုပ်ဆွေးမှု” ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်း ဤသာသနာတော်၌ အချို့သောရဟန်းသည် သီလမရှိ၊ ယုတ်ညံ့သော သဘောရှိ၏၊ မစင်ကြယ်သည် ဖြစ်၍ ယုံမှားအပ်သောအကျင့်ရှိ၏၊ ဖုံးလွှမ်းအပ်သော အမှုရှိ၏၊ ရဟန်း မဟုတ်ဘဲလျက် ရဟန်းဟု ဝန်ခံ၏၊ အကျင့်မြတ်ကိုကျင့်သုံးသူ မဟုတ်ဘဲလျက် အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးသူဟု ဝန်ခံ၏၊ အတွင်းပုပ်၏၊ ကိလေသာဖြင့်စိုစွတ်၏၊ အမှိုက် သရိုက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ရဟန်း ဤသည်ကို ‘အတွင်း၌ ပုပ်ဆွေးမှု’ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုအခါ နန္ဒမည်သော နွားကျောင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အနီး၌ ရပ်လျက် ရှိ၏၊ ထိုအခါနန္ဒမည်သော နွားကျောင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏ - “အသျှင်ဘုရားတပည့်တော်သည် ဤမှာဘက်ကမ်းသို့ ကပ်ရောက်သည် မဟုတ်ပါ၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့လည်း ကပ်ရောက်သည် မဟုတ်ပါ၊ အလယ်၌လည်း နစ်မြုပ်လိမ့်မည် မဟုတ်ပါ၊ ကြည်းကုန်း၌လည်း တင်လိမ့်မည်မဟုတ်ပါ၊ တပည့်တော်ကို လူတို့လည်း ဆယ်ယူလိမ့်မည် မဟုတ်ပါ၊ နတ်တို့လည်း ဆယ်ယူလိမ့်မည်မဟုတ်ပါ၊ ဝဲသည်လည်း စုပ်ယူနိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ပါ၊ အတွင်း၌လည်း မပုပ်ဆွေးပါ၊ အသျှင်ဘုရားတပည့်တော်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏”ဟုလျှောက် ထား၏။ နန္ဒ သို့ဖြစ်လျှင် သင်သည် နွားရှင်တို့အား နွားတို့ကို အပ်ချေဦးလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ မြတ်စွွာဘုရား နွားမတို့သည် နွားကလေးတို့ကို ခင်တွယ်ကြသည်ဖြစ်၍ အလိုအလျောက် ပြန်သွားကြပါကုန်လတ္တံ့ဟု လျှောက်၏။ နန္ဒ သင်သည် နွားရှင်တို့အား နွားတို့ကို အပ်ရမည်သာတည်းဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ နန္ဒမည်သော နွားကျောင်းသားသည် နွားရှင်တို့အား နွားတို့ကို အပ်ခဲ့၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ချဥ်းကပ် ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား နွားရှင်တို့အား နွားတို့ကို အပ်ခဲ့ပါပြီ၊တပည့်တော်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏ ”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ နန္ဒမည်သော နွားကျောင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင်အဖြစ်ကိုရလေ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရလေ၏၊ အသျှင်နန္ဒသည် ပဉ္စင်းဖြစ်၍ မကြာမြင့်မီ တစ်ပါးတည်းဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်လျက်။ပ။ အသျှင် နန္ဒသည် ရဟန္တာတို့တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်လေ၏။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 35.241 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Tree Trunk (1st) At one time the Buddha was staying near Kosambī on the bank of the Ganges River. Seeing a large tree trunk being carried along by the current, he addressed the mendicants, “Mendicants, do you see that large tree trunk being carried along by the current of the Ganges River?” “Yes, sir.” “Mendicants, assume that that tree trunk doesn’t drift toward the near shore or the far shore, or sink in the middle, or get stranded on high ground. And assume that it doesn’t get taken by humans or non-humans or caught up in a whirlpool, and that it doesn’t rot away. In that case, that tree trunk will slant, slope, and incline toward the ocean. Why is that? Because the current of the Ganges River slants, slopes, and inclines toward the ocean. In the same way, assume that you don’t drift toward the near shore or the far shore, or sink in the middle, or get stranded on high ground. And assume that you don’t get taken by humans or non-humans or caught up in a whirlpool, and that you don’t rot away. In that case, you will slant, slope, and incline toward extinguishment. Why is that? Because right view slants, slopes, and inclines toward extinguishment.” When he said this, one of the mendicants said to the Buddha: “But sir, what’s the near shore and what’s the far shore? What’s sinking in the middle? What’s getting stranded on high ground? What’s getting taken by humans or non-humans? What’s getting caught up in a whirlpool? And what’s rotting away?” “‘The near shore’, mendicant, is a term for the six interior sense fields. ‘The far shore’ is a term for the six exterior sense fields. ‘Sinking in the middle’ is a term for greed and relishing. ‘Stranded on high ground’ is a term for the conceit ‘I am’. And what’s getting taken by humans? It’s when someone mixes closely with laypeople, sharing their joys and sorrows—happy when they’re happy and sad when they’re sad—and getting themselves involved in their business. That’s called getting taken by humans. And what’s getting taken by non-humans? It’s when someone leads the spiritual life wishing to be reborn in one of the orders of gods: ‘By this precept or observance or fervent austerity or spiritual practice, may I become one of the gods!’ That’s called getting taken by non-humans. ‘Caught up in a whirlpool’ is a term for the five kinds of sensual stimulation. And what’s rotting away? It’s when some person is unethical, of bad qualities, filthy, with suspicious behavior, underhand, no true ascetic or spiritual practitioner—though claiming to be one—rotten inside, festering, and depraved. This is called ‘rotting away’.” Now at that time Nanda the cowherd was sitting not far from the Buddha. Then he said to the Buddha: “I won’t drift toward the near shore or the far shore, or sink in the middle, or get stranded on high ground. And I won’t get taken by humans or non-humans or caught up in a whirlpool, and I won’t rot away. Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?” “Well then, Nanda, return the cows to their owners.” “Sir, the cows will go back by themselves, since they love their calves.” “Still, Nanda, you should return them to their owners.” Then Nanda, after returning the cows to their owners, went up to the Buddha and said to him, “Sir, I have delivered the cows to their owners. May I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?” And the cowherd Nanda received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence. Not long after his ordination, Venerable Nanda became one of the perfected.

၅-ဒုတိယ ဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ် ၂၄၂။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိမိလမြို့ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဂင်္ဂါမြစ်ရေအလျဥ်ဖြင့် မျော၍ လာသော ကြီးစွာသော သစ်တုံးကို မြင်တော်မူသော်“ရဟန်းတို့ ဂင်္ဂါမြစ်ရေအလျဥ်ဖြင့် မျော၍ လာသော ထိုကြီးစွာသော သစ်တုံးကို သင်တို့ မြင်ကြကုန်၏လော”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား မြင်ကြပါကုန်၏။ပ။ ဤသို့ မိန့်တော်မူလေလျှင် အသျှင်ကိမိလသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏-အသျှင်ဘုရား ဤမှာဘက်ကမ်းဟူသည် အဘယ်ပါနည်း။ပ။ ကိမိလ အတွင်း၌ ပုပ်ဆွေးမှုသည် အဘယ်ပါနည်း။ ကိမိလ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် တစ်ခုခုသော အာပတ်သို့ ရောက်လျက် ရှိ၏၊ ယင်းသို့သဘောရှိသော အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းသည် မထင်၊ ကိမိလ ဤအမှုကို အတွင်း၌ ပုပ်ဆွေးမှုဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 35.242 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Tree Trunk (2nd) At one time the Buddha was staying near Kimibilā on the bank of the Ganges River. Seeing a large tree trunk being carried along by the current, he addressed the mendicants: “Mendicants, do you see that large tree trunk being carried along by the current of the Ganges River?” “Yes, sir,” they replied. … When this was said, Venerable Kimbila said to the Buddha: “But sir, what’s the near shore and what’s the far shore? What’s sinking in the middle? What’s getting stranded on high ground? What’s getting taken by humans or non-humans? What’s getting caught up in a whirlpool? And what’s rotting away?” … “And what, Kimbila, is rotting away? It’s when a mendicant has committed the kind of corrupt offense for which no rehabilitation is possible. This is called ‘rotting away’.”

၆-အဝဿုတပရိယာယသုတ် ၂၄၃။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ်ပြည် နိဂြောဓာရုံကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့အား ပြုလုပ်ပြီးခါစ ဖြစ်၍ ရဟန်းသော်လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားသော်လည်းကောင်း၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော လူသော်လည်းကောင်းမနေဖူးသေးသော အသစ်ဖြစ်သော မင်းကွန်းသည် ရှိ၏။ ထိုအခါ ကပိလဝတ်မြို့သား သာကီဝင်မင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကြပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထားကုန်၏ - “အသျှင်ဘုရား ဤကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့အား ပြုလုပ်ပြီးခါစ ဖြစ်၍ ရဟန်းသော်လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားသော်လည်းကောင်း၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်သော လူသော်လည်းကောင်း မနေဖူးသေးသော အသစ်ဖြစ်သော မင်းကွန်းသည် ရှိပါ၏။ မြတ်စွာဘုရားရှေးဦးစွာ သုံးဆောင်ပြီးသည်ကို နောက်မှ ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့သည် သုံးဆောင်ကုန်လတ္တံ့၊ ထိုသို့သုံးဆောင်ခြင်းသည် ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့အား ကြာမြင့်စွာ စီးပွားခြင်းငှါချမ်းသာခြင်းငှါ ဖြစ်ရာပါ၏”ဟု (လျှောက်ကုန်၏)၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ် နေသဖြင့်လက်ခံတော် မူ၏။ ထိုအခါ ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ခံခြင်းကို သိရှိကုန်၍ နေရာမှ ထကြကာ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကြပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ မင်းကွန်းသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးနောက်မင်းကွန်းကို အခင်းပြည့် ခင်းသည့်ပြင် နေရာတို့ကို ကောင်းစွာ ပြင်ဆင်၍ ရေအိုးကြီးကို တည်ထားကာဆီမီးကို ထွန်းညှိကြပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်လျက် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကိုလျှောက်ကုန်၏- “အသျှင်ဘုရား မင်းကွန်းကို အခင်းပြည့် ခင်းပြီးပါပြီ၊ နေရာတို့ကို ပြင်ဆင်ပြီးပါပြီ၊ ရေအိုးကြီးကိုလည်း တည်ထားပြီးပါပြီ၊ ဆီမီးကိုလည်း ညှိထွန်းပြီးပါပြီ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ယခု ကြွရန်အချိန်ကို သိတော်မူပါ၏၊ (ကြွရန်မှာ မြတ်စွာဘုရား၏ အလိုအတိုင်းပင် ဖြစ်ပါသည်) ”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်တော်မူ၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူလျက် ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ အသစ်ဖြစ်သော မင်းကွန်းသို့ ချဥ်းကပ်ကာ ခြေတော်တို့ကို ဆေးကြော၍ မင်းကွန်းသို့ဝင်တော်မူပြီးလျှင် အလယ်တိုင်ကို မှီပြီးနောက် အရှေ့အရပ်သို့ မျက်နှာမူလျက် ထိုင်နေတော်မူ၏၊ ရဟန်းသံဃာသည်လည်း ခြေတို့ကို ဆေးကြောကာ မင်းကွန်းသို့ ဝင်ကြပြီးလျှင် အနောက်နံရံကို မှီကုန်၍ အရှေ့အရပ်သို့ မျက်နှာမူလျက် မြတ်စွာဘုရားကိုသာ ရှေးရှုမူလျက် ထိုင်နေကုန်၏၊ ကပိလဝတ်ပြည်သားသာကီဝင်မင်းတို့သည်လည်း ခြေတို့ကို ဆေးကြော၍ မင်းကွန်းသို့ ဝင်ကြပြီးလျှင် အရှေ့နံရံကို မှီကုန်၍ အနောက်အရပ်သို့ မျက်နှာမူကာ မြတ်စွာဘုရားကိုသာ ရှေးရှုမူလျက် ထိုင်နေကုန်၏၊ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့ကို ညဥ့်နက်သည့်တိုင်အောင် တရားစကားဖြင့်အကျိုး စီးပွားကို ပြလျက် တရားကို ဆောက်တည်စေကာ တရားကျင့်သုံးရန် ထက်သန်ရွှင်လန်းစေ၍ “ဂေါတမ နွယ်ဖွား သာကီဝင်မင်းများတို့ ညဥ့်သန်းခေါင် လွန်လေပြီ၊ ယခု သွားရန် အချိန်ကို သင်တို့သိကုန်၏၊ (သွားရန်မှာ သင်တို့ အလိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်) ”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရားကောင်းပါပြီ”ဟု ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကိုဝန်ခံကြပြီးလျှင် နေရာမှ ထကြကာ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးကုန်၍ အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွါသွားကြကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ကပိလဝတ်ပြည်သား သာကီဝင်မင်းတို့ ဖဲသွား၍ မကြာမီ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား “မောဂ္ဂလာန် ရဟန်းသံဃာသည် ထိုင်းမှိုင်းခြင်း ‘ထိနမိဒ္ဓ’ ကင်းလျက် ရှိ၏၊ မောဂ္ဂလာန် သင်သည် ရဟန်းတို့အား တရားနှင့် စပ်သော စကားကို ဟောကြားလော့၊ ငါ၏ ကျောက်ကုန်းသည် ညောင်းညာ၏၊ ငါသည် ထိုကျောက်ကုန်းကို ဆန့်ဦးအံ့”ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အသျှင်ဘုရားကောင်းပါပြီ”ဟု အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားကို ဝန်ခံ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကြီးကို လေးထပ်ခင်းစေပြီးလျှင် ခြေတစ်ဖက်၌ ခြေတစ်ဖက်ကိုစဥ်းငယ်လွန်ကာ တင်ထား၍ အောက်မေ့ခြင်း ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ဖ ဇဥ်’နှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ထအံ့ဟု နှလုံးသွင်းလျက် လက်ယာနံတောင်းဖြင့် မြတ်သော အိပ်ခြင်းကို ပြုတော်မူ၏။ ထိုအခါအသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ရဟန်း တို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟုထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား တုံ့ပြန်ကြကုန်၏။ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ငါ့သျှင်တို့ သင်တို့အား ကိလေသာစိုစွတ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ကိလေသာ မစိုစွတ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း ဟောပေအံ့။ ထိုတရားကိုနာကြကုန်လော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းကြကုန်လော့၊ ဟောပေအံ့။ “ငါ့သျှင် ကောင်းပါပြီ”ဟု ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား ဝန်ခံကြကုန်၏။ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ငါ့သျှင်တို့ အဘယ်သို့လျှင် ကိလေသာစိုစွတ်သူ ဖြစ်သနည်း။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်သော် နှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ တပ်မက်၏၊ မနှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကားယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိလျက် နေ၏၊ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိ။ပ။ လျှာဖြင့် အရသာကို လျက်သော်။ပ။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရားကို သိသော် နှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိ သောသဘောတရား၌ တပ်မက်၏၊ မနှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘောတရား၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား ယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိလျက် နေ၏၊ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ)လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိ။ ငါ့သျှင်တို့ ဤရဟန်းကို မျက်စိဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ ကိလေသာစိုစွတ်သူ။ပ။ လျှာ ဖြင့်လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ ကိလေသာစိုစွတ်သူ။ပ။ စိတ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရား တို့၌ ကိလေသာစိုစွတ်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ရဟန်းကို မာရ်သည် မျက်စိမှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မာရ်သည်အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် လျှာမှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မာရ်သည် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် စိတ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မာရ်သည် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဥပမာသော်ကား သွေ့ခြောက်သော နှစ်လွန်ပြီးသည် ဖြစ်၍ ဆွေးမြည့်နေသော ကျူအိမ်သည်လည်းကောင်း၊ မြက်မိုးအိမ်သည်လည်းကောင်း ရှိ၏။ ယောကျာ်းသည် ထိုအိမ်သို့ ရဲရဲတောက်သောမြက်မီးရှူးဖြင့် အရှေ့အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မီးသည် လောင်ရန် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မီးသည်လောင်ရန် အကြောင်းကို ရပေရာ၏၊ ယောကျာ်းသည် ထိုအိမ်သို့ ရဲရဲတောက်သော မြက်မီးရှူးဖြင့်အနောက်အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ။ပ။ ထိုအိမ်သို့ မြောက်အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ။ ထိုအိမ်သို့တောင်အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ။ ထိုအိမ်သို့ အောက်အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ။ ထိုအိမ်သို့အထက်အရပ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ။ ယောကျာ်းသည် ထိုအိမ်သို့ ရဲရဲတောက်သော မြက်မီးရှူးဖြင့်တစ်နေရာရာမှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မီးသည် လောင်ရန် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မီးသည် လောင်ရန်အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် မျက်စိမှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူမာရ်သည် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် လျှာမှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မာရ်သည် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် စိတ်မှလည်း ကပ်ရောက်ခဲ့မူ မာရ်သည် အခွင့်ကို ရပေရာ၏၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရပေရာ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ရဟန်းကို အဆင်းတို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည်အဆင်းတို့ကို မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ရဟန်းကို အသံတို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည် အသံတို့ကို မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ရဟန်းကို အနံ့တို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည် အနံ့တို့ကိုမဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ရဟန်းကို အရသာတို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည် အရသာတို့ကို မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ရဟန်းကို အတွေ့အထိတို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည် အတွေ့အထိတို့ကိုမဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ရဟန်းကို သဘောတရားတို့သည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏၊ ရဟန်းသည် သဘောတရားတို့ကို မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤရဟန်းကို အဆင်းတို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ အသံတို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ အနံ့တို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ အရသာတို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ အတွေ့အထိတို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ သဘောတရားတို့ လွှမ်းမိုးခံရသည်ဖြစ်၍ အလွှမ်းမိုးခံသူဟု ဆိုအပ်၏၊ (မိမိက) မလွှမ်းမိုးနိုင်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ညစ်ညူးစေတတ်ကုန်သော တစ်ဖန်ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပူပန်ခြင်းနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော နောင်အခါ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု သေမှုတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ကုန်သော ယုတ်ညံ့ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ထိုရဟန်းကို ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့လျှင် ကိလေသာစိုစွတ်သူ ဖြစ်ပေ၏။ ငါ့သျှင်တို့ အဘယ်သို့လျှင် ကိလေသာ မစိုစွတ်သူ ဖြစ်သနည်း။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်သော် နှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်းတို့၌ မတပ်မက်၊ မနှစ်သက်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်းတို့၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကာ့းမြင့်မြတ်သော စိတ်ဖြင့် နေ၏၊ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ပ။ လျှာဖြင့် အရသာကို လျက်သော်။ပ။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရားကို သိသော် နှစ်သက်ဖွယ်သဘော တရား၌ မတပ်မက်၊ မနှစ်သက်ဖွယ်သဘောတရား၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကားမြင့်မြတ်သော စိတ်ဖြင့် နေ၏၊ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရား တို့အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် လွတ်မြောက်သောအရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤရဟန်းကို မျက်စိဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော အဆင်းတို့၌ ကိလေသာ မစိုစွတ်သူ။ပ။ လျှာဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သော အရသာတို့၌ ကိလေသာမစိုစွတ်သူ။ပ။ စိတ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ ကိလေသာ မစိုစွတ်သူဟု ဆိုအပ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် မျက်စိမှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မာရ်သည် အခွင့်ကို မရနိုင်။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် လျှာမှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် စိတ်မှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မာရ်သည် အခွင့်ကိုမရနိုင်၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို မရနိုင်။ ငါ့သျှင်တို့ ဥပမာအားဖြင့် ထူထဲသော မြေစိုင်ရှိသော အင်္ဂတေဖြင့် လိမ်းကျံအပ်သော အထွတ်တပ်အပ်သော ကျောင်းသော်လည်းကောင်း၊ ဇရပ်သော်လည်းကောင်း ရှိ၏။ ယောကျာ်းသည် ထိုကျောင်းဇရပ်သို့ ရဲရဲတောက်သော မြက်မီးရှူးဖြင့် အရှေ့အရပ်မှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မီးသည် အခွင့်ကို မရရာ၊ မီးသည် အကြောင်းကို မရရာ။ပ။ ထိုကျောင်းဇရပ်သို့ အနောက်အရပ်မှ။ မြောက်အရပ်မှ။ တောင်အရပ်မှ။ အောက်အရပ်မှ။ အထက်အရပ်မှ ယောကျာ်းသည် ထိုကျောင်းဇရပ်သို့ ရဲရဲတောက်သောမြက်မီးရှူးဖြင့် တစ်နေရာရာမှ အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မီးသည် အခွင့်ကို မရရာ၊ မီးသည်အကြောင်းကို မရရာ။ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် မျက်စိမှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မာရ်သည် အခွင့်ကို မရနိုင်၊ မာရ်သည် အကြောင်းကို မရနိုင်။ပ။ ထိုရဟန်းကို မာရ်သည် စိတ်မှလည်း အကယ်၍ ကပ်ရောက်ငြားအံ့၊ မာရ်သည် အခွင့်ကို မရနိုင်၊ မာရ်သည် အကြောင်းကိုမရနိုင်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့ နေလေ့ရှိသော ရဟန်းသည် အဆင်းတို့ကို ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကိုအဆင်းတို့သည် မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ရဟန်းသည် အသံတို့ကို ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကို အသံတို့သည် မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ရဟန်းသည် အနံ့တို့ကိ်ု ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကို အနံ့တို့သည်မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ရဟန်းသည် အရသာတို့ကိ်ု ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကို အရသာတို့သည်မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ရဟန်းသည် အတွေ့အထိတို့ကိ်ု ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကိ်ု အတွေ့အထိတို့သည် မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ရဟန်းသည် သဘောတရားတို့ကိ်ု ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏၊ ရဟန်းကို သဘောတရားတို့သည် မဖိနှိပ်မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်။ ငါ့သျှင်တို့ ဤရဟန်းကို အဆင်းတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူ ဖြစ်၍ အသံတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူ ဖြစ်၍ အနံ့တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူ ဖြစ်၍ အရသာတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူ ဖြစ်၍ အတွေ့အထိတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူဖြစ်၍ သဘောတရားတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သူ ဖြစ်၍ လွှမ်းမိုးနိုင်သူဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုရဟန်းကို တစ်စုံတစ်ခုသော ကိလေသာတို့သည် မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ထိုရဟန်းသည် ညစ်ညူးစေတတ်ကုန်သော တစ်ဖန်ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပူပန်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော ဆင်းရဲသော အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော နောင်အခါ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု သေမှု့တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးနိုင်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤသို့လျှင် ကိလေသာ မစိုစွတ်သူ ဖြစ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် (ကျိန်းစက်ရာမှ) ထတော်မူ၍ “မောဂ္ဂလာန် ကောင်းပေစွ၊ ကောင်း ပေစွ။ မောဂ္ဂလာန် သင်သည် ရဟန်းတို့အား ကိလေသာစိုစွတ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ကိလေသာ မစိုစွတ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း ကောင်းစွာ ဟော၏”ဟု အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤတရားဒေသနာကို ဟောတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ခွင့်ပြုလက်ခံတော်မူ၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်၏ တရားကို နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြကုန်ပြီ။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 35.243 19. The Simile of the Vipers The Explanation on the Festering At one time the Buddha was staying in the land of the Sakyans, near Kapilavatthu in the Banyan Tree Monastery. Now at that time a new town hall had recently been constructed for the Sakyans of Kapilavatthu. It had not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all. Then the Sakyans of Kapilavatthu went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, a new town hall has recently been constructed for the Sakyans of Kapilavatthu. It has not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all. May the Buddha be the first to use it, and only then will the Sakyans of Kapilavatthu use it. That would be for the lasting welfare and happiness of the Sakyans of Kapilavatthu.” The Buddha consented with silence. Knowing that the Buddha had consented, the Sakyans rose from their seats, bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on their right. Then they went to the new town hall, where they spread carpets all over, prepared seats, set up a water jar, and placed an oil lamp. Then they went back to the Buddha and told him of their preparations, saying, “Please, sir, come at your convenience.” Then the Buddha robed up and, taking his bowl and robe, went to the new town hall together with the Saṅgha of mendicants. Having washed his feet, he entered the town hall and sat against the central column facing east. The Saṅgha of mendicants also washed their feet, entered the town hall, and sat against the west wall facing east, with the Buddha right in front of them. The Sakyans of Kapilavatthu also washed their feet, entered the town hall, and sat against the east wall facing west, with the Buddha right in front of them. The Buddha spent much of the night educating, encouraging, firing up, and inspiring the Sakyans with a Dhamma talk. Then he sent them off, saying, “The night is getting late, Gotamas. Please go at your convenience.” “Yes, sir,” replied the Sakyans. They got up from their seat, bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on their right, before leaving. Then, not long after the Sakyans had left, the Buddha addressed Venerable Mahāmoggallāna, “Moggallāna, the Saṅgha of mendicants is rid of dullness and drowsiness. Give them some Dhamma talk as you feel inspired. My back is sore, I’ll stretch it.” “Yes, sir,” Mahāmoggallāna replied. And then the Buddha spread out his outer robe folded in four and laid down in the lion’s posture—on the right side, placing one foot on top of the other—mindful and aware, and focused on the time of getting up. There Venerable Mahāmoggallāna addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Venerable Mahāmoggallāna said this: “I will teach you the explanation of the festering and the not festering. Listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, reverend,” they replied. Venerable Mahāmoggallāna said this: “And how is someone festering? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. They hear a sound … smell an odor … taste a flavor … feel a touch … know an idea with their mind. If it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. This is called a mendicant who is festering when it comes to sights known by the eye, sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind. When a mendicant lives like this, if Māra comes at them through the eye he finds a vulnerability and gets an opportunity. If Māra comes at them through the ear … nose … tongue … body … mind he finds a vulnerability and gets an opportunity. Suppose there was a house made of reeds or straw that was dried up, withered, and decrepit. If a person came to it with a burning grass torch from the east, west, north, south, below, above, or from anywhere, the fire would find a vulnerability, it would get an opportunity. In the same way, when a mendicant lives like this, if Māra comes at them through the eye he finds a vulnerability and gets an opportunity. If Māra comes at them through the ear … nose … tongue … body … mind he finds a vulnerability and gets an opportunity. When a mendicant lives like this, they’re mastered by sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas, they don’t master these things. This is called a mendicant who has been mastered by sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. They’re mastered, not a master. Bad, unskillful qualities have mastered them, which are corrupting, leading to future lives, hurtful, and resulting in suffering and future rebirth, old age, and death. That’s how someone is festering. And how is someone not festering? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. They hear a sound … smell an odor … taste a flavor … feel a touch … know an idea with their mind. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. This is called a mendicant who is not festering when it comes to sights known by the eye, sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind. When a mendicant lives like this, if Māra comes at them through the eye he doesn’t find a vulnerability or get an opportunity. If Māra comes at them through the ear … nose … tongue … body … mind he doesn’t find a vulnerability or get an opportunity. Suppose there was a bungalow or hall made of thick clay with its plaster still wet. If a person came to it with a burning grass torch from the east, west, north, south, below, above, or from anywhere, the fire wouldn’t find a vulnerability, it would get no opportunity. In the same way, when a mendicant lives like this, if Māra comes at them through the eye he doesn’t find a vulnerability or get an opportunity. If Māra comes at them through the ear … nose … tongue … body … mind he doesn’t find a vulnerability or get an opportunity. When a mendicant lives like this, they master sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas, they’re not mastered by these things. This is called a mendicant who has mastered sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas. They’re a master, not mastered. Bad, unskillful qualities have been mastered by them, which are corrupting, leading to future lives, hurtful, and resulting in suffering and future rebirth, old age, and death. That’s how someone is not festering.” Then the Buddha got up and said to Venerable Mahāmoggallāna: “Good, good, Moggallāna! It’s good that you’ve taught this explanation of the festering and the not festering.” That is what Venerable Mahāmoggallāna said, and the Teacher concurred. Satisfied, the mendicants approved what Mahāmoggallāna said.

၇-ဒုက္ခဓမ္မသုတ် ၂၄၄။ ရဟန်းတို့ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းတရား အားလုံးတို့၏သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ရဟန်းသည် ကာမတို့ကို မြင်ကုန်၏။ ယင်းသို့ကာမတို့ ကို မြင်သော ရဟန်းအား ကာမတို့၌ လိုချင်မှု ငြိကပ်မှု မိန်းမောမှု ပူပန်မှုတရားသည်မကိန်းအောင်နိုင်။ ထိုသို့မကိန်းအောင်းနိုင်သော ထိုရဟန်းသည် သွားခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ နေခြင်းကိုလည်းကောင်း လျော်စွာ သိ၏။ ယင်းသို့ လျော်စွာ သိ၍ သွားသော နေသော ရဟန်းအားမက်မောမှု ‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာမှု ‘ဒေါမနဿ’ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့သည် မကိန်းအောင်းနိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းတရား အားလုံးတို့၏သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသနည်း။ “ ဤကား ရုပ်တည်း၊ ဤကား ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်း (ဖြစ်ကြောင်း) တည်း၊ ဤကား ရုပ်၏ ချုပ်ခြင်း (ချုပ်ကြောင်း) တည်း၊ ဤကား ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’တည်း။ပ။ ဤကား မှတ်သားမှု ‘သညာ’ တည်း။ ဤကား ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့တည်း။ ဤကား သိမှု‘ဝိညာဏ်’တည်း၊ ဤကား သိမှု ‘ဝိညာဏ်’၏ ဖြစ်ခြင်း (ဖြစ်ကြောင်း) တည်း၊ ဤကား သိမှု ‘ဝိညာဏ်’၏ချုပ်ခြင်း (ချုပ်ကြောင်း) တည်း ”။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းတရားအားလုံးတို့၏သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် ကာမတို့ကို မြင်ကုန်သနည်း၊ ယင်းသို့ မြင်သော ရဟန်းအား ကာမတို့၌ လိုချင်မှု ငြိကပ်မှု မိန်းမောမှု ပူပန်မှုတရားသည် မကိန်းအောင်းနိုင်သနည်။ ရဟန်းတို့ဥပမာသော်ကား အလျှံကင်းသော မီးကျီးတို့ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိသော တစ်သူ၁ထက် လွန်သော မီးကျီးတွင်းသည် ရှိရာ၏၊ ထို့နောက် အသက်ရှင်လိုသော မသေလိုသော ချမ်းသာကို အလိုရှိသော ဆင်းရဲကိုစက်ဆုပ်သော ယောကျာ်းသည် ရောက်လာရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို အားကောင်းသော ယောကျာ်းနှစ်ယောက်တို့သည် လက်ရုံးတစ်ဖက်စီ ကိုင်၍ ထိုမီးကျီးတွင်းသို့ ဆွဲငင်ကုန်ရာ၏၊ ထိုယောကျာ်းသည် ဤသို့ထိုသို့လည်း ကိုယ်ကို ရုံးဖယ်ရာ၏။ ထိုသို့ရုံးဖယ်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုယောကျာ်းသည် “ ဤမီးကျီးတွင်းသို့ ငါ ကျရောက်ရတော့အံ့၊ ထိုကျရောက်မှု အကြောင်းကြောင့်သေခြင်း သို့သော်လည်းကောင်း၊ သေလောက်နီးပါး ဖြစ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခသို့သော်လည်းကောင်းရောက်ရအံ့”ဟု သိပြီးဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် ကာမတို့ကို မီးကျီးတွင်းနှင့် တူစွာ မြင်ကုန်၏၊ ကာမတို့ကိုယင်းသို့ မြင်နေသော ရဟန်းအား ကာမတို့၌ လိုချင်မှု ငြိကပ်မှု မိန်းမောမှု ပူပန်မှုတရားသည် မကိန်းအောင်းနိုင်။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် သွားခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ နေခြင်းကိုလည်းကောင်း လျော်စွာ့သိသနည်း။ ယင်းသို့ လျော်စွာ သိ၍ နေသော ရဟန်းသို့ ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့သည်လိုက်၍ မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် ဆူးများစွာရှိသော တောသို့ဝင်ရာ၏၊ ယောကျာ်း၏ အရှေ့မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ အနောက်မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ မြောက်မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ တောင်မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ အောက်မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ အထက်မှလည်း ဆူးရှိ၏၊ ထိုသူသည် “ ငါ့ကို ဆူးမစူးပါစေနှင့် ”ဟု သတိရှိလျက်သာလျှင် ရှေ့သို့လည်း တက်ရာ၏၊ သတိရှိလျက်သာလျှင်နောက်သို့လည်း ဆုတ်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ လောက၌ ဤချစ်ခင်ဖွယ်သဘော သာယာဖွယ်သဘောကို အရိယာဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်၌ ဆူးဟု ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ ဆူးဟု သိ၍ စောင့်စည်းမှုကိုလည်းကောင်း၊ မစောင့်စည်းမှုကိုလည်းကောင်း သိအပ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် မစောင့်စည်းမှု ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်သော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ တပ်မက်၏၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကားယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့်ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သော အရ ဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိ။ပ။ လျှာဖြင့် အရသာကို လျက်သော်။ပ။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရားကို သိသော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသောသဘောတရား၌ တပ်မက်၏၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘောတရား၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား ယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏၊ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သောအရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် မစောင့်စည်းမှု ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် စောင့်စည်းမှု ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်သော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ မတပ်မက်၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား မြင့်မြတ်သောစိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သောအရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ပ။ လျှာဖြင့် အရသာကို လျက်သော်။ပ။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရားကို သိသော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသောသဘောတရား၌ မတပ်မက်၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘောတရား၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား မြင့်မြတ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သောထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သောအရဟတ္တ ဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် စောင့်စည်းမှု ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သွားသော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းအား တစ်ရံတစ်ခါ သတိမေ့လျော့သဖြင့်ပြေးသွားတတ်သော အကြံအစည်, နှောင်ဖွဲ့ကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့သည် ပေါ်ပေါက်လာတတ်ကြစေကာမူ ရဟန်းတို့ သတိတရားဖြစ်ပေါ်မှုကားနှေးသေး၏၊ စင်စစ်အားဖြင့် ထို အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်ခြင်း ဖျောက်ဖျက်နိုင်ခြင်း ကင်းအောင်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိမှုသို့ ရောက်စေနိုင် ခြင်းကား လျင်မြန်လှစွာ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် တစ်နေ့ပတ်လုံး ခြစ်ခြစ်ပူသော သံဒယ်အိုး၌ နှစ်ပေါက့်သုံးပေါက်သော ရေစက်တို့ကို ချရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ရေစက်တို့၏ ကျခြင်းသည် နှေးသေး၏၊ အမှန်အားဖြင့် ထိုရေစက်၏ ကုန်ခန်းခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းကား လျင်မြန်လှစွာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ဤသိုု့ သွားသော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းအား တစ်ရံတစ်ခါ သတိမေ့လျော့သဖြင့် ပြေးသွားတတ်သော အကြံအစည်, နှောင်ဖွဲ့ကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ပေါ်ပေါက်လာတတ်ကြစေကာမူ ရဟန်းတို့ သတိတရား ဖြစ်ပေါ်မှုကား နှေးသေး၏၊ စင်စစ်အားဖြင့် ထိုအကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်ခြင်း ဖျောက်ဖျက်နိုင်ခြင်း ကင်းအောင် ပြုနိုင်ခြင်း မရှိမှုသို့ ရောက်စေနိုင်ခြင်းကားလျင်မြန်လှစွာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းအား သွားခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ နေခြင်းကိုလည်းကောင်းလျော်စွာ သိ၏။ ယင်းသို့ လျော်စွာ သိ၍ သွားသော နေသော ရဟန်းကို မက်မောမှုနှလုံးမသာမှုတည်း ဟူသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် လိုက်၍ မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ သွားသော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းကို မင်းကဖြစ်စေ၊ မင်းအမတ်ကဖြစ်စေ၊ မိတ်ဆွေခင်ပွန်းတို့ကဖြစ်စေ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကဖြစ်စေ “အိုယောကျာ်း လာလော့၊ ဤသင်္ကန်းတို့သည်သင့်အား ပူလောင်ကုန်သည် မဟုတ်လော၊ အဘယ်ကြောင့် ဦးပြည်းကတုံးဖြင့် ခွက်စွဲကာလှည့်လည်နေဘိ သနည်း၊ လာလော့ လူအဖြစ်သို့ ပြန်လည်၍ စည်းစိမ်တို့ကိုလည်း ခံစားလော့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကိုလည်း ပြုလော့”ဟု စည်းစိမ်တို့ဖြင့် ရှေးရှုဆောင်၍ ဖိတ်ကုန်စေကာမူရဟန်းတို့ စင်စစ် ဤသို့ သွား သော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းသည် အကျင့်သိက္ခာကို စွန့်ခွာပြီးလျှင်လူအဖြစ်သို့ ပြန်လည်လိမ့်မည်ဟူ သော ဤအကြောင်းမျိုးသည် မရှိနိုင်။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အရှေ့သို့ ညွတ်သော အရှေ့သို့ ကိုင်းသော အရှေ့သို့ ရှိုင်းသောဂင်္ဂါမြစ်သည် ရှိရာ၏၊ ထိုအခါ များစွာသော လူအပေါင်းသည် ပေါက်တူးခြင်းတောင်းကို ယူ၍ ဤဂင်္ဂါမြစ်ကို အနောက်သို့ ညွတ်အောင် အနောက်သို့ ကိုင်းအောင် အနောက်သို့ ရှိုင်းအောင် ငါ့တို့ ပြုကုန်အံ့ဟုလာရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကုန်သနည်း၊ စင်စစ် ထိုများစွာသော လူအပေါင်းသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကို အနောက်သို့ ညွတ်အောင် အနောက်သို့ ကိုင်းအောင် အနောက်သို့ ရှိုင်းအောင် ပြုနိုင်ရာအံ့လော။ မပြုနိုင်ရာပါဘုရား။ ထိုသို့ မပြုနိုင်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အသျှင်ဘုရား ဂင်္ဂါမြစ်သည် အရှေ့သို့ ညွတ်လျက် ရှိပါ၏၊ အရှေ့သို့ ကိုင်းလျက် ရှိပါ၏၊ အရှေးသို့ ရှိုင်းလျက် ရှိပါ၏၊ ထိုသို့ သော ဂင်္ဂါမြစ်ကို အနောက်သို့ ညွတ်အောင် အနောက်သို့ ကိုင်းအောင် အနောက်သို့ ရှိုင်းအောင်ပြုလုပ် ရန် မလွယ်ကူပါ၊ အမှန်အားဖြင့် ထိုလူအပေါင်းသည် ပင်ပန်းဆင်းရဲခြင်းအဖို့ရှိသည်သာဖြစ်ရာသော ကြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ဤသို့ သွားသော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းကို မင်းကဖြစ်စေ၊ မင်းအမတ်ကဖြစ်စေ၊ မိတ်ဆွေခင်ပွန်းတို့ကဖြစ်စေ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကဖြစ်စေ “အိုယောကျာ်း လာလော့၊ ဤသင်္ကန်း တို့သည် သင့်အား ပူလောင်သည် မဟုတ်ပါလော၊ အဘယ်ကြောင့် ဦးပြည်းကတုံးဖြင့်ခွက်စွဲကာ လှည့် လည်နေဘိသနည်း၊ လာလော့ လူအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ပြီး၍ စည်းစိမ်တို့ကိုလည်းခံစားလော့၊ ကုသိုလ် ကောင်းမှုတို့ကိုလည်း ပြုလော့”ဟု စည်းစိမ်တို့ဖြင့် ရှေးရှုဆောင်၍ ဖိတ်စေကာမူရဟန်းတို့ စင်စစ် ဤ သို့ သွားသော ဤသို့ နေသော ထိုရဟန်းသည် အကျင့်သိက္ခာကို စွန့်ခွါပြီးလျှင်လူအဖြစ်သို့ ပြန်လည် လိမ့်မည်ဟူသော ဤအကြောင်းမျိုးသည် မရှိနိုင်။ ထိုသို့ မရှိခြင်းသည်အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ကြာမြင့်စွာ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ညွတ်ပြီးသော ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ကိုင်းပြီးသော ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ရှိုင်းပြီးသော စိတ်မျိုးသည် လူအဖြစ်သို့ပြန်လည်လိမ့်မည်ဟူသော ဤအကြောင်းမျိုး မရှိနိုင်သောကြောင့်တည်းဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။ ၁။ တစ်သူ=လက်ခုပ်တစ်ဖေါင်၊

Linked Discourses 35.244 19. The Simile of the Vipers Entailing Suffering “Mendicants, when a mendicant truly understands the origin and disappearance of all things that entail suffering, then they’ve seen sensual pleasures in such a way that they have no underlying tendency for desire, affection, infatuation, and passion for sensual pleasures. And they’ve awakened to a way of conduct and a way of living such that, when they live in that way, bad, unskillful qualities of covetousness and displeasure don’t overwhelm them. And how does a mendicant truly understand the origin and disappearance of all things that entail suffering? ‘Such is form, such is the origin of form, such is the disappearance of form. Such is feeling … perception … choices … consciousness, such is the origin of consciousness, such is the disappearance of consciousness.’ That’s how a mendicant truly understands the origin and disappearance of all things that entail suffering. And how has a mendicant seen sensual pleasures in such a way that they have no underlying tendency for desire, affection, infatuation, and passion for sensual pleasures? Suppose there was a pit of glowing coals deeper than a man’s height, filled with glowing coals that neither flamed nor smoked. Then a person would come along who wants to live and doesn’t want to die, who wants to be happy and recoils from pain. Two strong men would grab each arm and drag them toward the pit of glowing coals. They’d writhe and struggle to and fro. Why is that? For that person knows, ‘If I fall in that pit of glowing coals, that will result in my death or deadly pain.’ In the same way, when a mendicant has seen sensual pleasures as like a pit of glowing coals, they have no underlying tendency for desire, affection, infatuation, and passion for sensual pleasures. And how has a mendicant awakened to a way of conduct and a way of living such that, when they live in that way, bad, unskillful qualities of covetousness and displeasure don’t overwhelm them? Suppose a person was to enter a thicket full of thorns. They’d have thorns before and behind, to the left and right, below and above. So they’d go forward mindfully and come back mindfully, thinking, ‘May I not get any thorns!’ In the same way, whatever in the world seems nice and pleasant is called a thorn in the training of the Noble One. Understanding that this is a thorn, they should understand restraint and lack of restraint. And how is someone unrestrained? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. They hear a sound … smell an odor … taste a flavor … feel a touch … know an idea with their mind. If it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. This is how someone is unrestrained. And how is someone restrained? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. They hear a sound … smell an odor … taste a flavor … feel a touch … know an idea with their mind. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. This is how someone is restrained. Perhaps while that mendicant is conducting themselves and living in this way, bad, unskillful memories and thoughts that tighten the fetters arise every so often due to loss of mindfulness. Slowly mindfulness arises, but then they quickly give up, dispel, eliminate, and obliterate those thoughts. Suppose there was an iron cauldron that had been heated all day, and a person let two or three drops of water fall onto it. Slowly the drops fall, but then they quickly dry up and evaporate. In the same way, perhaps while that mendicant is conducting themselves and living in this way, bad, unskillful memories and thoughts that tighten the fetters arise every so often due to loss of mindfulness. Slowly mindfulness arises, but then they quickly give up, dispel, eliminate, and obliterate those thoughts. This is how a mendicant has awakened to a way of conduct and a way of living such that, when they live in that way, bad, unskillful qualities of covetousness and displeasure don’t overwhelm them. While that mendicant conducts themselves in this way and lives in this way, it may be that rulers or their chief ministers, friends or colleagues, relatives or family would invite them to accept wealth, saying, ‘Please, my man, why let these ocher robes torment you? Why follow the practice of shaving your head and carrying an alms bowl? Come, return to a lesser life, enjoy wealth, and make merit!’ But it is quite impossible for a mendicant who conducts themselves in this way and lives in this way to resign the training and return to a lesser life. Suppose that, although the Ganges River slants, slopes, and inclines to the east, a large crowd were to come along with a spade and basket, saying: ‘We’ll make this Ganges Riiver slant, slope, and incline to the west!’ What do you think, mendicants? Would they still succeed?” “No, sir. Why is that? The Ganges River slants, slopes, and inclines to the east. It’s not easy to make it slant, slope, and incline to the west. That large crowd will eventually get weary and frustrated.” “In the same way, while that mendicant conducts themselves in this way and lives in this way, it may be that rulers or their chief ministers, friends or colleagues, relatives or family should invite them to accept wealth, saying, ‘Please, my man, why let these ocher robes torment you? Why follow the practice of shaving your head and carrying an alms bowl? Come, return to a lesser life, enjoy wealth, and make merit!’ But it is quite impossible for a mendicant who conducts themselves in this way and lives in this way to resign the training and return to a lesser life. Why is that? Because for a long time that mendicant’s mind has slanted, sloped, and inclined to seclusion. So it’s impossible for them to return to a lesser life.”

၈-ကိံသုကောပမသုတ် ၂၄၅။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အခြား ရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင်အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်း” ဟူသော ဤစကားကို ပြောဆို၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ် ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအားအမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါ၏ဟု ( ဤသို့ ဖြေဆို၏)။ ထိုအခါ ထိုရဟန်းသည် ထိုရဟန်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲသေးသည် ဖြစ်၍ အခြားရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်း”ဟု ဤစကားကို ပြောဆိုပြန်၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် (ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ) ငါးမျိုးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့်ရဟန်း အား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်နိုင်၏ဟု ဤသို့ ဖြေဆို၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် ထိုရဟန်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့်လည်း မရောင့်ရဲသေးသည် ဖြစ်၍ အခြားရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြန်၍ ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်း” ဟူသော ဤစကားကို ပြောဆိုပြန်၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် မဟာဘုတ်လေးပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်နိုင်၏ဟု ဤသို့ ဖြေဆို၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် ထိုရဟန်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့်လည်း မရောင့်ရဲသေးသည် ဖြစ်၍ အခြားရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြန်၍ ထိုရဟန်းကို “ငါ့သျှင် အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်း” ဟူသော ဤစကားကို ပြောဆိုပြန်၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသောတရားအားလုံးသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏၊ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်နိုင်၏ဟု ဤသို့ ဖြေဆို၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် ထိုရဟန်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့်လည်း မရောင့်ရဲသေးသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏-“အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်သည် အခြား ရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုရဟန်းကို ငါ့သျှင် အဘယ်မျှလောက်ဖြင့်ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်းဟု ဤစကားကို ပြောဆိုမေးမြန်းပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့မေးမြန်းသော် ထိုရဟန်းသည် တပည့်တော်အား ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၏တည်ရာ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်၏ဟု ဤစကားကိုဖြေဆိုပါ၏။ အရှင်ဘုရား ထိုအခါ တပည့်တော်သည် ထိုရဟန်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့်မရောင့်ရဲသေးသည် ဖြစ်၍ အခြား ရဟန်းတစ်ပါး ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီး ထိုရဟန်းကို ငါ့သျှင်အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသ နည်းဟု ဤစကားကို မေးမြန်းပြန်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ မေးမြန်းသော် ထိုရဟန်းသည် တပည့် တော်အား ငါ့သျှင်ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့၏။ပ။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ပ။ ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရားအားလုံးသည် ချုပ်ခြင်းသဘောရှိ၏ဟုဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏၊ ငါ့သျှင် ဤမျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှုဖြစ်၏ဟု ဤစကားကို ဖြေဆိုပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ထိုအခါ တပည့်တော်သည် ထိုရဟန်း၏ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲသေးသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအားအသျှင်ဘုရား အဘယ် မျှလောက်ဖြင့် ရဟန်းအား အမြင်သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပါသနည်းဟု ဤစကားကိုလျှောက်ထားပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်း ဥပမာသော်ကား ပေါက်ပင်ကို မမြင်ဖူးသော ယောကျာ်းတစ်ယောက် ရှိရာ၏၊ ထိုသူသည်ပေါက်ပင်ကို မြင်ဖူးသော အခြား ယောကျာ်းတစ်ယောက်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုယောကျာ်းကို “အိုယောကျာ်း ပေါက်ပင်သည် အဘယ်သို့ သဘောရှိသနည်း”ဟု မေးမြန်းရာ၏။ “အိုယောကျာ်း ပေါက်ပင်သည် မီးလောင်ငုတ်ကဲ့သို့ မည်းနက်လျက် ရှိ၏ ”ဟု ထိုအမေးခံရသူသည် ဖြေဆိုရာ၏။ ရဟန်း ထိုအချိန်အခါ ပေါက်ပင်သည် ထိုယောကျာ်း မြင်သည့်အတိုင်းပင် မည်းနက်သော သဘောရှိ၏။ ရဟန်း ထိုအခါထိုမေးသော ယောကျာ်းသည် ထိုဖြေဆိုသူယောကျာ်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲသေးသည်ဖြစ်၍ ပေါက်ပင် မြင်ဖူးသော ယောကျာ်းတစ်ယောက်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုယောကျာ်းကို “အိုယောကျာ်းပေါက်ပင်သည် အဘယ်သို့ သဘောရှိသနည်း”ဟု မေးမြန်းပြန်ရာ၏။ “အိုယောကျာ်း ပေါက်ပင်ဟူသည်သားတစ်ကဲ့သို့ ခြင်းခြင်းနီလျက် ရှိ၏”ဟု ထိုအမေးခံရသူသည် ဖြေဆိုရာ၏။ ရဟန်း ထိုအချိန်အခါပေါက်ပင်သည် ထိုယောကျာ်း မြင်သည့်အတိုင်းပင် ခြင်းခြင်းနီသော သဘောရှိ၏။ ရဟန်း ထိုအခါ မေးသော ယောကျာ်းသည် ထိုဖြေဆိုသူယောကျာ်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲသေးသည်ဖြစ်၍ ပေါက်ပင် မြင်ဖူးသော ယောကျာ်းတစ်ယောက်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုယောကျာ်းကို “အိုယောကျာ်း ပေါက်ပင်သည် အဘယ်သို့ သဘောရှိသနည်း”ဟု မေးမြန်းပြန်၏။ “အိုယောကျာ်း ပေါက်ပင်သည် ကုက္ကိုပင်ကဲ့သို့ သန်လျက်အိမ်သဖွယ် တွဲရရွဲ ကျသော အသီးရှိ၏ ”ဟု ထိုအမေးခံရသူသည် ဖြေဆိုရာ၏။ ရဟန်းထိုအချိန်အခါ ပေါက်ပင်သည် ထိုယောကျာ်း မြင်သည့်အတိုင်းပင် တွဲရရွဲ ကျနေသော အသီးရှိ၏။ ရဟန်းထိုအခါ ထိုမေးသော ယောကျာ်းသည် ထိုဖြေဆိုသူ ယောကျာ်း၏ ပြဿနာဖြေဆိုခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲသေးသည်ဖြစ်၍ ပေါက်ပင်မြင်ဖူးသော အခြား ယောကျာ်းတစ်ယောက်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ထိုယောကျာ်းကို“အို ယောကျာ်း ပေါက်ပင်ဟူသည် အဘယ်သို့ သဘောရှိသနည်း”ဟု မေးမြန်းပြန်ရာ၏။ “အိုယောကျာ်းပေါက်ပင်သည် ပညောင်ပင်ကဲ့သို့ ထူထပ်သော ရွက်နုရွက်ရင့်ရှိ၏၊ စပ်နေသော အရိပ်ရှိ၏”ဟု ထိုအမေးခံရသူသည် ဖြေဆိုရာ၏။ ရဟန်း ထိုအချိန်အခါ ပေါက်ပင်သည် ထိုယောကျာ်း မြင်သည့်အတိုင်းပင်ထူထပ် သော ရွက်နုရွက်ရင့် ရှိ၍ စပ်နေသော အရိပ်ရှိ၏။ ရဟန်း ဤအတူအကြင်အကြင်အခြင်းအရာဖြင့် နှလုံး သွင်းကုန်သော ထိုသူတော်ကောင်းတို့အားအမြင်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၏၊ ထိုထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်သာ ထို သူတော်ကောင်းတို့သည် ဖြေဆိုအပ်၏။ ရဟန်း ဥပမာသော်ကား မင်းအား ခိုင်ခံ့သော တံတိုင်းခြေရှိသော ခိုင်ခံ့သော မြို့ရိုးတုရိုဏ်တိုင်ရှိ သောတံခါးခြောက်ပေါက်ရှိသော အစွန်အဖျားမြို့သည် ရှိရာ၏၊ ထိုမြို့၌ လိမ္မာသော ထက်မြက်သောအသိဉာဏ်ရှိသော မသိသူတို့ကို တားမြစ်၍ သိသူတို့ကိုသာ ဝင်ခွင့်ပြုသော တံခါးစောင့်ယောကျာ်းရှိရာ၏၊ အရှေ့အရပ်မှ လျင်မြန်သော သံတမန်အစုံသည် လာလတ်၍ ထိုတံခါးစောင့်ကို “အိုယောကျာ်း ဤမြို့၏ ပိုင်ရှင်ကား အဘယ်မှာနည်း”ဟု မေးရာ၏။ ထိုတံခါးစောင့်သည် “အသျှင် ဤမြို့ပိုင်ရှင်ကားအလယ်လမ်း ဆုံ၌ နေပါ၏”ဟု ဤသို့ ဖြေဆိုရာ၏။ ထိုအခါ လျင်မြန်သော သံတမန်အစုံသည်ပိုင်ရှင်အားဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သတင်းစကား ပြောကြားခဲ့ပြီးလျှင် လာခဲ့သည့်အတိုင်းလမ်းသို့လျှောက်လေရာ၏။ အ နောက်အရပ်မှ လျင်မြန်သော သံတမန်အစုံသည် လာလတ်၍ ။ပ။ မြောက်အရပ်မှ။ တောင်အရပ်မှ လျင်မြန် သော သံတမန်အစုံသည် လာလတ်၍ ထိုတံခါးစောင့်ကို“အိုယောကျာ်း ဤမြို့၏ ပိုင်ရှင်ကား အဘယ်မှာ နည်း ”ဟု မေးရာ၏။ ထိုတံခါးစောင့်သည် “အသျှင် ဤမြို့ပိုင်ရှင်ကား အလယ်လမ်းဆုံ၌ နေပါ၏”ဟု ဖြေ ဆိုရာ၏။ ထိုအခါ လျင်မြန်သော သံတမန်အစုံသည်ပိုင်ရှင်အားဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သတင်းစကား ပြောကြားခဲ့ပြီးလျှင် လာခဲ့သည့်အတိုင်း လမ်းသို့့လျှောက်လေရာ၏။ ရဟန်း အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သိလွယ်စေရန် ဤဥပမာကို ငါ ပြုအပ်၏၊ ဤဥပမာ၌ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ရဟန်း “မြို့”ဟူသော ဤအမည်သည် အမိအဖတို့၏ သုက်သွေးကို မှီ၍ ဖြစ်သော ထမင်းမုယောမုံ့တို့ဖြင့် ကြီးပွားရသော မမြဲခြင်း လိမ်းကျံရခြင်း ဆုပ်နယ်ရခြင်း ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်းသဘောရှိသော မဟာဘုတ်လေးပါးကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဤကိုယ်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “တံခါးခြောက်ပေါက်”ဟူသော ဤအမည်သည် အဇ္ဈတ္တိကာယတနခြောက်ပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “တံခါးစောင့်”ဟူသော ဤအမည်သည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “လျင်မြန်သောသံတမန်အစုံ”ဟူ သော ဤအမည်သည် သမထဝိပဿနာတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း“မြို့ပိုင်ရှင်”ဟူသော ဤအမည်သည် ဝိညာဏ်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “အလယ်လမ်းဆုံ”ဟူသော ဤအမည်သည် ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်ဟူသောမဟာဘုတ်လေးပါးတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “ဟုတ်မှန်တိုင်း သော စကား”ဟူသော ဤအမည်သည်နိဗ္ဗာန်၏ အမည်တည်း။ ရဟန်း “လာခဲ့တိုင်းသော လမ်း”ဟူ သော ဤအမည်သည် ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ ‘သမ္မာသမာဓိ’ ဟူသော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်၏ အမည် တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 35.245 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Parrot Tree Then one mendicant went up to another mendicant and asked, “Reverend, at what point is a mendicant’s vision well purified?” “When a mendicant truly understands the origin and disappearance of the six fields of contact, at that point their vision is well purified.” Not content with that answer, that mendicant went up to a series of other mendicants and received the following answers: “When a mendicant truly understands the origin and disappearance of the five grasping aggregates, at that point their vision is well purified.” “When a mendicant truly understands the origin and disappearance of the four principal states, at that point their vision is well purified.” “When a mendicant truly understands that everything that is liable to arise is liable to cease, at that point their vision is well purified.” Not content with any of those answers, that mendicant went up to the Buddha and told him what had happened. Then he said to him, “Sir, at what point is a mendicant’s vision well purified?” “Mendicant, suppose a person had never seen a parrot tree before. They’d go up to someone who had seen a parrot tree and ask them, ‘My man, what’s a parrot tree like?’ They’d say, ‘A parrot tree is blackish, like a charred stump.’ Now, at that time a parrot tree may well have been just as that person saw it. Not content with that answer, that person would go up to a series of other people and receive the following answers: ‘A parrot tree is reddish, like a scrap of meat.’ ‘A parrot tree has flaking bark and burst pods, like a lebbeck tree.’ ‘A parrot tree has luxuriant, shady foliage, like a banyan.’ Now, at each of those times a parrot tree may well have been just as those people saw them. In the same way, those true persons each answered according to what they were focused on when their vision was well purified. Suppose there was a king’s frontier citadel with fortified embankments, ramparts, and arches, and six gates. And it has a gatekeeper who is astute, competent, and intelligent. He keeps strangers out and lets known people in. A swift pair of messengers would arrive from the east and say to the gatekeeper, ‘Worthy man, where is the lord of the city?’ They’d say, ‘There he is, sirs, seated at the central square.’ Then that swift pair of messengers would deliver a message of truth to the lord of the city and depart the way they came. A swift pair of messengers would come from the west … north … south … deliver a message of truth to the lord of the city and depart the way they came. I’ve made up this simile to make a point. And this is the point. ‘City’ is a term for this body made up of the four principal states, produced by mother and father, built up from rice and porridge, liable to impermanence, to wearing away and erosion, to breaking up and destruction. ‘Six gates’ is a term for the six interior sense fields. ‘Gatekeeper’ is a term for mindfulness. ‘A swift pair of messengers’ is a term for serenity and discernment. ‘The lord of the city’ is a term for consciousness. ‘The central square’ is a term for the four principal states: the elements of earth, water, fire, and air. ‘A message of truth’ is a term for extinguishment. ‘The way they came’ is a term for the noble eightfold path, that is, right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.”

၉-ဝီဏောပမသုတ် ၂၄၆။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းအားလည်းကောင်း၊ ရဟန်းမအားလည်းကောင်း မျက်စိဖြင့် မြင်အပ်ကုန် သောအဆင်းတို့၌ လိုချင်မှုသည်လည်းကောင်း၊ စွဲမက်မှုသည်လည်းကောင်း၊ အမျက်ထွက်မှုသည်လည်း ကောင်း၊ တွေဝေမှုသည်လည်းကောင်း၊ စိတ်၏ ထိခိုက်မှုသည်လည်းကောင်း ဖြစ်ရာ၏။ အဆင်းတို့မှ စိတ်ကို တားမြစ်ရာ၏၊ “ ဤလမ်းခရီးသည် ဘေးလည်း ရှိ၏၊ ကြောက်မက်ဖွယ်လည်းရှိ၏၊ ဆူးငြောင့်လည်း ရှိ၏၊ ခြုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းလည်း ရှိ၏၊ အထက်သို့ သွားရန် လမ်းခရီးလည်း မဟုတ်၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ ဆင်းရဲစွာ သွားရသော လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ ဤလမ်းခရီးသည်မသူတော်တို့ မှီဝဲအပ်သော လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ သူတော်ကောင်းတို့ မှီဝဲအပ်သော လမ်းခရီး မဟုတ်၊ သင်သည် ဤလမ်းခရီးနှင့် မထိုက်တန်”၊ ဤသို့ စဥ်းစားဆင်ခြင်ပြီးလျှင် ထိုမျက်စိဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သောအဆင်းတို့မှ စိတ်ကို တားမြစ်ရာ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည်လည်းကောင်း၊ ရဟန်းမသည်လည်းကောင်း လျှာဖြင့် လျက်အပ်ကုန်သောအရသာတို့၌ ။ပ။ စိတ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော သဘောတရားတို့၌ လိုချင်မှုသည်လည်းကောင်း၊ စွဲမက်မှုသည်လည်းကောင်း၊ အမျက်ထွက်မှုသည်လည်းကောင်း၊ တွေဝေမှုသည်လည်းကောင်း၊ စိတ်၏ထိခိုက်မှုသည်လည်းကောင်း ဖြစ်ရာ၏။ သဘောတရားတို့မှ စိတ်ကို တားမြစ်ရာ၏၊ “ ဤလမ်းခရီးသည် ဘေးလည်း ရှိ၏၊ ကြောက်မက်ဖွယ်လည်း ရှိ၏၊ ဆူးငြောင့်လည်း ရှိ၏၊ ခြုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းလည်း ရှိ၏၊ အထက်သို့ သွားရန် လမ်းခရီးလည်း မဟုတ်၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ ဆင်းရဲစွာ သွားရသော လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ ဤလမ်းခရီးသည် မသူတော်တို့ မှီဝဲအပ်သော လမ်းခရီးလည်း ဖြစ်၏၊ သူတော်ကောင်းတို့ မှီဝဲအပ်သောလမ်းခရီး မဟုတ်၊ သင်သည် ဤလမ်းခရီးနှင့် မထိုက်တန်”၊ ဤသိုု့ စဥ်းစားဆင်ခြင်ပြီးလျှင် ထိုစိတ်ဖြင့်သိအပ်သော သဘောတရားတို့မှ စိတ်ကို တားမြစ်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကောက်ပင်သည် ပြည့်စုံ၏၊ ကောက်ပင်စောင့်လည်း မေ့လျော့နေ၏၊ ကောက်ပင်ကို စားတတ်သော နွားသည်လည်း ထိုကောက်ခင်းသို့ သက်ဆင်းပြီးလျှင် အလိုရှိတိုင်း စား၍ ယစ်ခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏၊ မေ့လျော့ခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် အကြားအမြင့်မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတိုု့၌ စောင့်ရှောက်မှုကိုမပြုလုပ်ဘဲ ကာမ ဂုဏ်ငါးပါးတိုု့၌ အလိုရှိတိုင်း ခံစား၍ ယစ်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ မေ့လျော့ခြင်းသို့ရောက်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကောက်ပင်သည် ပြည့်စုံ၏၊ ကောက်ပင်စောင့်သည်လည်း မမေ့မလျော့၊ ကောက်ပင်စားတတ်သော နွားသည်လည်း ထိုကောက်ခင်းသို့ သက်ဆင်းခဲ့ပါလျှင် ထိုနွားကို ကောက်ပင်စောင့်သည် နှာခေါင်းကို မြဲစွာ ကိုင်ဖမ်းရာ၏၊ နှာခေါင်းကို ကောင်းစွာ ကိုင်ဖမ်းပြီး၍ ချိုကြားကိုကောင်းစွာ ဖိနှိပ်ရာ၏၊ ချိုကြားကို ကောင်းစွာ ဖိနှိပ်ပြီး၍ တုတ်ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ရာ၏၊ တုတ်ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ပြီး၍ လွှတ်လိုက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ကောက်ပင်စားတတ်သောနွားသည် ထိုကောက်ခင်းသို့ သက်ဆင်းခဲ့ပြန်၍ ထိုနွားကို ကောက်ပင်စောင့်သည် နှာခေါင်းကို မြဲစွာ ကိုင်ဖမ်းရာ၏၊ နှာခေါင်းကို မြဲစွာ ကိုင်ဖမ်းပြီး၍ ချိုကြားကို မြဲစွာ ဖိနှိပ်ရာ၏၊ ချိုကြားကို ကောင်းစွာ ဖိနှိပ်ပြီး၍ တုတ်ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ရာ၏၊ တုတ်ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ပြီး၍ လွှတ်လိုက်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုကောက်ပင်စားတတ်သော နွားသည် ရွာသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ တောသို့သွားသော်လည်းကောင်း ရပ်တည်နေခြင်းသာ များရာ၏၊ ဝပ်နေခြင်းသာ များရာ၏၊ ထိုရှေး၌ တုတ်ရိုက်ခံရသည်ကို အမှတ်ရသည် ဖြစ်၍ ထိုကောက်ခင်းသို့ တစ်ဖန် မသက်ဆင်းရာ။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ရဟန်း၏ စိတ်သည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၌ ခြိမ်းချောက်ပြီး ကောင်းစွာ ခြိမ်းချောက်ပြီး ဖြစ်သော အခါမှ စ၍ ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ သာလျှင်ကောင်းစွာ တည်၏၊ ကောင်းစွာ နစ်မြုပ်၏၊ တစ်ခုတည်းသော အဖြစ်သို့ ရောက်၍ တည်ကြည်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား စောင်းသံကို မကြားဖူးသော မင်းအားလည်းကောင်း၊ မင်းအမတ်အားလည်းကောင်း စောင်းသံကို ကြားလေရာ၏။ ထိုမင်းသည် “အချင်းတို့ ဤသို့ စွဲမက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့ ယစ်မူးဖွယ်ရှိသော ဤသို့ တွေဝေဖွယ်ရှိသော ဤသို့ ဖွဲ့ချည်တတ်သော ဤအသံကား အဘယ်အရာ၏ အသံဖြစ်လေသနည်း”ဟု ဤသို့ မေးမြန်းရာ၏။ ထိုမင်းကို “အသျှင် ဤအရာကား စောင်းမည်ပါ၏၊ ဤသို့ စွဲမက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့ ယစ်မူးဖွယ်ရှိသော ဤသို့ တွေဝေဖွယ်ရှိသော ဤသို့ ဖွဲ့ချည်တတ်သော အသံသည် ယင်းစောင်း၏ အသံပင်ဖြစ်ပါ၏”ဟု ပြောဆိုရာ၏။ ထိုမင်းသည် အချင်းတို့ သွားကြကုန်၊ ငါ၏ ထံသို့ ထိုစောင်းကိုယူခဲ့ကြကုန်ဟု ပြော ဆိုရာ၏၊ ထိုမင်းထံသို့ ထိုစောင်းကို ယူခဲ့ကုန်၍ ထိုမင်းကို “အသျှင် ဤသည်ပင်ထို (အသျှင် အလိုရှိသော) စောင်း ဖြစ်ပါ၏၊ ဤသို့ စွဲမက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော ဤသို့ယစ်မူးဖွယ်ရှိသော ဤသို့ တွေဝေဖွယ်ရှိသော ဤသို့ ဖွဲ့ချည်တတ်သော ဤအသံကား ယင်းစောင်း၏အသံပင် ဖြစ်ပါ၏”ဟု ပြော ဆိုကုန်ရာ၏။ ထိုမင်းသည် “အချင်းတို့ ငါ့အား ထိုစောင်းဖြင့် အလို မရှိ၊ ထိုအသံကိုသာ ငါ၏ ထံသို့ ယူခဲ့ကြကုန်”ဟု ပြောဆိုရာ၏။ ထိုမင်းကို “အသျှင် ဤစောင်းမည်သည်ကားများပြားသော အဆောက် အဦရှိ၏၊ ကြီးကျယ်သော အဆောက်အဦရှိ၏၊ များပြားသောအဆောက်အဦတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ တီးခတ် အပ်သည် ဖြစ်၍ မြည်ပါ၏။ များပြားကြီးကျယ်သောအဆောက်အဦဟူသည် အဘယ်နည်း၊ စောင်းခွက်ကို စွဲ၍လည်းကောင်း၊ သားရေကို စွဲ၍လည်းကောင်း၊ စောင်းလက်တံရိုးကို စွဲ၍လည်းကောင်း၊ စောင်းကြိုး အလျှော့အတင်း ခလုတ်များကိိုု စွဲ၍လည်းကောင်း၊ စောင်းကြိုးတို့ကို စွဲ၍လည်းကောင်း၊ လက်ခတ်ကို စွဲ၍လည်းကောင်း၊ ယောကျာ်း၏ ထိုစောင်းအားလျော်သော လုံ့လကို စွဲ၍လည်းကောင်း မြည်ပါ၏။ အသျှင် ဤစောင်းမည်သည်ကား ဤသို့များပြားသော အဆောက်အဦရှိ၏၊ ကြီးကျယ်သော အဆောက်အဦရှိ၏၊ များပြားသောအဆောက်အဦတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ တီးခတ်အပ်သည် ဖြစ်၍ မြည်ပါ၏”ဟု ပြောဆိုကုန်၏။ ထိုမင်းသည့်ထိုစောင်းကို ဆယ်စိတ်သော်လည်းကောင်း၊ အစိတ်တစ်ရာသော်လည်းကောင်း ခွဲရာ၏။ ဆယ်စိတ်သော်လည်းကောင်း၊ အစိတ်တစ်ရာသော်လည်းကောင်း ခွဲပြီးလျှင် အစိတ်စိတ်အမှုန့်မှုန့် ပြုလုပ်ရာ၏။ အစိတ်စိတ်အမှုန့်မှုန့် ပြုလုပ်ပြီး၍ မီးဖြင့် တိုက်ရာ၏၊ မီးတိုက်ပြီးလျှင် ပြာဖြစ်အောင် ပြုရာ၏၊ ပြာဖြစ်အောင် ပြုပြီးလျှင် လေပြင်း၌ သော်လည်း လွှင့်ရာ၏၊ လျင်မြန်သော အလျဥ်ရှိသော မြစ်၌ သော်လည်းမျှော လေရာ၏။ ထိုမင်းသည် “အချင်းတို့ ဤစောင်းမည်သည်ကား ယုတ်မာလေစွ၊ ဤစောင်းကဲ့သို့ပင်အခြား ကြိုးတပ်အရာဟူသမျှ အားလုံးသည် ယုတ်မာလှ၏၊ ယင်းသို့ ယုတ်မာပါလျက် ဤစောင်း၌ လူအများသည် လွန်စွာ မေ့လျော့ဘိ၏၊ မြူးတူးဘိ၏ ”ဟု ပြောဆိုရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူ ရဟန်းသည် ရုပ်၏ ဖြစ်ရာ‘ဂတိ’ ကို စူးစမ်းရှာဖွေရာ၏၊ ခံစားမှု‘ဝေဒနာ’၏ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ’ ကို စူးစမ်းရှာဖွေရာ၏၊ မှတ်သားမှု ‘သညာ’၏ ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ’ကို စူးစမ်းရှာဖွေရာ၏၊ ပြုပြင်မှု‘သင်္ခါရ’ တို့၏ ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ ’ကို စူးစမ်းရှာဖွေရာ၏၊ ဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ’ ကို စူးစမ်းရှာဖွေရာ၏၊ ရုပ်ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ’ ကို စူးစမ်းရှာဖွေသော ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ကို။ပ။ မှတ်သားမှု‘သညာ’ကို။ ပြုပြင်မှု ‘သင်္ခါရ’တို့ကို။ ဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ရာ ‘ဂတိ’ကို စူးစမ်းရှာဖွေသော ထိုရဟန်းအား ငါဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါ၏ဥစ္စာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါ၏ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း စွဲလမ်းမှုသည် မဖြစ်နိုင်တော့ချေဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 35.246 19. The Simile of the Vipers The Simile of the Harp “Mendicants, any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or aversion come up for sights known by the eye should shield their mind from them: ‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, in poor condition. This path is frequented by untrue persons, not by true persons. It’s not worthy of you.’ The mind should be shielded from this when it comes to sights known by the eye. Any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or repulsion come up for sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind should shield their mind against them: ‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, a sorry state. This path is frequented by untrue persons, not by true persons. It’s not worthy of you.’ The mind should be shielded from this when it comes to ideas known by the mind. Suppose the crops have ripened, but the caretaker is negligent. If an ox fond of crops invades the crops they’d indulge themselves as much as they like. In the same way, when an unlearned ordinary person doesn’t exercise restraint when it comes to the six fields of contact, they indulge themselves in the five kinds of sensual stimulation as much as they like. Suppose the crops have ripened, and the caretaker is diligent. If an ox fond of crops invades the crops the caretaker would grab them firmly by the muzzle. Then they’d grab them above the hump and hold them fast there. Then they’d give them a good thrashing before driving them away. For a second time, and even a third time, the same thing might happen. As a result, no matter how often they might stand or sit in a village or wilderness, that ox fond of crops would never invade that crop again, remembering the beating they got earlier. In the same way, when a mendicant’s mind is straightened up, well straightened up when it comes to the six fields of contact, becomes stilled internally; it settles, unifies, and becomes immersed in samādhi. Suppose a king or their chief minister had never heard the sound of an arched harp. When he first hears the sound, he’d say, ‘Oh my, what is making this sound, so arousing, sensuous, intoxicating, infatuating, and captivating?’ They’d say to him, ‘That, sir, is an arched harp.’ He’d say, ‘Go, worthy sir, fetch me that arched harp.’ So they’d fetch it and say, ‘This, sir, is that arched harp.’ He’d say, ‘I’ve had enough of that arched harp! Just fetch me the sound.’ They’d say, ‘Sir, this arched harp is made of many components assembled together, which make a sound when they’re played. That is, it depends on the soundbox, the leather resonator, the neck, the tuning cords, the strings, the plectrum, and a person to play it properly. That’s how an arched harp is made of many components assembled together, which make a sound when they’re played.’ But he’d split that harp into ten pieces or a hundred pieces, then splinter it up. He’d burn the splinters with fire, and reduce them to ashes. Then he’d whisk away the ashes in a strong wind, or glide them down a swift stream. Then he’d say, ‘It seems that there’s nothing to this thing called an arched harp or whatever’s called an arched harp! But people waste their time with it, negligent and heedless!’ In the same way, a mendicant searches for form, feeling, perception, choices, and consciousness anywhere they might be reborn. As they search in this way, their ideas of ‘I’ or ‘mine’ or ‘I am’ are no more.”

၁၀-ဆပ္ပါဏကောပမသုတ် ၂၄၇။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကိုယ်၌ အနာရှိ၍ ကိုယ်အနာ မှည့်နေသော ယောကျာ်းသည်ဆူးငြောင့်တောသို့ ဝင်ရာ၏၊ ထိုယောကျာ်း၏ ခြေတို့ကို သမန်းဆူးတို့သည် စူးကုန်ရာ၏၊ မှည့်သောအနာရှိသော ကိုယ်တို့ကို ခြစ်မိကုန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုယောကျာ်းသည် အတိုင်းထက်အလွန်ထိုဆူးစူးမှုဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းအချို့သည် ရွာသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ တောသို့သွားသော်လည်းကောင်း “ ဤအသျှင်သည်ကား ဤသို့ ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဤသို့သော အကျင့်ရှိ၏၊ မစင်ကြယ်သော ရွာသူတိုု့၏ ဆူးငြောင့် ဖြစ်ရာ၏”ဟု ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို ခံရ၏။ ထိုရဟန်းကို“ဆူးငြောင့်”ဟူ၍ သိပြီးလျှင် စောင့်စည်းမှုကိုလည်း ကောင်း၊ မစောင့်စည်းမှုကိုလည်းကောင်း သိအပ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် မစောင့်စည်းမှု ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်သော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ တပ်မက်၏၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကားယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ဖြစ်ပြီးဖြစ်ဆဲသော ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် ကိလေသာမှလွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာ ကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိ။ နားဖြင့် အသံကို ကြားသော်။ နှာခေါင်းဖြင့် အနံ့ကို နမ်းရှူသော်။ လျှာဖြင့် အရသာကို လျက်သော်။ ကိုယ်ဖြင့် အတွေ့အထိကို တွေ့ထိသော်။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရားကို သိသော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသောသဘောတရား၌ တပ်မက်၏၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘောတရား၌ အမျက်ထွက်၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ မထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား ယုတ်ညံ့သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ဖြစ်ပြီးဖြစ်ဆဲသောထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သောအရဟတ္တ ဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိ။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် နယ်ပယ်တစ်မျိုးစီ စားကျက်တစ်မျိုးစီ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါခြောက်ကောင်တို့ကို ဖမ်းယူပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏။ မြွေကို ဖမ်းပြီးလျှင်ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ မိချောင်းကို ဖမ်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ ငှက်ကို ဖမ်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ အိမ်ခွေးကို ဖမ်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့်ချည်ထား ရာ၏၊ တောခွေးကို ဖမ်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ မျောက်ကို ဖမ်းပြီးလျှင်ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏။ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ပြီးလျှင် အလယ်၌ အထုံးအဖွဲ့ကို ပြုကာလွှတ်လိုက် ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ နယ်ပယ်တစ်မျိုးစီ စားကျက်တစ်မျိုးစီ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါခြောက်ကောင်တို့သည် မိမိမိမိတို့၏ စားကျက်နယ်ပယ်သို့ ရုန်းကြကုန်ရာ၏၊ မြွေသည် “တောင်ပို့သို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ မိကျောင်းသည် “ရေသို့ ဆင်းမည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ ငှက်သည် “ကောင်းကင်သို့ ပျံမည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ အိမ်ခွေးသည် “ရွာသို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ တောခွေးသည် “သုသာန်သို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ မျောက်သည် “တောသို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါခြောက်ကောင်တို့သည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ပင်ပန်းလျက် ရှိကြသောအခါ ထိုသတ္တဝါတို့တွင် အားအကောင်းဆုံးသတ္တဝါ၏ နောက်သို့ အားလုံးလိုက်ပါကြရကုန်၏၊ အစဥ်တစိုက် လိုက်ကြရကုန်၏၊ အလိုသို့ လိုက်ကြရကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် မည့်သည့်ရဟန်းမဆို ကာယဂတာသတိကို မပွါးများအပ်ကုန်၊ ကြိမ်ဖန်များ စွာမပြုအပ်ကုန်၊ ထိုရဟန်းကို မျက်စိသည် စိတ်နှလုံးကို ပွါးစေတတ်ကုန်သော အဆင်းတို့သို့ ဆွဲငင်၏၊ စိတ်နှလုံးကို မပွါးစေတတ်ကုန်သော အဆင်းတို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ် ဖြစ်ကုန်၏။ပ။ စိတ်သည် စိတ်နှလုံးကို ပွါးစေတတ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သို့ ဆွဲငင်၏၊ စိတ်နှလုံးကို မပွါးစေတတ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ် ဖြစ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် မစောင့်စည်းမှု ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် စောင့်စည်းမှု ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်မျက်စိဖြင့် အဆင်းကိို မြင်သော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ မတပ်မက်၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော အဆင်း၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သော သတိရှိသည် ဖြစ်ရကား မြင့်မြတ်သောစိတ်ဖြင့် နေ၏။ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ် ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ပ။ လျှာဖြင့် အရသာကိုလျက်သော်။ပ။ စိတ်ဖြင့် သဘောတရား ကို သိသော် ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘောတရား၌ မတပ်မက်၊ မချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိသော သဘော တရား၌ အမျက်မထွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ထင်သောသတိရှိသည် ဖြစ်ရကား မြင့်မြတ်သော စိတ်ဖြင့်နေ၏။ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ထိုယုတ်ညံ့သောအကုသိုလ်တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ရဟန်းတိုု့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် နယ်ပယ်တစ်မျိုးစီ စားကျက်တစ်မျိုးစီ ဖြစ်ကုန်သောသတ္တဝါခြောက်ကောင်တို့ကို ဖမ်းယူပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏။ မြွေကို ဖမ်းပြီးလျှင်ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ မိချောင်းကို ဖမ်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ ငှက်ကို ဖမ်းပြီးလျှင်။ပ။ အိမ်ခွေးကို ဖမ်းပြီးလျှင်။ တောခွေးကို ဖမ်းပြီးလျှင်။ မျောက်ကို ဖမ်းပြီးလျှင်ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ထားရာ၏၊ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် ချည်ပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သော ငုတ်၌ ဖြစ်စေ၊ တိုင်၌ ဖြစ်စေ ပူး၍ ချည်ထားရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ နယ်ပယ်တစ်မျိုးစီ စားကျက်တစ်မျိုးစီဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါခြောက် ကောင်တို့သည် မိမိမိမိတို့၏ စားကျက်နယ်ပယ်သို့ ရုန်းကြကုန်ရာ၏။ မြွေသည် “တောင်ပို့သို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ မိကျောင်းသည် “ရေသို့ ဆင်းမည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ ငှက်သည် “ကောင်းကင်သို့ ပျံမည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ အိမ်ခွေးသည် “ရွာသို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ တောခွေးသည် “သုသာန်သို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏၊ မျောက်သည် “တောသို့ ဝင်မည်”ဟု ရုန်းရာ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသတ္တဝါခြောက်ကောင်တို့သည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ပင်ပန်းလျက် ရှိကြသော အခါထိုငုတ်၌ ဖြစ်စေ၊ တိုင်၌ ဖြစ်စေ အနီး၌ ရပ်ကုန်ရာ၏၊ အနီး၌ ဝပ်ကုန်ရာ၏၊ အနီး၌ အိပ်ကုန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤဥပမာအတူပင် မည့်သည့်ရဟန်းမဆို ကာယဂတာသတိကို ပွါးများလေ့လာအပ်၏၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုအပ်၏။ ထိုရဟန်းကို မျက်စိသည် စိတ်နှလုံးကို ပွါးစေတတ်ကုန်သော အဆင်းတို့သို့မဆွဲငင်နိုင်၊ စိတ်နှလုံးကို မပွါးစေတတ်သော အဆင်းတို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ် မဖြစ်ကုန်။ပ။ လျှာသည်စိတ် နှလုံးကို ပွါးစေတတ်သော အရသာတို့သို့ မဆွဲငင်နိုင်။ပ။ စိတ်သည် စိတ်နှလုံးကို ပွါးစေတတ်သောသဘောတရားတို့သို့ မစွဲငင်နိုင်၊ စိတ်နှလုံးကို မပွါးစေတတ်သော သဘောတရားတို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ်မဖြစ်ကုန်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် စောင့်စည်းမှု ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ “ခိုင်ခံ့သော ငုတ်နှင့်တိုင်”ဟူသော ဤအမည်သည် ‘ကာယဂတာသတိ’၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင် “ကာယဂတာသတိကို ငါတို့ ပွါးများအပ် ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုအပ် ယာဥ်ကဲ့သို့ ပြုအပ် တည်ရာကဲ့သိုု့ ပြုအပ် မပြတ် ဖြစ်စေအပ် လေ့လာအပ် ကောင်းစွာ အားထုတ်အပ်သည် ဖြစ်လတ္တံ့”ဟု သင်တို့ ကျင့်ရမည်။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 35.247 19. The Simile of the Vipers The Simile of Six Animals “Mendicants, suppose a person with wounded and festering limbs was to enter a thicket of reeds. The kusa thorns would pierce their feet, and the reed leaves would scratch their limbs. And that would cause that person to experience even more pain and distress. In the same way, some mendicant goes to a village or a wilderness and gets scolded, ‘This venerable, acting like this, behaving like this, is a filthy village thorn.’ Understanding that they’re a thorn, they should understand restraint and lack of restraint. And how is someone unrestrained? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. When they hear a sound with their ears … When they smell an odor with their nose … When they taste a flavor with their tongue … When they feel a touch with their body … When they know an idea with their mind, if it’s pleasant they hold on to it, but if it’s unpleasant they dislike it. They live with mindfulness of the body unestablished and their heart stunted. And they don’t truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. Suppose a person was to catch six animals, with diverse territories and feeding grounds, and tie them up with a strong rope. They’d catch a snake, a dolphin, a bird, a dog, a jackal, and a monkey, tie each up with a strong rope, then tie a knot in the middle and let them loose. Then those six animals with different domains and ranges would each pull toward their own domain and range. The snake would pull one way, thinking ‘I’m going into a termite mound!’ The dolphin would pull another way, thinking ‘I’m going into the water!’ The bird would pull another way, thinking ‘I’m flying into the atmosphere!’ The dog would pull another way, thinking ‘I’m going into the village!’ The jackal would pull another way, thinking ‘I’m going into the charnel ground!’ The monkey would pull another way, thinking ‘I’m going into the jungle!’ When those six animals became exhausted and worn out, the strongest of them would get their way, and they’d all have to submit to their control. In the same way, when a mendicant has not developed or cultivated mindfulness of the body, their eye pulls toward pleasant sights, but is put off by unpleasant sights. Their ear … nose … tongue … body … mind pulls toward pleasant ideas, but is put off by unpleasant ideas. This is how someone is unrestrained. And how is someone restrained? Take a mendicant who sees a sight with their eyes. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. They hear a sound … smell an odor … taste a flavor … feel a touch … know an idea with their mind. If it’s pleasant they don’t hold on to it, and if it’s unpleasant they don’t dislike it. They live with mindfulness of the body established and a limitless heart. And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where those arisen bad, unskillful qualities cease without remainder. Suppose a person was to catch six animals, with diverse territories and feeding grounds, and tie them up with a strong rope. They’d catch a snake, a dolphin, a bird, a dog, a jackal, and a monkey, tie each up with a strong rope, then tether them to a strong post or pillar. Then those six animals with different domains and ranges would each pull toward their own domain and range. The snake would pull one way, thinking ‘I’m going into a termite mound!’ The dolphin would pull another way, thinking ‘I’m going into the water!’ The bird would pull another way, thinking ‘I’m flying into the atmosphere!’ The dog would pull another way, thinking ‘I’m going into the village!’ The jackal would pull another way, thinking ‘I’m going into the charnel ground!’ The monkey would pull another way, thinking ‘I’m going into the jungle!’ When those six animals became exhausted and worn out, they’d stand or sit or lie down right by that post or pillar. In the same way, when a mendicant has developed and cultivated mindfulness of the body, their eye doesn’t pull toward pleasant sights, and isn’t put off by unpleasant sights. Their ear … nose … tongue … body … mind doesn’t pull toward pleasant ideas, and isn’t put off by unpleasant ideas. This is how someone is restrained. ‘A strong post or pillar’ is a term for mindfulness of the body. So you should train like this: ‘We will develop mindfulness of the body. We’ll cultivate it, make it our vehicle and our basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’ That’s how you should train.”

၁၁-ယဝကလာပိသုတ် ၂၄၈။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား မုယောကောက်လှိုင်းကို လမ်းလေးခွ၌ ချထားရာ၏၊ ထို့နောက်ယောကျာ်းခြောက်ယောက်တို့သည် ထမ်းပိုးများကို ကိုင်ဆောင်လျက် ရောက်လာကြကုန်ရာ၏၊ ထိုသူတို့သည် မုယောကောက်လှိုင်းကို ထမ်းပိုးခြောက်ချောင်းတို့ဖြင့် ရိုက်ပုတ်ကုန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင်ထိုမုယောကောက်လှိုင်းသည် ထမ်းပိုးခြောက်ချောင်းတို့ဖြင့် ရိုက်ပုတ်အပ်သည် ဖြစ်ရကား ကောင်းစွာရိုက်ပုတ်ပြီး ဖြစ်ရာ၏။ ထို့နောက် ခုနစ်ယောက်မြောက် ယောကျာ်းသည် ထမ်းပိုးကို ကိုင်ဆောင်လျက်ရောက်လာပြန်ရာ၏၊ ထိုသူသည် ထိုမုယောကောက်လှိုင်းကို ထိုခုနစ်ခုမြောက် ထမ်းပိုးဖြင့် ရိုက်ပုတ်ပြန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုမုယောကောက်လှိုင်းသည် ခုနစ်ခုမြောက် ထမ်းပိုးဖြင့် ရိုက်ပုတ်အပ်သည်ဖြစ်ရကား အတိုင်းထက်အလွန် ရိုက်ပုတ်ပြီး ဖြစ်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်ကို နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ်သောအဆင်းတို့သည် မျက်စိ၌ ရိုက်ပုတ်အပ်၏။ပ။ နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ်သော အရသာတို့သည် လျှာ၌ ရိုက်ပုတ်အပ်၏။ပ။ နှစ်သက်ဖွယ် မနှစ်သက်ဖွယ်သော သဘောတရားတို့သည် စိတ်၌ ရိုက်ပုတ်အပ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ထိုအကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် နောက်အခါ ဘဝသစ်အတွက် အားထုတ်ခဲ့ပါမူရဟန်း တို့ ဤသို့ အားထုတ်သည်ရှိသော် ခုနစ်ခုမြောက် ထမ်းပိုးဖြင့် ရိုက်ပုတ်အပ်သောထိုမုယောကောက်လှိုင်း ကဲ့သို့ ထိုအချည်းနှီးသော ယောကျာ်းသည် အတိုင်းထက်အလွန် ရိုက်ပုတ်အပ်ပြီးဖြစ်တော့၏။ ရဟန်းတို့ ရှေးကဖြစ်ဖူးသည်ကား နတ် အသုရာတို့၏ စစ်ပွဲသည် ရင်ဆိုင်ချီတက်ဖူးပြီ။ ရဟန်းတို့ထိုအခါ ဝေပစိတ္တိအသုရိန်သည် အသုရာတို့ကို မိန့်ဆို၏- “အချင်းတို့ နတ်နှင့် အသုရာတို့ စစ်ပွဲသည်ရင်ဆိုင်မိသည်ရှိသော် အသုရာတို့ နိုင်၍ နတ်တို့ ရှုံးခဲ့ကုန်မူ ထိုနတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းကို လည်ပင်းလျှင် ငါးခုမြောက် အနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့၍ အသုရာပြည် ငါ့ထံသို့ ဆောင်ခဲ့ကြကုန်လော့”ဟုဆို၏။ ရဟန်းတို့ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည်လည်း တာဝတိံသာနတ်တို့ကို မိန့်ဆို၏- “အချင်းတို့နတ်နှင့် အသုရာတို့ စစ်ပွဲသည် ရင်ဆိုင်မိသည်ရှိသော် နတ်တို့ နိုင်၍ အသုရာတို့ ရှုံးခဲ့ကုန်မူ့ထိုဝေပစိတ္တိအသုရိန် ကို လည်ပင်းလျှင် ငါးခုမြောက် အနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့၍ သုဓမ္မာနတ်သဘင်ငါ့ထံသို့ ဆောင်ခဲ့ကြကုန် လော့”ဟု ဆို၏။ ရဟန်းတို့ ထိုစစ်ပွဲ၌ နတ်တို့ နိုင်ကုန်၍ အသုရာတို့ရှုံးကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ တာဝတိံသာနတ်တို့သည် ဝေပစိတ္တိအသုရိန်ကို လည်ပင်းလျှင်ငါးခုမြောက် အနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့၍ သုဓမ္မာနတ်သဘင်ဝယ် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းထံသို့ဆောင်ယူလာကြကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ သုဓမ္မာနတ်သဘင်ဝယ် ဝေပစိတ္တိအသုရိန်သည်လည်ပင်းလျှင် ငါးခုမြောက် အနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံ နေရ၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါဝေပစိတ္တိအသုရိန်အား “နတ်တို့ကား တရားကုန်၏၊ အသုရာတို့ကား မတရားကုန်၊ ယခု ငါသည်နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရပေ၏ ”ဟု ဤသို့သော အကြံအစည် ဖြစ်၏။ ထိုအခါ လည်ပင်းလျှင် ငါးခုမြောက်အနှောင်အဖွဲ့တို့မှ မိမိ လွတ်မြောက်နေသည်ကို တွေ့မြင်ရ၏၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ငါးမျိုးသောကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် ကုံလုံပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ ပျော်ရပေ၏၊ ခံစားရပေ၏။ ရဟန်းတို့ အကြင် အခါ၌ ဝေပစိတ္တိအသုရိန်အား “အသုရာတို့ကား တရားကုန်၏၊ နတ်တို့ကား မတရားကုန်၊ ယခု ငါသည်အသုရာပြည်သို့သာ သွားအံ့”ဟု ဤသို့သော အကြံအစည် ဖြစ်၏။ ထိုအခါ လည်ပင်းလျှင် ငါးခုမြောက်အနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ထားသော မိမိကိုယ်ကို တွေ့မြင်ရ၏၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ငါးမျိုးသော ကာမဂုဏ်တို့မှလည်း ယုတ်လျော့သွား၏။ ရဟန်းတို့ ဝေပစိတ္တိ ခံနေရသော အနှောင်အဖွဲ့သည် ထိုမျှလောက်သိမ်မွေ့လှ၏၊ မာရ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ကား ထို့ထက်ပင် သာလွန် သိမ်မွေ့သေး၏။ ရဟန်းတို့ အထင်မှားသူသည် မာရ်၏ အနှောင့်အဖွဲ့ ခံရ၏၊ အထင် မမှားသူသည် မာရ်မှ လွတ်မြောက်၏။ ရဟန်းတို့ “ငါ ဖြစ်ဖူး၏”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “ ဤကား ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်ဦးမည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “ငါဖြစ်ရလိမ့်မည် မဟုတ်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း။ “ရုပ်ရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “ရုပ် မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း။ “သညာရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “သညာ မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း၊ “သညာရှိသူလည်း မဟုတ် မရှိသူလည်း မဟုတ်သူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် အထင်မှားတည်း။ ရဟန်းတို့ အထင်မှားမှုသည် ရောဂါတည်း၊ အထင်မှားမှုသည် အနာဆိုးတည်း၊ အထင်မှားမှုသည် ဆူးငြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင်“အထင် မမှားသော စိတ်ဖြင့် နေကုန်အံ့ဟု” ဤသို့သာ သင်တို့ ကျင့်ရမည်။ ရဟန်းတို့ “ငါ ဖြစ်၏ ”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “ ဤကား ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်ဦးမည်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “ငါဖြစ်ရလိမ့်မည် မဟုတ်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း။ “ရုပ်ရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “ရုပ် မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း။ “သညာရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “သညာ မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း၊ “သညာရှိသူလည်း မဟုတ် မရှိသူလည်း မဟုတ်သူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်” ဟူသော ဤအထင်သည် တုန်လှုပ်မှုတည်း။ ရဟန်းတို့ တုန်လှုပ်မှုသည် ရောဂါတည်း၊ တုန်လှုပ်မှုသည် အနာဆိုးတည်း၊ တုန်လှုပ်မှုသည် ဆူးငြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင် “မတုန်လှုပ်သော စိတ်ဖြင့် နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့သာ သင်တို့ ကျင့်ရမည်။ ရဟန်းတို့ “ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် လှုပ်ရှားမှုတည်း၊ “ ဤကား ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် လှုပ်ရှားမှုတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်ဦးမည်”ဟူသော။ပ။ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်မည် မဟုတ်”ဟူသော။ပ။ “ရုပ်ရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “ရုပ် မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာ မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာရှိသူလည်း မဟုတ် မရှိသူ့လည်း မဟုတ်သူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် လှုပ်ရှားမှုတည်း။ ရဟန်းတို့ လှုပ်ရှားမှုသည်ရောဂါတည်း၊ လှုပ်ရှားမှုသည် အနာဆိုးတည်း၊ လှုပ်ရှားမှုသည် ဆူးငြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင် “မလှုပ်ရှားသော စိတ်ဖြင့် နေကုန်အံ့ ”ဟု ဤသို့သာ သင်တို့ ကျင့်ရမည်။ ရဟန်းတို့ “ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် ချဲ့ထွင်မှုတည်း၊ “ ဤကား ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် ချဲ့ထွင်မှုတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်ဦးမည်”ဟူသော။ပ။ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်မည် မဟုတ်”ဟူသော။ပ။ “ရုပ်ရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်” ဟူသော။ပ။ “ရုပ် မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာ မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော။ပ။ “သညာရှိသူလည်း မဟုတ် မရှိသူလည်း မဟုတ်သူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်” ဟူသော ဤအထင်သည် ချဲ့ထွင်မှုတည်း။ ရဟန်းတို့ ချဲ့ထွင်မှုသည်ရောဂါတည်း၊ ချဲ့ထွင်မှုသည် အနာဆိုးတည်း၊ ချဲ့ထွင်မှုသည် ဆူးငြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင် “ချဲ့ထွင်မှု မရှိသော စိတ်ဖြင့် နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့သာ သင်တို့ ကျင့်ရမည်။ ရဟန်းတို့ “ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “ ဤကား ငါ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်ဦးမည် ”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “ငါ ဖြစ်ရလိမ့်မည် မဟုတ်”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း။ “ရုပ်ရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်” ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “ရုပ်မရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည်မာန်တက်မှု တည်း။ “သညာရှိသူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်” ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “သညာမရှိသူ ဖြစ်ရ လိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း၊ “သညာရှိသူလည်း မဟုတ်မရှိသူလည်း မဟုတ်သူ ဖြစ်ရလိမ့်မည်”ဟူသော ဤအထင်သည် မာန်တက်မှုတည်း။ ရဟန်းတို့မာန်တက်မှုသည် ရောဂါတည်း၊ မာန်တက်မှုသည် အနာဆိုးတည်း၊ မာန်တက်မှုသည် ဆူးငြောင့်တည်း။ ရဟန်းတို့ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့် ပင်လျှင် မာနကို ချိုးနှိမ်ပြီးသော စိတ်ဖြင့် နေကုန်အံ့ဟု ဤသို့သာသင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (မိန့်တော် မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။ လေးခုမြောက် အာသီဝိသဝဂ် ပြီး၏။ သဠာယတနသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 35.248 19. The Simile of the Vipers The Sheaf of Barley “Mendicants, suppose a sheaf of barley was placed at a crossroads. Then six people would come along carrying flails, and start threshing the sheaf of barley. So that sheaf of barley would be thoroughly threshed by those six flails. Then a seventh person would come along carrying a flail, and they’d give the sheaf of barley a seventh threshing. So that sheaf of barley would be even more thoroughly threshed by that seventh flail. In the same way, an unlearned ordinary person is struck in the eye by both pleasant and unpleasant sights. They’re struck in the ear … nose … tongue … body … mind by both pleasant and unpleasant ideas. And if that unlearned ordinary person intends to be reborn in a new state of existence in the future, that futile person is even more thoroughly struck, like that sheaf of barley threshed by the seventh person. Once upon a time, a battle was fought between the gods and the titans. Then Vepacitti, lord of titans, addressed the titans, ‘My good fellows, if the titans defeat the gods in this battle, bind Sakka, the lord of gods, by his limbs and neck and bring him to my presence in the citadel of the titans.’ Meanwhile, Sakka, lord of gods, addressed the gods of the thirty-three, ‘My good fellows, if the gods defeat the titans in this battle, bind Vepacitti by his limbs and neck and bring him to my presence in the Hall of Clear Right of the gods.’ In that battle the gods won and the titans lost. So the gods of the thirty-three bound Vepacitti by his limbs and neck and brought him to Sakka’s presence in the Hall of Clear Right of the gods. And there Vepacitti remained bound by his limbs and neck. That is, until he thought, ‘It’s the gods who are principled, while the titans are unprincipled. Now I belong right here in the castle of the gods.’ Then he found himself freed from the bonds on his limbs and neck. He amused himself, supplied and provided with the five kinds of heavenly sensual stimulation. But when he thought, ‘It’s the titans who are principled, while the gods are unprincipled. Now I will go over there to the citadel of the titans,’ he found himself bound by his limbs and neck, and the five kinds of heavenly sensual stimulation fell away. That’s how subtly Vepacitti was bound. But the bonds of Māra are even more subtle than that. When you conceive, you’re bound by Māra. Not conceiving, you’re free from the Wicked One. These are what is conceived: ‘I am’, ‘I am this’, ‘I will be’, ‘I will not be’, ‘I will have form’, ‘I will be formless’, ‘I will be percipient’, ‘I will be non-percipient’, ‘I will be neither percipient nor non-percipient.’ What is conceived is a disease, a boil, a dart. So mendicants, you should train yourselves like this: ‘We will live with a heart that does not conceive.’ These are what is perturbed: ‘I am’, ‘I am this’, ‘I will be’, ‘I will not be’, ‘I will have form’, ‘I will be formless’, ‘I will be percipient’, ‘I will be non-percipient’, ‘I will be neither percipient nor non-percipient.’ What is perturbed is a disease, a boil, a dart. So mendicants, you should train yourselves like this: ‘We will live with a heart free of perturbation.’ These are what has floundered: ‘I am’, ‘I am this’, ‘I will be’, ‘I will not be’, ‘I will have form’, ‘I will be formless’, ‘I will be percipient’, ‘I will be non-percipient’, ‘I will be neither percipient nor non-percipient.’ What has floundered is a disease, a boil, a dart. So mendicants, you should train yourselves like this: ‘We will live with a heart free of floundering.’ These are what is proliferated: ‘I am’, ‘I am this’, ‘I will be’, ‘I will not be’, ‘I will have form’, ‘I will be formless’, ‘I will be percipient’, ‘I will be non-percipient’, ‘I will be neither percipient nor non-percipient.’ What is proliferated is a disease, a boil, a dart. So mendicants, you should train yourselves like this: ‘We will live with a heart free of proliferation.’ These are states of conceit: ‘I am’, ‘I am this’, ‘I will be’, ‘I will not be’, ‘I will have form’, ‘I will be formless’, ‘I will be percipient’, ‘I will be non-percipient’, ‘I will be neither percipient nor non-percipient.’ The state of conceit is a disease, a boil, a dart. So mendicants, you should train yourselves like this: ‘We will live with a heart that has struck down conceit.’” The Linked Discourses on the six sense fields are complete.

၂-ဝေဒနာသံယုတ် ၁-သဂါထာဝဂ် ၁-သမာဓိသုတ် ၂၄၉။ ရဟန်းတို့ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ ’တို့ကား ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤသုံးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ဆင်ခြင်မှု ‘ပညာ’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိသော မြတ်စွာ ဘုရား၏တပည့်သာဝကသည် ဝေဒနာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ် ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကိုလည်းကောင်း၊ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်သို့) ရောက်ကြောင်းမဂ်ကိုလည်းကောင်း သိ၍ ဝေဒနာတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် ရဟန်းသည် တဏှာဟူသော ဆာလောင်မှုကင်းသည် ဖြစ်၍ ချုပ်ငြိမ်းနိုင်၏။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.1 1. With Verses Immersion “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings. Stilled, aware, a mindful disciple of the Buddha understands feelings, the cause of feelings, where they cease, and the path that leads to their ending. With the ending of feelings, a mendicant is hungerless, quenched.”

၂-သုခသုတ် ၂၅၀။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤ သုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤသုံးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ သုခဝေဒနာသည်လည်း ကောင်း၊ သို့မဟုတ်ဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်းကောင်း၊ (ချမ်းသာ ဆင်းရဲ နှစ်မျိုးလုံး တို့နှင့်) အတူတကွ ဖြစ်သောဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်းကောင်း အလုံးစုံသော ခံစားမှုမျိုးသည် ရှိ၏။ ထိုခံစားမှုမျိုးကို ပျောက်ပျက်ခြင်းသဘော ပျက်စီးခြင်းသဘောရှိသည့် ဆင်းရဲ ဒုက္ခပါတကားဟုသိပြီးလျှင် (ဉာဏ်ဖြင့်) တွေ့ထိ၍ တွေ့ထိ၍ ပျက်ခြင်းသဘောကို ဤသို့ မြင်နိုင်သော သူသည်ထိုခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’၌ စွဲမက်မှု ကင်းတော့၏။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.2 1. With Verses Pleasure “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings. Whether it’s pleasant or painful, as well as what’s neutral, whatever there is that is felt internally and externally: having known, ‘this is suffering, deceptive, breaking apart’, seeing feelings vanish with every contact, that’s how they become free of desire for them.”

၃-ပဟာနသုတ် ၂၅၁။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သုခဝေဒနာ၌ စွဲမက်မှု ‘ရာဂါနုသယ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌ အမျက်ထွက်မှု ‘ပဋိဃာနုသယ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌ မသိမှု‘အဝိဇ္ဇာနုသယ’ ကို ပယ်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်အခါ ရဟန်းအား သုခဝေဒနာ၌ စွဲမက်မှု‘ရာဂါနုသယ’ ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌ အမျက်ထွက်မှု ‘ပဋိဃာနုသယ’ ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌ မသိမှု ‘အဝိဇ္ဇာနုသယ’ ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအခါ ဤရဟန်းကို (အနုသယ) ကင်းကွာသူ ကောင်းစွာ မြင်ပြီးသူဟု ဆိုရ၏။ (ထိုရဟန်းသည်) တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’ ကိုဖြတ်တောက်လေပြီ၊ အနှောင်အဖွဲဲ့ ‘သံယောဇဥ်’ ကို ဖြေချွတ်လေပြီ၊ မာနကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ခြင်းကြောင့်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုလေပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ကို မသိသည်ဖြစ်၍ သုခဝေဒနာကို ခံစားသော ထွက်မြောက်ရာ လမ်းကိုမတွေ့မြင်သော သူအား ထိုစွဲမက်မှု ‘ရာဂါနုသယ’ ဖြစ်၏။ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ ကို မသိသည်ဖြစ်၍ ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားသော ထွက်မြောက်ရာ လမ်းကိုမတွေ့မြင်သော သူအား အမျက်ထွက်မှု ‘ပဋိဃာနုသယ’ ဖြစ်၏။ ငြိမ်သက်ကောင်းမြတ်လှ၏ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတော်မူအပ်သော ဥပေက္ခာ ကိုပင်အလွန်နှစ်သက်နေပါလျှင် ဆင်းရဲဒုက္ခမှ မလွတ်နိုင်။ လုံ့လရှိသော ရဟန်းသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ကို မစွန့်ခဲ့သော် ထိုပညာရှိ ရဟန်းသည်ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ အားလုံးတို့ကို ပိုင်းခြားသိနိုင်၏။ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြား သိသော် ယခုဘဝ၌ ပင် အာသဝေါ ကင်း ကွာနိုင်၏၊ လောကုတ္တရာဓမ္မ၌ တည်သော ရဟန္တာ ဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးသော် ဘဝသုံးပါး၌ ဖြစ်သူဟူသောအရေအတွက်သို့ မရောက်ရတော့ချေ။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.3 1. With Verses Giving Up “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. The underlying tendency to greed should be given up when it comes to pleasant feeling. The underlying tendency to aversion should be given up when it comes to painful feeling. The underlying tendency to ignorance should be given up when it comes to neutral feeling. When a mendicant has given up these underlying tendencies, they’re called a mendicant without underlying tendencies, who sees rightly, has cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit has made an end of suffering. When you feel pleasure without understanding feeling, the underlying tendency to greed is there, if you don’t see the escape. When you feel pain without understanding feeling, the underlying tendency to aversion is there, if you don’t see the escape. As for that peaceful, neutral feeling: he of vast wisdom has taught that if you relish it, you’re still not released from suffering. But when a mendicant is keen, not neglecting situational awareness, that astute person understands all feelings. Completely understanding feelings, they’re without defilements in this very life. That knowledge master is firm in principle; when their body breaks up, they can’t be reckoned.”

၄-ပါတာလသုတ် ၂၅၂။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် “မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ဝဲဩဃရှိ၏ ”ဟူသော ဤစကားကို ပြောဆို၏။ ရဟန်းတို့ “ဝဲဩဃ”ဟူသော ဤအမည်သည် ကိုယ်၌ ကျရောက်လျက်ရှိသောဒုက္ခဝေဒနာတို့၏ အမည်တည်း။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် ကိုယ်၌ ကျရောက်လျက်ရှိသော ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံစားရသော် စိုးရိမ်ရ၏၊ ပင်ပန်းရ၏၊ ငိုကြွေးရ၏၊ ရင်ထုလျက့်မြည်တမ်းရ၏၊ မိန်းမောခြင်းသို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ဤပုထုဇဥ်ကိုဝဲဩဃ၌ မတည်တံ့နိုင်သူ ထောက်တည်ရာကို မရနိုင်သူဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည်ကား ကိုယ်၌ ကျရောက်လျက်ရှိသော ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံစားရသော် မစိုးရိမ်ရ၊ မပင်ပန်းရ၊ မငိုကြွေးရ၊ ရင်ထုလျက် မမြည်တမ်းရ၊ မိန်းမောခြင်းသို့ မရောက်ရ။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိသော ဤအရိယာတပည့်ကို ဝဲဩဃ၌ တည်တံ့နိုင်သူထောက်တည်ရာကို ရနိုင်သူဟု ဆိုရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဉာဏ်အားနည်းသော စွမ်းအားနည်းသော အကြင်သူသည် ကိုယ်၌ ကျရောက် လျက်ရှိသောအသက်ကိုပင် ဆောင်ယူသွားနိုင်လောက်သော ပေါ်ပေါက်လာသော ထို ဒုက္ခဝေဒနာတို့ကိုသည်းမခံနိုင်၊ ဝေဒနာတို့ဖြင့် တွေ့ထိခံရသော် တုန်လှုပ်၏၊ မြည်တမ်းငိုကြွေး၏၊ ထိုသူသည် ဝဲဩဃ၌ မတည်တံ့နိုင်သည်သာမက ထောက် တည်ရာမျှကိုလည်း မရနိုင်။ အကြင်သူသည်ကား ကိုယ်၌ ကျရောက်လျက်ရှိသော အသက်ကိုပင် ဆောင်ယူ သွားနိုင်လောက်သောပေါ်ပေါက်လာသော ထိုဒုက္ခဝေဒနာတို့ကိုသည်းခံနိုင်၏၊ ဝေဒနာတို့ဖြင့် တွေ့ထိခံရသော် မတုန်လှုပ်၊ ထိုသူသည် ဝဲဩဃ၌ တည်တံ့နိုင်သည် သာမက ထောက်တည်ရာကိုလည်း ရနိုင်၏။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 36.4 1. With Verses The Abyss “Mendicants, when an unlearned ordinary person says that there’s an abyss under the ocean, they’re speaking of something that doesn’t exist. ‘Abyss’ is a term for painful physical feelings. When an unlearned ordinary person experiences painful physical feelings they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion. They’re called an unlearned ordinary person who hasn’t stood up in the abyss and has found no footing. When a learned noble disciple experiences painful physical feelings they don’t sorrow or wail or lament, beating their breast and falling into confusion. They’re called a learned noble disciple who has stood up in the abyss and found a footing. If you can’t abide those painful physical feelings that arise and sap your vitality; if you tremble at their touch, weeping and wailing, a weakling lacking strength— you won’t stand up in the abyss and find a footing. If you can endure those painful physical feelings that arise and sap your vitality; if you don’t tremble at their touch— you stand up in the abyss and find a footing.”

၅-ဒဋ္ဌဗ္ဗသုတ် ၂၅၃။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤ သုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ သုခဝေဒနာကို ဒုက္ခအားဖြင့် ရှုရမည်၊ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဆူးငြောင့်အားဖြင့် ရှုရမည်၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို မမြဲသောအားဖြင့် ရှုရမည်။ ရဟန်းတို့ရဟန်းအား သုခဝေဒနာကို ဒုက္ခအားဖြင့် ရှုမြင်ပြီးသော အခါ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဆူးငြောင့်အားဖြင့်ရှုမြင်ပြီးသော အခါ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို မမြဲသောအားဖြင့် ရှုမြင်ပြီးသော အခါ ဤရဟန်းကို ကောင်းစွာမြင်ပြီးသူဟု ဆိုရ၏။ တပ်မက်မှုကို ဖြတ်တောက်နိုင်လေပြီ၊ အနှောင်အဖွဲဲ့ကို ဖြေချွတ်နိုင်လေပြီ၊ မာနကိုအကြွင်းမဲ့ ပယ်ခြင်း ကြောင့် ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုလေပြီဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် သုခဝေဒနာကို ဒုက္ခအားဖြင့် ရှုမြင်ပြီး ဒုက္ခဝေဒနာကို ဆူးငြောင့်အားဖြင့်ရှုမြင်ပြီး ငြိမ်သက်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာကို မမြဲသောအားဖြင့် ရှုမြင်ပြီး ဖြစ်၍ ဝေဒနာတို့ကို စင်စစ်ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိသော် ယခုဘဝ၌ ပင် အာသဝေါ ကင်းကွာနိုင်၏၊ လောကုတ္တရာဓမ္မ၌ တည်သော ရဟန္တာ ဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး သော် ဘဝသုံးပါး၌ ဖြစ်သူဟူသောအရေအတွက်သို့ မရောက်ရတော့ချေ။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 36.5 1. With Verses Should Be Seen “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. Pleasant feeling should be seen as suffering. Painful feeling should be seen as a dart. Neutral feeling should be seen as impermanent. When a mendicant has seen these three feelings in this way, they’re called a mendicant who sees rightly, has cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit has made an end of suffering. A mendicant who sees pleasure as pain, and suffering as a dart, and that peaceful, neutral feeling as impermanent sees rightly; they completely understand feelings. Completely understanding feelings, they’re without defilements in this very life. That knowledge master is firm in principle; when their body breaks up, they can’t be reckoned.”

၆-သလ္လသုတ် ၂၅၄။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် သုခဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိသောအရိယာတပည့်သည် သုခဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကိုလည်း ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသူနှစ်ဦးတို့တွင် အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်နှင့် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်၏ ထူးခြားမှုကား အဘယ်နည်း၊ လွန်ကဲမှုကား အဘယ်နည်း၊ ကွဲပြားမှုကားအဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းခံရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံရသော် စိုးရိမ်ရ၏၊ ပင်ပန်းရ၏၊ ငိုကြွေးရ၏၊ ရင်ထုလျက် မြည်တမ်းရ၏၊ မိန်းမောခြင်းသို့ ရောက်ရ၏၊ ကိုယ်၌လည်းဖြစ်သောစိတ်၌လည်းဖြစ်သော နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကို ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းကို ငြောင့်စူးမိရာ၏၊ ထိုသူကို ဒုတိယငြောင့်သည် ပဌမငြောင့်စူးရာ အနီး၌ စူးပြန်ရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုယောကျာ်းသည် ငြောင့်နှစ်ချောင်းဖြင့်ဝေဒနာ ခံစားနေရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် အကြားအမြင် မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံရသော်စိုးရိမ်ရ၏၊ ပင်ပန်းရ၏၊ ငိုကြွေးရ၏၊ ရင်ထုလျက် မြည်တမ်းရ၏၊ မိန်းမောခြင်းသို့ ရောက်ရ၏၊ ထိုသူသည် ကိုယ်၌လည်းဖြစ်သော စိတ်၌လည်းဖြစ်သော နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကို ခံစားရ၏။ ထိုသူသည်ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိအပ်သော် အမျက်ထွက်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် အမျက်ထွက်သူအားဒုက္ခဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်သော ပဋိဃာနုသယသည် ကိန်း၏၊ ထိုသူသည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိရသော်ကာမချမ်းသာကို နှစ်သက်၏။ ထိုသို့နှစ်သက်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ထိုအကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဥ်သည် ကာမချမ်းသာမှ တစ်ပါး ဒုက္ခဝေဒနာမှ ထွက်မြောက်ရာကိုမသိသောကြောင့်တည်း။ ကာမ ချမ်းသာကို နှစ်သက်သော ထိုသူအား သုခဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်သောရာဂါနုသယသည် ကိန်း၏။ ထိုသူသည် ထိုဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်း ကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိ။ ထိုဝေဒနာ တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိသော ထိုသူအား ဥပေက္ခာဝေဒနာ ကြောင့်ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာနုသယသည် ကိန်း၏။ ထိုသူသည် သုခဝေဒနာကို ခံစားအံ့၊ (ကိလေသာနှင့်) ယှဥ်သည်ဖြစ်၍ ထိုသုခဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားအံ့၊ (ကိလေသာနှင့်) ယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစားအံ့၊ (ကိလေသာနှင့်) ယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစား၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင် မရှိသော ဤပုထုဇဥ်ကို ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု သေမှု စိုးရိမ်မှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာ ပူပန်မှုတို့နှင့် ယှဥ်စပ်နေသူဟု ဆိုရ၏။ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ယှဥ်စပ်နေသူဟု ငါ ဆို၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည်ကား ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံရသော် မစိုးရိမ်မပင်ပန်း မငိုကြွေး ရင်ထုလျက် မမြည်တမ်း၊ မိန်းမောခြင်းသို့ မရောက်။ ထိုသူသည် ကိုယ်၌ ဖြစ်သောဝေဒနာတစ်မျိုးကိုသာ ခံစားရ၏၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဝေဒနာကို မခံစားရ။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းကို ငြောင့်စူးမိရာ၏၊ ထိုသူကို ဒုတိယငြောင့်သည် နောက်ထပ်မစူးရာ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ထိုယောကျာ်းသည် ငြောင့်တစ်ချောင်းဖြင့် ဝေဒနာ ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံစားရသော် မစိုးရိမ်ရ၊ မပင်ပန်းရ၊ မငိုကြွေးရ၊ ရင်ထုလျက် မမြည်တမ်းရ၊ မိန်းမောခြင်းသို့ မရောက်ရ။ ထိုသူသည် ကိုယ်၌ ဖြစ်သော ဝေဒနာတစ်မျိုးကိုသာ ခံစားရ၏၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဝေဒနာကို မခံစားရ။ ထိုသူသည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိအပ်သော် အမျက်မထွက်၊ ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် အမျက်မထွက်သူအားဒုက္ခဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်သော ပဋိဃာနုသယသည် မကိန်း။ ထိုသူသည် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် တွေ့ထိခံရသော်ကာမချမ်းသာကို မနှစ်သက်။ ထိုမနှစ်သက်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိ့သော အရိယာတပည့်သည် ကာမချမ်းသာမှ တစ်ပါး ဒုက္ခဝေဒနာမှ ထွက်မြောက်ရာကို သိသောကြောင့်တည်း။ ကာမချမ်းသာကို မနှစ်သက်သော ထိုသူအား သုခဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်သော ရာဂါနုသယသည်မကိန်း။ ထိုသူသည် ထိုဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာ ဖွယ်ကိိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ထိုဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိသော ထိုသူအား ဥပေက္ခာ ဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာနုသယသည် မကိန်း။ ထိုသူသည်သုခဝေဒနာကို ခံစားအံ့၊ (ကိလေသာ နှင့်) မယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ထိုသုခဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဒုက္ခဝေဒနာကိုခံစားအံ့၊ (ကိလေသာနှင့်) မယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစားအံ့၊ (ကိလေသာနှင့်) မယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစား၏။ ရဟန်းတို့ အကြားအမြင်ရှိသော ဤအရိယာတပည့်ကို ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု သေမှု စိုးရိမ်မှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာ ပူပန်မှုတို့နှင့် မယှဥ်စပ်သူဟု ဆိုရ၏၊ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် မယှဥ်စပ်သူဟုငါ ဆို၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်၏ အကြားအမြင် မရှိသောပုထုဇဥ်နှင့် ထူးခြားမှု လွန်ကဲမှု ကွဲပြားမှုတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသိဉာဏ်ရှိသော အကြားအမြင်ရှိသော သူသည် သုခဝေဒနာကိုလည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာကိုလည်းကောင်း (ကိလေသာနှင့် ယှဥ်သည် ဖြစ်၍ ) မခံစား။ ဤသည် ကား ပုထုဇဥ်နှင့်အသိဉာဏ်ပညာရှိ၍ လိမ္မာသော သူ၏ကြီးမားသော ထူးခြား ချက်တည်း။ တရားသဘောကို နှိုင်းချိန်နိုင်သော အကြားအမြင်များသော ဤလောကနှင့် တမလွန်လောကကိုရှုမြင်နိုင်သော ထိုအရိယာသာဝက၏ စိတ်ကို ဣဋ္ဌာရုံတရား တို့သည် မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်၊ အနိဋ္ဌာရုံတရားတို့ကြောင့်လည်း အမျက်ထွက်ခြင်းသို့ မရောက်။ ထိုအရိယာသာဝကအား လိုက်လျောမှု‘ရာဂ’နှင့် ဆန့်ကျင်မှု‘ဒေါသ’တို့သည် ခါ တွက်အပ်ကုန်ပြီး,ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်ပြီး ဖြစ်ရကား မရှိကြတော့ကုန်။ ထိုသူသည် ကိလေသာမြူကင်းသောစိုးရိမ်ခြင်းမရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို သိသောကြောင့် ဘဝ၏ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သူ ဖြစ်၍ ကောင်းစွာသိ၏။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 36.6 1. With Verses An Arrow “Mendicants, an unlearned ordinary person feels pleasant, painful, and neutral feelings. A learned noble disciple also feels pleasant, painful, and neutral feelings. What, then, is the difference between a learned noble disciple and an ordinary unlearned person?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “When an unlearned ordinary person experiences painful physical feelings they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion. They experience two feelings: physical and mental. It’s like a person who is struck with an arrow, only to be struck with a second arrow. That person experiences the feeling of two arrows. In the same way, when an unlearned ordinary person experiences painful physical feelings they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion. They experience two feelings: physical and mental. When they’re touched by painful feeling, they resist it. The underlying tendency for aversion toward painful feeling underlies that. When touched by painful feeling they look forward to enjoying sensual pleasures. Why is that? Because an unlearned ordinary person doesn’t understand any escape from painful feeling apart from sensual pleasures. Since they look forward to enjoying sensual pleasures, the underlying tendency to greed for pleasant feeling underlies that. They don’t truly understand feelings’ origin, disappearance, gratification, drawback, and escape. The underlying tendency to ignorance about neutral feeling underlies that. If they feel a pleasant feeling, they feel it attached. If they feel a painful feeling, they feel it attached. If they feel a neutral feeling, they feel it attached. They’re called an unlearned ordinary person who is attached to rebirth, old age, and death, to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. They are attached to suffering, I say. When a learned noble disciple experiences painful physical feelings they don’t sorrow or wail or lament, beating their breast and falling into confusion. They experience one feeling: physical, not mental. It’s like a person who is struck with an arrow, but was not struck with a second arrow. That person would experience the feeling of one arrow. In the same way, when a learned noble disciple experiences painful physical feelings they don’t sorrow or wail or lament, beating their breast and falling into confusion. They experience one feeling: physical, not mental. When they’re touched by painful feeling, they don’t resist it. There’s no underlying tendency for aversion toward painful feeling underlying that. When touched by painful feeling they don’t look forward to enjoying sensual pleasures. Why is that? Because a learned noble disciple understands an escape from painful feeling apart from sensual pleasures. Since they don’t look forward to enjoying sensual pleasures, there’s no underlying tendency to greed for pleasant feeling underlying that. They truly understand feelings’ origin, disappearance, gratification, drawback, and escape. There’s no underlying tendency to ignorance about neutral feeling underlying that. If they feel a pleasant feeling, they feel it detached. If they feel a painful feeling, they feel it detached. If they feel a neutral feeling, they feel it detached. They’re called a learned noble disciple who is detached from rebirth, old age, and death, from sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. They are detached from suffering, I say. This is the difference between a learned noble disciple and an unlearned ordinary person. A wise and learned person does not not feel the feeling of pleasure and pain. This is the great difference of skill between the attentive one and the ordinary. A learned person who has appraised the teaching discerns this world and the next. Desirable things don’t disturb their mind, nor are they repelled by the undesirable. Both favoring and opposing are cleared and ended, and are no more. Knowing the stainless, sorrowless state, they who have gone beyond rebirth <j>understand rightly.”

၇-ပဌမ ဂေလညသုတ် ၂၅၅။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သောကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထတော်မူလျက် သူနာကျောင်းရှိရာသို့ ကပ်ရောက်တော်မူပြီး၍ ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူပြီးသော် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ အချိန်အခါကို စောင့်မျှော်နေရာ၏၊ ဤသည်ကား သင်တို့အား ငါတို့၏အဆုံးအမတည်း။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလျက် ပြင်းစွာ အားထုတ်အပ်သော လုံ့လရှိသည် ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ဉာဏ်‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု‘သတိ’ရှိသည် ဖြစ်၍ လောက၌ မက်မောခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ကို ပယ်ဖျောက်၍ နေထိုင်၏။ ဝေဒနာတို့၌ ။ပ။ စိတ်၌ ။ပ။ သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလျက် ပြင်းစွာ အားထုတ်အပ်သော လုံ့လရှိသည် ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိသည် ဖြစ်၍ လောက၌ မက်မောခြင်း‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံး မသာခြင်း‘ဒေါမနဿ’ကို ပယ်ဖျောက်၍ နေထိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင်ရဟန်းသည် သတိရှိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရှေ့သို့ တက်ရာ နောက်သို့ ဆုတ်ရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏၊ တူရူကြည့်ရာ တစောင်းကြည့်ရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏၊ ကွေးရာဆန့်ရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏၊ ဒုကုဋ်သပိတ် သင်္ကန်းကို ဆောင်ရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏၊ စားရာ သောက်ရာ ခဲရာ လျက်ရာ၌ သိလျက်ပြုလေ့ရှိ၏၊ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် စွန့်ရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏၊ သွားရာ ရပ်ရာ ထိုင်ရာ အိပ်ရာ နိုးရာပြောဆိုရာ ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၌ သိလျက် ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ်‘သမ္ပဇဥ် ’ ရှိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည်ဖြစ်၍ အချိန်အခါကို စောင့်မျှော်နေရာ၏၊ ဤသည်ကား သင်တို့အား ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေသော သူအား သုခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူ ထိုသူသည် “ငါ့အား ဤသုခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပေပြီ၊ ထိုသုခဝေဒနာကား အစွဲပြု၍ သာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏၊ အစွဲမပြုဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်။ အဘယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ကိုပင် အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဤခန္ဓာကိုယ်သည်ကား မမြဲသောသဘော ပြုပြင်အပ်သောသဘော အကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော ရှိ၏၊ မမြဲသောသဘော ပြုပြင်အပ်သောသဘောအကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘောရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော သုခဝေဒနာကား အဘယ်မှာ မြဲနိုင်လိမ့်မည်နည်း”ဟု သိ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ သုခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ပျက်စီးခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းကွာခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏။ ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ သုခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ပျက်စီးခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော စွဲမက်မှုကင်းကွာခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသောစွန့်ပစ် ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ထိုရဟန်းအား ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ သုခဝေဒနာ၌လည်း ကောင်း ရာဂါနုသယသည် ပျောက်ကင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသော ထိုရဟန်းအား ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူထိုသူသည် “ငါ့အား ဤဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပေပြီ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာကား အစွဲပြု၍ သာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏၊ အစွဲမပြုဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်။ အဘယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ကိုပင် အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဤခန္ဓာကိုယ်သည်ကား မမြဲသော သဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘောအကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း သဘောရှိ၏။ မမြဲသော သဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘောအကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘောရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဒုက္ခဝေဒနာကား အဘယ်မှာ မြဲနိုင်လိမ့်မည်နည်း”ဟု သိ၏။ ထိုသူသည် ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ပျက်စီးခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းကွာခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏။ ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော။ပ။ စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ထိုရဟန်းအား ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း ပဋိဃာနုသယသည် ပျောက်ကင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသော ထိုရဟန်းအား ဥပေက္ခာဝေဒနာဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူ ထိုသူသည် “ငါ့အား ဤဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပေပြီ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကားအစွဲပြု၍ သာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏၊ အစွဲမပြုဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်။ အဘယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ကိုပင် အစွဲ ပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဤခန္ဓာကိုယ်သည်ကား မမြဲသောသဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘောရှိ၏။ မမြဲသော သဘောပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘောရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဥပေက္ခာဝေဒနာကား အဘယ်မှာ မြဲနိုင်လိမ့်မည်နည်း”ဟု သိ၏။ ထိုသူသည်ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ပျက်စီးခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းကွာ ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏။ ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက်နေသော။ပ။ စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ထိုရဟန်းအား ခန္ဓာကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌လည်းကောင်း အဝိဇ္ဇာနုသယသည် ပျောက်ကင်း၏။ ထိုသူသည် သုခဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူ ထိုဝေဒနာကား မမြဲဟု သိ၏၊ လွှမ်းမိုး၍ မဖြစ်သော တရားဟုသိ၏၊ မနှစ်သက်အပ်သော တရားဟု သိ၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူ။ပ။ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူထိုဝေဒနာကား မမြဲဟု သိ၏၊ လွှမ်းမိုး၍ မဖြစ်သော တရားဟု သိ၏၊ မနှစ်သက်အပ်သော တရားဟုသိ၏။ ထိုသူသည် သုခဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူ (ကိလေသာနှင့်) မယှဥ်စပ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူ (ကိလေသာနှင့်) မယှဥ်စပ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဝေဒနာကို ခံစား၏။ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ခံစားခဲ့မူ (ကိလေသာနှင့်) မယှဥ်စပ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဝေဒနာကို ခံစား၏။ ထိုသူသည်ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသောဝေဒနာကို ခံစား၏” ဟူ၍ သိ၏။ အသက် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “အသက်အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစား၏”ဟူ၍ သိ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ အသက်ကုန်ဆုံးသည်မှအထက်ကာလ၌ ဤဘဝ၌ ပင်လျှင် ခံစားမှုဟူသမျှတို့သည် မနှစ်သက်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးကုန်လတ္တံ့ဟု သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ဆီကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း၊ မီးစာကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း ဆီမီးသည် တောက်နေရာ၏။ ထိုဆီ၏လည်းကောင်း၊ ထိုမီးစာ၏လည်းကောင်း ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်ပင်လျှင်လောင်စာ မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်းလေရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစား၏ ”ဟူ၍ သိ၏၊ အသက် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “အသက် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကိုခံစား၏ ”ဟူ၍ သိ၏၊ ခန္ဓာကိုယ်ပျက် စီး၍ အသက် ကုန်ဆုံးသည်မှ အထက်ကာလ၌ ဤဘဝ၌ ပင်လျှင်ခံစားမှုဟူသမျှတို့သည် မနှစ်သက်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးကုန်လတ္တံ့ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 36.7 1. With Verses The Infirmary (1st) At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the infirmary, where he sat down on the seat spread out, and addressed the mendicants: “Mendicants, a mendicant should await their time mindful and aware. This is my instruction to you. And how is a mendicant mindful? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … They meditate observing an aspect of the mind … They meditate observing an aspect of principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. That’s how a mendicant is mindful. And how is a mendicant aware? It’s when a mendicant acts with situational awareness when going out and coming back; when looking ahead and aside; when bending and extending the limbs; when bearing the outer robe, bowl and robes; when eating, drinking, chewing, and tasting; when urinating and defecating; when walking, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and keeping silent. That’s how a mendicant acts with situational awareness. A mendicant should await their time mindful and aware. This is my instruction to you. While a mendicant is meditating like this—mindful, aware, diligent, keen, and resolute—if pleasant feelings arise, they understand: ‘A pleasant feeling has arisen in me. That’s dependent, not independent. Dependent on what? Dependent on my own body. But this body is impermanent, conditioned, dependently originated. So how could a pleasant feeling be permanent, since it has arisen dependent on a body that is impermanent, conditioned, and dependently originated?’ They meditate observing impermanence, vanishing, dispassion, cessation, and letting go in the body and pleasant feeling. As they do so, they give up the underlying tendency to greed for the body and pleasant feeling. While a mendicant is meditating like this—mindful, aware, diligent, keen, and resolute—if painful feelings arise, they understand: ‘A painful feeling has arisen in me. That’s dependent, not independent. Dependent on what? Dependent on my own body. But this body is impermanent, conditioned, dependently originated. So how could a painful feeling be permanent, since it has arisen dependent on a body that is impermanent, conditioned, and dependently originated?’ They meditate observing impermanence, vanishing, dispassion, cessation, and letting go in the body and painful feeling. As they do so, they give up the underlying tendency to aversion toward the body and painful feeling. While a mendicant is meditating like this—mindful, aware, diligent, keen, and resolute—if neutral feelings arise, they understand: ‘A neutral feeling has arisen in me. That’s dependent, not independent. Dependent on what? Dependent on my own body. But this body is impermanent, conditioned, dependently originated. So how could a neutral feeling be permanent, since it has arisen dependent on a body that is impermanent, conditioned, and dependently originated?’ They meditate observing impermanence, vanishing, dispassion, cessation, and letting go in the body and neutral feeling. As they do so, they give up the underlying tendency to ignorance toward the body and neutral feeling. If they feel a pleasant feeling, they understand that it’s impermanent, that they’re not attached to it, and that they don’t take pleasure in it. If they feel a painful feeling, they understand that it’s impermanent, that they’re not attached to it, and that they don’t take pleasure in it. If they feel a neutral feeling, they understand that it’s impermanent, that they’re not attached to it, and that they don’t take pleasure in it. If they feel a pleasant feeling, they feel it detached. If they feel a painful feeling, they feel it detached. If they feel a neutral feeling, they feel it detached. Feeling the end of the body draw close, they understand: ‘I feel the end of the body draw close.’ Feeling the end of life draw close, they understand: ‘I feel the end of life draw close.’ They understand: ‘When my body breaks up and my life has come to an end, everything that’s felt, since I no longer take pleasure in it, will become cool right here.’ Suppose an oil lamp depended on oil and a wick to burn. As the oil and the wick are used up, it would be extinguished due to not being fed. In the same way, feeling the end of the body draw close, a mendicant understands: ‘I feel the end of the body draw close.’ Feeling the end of life draw close, a mendicant understands: ‘I feel the end of life draw close.’ They understand: ‘When my body breaks up and my life is over, everything that’s felt, since I no longer take pleasure in it, will become cool right here.’”

၈-ဒုတိယ ဂေလညသုတ် ၂၅၆။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သောကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညချမ်းအခါ တစ်ပါးတည်း ကိန့်းအောင်းရာမှ ထတော်မူလျက် သူနာကျောင်းသို့ ကပ်ရောက်တော်မူပြီးလျှင် ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေတော်မူပြီးသော် ရဟန်းတို့ကို မိန့်တော်မူ၏- ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ အချိန်အခါကို စောင့်မျှော်နေရာ၏၊ ဤသည်ကား သင်တို့အား ငါတို့၏အဆုံးအမတည်းဟု မိန့်တော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၌ ခန္ဓာကိုယ်ဟု မပြတ် ရှုလျက် ပြင်းစွာ အားထုတ်အပ်သောလုံ့လရှိသည် ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိသည် ဖြစ်၍ လောက၌ မက်မောခြင်း‘အဘိဇ္ဈာ’ နှလုံးမသာခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ကို ပယ်ဖျောက်၍ နေထိုင်၏။ ဝေဒနာတို့၌ ။ပ။ စိတ်၌ ။ပ။ သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ဟု မပြတ် ရှုလျက် ပြင်းစွာ အားထုတ်အပ်သော လုံ့လရှိသည် ဖြစ်၍ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ လောက၌ မက်မောခြင်း ‘အဘိဇ္ဈာ’နှလုံးမသာ ခြင်း ‘ဒေါမနဿ’ ကို ပယ်ဖျောက်၍ နေထိုင်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည်သတိရှိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသူ ဖြစ်သနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရှေ့သို့ တက်ရာ နောက်သို့ ဆုတ်ရာ၌ ဆင်ခြင်ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြုလေ့ရှိ၏။ပ။ ပြောဆိုရာ ဆိတ်ဆိတ် နေရာ၌ ဆင်ခြင်ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြုလေ့ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ဖြင့် ပြုလေ့ရှိသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ရဟန်းသည် အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိသည် ဖြစ်၍ အချိန်အခါကိုစောင့်မျှော်နေရာ၏၊ ဤသည်ကား သင်တို့အား ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ် ’ ရှိသည် ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာ အားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ နေသော ထိုရဟန်းအား သုခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူ ထိုသူသည်“ငါ့အား ဤသုခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏၊ ထိုသုခဝေဒနာကား အစွဲပြု၍ သာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏၊ အစွဲမပြုဘဲဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်။ အဘယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ဤတွေ့ထိမှုကိုပင် အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဤတွေ့ထိမှုသည်ကား မမြဲသော သဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘောရှိ၏။ မမြဲသော သဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို အစွဲပြု၍ ဖြစ် ပေါ်ခြင်းသဘောရှိသော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သုခဝေဒနာကား အဘယ်မှာမြဲနိုင်လိမ့် မည်နည်း”ဟု သိ၏။ ထိုရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၌လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာမှု ‘သုခဝေဒနာ’ ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်းသဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏၊ ပျက်စီးခြင်း စွဲမက်မှုကင်းကွာခြင်း ချုပ်ခြင်း စွန့်ပစ်ခြင်း သဘောကို မပြတ်ရှုလျက် နေ၏။ တွေ့ထိမှု၌လည်းကောင်း၊ သုခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း မမြဲခြင်း သဘော ကို မပြတ်ရှုလျက် နေသော ပျက်စီးခြင်း စွဲမက်မှုကင်းကွာခြင်း ချုပ်ခြင်း စွန့်ပစ်ခြင်းသဘောကို မပြတ် ရှုလျက် နေသော ထိုရဟန်းအားတွေ့ထိမှု၌လည်းကောင်း၊ သုခဝေဒနာ၌လည်းကောင်း ရာဂါနုသယသည် ပျောက်ကင်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ်‘သမ္ပဇဥ်’ ရှိလျက်။ပ။ နေသော ထိုရဟန်းအားဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူ။ပ။ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မူ ထိုသူသည် ငါ၏သန္တာန်၌ ဤဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထိုဝေဒနာကား အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ အစွဲမပြုဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်။ အဘယ်ကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ဤတွေ့ထိမှုကိုပင်လျှင် အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏ဟု သိ၏။ [ရှေ့သုတ်၌ အကျယ်ချဲ့သကဲ့သို့ ထို့အတူ ချဲ့ရမည်]။ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ အသက်ကုန်ဆုံးသည်မှ အထက်ကာလ၌ ဤဘဝ၌ ပင်လျှင် ခံစားမှုဟူသမျှတို့သည် မနှစ်သက်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးကုန်လတ္တံ့ဟုသိ၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ဆီကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း၊ မီးစာကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း ဆီမီးသည် တောက်နေရာ၏။ ထိုဆီ၏လည်းကောင်း၊ ထိုမီးစာ၏လည်းကောင်း ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်ပင်လျှင် လောင်စာ မရှိသည် ဖြစ်၍ ငြိမ်းလေရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “ခန္ဓာကိုယ် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစား၏ ”ဟူ၍ သိ၏၊ အသက် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်ရှိသော် “အသက် အပိုင်းအခြားရှိသော ဝေဒနာကိုခံစား၏ ”ဟူ၍ သိ၏၊ ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ အသက်ကုန်ဆုံးသည်မှ အထက်ကာလ၌ ဤဘဝ၌ ပင်လျှင်ခံစားမှုဟူသမျှတို့သည် မနှစ်သက်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးကုန်လတ္တံ့ဟု သိ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.8 1. With Verses The Infirmary (2nd) At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the infirmary, where he sat down on the seat spread out, and addressed the mendicants: “Mendicants, a mendicant should await their time mindful and aware. This is my instruction to you. And how is a mendicant mindful? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … They meditate observing an aspect of the mind … They meditate observing an aspect of principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. That’s how a mendicant is mindful. And how is a mendicant aware? It’s when a mendicant acts with situational awareness when going out and coming back; when looking ahead and aside; when bending and extending the limbs; when bearing the outer robe, bowl and robes; when eating, drinking, chewing, and tasting; when urinating and defecating; when walking, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and keeping silent. That’s how a mendicant is aware. A mendicant should await their time mindful and aware. This is my instruction to you. While a mendicant is meditating like this—mindful, aware, diligent, keen, and resolute—if pleasant feelings arise, they understand: ‘A pleasant feeling has arisen in me. That’s dependent, not independent. Dependent on what? Dependent on this very contact. But this contact is impermanent, conditioned, dependently originated. So how could a pleasant feeling be permanent, since it has arisen dependent on contact that is impermanent, conditioned, and dependently originated?’ They meditate observing impermanence, vanishing, dispassion, cessation, and letting go in contact and pleasant feeling. As they do so, they give up the underlying tendency for greed for contact and pleasant feeling. While a mendicant is meditating like this—mindful, aware, diligent, keen, and resolute—if painful feelings arise … if neutral feelings arise, they understand: ‘A neutral feeling has arisen in me. That’s dependent, not independent. Dependent on what? Dependent on this very contact.’ (Tell in full as in the previous discourse.) They understand: ‘When my body breaks up and my life is over, everything that’s felt, since I no longer take pleasure in it, will become cool right here.’ Suppose an oil lamp depended on oil and a wick to burn. As the oil and the wick are used up, it would be extinguished due to not being fed. In the same way, feeling the end of the body draw close, a mendicant understands: ‘I feel the end of the body draw close.’ Feeling the end of life draw close, they understand: ‘I feel the end of life draw close.’ They understand: ‘When my body breaks up and my life is over, everything that’s felt, since I no longer take pleasure in it, will become cool right here.’”

၉-အနိစ္စသုတ် ၂၅၇။ ရဟန်းတို့ မမြဲခြင်းသဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း သဘောကုန်ခြင်းသဘော ပျက်စီးခြင်းသဘော စွဲမက်မှု ကင်းကွာခြင်းသဘော ချုပ်ခြင်းသဘောရှိကြသော ဤဝေဒနာတို့ကား သုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မမြဲခြင်းသဘော ပြုပြင်အပ်သော သဘော အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော ကုန်ခြင်းသဘော ပျက်ခြင်းသဘော စွဲမက်မှု ကင်းကွာခြင်းသဘော ချုပ်ခြင်းသဘောရှိကြသောဝေဒနာသုံးမျိုးတို့ဟူသည် ဤသည်တို့ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 36.9 1. With Verses Impermanent “Mendicants, these three feelings are impermanent, conditioned, dependently originated, liable to end, vanish, fade away, and cease. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings that are impermanent, conditioned, dependently originated, liable to end, vanish, fade away, and cease.”

၁၀-ဖဿမူလကသုတ် ၂၅၈။ ရဟန်းတို့ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ လျှင် အရင်းမူလရှိကုန်သော တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ဟူသော အကြောင်းရှိကုန်သော တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ဟူသောအထောက်အပံ့ရှိကုန်သော ဤခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’ တို့ကား သုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ခံစားမှု၏ အကြောင်းဖြစ်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ သုခဝေဒနာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ သုခဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော ထိုတွေ့ထိမှု၏ပင်လျှင် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့် ထိုအားလျော်စွာဖြစ်သော ခံစားအပ်သော သုခဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော သုခဝေဒနာသည် ချုပ်၏၊ ငြိမ်း၏။ ရဟန်းတို့ ခံစားမှု၏ အကြောင်းဖြစ်သောတွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဒုက္ခဝေဒနာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သောထိုတွေ့ထိမှု၏ပင်လျှင် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့် ထိုအား လျော်စွာဖြစ်သော ခံစားအပ်သော ဒုက္ခဝေဒနာ၏အကြောင်းဖြစ်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒုက္ခဝေဒနာသည် ချုပ်၏၊ ငြိမ်း၏။ ရဟန်းတို့ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော ထိုတွေ့ထိမှု၏ပင်လျှင် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့်ထိုအား လျော်စွာဖြစ်သော ခံစားအပ်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥပေက္ခာဝေဒနာသည် ချုပ်၏၊ ငြိမ်း၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ထင်းချောင်း နှစ်ခုတို့၏ ထိခိုက်မှုကြောင့် ထိုထင်းချောင်း နှစ်ခုတို့၏ပေါင်းဆုံ (ပွတ်တိုက်) မှုကြောင့် အပူငွေ့ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ မီးဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုထင်းချောင်းတို့၏ပင်လျှင် တခြားစီ ဖြစ်နေခြင်း ခွဲဲထားခြင်းကြောင့် ထိုအား လျော်စွာဖြစ်သော အပူသည် ချုပ်၏၊ ငြိမ်း၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ဤဝေဒနာသုံးမျိုးတို့သည် တွေ့ထိမှုကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏၊ တွေ့ထိမှုလျှင် အရင့်းမူလရှိကုန်၏၊ တွေ့ထိမှုဟူသော အကြောင်းရှိကုန်၏၊ တွေ့ထိမှုဟူသော အထောက်အပံ့ရှိကုန်၏။ ထိုအားလျော်သော တွေ့ထိမှုကို အစွဲပြု၍ ထိုအား လျော်သော ဝေဒနာသည် ဖြစ်၏၊ ထိုအား လျော်သောတွေ့ထိမှု၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့် ထိုအား လျော်သော ဝေဒနာသည် ချုပ်ငြိမ်း၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ဝေဒနာသံယုတ်၏ ရှေးဦးစွာသော ဂါထာပါသောဝဂ် ပြီး၏။

Linked Discourses 36.10 1. With Verses Rooted in Contact “Mendicants, these three feelings are born, rooted, sourced, and dependent on contact. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. Pleasant feeling arises dependent on a contact to be experienced as pleasant. With the cessation of that contact to be experienced as pleasant, the corresponding pleasant feeling ceases and stops. Painful feeling arises dependent on a contact to be experienced as painful. With the cessation of that contact to be experienced as painful, the corresponding painful feeling ceases and stops. Neutral feeling arises dependent on a contact to be experienced as neutral. With the cessation of that contact to be experienced as neutral, the corresponding neutral feeling ceases and stops. When you rub two sticks together, heat is generated and fire is produced. But when you part the sticks and lay them aside, any corresponding heat ceases and stops. In the same way, these three feelings are born, rooted, sourced, and dependent on contact. The appropriate feeling arises dependent on the corresponding contact. When the corresponding contact ceases, the appropriate feeling ceases.”

၂-ရဟောဂတဝဂ် ၁-ရဟောဂတသုတ် ၂၅၉။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏- အသျှင်ဘုရားဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ တစ်ယောက်တည်း ကိန်းအောင်းနေသော တပည့်တော်အား ဤသို့ စိတ်အကြံ ဖြစ်ပါ၏- “သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဟူ၍ ဝေဒနာသုံးမျိုးတို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏။ ဤဝေဒနာသုံးမျိုးတို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောပါလျက် ဝေဒနာဟူသမျှသည် ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ မည်၏ဟူသော ဤစကားကို (လည်း) မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူပြန်၏၊ ဝေဒနာဟူသမျှသည် ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’မည်၏ဟူသော ဤစကားကို အဘယ်ကို ရည်ရွယ်၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူလေသနည်း ”ဟု စိတ်အကြံ ဖြစ်ပါသည်ဟု လျှောက်၏။ ရဟန်း ကောင်းပေစွ၊ ကောင်းပေစွ။ ရဟန်း သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာဟူ၍ ဝေဒနာသုံးမျိုးတို့ကို ငါ ဟောထားအပ်ကုန်၏။ ဤဝေဒနာသုံးမျိုးတို့ကို ငါ ဟောပြီး၍ ဝေဒနာဟူသမျှသည် ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ မည်၏ဟူသော ဤစကားကို (လည်း) ငါဘုရား ဟောတော်မူပြန်၏၊ ရဟန်း ဝေဒနာဟူသမျှသည် ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ မည်၏ဟူသော ထိုစကားကို ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ အမြဲမရှိခြင်း ကိုသာလျှင် ရည်ရွယ်၍ ငါ ဟောတော်မူ၏၊ ရဟန်း ဝေဒနာဟူသမျှသည်ဆင်းရဲ ‘ဒုက္ခ’ တည်းဟူသော ဤစကားကို ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခြင်းသဘောရှိခြင်း။ပ။ ပျက်ခြင်းသဘောရှိခြင်း။ပ။ စွဲမက်မှု ကင်းခြင်းသဘောရှိခြင်း။ပ။ ချုပ်ခြင်းသဘောရှိခြင်း။ပ။ ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲသော သဘောရှိခြင်း ကို ရည်ရွယ်၍ ငါဘုရား ဟောတော်မူ၏။ ရဟန်း အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကိုငါဘုရား ဟောတော်မူ၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ချုပ်ငြိမ်း၏၊ ဒုတိယဈာန်ကိုဝင်စားသော သူအား ကြံစည်မှု ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု ‘ဝိတက် ဝိစာရ’ တို့ ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ တတိယဈာန်ကိုဝင်စားသော သူအား နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ထွက်သက်ဝင်သက်တို့ ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ရုပ်ဟူသော အမှတ်‘ရူပသညာ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား အာကာသာနဉ္စာယတနသညာချုပ်ငြိမ်း၏၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ နေဝ သညာနာသညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား အာကိဉ္စညာယတနသညာ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအား သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ချုပ်ငြိမ်း၏။ ရဟန်း အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်း ဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ငြိမ်းအေးမှုကိုငါဘုရား ဟောတော်မူ၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ငြိမ်းအေး၏၊ ဒုတိယဈာန်ကိုဝင်စားသော သူအား ကြံစည်မှု ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု ‘ဝိတက်ဝိစာရ’ တို့ ငြိမ်းအေးကုန်၏။ပ။ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအား သညာဝေဒနာတို့ ငြိမ်းအေးကုန်၏၊ အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းအေး၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းအေး၏၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’ ငြိမ်းအေး၏။ ရဟန်း ငြိမ်းချမ်းမှုတို့ကား ဤခြောက်ပါးတို့တည်း။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကား ပြောမှုငြိမ်းချမ်း၏၊ ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ကြံစည်မှု ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု ‘ဝိတက်ဝိစာရ’ တို့ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ တတိယဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ထွက်သက်ဝင်သက်တို့ ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအာ့းသညာဝေဒနာတို့ ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ငြိမ်းချမ်း၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.11 2. In Private In Private Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Just now, sir, as I was in private retreat this thought came to mind. The Buddha has spoken of three feelings. Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings the Buddha has spoken of. But the Buddha has also said: ‘Suffering includes whatever is felt.’ What was the Buddha referring to when he said this?” “Good, good, mendicant! I have spoken of these three feelings. Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings I have spoken of. But I have also said: ‘Suffering includes whatever is felt.’ When I said this I was referring to the impermanence of conditions, to the fact that conditions are liable to end, vanish, fade away, cease, and perish. But I have also explained the progressive cessation of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has ceased. For someone who has attained the second absorption, the placing of the mind and keeping it connected have ceased. For someone who has attained the third absorption, rapture has ceased. For someone who has attained the fourth absorption, breathing has ceased. For someone who has attained the dimension of infinite space, the perception of form has ceased. For someone who has attained the dimension of infinite consciousness, the perception of the dimension of infinite space has ceased. For someone who has attained the dimension of nothingness, the perception of the dimension of infinite consciousness has ceased. For someone who has attained the dimension of neither perception nor non-perception, the perception of the dimension of nothingness has ceased. For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have ceased. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have ceased. And I have also explained the progressive settling of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has stilled. For someone who has attained the second absorption, the placing of the mind and keeping it connected have stilled. … For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have stilled. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have stilled. There are these six levels of tranquility. For someone who has attained the first absorption, speech has been tranquilized. For someone who has attained the second absorption, the placing of the mind and keeping it connected have been tranquilized. For someone who has attained the third absorption, rapture has been tranquilized. For someone who has attained the fourth absorption, breathing has been tranquilized. For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have been tranquilized. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have been tranquilized.”

၂-ပဌမ အာကာသသုတ် ၂၆၀။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကောင်းကင်၌ အမျိုးမျိုးသော လေတို့သည် တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ အရှေ့မှ လာသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ အနောက်မှ လာသော လေတို့သည်လည်းတိုက် ခတ်ကုန်၏၊ မြောက်မှ လာသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ တောင်မှ လာသောလေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ မြူမှုန်ပါသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ မြူမှုန်မပါသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ အေးမြသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ ပူသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ အားနည်းသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏၊ လွန်ကဲပြင်းထန်သော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အမျိုးမျိုးသော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သုခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်းဖြစ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။ ကောင်းကင်၌ အထူးထူးအပြားပြား များစွာသော လေတို့သည် တိုက်ခတ်ကုန် သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အရှေ့မှ လာသောလေ, အနောက်မှ လာသောလေ, မြောက် မှ လာသောလေ, ထိုမှတစ်ပါး တောင်မှလာသောလေ, -မြူမှုန်ပါသောလေ, မြူမှုန်မပါသောလေ, အေးမြသောလေ, တစ်ခါတစ်ရံ ပူသော လေ,လွန်ကဲပြင်းထန်သောလေ, အားနည်းသော လေဟု ဆိုအပ်သော များစွာသော လေတို့တိုက်ခတ်ကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း -ထို့အတူပင် ဤခန္ဓာကိုယ်၌ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ အကြင်အခါ ရဟန်းသည် ထက်သန်သော လုံ့လရှိ၏၊ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ မဆိတ်သုဥ်း၊ ထိုအခါထိုပညာရှိရဟန်းသည် ဝေဒနာအားလုံးတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ထိုရဟန်းသည် ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိသော် ယခုဘဝ၌ ပင် အာသဝေါ ကင်းကွာနိုင်၏၊ လောကုတ္တရာဓမ္မ၌ တည်သော ရဟန္တာဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးသော် ဘဝသုံးပါး၌ ဖြစ်သူဟူသောအရေအတွက်သို့ မရောက်ရတော့ချေဟု (မိန့်တော် မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.12 2. In Private In the Atmosphere (1st) “Mendicants, various winds blow in the atmosphere. Winds blow from the east, the west, the north, and the south. There are winds that are dusty and dustless, cool and warm, weak and strong. In the same way, various feelings arise in this body: pleasant, painful, and neutral feelings. There are many and various winds that blow in the atmosphere. From the east they come, also the west, the north, and then the south. They are dusty and dustless, cool and sometimes warm, strong and weak; these are the different gales that blow. So too, in this body feelings arise, pleasant and painful, and those that are neutral. But when a mendicant is keen, not neglecting situational awareness, that astute person understands all feelings. Completely understanding feelings, they’re without defilements in this very life. That knowledge master is firm in principle; when their body breaks up, they can’t be reckoned.”

၃-ဒုတိယ အာကာသသုတ် ၂၆၁။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကောင်းကင်၌ အမျိုးမျိုးသော လေတို့သည် တိုက်ခတ်နေကုန်၏၊ အရှေ့မှ လာသော လေတို့သည်လည်း တိုက်ခတ်ကုန်၏။ပ။ လွန်ကဲပြင်းထန်သော လေတို့သည်လည်းတိုက်ခတ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အမျိုးမျိုးသော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကြကုန်၏၊ သုခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.13 2. In Private In the Atmosphere (2nd) “Mendicants, various winds blow in the atmosphere. Winds blow from the east, the west, the north, and the south. There are winds that are dusty and dustless, cool and warm, weak and strong. In the same way, various feelings arise in this body: pleasant, painful, and neutral feelings.”

၄-အဂါရသုတ် ၂၆၂။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ဧည့်သည်များ တည်းခိုနေထိုင်ရာ အဆောက်အဦသည် ရှိ၏၊ ထိုအဆောက်အဦ၌ အရှေ့အရပ်မှလည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ အနောက်အရပ်မှလည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ မြောက်အရပ်မှလည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ တောင်အရပ်မှလည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ မင်းတို့သည်လည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ ပုဏ္ဏားတို့သည်လည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ ကုန်သည်တို့သည်လည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲသားတို့သည်လည်း လာရောက်နေထိုင်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အမျိုးမျိုးသော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သုခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ်‘အာမိသ’ နှင့် တကွသော သုခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ် ‘အာမိသ’ နှင့် တကွသောဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ် ‘အာမိသ’ နှင့် တကွသော ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်းဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ် ‘အာမိသ’ မရှိသော သုခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ် ‘အာမိသ’ မရှိသောဒုက္ခဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ် ‘အာမိသ’ မရှိသော ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်လည်း ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 36.14 2. In Private A Guest House “Mendicants, suppose there was a guest house. Lodgers come from the east, west, north, and south. Aristocrats, brahmins, peasants, and menials all stay there. In the same way, various feelings arise in this body: pleasant, painful, and neutral feelings. Also pleasant, painful, and neutral feelings of the flesh arise. Also pleasant, painful, and neutral feelings not of the flesh arise.”

၅-ပဌမ အာနန္ဒသုတ် ၂၆၃။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏- “အသျှင်ဘုရား ဤဝေဒနာတို့ကားအဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ဤစကားကို လျှောက်ထား၏။ အာနန္ဒာ ဝေဒနာတို့ကား သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ အာနန္ဒာ ဤသဘောတို့ကို ဝေဒနာတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ တွေ့ထိမှု‘ဖဿ’ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ခံစားမှု ဖြစ်၏၊ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ခံစားမှု ချုပ်၏။ မှန်ကန်သော အမြင်။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်းဟူသော ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်သည်ပင် ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်တည်း။ ဝေဒနာကို အစွဲပြု၍ ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ ဖြစ်၏၊ ဤကား ဝေဒနာ၏သာယာဖွယ်တည်း။ ဝေဒနာသည် မမြဲခြင်း ဆင်းရဲခြင်း ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိ၏၊ ဤကား ဝေဒနာ၏အပြစ်တည်း။ ဝေဒနာ၌ လိုချင်မှုစွဲမက်မှုကို ဖျောက်ခြင်း၊ လိုချင်မှုစွဲမက်မှုကို ပယ်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ဤကား ဝေဒနာ၏ ထွက်မြောက်ရာတည်း။ အာနန္ဒာ အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကိုငါဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ချုပ်ငြိမ်း၏။ပ။ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ ‘နိရောဓသမာပတ်’ကို ဝင်စားသော သူအား သညာဝေဒနာတို့ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု‘ရာဂ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု‘ဒေါသ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ချုပ်ငြိမ်း၏။ အာနန္ဒာ အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော ‘သင်္ခါရ’တို့၏ငြိမ်းအေး ခြင်းကိုငါဘုရား ဟောတော်မူအပ်ပေ၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ငြိမ်းအေး၏။ပ။ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအား သညာဝေဒနာတို့ ငြိမ်းအေးကုန်၏၊ အာသဝေါ ကုန်ပြီး သောရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းအေး၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းအေး၏၊ တွေဝေမှု့‘မောဟ’ ငြိမ်းအေး၏။ပ။ အာနန္ဒာ အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော ‘သင်္ခါရ’ တို့၏ငြိမ်းချမ်းမှုကိုငါဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသောသူအား စကားပြောမှု ငြိမ်းချမ်း၏။ပ။ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ရုပ်ဟူသော အမှတ် ‘ရူပသညာ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား အာကာသာနဉ္စာယတနသညာ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ ငြိမ်းချမ်း၏၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကိုဝင်စားသော သူအား အာကိဉ္စညာယတနသညာ ငြိမ်းချမ်း၏၊ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအားသညာ ဝေဒနာတို့ ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ငြိမ်းချမ်း၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 36.15 2. In Private With Ānanda (1st) Then Venerable Ānanda went up to the Buddha … sat down to one side, and said to him: “Sir, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Ānanda, there are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. Feeling originates from contact. When contact ceases, feeling ceases. The practice that leads to the cessation of feelings is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. The pleasure and happiness that arise from feeling: this is its gratification. That feeling is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback. Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape. But I have also explained the progressive cessation of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has ceased. … For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have ceased. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have ceased. And I have also explained the progressive settling of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has stilled. … For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have stilled. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have stilled. And I have also explained the progressive tranquilizing of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has been tranquilized. … For someone who has attained the dimension of infinite space, the perception of form has been tranquilized. For someone who has attained the dimension of infinite consciousness, the perception of the dimension of infinite space has been tranquilized. For someone who has attained the dimension of nothingness, the perception of the dimension of infinite consciousness has been tranquilized. For someone who has attained the dimension of neither perception nor non-perception, the perception of the dimension of nothingness has been tranquilized. For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have been tranquilized. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have been tranquilized.”

၆-ဒုတိယ အာနန္ဒသုတ် ၂၆၄။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော အသျှင်အာနန္ဒာအား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏-“အာနန္ဒာ ဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း၊ ဝေဒနာ၏ဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်နည်း၊ အပြစ်ကားအဘယ်နည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်နည်း”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းမူလရှိပါကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသာ ရှေ့ဆောင်ဖြစ်ပါကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသာ အားထားရာရှိပါကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားတောင်းပန်ပါ၏၊ ထိုစကား၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်သည် မြတ်စွာဘုရားဉာဏ်၌ သာ ထင်တော်မူစေပါလော့၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အထံမှ ကြားနာကြ၍ ရဟန်းတို့သည် ဆောင်ထားရပါကုန်လတ္တံ့ဟု လျှောက်၏။ အာနန္ဒာ သို့ဖြစ်လျှင် နားထောင်လော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းလော့၊ ဟောပေအံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီဟူ၍ အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဝန်ခံ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- “အာနန္ဒာ ဝေဒနာတို့သည် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဤသုံးပါးတို့တည်း။ အာနန္ဒာ ဤတရားတို့ကို ဝေဒနာတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ပ။ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု‘ရာဂ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ငြိမ်းချမ်း၏ ”ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 36.16 2. In Private With Ānanda (2nd) Then Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him, “Ānanda, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Our teachings are rooted in the Buddha. He is our guide and our refuge. Sir, may the Buddha himself please clarify the meaning of this. The mendicants will listen and remember it.” “Well then, Ānanda, listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, sir,” Ānanda replied. The Buddha said this: “Ānanda, there are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. … For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have been tranquilized.”

၇-ပဌမ သမ္ဗဟုလသုတ် ၂၆၅။ ထိုအခါ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကိုရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကြကုန်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ကုန်၏- “အသျှင်ဘုရား ဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ်တို့ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကားအဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဤသုံးပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤတရားတို့ကို ဝေဒနာတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ တွေ့ထိမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏၊ တွေ့ထိမှု ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်း၏၊ မှန်ကန်သော အမြင်။ပ။ မှန်ကန်သောတည်ကြည်မှုဟူသော ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်သည်ပင် ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ရောက်ကြောင်းအကျင့် မည်၏၊ ဝေဒနာ ကို အစွဲပြု၍ ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ ဖြစ်၏၊ ဤသည်ကားဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်တည်း။ ဝေဒနာသည် မမြဲခြင်း ဆင်းရဲခြင်း ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိ၏၊ ဤကားဝေဒနာ၏ အပြစ်တည်း။ ဝေဒနာ၌ လိုချင်စွဲမက်မှုကို ဖျောက်ခြင်း လိုချင်စွဲမက်မှုကို ပယ်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ဤကား ဝေဒနာ၏ ထွက်မြောက်ရာ မည်၏။ ရဟန်းတို့ အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း ကိုငါ ဟော၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ချုပ်ငြိမ်း၏။ပ။ အာသဝေါကုန်ပြီးသောရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ချုပ်ငြိမ်း၏။ ရဟန်းတို့ အမှန်အားဖြင့် အစဥ်အတိုင်းဖြစ်သော ပြုပြင်ဖန်တီးအပ်သော သင်္ခါရတို့၏ငြိမ်းချမ်း ခြင်းကိုငါ ဟော၏။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ငြိမ်းချမ်း၏။ပ။ အာသဝေါကုန်ပြီး သောရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ငြိမ်းချမ်း၏။ ရဟန်းတို့ ငြိမ်းချမ်းမှုတို့ကား ဤခြောက်ပါးတို့တည်း၊ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား စကားပြောမှု ငြိမ်းချမ်း၏၊ ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ကြံစည်မှု ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု‘ဝိတက်ဝိစာရ’ တို့ ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ တတိယဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား နှစ်သက်မှု ‘ပီတိ’ငြိမ်းချမ်း၏၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ဝင်စားသော သူအား ထွက်သက်ဝင်သက်တို့ ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓ သမာပတ်ကို ဝင်စားသော သူအား သညာဝေဒနာတို့ငြိမ်းချမ်းကုန်၏၊ အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်အား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ ငြိမ်းချမ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ငြိမ်း ချမ်း၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 36.17 2. In Private With Several Mendicants (1st) Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Mendicants, there are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. Feeling originates from contact. When contact ceases, feeling ceases. The practice that leads to the cessation of feelings is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. The pleasure and happiness that arise from feeling: this is its gratification. That feeling is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback. Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape. But I have also explained the progressive cessation of activities. … For someone who has attained the first absorption, speech has ceased. … For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have ceased. And I have also explained the progressive settling of activities. For someone who has attained the first absorption, speech has stilled. … For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have stilled. There are these six levels of tranquility. For someone who has attained the first absorption, speech has been tranquilized. For someone who has attained the second absorption, the placing of the mind and keeping it connected have been tranquilized. For someone who has attained the third absorption, rapture has been tranquilized. For someone who has attained the fourth absorption, breathing has been tranquilized. For someone who has attained the cessation of perception and feeling, perception and feeling have been tranquilized. For a mendicant who has ended the defilements, greed, hate, and delusion have been tranquilized.”

၈-ဒုတိယ သမ္ဗဟုလသုတ် ၂၆၆။ ထိုအခါ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၏။ပ။ တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေကြပြီးသော ထိုရဟန်းတို့အား မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏-“ရဟန်းတို့ဝေဒနာတို့ ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာ ကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကားအဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာ ဖွယ်ကား အဘယ်နည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်နည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်နည်း”ဟု (မိန့်တော် မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့အား တရားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသာ အရင်းမူလရှိပါကုန်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့ကား သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဤသုံးပါးတို့တည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို ခံစားမှု ‘ ဝေဒနာ ’ တို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ တွေ့ထိမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့်။ [ ရှေ့သုတ်၌ကဲ့သို့ထို့အတူ ချဲ့ရမည် ]။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.18 2. In Private With Several Mendicants (2nd) Then several mendicants went up to the Buddha … The Buddha said to them: “Mendicants, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Our teachings are rooted in the Buddha. …” “Mendicants, there are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. …” (Tell in full as in the previous discourse.)

၉-ပဥ္စကင်္ဂသုတ် ၂၆၇။ ထိုအခါ ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးသည် အသျှင်ဥဒါယီထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်ဥဒါယီကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်ဥဒါယီအား “ အသျှင်ဥဒါယီအဘယ်မျှလောက်သော ဝေဒနာတို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ပါကုန်သနည်း ”ဟု လျှောက်၏။ “လက်သမားဆရာကြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်သော ဝေဒနာတို့သည် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာဟူ၍ သုံးမျိုးတို့တည်း၊ လက်သမားဆရာကြီး ဤသုံးမျိုးသောဝေဒနာတို့ကိုမြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်၏ ”ဟု မိန့်ဆို၏။ ဤသို့ ဆိုသော် ပဉ္စကင်္ဂမည်သောလက်သမားဆရာကြီးသည် အသျှင်ဥဒါယီအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “ အသျှင် ဥဒါယီ သုံးမျိုးသောဝေဒနာတို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်သည် မဟုတ်။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ ဟူ၍ နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုသာ မြတ်စွာ ဘုရား ဟောထားအပ်ပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရားဥပေက္ခာဝေဒနာကို ငြိမ်သက် ကောင်းမြတ်သော သုခ၌ (သွင်း၍ ) မြတ်စွာဘုရားဟောထားတော်မူအပ်ပါ၏ ”ဟု (လျှောက်၏)။ ဒုတိယအကြိမ်လည်း အသျှင်ဥဒါယီသည် ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးအား ဤစကားကိုပြောဆို၏-“လက်သမားဆရာကြီး နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုသာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်သည်မဟုတ်။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာဟူ၍ ဤသုံးမျိုးသော ဝေဒနာတို့ကို မြတ်စွာဘုရားဟောထားအပ်ကုန်၏ ”ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဒုတိယအကြိမ်လည်း ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးသည်အသျှင်ဥဒါယီအား ဤစကားကို လျှောက်၏ -“ အသျှင်ဥဒါယီ သုံးမျိုးသော ဝေဒနာတို့ကို မြတ်စွာဘုရားဟောထားအပ်ကုန်သည် မဟုတ်။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာဟူ၍ နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုသာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ငြိမ်သက် ကောင်းမြတ်သော သုခ၌ (သွင်း၍ ) မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတော်မူအပ်ပါ၏ ”ဟု (လျှောက်၏)။ တတိယအကြိမ်လည်း အသျှင်ဥဒါယီသည် ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးအား ဤစကားကိုပြောဆို၏- “လက်သမားဆရာကြီး နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုသာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်သည် မဟုတ်။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဟူ၍ ဤသုံးမျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုမြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်၏”ဟု (မိန့်ဆို၏)။ တတိယအကြိမ်လည်းပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမား ဆရာကြီးသည် အသျှင်ဥဒါယီအား ဤစကားကိုလျှောက်ထား၏ -“အသျှင်ဥဒါယီ သုံးမျိုးသော ဝေဒနာ တို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောထားအပ်ကုန်သည်မဟုတ်။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာဟူ၍ နှစ်မျိုးသော ဝေဒနာတို့ကိုသာ မြတ်စွာဘုရားဟောထားအပ်ပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ငြိမ်သက် ကောင်းမြတ်သော သုခ၌ (သွင်း၍ ) မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတော်မူအပ်ပါ၏ ”ဟု (လျှောက်၏)။ အသျှင် ဥဒါယီသည်ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးကို သိနားလည်စေရန် မစွမ်းနိုင်၊ ပဉ္စကင်္ဂမည်သောလက်သမားဆရာကြီးသည်လည်း အသျှင်ဥဒါယီကို သိနားလည်စေရန် မစွမ်းနိုင်။ အသျှင်အာနန္ဒာသည်ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးနှင့် တကွ အသျှင်ဥဒါယီ၏ ဤသို့သော စကားပြောဆိုပုံကို ကြားလေ၏။ ထို့နောက် အသျှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် ပဉ္စကင်္ဂမည်သော လက်သမားဆရာကြီးနှင့် အသျှင်ဥဒါယီ ပြောဆိုသမျှသော စကား အလုံးစုံကိုမြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်၏။ အာနန္ဒာ ထင်ရှားရှိသော အကြောင်းကိုပင်လျှင် လက်သမားဆရာကြီးပဉ္စကင်္ဂသည် ဥဒါယီရဟန်းအား ဝမ်းမမြောက်စေနိုင်၊ အာနန္ဒာ ဥဒါယီရဟန်းသည်လည်း ထင်ရှားရှိသောအကြောင်းကိုပင်လျှင် လက်သမားဆရာကြီး ပဉ္စကင်္ဂအား ဝမ်းမမြောက်စေနိုင်။ အာနန္ဒာ နှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ငါးပါးသောဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသောဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါးသောဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ တစ်ရာ့ရှစ်ပါးသောဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏။ အာနန္ဒာ ငါဘုရား တရားဓမ္မကို ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်၏၊ အာနန္ဒာ ငါဘုရားသည် တရားဓမ္မကို ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောထားအပ်ပါလျက် အချင်းချင်းကောင်း စွာ ဆိုအပ် ကောင်းစွာ ပြောအပ်သည်ဟု မမှတ်ထင်ကြကုန်, ခွင့်မလွှတ်နိုင်ကြကုန်,ဝမ်းမမြောက်နိုင်ကြ ကုန်သော သူတို့အား “ခိုက်ရန် ငြင်းခုံ ဖြစ်ကြကုန်လျက် ဝါဒကွဲခြင်းသို့ရောက်ကြပြီးလျှင် အချင်းချင်း နှုတ်လှံထိုးလျက် နေကြလိမ့်မည် ” ဟူသော ဤအဖြစ်မျိုးကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ အာနန္ဒာ ငါဘုရားကား တရားဓမ္မကို ဤသို့အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်၏၊ အာနန္ဒာ ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရားဟောအပ်သော တရားဓမ္မ၌ “အချင်းချင်း ကောင်းစွာ ဆိုအပ် ကောင်းစွာ ပြောအပ်သည်ဟုမှတ်ထင်ကြကုန်, ခွင့်လွှတ်ကြကုန်, ဝမ်းမြောက်ကြကုန်သော သူတို့အားညီညွတ်ဝမ်းမြောက်ကြကုန်လျက် မငြင်းခုံဘဲ နို့နှင့်ရေအလား တစ်သားတည်း ဖြစ်ကြပြီးလျှင် အချင်းချင်းချစ်ခင်သော မျက်စိတို့ဖြင့် ကြည့်ရှုကြကုန်လျက် နေကြလိမ့်မည် ” ဟူသော ဤအဖြစ်မျိုးကို (မချွတ်ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ အာနန္ဒာ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးပါးတို့နည်း၊ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်သဖြင့် စွဲမက်အပ်ကုန်သော မျက်စိဖြင့် မြင်အပ်သည့် ရူပါရုံတို့လည်းကောင်း။ပ။ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန်စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိလျက် ကာမနှင့် စပ်သဖြင့် စွဲမက်အပ်ကုန်သောကိုယ်ဖြင့် တွေ့ထိအပ်သည့် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့လည်းကောင်း၊ အာနန္ဒာ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ အာနန္ဒာ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကို စွဲ၍ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် ဖြစ်၏၊ ဤသည်ကို ကာမချမ်းသာဟု ဆိုအပ်၏။ အာနန္ဒာ အကြင်ကာမဂုဏ်ငါးပါးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကိုငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ထိုကာမချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ကာမတို့မှကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု‘ဝိစာရ’နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း‘ ပီတိ ’ ချမ်းသာခြင်း‘သုခ ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထိုကာမချမ်းသာမှတစ်ပါး အလွန်နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ အကြင်ပဌမဈာန်ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကို့ငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ထိုပဌမဈာန်ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (ပဌမဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်ကြံစည်မှု, ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုတို့၏ငြိမ်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သောတည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော ကြံစည်မှု, ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှု မရှိသောတည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု‘ ပီတိ ’ ချမ်းသာမှု ‘ သုခ ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ရောက်လျက် နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထို (ပဌမဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ အကြင်ဒုတိယဈာန်ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကိုငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤဒုတိယဈာန်ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက် အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (ဒုတိယဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်နှစ်သိမ့်ခြင်း‘ ပီတိ ’ ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် သတိ, သမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ လျစ်လျူရှုလျက်နေ၏၊ ချမ်းသာ‘ သုခ ’ ကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင်တတိယဈာန်ကြောင့် ထိုသူကို“လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထို (ဒုတိယဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ အကြင်တတိယဈာန်ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကိုငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤတတိယဈာန်ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက် အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (တတိယဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်ချမ်းသာဆင်းရဲကို ပယ််ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဝမ်းသာခြင်း နှလုံးမသာခြင်းတို့၏ ရှေးဦးကပင်ချုပ်နှင့််ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲချမ်းသာ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ ကြောင့် ဖြစ်သည့်သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကားထို (တတိယဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ အကြင်စတုတ္ထဈာန်ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကိုငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤစတုတ္ထဈာန်ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (စတုတ္ထဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရုပ်ရှိ၏ဟူသော ‘ ရူပသညာ ’တို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် ထိပါးမှု ရှိ၏ဟူသော ‘ ပဋိဃသညာ ’ တို့၏ချုပ်ခြင်းကြောင့် အမျိုးမျိုးသော အတ္တဘော ရှိ၏ဟူသော ‘နာနတ္တသညာ’ တို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် “ ကောင်းကင်သည် အဆုံး မရှိ ”ဟု စီးဖြန်း၍ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထို (စတုတ္ထဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန်နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ ဤ (အာကာသာနဉ္စာယတန) ဈာန်ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟုပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကို ငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤ (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာ မှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အကြွင်းမဲ့အားဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ကောင်းစွာ လွန်မြောက်ပြီးလျှင်“ဝိညာဏ်သည် အဆုံး မရှိ ”ဟု စီးဖြန်းလျက် (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်) သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထို (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သောအလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ ဤ (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်) ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏စကားကို ငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤ (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှတစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည်ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သောအလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အကြွင်းမဲ့အားဖြင့် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို ကောင်းစွာ လွန်မြောက်ပြီးလျှင် “ စိုးစဥ်းမျှ မရှိ ”ဟုစီးဖြန်းလျက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကားထို (ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန်မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်း သာတည်း။ အာနန္ဒာ ဤ (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်) ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု ပြောဆိုကြသူတို့၏စကားကို ငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤ (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှတစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည်ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သောအလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အကြွင်းမဲ့အားဖြင့် (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်) ကို လွန်မြောက်ပြီးလျှင် (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) ကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားကြကုန်၏၊ “ ဤကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်၏ ”ဟု့ပြောဆိုကြသူတို့၏ စကားကို ငါဘုရား ခွင့်မပြုနိုင်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ အာနန္ဒာ ဤ (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သောအလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်း သာသည် ရှိသေး၏။ အာနန္ဒာ ဤ (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာသည် အဘယ်နည်း။ အာနန္ဒာ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အကြွင်းမဲ့အားဖြင့် (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) ကို လွန်မြောက်ပြီးလျှင် သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ရာ နိရောဓသမာပတ်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အာနန္ဒာ ဤကား ထို (နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်) ချမ်းသာမှ တစ်ပါး အလွန် နှစ်သက်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော အလွန် မွန်မြတ်သည်လည်းဖြစ်သော ချမ်းသာတည်း။ အာနန္ဒာ အယူတစ်ပါးရှိကြကုန်သော ပရိဗိုဇ်တို့သည် “သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ခြင်းကို ရဟန်းဂေါတမသည် ဆို၏၊ ထိုသညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ချမ်းသာဟူ၍လည်း ပညတ်၏၊ ဤပညတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း၊ ဤပညတ်မှုသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း”ဟုပြောဆိုရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ အာနန္ဒာ ဤပြောဆိုကုန်သော အယူတစ်ပါးရှိကြကုန်သောပရိဗိုဇ်တို့ကို “ ငါ့သျှင်တို့ မြတ်စွာ ဘုရားသည် ချမ်းသာခံစားမှု ‘သုခဝေဒနာ’ ကိုသာလျှင် ရည်ရွယ်၍ ချမ်းသာ ‘သုခ’ဟု ပညတ်သည် မဟုတ်၊ ငါ့သျှင်တို့ အကြင်အကြင်ဌာန၌ ချမ်းသာကို ရအပ်၏၊ အကြင်အကြင်ဌာန၌ ချမ်းသာသည် ရှိ၏၊ ထိုထို အလုံးစုံကို မြတ်စွာဘုရားသည် ချမ်းသာ ‘ သုခ ’ဟုပညတ်၏ ”ဟူ၍ ဤသို့ ပြောဆိုကုန်ရာ၏ဟု (မိန့် တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 36.19 2. In Private With Pañcakaṅga Then the chamberlain Pañcakaṅga went up to Venerable Udāyī, bowed, sat down to one side, and asked him, “Sir, how many feelings has the Buddha spoken of?” “Chamberlain, the Buddha has spoken of three feelings: pleasant, painful, and neutral. The Buddha has spoken of these three feelings.” When he said this, Pañcakaṅga said to Udāyī, “Sir, Udāyī, the Buddha hasn’t spoken of three feelings. He’s spoken of two feelings: pleasant and painful. The Buddha said that neutral feeling is included as a peaceful and subtle kind of pleasure.” For a second time, Udāyī said to him, “The Buddha hasn’t spoken of two feelings, he’s spoken of three.” For a second time, Pañcakaṅga said to Udāyī, “The Buddha hasn’t spoken of three feelings, he’s spoken of two.” And for a third time, Udāyī said to him, “The Buddha hasn’t spoken of two feelings, he’s spoken of three.” And for a third time, Pañcakaṅga said to Udāyī, “The Buddha hasn’t spoken of three feelings, he’s spoken of two.” But neither was able to persuade the other. Venerable Ānanda heard this discussion between Udāyī and Pañcakaṅga. He went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and informed the Buddha of all they had discussed. “Ānanda, the explanation by the mendicant Udāyī, which the chamberlain Pañcakaṅga didn’t agree with, was quite correct. But the explanation by Pañcakaṅga, which Udāyī didn’t agree with, was also quite correct. In one explanation I’ve spoken of two feelings. In another explanation I’ve spoken of three feelings, or five, six, eighteen, thirty-six, or a hundred and eight feelings. I’ve explained the teaching in all these different ways. This being so, you can expect that those who don’t concede, approve, or agree with what has been well spoken will fight, quarrel, and dispute, continually wounding each other with barbed words. I’ve explained the teaching in all these different ways. This being so, you can expect that those who do concede, approve, or agree with what has been well spoken will live in harmony, appreciating each other, without dispute, blending like milk and water, and regarding each other with kindly eyes. There are these five kinds of sensual stimulation. What five? Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. … Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. These are the five kinds of sensual stimulation. The pleasure and happiness that arise from these five kinds of sensual stimulation is called sensual pleasure. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when, with the fading away of rapture, a mendicant enters and remains in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’ This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a mendicant enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, going totally beyond perceptions of form, with the ending of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite space. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite consciousness. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, enters and remains in the dimension of nothingness. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of nothingness, enters and remains in the dimension of neither perception nor non-perception. This is a pleasure that is finer than that. There are those who might say that this is the highest pleasure and happiness that sentient beings experience. But I don’t grant them that. Why is that? Because there is another pleasure that is finer than that. And what is that pleasure? It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, enters and remains in the cessation of perception and feeling. This is a pleasure that is finer than that. It’s possible that wanderers of other religions might say: ‘The ascetic Gotama spoke of the cessation of perception and feeling, and he includes it in happiness. What’s up with that?’ When wanderers of other religions say this, you should say to them: ‘Reverends, when the Buddha describes what’s included in happiness, he’s not just referring to pleasant feeling. The Realized One describes pleasure as included in happiness wherever it is found, and in whatever context.’”

၁၀-ဘိက္ခုသုတ် ၂၆၈။ ရဟန်းတို့ နှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ငါးပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ တစ်ရာ့ရှစ်ပါးသော ဝေဒနာ တို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် တရား ဓမ္မကို ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် တရားဓမ္မကို ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်ပါလျက်အချင်းချင်း ကောင်းစွာ ဆိုအပ် ကောင်းစွာ ပြောအပ်သည်ဟု မမှတ်ထင်ကြကုန်, ခွင့်မလွှတ်နိုင်ကြကုန်,ဝမ်းမမြောက်နိုင်ကြကုန်သော သူတို့အား “ခိုက်ရန် ငြင်းခုံကြကုန်လျက် ဝါဒကွဲပြားခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီးလျှင် အချင်းချင်း နှုတ်လှံထိုးကုန်လျက် နေကုန်လိမ့်မည်”ဟူသော ဤအဖြစ်မျိုးကို (မချွတ် ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် တရားဓမ္မကို ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်ပေ၏၊ ရဟန်းတို့ ငါဘုရား ဤသို့ အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောအပ်သော တရားဓမ္မ၌ အချင်းချင်း ကောင်းစွာ ဆိုအပ် ကောင်းစွာ ပြောအပ်သည်ဟု မှတ်ထင်ကြကုန်, ခွင့်လွှတ်ကြကုန်,ဝမ်းမြောက်ကြကုန် သော သူတို့အား “ညီညွတ် ဝမ်းမြောက်ကြကုန်လျက် မငြင်းခုံကြဘဲ နို့နှင့်ရေအလား တစ်သားတည်း ဖြစ်ကြပြီးလျှင် အချင်းချင်း ချစ်ခင်သော မျက်စိတို့ဖြင့် ကြည့်ရှုကြကုန်လျက်နေကြလိမ့်မည် ” ဟူသော ဤ အဖြစ်မျိုးကို (မချွတ် ရလိမ့်မည်ဟု) မျှော်လင့်အပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ အယူတစ်ပါးရှိကြကုန်သော ပရိဗိုဇ်တို့သည် “သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ရဟန်းဂေါတမသည် ဆို၏၊ ထိုသညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ချမ်းသာဟူ၍လည်း ပညတ်၏၊ ဤပညတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း၊ ဤပညတ်မှုသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း”ဟု ပြောဆိုကြရာသော အကြောင်းသည် ရှိ၏။ အာနန္ဒာ ဤသို့ပြောဆိုကုန်သော အယူတစ်ပါးရှိကြကုန်သော ပရိဗိုဇ်တို့ကို “ငါ့သျှင်တို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ချမ်းသာခံစားမှု ‘သုခဝေဒနာ’ ကို သာလျှင် ရည်ရွယ်၍ ချမ်းသာ ‘သုခ’ဟု ပညတ်သည် မဟုတ်၊ ငါ့သျှင်တို့အကြင်အကြင်အရာဌာန၌ အကြင် အကြင်ဝေဒယိတသုခ (ခံစားမှု ဝေဒနာရှိသောချမ်းသာ)ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အဝေဒယိတသုခ (ခံစားမှု ဝေဒနာမရှိသော ချမ်းသာ) ကိုသော်လည်းကောင်း ရအပ်၏၊ ထိုထိုအလုံးစုံကို မြတ်စွာဘုရားသည် ချမ်းသာ ‘ သုခ ’ဟုပညတ်၏ ”ဟူ၍ ဤသို့ ပြောဆိုကုန်ရာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ နှစ်ခုမြောက် ရဟောဂတဝဂ် ပြီး၏။

Linked Discourses 36.20 2. In Private A Mendicant “Mendicants, in one explanation I’ve spoken of two feelings. In another explanation I’ve spoken of three feelings, or five, six, eighteen, thirty-six, or a hundred and eight feelings. I’ve taught the Dhamma with all these explanations. This being so, you can expect that those who don’t concede, approve, or agree with what has been well spoken will fight, quarrel, and dispute, continually wounding each other with barbed words. I’ve taught the Dhamma with all these explanations. This being so, you can expect that those who do concede, approve, or agree with what has been well spoken will live in harmony, appreciating each other, without dispute, blending like milk and water, and regarding each other with kindly eyes. There are these five kinds of sensual stimulation. … It’s possible that wanderers of other religions might say: ‘The ascetic Gotama spoke of the cessation of perception and feeling, and he includes it in happiness. What’s up with that?’ Mendicants, when wanderers of other religions say this, you should say to them: ‘Reverends, when the Buddha describes what’s included in happiness, he’s not just referring to pleasant feeling. The Realized One describes pleasure as included in happiness wherever it is found, and in whatever context.’”

၃-အဋ္ဌသတပရိယာယဝဂ် ၁-သီဝကသုတ် ၂၆၉။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့အား အစာကျွေးရာ ဖြစ်သောဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မောဠိယသီဝကမည်သော ပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်ထား၏- “ အသျှင်ဂေါတမ ဤသတ္တဝါပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်စုံတစ်ခုသော သုခကိုဖြစ်စေ၊ ဒုက္ခကိုဖြစ်စေ၊ ဥပေက္ခာကိုဖြစ်စေ ခံစား၏။ ထိုအားလုံးသည် ရှေးကံအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်၏ဟု ဆိုလေ့ရှိကုန်သော ဤသို့ ယူလေ့ရှိကုန်သောအချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ရှိကြကုန်၏၊ ဤအရာ၌ အသျှင်ဂေါတမသည် အဘယ်သို့ဆိုပါသနည်း ”ဟု လျှောက်၏။ သီဝက ဤလောက၌ သည်းခြေလျှင် ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သော အချို့သော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ် ကုန်၏၊ သီဝက ဤလောက၌ သည်းခြေလျှင် ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သော အချို့သော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏ဟူသော ဤအကြောင်းကို ကိုယ်တိုင်လည်း ဤသို့ သိအပ်၏၊ သီဝက ဤလောက၌ သည်းခြေလျှင်ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သော အချို့သော ဝေဒနာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏ဟူသော ဤအကြောင်းကို လောကသည်လည်း အမှန်ဟု သမုတ်အပ်၏။ သီဝက ထိုသို့ဖြစ်ရာ ဤသတ္တဝါပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်စုံတစ်ခုသော သုခကိုဖြစ်စေ၊ ဒုက္ခကိုဖြစ်စေ၊ ဥပေက္ခာကိုဖြစ်စေ ခံစား၏။ ထိုအားလုံးသည် ရှေးကံကြောင့် ဖြစ်၏ဟု ဤသို့ဆိုလေ့ရှိကုန်သော ဤသို့ ယူလေ့ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ကိုယ်တိုင် သိအပ်သည်ကိုလည်းကျော်လွန်ကုန်၏၊ လောက၌ အမှန်ဟု သမုတ်အပ်သည်ကိုလည်း ကျော်လွန်ကုန်၏၊ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ စကားကို အမှားဟု ငါ ဆို၏။ သီဝက ဤလောက၌ သလိပ်လျှင် ဖြစ်ကြောင်းလည်းရှိကုန်သော။ပ။ သီဝက လေလျှင် ဖြစ်ကြောင်းလည်းရှိကုန်သော။ပ။ သီဝကသည်းခြေ သလိပ် လေ သုံးပါးပေါင်းဆုံခြင်းကြောင့်လည်း။ပ။ သီဝက ဥတုဖောက်ပြန်ခြင်းကြောင့်လည်း။ပ။ သီဝက မညီမညွတ် ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့်လည်း။ပ။ သီဝက (သူတစ်ပါး တို့) လုံ့လပယောဂကြောင့်လည်း။ပ။ သီဝက ကံ၏ အကျိုးကြောင့်လည်းဖြစ်ကုန်သောအချို့သော ဝေဒနာ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သီဝက ဤလောက၌ ကံ၏ အကျိုးကြောင့်လည်းဖြစ်ကုန်သောအချို့သော ဝေဒနာ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏ဟူသော ဤအကြောင်းကို ဤသို့ ကိုယ်တိုင်လည်း သိအပ်၏။ သီဝက ဤလောက၌ ကံ၏ အကျိုးကြောင့်လည်းဖြစ်ကုန်သော အချို့သော ဝေဒနာတို့သည့်ဖြစ်ကုန်၏ဟူသော ဤအကြောင်းကို လောကသည်လည်း အမှန်ဟု သမုတ်အပ်၏။ သီဝက ထိုသို့ဖြစ်ရာ ဤသတ္တဝါပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်စုံတစ်ခု သော သုခကိုဖြစ်စေ၊ ဒုက္ခကိုဖြစ်စေ၊ ဥပေက္ခာကိုဖြစ်စေ ခံစား၏။ ထိုအားလုံးသည် ရှေးကံကြောင့် ဖြစ်၏ဟု ဤသို့ ဆိုလေ့ရှိကုန်သော ဤသို့ ယူလေ့ရှိကုန်သောသမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ကိုယ်တိုင် သိအပ်သည်ကိုလည်း ကျော်လွန်ကုန်၏၊ လောက၌ အမှန်ဟုသမုတ်အပ်သည်ကိုလည်း ကျော်လွန်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ စကားကိုအမှားဟု ငါ ဆို၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် မောဠိယသီဝကပရိဗိုဇ်သည် “ အသျှင်ဂေါတမ (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါ၏၊ အသျှင်ဂေါတမ (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါ၏။ပ။ အသျှင်ဂေါတမသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသို့ ရောက်သောဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ ”ဟု လျှောက်၏။ သည်းခြေလည်းကောင်း၊ သလိပ်လည်းကောင်း၊ လေလည်းကောင်း၊ ထိုသုံးပါး အပေါင်းလည်းကောင်း၊ ဥတုဖောက်ပြန်ခြင်းလည်းကောင်း၊ မညီမညွတ် ဆောင်ရွက် ခြင်းလည်းကောင်း၊ (သူတစ်ပါးတို့၏) လုံ့လပယောဂလည်းကောင်း၊ ကံ၏ အကျိုး နှင့် တကွ ရှစ်မျိုးသော ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းတို့သည်ရှိကုန်၏။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.21 3. The Explanation of the Hundred and Eight With Sīvaka At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Then the wanderer Moḷiyasīvaka went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha: “Worthy Gotama, there are some ascetics and brahmins who have this doctrine and view: ‘Everything this individual person experiences—pleasurable, painful, or neutral—is because of past deeds.’ What does the worthy Gotama say about this?” “Sīvaka, some feelings stem from bile disorders. You can know this from your own personal experience, and it is generally deemed to be true. Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everything an individual person experiences is because of past deeds go beyond personal experience and beyond what is generally deemed to be true. So those ascetics and brahmins are wrong, I say. Some feelings stem from phlegm disorders … wind disorders … their conjunction … change in weather … not taking care of yourself … exertion … Some feelings are the result of past deeds. You can know this from your own personal experience, and it is generally deemed to be true. Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everything an individual person experiences is because of past deeds go beyond personal experience and beyond what is generally deemed to be true. So those ascetics and brahmins are wrong, I say.” When he said this, the wanderer Moḷiyasīvaka said to the Buddha, “Excellent, worthy Gotama! Excellent! … From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.” “Bile, phlegm, and wind, their conjunction, and the weather, not taking care of yourself, exertion, and the result of deeds is the eighth.”

၂-အဋ္ဌသတပရိယာယသုတ် ၂၇၀။ ရဟန်းတို့ သင်တို့အား အကြောင်းပရိယာယ် တစ်ရာ့ရှစ်မျိုးဟူသော တရားဒေသနာကိုဟောပြပေအံ့၊ ထိုတရားဒေသနာကို နာကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ အကြောင်းပရိယာယ် တစ်ရာ့ရှစ်မျိုးဟူသော တရားဒေသနာကား အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ နှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်း အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အား ဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ငါးပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ် ကုန်၏၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏၊ တစ်ရာ့ရှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ကိုလည်းအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့် ငါဘုရား ဟောအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ နှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း။ ကိုယ်၌ ဖြစ်သော ဝေဒနာ၊ စိတ်၌ ဖြစ်သော ဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာနှစ်ပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့သုံးပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို ဝေဒနာသုံးပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ငါးပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည်အဘယ်တို့နည်း။ သုခိန္ဒြေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြေ၊ သောမနဿိန္ဒြေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြေတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာငါးပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည်အဘယ် တို့နည်း။ စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ။ပ။ မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာခြောက်ပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသောဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ် တို့နည်း။ သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွသော သုံးသပ်မှုခြောက်ပါး၊ ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့် တကွသော သုံးသပ်မှုခြောက်ပါး၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွသောသုံးသပ်မှုခြောက်ပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည် တို့ကို ဝေဒနာတစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည် အဘယ်တို့နည်း။ ကာမဂုဏ်၌ မှီသောသောမနဿဝေဒနာခြောက်ပါး၊ ကာမဂုဏ်မှ ထွက်မြောက် မှု၌ မှီသော သောမနဿဝေဒနာခြောက်ပါး၊ ကာမဂုဏ်၌ မှီသော ဒေါမနဿဝေဒနာခြောက်ပါး၊ ကာမဂုဏ်မှ ထွက်မြောက်မှု၌ မှီသောဒေါမနဿဝေဒနာခြောက်ပါး၊ ကာမဂုဏ်၌ မှီသော ဥပေက္ခာဝေဒနာခြောက်ပါး၊ ကာမဂုဏ်မှထွက်မြောက်မှု၌ မှီသော ဥပေက္ခာဝေဒနာခြောက်ပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာသုံးဆယ့်ခြောက်ပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ တစ်ရာ့ရှစ်ပါးသော ဝေဒနာတို့ဟူသည်အဘယ်တို့နည်း။ အတိတ်ဝေဒနာ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါး၊ အနာဂတ်ဝေဒနာ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါး၊ ပစ္စုပ္ပန်ဝေဒနာ သုံးဆယ့်ခြောက်ပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာတစ်ရာ့ရှစ်ပါးတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကား အကြောင်းပရိယာယ် တစ်ရာ့ရှစ်မျိုးဟူသော တရားဒေသနာပေတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.22 3. The Explanation of the Hundred and Eight The Explanation of the Hundred and Eight “Mendicants, I will teach you an exposition of the teaching on the hundred and eight. Listen … And what is the exposition of the teaching on the hundred and eight? Mendicants, in one explanation I’ve spoken of two feelings. In another explanation I’ve spoken of three feelings, or five, six, eighteen, thirty-six, or a hundred and eight feelings. And what are the two feelings? Physical and mental. These are called the two feelings. And what are the three feelings? Pleasant, painful, and neutral feelings. … And what are the five feelings? The faculties of pleasure, pain, happiness, sadness, and equanimity. … And what are the six feelings? Feeling born of eye contact … ear contact … nose contact … tongue contact … body contact … mind contact. … And what are the eighteen feelings? There are six preoccupations with happiness, six preoccupations with sadness, and six preoccupations with equanimity. … And what are the thirty-six feelings? Six kinds of domestic happiness and six kinds of renunciate happiness. Six kinds of domestic sadness and six kinds of renunciate sadness. Six kinds of domestic equanimity and six kinds of renunciate equanimity. … And what are the hundred and eight feelings? Thirty six feelings in the past, future, and present. These are called the hundred and eight feelings. This is the exposition of the teaching on the hundred and eight.”

၃-အညတရဘိက္ခုသုတ် ၂၇၁။ ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် “အသျှင်ဘုရား ဝေဒနာတို့ကား အဘယ်တို့ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကားအဘယ်ပါနည်း ” ဟူသော ဤစကားကို လျှောက်ထား၏။ ရဟန်း ဝေဒနာတို့ကား ဤသုံးပါးတို့တည်း။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်း ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့်ဝေဒနာဖြစ်၏။ တပ်မက်မှု ‘တဏှာ ’သည် ဝေဒနာဖြစ်ပေါ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်မည်၏။ တွေ့ထိမှု‘ဖဿ’ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့် ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်း၏။ မှန်ကန်သော အမြင်။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်းဟူသော ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်သည်ပင်လျှင် ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်မည်၏။ ဝေဒနာကို စွဲ၍ ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် ဖြစ်၏၊ ဤကား ဝေဒနာ၏သာယာဖွယ်တည်း။ ဝေဒနာသည် မမြဲ၊ ဆင်းရဲ၏၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိ၏။ ဤသည်ကား ဝေဒနာ၏အပြစ်တည်း။ ဝေဒနာ၌ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကို ဖျောက်ခြင်း၊ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကိုပယ်ခြင်းသည် ဝေဒနာ၏ ထွက်မြောက်ရာတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 36.23 3. The Explanation of the Hundred and Eight With a Mendicant Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the practice that leads to the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Mendicant, there are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. Feeling originates from contact. Craving is the practice that leads to the origin of feeling. When contact ceases, feeling ceases. The practice that leads to the cessation of feelings is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. The pleasure and happiness that arise from feeling: this is its gratification. That feeling is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback. Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape.”

၄-ပုဗ္ဗသုတ် ၂၇၂။ ရဟန်းတို့ ငါဘုရားသည် ဘုရားမဖြစ်မီ သစ္စာလေးပါးကို မသိသေးသော ဘုရားအလောင်း သာဖြစ်နေစဥ် ရှေးအခါက “ ဝေဒနာတို့ကား အဘယ်တို့နည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကား အဘယ် နည်း၊ ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်ကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာကားအဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကား အဘယ်နည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်နည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်နည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်နည်း ” ဟူသော ဤအကြံဖြစ်ပေါ်ဖူး၏။ ရဟန်းတို့ ထိုအကြံ ဖြစ်ပေါ်လာသော ငါ့အား “ဝေဒနာတို့ကား သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဤသုံးပါးတို့တည်း။ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏။ တပ်မက်မှု ‘ တဏှာ ’သည် ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သောအကျင့်မည်၏။ပ။ ဝေဒနာ၌ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကို ဖျောက်ခြင်း၊ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကိုပယ်ခြင်းသည် ဝေဒနာ၏ ထွက်မြောက်ရာမည်၏”ဟူသော ဤအကြံ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖူး၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 36.24 3. The Explanation of the Hundred and Eight Before “Mendicants, before my awakening—when I was still unawakened but intent on awakening—I thought: ‘What is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the practice that leads to the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?’ Then it occurred to me: ‘There are these three feelings: pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. Feeling originates from contact. Craving is the practice that leads to the origin of feeling … Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape.’”

၅-ဉာဏသုတ် ၂၇၃။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာတို့တည်းဟု ငါဘုရားအား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန် သောတရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ပညာသည်ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ဝိဇ္ဇာသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကားဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းဟု ငါဘုရားအား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည်ထင်ရှားဖြစ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်ဟု ငါဘုရားအား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာဟု ငါဘုရားအား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်ဟု ငါဘုရားအား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည်ထင်ရှား ဖြစ်၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်တည်းဟု ငါဘုရားအားရှေးအခါက မကြား ဖူးကုန်သော တရားတို့၌ ။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကား ဝေဒနာ၏ အပြစ်တည်းဟုငါဘုရားအား ရှေး အခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ ။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤတရားကားထွက်မြောက်ရာတည်းဟု ငါဘုရား အား ရှေးအခါက မကြားဖူးကုန်သော တရားတို့၌ (ပညာ) မျက်စိသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အသိဉာဏ်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ပညာသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ဝိဇ္ဇာသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ အလင်းရောင်သည် ထင်ရှားဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 36.25 3. The Explanation of the Hundred and Eight Knowledge “‘These are the feelings.’ Such was the vision, knowledge, wisdom, realization, and light that arose in me regarding teachings not learned before from another. ‘This is the origin of feeling.’ … ‘This is the practice that leads to the origin of feeling.’ … ‘This is the cessation of feeling.’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of feeling.’ … ‘This is the gratification of feeling.’ … ‘This is the drawback of feeling.’ … ‘This is the escape from feeling.’ Such was the vision, knowledge, wisdom, realization, and light that arose in me regarding teachings not learned before from another.”

၆-သမ္ဗဟုလဘိက္ခုသုတ် ၂၇၄။ ထိုအခါ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်ပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေကြပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “ အသျှင်ဘုရား ဝေဒနာတို့ကား အဘယ်တို့ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ဝေဒနာ၏ သာယာဖွယ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အပြစ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ ထွက်မြောက်ရာကား အဘယ်ပါနည်း ”ဟု လျှောက်ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့ကား ဤသုံးပါးတို့တည်း။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကို ဝေဒနာတို့ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဝေဒနာဖြစ်၏။ တပ်မက်မှု ‘ တဏှာ ’သည် ဝေဒနာဖြစ်ကြောင်းသို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်မည်၏။ တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့်။ပ။ ဝေဒနာ၌ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကို ဖျောက်ခြင်း၊ လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ ဆန္ဒရာဂ ’ ကို ပယ်ခြင်းသည် ဝေဒနာ၏ ထွက်မြောက်ရာမည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 36.26 3. The Explanation of the Hundred and Eight With Several Mendicants Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, what is feeling? What’s the origin of feeling? What’s the practice that leads to the origin of feeling? What’s the cessation of feeling? What’s the practice that leads to the cessation of feeling? And what is feeling’s gratification, drawback, and escape?” “Mendicants, there are these three feelings. pleasant, painful, and neutral. These are called feelings. Feeling originates from contact. Craving is the practice that leads to the origin of feeling. When contact ceases, feeling ceases. … Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape.”

၇-ပဌမ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၂၇၅။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့သည် ဤသုံးပါးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိကြကုန်။ ရဟန်းတို့ ထို မသိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို သမဏတို့၌လည်း သမဏဟုမသမုတ်အပ်ကုန်၊ ဗြာဟ္မဏတို့၌လည်း ဗြာဟ္မဏဟု မသမုတ်အပ်ကုန်။ အမှန်အားဖြင့်ထိုအသျှင်တို့သည် သမဏဖြစ်ကျိုးကိုသော်လည်း ကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ကျိုးကိုသော်လည်းကောင်းယခုဘဝ၌ ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက် ပြုလျက် ရောက်၍ မနေနိုင်ကုန်။ ရဟန်းတို့ အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို သမဏတို့၌လည်း သမဏဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏၊ ဗြာဟ္မဏတို့၌လည်း ဗြာဟ္မဏဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏။ အမှန်အားဖြင့် ထိုအသျှင်တို့သည် သမဏဖြစ်ကျိုးကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ကျိုးကိုသော်လည်းကောင်း ယခုဘဝ၌ ပင် ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့်မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေနိုင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော် မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 36.27 3. The Explanation of the Hundred and Eight Ascetics and Brahmins (1st) “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. There are ascetics and brahmins who don’t truly understand these three feelings’ gratification, drawback, and escape. I don’t deem them as true ascetics and brahmins. Those venerables don’t realize the goal of life as an ascetic or brahmin, and don’t live having realized it with their own insight in this very life. There are ascetics and brahmins who do truly understand these three feelings’ gratification, drawback, and escape. I deem them as true ascetics and brahmins. Those venerables realize the goal of life as an ascetic or brahmin, and live having realized it with their own insight.”

၈-ဒုတိယ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၂၇၆။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့ကား ဤသုံးပါးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိကုန်။ပ။ သိကုန်၏။ပ။ ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေနိုင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 36.28 3. The Explanation of the Hundred and Eight Ascetics and Brahmins (2nd) “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. There are ascetics and brahmins who don’t truly understand these three feelings’ origin, disappearance, gratification, drawback, and escape. … There are ascetics and brahmins who do truly understand …”

၉-တတိယ သမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၂၇၇။ ရဟန်းတို့ အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ဝေဒနာကို မသိကုန်၊ ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကို မသိကုန်၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာကို မသိကုန်၊ ဝေဒနာချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကိုမသိကုန်။ပ။ သိကုန်၏။ပ။ ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေနိုင်ကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 36.29 3. The Explanation of the Hundred and Eight Ascetics and Brahmins (3rd) “Mendicants, there are ascetics and brahmins who don’t understand feeling, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation. … There are ascetics and brahmins who do understand …”

၁၀-သုဒ္ဓိကသုတ် ၂၇၈။ ရဟန်းတို့ ဝေဒနာတို့ကား ဤသုံးပါးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သုံးပါးသော ဝေဒနာတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 36.30 3. The Explanation of the Hundred and Eight Plain Version “Mendicants, there are these three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feelings. These are the three feelings.”

၁၁-နိရာမိသသုတ် ၂၇၉။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော ပီတိသည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသောပီတိသည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော ပီတိသည်ရှိ၏။ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော သုခသည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော သုခသည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော သုခသည် ရှိ၏။ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော ဥပေက္ခာသည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော ဥပေက္ခာသည်ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော ဥပေက္ခာသည်ရှိ၏။ ကိလေသာ‘ အာမိသ ’ ရှိသော လွတ်မြောက်မှု ‘ ဝိမောက္ခ ’သည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’မရှိသော လွတ်မြောက်မှု ‘ ဝိမောက္ခ ’သည် ရှိ၏၊ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော လွတ်မြောက်မှု ‘ ဝိမောက္ခ ’သည် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော ပီတိသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးပါးတို့နည်း၊ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်မြင်အပ်ကုန်သော ရူပါရုံတို့လည်းကောင်း။ပ။ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော ကာယဝိညာဏ်ဖြင့်တွေ့ထိအပ်ကုန်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့လည်းကောင်းတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကို စွဲ၍ နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’သည် ဖြစ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤနှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ မျိုးကို ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော ပီတိဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော ပီတိဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ ဝိတက် ’ သုံးသပ်ခြင်း ‘ ဝိစာရ ’နှင့် တကွသော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောနှစ်သိမ့် ခြင်း ‘ ပီတိ ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဝိတက်ဝိစာရကင်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ ကိုပွားစေတတ်သော ဝိတက်ဝိစာရ မရှိသော တည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤနှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ မျိုးကိုကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော ပီတိဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ‘အာမိသ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ‘အာမိသ’ မရှိသော ပီတိဟူသည်အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ရာဂတရားမှ လွတ်မြောက်သော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော ဒေါသတရားမှ လွတ်မြောက်သော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော မောဟတရားမှ လွတ်မြောက်သော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ ပီတိ ’သည် ဖြစ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤနှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ မျိုးကိုကိလေသာ‘အာမိသ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ‘အာမိသ’ မရှိသော နှစ်သိမ့်မှု‘ပီတိ ’ဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော သုခဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးပါးတို့နည်း၊ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော ရူပါရုံတို့လည်းကောင်း။ပ။ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကို ပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော ကာယဝိညာဏ် ဖြင့် တွေ့ထိအပ်ကုန်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့လည်းကောင်းတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား ကာမဂုဏ် ငါးပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကို စွဲ၍ ကိုယ်ချမ်းသာစိတ်ချမ်းသာသည် ဖြစ်၏၊ ရဟန်းတို့ ဤချမ်းသာမျိုးကို ကိလေသာ ‘အာမိသ ’ ရှိသော သုခဟုဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော သုခဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ ဝိတက် ’ သုံးသပ်ခြင်း ‘ ဝိစာရ ’ နှင့် တကွသော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ ပီတိ ’ ချမ်းသာခြင်း ‘ သုခ ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏၊ ဝိတက်ဝိစာရ ကင်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ကို ပွားစေတတ်သော ဝိတက်ဝိစာရ မရှိသော တည်ကြည်ခြင်း ‘ သမာဓိ ’ ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ ပီတိ ’ ချမ်းသာခြင်း ‘ သုခ ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏၊ နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ ပီတိ ’ ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် အောက်မေ့မှု ‘ သတိ ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘ သမ္ပဇဥ် ’ နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ လျစ်လျူရှုလျက် ချမ်းသာခြင်း ‘ သုခ ’ ကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏။ အကြင် (တတိယဈာန်) ကြောင့် ထိုသူကို “ လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိ ရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏။ ထိုတတိယဈာန်သို့ရောက် လျက် နေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤချမ်းသာမျိုးကို ကိလေသာ ‘အာမိသ ’ မရှိသော သုခဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော သုခဟူသည်အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ရာဂတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော ဒေါသတရားမှလွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော မောဟတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သောအာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤချမ်းသာမျိုးကို ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော သုခဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော ဥပေက္ခာဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ကာမဂုဏ်တို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးပါးတို့နည်း၊ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကိုပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ်ကုန်သော ရူပါရုံတို့လည်းကောင်း။ပ။ အလိုရှိအပ်ကုန် နှစ်သက်အပ်ကုန် စိတ်နှလုံးကိုပွားစေတတ်ကုန်သော ချစ်ခင်ဖွယ်သဘောရှိကုန်လျက် ကာမနှင့် စပ်ကုန်သော စွဲမက်အပ်ကုန်သော ကာယဝိညာဏ်ဖြင့် တွေ့ထိအပ်ကုန်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့လည်းကောင်းတည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကို အစွဲပြုပြီးလျှင် လျစ်လျူရှုမှု ‘ ဥပေက္ခာ ’သည်ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤလျစ်လျူရှုမှုကို ကိလေသာ ‘အာမိသ’ ရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘အာမိသ’ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ ’ ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်း တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ချမ်းသာဆင်းရဲကို ပယ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဝမ်းသာခြင်းနှလုံးမသာခြင်းတို့၏ ရှေးဦးကပင် ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ချမ်းသာဆင်းရဲ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ ဥပေက္ခာ ’ ကြောင့် ဖြစ်သည့် သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤလျစ်လျူရှုမှုကို ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ ’ဟု ဆိုအပ်၏။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ ဥပေက္ခာ ’ ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ရာဂတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော ဒေါသတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော မောဟတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသောစိတ်ကို ဆင်ခြင်သော အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား လျစ်လျူရှုမှုသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့့ ဤလျစ်လျူရှုမှုကို ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ဟု ဆိုအပ်၏။ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော လွတ်မြောက်မှုဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရုပ်နှင့် စပ်ယှဥ်သော လွတ်မြောက်မှုသည် ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ ရှိသော လွတ်မြောက်မှုတည်း။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ကင်းသော လွတ်မြောက်မှုဟူသည် အဘယ်နည်း။ နာမ်နှင့် စပ်ယှဥ်သော လွတ်မြောက်မှုသည် ကိလေသာ‘ အာမိသ ’ ကင်းသော လွတ်မြောက်မှုတည်း။ ရဟန်းတို့ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘ အာမိသ ’ မရှိသော လွတ်မြောက်မှုဟူသည် အဘယ်နည်း။ ရဟန်းတို့ ရာဂတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော, ဒေါသတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော,မောဟတရားမှ လွတ်မြောက်ပြီးသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်သော အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အားလွတ်မြောက်မှုသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤလွတ်မြောက်မှုကို ကိလေသာ ‘အာမိသ ’ မရှိသည်ထက် သာ၍ ကိလေသာ ‘အာမိသ ’ မရှိသော လွတ်မြောက်မှုဟု ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။ သုံးခုမြောက် အဋ္ဌသတပရိယာယဝဂ် ပြီး၏။ ဝေဒနာသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 36.31 3. The Explanation of the Hundred and Eight Not of the Flesh “Mendicants, there is rapture of the flesh, rapture not of the flesh, and rapture even more spiritual than that not of the flesh. There is pleasure of the flesh, pleasure not of the flesh, and pleasure even more spiritual than that not of the flesh. There is equanimity of the flesh, equanimity not of the flesh, and equanimity even more spiritual than that not of the flesh. There is liberation of the flesh, liberation not of the flesh, and liberation even more spiritual than that not of the flesh. And what is rapture of the flesh? There are these five kinds of sensual stimulation. What five? Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. Sounds … Smells … Tastes … Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. These are the five kinds of sensual stimulation. The rapture that arises from these five kinds of sensual stimulation is called rapture of the flesh. And what is rapture not of the flesh? It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. As the placing of the mind and keeping it connected are stilled, they enter and remain in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. This is called rapture not of the flesh. And what is rapture even more spiritual than that not of the flesh? When a mendicant who has ended the defilements reviews their mind free from greed, hate, and delusion, rapture arises. This is called rapture even more spiritual than that not of the flesh. And what is pleasure of the flesh? Mendicants, there are these five kinds of sensual stimulation. What five? Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. Sounds … Smells … Tastes … Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. These are the five kinds of sensual stimulation. The pleasure and happiness that arise from these five kinds of sensual stimulation is called pleasure of the flesh. And what is pleasure not of the flesh? It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. As the placing of the mind and keeping it connected are stilled, they enter and remain in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. And with the fading away of rapture, they enter and remain in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’ This is called pleasure not of the flesh. And what is pleasure even more spiritual than that not of the flesh? When a mendicant who has ended the defilements reviews their mind free from greed, hate, and delusion, pleasure and happiness arises. This is called pleasure even more spiritual than that not of the flesh. And what is equanimity of the flesh? There are these five kinds of sensual stimulation. What five? Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. Sounds … Smells … Tastes … Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing. These are the five kinds of sensual stimulation. The equanimity that arises from these five kinds of sensual stimulation is called equanimity of the flesh. And what is equanimity not of the flesh? It’s when, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a mendicant enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. This is called equanimity not of the flesh. And what is equanimity even more spiritual than that not of the flesh? When a mendicant who has ended the defilements reviews their mind free from greed, hate, and delusion, equanimity arises. This is called equanimity even more spiritual than that not of the flesh. And what is liberation of the flesh? Liberation connected with form is liberation of the flesh. And what is liberation not of the flesh? Liberation connected with the formless is liberation not of the flesh. And what is liberation even more spiritual than that not of the flesh? When a mendicant who has ended the defilements reviews their mind free from greed, hate, and delusion, liberation arises. This is called liberation even more spiritual than that not of the flesh.” The Linked Discourses on feelings are complete.

၃-မာတုဂါမသံယုတ် ၁-ပဌမ ပေယျာလဝဂ် ၁-မာတုဂါမသုတ် ၂၈၀။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းကို ဧကန် မနှစ်သက်စေနိုင်သူ ဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးးတို့နည်း၊ အဆင်းရှိသူလည်း မဟုတ်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသူလည်း မဟုတ်၊ ကိုယ်ကျင့် ‘သီလ’ ရှိသူလည်း မဟုတ်၊ ပျင်းရိသူလည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီး မရသူလည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းကို ဧကန် မနှစ်သက်စေနိုင်သူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းကို ဧကန် နှစ်သက်စေနိုင်သူဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ ကိုယ်ကျင့် ‘ သီလ ’ ရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ လိမ္မာ၍ မပျင်းရိသူလည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီးရသူလည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းကို ဧကန် နှစ်သက်စေနိုင်သူ ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.1 1. Abbreviated Texts A Lady “Mendicants, when a lady has five factors she is extremely undesirable to a man. What five? She’s not attractive, wealthy, or ethical; she’s idle, and she doesn’t beget children. When a lady has these five factors she is extremely undesirable to a man. When a lady has five factors she is extremely desirable to a man. What five? She’s attractive, wealthy, and ethical; she’s deft and tireless, and she begets children. When a lady has these five factors she is extremely desirable to a man.”

၂-ပုရိသသုတ် ၂၈၁။ ရဟန်းတို့ အင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်းသည် မာတုဂါမကို ဧကန် မနှစ်သက်စေနိုင်သူ ဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးးတို့နည်း၊ အဆင်းရှိသူလည်း မဟုတ်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသူလည်း မဟုတ်၊ ကိုယ်ကျင့် ‘သီလ’ ရှိသူလည်း မဟုတ်၊ ပျင်းရိသူလည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီးမရသူလည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်းသည် မာတုဂါမကို ဧကန် မနှစ်သက်စေနိုင်သူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်းသည် မာတုဂါမကို ဧကန် နှစ်သက်စေ နိုင်သူဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ ကိုယ်ကျင့် ‘ သီလ ’ ရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ လိမ္မာ၍ မပျင်းရိသူလည်း ဖြစ်၏၊ သားသမီးရသူလည်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤအင်္ဂါငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်းသည် မာတုဂါမကို ဧကန် နှစ်သက်စေနိုင်သူဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.2 1. Abbreviated Texts A Man “Mendicants, when a man has five factors he is extremely undesirable to a lady. What five? He’s not attractive, wealthy, or ethical; he’s idle, and he doesn’t beget children. When a man has these five factors he is extremely undesirable to a lady. When a man has five factors he is extremely desirable to a lady. What five? He’s attractive, wealthy, and ethical; he’s deft and tireless, and he begets children. When a man has these five factors he is extremely desirable to a lady.”

၃-အာဝေဏိကဒုက္ခသုတ် ၂၈၂။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ သီးခြားဖြစ်သော ဆင်းရဲတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲတို့ကို သီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ မာတုဂါမသည် ငယ်ရွယ်စဥ်ကပင်လျှင် လင့်အိမ်သို့ လိုက်သွားရ၏၊ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ခွဲခွာနေရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား မာတုဂါမ၏ ပဌမ သီးခြားဆင်းရဲတည်း၊ မာတုဂါမသည်ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲကို သီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မာတုဂါမသည် ဥတုလာရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား မာတုဂါမ၏ ဒုတိယ သီးခြားဆင်းရဲဲတည်း၊ မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲဲကို သီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မာတုဂါမသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား မာတုဂါမ၏ တတိယ သီးခြားဆင်းရဲဲတည်း၊ မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲဲကိုသီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မာတုဂါမသည် သားဖွားရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား မာတုဂါမ၏ စတုတ္ထ သီးခြားဆင်းရဲဲတည်း၊ မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲဲကို သီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ နောက်တစ်မျိုးကား မာတုဂါမသည် ယောကျာ်း၏ အလုပ်အကျွေးအဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤကား မာတုဂါမ၏ ပဉ္စမ သီးခြားဆင်းရဲဲတည်း၊ မာတုဂါမသည် ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲဲကို သီးသန့်ခံစားရ၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ သီးခြားဖြစ်သော ဆင်းရဲဲတို့ကား ဤငါးပါးတို့တည်း။ မာတုဂါမသည်ယောကျာ်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ယင်းဆင်းရဲဲကို သီးခြားခံစားရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.3 1. Abbreviated Texts Particular Suffering “Mendicants, there are these five kinds of suffering that particularly apply to ladies. They’re undergone by ladies and not by men. What five? Firstly, a lady, while still young, goes to live with her husband’s family and is separated from her relatives. This is the first kind of suffering that particularly applies to ladies. Furthermore, a lady undergoes the menstrual cycle. This is the second kind of suffering that particularly applies to ladies. Furthermore, a lady undergoes pregnancy. This is the third kind of suffering that particularly applies to ladies. Furthermore, a lady gives birth. This is the fourth kind of suffering that particularly applies to ladies. Furthermore, a lady provides services for a man. This is the fifth kind of suffering that particularly applies to ladies. These are the five kinds of suffering that particularly apply to ladies. They’re undergone by ladies and not by men.”

၄-တီဟိ ဓမ္မေဟိသုတ် ၂၈၃။ ရဟန်းတို့ တရားသုံးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် များသောအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤလောက၌ မာတုဂါမသည် နံနက်အခါ ဝန်တိုမှု ‘မစ္ဆေရ’အညစ်အကြေး ထကြွသောင်းကျန်းသော စိတ်ဖြင့် အိမ်၌ နေ၏၊ နေ့လယ်အခါ ငြူစူမှု ‘ဣဿာ’ ထကြွသောင်းကျန်းသော စိတ်ဖြင့် အိမ်၌ နေ၏၊ ညချမ်းအခါ အလိုရမ္မက် ‘ကာမရာဂ’ ထကြွသောင်းကျန်းသောစိတ်ဖြင့် အိမ်၌ နေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားသုံးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် များသောအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 37.4 1. Abbreviated Texts Three Qualities “Mendicants, when ladies have three qualities, when their body breaks up, after death, they are mostly reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. What three? A lady lives at home with heart full of the stain of stinginess in the morning, jealousy in the afternoon, and sexual desire in the evening. When ladies possess these three qualities, when their body breaks up, after death, they are mostly reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.”

၅-ကောဓနသုတ် ၂၈၄။ ထိုအခါ အသျှင်အနုရုဒ္ဓါသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အကျွန်ုပ်သည် အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော လူတို့၏ အမြင်ကို လွန်သော နတ်၌ ဖြစ်သော မျက်စိ ‘ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဥ်’ ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲဲသို့ရောက်သော မာတုဂါမကို မြင်ပါ၏၊ မြတ်စွာဘုရား အဘယ်မျှလောက်ကုန်သော တရားတို့နှင့်ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာ ကင်းရာမကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ပါသနည်း”ဟု လျှောက်ထား၏။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာဖြစ်သော ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ အမျက်ဒေါသလည်း ထွက်တတ်၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 37.5 1. Abbreviated Texts Irritable Then Venerable Anuruddha went up to the Buddha, sat down to one side, and said to him: “Sometimes, sir, with my clairvoyance that is purified and superhuman, I see that a female—when her body breaks up, after death—is reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. How many qualities do ladies have so that they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell?” “Anuruddha, when ladies have five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. What five? They’re faithless, shameless, imprudent, irritable, and witless. When ladies possess these five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.”

၆-ဥပနာဟီသုတ် ၂၈၅။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ ရန်ငြိုးလည်း ဖွဲဲ့တတ်၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 37.6 1. Abbreviated Texts Acrimony “… They’re faithless, shameless, imprudent, acrimonious, and witless. …”

၇-ဣဿုကီသုတ် ၂၈၆။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ ငြူစူတတ်၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 37.7 1. Abbreviated Texts Jealous “… They’re faithless, shameless, imprudent, jealous, and witless. …”

၈-မစ္ဆရီသုတ် ၂၈၇။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ ဝန်တိုတတ်၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.8 1. Abbreviated Texts Stingy “… They’re faithless, shameless, imprudent, stingy, and witless. …”

၉-အတိစာရီသုတ် ၂၈၈။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ လင်ကို လွန်ကျူး၍ ကျင့်သူလည်း ဖြစ်၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောမာတု ဂါမသည်။ပ။ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 37.9 1. Abbreviated Texts Adultery “… They’re faithless, shameless, imprudent, adulterous, and witless. …”

၁၀-ဒုဿီလသုတ် ၂၈၉။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ ကိုယ်ကျင့် ‘သီလ’လည်း မရှိ၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 37.10 1. Abbreviated Texts Unethical “… They’re faithless, shameless, imprudent, unethical, and witless. …”

၁၁-အပ္ပဿုတသုတ် ၂၉၀။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ အကြားအမြင်လည်း နည်း၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။

Linked Discourses 37.11 1. Abbreviated Texts Unlearned “… They’re faithless, shameless, imprudent, unlearned, and witless. …”

၁၂-ကုသီတသုတ် ၂၉၁။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ ပျင်းရိ၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒွါဒသမသုတ်။

Linked Discourses 37.12 1. Abbreviated Texts Lazy “… They’re faithless, shameless, imprudent, lazy, and witless. …”

၁၃-မုဋ္ဌဿတိသုတ် ၂၉၂။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားလည်း မရှိ၊ အရှက်လည်း မရှိ၊ အကြောက်လည်း မရှိ၊ သတိလွတ်ကင်း၏၊ ပညာမဲဲ့၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တေရသမသုတ်။

Linked Discourses 37.13 1. Abbreviated Texts Unmindful “… They’re faithless, shameless, imprudent, unmindful, and witless. …”

၁၄-ပဥ္စဝေရသုတ် ၂၉၃။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည်။ပ။ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ သူ့အသက်ကိုလည်း သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကိုလည်း ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ မမှန်ပြောလေ့ရှိ၏၊ မေ့လျော့ကြောင်း ဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်လေ့ရှိ၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲဲသို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စုဒ္ဒသမသုတ်။ ပဌမ ပေယျာလဝဂ် ပြီး၏။

Linked Discourses 37.14 1. Abbreviated Texts Five Threats “Anuruddha, when ladies have five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. What five? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, and consume intoxicants of beer, wine, and liquor. When ladies possess these five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.”

၂-ဒုတိယ ပေယျာလဝဂ် ၁-အက္ကောဓနသုတ် ၂၉၄။ ထိုအခါ အသျှင်အနုရုဒ္ဓါသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ။ပ။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော လူတို့၏အမြင်ကို လွန်သော နတ်၌ ဖြစ်သော ‘ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဥ်’ မျက်စိဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်သော မာတုဂါမကို မြင်ပါ၏၊ အသျှင် ဘုရား အဘယ်မျှသော တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ပါသနည်း ”ဟု လျှောက်၏။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု‘သဒ္ဓါ’လည်း ရှိ၏၊ အရှက်လည်း ရှိ၏၊ အကြောက်လည်း ရှိ၏၊ အမျက် မထွက်တတ်၊ ပညာရှိ၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.15 2. Abbreviated Texts Loving Then Venerable Anuruddha went up to the Buddha … and asked him, “Sometimes, sir, with my clairvoyance that is purified and superhuman, I see that a female—when her body breaks up, after death—is reborn in a good place, a heavenly realm. How many qualities do ladies have so that they’re reborn in a good place, a heavenly realm?” “Anuruddha, when ladies have five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a good place, a heavenly realm. What five? They’re faithful, conscientious, prudent, loving, and wise. When ladies possess these five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a good place, a heavenly realm.”

၂-အနုပနာဟီသုတ် ၂၉၅။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားလည်း ရှိ၏၊ အရှက်လည်း ရှိ၏၊ အကြောက်လည်း ရှိ၏၊ ရန်ငြိုး မရှိ၊ ပညာရှိ၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.16 2. Abbreviated Texts Free of Acrimony “… They’re faithful, conscientious, prudent, free of acrimony, and wise. …”

၃-အနိဿုကီသုတ် ၂၉၆။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ ယုံကြည်မှု‘သဒ္ဓါ’လည်း ရှိ၏၊ အရှက်လည်း ရှိ၏၊ အကြောက်လည်း ရှိ၏၊ မငြူစူတတ်၊ ပညာရှိ၏။ပ။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.17 2. Abbreviated Texts Free of Jealousy “… They’re faithful, conscientious, prudent, free of jealousy, and wise. …”

၄-အမစ္ဆရီသုတ် ၂၉၇။ ဝန်မတိုတတ်၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 37.18 2. Abbreviated Texts Free of Stinginess “… They’re faithful, conscientious, prudent, free of stinginess, and wise. …”

၅-အနတိစာရီသုတ် ၂၉၈။ လင်ကို လွန်ကျူး၍ မကျင့်၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 37.19 2. Abbreviated Texts Not Adulterous “… They’re faithful, conscientious, prudent, not adulterous, and wise. …”

၆-သုသီလသုတ် ၂၉၉။ ကိုယ်ကျင့် ‘သီလ’လည်း ရှိ၏၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 37.20 2. Abbreviated Texts Ethical “… They’re faithful, conscientious, prudent, ethical, and wise. …”

၇-ဗဟုဿုတသုတ် ၃၀၀။ အကြားအမြင်လည်း များ၏၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 37.21 2. Abbreviated Texts Very Learned “… They’re faithful, conscientious, prudent, learned, and wise. …”

၈-အာရဒ္ဓဝီရိယသုတ် ၃၀၁။ ထက်သန်သော လုံ့လလည်း ရှိ၏၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.22 2. Abbreviated Texts Energetic “… They’re faithful, conscientious, prudent, energetic, and wise. …”

၉-ဥပဋ္ဌိတဿတိသုတ် ၃၀၂။ ထင်သော သတိလည်း ရှိ၏၊ ပညာလည်း ရှိ၏။ပ။ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောမာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ နဝမသုတ်။ [ဤသည်တို့ကား ရှစ်ပါးကုန်သော သုတ္တန်အကျဥ်းတို့တည်း]။

Linked Discourses 37.23 2. Abbreviated Texts Mindful “… They’re faithful, conscientious, prudent, mindful, and wise. …”

၁၀-ပဥ္စသီလသုတ် ၃၀၃။ အနုရုဒ္ဓါ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မေ့လျော့ကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ အနုရုဒ္ဓါ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။ ဒုတိယ ပေယျာလဝဂ် ပြီး၏။

Linked Discourses 37.24 2. Abbreviated Texts Five Precepts “Anuruddha, when ladies have five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a good place, a heavenly realm. What five? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. When ladies possess these five qualities, when their body breaks up, after death, they are reborn in a good place, a heavenly realm.”

၃-ဗလဝဂ် ၁-ဝိသာရဒသုတ် ၃၀၄။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် (မကြောက်မရွံ့) ရဲဲရင့်စွာ အိမ်၌ နေရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.25 3. Powers Assured “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. These are the five powers of a lady. A lady living at home with these five qualities is self-assured.”

၂-ပသယှသုတ် ၃၀၅။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတု ဂါမ၏အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် လင်ကိုအနိုင်အထက်မူ၍ အိမ်၌ နေရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.26 3. Powers Under Her Thumb “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. These are the five powers of a lady. A lady living at home with these five powers has her husband under her thumb.”

၃-အဘိဘုယျသုတ် ၃၀၆။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤအားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် လင်ကိုလွှမ်းမိုး၍ အိမ်၌ နေရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 37.27 3. Powers Mastered “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. These are the five powers of a lady. A lady with these five powers lives having mastered her husband.”

၄-ဧကသုတ် ၃၀၇။ ရဟန်းတို့ တစ်ခုတည်းသော အားနှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျာ်းသည် မာတုဂါမကို လွှမ်းမိုး၍ ဖြစ်၏။ တစ်ခုသော အားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ (ယောကျာ်း၏) အစိုးရခြင်းတည်းဟူသော အားဖြင့်လွှမ်းမိုးခံရသော မာတုဂါမကို အဆင်းအားသည် မစောင့်ရှောက်နိုင်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားသည် မစောင့်ရှောက်နိုင်၊ သားသမီးအားသည် မစောင့်ရှောက်နိုင်၊ သီလအားသည် မစောင့်ရှောက်နိုင်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 37.28 3. Powers One “Mendicants, by means of one power a man lives having mastered a lady. By means of what one power? When a lady has been mastered by the power of authority, her powers of attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior do not avail her.”

၅-အင်္ဂသုတ် ၃၀၈။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်ကား ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ဤသို့လျှင် ထိုမာတုဂါမသည် ထို (စည်းစိမ်ဥစ္စာ အားဟူသော) အင်္ဂါနှင့် မပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသော အခါ ထိုမာတုဂါမသည် ထိုအင်္ဂါ (နှစ်ပါး) နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ဤသို့လျှင် ထိုမာတုဂါမသည် ထို (ဆွေမျိုးအားတည်းဟူသော) အင်္ဂါနှင့် မပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေ့မျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသော အခါ ထိုမာတုဂါမသည် ထိုအင်္ဂါ (သုံးပါး) နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ သားသမီးအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ဤသို့လျှင် ထိုမာတုဂါမသည် ထို (သားသမီးအားဟူသော) အင်္ဂါနှင့် မပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း၊ သားသမီးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသော အခါ ထိုမာတုဂါမသည် ထိုအင်္ဂါ (လေးပါး) နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း၊ သားသမီးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ သီလအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ဤသို့လျှင် ထိုမာတုဂါမသည် ထို (သီလအားဟူသော) အင်္ဂါနှင့် မပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း၊ သားသမီးအားနှင့်လည်းကောင်း၊ သီလအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသော အခါထိုမာတုဂါမသည် ထိုအင်္ဂါ (ငါးပါး) နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးပါးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 37.29 3. Powers In That Respect “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. A lady who has the power of attractiveness but not the power of wealth is incomplete in that respect. But when she has the power of attractiveness and the power of wealth she’s complete in that respect. A lady who has the powers of attractiveness and wealth, but not the power of relatives is incomplete in that respect. But when she has the powers of attractiveness, wealth, and relatives she’s complete in that respect. A lady who has the powers of attractiveness, wealth, and relatives, but not the power of children is incomplete in that respect. But when she has the powers of attractiveness, wealth, relatives, and children she’s complete in that respect. A lady who has the powers of attractiveness, wealth, relatives, and children, but not the power of ethical behavior is incomplete in that respect. But when she has the powers of attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior she’s complete in that respect. These are the five powers of a lady.”

၆-နာသေန္တိသုတ် ၃၀၉။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်အား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်ကား ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ သီလအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ၊ ထိုမာတုဂါမကို ဖျက်ဆီးနှင်ထုတ်ကုန်သည်သာတည်း၊ အိမ်၌ မနေစေကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်အားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏။ သီလအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ၊ ထိုမာတုဂါမကို ဖျက်ဆီးနှင်ထုတ်ကုန်သည်သာတည်း၊ အိမ်၌ မနေစေကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည်အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်အားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူဖြစ်၏၊ သီလအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ၊ ထိုမာတုဂါမကို ဖျက်ဆီးနှင်ထုတ်ကုန်သည်သာတည်း။ အိမ်၌ မနေစေကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားနှင့်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်အားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်လည်းကောင်း၊ သားသမီးအားနှင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ သီလအားနှင့်ကားမပြည့်စုံ။ ထိုမာတုဂါမကို ဖျက်ဆီးနှင်ထုတ်ကုန်သည်သာတည်း၊ အိမ်၌ မနေစေကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် သီလအားနှင့်ကား ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ အဆင်းအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ထိုမာတုဂါမကို အိမ်၌ နေစေကုန်သည်သာတည်း၊ မဖျက်ဆီး မနှင်ထုတ်ကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည်သီလအားနှင့်ကား ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ စည်းစိမ်အားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ထိုမာတုဂါမကို အိမ်၌ နေစေကုန်သည်သာတည်း၊ မဖျက်ဆီး မနှင်ထုတ်ကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် သီလအားနှင့်ကား ပြည်စုံသူ ဖြစ်၏၊ ဆွေမျိုးအားနှင့်ကား မပြည့်စုံ။ ထိုမာတုဂါမကို အိမ်၌ နေစေကုန်သည်သာတည်း၊ မဖျက်ဆီး မနှင်ထုတ်ကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် သီလအားနှင့်ကား ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၏၊ သားသမီးအားနှင့်ကားမပြည့်စုံ။ ထိုမာတုဂါမကို အိမ်၌ နေစေကုန်သည်သာတည်း၊ မဖျက်ဆီး မနှင်ထုတ်ကုန်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 37.30 3. Powers They Send Her Away “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. If a lady has the power of attractiveness but not that of ethical behavior, the family will send her away, they won’t accommodate her. If a lady has the powers of attractiveness and wealth but not that of ethical behavior, the family will send her away, they won’t accommodate her. If a lady has the powers of attractiveness, wealth, and relatives, but not that of ethical behavior, the family will send her away, they won’t accommodate her. If a lady has the powers of attractiveness, wealth, relatives, and children, but not that of ethical behavior, the family will send her away, they won’t accommodate her. If a lady has the power of ethical behavior but not that of attractiveness, the family will accommodate her, they won’t send her away. If a lady has the power of ethical behavior but not that of wealth, the family will accommodate her, they won’t send her away. If a lady has the power of ethical behavior but not that of relatives, the family will accommodate her, they won’t send her away. If a lady has the power of ethical behavior but not that of children, the family will accommodate her, they won’t send her away. These are the five powers of a lady.”

၇-ဟေတုသုတ် ၃၁၀။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း၊ အဆင်းအား၊ စည်းစိမ်အား၊ ဆွေမျိုးအား၊ သားသမီးအား၊ သီလအားတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် အဆင်းအားဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ စည်းစိမ်အားဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးအားဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ သားသမီးအားဟူသော အကြောင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ မရောက်နိုင်။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမသည် သီလဟူသော အကြောင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်နိုင်၏။ ရဟန်းတို့ မာတုဂါမ၏ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 37.31 3. Powers Cause “Mendicants, there are these five powers of a lady. What five? Attractiveness, wealth, relatives, children, and ethical behavior. It is not because of the powers of attractiveness, wealth, relatives, or children that ladies, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It is because of the power of ethical behavior that ladies, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. These are the five powers of a lady.”

၈-ဌာနသုတ် ၃၁၁။ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှုကို မပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် ဤငါးဌာနတို့ကို ရနိုင်ခဲဲကုန်၏။ အဘယ်ငါးဌာနတို့နည်း-ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု မပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤပဌမဌာနကို ရနိုင်ခဲဲ၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု မပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်လို၏ဟူသော ဤဒုတိယဌာနကို ရနိုင်ခဲဲ၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှုမပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်ပြီးလျှင်ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေလို၏ဟူသော ဤတတိယဌာနကို ရနိုင်ခဲဲ၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှုမပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်ပြီးလျှင်ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေရသည် ဖြစ်၍ သားသမီးရှိသူ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤစတုတ္ထဌာနကိုရနိုင်ခဲဲ၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု မပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်ပြီးလျှင် ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေရသည် ဖြစ်၍ သားသမီးရှိသူဖြစ်လျက် လင်ကို လွှမ်းမိုး၍ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤပဉ္စမဌာနကို ရနိုင်ခဲဲ၏။ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု မပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် ဤငါးဌာနကို ရနိုင်ခဲဲ၏။ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှုကို ပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် ဤငါးဌာနတို့ကို ရလွယ်၏။ အဘယ်ငါးဌာနတို့နည်း-ရဟန်းတို့ကောင်းမှု ပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည်သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤပဌမဌာနကို ရလွယ်၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု ပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်လို၏ဟူသော ဤဒုတိယဌာနကို ရလွယ်၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှုပြုခဲဲ့ဖူး သော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ ရောက်ပြီးလျှင်ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေလို၏ဟူသော ဤတတိယဌာနကို ရလွယ်၏၊ ရဟန်းတို့ကောင်းမှု ပြုခဲဲ့ ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော်သော အမျိုးသို့ရောက်ပြီးလျှင် ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေရသည် ဖြစ်၍ သားသမီးရှိသူ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤစတုတ္ထဌာနကို ရလွယ်၏၊ ရဟန်းတို့ ကောင်းမှု ပြုခဲဲ့ဖူးသော မာတုဂါမသည် သင့်လျော်သော အမျိုး၌ ဖြစ်၍ သင့်လျော် သော အမျိုးသို့ ရောက်ပြီးလျှင် ရန်သူ (လင်တူမယား) မရှိဘဲဲ အိမ်၌ နေရသည် ဖြစ်၍ သားသမီးရှိသူ ဖြစ်လျက် လင်ကို လွှမ်းမိုး၍ ဖြစ်လို၏ဟူသော ဤပဉ္စမဌာနကို ရလွယ်၏။ ရဟန်းတို့့ကောင်းမှု ပြုခဲဲ့ဖူး သော မာတုဂါမသည် ဤငါးဌာနတို့ကို ရလွယ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 37.32 3. Powers Things “Mendicants, there are five things that are hard to get for ladies who have not made merit. What five? ‘May I be born into a suitable family!’ This is the first thing. ‘Having been born in a suitable family, may I marry into a suitable family!’ This is the second thing. ‘Having been born in a suitable family and married into a suitable family, may I live at home without a co-wife!’ This is the third thing. ‘Having been born in a suitable family, and married into a suitable family, and living at home without a co-wife, may I have children!’ This is the fourth thing. ‘Having been born in a suitable family, and married into a suitable family, and living at home without a co-wife, and having had children, may I live having mastered my husband!’ This is the fifth thing. These are the five things that are hard to get for ladies who have not made merit. There are five things that are easy to get for ladies who have made merit. What five? ‘May I be born into a suitable family!’ This is the first thing. ‘Having been born into a suitable family, may I marry into a suitable family!’ This is the second thing. ‘Having been born into a suitable family and married into a suitable family, may I live at home without a co-wife!’ This is the third thing. ‘Having been born into a suitable family, and married into a suitable family, and living at home without a co-wife, may I have children!’ This is the fourth thing. ‘Having been born into a suitable family, and married into a suitable family, and living at home without a co-wife, and having had children, may I live having mastered my husband!’ This is the fifth thing. These are the five things that are easy to get for ladies who have made merit.”

၉-ပဥ္စသီလဝိသာရဒသုတ် ၃၁၂။ ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် (မကြောက်မရွံ့) ရဲဲရင့်စွာ အိမ်၌ နေရ၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း-သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မေ့လျော့ကြောင်း ဖြစ်သောသေအရက် သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏။ ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် (မကြောက်မရွံ့) ရဲဲရင့်စွာ အိမ်၌ နေရ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 37.33 3. Powers Living With Self-Assurance “Mendicants, a lady living at home with five qualities is self-assured. What five? She doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. A lady living at home with these five qualities is self-assured.”

၁၀-ဝဋ္ဌီသုတ် ၃၁၃။ ရဟန်းတို့ ကြီးပွားမှုငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားလျက်ရှိသော အရိယာတပည့်မသည် အရိယာ၏ကြီးပွားမှုတို့ဖြင့် ကြီးပွား၏၊ ကိုယ်၏ အနှစ်ကို ယူလေ့ရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ အမြတ်ကို ယူလေ့ရှိသူလည်းဖြစ်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း-ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားဖြင့် ကြီးပွား၏၊ သီလဖြင့် ကြီးပွား၏၊ အကြားအမြင် ‘သုတ’ ဖြင့် ကြီးပွား၏၊ စွန့်ကြဲဲခြင်း ‘စာဂ’ ဖြင့် ကြီးပွား၏၊ ပညာဖြင့် ကြီးပွား၏။ ရဟန်းတို့ ဤကြီးပွားမှု ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားလျက်ရှိသော အရိယာတပည့်မသည် အရိယာ၏ကြီးပွားမှုတို့ဖြင့် ကြီးပွား၏၊ ကိုယ်၏ အနှစ်ကို ယူလေ့ရှိသူလည်း ဖြစ်၏၊ အမြတ်ကို ယူလေ့ရှိသူလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤလောက၌ ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပညာ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စွန့်ကြဲဲခြင်း ‘စာဂ’ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကြားအမြင် ‘သုတ’ ဖြင့်လည်းကောင်း ကြီးပွား၏။ ထိုသို့သောသီလရှိသော ထိုဥပါသိကာမသည် ဤဘဝ ၌ ပင်လျှင် မိမိ၏ နှစ်ပါးသော အနှစ်သာရကို ယူ၏။ ဒသမသုတ်။ သုံးခုမြောက် ဗလဝဂ် ပြီး၏။ မာတုဂါမသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 37.34 3. Powers Growth “Mendicants, a female noble disciple who grows in five ways grows nobly, taking on what is essential and excellent in this life. What five? She grows in faith, ethics, learning, generosity, and wisdom. A female noble disciple who grows in these five ways grows nobly, taking on what is essential and excellent in this life. When she grows in faith and ethics, wisdom, and both generosity and learning— a virtuous laywoman such as she takes on what is essential for herself in this life.” The Linked Discourses on ladies are complete.

၄-ဇမ္ဗုခါဒကသံယုတ် ၁-နိဗ္ဗာနပဥှာသုတ် ၃၁၄။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် မဂဓတိုင်း နာလကရွာငယ်၌ (သီတင်းသုံး) နေ၏၊ ထိုအခါ ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်သည် အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်သာရိပုတြာအား- ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “နိဗ္ဗာန် နိဗ္ဗာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အဘယ်သည် နိဗ္ဗာန်နည်းဟု ဤစကားကိုလျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ရာဂကုန်ရာ ဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာကို “နိဗ္ဗာန်”ဟု ဆိုအပ်၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိ၏လော၊ အကျင့်သည် ရှိ၏လောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက့်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန်လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ထိုနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း-မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’၊ မှန်ကန်သော ကြံခြင်း ‘သမ္မာသင်္ကပ္ပ’၊ မှန်ကန်သော ပြောဆိုခြင်း‘သမ္မာဝါစာ’၊ မှန်ကန်သော ပြုလုပ်ခြင်း‘သမ္မာကမ္မန္တ’၊ မှန်ကန်သော အသက်မွေးခြင်း‘သမ္မာအာဇီဝ’၊ မှန်ကန်သော အားထုတ်ခြင်း ‘သမ္မာဝါယာမ’၊ မှန်ကန်သော အောက်မေ့ခြင်း ‘သမ္မာသတိ’၊ မှန်ကန်သောတည် ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တည်း။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန်လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါသင့်သည်သာတည်းဟု (ပြောဆို၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 38.1 1. With Jambukhādaka A Question About Extinguishment At one time Venerable Sāriputta was staying in the land of the Magadhans near the little village of Nālaka. Then the wanderer Jambukhādaka went up to Venerable Sāriputta and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Sāriputta: “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘extinguishment’. What is extinguishment?” “Reverend, the ending of greed, hate, and delusion is called extinguishment.” “But, reverend, is there a path and a practice for realizing this extinguishment?” “There is, reverend.” “Well, what is it?” “It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. This is the path, the practice, for realizing this extinguishment.” “Reverend, this is a fine path, a fine practice, for realizing this extinguishment. Just this much is enough for diligence.”

၂-အရဟတ္တပဥှာသုတ် ၃၁၅။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “အရဟတ္တဖိုလ် အရဟတ္တဖိုလ် ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အဘယ်သည်အရဟတ္တဖိုလ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရာဂကုန်ရာ ဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာကို “အရဟတ္တဖိုလ်”ဟုဆိုအပ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤအရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သောမြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တည်း။ ငါ့သျှင် ဤအရဟတ္တဖိုလ်ကိုမျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်း ငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု (ပြောဆို၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 38.2 1. With Jambukhādaka A Question About Perfection “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘perfection’. What is perfection?” “Reverend, the ending of greed, hate, and delusion is called perfection.” “But, reverend, is there a path and a practice for realizing this perfection?” “There is, reverend.” “Well, what is it?” “It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. This is the path, the practice, for realizing this perfection.” “Reverend, this is a fine path, a fine practice, for realizing this perfection. Just this much is enough for diligence.”

၃-ဓမ္မဝါဒီပဥှာသုတ် ၃၁၆။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ လောက၌ တရားကို ဆိုလေ့ရှိသူတို့သည် အဘယ်သူတို့နည်း၊ လောက၌ ကောင်းစွာ ကျင့်သူတို့သည် အဘယ်သူတို့နည်း၊ လောက၌ ကောင်းစွာ သွားသူတို့သည် အဘယ်သူတို့နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် အကြင်သူတို့သည် ရာဂကို ပယ်ခြင်းငှါ တရားဟောကြကုန်၏၊ ဒေါသကို ပယ်ခြင်းငှါ တရားဟောကြကုန်၏၊ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ တရားဟောကြကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် လောက၌ တရားကိုဆိုလေ့ ရှိသူတို့တည်း။ ငါ့သျှင် အကြင်သူတို့သည် ရာဂပယ်ခြင်းငှါ ကျင့်ကုန်၏၊ ဒေါသပယ်ခြင်းငှါကျင့်ကုန်၏၊ မောဟပယ်ခြင်းငှါ ကျင့်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် လောက၌ ကောင်းစွာ ကျင့်သူတို့တည်း။ ငါ့သျှင် အကြင် သူတို့သည်ကား ရာဂကို ပယ်အပ်၏၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲဲ့ ဖြတ်ပြီး ဖြစ်၏၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင် ရာကဲဲ့သို့ ပြုပြီး ဖြစ်၏၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်း မရှိသည်ကို ပြုအပ်၏၊ နောင်အခါ မဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော ရှိ၏။ ဒေါသကို ပယ်အပ်၏၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲဲ့ ဖြတ်ပြီး ဖြစ်၏၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲဲ့သို့ ပြုပြီး ဖြစ်၏၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်း မရှိသည်ကို ပြုအပ်၏၊ နောင်အခါမဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော ရှိ၏။ မောဟကို ပယ်အပ်၏၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲဲ့ ဖြတ်ပြီး ဖြစ်၏၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲဲ့သို့ ပြုပြီး ဖြစ်၏၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်း မရှိသည်ကို ပြုအပ်၏၊ နောင်အခါမဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော ရှိ၏။ ထိုသူတို့သည် လောက၌ ကောင်းစွာ သွားသူတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤရာဂ ဒေါသ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤရာဂ ဒေါသ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤရာဂ ဒေါသ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ထိုရာဂ ဒေါသ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သောမြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တည်း။ ငါ့သျှင် ဤရာဂ ဒေါသမောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည် ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤရာဂ ဒေါသ မောဟကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာ တည်းဟု ပြောဆို၏။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 38.3 1. With Jambukhādaka Principled Speech “Reverend Sāriputta, who in the world have principled speech? Who in the world practice well? Who are the holy ones in the world?” “Reverend, those who teach principles for giving up greed, hate, and delusion have principled speech in the world. Those who practice for giving up greed, hate, and delusion are practicing well in the world. Those who have given up greed, hate, and delusion—so they’re cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future—are holy ones in the world.” “But, reverend, is there a path and a practice for giving up that greed, hate, and delusion?” “There is, reverend.” “Well, what is it?” “It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. This is the path, this is the practice for giving up that greed, hate, and delusion.” “This is a fine path, a fine practice, for giving up greed, hate, and delusion. Just this much is enough for diligence.”

၄-ကိမတ္ထိယသုတ် ၃၁၇။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ အဘယ်အကျိုးငှါ ရဟန်းဂေါတမထံ၌ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပါသနည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းအကျိုးငှါ မြတ်စွာဘုရားထံ၌ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံး၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟုမိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သောတည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’တည်း။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဆင်းရဲဲဒုက္ခကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါလမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု (ပြောဆို၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 38.4 1. With Jambukhādaka What’s the Goal? “Reverend Sāriputta, what’s the goal of leading the spiritual life under the ascetic Gotama?” “The goal of leading the spiritual life under the Buddha is to completely understand suffering.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding this suffering?” “There is.” …

၅-အဿာသပ္ပတ္တသုတ် ၃၁၈။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “သက်သာရာသို့ ရောက်သူ သက်သာရာသို့ ရောက်သူ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အဘယ်မျှဖြင့် သက်သာရာသို့ ရောက်သူ ဖြစ်ပါသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာ ဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ထွက်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှဖြင့် သက်သာရာသို့ ရောက်သူ ဖြစ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကို မျက်မှောက် ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကို မျက် မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါလမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက်သာရာကိုမျက် မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာမမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 38.5 1. With Jambukhādaka Solace “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘gaining solace’. At what point do you gain solace?” “When a mendicant truly understands the six fields of contact’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape, at that point they’ve gained solace.” “But, reverend, is there a path and a practice for realizing this solace?” “There is.” …

၆-ပရမဿာသပ္ပတ္တသုတ် ၃၁၉။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “လွန်ကဲဲသော သက်သာရာသို့ ရောက်သူ လွန်ကဲဲသော သက်သာရာသို့ရောက်သူ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အဘယ်မျှဖြင့် လွန်ကဲဲသော သက်သာရာသို့ ရောက်သူ ဖြစ်သနည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းသည် တွေ့ထိမှု၏ တည်ရာ ‘ဖဿာယတန’ ခြောက်ပါးတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ သာယာဖွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ လွတ်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်းဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိ၍ မစွဲဲလမ်းဘဲဲ ကိလေသာတို့မှ လွတ်၏။ ငါ့သျှင် ဤမျှဖြင့် လွန်ကဲဲသော သက်သာရာသို့ ရောက်သူ ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် လွန်ကဲဲသော သက်သာရာကိုမျက်မှောက်ပြုခြင်း ငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် လွန်ကဲဲသောသက်သာရာကို မျက် မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤလွန်ကဲဲသော သက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည်အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤလွန်ကဲဲသော သက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ (လမ်းသည်,အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တည်း။ ငါ့သျှင် ဤလွန်ကဲဲသော သက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤလွန်ကဲဲသော သက်သာရာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ လမ်းသည်ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟုပြောဆို၏။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 38.6 1. With Jambukhādaka Ultimate Solace “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘gaining ultimate solace’. At what point do you gain ultimate solace?” “When a mendicant is freed by not grasping after truly understanding the six fields of contact’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape, at that point they’ve gained ultimate solace.” “But, reverend, is there a path and a practice for realizing this ultimate solace?” “There is.” …

၇-ဝေဒနာပဥှာသုတ် ၃၂၀။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “ဝေဒနာ ဝေဒနာ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် ဝေဒနာတို့သည် အဘယ်တို့နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဝေဒနာတို့သည် သုံးပါးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်း၊ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးတို့သည် ဝေဒနာတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည်ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည်အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ (လမ်းသည်,အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင် တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြားသိခြင်းငှါ လမ်းသည်ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟုပြောဆို၏။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 38.7 1. With Jambukhādaka A Question About Feeling “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘feeling’. What is feeling?” “Reverend, there are three feelings. What three? Pleasant, painful, and neutral feeling. These are the three feelings.” “But reverend, is there a path and a practice for completely understanding these three feelings?” “There is.” …

၈-အာသဝပဥှာသုတ် ၃၂၁။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “အာသဝ အာသဝ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အာသဝဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့သည် သုံးပါးတို့တည်း။ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ၊ ဤသုံးပါးတို့သည် အာသဝတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည်ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် အာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအာသဝတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည်ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟုပြောဆို၏။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 38.8 1. With Jambukhādaka A Question About Defilements “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘defilement’. What is defilement?” “Reverend, there are three defilements. The defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance. These are the three defilements.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these three defilements?” “There is.” …

၉-အဝိဇ္ဇာပဥှာသုတ် ၃၂၂။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “အဝိဇ္ဇာ အဝိဇ္ဇာ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် အဝိဇ္ဇာဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဆင်းရဲဲ ‘ဒုက္ခ’ ၌ မသိမှု၊ ဆင်းရဲဲဖြစ်ကြောင်း၌ မသိမှု၊ ဆင်းရဲဲချုပ်ရာ၌ မသိမှု၊ ဆင်းရဲဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်၌ မသိမှုကို ‘အဝိဇ္ဇာ’ဟု ဆိုအပ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအဝိဇ္ဇာကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤအဝိဇ္ဇာကိုပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအဝိဇ္ဇာကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် အဝိဇ္ဇာကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း‘သမ္မာသမာဓိ’တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤအဝိဇ္ဇာကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤအဝိဇ္ဇာကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည်ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 38.9 1. With Jambukhādaka A Question About Ignorance “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘ignorance’. What is ignorance?” “Not knowing about suffering, the origin of suffering, the cessation of suffering, and the practice that leads to the cessation of suffering. This is called ignorance.” “But, reverend, is there a path and a practice for giving up that ignorance?” “There is.” …

၁၀-တဏှာပဥှာသုတ် ၃၂၃။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “တဏှာ တဏှာ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် တဏှာဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့သည် သုံးပါးတို့တည်း။ ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာတို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးတို့သည် တဏှာတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါလမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် တဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤတဏှာတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည်ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟုပြောဆို၏။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 38.10 1. With Jambukhādaka A Question About Craving “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘craving’. What is craving?” “Reverend, there are these three cravings. Craving for sensual pleasures, craving for continued existence, and craving for nonexistence. These are the three cravings.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these cravings?” “There is.” …

၁၁-ဩဃပဥှာသုတ် ၃၂၄။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “ဩဃ ဩဃ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် ဩဃဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဩဃတို့သည် ဤလေးပါးတို့တည်း။ ကာမောဃ၊ ဘဝေါဃ၊ ဒိဋ္ဌောဃ၊ အဝိဇ္ဇောဃတို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤလေးပါးတို့သည် ဩဃတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါလမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါလမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဩဃတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ ဧကာဒသမသုတ်။

Linked Discourses 38.11 1. With Jambukhādaka A Question About Floods “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘a flood’. What is a flood?” “Reverend, there are these four floods. The floods of sensuality, desire to be reborn, views, and ignorance. These are the four floods.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these floods?” “There is.” …

၁၂-ဥပါဒါနပဥှာသုတ် ၃၂၅။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “ဥပါဒါန် ဥပါဒါန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် ဥပါဒါန်ဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဥပါဒါန်တို့သည် ဤလေးပါးတို့တည်း။ ကာမုပါဒါန်၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၊ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤလေးပါးတို့သည် ဥပါဒါန်တို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဥပါဒါန် တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သောတည်ကြည် ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လမ်းသည့် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဥပါဒါန်တို့ကို ပယ်ခြင်းငှါလမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါသင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ ဒွါဒသမသုတ်။

Linked Discourses 38.12 1. With Jambukhādaka A Question About Grasping “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘grasping’. What is grasping?” “Reverend, there are these four kinds of grasping. Grasping at sensual pleasures, views, precepts and observances, and theories of a self. These are the four kinds of grasping.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these four kinds of grasping?” “There is.” …

၁၃-ဘဝပဥှာသုတ် ၃၂၆။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “ဘဝ ဘဝ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် ဘဝဟူသည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဘဝတို့သည် ဤသုံးပါးတို့တည်း။ ကာမဘဝ၊ ရူပဘဝ၊ အရူပဘဝတို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးတို့သည် ဘဝတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါး ရှိသော ဤအရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန် ကန်သောတည်ကြည်ခြင်း‘သမ္မာသမာဓိ’တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဘဝတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ တေရသမသုတ်။

Linked Discourses 38.13 1. With Jambukhādaka A Question About States of Existence “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘continued existence’. What is continued existence?” “Reverend, there are these three states of continued existence. Existence in the sensual realm, the realm of luminous form, and the formless realm. These are the three states of continued existence.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these three states of existence?” “There is.” …

၁၄-ဒုက္ခပဥှာသုတ် ၃၂၇။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “ဒုက္ခ ဒုက္ခ္ခ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် ဒုက္ခဟူသည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဒုက္ခသဘောတို့သည် ဤသုံးပါးတို့တည်း။ ဒုက္ခဒုက္ခ္ခ၊ သင်္ခါရဒုက္ခ၊ ဝိပရိဏာမဒုက္ခ္ခတို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသုံးပါးတို့သည် ဒုက္ခသဘောတို့တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကိုပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည်အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤဒုက္ခသဘောတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ စုဒ္ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 38.14 1. With Jambukhādaka A Question About Suffering “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘suffering’. What is suffering?” “Reverend, there are these three forms of suffering. The suffering inherent in painful feeling; the suffering inherent in conditions; and the suffering inherent in perishing. These are the three forms of suffering.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding these forms of suffering?” “There is.” …

၁၅-သက္ကာယပဥှာသုတ် ၃၂၈။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “သက္ကာယ သက္ကာယ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် သက္ကာယဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ငါးပါးကုန်သော ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ကို သက္ကာယဟု မြတ်စွာဘုရားသည့်ဟော တော်မူအပ်၏။ ဤငါးပါးတို့သည် အဘယ်နည်း၊ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာတို့တည်း။ ဤငါးပါးကုန်သောဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ကို သက္ကာယဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် အဘယ်နည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်နည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤသက္ကာယတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏၊ အကျင့်သည် ကောင်း၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာမမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ ပန္နရသမသုတ်။

Linked Discourses 38.15 1. With Jambukhādaka A Question About Substantial Reality “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘substantial reality’. What is substantial reality?” “Reverend, the Buddha said that these five grasping aggregates are substantial reality. That is, form, feeling, perception, choices, and consciousness. The Buddha said that these five grasping aggregates are substantial reality.” “But, reverend, is there a path and a practice for completely understanding this substantial reality?” “There is.” …

၁၆-ဒုက္ကရပဥှာသုတ် ၃၂၉။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ ဤသာသနာတော်၌ ပြုနိုင်ခဲသော အရာသည် အဘယ်နည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသာသနာတော်၌ ပြုနိုင်ခဲသော အရာကား ရှင်ရဟန်းအဖြစ်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းဖြစ်ပြီးသူသည် အဘယ်ကို ပြုနိုင်ခဲသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းဖြစ်ပြီးသူသည် မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုနိုင်ခဲ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ (ရဟန်းအဖြစ်၌ ) မွေ့လျော်သော သူသည် အဘယ်ကို ပြုနိုင်ခဲသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် (ရဟန်းအဖြစ်၌ ) မွေ့လျော်သော သူသည် တရားအား လျော်သောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်းငှါ ပြုနိုင်ခဲ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် အဘယ်မျှကြာလျှင် တရားအား လျော်သောအကျင့်ကို ကျင့် သော ရဟန်းသည် ရဟန္တာဖြစ်ရာသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် မကြာမီရဟန္တာဖြစ်ရာ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ သောဠသမသုတ်။ ဇမ္ဗုခါဒကသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 38.16 1. With Jambukhādaka A Question About What’s Hard to Do “Reverend Sāriputta, in this teaching and training, what is hard to do?” “Going forth, reverend, is hard to do in this teaching and training.” “But what’s hard to do for someone who has gone forth?” “When you’ve gone forth it’s hard to be satisfied.” “But what’s hard to do for someone who is satisfied?” “When you’re satisfied, it’s hard to practice in line with the teaching.” “But if a mendicant practices in line with the teaching, will it take them long to become a perfected one?” “Not long, reverend.” The Linked Discourses with Jambukhādaka are complete.

၅-သာမဏ္ဍကသံယုတ် ၁-သာမဏ္ဍကသုတ် ၃၃၀။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ဝဇ္ဇီတိုင်း ဥက္ကစေလာမြို့ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ (သီတင်းသုံး) နေ၏၊ ထိုအခါ သာမဏ္ဍကပရိဗိုဇ်သည် အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အတူဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်သာရိပုတြာအား ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ “နိဗ္ဗာန် နိဗ္ဗာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ငါ့သျှင် နိဗ္ဗာန်ဟူသည် အဘယ်နည်းဟူသော ဤစကားကို လျှောက်၏။ ငါ့သျှင် ရာဂကုန်ရာ ဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာကို နိဗ္ဗာန်ဟု ဆိုအပ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိသလော၊ အကျင့်သည် ရှိသလောဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် ရှိ၏၊ အကျင့်သည် ရှိ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် လမ်းသည် အဘယ်ပါနည်း၊ အကျင့်သည် အဘယ်ပါနည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် (လမ်းသည်, အကျင့်သည်ကား) အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကား အဘယ်နည်း၊ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမ္မာသမာဓိ’ တို့တည်း။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ဤသည်ပင်တည်း၊ အကျင့်သည် ဤသည်ပင်တည်းဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤနိဗ္ဗာန်ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ လမ်းသည် ကောင်း၏။ အကျင့်သည် ကောင်း၏၊ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်သည် သာတည်းဟု ပြောဆို၏။ ပဌမသုတ်။ [ဇမ္ဗုခါဒကသုတ်ကဲ့သို့ ချဲ့အပ်၏]။

Linked Discourses 39.1–15 1. With Sāmaṇḍaka With Sāmaṇḍaka on Extinguishment At one time Venerable Sāriputta was staying in the land of the Vajjis near Ukkacelā on the bank of the Ganges River. Then the wanderer Sāmaṇḍaka went up to Venerable Sāriputta and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Sāriputta: “Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘extinguishment’. What is extinguishment?” “Reverend, the ending of greed, hate, and delusion is called extinguishment.” “But, reverend, is there a path and a practice for realizing this extinguishment?” “There is, reverend.” “Well, what is it?” “It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. This is the path, the practice, for realizing this extinguishment.” “Reverend, this is a fine path, a fine practice, for realizing this extinguishment. Just this much is enough for diligence.” (Tell in full as the Linked Discourses with Jambukhādaka.)

၁၆-ဒုက္ကရသုတ် ၃၃၁။ ငါ့သျှင် သာရိပုတြာ ဤသာသနာတော်၌ ပြုနိုင်ခဲသော အရာသည် အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ဤသာသနာတော်၌ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်သည် ပြုနိုင်ခဲ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းပြုပြီးသူသည်ကား အဘယ်ကို ပြုနိုင်ခဲသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရဟန်းပြုပြီးသူသည် မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုနိုင်ခဲ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် (ရဟန်းအဖြစ်၌ ) မွေ့လျော်သောသူသည် အဘယ်ကို ပြုနိုင်ခဲသနည်းဟုမေး၏။ ငါ့သျှင် (ရဟန်းအဖြစ်၌ ) မွေ့လျော်သော သူသည် တရားအား လျော်စွာ ကျင့်ခြင်းကိုပြုနိုင်ခဲ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ငါ့သျှင် အဘယ်မျှကြာလျှင် တရားအား လျော်သော အကျင့်ကို ကျင့်သောရဟန်းသည် ရဟန္တာဖြစ် ရာသနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ရာ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ သောဠသမသုတ်။ သာမဏ္ဍကသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 39.16 1. With Sāmaṇḍaka Hard to Do “Reverend Sāriputta, in this teaching and training, what is hard to do?” “Going forth, reverend, is hard to do in this teaching and training.” “But what’s hard to do for someone who has gone forth?” “When you’ve gone forth it’s hard to be satisfied.” “But what’s hard to do for someone who is satisfied?” “When you’re satisfied, it’s hard to practice in line with the teaching.” “But if a mendicant practices in line with the teaching, will it take them long to become a perfected one?” “Not long, reverend.” The Linked Discourses with Sāmaṇḍaka are complete.

၆-မောဂ္ဂလာနသံယုတ် ၁-ပဌမ ဈာနပဥှာသုတ် ၃၃၂။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ် သောဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ရဟန်း တို့ကို“ငါ့သျှင် ရဟန်းတို့”ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟု ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် အားပြန်ကြား လျှောက်ထားကြကုန်၏၊ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏-ငါ့သျှင်တို့ ငါသည် ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်ရောက်လျက် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းစဥ် “ပဌမ ဈာန်ပဌမဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် ပဌမဈာန်နည်းဟု စိတ်အကြံ ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပြန်၏- “ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ကာမတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုတ်တရားတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ နှင့်တကွ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ နှင့်တကွ ဖြစ်သော နီဝရဏဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို ပဌမဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏ ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် ကာမတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင်အကုသိုလ်တရားတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ နှင့်တကွ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ နှင့်တကွ ဖြစ်သောနီဝရဏဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု ‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား ကာမနှင့် တကွဖြစ်သော အမှတ် ‘သညာ’ နှလုံးသွင်း‘မနသိကာရ’တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် ပဌမဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ ပဌမဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ ပဌမဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ ပဌမဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ ကာမတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ့်တရားတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ နှင့်တကွ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ နှင့်တကွ ဖြစ်သော နီဝရဏဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ‘ပီတိ’ ချမ်းသာမှု‘သုခ’ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခဲ့ပြီ။ ငါ့သျှင်တို့ “မြတ်စွာဘုရား ချီးမြှောက်အပ်သော ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ရောက်သော တပည့်”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော်ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 40.1 1. By Moggallāna A Question About the First Absorption At one time Venerable Mahāmoggallāna was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There Venerable Mahāmoggallāna addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Venerable Mahāmoggallāna said this: “Just now, reverends, as I was in private retreat this thought came to mind: ‘They speak of this thing called the “first absorption”. What is the first absorption?’ It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. This is called the first absorption.’ And so … I was entering and remaining in the first absorption. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by sensual pleasures beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the first absorption, brahmin! Settle your mind in the first absorption; unify your mind and immerse it in the first absorption.’ And so, after some time … I entered and remained in the first absorption. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၂-ဒုတိယ ဈာနပဥှာသုတ် ၃၃၃။ “ဒုတိယဈာန် ဒုတိယဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် ဒုတိယဈာန်နည်းဟု စိတ်အကြံ ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပြန်၏- “ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဝိတက်ဝိစာရငြိမ်းခြင်းကြောင့် မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေသော တည်ကြည်ခြင်း‘သမာဓိ’ကို ပွါးစေတတ်သောကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ မရှိသော သုံးသပ်ခြင်း ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ ကြောင့် ဖြစ်သောနှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကိုဒုတိယဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏ ”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် ဝိတက်ဝိစာရငြိမ်းခြင်းကြောင့်မိမိသန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေသော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ပွါးစေတတ်သောကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ မရှိသော သုံးသပ် ခြင်း ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ ကြောင့်ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ နှင့် တကွသော အမှတ် ‘သညာ’နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် ဒုတိယဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ ဒုတိယဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာတည်စေလော့၊ ဒုတိယဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ ဒုတိယဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ ဝိတက်ဝိစာရကင်းခြင်းကြောင့် မိမိ သန္တာန်၌ စိတ်ကို ကြည်လင်စေတတ်သောတည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ပွါးစေတတ်သော ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ မရှိသော သုံးသပ်ခြင်း ‘ဝိစာရ’မရှိသော တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ ကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသောဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခဲ့ပြီ။ ငါ့သျှင်တို့ “မြတ်စွာဘုရား ချီး မြှောက်အပ်သော ထူးမြတ်သောအသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သော တပည့် ”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည်ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော် ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 40.2 1. By Moggallāna A Question About the Second Absorption “They speak of this thing called the ‘second absorption’. What is the second absorption? It occurred to me: ‘As the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected. This is called the second absorption.’ And so … I was entering and remaining in the second absorption. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by placing the mind beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the second absorption, brahmin! Settle your mind in the second absorption; unify your mind and immerse it in the second absorption.’ And so, after some time … I entered and remained in the second absorption. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၃-တတိယ ဈာနပဥှာသုတ် ၃၃၄။ “တတိယဈာန် တတိယဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် တတိယဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် လျစ်လျူရှုလျက် သတိ, သမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ နေ၏၊ သတိ, သမ္ပဇဥ်နှင့်ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ ချမ်းသာခြင်း‘သုခ’ကိုကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင် (တတိယဈာန်) ကြောင့် ထိုသူကို“လျစ်လျူ ရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယဈာန် သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို တတိယဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏ ”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် လျစ်လျူရှုလျက် နေ၏၊ သတိသမ္ပဇဥ်နှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ကိုလည်းကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင်တတိယဈာန်ကြောင့် ထိုသူကို “လျစ် လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာ နေလေ့ ရှိသူ”ဟုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယ ဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ နှင့် တကွ ဖြစ်သော အမှတ် ‘သညာ’နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် တတိယဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ တတိယဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ တတိယဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ တတိယဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ကိုလည်း မတပ်မက်ခြင်းကြောင့် သတိသမ္ပဇဥ်ရှိသည် ဖြစ်၍ လျစ်လျူရှုလျက် နေ၏၊ ချမ်းသာခြင်း‘သုခ’ကိုလည်းကိုယ်ဖြင့် ခံစား၏၊ အကြင်တတိယဈာန်ကြောင့် ထိုသူကို “လျစ်လျူရှုသူ၊ သတိရှိသူ၊ ချမ်းသာစွာနေလေ့ရှိသူ”ဟု အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြောကြားကုန်၏၊ ထိုတတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ “မြတ်စွာဘုရား ချီးမြှောက်အပ်သော ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ရောက်သော တပည့်” ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော်ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 40.3 1. By Moggallāna A Question About the Third Absorption “They speak of this thing called the ‘third absorption’. What is the third absorption? It occurred to me: ‘With the fading away of rapture, a mendicant enters and remains in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, “Equanimous and mindful, one meditates in bliss.” This is called the third absorption.’ And so … I was entering and remaining in the third absorption. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by rapture beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the third absorption, brahmin! Settle your mind in the third absorption; unify your mind and immerse it in the third absorption.’ And so, after some time … I entered and remained in the third absorption. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၄-စတုတ္ထ ဈာနပဥှာသုတ် ၃၃၅။ “စတုတ္ထဈာန် စတုတ္ထဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် စတုတ္ထဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ချမ်းသာ ဆင်းရဲကိုပယ်ခြင်းကြောင့်လည်း ကောင်း၊ ရှေးဦးကပင်လျှင် ဝမ်းသာခြင်း နှလုံးမသာခြင်းတို့၏ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲ ချမ်းသာ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ ကြောင့် ဖြစ်သည့်သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို စတုတ္ထဈာန်ဟုဆိုအပ်၏ ”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် ချမ်းသာဆင်းရဲကိုပယ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရှေးဦးကပင်လျှင် ဝမ်းသာခြင်း နှလုံးမသာခြင်းတို့၏ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲချမ်းသာ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ ’ကြောင့် ဖြစ်သည့်သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား ချမ်းသာခြင်း‘သုခ’နှင့် တကွသော အမှတ် ‘သညာ’ နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် စတုတ္ထဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ စတုတ္ထဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာတည်စေလော့၊ စတုတ္ထဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ စတုတ္ထဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ ချမ်းသာဆင်းရဲကိုပယ်ခြင်းကြောင့်လည်း ကောင်း၊ ရှေးဦးကပင်လျှင် ဝမ်းသာခြင်း နှလုံးမသာခြင်းတို့၏ချုပ်နှင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲ ချမ်းသာ မရှိသော လျစ်လျူရှုမှု ‘ဥပေက္ခာ’ ကြောင့် ဖြစ်သည့်သတိ၏ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့။ပ။ ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သော တပည့်”ဟူ သော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည်ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော် ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 40.4 1. By Moggallāna A Question About the Fourth Absorption “They speak of this thing called the ‘fourth absorption’. What is the fourth absorption? It occurred to me: ‘It’s when, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a mendicant enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. This is called the fourth absorption.’ And so … I was entering and remaining in the fourth absorption. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by pleasure beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the fourth absorption, brahmin! Settle your mind in the fourth absorption; unify your mind and immerse it in the fourth absorption.’ And so, after some time … I entered and remained in the fourth absorption. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၅-အာကာသာနဥ္စာယတန ပဥှာသုတ် ၃၃၆။ “အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည်အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ရူပသညာတို့ကို လုံးဝလွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်, ပဋိဃသညာတို့၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် နာနတ္တသညာတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် “ကောင်းကင်သည် အဆုံးမရှိ ”ဟု စီးဖြန်းလျက် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် ရူပသညာတို့ကို လုံးဝလွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်ပဋိဃသညာတို့၏ ချုပ်ခြင်း ကြောင့် နာနတ္တသညာတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် “ကောင်းကင်သည်အဆုံးမရှိ ”ဟု စီးဖြန်းလျက် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့်နေသော ထိုငါ့အား ရုပ်နှင့် တကွသော အမှတ် ‘သညာ’ နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ ရူပသညာတို့ကို လုံးဝလွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် ပဋိဃသညာတို့၏ချုပ် ခြင်းကြောင့် နာနတ္တသညာတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် “ကောင်းကင်သည် အဆုံးမရှိ ”ဟုစီးဖြန်းလျက် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင်တို့။ပ။ ထူးမြတ်သောအသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ် သို့ ရောက်သော တပည့်”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည်ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော် ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 40.5 1. By Moggallāna A Question About the Dimension of Infinite Space “They speak of this thing called the ‘dimension of infinite space’. What is the dimension of infinite space? It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that “space is infinite”, enters and remains in the dimension of infinite space. This is called the dimension of infinite space.’ And so … I was entering and remaining in the dimension of infinite space. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by forms beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the dimension of infinite space, brahmin! Settle your mind in the dimension of infinite space; unify your mind and immerse it in the dimension of infinite space.’ And so, after some time … I entered and remained in the dimension of infinite space. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၆-ဝိညာဏဥ္စာယတန ပဥှာသုတ် ၃၃၇။ “ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ ‘ဝိညာဏ်သည် အဆုံးမရှိ’ဟု စီးဖြန်းလျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏ ”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “ဝိညာဏ်သည်အဆုံးမရှိ ”ဟု စီးဖြန်းလျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အား အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့် တကွသော အမှတ် ‘သညာ’ နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကိုကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “ ဝိညာဏ်သည်အဆုံးမရှိ ”ဟု စီးဖြန်း လျက် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင်တို့။ပ။ ထူးမြတ်သော ဝိညာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သော တပည့်”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည်ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော် ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 40.6 1. By Moggallāna A Question About the Dimension of Infinite Consciousness “They speak of this thing called the ‘dimension of infinite consciousness’. What is the dimension of infinite consciousness? It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that “consciousness is infinite”, enters and remains in the dimension of infinite consciousness. This is called the dimension of infinite consciousness.’ And so … I was entering and remaining in the dimension of infinite consciousness. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by the dimension of infinite space beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the dimension of infinite consciousness, brahmin! Settle your mind in the dimension of infinite consciousness; unify your mind and immerse it in the dimension of infinite consciousness.’ And so, after some time … I entered and remained in the dimension of infinite consciousness. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၇-အာကိဥ္စညာယတန ပဥှာသုတ် ၃၃၈။ “အာကိဉ္စညာယတနဈာန် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ ‘စိုးစဥ်းမျှ မရှိ’ဟု စီးဖြန်းလျက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ဟု ဆိုအပ်၏”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ထိုငါသည် ဝိညာ ဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “စိုးစဥ်းမျှ မရှိ ”ဟု စီးဖြန်းလျက်အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသော ထိုငါ့အားဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်နှင့် တကွသော အမှတ် ‘သညာ’ နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကိုကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “စိုးစဥ်းမျှ မရှိ”ဟု စီးဖြန်းလျက်အာကိဉ္စညာ ယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင်တို့။ပ။ ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ရောက်သော တပည့်” ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော်ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 40.7 1. By Moggallāna A Question About the Dimension of Nothingness “They speak of this thing called the ‘dimension of nothingness’. What is the dimension of nothingness? It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that “there is nothing at all”, enters and remains in the dimension of nothingness. This is called the dimension of nothingness.’ And so … I was entering and remaining in the dimension of nothingness. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by the dimension of infinite consciousness beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the dimension of nothingness, brahmin! Settle your mind in the dimension of nothingness; unify your mind and immerse it in the dimension of nothingness.’ And so, after some time … I entered and remained in the dimension of nothingness. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၈-နေဝသညာနာသညာယတနပဥှာသုတ် ၃၃၉။ “နေဝသညာနာသညာယတနဈာန် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်နည်းဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား“ ဤသာသနာ တော်၌ ရဟန်းသည် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်သို့ ရောက်လျက် နေ၏၊ ဤသည်ကို နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ဟုဆိုအပ်၏”ဟု ဤအကြံသည် ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကိုလုံးဝလွန်မြောက်၍ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသောထိုငါ့အား အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နှင့် တကွသော အမှတ်‘သညာ’ နှလုံးသွင်း ‘မနသိကာရ’ တို့သည်ဖြစ်ကုန်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို မမေ့လျော့လင့်၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင်ပြုလော့၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ ငါ့သျှင်တို့။ပ။ ထူးမြတ်သောအသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သော တပည့်”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည့်ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော် ငါ့ကို သာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 40.8 1. By Moggallāna A Question About the Dimension of Neither Perception Nor Non-Perception “They speak of this thing called the ‘dimension of neither perception nor non-perception’. What is the dimension of neither perception nor non-perception? It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of nothingness, enters and remains in the dimension of neither perception nor non-perception. This is called the dimension of neither perception nor non-perception.’ And so … I was entering and remaining in the dimension of neither perception nor non-perception. While I was in that meditation, perception and focus accompanied by the dimension of nothingness beset me. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the dimension of neither perception nor non-perception, brahmin! Settle your mind in the dimension of neither perception nor non-perception; unify your mind and immerse it in the dimension of neither perception nor non-perception.’ And so, after some time … I entered and remained in the dimension of neither perception nor non-perception. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၉-အနိမိတ္တပဥှာသုတ် ၃၄၀။ “အနိမိတ္တစေတောသမာဓိ အနိမိတ္တစေတောသမာဓိ”ဟု ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်သည် အနိမိတ္တစေတောသမာဓိနည်းဟု ဤသို့ အကြံ ဖြစ်၏၊ “ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါ့အား ဤသာသနာတော်၌ နိစ္စနိမိတ်စသည် အလုံးစုံတို့ကို နှလုံး မသွင်းခြင်းကြောင့် နိစ္စနိမိတ်စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ဤသည်ကို အနိမိတ္တစေတောသမာဓိဟု ဆိုအပ်၏”ဟု ဤအကြံသည်ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် နိစ္စနိမိတ်စသည် အလုံးစုံတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် နိစ္စနိမိတ်စသည်ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤနေခြင်းဖြင့် နေသောထိုငါ့အား နိစ္စနိမိတ် စသည်သို့ အစဥ်လျှောက်သော ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုအခါ ငါ့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ချဥ်းကပ်၍ “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သောမောဂ္ဂလာန် မောဂ္ဂလာန် နိစ္စနိမိတ်စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းကို မမေ့မလျော့လင့်၊ နိစ္စနိမိတ်စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်း၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ တည်စေလော့၊ နိစ္စနိမိတ် စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်း၌ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင် ပြုလော့၊ နိစ္စနိမိတ်စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်း၌ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားလော့” ဟူသော ဤစကားကို မိန့် တော်မူ၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုငါသည် အခါတစ်ပါး၌ နိစ္စနိမိတ်စသည် အလုံးစုံတို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် နိစ္စနိမိတ်စသည် ကင်းဆိတ်သော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်၍ နေ၏၊ ငါ့သျှင်တို့ “မြတ်စွာဘုရားသည် ချီးမြှောက်အပ်သော ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့ရောက်သော တပည့် ”ဟူသော စကားကို ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော သူသည် ကောင်းစွာ ဆိုလိုသော်ငါ့ကိုသာလျှင် ဆိုရာ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 40.9 1. By Moggallāna A Question About the Signless “They speak of this thing called the ‘signless immersion of the heart’. What is the signless immersion of the heart? It occurred to me: ‘It’s when a mendicant, not focusing on any signs, enters and remains in the signless immersion of the heart. This is called the signless immersion of the heart.’ And so … I was entering and remaining in the signless immersion of the heart. While I was in that meditation, my consciousness followed after signs. Then the Buddha came up to me with his psychic power and said, ‘Moggallāna, Moggallāna! Don’t neglect the signless immersion of the heart, brahmin! Settle your mind in the signless immersion of the heart; unify your mind and immerse it in the signless immersion of the heart.’ And so, after some time … I entered and remained in the signless immersion of the heart. So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”

၁၀-သက္ကသုတ် ၃၄၁။ ထိုအခါ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် အားရှိသော ယောကျာ်းသည် ကွေးထားသော လက်မောင်းကို ဆန့်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဆန့်ထားသော လက်မောင်းကို ကွေးသကဲ့သို့လည်းကောင်း ဤအတူ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှ ကွယ်ခဲ့၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ထင်ရှားဖြစ်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်းသည် ငါးရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏-နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ့်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်သံဃာ။ပ။ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခြောက်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခုနစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်းသည် ရှစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည်ရှစ်သောင်းကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခု သော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏-နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ပ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောသူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ငါးရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သောအကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ အရဟံ ’ မည်တော်မူ၏၊ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို)ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ အကျင့်‘စရဏ’နှင့့်ပြည့်စုံ တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န’ မည်တော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကိုဆိုတော် မူတတ်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သုဂတ’ မည်တော်မူ၏၊ လောကကို သိတော်မူတတ်သောအကြောင်း ကြောင့်လည်း ‘လောကဝိဒူ’ မည်တော်မူ၏၊ ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့်အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ ’ မည်တော်မူ၏၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူ သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ’ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေ တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ ဘဂဝါ ’ မည်တော်မူ၏”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့ သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ် သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း၊ကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ အခါမလင့် အကျိုးပေးတတ်သောတရားတော်ပါပေတည်း၊ လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ မိမိ၏ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်ငသိနိုင် ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟု တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည်ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောသူတို့၏ လားရာ ဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ဖြောင့်မတ်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် မှန်ကန်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် လျော်ကန်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ အစုံအားဖြင့် လေးစုံ, ပုဂ္ဂိုလ်အား ဖြင့် ရှစ်ပါးအရေအတွက်ရှိသောမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် အရပ်ဝေးမှ ဆောင်လာ သော အလှူကိုခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ ဧည့်သည်တို့အလို့ငှါ စီမံထားသော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ တမလွန်အတွက် ရည်မျှော်သော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းငှါ ထိုက်ပါပေ၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေ ဖြစ်တော်မူပါပေ၏ ”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း မကျိုးမပေါက် မပြောက်မကျားမူ၍ (တဏှာကျွန်အဖြစ်မှ) လွတ်မြောက်လျက် ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းအပ် မှားသောအားဖြင့် မသုံးသပ်အပ် တည်ကြည်မှုကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “ ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဘဂဝါမည်တော်မူ၏ ”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟုတရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုုခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်း နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မကျိုးကုန်။ပ။ သမာဓိကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သောသီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ၌ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခြောက်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါနတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခုနစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ရှစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ရှစ်သောင်းကုန်သော နတ်တို့နှင့် အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော် နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏-နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ဘဂဝါ မည်တော်မူ၏”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့ အရှင် သိကြားမင်း ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟု တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းတရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ် ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏ ”ဟုသံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း မကျိုးကုန်။ပ။ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏ ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းဘဂဝါ မည်တော်မူ၏ ”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့သည်ကိုယ် ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သောနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟုတရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏ ”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည် မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မကျိုးကုန်။ပ။ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အရိယာတို့နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အရိယာတို့နှစ်သက် အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ငါးရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်လေ၏။ပ။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော် နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏လားရာ ဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း,ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သောဆယ်ပါး သော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း။ပ။ တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့်အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ,အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ပ။ သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက ၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောသူတို့၏ လား ရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်,အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ,ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါး သော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခြောက်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခုနစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည်ရှစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ရှစ်သောင်းကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအားအသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို ဆို၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောသူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့်အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ပ။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင့်သိကြားမင်း သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ပ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရားကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ပ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာကိုကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ,အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ငါးရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအား အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “မြတ်စွာဘုရားသည်း။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏။ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ဘဂဝါ မည်တော်မူ၏”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့ အရှင် သိကြားမင်း ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သောဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင် ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟု တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင်သိကြားမင်း တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့သည်ကိုယ် ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သောနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ ကုန်၏။ပ။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏”ဟုသံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း မကျိုးကုန်။ပ။ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့့သည်ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏။ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ,ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟုမိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းဘဂဝါ မည်တော်မူ၏ ”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သောဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း ”ဟုတရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသောဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်ပါပေ၏ ”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မကျိုးကုန်။ပ။ တည်ကြည်ခြင်း ‘သမာဓိ’ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အရိယာတို့နှစ်သက်အပ်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အရိယာတို့နှစ်သက်အပ် ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သောဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခြောက်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ခုနစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည်ရှစ်ရာကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ။ပ။ ထိုအခါ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းသည် ရှစ်သောင်းကုန်သော နတ်တို့နှင့်အတူ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်လေ၏။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်တည်ပြီးသော နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအားအသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်သည် ဤစကားကို မိန့်ဆို၏- နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အရဟံ’ မည်တော်မူ၏၊ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ အကျင့် ‘စရဏ’နှင့်ပြည်စုံတော်မူ သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န‘ မည်တော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကိုဆိုတော်မူတတ် သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သုဂတ’ မည်တော်မူ၏၊ လောကကို သိစေတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ‘လောကဝိဒူ’ မည်တော်မူ၏၊ ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့် အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ’ မည်တော်မူ၏၊ နတ်လူူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ’ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော် မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဘဂဝါ’ မည်တော်မူ၏ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အချို့သော သတ္တဝါ တို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည် သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ,ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောတော်မူသောတရားတော်ပါပေတည်း၊ ကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ အခါမလင့် အကျိုးပေးတတ်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ မိမိ၏ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း ”ဟု တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သောအသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ,ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါး သော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ဖြောင့်မတ်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်သည် မှန်ကန်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် လျော်ကန်သောအကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ အစုံအားဖြင့် လေးစုံ, ပုဂ္ဂိုလ်အား ဖြင့် ရှစ်ပါး အရေအတွက်ရှိသောမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် အရပ်ဝေးမှ ဆောင်ယူ လာသော အလှူကိုခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ ဧည့်သည်တို့အလိုငှါ စီမံထားသော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်ပါ ပေ၏၊ တမလွန်အတွက် ရည်မျှော်သော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ လက်အုပ်ချီခြင်းငှါ ထိုက်ပါပေ၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံးလယ်မြေ ဖြစ်တော်မူပါပေ၏”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည် ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ,ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်း မကျိုးမပေါက် မပြောက်မကျားမူ၍ တဏှာကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်မြောက် လျက်ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းအပ် မှားသောအားဖြင့် မသုံးသပ်အပ် တည်ကြည်မှုကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ နတ်တို့အရှင် သိကြားမင်းအရိယာတို့ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့်အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ပ။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏၊ (သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို) သိစေတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းဘဂဝါ မည်တော်မူ၏ ”ဟု ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ဘုရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာ ကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သောနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ ကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ,သဒ္ဒါရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြားနတ်တို့ကိုလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း။ပ။ အရိယာပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း”ဟုတရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် တရား၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေ ပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သောဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့် အခြား နတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် “မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏။ပ။ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံး လယ်မြေဖြစ်၏ ”ဟု သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သံဃာ၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်။ပ။ နတ်၌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့်အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်း မိုးနိုင်ကုန်၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မကျိုးကုန်။ပ။ တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော အရိယာတို့နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် ကောင်း၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အရိယာတို့နှစ်သက် အပ်ကုန်သော သီလတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ဤလောက၌ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည်ခန္ဓာကိုယ် ပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ရောက်ရကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် နတ်၌ ဖြစ်သော အသက်, အဆင်း, ချမ်းသာ, အခြံအရံ, အစိုးရခြင်း၊ နတ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ဌာနတို့ဖြင့့်အခြားနတ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 40.10 1. By Moggallāna With Sakka And then Venerable Mahāmoggallāna, as easily as a strong person would extend or contract their arm, vanished from Jeta’s Grove and reappeared among the gods of the thirty-three. Then Sakka, lord of gods, with five hundred deities came up to Mahāmoggallāna, bowed, and stood to one side. Mahāmoggallāna said to him: “Lord of gods, it’s good to go for refuge to the Buddha. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It’s good to go for refuge to the teaching. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It’s good to go for refuge to the Saṅgha. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm.” “My good Moggallāna, it’s good to go for refuge to the Buddha … the teaching … the Saṅgha. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm.” Then Sakka, lord of gods, with six hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with seven hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eight hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eighty thousand deities … Then Sakka, lord of gods, with five hundred deities came up to Mahāmoggallāna, bowed, and stood to one side. Mahāmoggallāna said to him: “Lord of gods, it’s good to have experiential confidence in the Buddha: ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It’s good to have experiential confidence in the teaching: ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’ It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It’s good to have experiential confidence in the Saṅgha: ‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’ It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. It’s good to have the ethical conduct that’s loved by the noble ones, unbroken, impeccable, spotless, and unmarred, liberating, praised by sensible people, not mistaken, and leading to immersion. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm.” “My good Moggallāna, it’s good to have experiential confidence in the Buddha … the teaching … the Saṅgha … and to have the ethical conduct that’s loved by the noble ones … It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm.” Then Sakka, lord of gods, with six hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with seven hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eight hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eighty thousand deities … Then Sakka, lord of gods, with five hundred deities came up to Mahāmoggallāna, bowed, and stood to one side. Mahāmoggallāna said to him: “Lord of gods, it’s good to go for refuge to the Buddha. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. They surpass other gods in ten respects: heavenly lifespan, beauty, happiness, glory, sovereignty, sights, sounds, smells, tastes, and touches. It’s good to go for refuge to the teaching … It’s good to go for refuge to the Saṅgha. It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. They surpass other gods in ten respects: heavenly lifespan, beauty, happiness, glory, sovereignty, sights, sounds, smells, tastes, and touches.” “My good Moggallāna, it’s good to go for refuge to the Buddha …” Then Sakka, lord of gods, with six hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with seven hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eight hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eighty thousand deities … Then Sakka, lord of gods, with five hundred deities came up to Mahāmoggallāna, bowed, and stood to one side. Mahāmoggallāna said to him: “Lord of gods, it’s good to have experiential confidence in the Buddha: ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha … teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ It’s the reason why some sentient beings, when their body breaks up, after death, are reborn in a good place, a heavenly realm. They surpass other gods in ten respects: heavenly lifespan, beauty, happiness, glory, sovereignty, sights, sounds, smells, tastes, and touches. It’s good to have experiential confidence in the teaching … It’s good to have experiential confidence in the Saṅgha … It’s good to have the ethical conduct that’s loved by the noble ones …” “My good Moggallāna, it’s good to have experiential confidence in the Buddha …” Then Sakka, lord of gods, with six hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with seven hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eight hundred deities … Then Sakka, lord of gods, with eighty thousand deities …

၁၁-စန္ဒနသုတ် ၃၄၂။ ထိုအခါ စန္ဒနနတ်သားသည်။ပ။ ထိုအခါ သုယာမနတ်သားသည်။ပ။ ထိုအခါ သန္တုဿိတနတ်သားသည်။ပ။ ထိုအခါ သုနိမ္မိတနတ်သားသည်။ပ။ ထိုအခါ ဝသဝတ္တိနတ်သားသည်။ပ။ [ ဤငါးပါးကုန်သော ပေယျာလသုတ်တို့ကို သက္ကသုတ်ကဲ့သို့ ချဲ့အပ်ကုန်၏။ ] ဧကာဒသမသုတ်။ မောဂ္ဂလာနသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 40.11 1. By Moggallāna With Candana, Etc. Then the godling Candana … the godling Suyāma … the godling Santusita … the godling Sunimmita … the godling Vasavatti … (Tell in full as in the Discourse With Sakka.) The Linked Discourses on Moggallāna are complete.

၇-စိတ္တသံယုတ် ၁-သံယောဇနသုတ် ၃၄၃။ အခါတစ်ပါး၌ များစွာသော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေကုန်၏၊ ထိုအခါ ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲကုန်၍ တန်ဆောင်းဝန်း၌ စုဝေးထိုင်နေကုန်သော များစွာကုန်သော မထေရ်ရဟန်းတို့အား “ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယော ဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်ထူး သဒ္ဒါထူးရှိကုန်သလော၊ သို့မဟုတ် အ နက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင်ထူးသလော”ဟု ဤအကြားစကားသည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါအချို့သော မထေရ် ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤ တရားတို့သည် အနက်လည်းထူးသဒ္ဒါလည်းထူးကုန်၏”ဟု ဤသို့ ဖြေဆိုကြကုန်၏၊ အချို့သော မထေရ် ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤ တရားတို့သည်အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင် ထူး၏”ဟု ဖြေဆိုကြကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မိဂပထရွာငယ်သို့ တစ်စုံတစ်ခုသော ပြုဖွယ်ကိစ္စဖြင့် ရောက်လာ၏။ ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲကုန်၍ တန်ဆောင်းဝန်း၌ စုဝေးထိုင်နေကုန်သော များစွာကုန်သောမထေရ်ရဟန်းတို့အား “ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်ထူး သဒ္ဒါထူးရှိကုန်သလော၊ သို့မဟုတ် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင်ထူးသလော”ဟု ဤအကြားစကားသည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ အချို့သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်လည်းထူး သဒ္ဒါလည်းထူးကုန်၏ ”ဟု ဖြေဆိုကြကုန်၏၊ အချို့သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် “ငါ့သျှင်တို့သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင် ထူး၏ဟု ဤသို့ ဖြေဆိုကြကုန်၏ ”ဟု စိတ္တသူကြွယ် ကြားလေ၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မထေရ်ရဟန်းတို့အား ဤစကားကို လျှောက်၏-“အသျှင်ဘုရားတို့ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့၍ တန်ဆောင်းဝန်း၌ စုဝေးထိုင်နေကုန်သော များစွာသော မထေရ်ရဟန်းတို့အား ‘ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤ တရားတို့သည် အနက်ထူး သဒ္ဒါထူးရှိကုန်သလော၊ သို့မဟုတ် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင်ထူးသလော ’ဟု ဤအကြားစကား ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ အချို့သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည်‘ ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင့်း ဤတရားတို့သည် အနက်လည်းထူး သဒ္ဒါလည်းထူးကုန်၏ ’ဟု ဖြေဆိုကြကုန်၏၊ အချို့သောမထေရ်ရဟန်းတို့သည် ‘ငါ့သျှင်တို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင် ထူး၏ ’ဟုဖြေဆိုကြကုန်၏ဟု ဤအကြားစကား ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တပည့်တော် ကြားရပါသည် ”ဟု လျှောက်၏။ “သူကြွယ် မှန်၏ ”ဟု မိန့်ဆိုကြကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ သံယောဇဥ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံယောဇနိယတရားတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဤတရားတို့သည် အနက်လည်းထူး သဒ္ဒါလည်း ထူးကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ ထိုကြောင့်ပင်လျှင် အသျှင်တို့အား ဥပမာကို ပြုအံ့။ ဤလောက၌ အချို့ကုန်သော ပညာရှိတို့သည် ဆိုအပ်သော စကား၏ အနက်ကို ဥပမာဖြင့်သာ သိကုန်ရာ၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ ဥပမာသော်ကား နွားနက်ကိုလည်းကောင်း၊ နွားဖြူကိုလည်းကောင်း တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သားရေကြိုးဖြင့်ဖြစ်စေ ချည်ထားကုန်ရာ၏။ “နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ နွားဖြူသည် နွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း”ဟု ဤသို့ပြောဆိုသော သူသည် ကောင်းစွာ ပြောဆိုသည် မည်ပါသလောဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် ကောင်းစွာပြောဆိုသည် မမည်သေး၊ သူကြွယ် နွားနက်သည် နွားဖြူ၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ နွားဖြူသည်လည်းနွားနက်၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ ထိုနွားနှစ်ကောင်တို့ကို ချည်ထားသော တစ်ချောင်းတည်းသော လျှော်ကြိုး၊ သို့မဟုတ် သားရေကြိုးသည်ပင် ထိုနွားနှစ်ကောင်တို့၌ အနှောင်အဖွဲ့တည်းဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့ ဤအတူ မျက်စိသည် ရူပါရုံတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ ရူပါရုံတို့သည် မျက်စိ၏အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ အမှန်ကား ထိုနှစ်ပါးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်ပါးတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ နားသည် သဒ္ဒါရုံတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်။ နှာခေါင်းသည် ဂန္ဓာရုံတို့၏အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်။ လျှာသည် ရသာရုံတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်။ ကိုယ်သည် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့၏အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့သည် ကိုယ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်။ အမှန်ကား ထိုနှစ်ပါးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်ပါးတို့၌ အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ စိတ်သည် သဘောတရားတို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ သဘောတရားတို့သည် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ မဟုတ်၊ ထိုနှစ်ပါးကို စွဲ၍ ဖြစ်သော လိုချင်စွဲမက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’သည် ထိုနှစ်ပါးတို့၌ အနှောင်အဖွဲ့တည်းဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ်နက်နဲသော ဘုရားစကားတော်၌ ပညာမျက်စိကို ဆောင်နိုင်ပေရကား သင့်အား အရတော်ပေစွတကား၊ ကောင်းစွာ ရအပ်ပေစွတကားဟု (မိန့်ဆိုကုန်၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 41.1 1. With Citta The Fetter At one time several senior mendicants were staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Now at that time, after the meal, on return from almsround, several senior mendicants sat together in the pavilion and this discussion came up among them: “Reverends, the ‘fetter’ and the ‘things that tighten the fetters’: do these things differ in both meaning and phrasing? Or do they mean the same thing, and differ only in the phrasing?” Some senior mendicants answered like this: “Reverends, the ‘fetter’ and the ‘things that tighten the fetters’: these things differ in both meaning and phrasing.” But some senior mendicants answered like this: “Reverends, the ‘fetter’ and the ‘things that tighten the fetters’ mean the same thing; they differ only in the phrasing.” Now at that time the householder Citta had arrived at Migapathaka on some business. He heard about what those senior mendicants were discussing. So he went up to them, bowed, sat down to one side, and said to them, “Sirs, I heard that you were discussing whether the ‘fetter’ and the ‘things that tighten the fetters’ differ in both meaning and phrasing, or whether they mean the same thing, and differ only in the phrasing.” “That’s right, householder.” “Sirs, the ‘fetter’ and the ‘things that tighten the fetters’: these things differ in both meaning and phrasing. Well then, sirs, I shall give you a simile. For by means of a simile some sensible people understand the meaning of what is said. Suppose there was a black ox and a white ox yoked by a single harness or yoke. Would it be right to say that the black ox is the yoke of the white ox, or the white ox is the yoke of the black ox?” “No, householder. The black ox is not the yoke of the white ox, nor is the white ox the yoke of the black ox. The yoke there is the single harness or yoke that they’re yoked by.” “In the same way, the eye is not the fetter of sights, nor are sights the fetter of the eye. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them. The ear … nose … tongue … body … mind is not the fetter of ideas, nor are ideas the fetter of the mind. The fetter there is the desire and greed that arises from the pair of them.” “You’re fortunate, householder, so very fortunate, to traverse the Buddha’s deep teachings with the eye of wisdom.”

၂-ပဌမ ဣသိဒတ္တသုတ် ၃၄၄။ အခါတစ်ပါး၌ များစွာကုန်သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ သီတင်းသုံးနေကုန်၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် (တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် “အသျှင်ဘုရားတို့ မထေရ်ရဟန်းတို့သည်နက်ဖြန်အလို့ငှါ အကျွန်ုပ်၏ ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါကုန်လော့”ဟု လျှောက်ထား၏၊ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် ဆိတ်ဆိတ် နေခြင်းဖြင့် လက်ခံကုန်၏၊ ထိုအခါ မထေရ်ရဟန်းတို့၏ လက်ခံခြင်းကို သိ၍ နေရာမှ ထပြီးလျှင် မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးလျက် အရိုုအသေပြုကာ ဖဲသွားလေ၏၊ ထိုအခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် ထိုညဥ့််လွန်ပြီးနောက် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် စိတ္တသူကြွယ် နေရာအိမ်သို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ ခင်းထားပြီးသော နေရာ၌ ထိုုင်နေကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်မထေရ်ကြီးအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “မထေရ်ကြီ့းဘုရား ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှု ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုဟု ဆိုအပ်ပါ၏၊ အဘယ်မျှဖြင့် ဓာတ်တို့၏ထူးခြား မှုကို မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်ပါသနည်း”ဟုလျှောက်၏။ ဤသို့ မေးလျှောက်သော်အသျင်မထေရ်ကြီးသည် ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း စိတ္တသူကြွယ်သည်အသျှင်မထေရ်ကြီးအား “မထေရ်ကြီး ဘုရား ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှု ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုဟုဆိုအပ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား အဘယ်မျှဖြင့် ဓာတ် တို့၏ ထူခြားမှုကို မြတ်စွာဘုရားဟောအပ်ပါသနည်း”ဟု လျှောက်၏၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း အသျှင် မထေရ်ကြီးသည် ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်မထေရ်ကြီးအား “မထေရ်ကြီးဘုရား ဓာတ်တို့၏ထူးခြားမှု ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုဟု ဆိုအပ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား အဘယ် မျှဖြင့် ဓာတ်တို့၏ထူခြားမှုကို မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်ပါသနည်း”ဟု လျှောက်၏၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်းအသျှင်မထေရ်ကြီးသည် ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် ထိုရဟန်းသံဃာ၌ အလုံးစုံတို့အောက် ငယ်သူ ဖြစ်၏၊ ထိုအခါအသျှင်ဣသိဒတ္တသည် မထေရ်ကြီးအား “မထေရ်ကြီးဘုရား အကျွန်ုပ်သည် စိတ္တသူကြွယ်၏ ပြဿနာကိုဖြေကြားပါအံ့ ”ဟု လျှောက်၏၊ ဣသိဒတ္တသင်သည် စိတ္တသူကြွယ်၏ ဤပြဿနာကို ဖြေလော့ဟုမိန့်ဆို၏။ သူကြွယ် “မထေရ်ကြီးဘုရား ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှု ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုဟု ဆိုအပ်၏၊ အသျှင်ဘုရား အဘယ်မျှဖြင့် ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုကို မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်ပါသနည်း”ဟု သင်မေးသည် မဟုတ် လော။ မှန်ပါသည် အသျှင်ဘုရား။ သူကြွယ် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုကား စက္ခုဓာတ် ရူပဓာတ် စက္ခုဝိညာဏဓာတ်။ပ။ မနောဓာတ် ဓမ္မဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ် တို့တည်း။ သူကြွယ် ဤမျှဖြင့် ဓာတ်တို့၏ ထူးခြားမှုကိုမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်ပေ၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ဣသိဒတ္တ၏ စကားကို အလွန် နှစ်သက်ကာဝမ်းမြောက်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်ဖြင့် ရောင့်ရဲသည့်တိုင်အောင် တားမြစ်သည့်တိုင်အောင် မိမိကိုယ်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် ဆွမ်းစားပြီး၍ သပိတ်မှ လက်ကို ဖယ်ပြီးသော အခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် နေရာမှ ထ၍ ဖဲသွားကုန်၏။ ထိုအခါ မထေရ်ကြီးသည် အသျှင်ဣသိဒတ္တအား “ငါ့သျှင်ဣသိဒတ္တ ဤပြဿနာသည် သင်၏ ဉာဏ်၌ ကောင်းစွာ ထင်ပါပေ၏၊ ဤပြဿနာသည် ငါ၏ ဉာဏ်၌ မထင်ပေ၊ ငါ့သျှင်ဣသိဒတ္တ ထို့ကြောင့်ပင်လျှင် ဤသို့ သဘောရှိသော အခြားသော ပြဿနာ ရောက်လာသောအခါ သင်သည်သာလျှင် ဖြေဆိုပါလော့”ဟု ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 41.2 1. With Citta With Isidatta (1st) At one time several senior mendicants were staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to them, bowed, sat down to one side, and said to them, “Sirs, would the senior monks please accept tomorrow’s meal from me?” They consented with silence. Knowing that the senior mendicants had consented, Citta rose from his seat, bowed, and respectfully circled them, keeping them on his right, before leaving. Then when the night had passed, the senior mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, went to Citta’s home, and sat down on the seats spread out. Then Citta went up to them, bowed, sat down to one side, and asked the senior venerable, “Honorable Senior, they speak of ‘the diversity of elements’. In what way did the Buddha speak of the diversity of elements?” When he said this, the senior venerable kept silent. For a second time … And for a third time, Citta asked him, “Honorable Senior, they speak of ‘the diversity of elements’. In what way did the Buddha speak of the diversity of elements?” And a second time and a third time the senior venerable kept silent. Now at that time Venerable Isidatta was the most junior mendicant in that Saṅgha. He said to the senior venerable, “Honorable Senior, may I answer Citta’s question?” “Answer it, Reverend Isidatta.” “Householder, is this your question: ‘They speak of “the diversity of elements”. In what way did the Buddha speak of the diversity of elements?’” “Yes, sir.” “This is the diversity of elements spoken of by the Buddha. The eye element, the sights element, the eye consciousness element … The mind element, the idea element, the mind consciousness element. This is how the Buddha spoke of the diversity of elements.” Then Citta, having approved and agreed with what Isidatta said, served and satisfied the senior mendicants with his own hands with delicious fresh and cooked foods. When the senior mendicants had eaten and washed their hands and bowls, they rose from their seats and left. Then the senior venerable said to Venerable Isidatta, “Isidatta, it’s good that you felt inspired to answer that question, because I didn’t. So when a similar question comes up, you should also answer it as you feel inspired.”

၃-ဒုတိယ ဣသိဒတ္တသုတ် ၃၄၅။ အခါတစ်ပါး၌ များစွာကုန်သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေကုန်၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မထေရ်ရဟန်းတို့အား “အသျှင်မထေရ်ရဟန်းတို့သည် နက်ဖြန်အလို့ငှါ အကျွန်ုပ်၏ ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါကုန်လော့”ဟု ဤစကားကို လျှောက်၏။ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် ဆိတ်ဆိတ် နေခြင်းဖြင့် လက်ခံကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့၏ လက်ခံခြင်းကို သိ၍ နေရာမှ ထပြီးလျှင် မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုး၍ အရိုုအသေ ပြုကာ ဖဲသွားလေ၏။ ထိုအခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် ထိုညဥ့် လွန်ပြီးနောက် နံနက်အခါ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ် သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် စိတ္တသူကြွယ်အိမ်သို့ ချဥ်းကပ်၍ ခင်းထားပြီးသော နေရာ၌ ထိုုင်နေကြကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင်တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၍ မထေရ်ကြီးအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “မထေရ်ကြီးဘုရား လောကသည် မြဲ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် မမြဲဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် အဆုံးရှိ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် အဆုံးမရှိဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုအသက်သည်ထိုကိုယ်ပင်တည်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည် တခြားဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက် ၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်ဟူ၍လည်းကောင်း များသော အပြားရှိကုန်သော မိစ္ဆာအယူတို့သည် လောက၌ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ဤမိစ္ဆာအယူတို့ကိုလည်း ဗြဟ္မ ဇာလသုတ်၌ ဟောတော်မူအပ်ပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤအယူတို့သည် အဘယ်တရားရှိသော် ဖြစ်ပါကုန် သနည်း၊ အဘယ်တရား မရှိသော်မဖြစ်ပါကုန်သနည်း”ဟု လျှောက်၏။ ဤသို့ မေးလျှောက်သော် မထေရ်ကြီးသည် ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း စိတ္တသူကြွယ်သည်။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ကြီးအား ဤစကားကို လျှောက်၏ -“မထေရ်ကြီးဘုရား လောကသည် မြဲ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် မမြဲဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် အဆုံးရှိ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် အဆုံး မရှိဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုအသက်သည် ထို ကိုယ်ပင်တည်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည်တခြားဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ်မဖြစ်လည်း မဖြစ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်ဟူ၍လည်းကောင်း များသော အပြားရှိကုန်သော မိစ္ဆာအယူတို့သည် လောက၌ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ဤ မိစ္ဆာအယူတို့ကိုလည်း ဗြဟ္မဇာလသုတ်၌ ဟောအပ်ပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤအယူတို့သည် အဘယ် တရားရှိသော် ဖြစ်ပါကုန်သနည်း၊ အဘယ်တရား မရှိသော် မဖြစ်ပါကုန်သနည်း”ဟု လျှောက်၏။ သုံးကြိမ် မြောက်လည်း မထေရ်ကြီးသည်ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် ထိုရဟန်းသံဃာ၌ အလုံးစုံတို့ အောက် ငယ်သူ ဖြစ်၏၊ ထိုအခါအသျှင်ဣသိဒတ္တသည် မထေရ်ကြီးအား “အကျွန်ုပ်သည် စိတ္တသူကြွယ်၏ ပြဿနာကို ဖြေဆိုပါအံ့”ဟုလျှောက်၏။ ငါ့သျှင်ဣသိဒတ္တ သင်သည် စိတ္တသူကြွယ်၏ ပြဿနာကို ဖြေလော့ဟု မိန့်ဆို၏။ သူကြွယ်မထေရ်ရဟန်းအား လောကသည် မြဲ၏ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ များပြားသော မိစ္ဆာအယူတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ပါကုန်၏။ပ။ အသျှင်ဘုရား ဤအယူတို့သည် အဘယ်တရားရှိသော် ဖြစ်ကုန်သနည်း၊ အဘယ်တရား မရှိသော် မဖြစ်ကုန်သနည်းဟု သင် မေးလျှောက်သည် မဟုတ်လော။ မှန်ပါသည် အသျှင်ဘုရား။ သူကြွယ် လောကသည် မြဲ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် မမြဲဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည်အဆုံးရှိ၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသည် အဆုံး မရှိဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုအသက်သည် ထိုကိုယ်ပင်တည်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည် တခြားဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်ဟူ၍လည်းကောင်းများပြားသော မိစ္ဆာအယူတို့သည် လောက၌ ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ဤမိစ္ဆာအယူတို့ကို့လည်း ဗြဟ္မဇာလသုတ်၌ ဟောအပ်ပါကုန်၏။ သူကြွယ် ဤအယူတို့သည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိရှိသော် ဖြစ်ကုန်၏၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မရှိသော် မဖြစ်ကုန်ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့လျှင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ပါသနည်း။ သူကြွယ် ဤလောက၌ အကြားအမြင်မရှိသော, အရိယာတို့ကို မဖူးမြင်ဖူးသော, အရိယာတရား၌ မလိမ္မာသော, အရိယာတရား၌ မယဥ်ကျေးသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူးမြင်ဖူးသော, သူတော်ကောင်းတရား၌ မလိမ္မာသော, သူတော်ကောင်းတရား၌ မယဥ်ကျေးသော ပုထုဇဥ်သည် ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍ ရှု၏။ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှု၏။ ဝေဒနာကို အတ္တဟူ၍ ရှု၏။ပ။ သညာကို။ပ။ သင်္ခါရတို့ကို။ပ။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍ ရှု၏။ ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှု၏။ သူကြွယ် ဤသို့လျှင်သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြစ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့လျှင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ပါသနည်း။ သူကြွယ် ဤလောက၌ အကြားအမြင်ရှိသော, အရိယာတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော, အရိယာတရား၌ လိမ္မာသော, အရိယာတရား၌ ယဥ်ကျေးသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော, သူတော်ကောင်းတရား၌ လိမ္မာသော,သူတော်ကောင်းတရား ၌ ယဥ်ကျေးသော အရိယာတပည့်သည် ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်း ကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း မရှု။ ဝေဒနာကို။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ရှိသောအတ္တဟူ၍လည်းကောင်း အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း မရှု။ သူကြွယ် ဤသို့လျှင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အသျှင်ဘုရား အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် အဘယ်အရပ်မှ လာပါသနည်း။ သူကြွယ် အဝန္တိတိုင်းမှ လာခဲ့၏။ အသျှင်ဘုရား အဝန္တိတိုင်း၌ အကျွန်ုပ်တို့ မမြင်ဖူးဘဲ မိတ်ဆွေဖြစ်သည့် ဣသိဒတ္တအမျိုးကောင်းသားသည် ရဟန်းပြုနေပါ၏၊ ထိုအသျှင်ကို အသျှင်ဘုရား မြင်ဖူးပါသလော။ သူကြွယ် မြင်ဖူး၏။ အသျှင်ဘုရား ထိုအသျှင်သည် ယခုအခါ အဘယ်အရပ်၌ နေပါသနည်းဟု မေးလျှောက်သော် အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် ဆိတ်ဆိတ် နေ၏။ အသျှင်ဘုရား အသျှင်သည် အကျွန်ုပ်တို့၏ ဣသိဒတ္တပါလောဟု (လျှောက်၏)။ သူကြွယ်ဟုတ်မှန်၏။ အသျှင်ဘုရား အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍ၌ မွေ့လျော်ပါလော့၊ ဝှေးပင်တောသည် မွေ့လျော်ဖွယ် ရှိပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်ဣသိဒတ္တအား သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်းသူနာ၏ အထောက်အပံ့ဖြစ်သော ဆေးအသုံးအဆောင်တို့ဖြင့် ကြောင့်ကြပြုပါအံ့ဟု (လျှောက်၏)။ သူကြွယ် ကောင်းသည်ကို ဆိုအပ်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ဣသိဒတ္တ၏ စကားကို အလွန်နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို မွန်မြတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်ဖြင့် ရောင့်ရဲသည့်တိုင်အောင် တားမြစ်သည့်တိုင်အောင် မိမိကိုယ်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် ဆွမ်းစားပြီး၍ သပိတ်မှ လက်ကို ဖယ်ပြီးသော အခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် နေရာမှ ထ၍ ဖဲကြွကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မထေရ်ကြီးသည် “အသျှင်ဣသိဒတ္တကို ငါ့သျှင်ဣသိဒတ္တ ဤပြဿနာသည် သင်၏ ဉာဏ်၌ ကောင်းစွာ ထင်ပါပေ၏၊ ဤပြဿနာသည် ငါ၏ ဉာဏ်၌ မထင်ပေ၊ ဣသိဒတ္တ ထို့ကြောင့်ပင်လျှင် ဤသို့ သဘောရှိသော အခြား ပြဿနာ ရောက်လာသော အခါသင်သည်သာလျှင် ဖြေဆိုပါလော့”ဟု ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။ ထိုနောက် အသျှင်ဣသိဒတ္တသည် ကျောင်းအိပ်ရာကို သိုမှီးသိမ်းးဆည်း၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် တစ်ဖန် ပြန်မလာသော ဖဲသွားခြင်းဖြင့် မစ္ဆိကာသဏ္ဍမှ ဖဲသွားလေ၏။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 41.3 1. With Citta With Isidatta (2nd) At one time several senior mendicants were staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to them, bowed, sat down to one side, and said to them, “Sirs, would the senior monks please accept tomorrow’s meal from me?” They consented with silence. Then, knowing that the senior mendicants had consented, Citta rose from his seat, bowed, and respectfully circled them, keeping them on his right, before leaving. Then when the night had passed, the senior mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, went to Citta’s home, and sat down on the seats spread out. So he went up to them, bowed, sat down to one side, and said to the senior venerable: “Honorable Senior, there are many different views that arise in the world. For example: the cosmos is eternal, or not eternal, or finite, or infinite; the soul and the body are one and the same, or the soul is one thing, the body another; after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists. And also the sixty-two misconceptions spoken of in ‘The Divine Net’. When what exists do these views come to be? When what doesn’t exist do these views not come to be?” When he said this, the senior venerable kept silent. For a second time … And for a third time, Citta said to him: “Honorable Senior, there are many different views that arise in the world. … When what exists do these views come to be? When what doesn’t exist do these views not come to be?” And a second time and a third time the senior venerable kept silent. Now at that time Venerable Isidatta was the most junior mendicant in that Saṅgha. He said to the senior venerable, “Honorable Senior, may I answer Citta’s question?” “Answer it, Reverend Isidatta.” “Householder, is this your question: ‘There are many different views that arise in the world … When what exists do these views come to be? When what doesn’t exist do these views not come to be?’” “Yes, sir.” “Householder, there are many different views that arise in the world. For example: the cosmos is eternal, or not eternal, or finite, or infinite; the soul and the body are one and the same, or the soul is one thing, the body another; after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists. And also the sixty-two misconceptions spoken of in ‘The Divine Net’. These views come to be when substantialist view exists. When substantialist view does not exist they do not come to be.” “But sir, how does substantialist view come about?” “It’s when an unlearned ordinary person has not seen the noble ones, and is neither skilled nor trained in the teaching of the noble ones. They’ve not seen true persons, and are neither skilled nor trained in the teaching of the true persons. They regard form as self, self as having form, form in self, or self in form. They regard feeling … perception … choices … consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness. That’s how substantialist view comes about.” “But sir, how does substantialist view not come about?” “It’s when a learned noble disciple has seen the noble ones, and is skilled and trained in the teaching of the noble ones. They’ve seen true persons, and are skilled and trained in the teaching of the true persons. They don’t regard form as self, self as having form, form in self, or self in form. They don’t regard feeling … perception … choices … consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness. That’s how substantialist view does not come about.” “Sir, where has Master Isidatta come from?” “I come from Avanti, householder.” “Sir, there’s a friend of mine named Isidatta who I’ve never met. He’s gone forth from a good family in Avanti. Have you met him?” “Yes, householder.” “Sir, where is that venerable now staying?” When he said this, Isidatta kept silent. “Sir, are you that Isidatta?” “Yes, householder.” “Sir, I hope Master Isidatta is happy here in Macchikāsaṇḍa, for the Wild Mango Grove is lovely. I’ll make sure that Master Isidatta is provided with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.” “That’s nice of you to say, householder.” Then Citta, having approved and agreed with what Isidatta said, served and satisfied the senior mendicants with his own hands with delicious fresh and cooked foods. When the senior mendicants had eaten and washed their hands and bowls, they rose from their seats and left. Then the senior venerable said to Venerable Isidatta, “Isidatta, it’s good that you felt inspired to answer that question, because I didn’t. So when a similar question comes up, you should also answer it as you feel inspired.” But Isidatta set his lodgings in order and, taking his bowl and robe, left Macchikāsaṇḍa, never to return.

၄-မဟကပါဋိဟာရိယသုတ် ၃၄၆။ အခါတစ်ပါး၌ များစွာကုန်သော မထေရ်ရဟန်းတို့သည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေကုန်၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးလျှင် မထေရ်ရဟန်းတို့အား “အသျှင်ဘုရားတို့မထေရ် ရဟန်းတို့သည် နက်ဖြန်အလို့ငှါ အကျွန်ုပ်၏ ဆွမ်းကို လက်ခံတော်မူပါကုန်လော့”ဟုလျှောက်၏။ မထေရ် ရဟန်းတို့သည် ဆိတ်ဆိတ် နေခြင်းဖြင့် လက်ခံကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည်မထေရ်ရဟန်းတို့၏ လက်ခံခြင်းကို သိ၍ နေရာမှ ထကာ မထေရ်ရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် အရိုုအသေပြုကာ ဖဲသွားလေ၏။ ထိုအခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် ထိုညဥ့်လွန်ပြီးနောက် နံနက်အချိန်၌ သင်္ကန်းကို ပြင်ဝတ်၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူပြီးလျှင် စိတ္တသူကြွယ်၏ နွားခြံရှိရာသို့ ချဥ်းကပ်ကုန်၍ ခင်းထားအပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေကုန်၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် မထေရ်ရဟန်းတို့ကို မွန်မြတ်သော ထောပတ်နို့ဃနာဖြင့်ရောင့်ရဲသည့်တိုင်အောင် တားမြစ်သည့်တိုင်အောင် မိမိကိုယ်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် ဆွမ်းစားပြီး၍ သပိတ်မှ လက်ကို ဖယ်ပြီးသောအခါ မထေရ်ရဟန်းတို့သည် နေရာမှ ထလျက် ဖဲကြွကုန်၏။ စိတ္တသူကြွယ်သည်လည်း “အကြွင်းကို စွန့်ကုန်လော့”ဟု မှာကြားပြောဆိုပြီးလျှင် မထေရ်ရဟန်းတို့သို့နောက်မှ နောက်မှ အစဥ်လိုက်၏။ ထိုအခါ နေ ခြစ်ခြစ်တောက် ပူ၏။ ထိုမထေရ်ရဟန်းတို့သည်လည်းဘောဇဥ်ကို စားပြီးခါစ သူတို့ကဲ့သို့ တွန့်ဆုတ်လေးလံဘိသကဲ့သို့သော ကိုယ်ဖြင့် ကြွသွားကြရကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟကသည် ထိုရဟန်းသံဃာ၌ အလုံးစုံတို့ အောက် ငယ်သူ ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟကသည် အသျှင်မထေရ်ကြီးကို “အသျှင်မထေရ်ဘုရား လေအေးလည်းတိုက် မိုးလည်းအုံ့ မိုးလည်းတစ်ပေါက်ချင်း ရွာခဲ့ပါမူ ကောင်းပါမည်လော”ဟု လျှောက်၏၊ ငါ့သျှင်မဟက လေအေးလည်းတိုက် မိုးလည်းအုံ့ မိုးလည်း တစ်ပေါက်ချင်း ရွာခဲ့မူ ကောင်းပေရာ၏ဟု မိန့်ဆို၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟကသည်လေအေးလည်းတိုက် မိုးလည်းအုံ့ မိုးလည်း တစ်ပေါက်ချင်း ကျနိုင်လောက်သော သဘောရှိသော တန်ခိုးကို ဖန်ဆင်း၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်အား “ ဤရဟန်းသံဃာ၌ အလုံးစုံတို့ အောက် ငယ်သောရဟန်း၏ တန်ခိုးအာနုဘော်သည် ဤသို့ သဘောရှိ၏ ”ဟူသော ဤအကြံသည် ဖြစ်၏။ ထို့နောက်အသျှင်မဟကသည် အရံသို့ ရောက်သော် အသျှင်မထေရ်ကို “အသျှင်မထေရ်ဘုရား ဤမျှဖြင့်သင့်တော်ပြီလော”ဟူသော ဤစကားကို လျှောက်၏။ ငါ့သျှင်မဟက ဤမျှဖြင့် သင့်တော်ပြီ၊ ငါ့သျှင်မဟက ဤမျှဖြင့် ပြုအပ်ပြီ၊ ငါ့သျှင်မဟက ဤမျှဖြင့် ပူဇော်အပ်ပြီဟု ဆို၏။ ထိုအခါမထေရ်ရဟန်းတို့သည် နေမြဲတိုင်းသော ကျောင်း သို့ ကြွကုန်၏၊ အသျှင်မဟကသည်လည်းမိမိကျောင်းသို့ ကြွ၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်မဟကထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်မဟကကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခု သောနေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် အသျှင်မဟကအား “အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်အား အသျှင်မဟကသည် လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြပါလော့”ဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ်သို့ဖြစ်လျှင် သင်သည် အဝင်ဝ၌ အပေါ်ရုံကို ခင်း၍ မြက်စည်းကို ကြဲဖြန့်လော့ဟု မိန့်ဆို၏၊ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟု စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်မဟကအား ဝန်ခံ၍ အဝင်ဝ၌ အပေါ်ရုံကို ခင်း၍ မြက်စည်းကို ကြဲဖြန့်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟကသည် ကျောင်းသို့ ဝင်ပြီးလျှင် တံခါးကျင် (မင်းတုပ်) ချ၍ သံကောက်ပေါက်မှလည်းကောင်း၊ တံခါးရွက်ကြားမှလည်းကောင်း အလျှံထွက်ပြီးလျှင် မြက်တို့ကိုလောင်၍ အပေါ်ရုံကို မလောင်စေနိုင်သော သဘောရှိသော တန်ခိုးကို ဖန်ဆင်း၏၊ ထိုအခါစိတ္တသူကြွယ်သည် အပေါ်ရုံကို ခါ၍ ထိတ်လန့်လျက် ကြက်သီးမွေးညင်း ထခြင်းရှိသည် ဖြစ်၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ရပ်၏။ ထိုအခါ အသျှင်မဟကသည် ကျောင်းမှ ထွက်ပြီးလျှင် စိတ္တသူကြွယ်ကို “သူကြွယ် ဤမျှဖြင့် သင့်တော်ပြီလော ” ဟူသော ဤစကားကို ဆို၏။ အသျှင်မဟက ဤမျှဖြင့် သင့်တော်ပါပြီ၊ အသျှင်မဟက ဤမျှ ဖြင့် ပြုအပ်ပါပြီ၊ အသျှင်မဟက ဤမျှဖြင့် ပူဇော်အပ်ပါပြီ၊ အသျှင်မဟကသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍ၌ မွေ့လျော် ပါလော့၊ ဝှေးပင်တောသည် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် အသျှင်မဟကအား သင်္ကန်းဆွမ်း ကျောင်း သူနာ၏ အထောက်အပံ့ ဆေးအသုံးအဆောင်တို့ဖြင့် ကြောင့်ကြပြုပါအံ့။ သူကြွယ်ကောင်းသည် ကို ဆိုအပ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ ထိုနောက် အသျှင်မဟကသည် ကျောင်းအိပ်ရာကိုသိုမှီးသိမ်းးဆည်း၍ သပိတ် သင်္ကန်းကို ဆောင်ယူလျက် တစ်ဖန် ပြန်မလာသော ဖဲသွားခြင်းဖြင့်မစ္ဆိကာသဏ္ဍမှ ဖဲသွားလေ၏။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 41.4 1. With Citta Mahaka’s Demonstration At one time several senior mendicants were staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to them, bowed, sat down to one side, and said to them, “Sirs, would the senior monks please accept tomorrow’s meal from me in my milkshed?” They consented with silence. Then, knowing that the senior mendicants had consented, Citta rose from his seat, bowed, and respectfully circled them, keeping them on his right, before leaving. Then when the night had passed, the senior mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, went to Citta’s milkshed, and sat down on the seats spread out. Then Citta served and satisfied the senior mendicants with his own hands with delicious milk-rice made with ghee. When the senior mendicants had eaten and washed their hands and bowls, they rose from their seats and left. Citta instructed that the leftovers of the food be distributed, then followed behind the senior mendicants. Now at that time it was boiling hot. And those senior mendicants walked along as if their bodies were melting, as happens after a meal. Now at that time Venerable Mahaka was the most junior mendicant in that Saṅgha. Then Venerable Mahaka said to the senior venerable, “Wouldn’t it be nice, Honorable Senior, if a cool wind blew, a cloud canopy formed, and a gentle rain drizzled down?” “It would indeed be nice, Reverend Mahaka.” Then Mahaka used his psychic power to will that a cool wind would blow, a cloud canopy would form, and a gentle rain would drizzle down. Then Citta thought, “The most junior mendicant in this Saṅgha has such psychic power!” When they reached the monastery, Mahaka said to the senior venerable, “Honorable Senior, is that sufficient?” “That’s sufficient, Reverend Mahaka, you’ve done enough and offered enough.” Then the senior mendicants entered their dwellings, and Mahaka entered his own dwelling. Then Citta went up to Mahaka, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, please show me a superhuman demonstration of psychic power.” “Well, then, householder, place your upper robe on the porch and spread a handful of grass on it.” “Yes, sir,” replied Citta, and did as he was asked. Mahaka entered his dwelling and latched the door. Then he used his psychic power to will that a flame shoot out through the keyhole and the chink in the door-panel, and it burned up the grass but not the upper robe. Then Citta shook out his upper robe and stood to one side, shocked and awestruck. Mahaka left his dwelling and said to Citta, “Is that sufficient, householder?” “That’s sufficient, sir, you’ve done enough and offered enough. I hope Master Mahaka is happy here in Macchikāsaṇḍa, for the Wild Mango Grove is lovely. I’ll make sure that Master Mahaka is provided with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.” “That’s nice of you to say, householder.” But Mahaka set his lodgings in order and, taking his bowl and robe, left Macchikāsaṇḍa, never to return.

၅-ပဌမ ကာမဘူသုတ် ၃၄၇။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်ကာမဘူသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေ၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ကာမဘူထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်ကာမဘူကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော စိတ္တသူကြွယ်အား အသျှင်ကာမဘူသည်“သူကြွယ် မြတ်စွာဘုရားသည်- ‘အပြစ်ကင်းသော အစိတ်အပိုင်းရှိသော ဖြူသော အမိုးရှိသော တစ်ခုသော အကန့်ရှိသော ရထားသည်လည်၏၊ ဆင်းရဲခြင်း ကင်းလျက် အယဥ်ကို ဖြတ်ပြီး လျှင် အနှောင်အဖွဲ့ မရှိမူ၍ လာနေသူကိုရှုလော့’ဟု ဤဂါထာကို ဟောတော်မူ၏။ သူကြွယ် အကျဥ်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော ဤစကား၏ အနက်ကို အကျယ်အားဖြင့် အဘယ်သို့မှတ်သင့်ပါသနည်း”ဟု မိန့်၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်ပါသလော၊ သူကြွယ်ဟောအပ်သည် မှန်၏၊ အသျှင်ဘုရား သို့ဖြစ်လျှင် ထိုစကား၏ အနက်ကို ဆင်ခြင်ရန် တစ်ခဏမျှ ဆိုင်းငံ့ပါလော့၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် တစ်ခဏမျှ ဆိတ်ဆိတ် နေ၍ အသျှင်ကာမဘူအား ဤစကားကိုလျှောက်၏- အသျှင်ဘုရား “အပြစ်ကင်းသော အစိတ်အပိုင်း”ဟူသော ဤအမည်သည် သီလတို့၏ အမည်ပါ တည်း။ အသျှင်ဘုရား “ဖြူသော အမိုး”ဟူသော ဤအမည်သည် လွတ်မြောက်ခြင်း အရဟတ္တဖိုလ်၏အမည်ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား “တစ်ခုသော အကန့်”ဟူသော ဤအမည်သည် သတိ၏ အမည်ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား “လည်၏”ဟူသော ဤအမည်သည် ရှေ့သို့ တက်ခြင်း နောက်သို့ ဆုတ်ခြင်း၏ အမည်ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား “ရထား”ဟူသော ဤအမည်သည် မိဘတို့၏ သုက်သွွေးကို မှီ၍ ဖြစ်သော ထမင်းမုယောမုန့်တို့ဖြင့် ကြီးပွါးရသော မမြဲခြင်း လိမ်းကျံပေးရခြင်း နှိပ်နယ်ပေးရခြင်း ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်းသဘောရှိသော မဟာဘုတ်လေးပါးကို မှီသော ဤခန္ဓာကိုယ်၏ အမည်ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် ဆင်းရဲတည်း၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် ဆင်းရဲတည်း၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် ဆင်းရဲတည်း။ ထိုဆင်းရဲတို့သည် အာသဝေါကုန်ပြီးဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အားပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ် မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါ ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ ထို့ကြောင့် အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို “ဆင်းရဲခြင်း မရှိသူ”ဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား “လာနေသူ ” ဟူသော ဤအမည်သည် ရဟန္တာ၏ အမည်ပါတည်း။ အသျှင်ဘုရား“အယဥ်” ဟူသော ဤအမည်သည် တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’၏ အမည်ပါတည်း။ ထိုတပ်မက်မှု ‘တဏှာ’သည်အာသဝေါ ကုန်ပြီးဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ်မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါ ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ ထို့ကြောင့် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို “အယဥ်ကို ဖြတ်ပြီးသူ”ဟုဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ ထိုအနှောင်အဖွဲ့တို့သည်အာသဝေါကုန်ပြီးဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာ ကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ် မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ ထို့ကြောင့် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို “အယဥ်ကိုဖြတ်ပြီးသူ”ဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် အနှောင်အဖွဲ့တည်း။ ထိုအနှောင်အဖွဲ့တို့သည်အာသဝေါကုန်ပြီးဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာ ကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ် မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ ထို့ကြောင့် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို “အနှောင်အဖွဲ့မရှိသူ”ဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည်- “အပြစ်ကင်းသော အစိတ်အပိုင်းရှိသော ဖြူသော အမိုးရှိသော တစ်ခုသော အကန့်ရှိသော ရထားသည်လည်၏၊ ဆင်းရဲခြင်း ကင်းလျက် အယဥ်ကို ဖြတ်ပြီး လျှင် အနှောင်အဖွဲ့ မရှိမူ၍ လာနေသူကိုရှုလော့” ဟူသော ယင်းစကားကို ဟော တော်မူအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကျဥ်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော ဤစကား၏ အနက်ကိုအကျယ်အားဖြင့် ဤသို့ သိပါ၏ဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် နက်နဲသော ဘုရားစကားတော်၌ ပညာမျက်စိကို ဆောင်နိုင်ပေရကား သင့်အား အရတော်ပေစွတကား၊ ကောင်းစွာ ရအပ်ပေစွတကားဟု (မိန့်ဆို၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 41.5 1. With Citta With Kāmabhū (1st) At one time Venerable Kāmabhū was staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to Venerable Kāmabhū, bowed, and sat down to one side. Kāmabhū said to him, “Householder, there is this saying: ‘With faultless parts and white canopy, the one-spoked chariot rolls on. See it come, untroubled, with stream cut, unbound.’ How should we see the detailed meaning of this brief statement?” “Sir, was this spoken by the Buddha?” “Yes, householder.” “Well then, sir, please wait a while as I consider the meaning of this.” Then after staying silent for a while, Citta said to Kāmabhū: “Sir, ‘faultless parts’ is a term for ethics. ‘White canopy’ is a term for freedom. ‘One spoke’ is a term for mindfulness. ‘Rolls on’ is a term for going forward and coming back. ‘Chariot’ is a term for this body made up of the four principal states, produced by mother and father, built up from rice and porridge, liable to impermanence, to wearing away and erosion, to breaking up and destruction. Greed, hate, and delusion are troubles. A mendicant who has ended the defilements has given these up, cut them off at the root, made them like a palm stump, and obliterated them, so they are unable to arise in the future. That’s why a mendicant who has ended the defilements is called ‘untroubled’. ‘The one who comes’ is a term for the perfected one. ‘Stream’ is a term for craving. A mendicant who has ended the defilements has given this up, cut it off at the root, made it like a palm stump, and obliterated it, so it’s unable to arise in the future. That’s why a mendicant who has ended the defilements is said to have ‘cut the stream’. Greed, hate, and delusion are bonds. A mendicant who has ended the defilements has given these up, cut them off at the root, made them like a palm stump, and obliterated them, so they are unable to arise in the future. That’s why a mendicant who has ended the defilements is called ‘unbound’. So, sir, that’s how I understand the detailed meaning of what the Buddha said in brief: ‘With faultless parts and white canopy, the one-spoked chariot rolls on. See it come, untroubled, with stream cut, unbound.’” “You’re fortunate, householder, so very fortunate, to traverse the Buddha’s deep teachings with the eye of wisdom.”

၆-ဒုတိယ ကာမဘူသုတ် ၃၄၈။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်ကာမဘူသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေ၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ကာမဘူထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော်“အသျှင် ဘုရား သင်္ခါရတို့သည် အဘယ်မျှတို့နည်း”ဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် သင်္ခါရတို့သည်ကာယသင်္ခါရ၊ ဝစီ သင်္ခါရ၊ စိတ္တသင်္ခါရဟု သုံးပါးတို့တည်း။ “အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီ”ဟုစိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင် ကာမဘူ၏ စကားကို အလွန်နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်၍ အသျှင်ကာမဘူအားပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက် ပြန်၏- “အသျှင်ဘုရား အဘယ်သည် ကာယသင်္ခါရဖြစ်သနည်း၊ အဘယ်သည် ဝစီသင်္ခါရဖြစ်သနည်း၊ အဘယ်သည် စိတ္တသင်္ခါရဖြစ်သနည်း”။ သူကြွယ်ထွက်သက်ဝင်သက်တို့သည် ကာယသင်္ခါရတည်း၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့သည် ဝစီသင်္ခါရတည်း၊ သညာဝေဒနာတို့သည် စိတ္တသင်္ခါရတည်းဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီဟု စိတ္တသူကြွယ်သည်။ပ။ ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ “အသျှင်ဘုရား အဘယ့်ကြောင့် ထွက်သက်ဝင်သက်တို့သည် ကာယသင်္ခါရမည်ပါသနည်း၊ အဘယ့်ကြောင့်ဝိတက်ဝိစာရတို့သည် ဝစီသင်္ခါရမည်ပါသနည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် သညာဝေဒနာတို့သည် စိတ္တသင်္ခါရမည်ပါသနည်း ”ဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် ထွက်သက်ဝင်သက်တို့သည် ကိုယ်၌ မှီကုန်၏၊ ထိုတရားတို့သည်ကိုယ်နှင့် စပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထွက်သက်ဝင်သက်တို့သည် ကာယသင်္ခါရမည်ပေ၏။ သူကြွယ့်ရှေးဦးစွာ ကြံစည်၍ သုံးသပ်၍ နောက်မှ စကားကို မြွက်ဆို၏။ ထို့ကြောင့် ဝိတက်ဝိစာရတို့သည်ဝစီသင်္ခါရမည်ပေ၏။ မှတ်သားမှု ‘သညာ’သည်လည်းကောင်း၊ ခံစားမှု ‘ဝေဒနာ’သည်လည်းကောင်းစိတ်၌ မှီ၏။ ထိုတရား တို့သည် စိတ်နှင့် စပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် သညာဝေဒနာတိုု့သည်စိတ္တသင်္ခါရမည်ပေ၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့လျှင် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်သည်ဖြစ်သနည်း”ဟု ထပ်မံလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သောရဟန်းအား “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်အံ့ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ရောက်ပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ် မဖြစ်။ စင်စစ်သော်ကား ထိုနိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသောရဟန်းအား သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ရန်အလို့ငှါ ရှေးရှုဆောင်နိုင်လောက်သော စိတ်ကို ရှေးမဆွကပင်ပွါးပြီး ဖြစ်၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သော ရဟန်းအားအဘယ်တရားတို့သည် ရှေးဦးစွာ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ပါကုန်သနည်း။ ကာယသင်္ခါရလော၊ သို့မဟုတ်ဝစီသင်္ခါရလော၊ သို့မဟုတ် စိတ္တသင်္ခါရလော ”ဟု ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ်သညာ ဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသိုု့ ရောက်သော ရဟန်းအား ဝစီသင်္ခါရသည် ရှေးဦးစွာ ချုပ်၏၊ ထို့နောက် ကာယသင်္ခါရ ချုပ်၏၊ ထို့နောက် စိတ္တသင်္ခါရ ချုပ်၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား သေသော ဘဝတစ်ပါးသို့ ပြောင်းသွားသော သူ (လူသေကောင်) နှင့်သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သော (နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသော) ရဟန်းတို့၏ ထူးခြားခြင်းကား အဘယ်ပါနည်း”ဟု ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ် သေသော ဘဝတစ်ပါးသို့ပြောင်းသွားသော သူ (လူသေကောင်) အား ကာယသင်္ခါရ၊ ဝစီသင်္ခါရ၊ စိတ္တသင်္ခါရ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ အသက်သည် ကုန်၏၊ အငွေ့ (ကမ္မဇတေဇော)သည် ငြိမ်း၏၊ ဣန္ဒြေတို့သည် ပျက်စီးကုန်၏။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သော (နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသော) ရဟန်းအားမူ ကာယသင်္ခါရ၊ ဝစီသင်္ခါရ၊ စိတ္တသင်္ခါရ ချုပ်ငြိမ်း၏၊ အသက်သည် မကုန်၊ အငွေ့သည် မငြိမ်း၊ ဣန္ဒြေတို့သည် အလွန်ကြည်လင်ကုန်၏။ သူကြွယ် သေသော ဘဝတစ်ပါးသို့ ပြောင်းသွားသော သူ (လူသေကောင်) နှင့် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်သော (နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသော) ရဟန်းတို့၏ ထူးခြားခြင်းကား ဤသည်ပင်တည်း။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား အဘယ်သို့လျှင် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှထပါသနည်း”ဟု ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်းအား “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထအံ့”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ငါသည် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထပြီ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ စိတ်မဖြစ်။ စင်စစ်သော်ကား ထိုနိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်းအား သညာဝေဒနာတို့ ချုပ်ရာ နိရောဓသမာပတ်မှထရန်အလို့ငှါ ရှေးရှု ဆောင်နိုင်လောက်သော စိတ်ကို ရှေးမဆွကပင် ပွါးပြီး ဖြစ်၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောရဟန်း အားအဘယ်တရားတို့သည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပါသနည်း။ ကာယသင်္ခါရသည်ပင် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပါသလော၊ ဝစီသင်္ခါရသည်ပင် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပါသလော၊ စိတ္တသင်္ခါရသည်ပင် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပါသလော ”ဟု ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏၊ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်းအား စိတ္တသင်္ခါရသည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်၏၊ ထို့နောက် ကာယသင်္ခါရသည် ဖြစ်၏၊ ထို့နောက့်ဝစီသင်္ခါရသည် ဖြစ်၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်းကိုအဘယ်မျှသော တွေ့ထိမှု ‘ဖဿ’ တို့သည် တွေ့ထိပါကုန်သနည်း”ဟု ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်းကို သုညတဖဿ၊ အနိမိတ္တဖဿ၊ အပ္ပဏိဟိတဖဿဟူ၍ သုံးပါးကုန်သော တွေ့ထိခြင်း ‘ဖဿ’ တိုု့သည် တွေ့ထိကုန်၏။ ကောင်းပါပြီ။ပ။ “အသျှင်ဘုရား သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော ရဟန်း၏စိတ်သည် အဘယ်သို့ ညွတ်ပါသနည်း၊ အဘယ်သို့ ကိုင်းပါသနည်း၊ အဘယ်သို့ ရှိုင်းပါသနည်း”ဟုပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်ပြန်၏။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောရဟန်း၏ စိတ်သည် ဆိတ်ငြိမ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ညွတ်၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ကိုင်း၏၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရှိုင်း၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီဟု စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ကာမဘူ၏ စကားကို အလွန်နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လျက် အသျှင်ကာမဘူအား ပြဿနာကို ထပ်မံမေးလျှောက်၏။ အသျှင်ဘုရား သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ရာ နိရောဓသမာပတ်အား အဘယ်မျှသော တရားတို့သည် များစွာ ကျေးဇူးပြုကုန်သနည်း။ သူကြွယ် အမှန်အားဖြင့် ရှေးဦးစွာ မေးသင့်သော စကားကို ယခုမှ မေးဘိ၏၊ သို့သော်လည်း သင့်အားငါသည် ဖြေဆိုအံ့။ သူကြွယ် သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်မှု နိရောဓသမာပတ်အား သမထဝိပဿနာဟု ဆိုအပ်သော တရားနှစ်ပါးတို့သည် များစွာ ကျေးဇူးပြုကုန်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 41.6 1. With Citta With Kāmabhū (2nd) At one time Venerable Kāmabhū was staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to Venerable Kāmabhū, sat down to one side, and said to him: “Sir, how many processes are there?” “Householder, there are three processes. The physical process, the verbal process, and the mental process.” Saying “Good, sir,” Citta approved and agreed with what Kāmabhū said. Then he asked another question: “But sir, what is the physical process? What’s the verbal process? What’s the mental process?” “Breathing is a physical process. Placing the mind and keeping it connected are a verbal process. Perception and feeling are a mental process.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, why is breathing a physical process? Why are placing the mind and keeping it connected a verbal process? Why are perception and feeling a mental process?” “Breathing is physical. It’s tied up with the body, that’s why breathing is a physical process. First you place the mind and keep it connected, then you break into speech. That’s why placing the mind and keeping it connected are a verbal process. Perception and feeling are mental. They’re tied up with the mind, that’s why perception and feeling are a mental process.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, how does someone attain the cessation of perception and feeling?” “A mendicant who is entering such an attainment does not think: ‘I will enter the cessation of perception and feeling’ or ‘I am entering the cessation of perception and feeling’ or ‘I have entered the cessation of perception and feeling.’ Rather, their mind has been previously developed so as to lead to such a state.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, which cease first for a mendicant who is entering the cessation of perception and feeling: the physical, verbal, or mental process?” “The verbal process ceases first, then physical, then mental.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “What’s the difference between someone who has passed away and a mendicant who has attained the cessation of perception and feeling?” “When someone dies, their physical, verbal, and mental processes have ceased and stilled; their vitality is spent; their warmth is dissipated; and their faculties have disintegrated. When a mendicant has attained the cessation of perception and feeling, their physical, verbal, and mental processes have ceased and stilled. But their vitality is not spent; their warmth is not dissipated; and their faculties are very clear. That’s the difference between someone who has passed away and a mendicant who has attained the cessation of perception and feeling.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, how does someone emerge from the cessation of perception and feeling?” “A mendicant who is emerging from such an attainment does not think: ‘I will emerge from the cessation of perception and feeling’ or ‘I am emerging from the cessation of perception and feeling’ or ‘I have emerged from the cessation of perception and feeling.’ Rather, their mind has been previously developed so as to lead to such a state.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, which arise first for a mendicant who is emerging from the cessation of perception and feeling: the physical, verbal, or mental process?” “The mental process arises first, then physical, then verbal.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, when a mendicant has emerged from the attainment of the cessation of perception and feeling, how many kinds of contact do they experience?” “They experience three kinds of contact: emptiness, signless, and undirected contacts.” Saying “Good, sir,” he asked another question: “But sir, when a mendicant has emerged from the attainment of the cessation of perception and feeling, what does their mind slant, slope, and incline to?” “Their mind slants, slopes, and inclines to seclusion.” Saying “Good, sir,” Citta approved and agreed with what Kāmabhū said. Then he asked another question: “But sir, how many things are helpful for attaining the cessation of perception and feeling?” “Well, householder, you’ve finally asked what you should have asked first! Nevertheless, I will answer you. Two things are helpful for attaining the cessation of perception and feeling: serenity and discernment.”

၇-ဂေါဒတ္တသုတ် ၃၄၉။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်ဂေါဒတ္တသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ် ဝှေးပင်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေ၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အသျှင်ဂေါဒတ္တထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အသျှင်ဂေါဒတ္တကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ အသျှင်ဂေါဒတ္တသည် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသော စိတ္တသူကြွယ်အား “သူကြွယ်အပ္ပမာဏမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်မှု၊ အာကိဉ္စညာမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်မှု၊ အနိမိတ္တမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်မှု ဤတရားတို့သည် အနက်ထူး သဒ္ဒါထူးရှိကုန်သလော၊ သို့မဟုတ် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင် ထူးသလော”ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်ဘုရား အကြောင်းပရိယာယ်သည် ရှိ၏၊ ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည် အနက်လည်း ထူးကုန်၏၊ သဒ္ဒါလည်း ထူးကုန်၏၊ အသျှင် ဘုရား အကြောင်းပရိယာယ်သည် ရှိ၏၊ ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည်အနက် တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင် ထူးကုန်၏။ အသျှင်ဘုရား ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည် အနက်လည်း ထူးကုန်၏၊ သဒ္ဒါလည်း ထူးကုန်၏ဟူသော အကြောင်းကား အဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ချမ်းသာစေလိုခြင်း မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့ အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက်အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကိုပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ သနားခြင်း ‘ကရုဏာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်။ပ။ ဝမ်းမြောက်ခြင်း ‘မုဒိတာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်။ပ။ လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက့်အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာအလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသောငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကို အပ္ပမာဏမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား အာကိဉ္စညာမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို လုံးဝလွန်မြောက်၍ “စိုးစဥ်းမျှမရှိ”ဟုစီးဖြန်းလျက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကို အာကိဉ္စညာမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား သုညတမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် တောသို့ ကပ်၍ ဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်ရင်းသို့ ကပ်၍ ဖြစ်စေ၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်၍ ဖြစ်စေ “ ဤတရားကား အတ္တမှလည်းကောင်း၊ အတ္တနိယမှလည်းကောင်း ဆိတ်သုဥ်း၏”ဟု ဆင်ခြင်၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကို သုညတမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား အနိမိတ္တမည်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရား ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အလုံးစုံသော နိစ္စနိမိတ်စသည်တို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် နိစ္စနိမိတ်စသည် မရှိသော စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းသို့ ကပ်ရောက်ဝင်စား၍ နေ၏၊ အသျှင်ဘုရား ဤသည်ကိုအနိမိတ္တမည်သောစိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ဆိုအပ်၏။ အသျှင်ဘုရား ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည် အနက်လည်းထူး သဒ္ဒါလည်းထူးကုန်၏ဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်ကား ဤသည်ပင်တည်း။ အသျှင်ဘုရား ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင်ထူး၏ဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်သည် အဘယ်ပါနည်း။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် ပမာဏကို ပြုတတ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် ပမာဏကို ပြုတတ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် ပမာဏကိုပြုတတ်၏၊ ထိုတရားတို့သည် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်း မဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ်မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင် အခါ ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ အသျှင်ဘုရားပမာဏမရှိကုန်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသမျှတို့ ထက် မပျက်စီးသော စိတ်၏လွတ်မြောက်ခြင်းကို အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုမပျက်စီးသော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းသည်ကားစွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မှ ဆိတ်သုဥ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မှ ဆိတ်သုဥ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မှဆိတ်သုဥ်း၏။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် ကြောင့်ကြမှုတည်း၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည် ကြောင့်ကြမှုတည်း၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် ကြောင့်ကြမှုတည်း။ ထိုတရားတို့သည် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ်မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါ ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိကုန်။ အသျှင်ဘုရားကြောင့်ကြ မရှိကုန်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသမျှတို့ထက် မပျက်စီးသော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုမပျက်စီးသော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းသည်ကား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ မှဆိတ်သုဥ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မှ ဆိတ်သုဥ်း၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ မှ ဆိတ်သုဥ်း၏။ အသျှင်ဘုရား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’သည် နိစ္စနိမိတ်စသည်ကို ပြုတတ်၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’သည်နိစ္စနိမိတ်စသည်ကို ပြုတတ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’သည် နိစ္စနိမိတ်စသည်ကို ပြုတတ်၏။ ထိုတရားတို့့သည် အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးကုန်ပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ အသစ်မဖြစ်ခြင်းကို ပြုပြီးကုန်ပြီ၊ နောင်အခါ ဖြစ်ခြင်းသဘောမရှိကုန်။ အသျှင်ဘုရား နိစ္စနိမိတ်စသည် မရှိကုန်သော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသမျှတို့ထက်မပျက်စီးသော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုမပျက်စီးသော စိတ်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းသည်ကား စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’မှ ဆိတ်သုဥ်း၏၊ အမျက်ထွက်မှု ‘ဒေါသ’ မှ ဆိတ်သုဥ်း၏၊ တွေဝေမှု‘မောဟ’မှ ဆိတ်သုဥ်း၏။ အသျှင်ဘုရား ယင်းအကြောင်းပရိယာယ်ကို စွဲ၍ ဤတရားတို့သည် အနက်တူ၍ သဒ္ဒါသာလျှင်ထူး၏ဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု လျှောက်၏။ သူကြွယ် အကြင်နက်နဲသောဘုရားစကားတော်၌ ပညာမျက်စိကို ဆောင်နိုင်ပေရကား သင့်အား အရတော်ပေစွတကား၊ ကောင်းစွာရအပ်ပေစွတကားဟု (မိန့်ဆို၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 41.7 1. With Citta With Godatta At one time Venerable Godatta was staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove. Then Citta the householder went up to Venerable Godatta, bowed, and sat down to one side. Godatta said to him: “Householder, the limitless release of the heart, and the release of the heart through nothingness, and the release of the heart through emptiness, and the signless release of the heart: do these things differ in both meaning and phrasing? Or do they mean the same thing, and differ only in the phrasing?” “Sir, there is a way in which these things differ in both meaning and phrasing. But there’s also a way in which they mean the same thing, and differ only in the phrasing. And what’s the way in which these things differ in both meaning and phrasing? It’s when a mendicant meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They meditate spreading a heart full of compassion … They meditate spreading a heart full of rejoicing … They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. This is called the limitless release of the heart. And what is the release of the heart through nothingness? It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, enters and remains in the dimension of nothingness. This is called the release of the heart through nothingness. And what is the release of the heart through emptiness? It’s when a mendicant has gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut, and reflects like this: ‘This is empty of a self or what belongs to a self.’ This is called the release of the heart through emptiness. And what is the signless heart’s release? It’s when a mendicant, not focusing on any signs, enters and remains in the signless immersion of the heart. This is called the signless release of the heart. This is the way in which these things differ in both meaning and phrasing. And what’s the way in which they mean the same thing, and differ only in the phrasing? Greed, hate, and delusion are makers of limits. A mendicant who has ended the defilements has given these up, cut them off at the root, made them like a palm stump, and obliterated them, so they are unable to arise in the future. The unshakable release of the heart is said to be the best kind of limitless release of the heart. That unshakable release of the heart is empty of greed, hate, and delusion. Greed is something, hate is something, and delusion is something. A mendicant who has ended the defilements has given these up, cut them off at the root, made them like a palm stump, and obliterated them, so they are unable to arise in the future. The unshakable release of the heart is said to be the best kind of release of the heart through nothingness. That unshakable release of the heart is empty of greed, hate, and delusion. Greed, hate, and delusion are makers of signs. A mendicant who has ended the defilements has given these up, cut them off at the root, made them like a palm stump, and obliterated them, so they are unable to arise in the future. The unshakable release of the heart is said to be the best kind of signless release of the heart. That unshakable release of the heart is empty of greed, hate, and delusion. This is the way in which they mean the same thing, and differ only in the phrasing.” “You’re fortunate, householder, so very fortunate, to traverse the Buddha’s deep teachings with the eye of wisdom.”

၈-နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသုတ် ၃၅၀။ ထိုအခါ၌ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် များစွာသော တက္ကတွန်းပရိသတ်နှင့် အတူ မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ်သို့ ရောက်လာ၏။ စိတ္တသူကြွယ်သည် “နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် များစွာသော တက္ကတွန်းပရိသတ်နှင့်အတူ မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ်သို့ ရောက်လာသတတ်”ဟု ကြားလေ၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် များစွာသော ဥပါသကာတို့နှင့် အတူ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသောစိတ္တသူကြွယ်အား နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် “သူကြွယ် သင်သည် ရဟန်းဂေါတမအား ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’သည် ရှိ၏၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ တို့၏ချုပ်ခြင်းသည် ရှိ၏ဟု ယုံကြည်သလောဟု ပြောဆို၏။ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည် ဤသာသနာတော်၌ ကြံစည် မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’သည် ရှိ၏၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ တို့၏ ချုပ်ခြင်းသည် ရှိ၏”ဟု မြတ်စွာဘုရားအား ယုံကြည်ခြင်း‘သဒ္ဓါ’ ဖြင့်ဆည်းကပ်သည် မဟုတ် ပါဟု ဆို၏။ ဤသို့ ဆိုသော် နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် မော်ကြည့်၍ ဤသို့ ပြောဆို၏- “အသျှင်တို့ ဤသူကိုရှုကုန်လော့၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် ဖြောင့်မတ်သူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင်မစဥ်းလဲသူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် မလှည့်ဖြားသူတည်း။ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု‘ဝိစာရ’ တို့ကို ချုပ်စေသင့်၏ဟု မှတ်ထင်သူသည် လေကို ပိုက်ကွန်ဖြင့် တားမြစ်သင့်၏ဟုသော်လည်းမှတ် ထင်ရာ၏။ ကြံစည်မှု‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု‘ဝိစာရ’တို့ကို ချုပ်စေသင့်၏ဟု မှတ်ထင်သူသည် မိမိ၏လက်ဆုပ် ဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်ရေအလျဥ်ကို ပိတ်သင့်၏ဟုသော်လည်း မှတ်ထင်ရာ၏”ဟု ဆို၏။ အသျှင်ဘုရား ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဉာဏ်နှင့် သဒ္ဓါ နှစ်ပါးတို့တွင် အဘယ်ကသာ၍ မြတ်သနည်းဟု မေး၏။ သူကြွယ် သဒ္ဓါထက် ဉာဏ်သာလျှင် သာ၍ မြတ်၏ဟု ပြောဆို၏။ အသျှင် ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ သာလျှင်အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်း ဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ နှင့် တကွဖြစ်သောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း ‘ဝိစာရ’ နှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောနှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရားအကျွန်ုပ်သည် အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ နှင့် တကွ ဖြစ်သောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း ‘ဝိစာရ’နှင့်တကွ ဖြစ်သော နီဝရဏကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ဒုတိယဈာန်သို့့ရောက်၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ကိုလည်းစက်ဆုပ် ခြင်းကြောင့်။ပ။ တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည်အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ကိုလည်း ပယ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ သိသော ဤသို့ မြင်သော ထိုအကျွန်ုပ်သည် အခြားသောအဘယ်သမဏအားသော်လည်းကောင်း၊ အဘယ် ဗြာဟ္မဏအားသော်လည်းကောင်း ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’သုံးသပ်ဆင်ခြင်မှု ‘ဝိစာရ’တို့၏ ချုပ်ခြင်းသည် ရှိ၏ဟု ယုံကြည်မှု ‘သဒ္ဓါ’ တရားဖြင့် မချဥ်းကပ်ဘဲဲရှိပါအံ့နည်းဟု (ဆို၏)။ ဤသို့ ဆိုသော် နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် မိမိပရိသတ်ကို စောင်းငဲ့ကြည့်၍ “အသျှင်တို့ ဤသူကို ရှုကုန်လော့၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် မဖြောင့်မတ်သူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင်စဥ်းလဲသူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် လှည့်ဖြားသူတည်း”ဟု ဆို၏။ အသျှင် ယခုအခါ၌ ပင်လျှင်လည်း “အသျှင်တို့ ဤသူကို ရှုကုန်လော့၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် ဖြောင့်မတ်သူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် မစဥ်းလဲသူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည်အလွန်လျှင် မလှည့်ဖြားသူတည်း”ဟု ဆိုအပ်သည်ကို အကျွန်ုပ်တို့ သိရပါကုန်၏၊ အသျှင် ယခုအခါ၌ ပင်လျှင်လည်း “အသျှင်တို့ ဤသူကို ရှုကုန်လော့၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် မဖြောင့်မတ်သူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် စဥ်းလဲသူတည်း၊ ဤစိတ္တသူကြွယ်သည် အလွန်လျှင် လှည့်ဖြားသူတည်း”ဟု ဆိုအပ်သည်ကို အကျွန်ုပ်တို့ သိရပါကုန်၏။ အသျှင် သင့်၏ ရှေ့စကားသည် အကယ်၍ မှန်လျှင် သင်၏ နောက်စကားသည် မှား၏၊ အသျှင် သို့မဟုတ် သင်၏ ရှေ့စကားသည် အကယ်၍ မှားလျှင်သင်၏ နောက်စကားသည် မှန်၏။ အသျှင် စင်စစ် တစ်ခုသော ပြဿနာ တစ်ခုသော ဥဒ္ဒေသတစ်ခုသော အဖြေ၊ နှစ်ခုသော ပြဿနာ နှစ်ခုသော ဥဒ္ဒေသ နှစ်ခုသော အဖြေ၊ သုံးခုသော ပြဿနာသုံးခုသော ဥဒ္ဒေသ သုံးခုသော အဖြေ၊ လေးခုသော ပြဿနာ လေးခုသော ဥဒ္ဒေသ လေးခုသောအဖြေ၊ ငါးခုသော ပြဿနာ ငါးခုသော ဥဒ္ဒေသ ငါးခုသော အဖြေ၊ ခြောက်ခုသော ပြဿနာခြောက်ခုသော ဥဒ္ဒေသ ခြောက်ခုသော အဖြေ၊ ခုနစ်ခုသော ပြဿနာ ခုနစ်ခုသော ဥဒ္ဒေသ ခုနစ်ခုသောအဖြေ၊ ရှစ်ခုသော ပြဿနာ ရှစ်ခုသော ဥဒ္ဒေသ ရှစ်ခုသော အဖြေ၊ ကိုးခုသော ပြဿနာ ကိုးခုသောဥဒ္ဒေသ ကိုးခုသော အဖြေ၊ ဆယ်ခုသော ပြဿနာ ဆယ်ခုသော ဥဒ္ဒေသ ဆယ်ခုသော အဖြေတို့ဟူ၍ ဤဆယ်ပါးကုန်သော အကြောင်း နှင့် တကွကုန်သော ဤပြဿနာတို့သည် ရောက်လာပါကုန်၏၊ ထိုပြဿနာတို့၏ အနက်ကို သိလိုသော အခါ၌ တက္ကတွန်းပရိသတ်နှင့် အတူ အကျွန်ုပ်ထံသို့လာလှည့်ပါလော့ဟု လျှောက်၏။ ထို့နောက် စိတ္တ သူကြွယ်သည် နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တတက္ကတွန်းအား ဤဆယ်ပါးကုန်သော အကြောင်းနှင့် တကွသော ပြဿနာ တို့ဖြင့် ဖိတ်ကြား၍ နေရာမှ ထကာပြန်ခဲ့လေ၏။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 41.8 1. With Citta The Jain Ascetic of the Ñātika Clan Now at that time the Jain ascetic of the Ñātika clan had arrived at Macchikāsaṇḍa together with a large assembly of Jain ascetics. Citta the householder heard that they had arrived. Together with several lay followers, he went up to the Jain Ñātika and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. The Jain Ñātika said to him, “Householder, do you have faith in the ascetic Gotama’s claim that there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected?” “Sir, in this case I don’t rely on faith in the Buddha’s claim that there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected.” When he said this, the Jain Ñātika looked up at his assembly and said, “See, good sirs, how straightforward this householder Citta is! He’s not devious or deceitful at all. To imagine that you can stop placing the mind and keeping it connected would be like imagining that you can catch the wind in a net, or dam the Ganges River with your own hand.” “What do you think, sir? Which is better—knowledge or faith?” “Knowledge is definitely better than faith, householder.” “Well sir, whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. And whenever I want, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled … I enter and remain in the second absorption. And whenever I want, with the fading away of rapture … I enter and remain in the third absorption. And whenever I want, giving up pleasure and pain … I enter and remain in the fourth absorption. And so, sir, since I know and see like this, why should I rely on faith in another ascetic or brahmin who claims that there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected?” When he said this, the Jain Ñātika looked askance at his own assembly and said, “See, good fellows, how crooked this householder Citta is! He’s so devious and deceitful!” “Sir, just now I understood you to say: ‘See, good fellows, how straightforward this householder Citta is! He’s not devious or deceitful at all.’ But then I understood you to say: ‘See, good fellows, how crooked this householder Citta is! He’s so devious and deceitful!’ If your first statement is true, the second is wrong. If your first statement is wrong, the second is true. And also, sir, these ten legitimate questions are relevant. When you understand what they mean, then, together with your assembly of Jain ascetics, you can rebut me. ‘One thing: question, summary, and answer. Two … Three … Four … Five … Six … Seven … Eight … Nine … Ten things: question, summary, and answer.’” Then Citta rose from his seat and left without asking the Jain Ñātika these ten legitimate questions.

၉-အစေလကဿပသုတ် ၃၅၁။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်၏ လူ့ဘဝက သူငယ်ချင်းဟောင်းဖြစ်သော အစေလကဿပသည်မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ်သို့ ရောက်လာ၏၊ စိတ္တသူကြွယ်သည် “ငါတို့၏ လူ့ဘဝကသူငယ်ချင်းဟောင်းဖြစ်သော အစေလကဿပသည် မစ္ဆိကာသဏ္ဍအရပ်သို့ ရောက်လာသတတ်”ဟုကြားလေ၏၊ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အစေလကဿပထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ အစေလကဿပနှင့် အတူဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြော ဆိုပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော်အစေလကဿပအား “အသျှင်ကဿပ ရဟန်းပြုသည်မှာ အဘယ်မျှ ကြာပြီနည်း”ဟု မေး၏။ သူကြွယ့်ငါ ရဟန်းပြုခြင်းသည် အနှစ်သုံးဆယ်မျှ ရှိခဲ့ပြီ။ အသျှင် သင့်အား အနှစ်သုံးဆယ်တို့ပတ်လုံး လူတို့၏တရားထက် လွန်မြတ်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင် တရားထူး တစ်စုံတစ်ရာကို ရ၍ ချမ်းသာစွာနေရခြင်း ရှိပါ၏လောဟု (ဆို၏)။ သူကြွယ် စင်စစ် ဤ အနှစ်သုံးဆယ်တို့ဖြင့် ရဟန်းပြုသော ငါ့အားအဝတ်မဝတ်ရခြင်း၊ ဦးပြည်းရခြင်း၊ တင်ပါး၌ ဖုံခါရန် ဥဒေါင်းမြီးစည်းကို ကိုင်ဆောင်ရခြင်းမှ တစ်ပါးလူတို့၏ တရားထက် လွန်မြတ်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ် အမြင်တရားထူး တစ်စုံတစ်ရာကို ရ၍ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း မည်သည် မရှိဟု ဆို၏။ ဤသို့ ဆိုသော် စိတ္တသူကြွယ်သည် အစေလကဿပအား ဤသို့ ဆို၏- “အချင်းတို့ အစေလကတို့၏ တရားသည် အံ့ဩ ဖွယ်ရှိပေစွတကား၊ မဖြစ်စဖူး အထူးဖြစ်စွတကား။ အနှစ်သုံးဆယ်တို့ပတ်လုံး အဝတ် မဝတ်ရခြင်း၊ ဦးပြည်းရခြင်း၊ တင်ပါး၌ ဖုံခါရန်ဥဒေါင်းမြီးစည်းကို ကိုင်ဆောင်ရခြင်းမှ တစ်ပါး လူတို့၏ တရားထက် လွန်မြတ်သော အရိယာတို့၏ဉာဏ်အမြင်တရားထူး တစ်စုံတစ်ရာကို ရ၍ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း မည်သည် မဖြစ်ရပလေ”ဟု (ဆို၏)။ သူကြွယ် သင်၏ ဥပါသကာအဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ခြင်းသည် အဘယ်မျှ ကြာပြီနည်းဟု (မေး၏)။ အသျှင် ဥပါသကာအဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်သော အကျွန်ုပ်အားလည်း အနှစ်သုံးဆယ်မျှ ရှိပါပြီဟု (ဆို၏)။ သူကြွယ် သင့်အား ဤအနှစ်သုံးဆယ်တို့ဖြင့် လူတို့၏ တရားထက် လွန်မြတ်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်တရားထူး တစ်စုံတစ်ရာကို ရ၍ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်း မည်သည် ရှိသလောဟု (မေး၏)။ အသျှင်အကျွန်ုပ်သည် လူဖြစ်သော်လည်း အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ကာမတို့မှ ဆိတ်၍ သာလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့မှဆိတ်၍ သာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’ နှင့် တကွဖြစ်သော သုံးသပ်ခြင်း ‘ဝိစာရ’ နှင့် တကွဖြစ်သောနီဝရဏ ဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်ခြင်း ‘ပီတိ’ ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ ရှိသော ပဌမဈာန်သို့ရောက်၍ နေရ ပါ၏၊ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည် အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ကြံစည်ခြင်း ‘ဝိတက်’သုံးသပ်ခြင်း ‘ဝိစာရ’ တို့၏ မရှိ ခြင်းကြောင့် ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရပါ၏၊ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည်အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် နှစ်သိမ့် ခြင်း ‘ပီတိ’ ကိုလည်း စက်ဆုပ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ တတိယဈာန်သို့ရောက်၍ နေရ ပါ၏၊ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည် အလိုရှိတိုင်းသာလျှင် ချမ်းသာခြင်း ‘သုခ’ကိုလည်းပယ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေရပါ၏၊ အသျှင် အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ရှေးဦးစွာ သေခဲ့ပါမူ “စိတ္တသူကြွယ်သည် ဤ (ကာမ) လောကသို့ တစ်ဖန်ပြန်လာနိုင်ကြောင်း ဖြစ်သောသံယောဇဥ် မရှိတော့”ဟု အကျွန်ုပ်ကို မြတ်စွာဘုရား မိန့်ဆိုတော် မူငြားအံ့၊ ထိုမိန့်ဆိုခြင်းသည်အံ့ဖွယ်မဟုတ်သည်သာတည်းဟု (ဆို၏)။ ဤသို့ဆိုသော် အစေလကဿပသည် စိတ္တသူကြွယ်ကို ဤသို့ဆို၏- “အချင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားတရားတော်၏ ကောင်းစွာ ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်သည်အံ့ဖွယ်ရှိစွတကား၊ မဖြစ်စဖူး အထူးဖြစ်စွတကား၊ အဝတ်ဖြူဝတ်သော လူဖြစ်လျက် ဤသို့သဘောရှိသော လူတို့၏ တရားထက် လွန်မြတ်၍ ချမ်းသာစွာ နေရကြောင်းဖြစ်သော အရိယာ တို့၏ဉာဏ်အမြင်တရားထူးကို ရတုံဘိသေး၏။ သူကြွယ် အကျွန်ုပ်သည် ဤသာသနာတော်၌ ရှင်အဖြစ်ကိုရလိုပါ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရလိုပါ၏ ”ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အစေလကဿပကို ခေါ်၍ မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ရဟန်းတို့အား ဤသို့ လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရားတို့ ဤအစေလကဿပသည် အကျွန်ုပ်တို့၏ လူ့ဘဝက သူငယ်ချင်းဟောင်းပါတည်း၊ ဤသူကို မထေရ်ကြီးတို့သည်ရှင်ပြုကြပါကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤသူအား သင်္ကန်း ဆွမ်း ကျောင်း သူနာအထောက်အပံ့ဆေးအသုံးအဆောင်တို့ဖြင့် ကြောင့်ကြ ပြုပါအံ့”ဟု လျှောက်၏။ အစေလကဿပသည် ဤသာသနာတော်၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလေ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရလေ၏၊ ပဉ္စင်းဖြစ်၍ မကြာသေးသော အသျှင်ကဿပသည် တစ်ယောက်တည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်လျက် မမေ့မလျော့ပြင်းစွာ အားထုတ်အပ်သော လုံ့လရှိသည် ဖြစ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိလျက် နေသည့်ရှိသော် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြုကြသော အမျိုးကောင်းသားများ လိုလားတောင့်တအပ်သော အကျင့်မြတ်၏ အဆုံးဖြစ်သော အတုမရှိသော တရားကို မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင်လျှင်ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက် ရောက်၍ နေရ၏၊ “ပဋိသန္ဓနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်ကိစ္စ) အလို့ငှါ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏။ အသျှင်ကဿပသည် ရဟန္တာတို့တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်လေ၏။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 41.9 1. With Citta With Kassapa, the Naked Ascetic Now at that time the naked ascetic Kassapa, an old friend of Citta in the lay life, had arrived at Macchikāsaṇḍa. Citta the householder heard that he had arrived. So he went up to him, and they exchanged greetings. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the naked ascetic Kassapa, “Honorable Kassapa, how long has it been since you went forth?” “It’s been thirty years, householder.” “But sir, in these thirty years have you achieved any superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones, a comfortable meditation?” “I have no such achievement, householder, only nudity, baldness, and pokes in the buttocks.” Citta said to him, “Oh lord, how incredible, how amazing, how well explained the teaching is. For in thirty years you have achieved no superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones, no comfortable meditation, only nudity, baldness, and pokes in the buttocks.” “But householder, how long have you been a lay follower?” “It’s been thirty years, sir.” “But householder, in these thirty years have you achieved any superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones, a comfortable meditation?” “How, sir, could I not? For whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected. And whenever I want, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled … I enter and remain in the second absorption. And whenever I want, with the fading away of rapture … I enter and remain in the third absorption. And whenever I want, giving up pleasure and pain … I enter and remain in the fourth absorption. If I pass away before the Buddha, it would be no wonder if the Buddha declares of me: ‘The householder Citta is bound by no fetter that might return him to this world.’” When this was said, Kassapa said to Citta, “Oh lord, how incredible, how amazing, how well explained the teaching is. For a white-clothed layperson can achieve such a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones, a comfortable meditation. Householder, may I receive the going forth, the ordination in this teaching and training?” Then Citta the householder took the naked ascetic Kassapa to see the senior mendicants, and said to them: “Sirs, this is the naked ascetic Kassapa, who in lay life was an old friend of mine. May the senior monks give him the going forth, the ordination. I’ll make sure that he’s provided with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.” And the naked ascetic Kassapa received the going forth, the ordination in this teaching and training. Not long after his ordination, Venerable Kassapa, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness. He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.” And Venerable Kassapa became one of the perfected.

၁၀-ဂိလာနဒဿနသုတ် ၃၅၂။ ထိုအခါ စိတ္တသူကြွယ်သည် အနာရောဂါနှိပ်စက်ရကား ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်လျက်သည်းထန်စွာ မကျန်းမမာ ဖြစ်နေ၏။ ထိုအခါ များစွာကုန်သော အရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင် မြက်ပင် တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့သည် စည်းဝေးလာရောက်၍ စိတ္တသူကြွယ်အား “သူကြွယ် ‘အနာဂတ်ကာလ၌ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်လို၏ ’ဟု တောင့်တပါလော့”ဟုဆိုကုန်၏။ ဤသို့ ဆိုသော် စိတ္တသူကြွယ်သည် ထိုအရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင်မြက်ပင် တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့အား “ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်း မမြဲ၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်း မခိုင်ခံ့၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်ကို ပယ်၍ သွားအပ်၏”ဟု ဆို၏။ ဤသို့ ဆိုသော် စိတ္တသူကြွယ်၏ မိတ်ဆွေခင်ပွန်းဆွေမျိုးသားချင်းတို့သည် စိတ္တသူကြွယ်အား “အရှင့်သားသတိထားပါလော့၊ မယောင်ယမ်းပါလင့်”ဟု ဆိုကုန်၏။ သင်တို့သည် ငါ့ကို “အရှင့်သား သတိထားပါလော့၊ မယောင်ယမ်းပါလင့်”ဟူ၍ ယင်းစကားကို ဆိုကုန်၏၊ ငါသည် အဘယ်သို့လျှင် ဆိုသနည်းဟု (မေး၏)။ အရှင့်သား “ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်း မမြဲ၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်းမခိုင်ခံ့၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်ကို ပယ်၍ သွားအပ်၏”ဟု ဤသို့လျှင် သင်ဆို၏ဟု ဆို၏။ ထိုစကားသည် မှန်၏၊ ငါ့ကို အရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင် မြက်ပင်တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့သည် “သူကြွယ် ‘အနာဂတ်ကာလ၌ စကြဝတေးမင်းဖြစ်ရလို၏ ’ဟု တောင့်တပါ လော့”ဟု ဆိုကုန်၍ ထိုနတ်တို့ကို ငါသည်“ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်း မမြဲ၊ ထိုစကြဝတေးမင်း အဖြစ်သည်လည်း မခိုင်ခံ့၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်ကို ပယ်၍ သွားအပ်၏ ”ဟု ငါ ဆို၏။ အရှင့်သား အရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင် မြက်ပင် တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့သည်အဘယ်အကျိုးထူးကို မြင်၍ “သူကြွယ် ‘အနာဂတ်ကာလ၌ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ရလို၏ ’ဟုတောင့်တပါလော့”ဟု ဆိုကုန်သနည်း။ ထိုအရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင်မြက်ပင် တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့အား “ ဤစိတ္တသူကြွယ်ကား သီလရှိ၏၊ ကောင်းသောအကျင့်ရှိ၏၊ ‘အနာဂတ်ကာလ၌ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ရလို၏ ’ဟု အကယ်၍ တောင့်တအံ့၊ သီလရှိသောထို သူကြွယ်အား ဤစိတ်၏ တောင့်တမှုသည် သီလ၏ စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပြည့်စုံလတ္တံ့၊ တရားရှိ သော သူသည် တရားအားလျော်သော အကျိုးကို မြင်ရ၏ ”ဟု ဤသို့ ကြံစည်၍ ထိုအရံစောင့်နတ်၊ တောစောင့်နတ်၊ သစ်ပင်စောင့်နတ်၊ ဆေးပင် မြက်ပင် တောစိုးပင်တို့၌ စိုးအုပ်ကုန်သော နတ်တို့သည် ဤ အကျိုးထူးကို မြင်ကုန်လျက် “သူကြွယ် ‘အနာဂတ်ကာလ၌ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ရလို၏ ’ဟု တောင့်တပါ လော့”ဟု ဆိုကြကုန်၏။ ထိုနတ်တို့ကို“ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်သည်လည်း မမြဲ၊ ထိုစကြဝတေးမင်း အဖြစ်သည်လည်း မခိုင်ခံ့၊ ထိုစကြဝတေးမင်းအဖြစ်ကို ပယ်၍ သွားအပ်၏”ဟု ငါ ဆို၏။ အရှင့်သား သို့ဖြစ်လျှင် အကျွန်ုပ်တို့ကိုလည်း ဆုံးမပါလော့ဟု (ဆိုကုန်၏)။ “သို့ဖြစ်လျှင် သင်တို့သည် ‘ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အရဟံ’မည်တော်မူ၏၊ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ အသိဉာဏ် ‘အဝိဇ္ဇာ’ အကျင့် ‘စရဏ’နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န’ မည်တော်မူ၏၊ ကောင်းသော စကားကိုဆိုတော်မူတတ်သော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သုဂတ’ မည်တော်မူ၏၊ လောကကို သိတော်မူတတ်သောအကြောင်းကြောင့်လည်း ‘လောကဝိဒူ’ မည်တော်မူ၏၊ ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့် အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ’ မည်တော်မူ၏၊ နတ်လူတို့၏ဆရာဖြစ်တော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘သတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ’ မည်တော်မူ၏၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို သိစေတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဗုဒ္ဓ’ မည်တော်မူ၏၊ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားတော်မူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ‘ဘဂဝါ’ မည်တော် မူ၏ ’ဟု ဘုရားအပေါ်၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံကြကုန်အံ့။ ‘တရားတော်သည် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာ ဟောထားသော တရားတော်ပါပေတည်း၊ ကိုယ်တိုင်သိမြင်နိုင်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ အခါမလင့် အကျိုးပေးတတ်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း၊ မိမိ၏ ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော တရားတော်ပါပေတည်း (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်ငသိနိုင်ခံစားနိုင်သော တရားတော်ပါပေ တည်း ’ဟု တရားအပေါ်၌ သက်ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့်ပြည့်စုံကြကုန်အံ့။ ‘ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ကောင်းသော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် ဖြောင့်မတ်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏တပည့် သားသံဃာတော်သည် မှန်ကန်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏တပည့်သားသံဃာတော်သည် လျော်ကန်သော အကျင့်ရှိတော်မူပါပေ၏၊ အစုံအားဖြင့်် လေးစုံ,ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ရှစ်ပါးရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်သည် အရပ်ဝေးမှဆောင်လာ၍ သော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်ပါပေ၏၊ ဧည့်သည်တို့အလို့ငှါ စီမံထားသောဝတ္ထုကိုသော်လည်း ပေးလှူပူဇော်ရန် ထိုက်တန်ပါပေ၏၊ တမလွန်အတွက် ရည်မျှော်သော အလှူကိုခံတော်မူထိုက်ပါပေ၏၊ လက်အုပ်ချီရန် ထိုက်ပါပေ၏၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ကောင်းမှုပြုရန် အမြတ်ဆုံးလယ်မြေဖြစ်တော်မူပါပေ၏’ဟု သံဃာတော်အပေါ်၌ သက် ဝင်၍ ကြည်ညိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံကြကုန်အံ့။ အိမ်၌ ရှိသော ပေးလှူဖွယ်ဟူသမျှကို သီလရှိ၍ အကျင့်ကောင်း သူတို့နှင့် မခွဲခြားအံ့ဟု ဤသို့လျှင်သင်တို့ ကျင့်ရမည် ”ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် စိတ္တသူကြွယ်သည် မိတ်ဆွေ ခင်ပွန်း ဆွေမျိုး သားချင်းတို့ကို ဘုရား၌လည်းကောင်း၊ တရား၌လည်းကောင်း၊ သံဃာ၌လည်းကောင်း၊ စွန့်ကြဲခြင်း၌လည်းကောင်း ဆောက်တည်စေ၍ ကွယ်လွန်လေ၏။ ဒသမသုတ်။ စိတ္တသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 41.10 1. With Citta Seeing the Sick Now at that time the householder Citta was sick, suffering, gravely ill. Then several deities of the parks, forests, trees, and those who haunt the herbs, grass, and big trees came together and said to Citta, “Householder, make a wish to become a wheel-turning monarch in the future!” When they said this, Citta said to them, “That too is impermanent! That too will pass! That too will be left behind!” When he said this, his friends and colleagues, relatives and kin said, “Be mindful, master! Don’t babble.” “What have I said that makes you say that?” “It’s because you said: ‘That too is impermanent! That too will pass! That too will be left behind!’” “Oh, well, that’s because the deities of the parks, forests, trees, and those who haunt the herbs, grass, and big trees said to me: ‘Householder, make a wish to become a wheel-turning monarch in the future!’ So I said to them: ‘That too is impermanent! That too will pass! That too will be left behind!’” “But what reason do they see for saying that to you?” “They think: ‘This householder Citta is ethical, of good character. If he makes a wish to become a wheel-turning monarch in the future, his heart’s wish will succeed because of the purity of his ethics. And then as a proper, principled king he will provide proper spirit-offerings.’ That’s the reason they see for saying to me: ‘Householder, make a wish to become a wheel-turning monarch in the future!’ So I said to them: ‘That too is impermanent! That too will pass! That too will be left behind!’” “Then, master, advise us!” “So you should train like this: We will have experiential confidence in the Buddha: ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ We will have experiential confidence in the teaching: ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’ We will have experiential confidence in the Saṅgha: ‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’ And we will share without reservation all the gifts available to give in our family with those who are ethical and of good character.” Then, after Citta had encouraged his friends and colleagues, relatives and kin in the Buddha, the teaching, the Saṅgha, and generosity, he passed away. The Linked Discourses on Citta the Householder are complete.

၈-ဂါမဏိသံယုတ် ၁-စဏ္ဍသုတ် ၃၅၃။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ထိုအခါ စဏ္ဍမည်သော ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကိုလျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူကို ‘ကြမ်းတမ်းသူ ကြမ်းတမ်းသူ’ ဟူ၍ သာလျှင်ခေါ်ဝေါ်ကြ၏၊ ထိုခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ အသျှင်ဘုရား ဤလောက၌ အချို့သော သူကို ‘သိမ်မွေ့သူ သိမ်မွေ့သူ’ ဟူ၍ သာလျှင် ခေါ်ဝေါ်ကြ၏၊ ထိုခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်ပါနည်း၊ အထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်းဟု (လျှောက်၏)။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော သူသည် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို မပယ်အပ်၊ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကိုမပယ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ ပြု၏၊ ထိုသူကို ကြမ်းတမ်းသူဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ အမျက် ‘ဒေါသ’ ကို မပယ်အပ်၊ အမျက် ‘ဒေါသ’ ကိိုု မပယ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ ပြု၏၊ ထိုသူကိုကြမ်းတမ်းသူဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို မပယ်အပ်၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကိုမပယ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ ပြု၏၊ ထိုသူကို ကြမ်းတမ်း သူဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော သူကို “ကြမ်းတမ်းသူကြမ်းတမ်းသူ” ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏၊ ထိုခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင် တည်း။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော သူသည် စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ကိုပယ်ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ မပြု၊ ထိုသူကို သိမ်မွေ့သူဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ အမျက် ‘ဒေါသ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ အမျက် ‘ဒေါသ’ ကိိုု ပယ်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ မပြု၊ ထိုသူကို သိမ်မွေ့သူဟုခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို ပယ်အပ်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ကို ပယ်အပ်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့် သူတစ်ပါးတို့က အမျက်ထွက်စေအပ်သော် အမျက်ကို ထင်စွာ မပြု၊ ထိုသူကို သိမ်မွေ့သူဟုခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော သူကို “သိမ်မွေ့သူ သိမ်မွေ့သူ”ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏၊ ထိုခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသည်ပင်တည်း၊ အထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ဤသို့ ဆိုသော် စဏ္ဍမည်သော ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည်အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏၊ အရှင်ဘုရား တရားတော်သည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေ၏။ အသျှင်ဘုရား မှောက်ထားအပ်သော ဝတ္ထုကို လှန်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဖုံးလွှမ်းထားအပ်သောဝတ္ထုကို ဖွင့်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မျက်စိလည်သောသူအား လမ်းမှန်ကို ပြောကြားသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ‘မျက်စိအမြင်ရှိသူတို့သည် အဆင်းတို့ကို မြင်ကြလိမ့်မည်ဟု’ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကို ဆောင်ပြသကဲ့သို့လည်းကောင်း ဤအတူ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းဖြင့် တရားတော်ကို ပြတော်မူပါပေ၏။ မြတ်စွာဘုရား ထိုအကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကိုလည်းကောင်း၊ ရဟန်းသံဃာ တော်ကိုလည်းကောင်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး (ရတနာသုံးပါးကို) ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းသို့ ရောက်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါလော့”ဟု လျှောက်၏။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 42.1 1. Chiefs Fury At Sāvatthī. Then Fury the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “What is the cause, sir, what is the reason why some people are regarded as furious, while others are regarded as gentle?” “Take someone who hasn’t given up greed. So they get annoyed by others, and they show it. They’re regarded as furious. They haven’t given up hate. So they get annoyed by others, and they show it. They’re regarded as furious. They haven’t given up delusion. So they get annoyed by others, and they show it. They’re regarded as furious. This is the cause, this is the reason why some people are regarded as furious. But take someone who has given up greed. So they don’t get annoyed by others, and don’t show it. They’re regarded as gentle. They’ve given up hate. So they don’t get annoyed by others, and don’t show it. They’re regarded as gentle. They’ve given up delusion. So they don’t get annoyed by others, and don’t show it. They’re regarded as gentle. This is the cause, this is the reason why some people are regarded as gentle.” When he said this, Fury the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha. From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၂-တာလပုဋသုတ် ၃၅၄။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ရှဥ့်နက်တို့အား အစာပေးကျွေးရာ ဖြစ်သော ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ တာလပုဋမည်သော ဇာတ်ဆရာကြီးသည်မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် ဤ့စကားကို လျှောက်၏ - “မြတ်စွာဘုရား ‘ပွဲအလယ် သဘင်အလယ်၌ မှန်မမှန်အားဖြင့် လူအပေါင်းကိုရွှင်ပျမွေ့လျော်စေသော ကချေသည်သည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် ဖြစ်ရ၏ ’ဟု ပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ ကချေသည်တို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဆိုလိုတော်မူပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ဇာတ်ဆရာကြီး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်ဟု တားမြစ်တော်မူ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏-“မြတ်စွာဘုရား ‘ပွဲအလယ် သဘင်အလယ်၌ မှန်မမှန်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ရွှင်ပျမွေ့လျော်စေသောကချေသည်သည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် ဖြစ်ရ၏ ’ဟု ပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ ကချေသည်တို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ် စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဆိုလိုတော်မူပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ ဇာတ်ဆရာကြီးမသင့်လျော်၊ ဤ စကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်ဟု တားမြစ်တော်မူ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏-“မြတ်စွာဘုရား ‘ပွဲအလယ် သဘင်အလယ်၌ မှန်မမှန်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ရွှင်ပျမွေ့လျော်စေသောကချေသည်သည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် ဖြစ်ရ၏ ’ဟု ပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ ကချေသည်တို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ် စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဆိုလိုတော်မူပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ “ဇာတ်ဆရာကြီး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့် ”ဟု မချွတ်လျှင် သင့်ကို ငါပြော၍ မရခဲ့ပေ၊ သို့ဖြစ်လျှင် သင့်အား ငါ ဖြေကြားအံ့၊ ဇာတ်ဆရာကြီး ရှေးအစကပင် သတ္တဝါတို့သည် မကင်းသော စွဲဲမက်မှု ‘ရာဂ’ ရှိကုန်၏၊ စွဲမက်မှု ‘ရာဂ’ နှောင်ကြိုးဖြင့် ဖွဲ့အပ်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့အားကချေသည်သည် ပွဲအလယ် သဘင်အလယ်၌ စွဲမက်မှုကို ဖြစ်စေတတ်သော တရားတို့ကို အတိုင်းထက်အလွန် ရှေးရှုဆောင်၏။ ဇာတ်ဆရာကြီး ရှေးအစကပင် သတ္တဝါတို့သည် မကင်းသော အမျက် ‘ဒေါသ’ရှိကုန်၏၊ အမျက် ‘ဒေါသ’ နှောင်ကြိုးဖြင့် ဖွဲ့အပ်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား ကချေသည်သည် ပွဲအလယ်သဘင် အလယ်၌ အမျက်ထွက်စေတတ်သော တရားတို့ကို အတိုင်းထက်အလွန် ရှေးရှုဆောင်၏။ ဇာတ်ဆရာကြီး ရှေးအစကပင် သတ္တဝါတို့သည် မကင်းသော တွေဝေမှု ‘မောဟ’ ရှိကုန်၏၊ တွေဝေမှု ‘မောဟ’ နှောင်ကြိုးဖြင့် ဖွဲ့အပ်ကုန်၏၊ ထိုသူတို့အား ကချေသည်သည် ပွဲအလယ်သဘင်အလယ်၌ တွေဝေမှုကို ဖြစ်စေတတ်သော တရားတို့ကို အတိုင်းထက်အလွန် ရှေးရှုဆောင်၏။ ထိုကချေသည်သည် မိမိကိုယ်တိုင် ယစ်မူးမေ့လျော့ လျက် သူတစ်ပါးတို့ကို ယစ်မူးမေ့လျော့စေရကားခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည် သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏၊ “ပွဲအလယ်သဘင်အလယ်၌ မှန်မမှန်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ရွှင်ပျမွေ့လျော်စေ သော ကချေသည်သည်ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင် အဖြစ်သို့ရောက်၏”ဟု ထိုသူအား အယူ ဖြစ်ခဲ့မူ ထိုသူ၏ အယူသည် မှားသော အယူသာ ဖြစ်၏၊ ဇာတ်ဆရာကြီး မှားသော အယူရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအား ငရဲတိရစ္ဆာန်ဟူသော လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်ပါးတို့တွင်တစ်ပါးပါးသော လားရာ ‘ဂတိ’ ကို ငါ ဟော၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီးသည် ငိုလေ၏၊ မျက်ရည်ကျ၏။ “ဇာတ်ဆရာကြီးမသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးပါလင့်”ဟု သင့်ကို ငါ ပြော၍ မရခဲ့ပေ။ အသျှင်ဘုရားမြတ်စွာဘုရား ဤသို့ မိန့်တော်မူသော စကားကို တပည့်တော် ရည်ရွယ်ပြီး ငိုသည် မဟုတ်ပါ၊ အမှန်စင်စစ်သော်ကား ပွဲအလယ် သဘင်အလယ်၌ မှန်မမှန်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ရွှင်ပျမွေ့လျော်စေသောကချေသည်သည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပဟာသမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ့်သို့ ရောက်ရ၏ဟု ရှေးဆရာ့ဆရာ ကချေသည်တို့သည် တပည့်တော်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် ကောက်ကျစ်လှည့်ပတ် ဖြားယောင်းအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည်အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ။ အသျှင်ဘုရား ဥပမာအားဖြင့် မှောက်ထားအပ်သော ဝတ္ထုကို လှန်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဖုံးလွှမ်းထားအပ်သောဝ တ္ထုကို ဖွင့်ပြဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မျက်စိလည်သောသူအား လမ်းမှန်ကို ပြောကြားသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ‘မျက်စိအမြင်ရှိသူတို့သည် အဆင်းတို့ကို မြင်ကြလိမ့်မည်’ဟု အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင်ကို ဆောင်ပြသကဲ့သို့လည်းကောင်း ဤအတူသာလျှင်မြတ်စွာ ဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် တရားတော်ကို ပြတော်မူပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရားထိုအကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ တရားတော်ကိုလည်းကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ် ပါ၏၊ ရဟန်းသံဃာတော်ကိုလည်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရလိုပါ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကိုရလိုပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ တာလပုဋ ဇာတ်ဆရာကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အထံ၌ ရှင်အဖြစ်ကို ရ၏၊ ပဉ္စင်းအဖြစ်ကို ရ၏၊ အသျှင်တာလပုဋသည် ပဉ္စင်းဖြစ်၍ မကြာမြင့်မီ။ပ။ ရဟန္တာတို့တွင်တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်လေ၏။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 42.2 1. Chiefs With Tālapuṭa At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Then Tālapuṭa the dancing chief came up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, I have heard that the dancers of the past who were tutors of tutors said: ‘Suppose a dancer entertains and amuses people on a stage or at a festival with mixed truth and lies. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of laughing gods.’ What does the Buddha say about this?” “Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.” For a second time … And for a third time Tālapuṭa said to the Buddha: “Sir, I have heard that the dancers of the past who were tutors of tutors said: ‘Suppose a dancer entertains and amuses people on a stage or at a festival with mixed truth and lies. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of laughing gods.’ What does the Buddha say about this?” “Clearly, chief, I’m not getting through to you when I say: ‘Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.’ Nevertheless, I will answer you. When sentient beings are still not free of greed, and are still bound by greed, a dancer in a stage or festival presents them with even more arousing things. When sentient beings are still not free of hate, and are still bound by hate, a dancer in a stage or festival presents them with even more hateful things. When sentient beings are still not free of delusion, and are still bound by delusion, a dancer in a stage or festival presents them with even more delusory things. And so, being heedless and negligent themselves, they’ve encouraged others to be heedless and negligent. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the hell called ‘Laughter’. But if you have such a view: ‘Suppose a dancer entertains and amuses people on a stage or at a festival with mixed truth and lies. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of laughing gods.’ This is your wrong view. An individual with wrong view is reborn in one of two places, I say: hell or the animal realm.” When he said this, Tālapuṭa cried and burst out in tears. “This is what I didn’t get through to you when I said: ‘Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.’” “Sir, I’m not crying because of what the Buddha said. But sir, for a long time I’ve been cheated, tricked, and deceived by the dancers of the past who were tutors of tutors, who said: ‘Suppose a dancer entertains and amuses people on a stage or at a festival with mixed truth and lies. When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of laughing gods.’ Excellent, sir! Excellent! As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha. Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?” And Tālapuṭa the dancing chief received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence. Not long after his ordination, Venerable Tālapuṭa became one of the perfected.

၃-ယောဓာဇီဝသုတ် ၃၅၅။ ထိုအခါ ယောဓာဇီဝမည်သော စစ်ဗိုလ်မှူးကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်။ပ။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား‘စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသောစစ်သည်သူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏ ’ဟု ပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ စစ်သည်သူရဲတို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရား အဘယ်သို့ ဆိုလိုပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ စစ်ဗိုလ်မှူး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ယောဓာဇီဝမည်သော စစ်ဗိုလ်မှူးသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏ - “အသျှင်ဘုရား ‘စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော စစ်သည်သူရဲသည်ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏ ’ဟုပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ ဆရာ စစ်သည်သူရဲတို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရား အဘယ်သို့ ဆိုလိုပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ “စစ်ဗိုလ်မှူး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်”ဟု မချွတ်လျှင် သင့်ကို ငါ ပြော၍ မရခဲ့ပေ၊ သို့ဖြစ်လျှင် သင့်အား ငါ ဖြေကြားအံ့၊ စစ်ဗိုလ်မှူး စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) သူသည် “ ဤသတ္တဝါတို့သည် အသတ် ခံကြရပါစေ၊ အနှောင်အဖွဲ့ ခံကြရပါစေ၊ အဖြတ်ခံကြ ရပါစေ၊ ပျက်စီးကြပါစေ၊ ဤအတိုင်း မဖြစ်ဘဲ ရှိကြပါစေ” ဟူသော စိတ်ထားမျိုးကို ရှေးကပင်စွဲယူခဲ့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုခဲ့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ထားခဲ့၏၊ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ်တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော စစ်သည်သူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ပရဇိတမည်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏၊ “စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ်တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော စစ်သည်သူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ပရဇိတနတ်တို့၏ အပေါင်းအဖော်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏”ဟု ထိုသူအား အယူ ဖြစ်ခဲ့မူ ထိုသူ၏အယူသည် မှားသော အယူဖြစ်၏၊ စစ်ဗိုလ်မှူး မှားသော အယူရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအား ငရဲတိရစ္ဆာန်ဟူသော လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော လားရာ ‘ဂတိ’ ကို ငါ ဟော၏ဟုမိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် ယောဓာဇီဝမည်သော စစ်ဗိုလ်မှူးသည် ငိုလေ၏၊ မျက်ရည်ကျ၏။ “စစ်ဗိုလ်မှူးမသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်”ဟု သင့်ကို ငါ ပြော၍ မရခဲ့ပေ။ အသျှင်ဘုရားမြတ်စွာဘုရား ဤသို့ မိန့်တော်မူသော စကားကို တပည့်တော် ရည်ရွယ်ပြီး ငိုသည် မဟုတ်ပါ၊ စင်စစ်သော်ကား “စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော စစ်သည်သူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတနတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏”ဟု ရှေးဆရာ့ဆရာ စစ်သည်သူရဲတို့သည် တပည့်တော်ကိုအချိန်ကြာမြင့် စွာကပင် ကောက်ကျစ်လှည့်ပတ် ဖြားယောင်းအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည်အလွန်နှစ်သက် ဖွယ်ရှိပါပေစွ။ပ။ ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟုမှတ်တော်မူပါဟု (လျှောက်၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 42.3 1. Chiefs A Warrior Then Dustin the warrior chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, I have heard that the warriors of the past who were tutors of tutors said: ‘Suppose a warrior, while striving and struggling in battle, is killed and finished off by his foes. When his body breaks up, after death, he’s reborn in the company of the gods of the fallen.’ What does the Buddha say about this?” “Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.” For a second time … And for a third time Dustin the warrior chief said to the Buddha: “Sir, I have heard that the warriors of the past who were tutors of tutors said: ‘Suppose a warrior, while striving and struggling in battle, is killed and finished off by his foes. When his body breaks up, after death, he’s reborn in the company of the gods of the fallen.’ What does the Buddha say about this?” “Clearly, chief, I’m not getting through to you when I say: ‘Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.’ Nevertheless, I will answer you. When a warrior strives and struggles in battle, their mind is already low, degraded, and misdirected as they think: ‘May these sentient beings be killed, slaughtered, slain, destroyed, or annihilated!’ His foes kill him and finish him off, and when his body breaks up, after death, he’s reborn in the hell called ‘The Fallen’. But if you have such a view: ‘Suppose a warrior, while striving and struggling in battle, is killed and finished off by his foes. When his body breaks up, after death, he’s reborn in the company of the gods of the fallen.’ This is your wrong view. An individual with wrong view is reborn in one of two places, I say: hell or the animal realm.” When he said this, Dustin the warrior chief cried and burst out in tears. “This is what I didn’t get through to you when I said: ‘Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.’” “Sir, I’m not crying because of what the Buddha said. But sir, for a long time I’ve been cheated, tricked, and deceived by the warriors of the past who were tutors of tutors, who said: ‘Suppose a warrior, while striving and struggling in battle, is killed and finished off by his foes. When his body breaks up, after death, he’s reborn in the company of the gods of the fallen.’ Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၄-ဟတ္ထာရောဟသုတ် ၃၅၆။ ထိုအခါ ဆင်စီးသူရဲကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်။ပ။ ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါဟု (လျှောက်၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 42.4 1. Chiefs An Elephant Marshal Then an elephant marshal chief went up to the Buddha … “From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၅-အဿာရောဟသုတ် ၃၅၇။ ထိုအခါ မြင်းစီးသူရဲကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်။ပ။ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဘုရား ‘စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော မြင်းစီးသူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတမည်သော နတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏ ’ဟုပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ မြင်းစီးသူရဲတို့၏ စကားကို ကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဆိုလိုပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ မြင်းစီးသူရဲကြီး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကိုရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း မြင်းစီးသူရဲကြီးသည်မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏ -“အသျှင်ဘုရား ‘စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသောမြင်းစီးသူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတမည်သော နတ်တို့၏အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏ ’ဟု ပြောဆိုကြကုန်သော ရှေးဆရာ့ဆရာ မြင်းစီးသူရဲတို့၏ စကားကိုကြားရဖူးပါ၏၊ ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဆိုလိုပါသနည်း”ဟု (လျှောက်၏)။ “မြင်းစီးသူရဲကြီး မသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်”ဟု မချွတ်လျှင် သင့်ကို ငါပြော၍ မရခဲ့ပေ၊ သို့ဖြစ်လျှင် သင့်အား ငါ ဖြေကြားအံ့၊ မြင်းစီးသူရဲကြီး စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ် ခံရသော မြင်းစီးသူရဲသည် “ ဤသတ္တဝါတို့သည် အသတ် ခံကြရပါစေ၊ အနှောင်အဖွဲ့ ခံကြရပါစေ၊ အဖြတ် ခံကြရပါစေ၊ ပျက်စီးကြပါစေ၊ ဤအတိုင်း မဖြစ်ဘဲဲ ရှိကြပါစေ” ဟူသော စိတ်ထားမျိုးကို ရှေးကပင် စွဲယူခဲ့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုခဲ့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ထားခဲ့၏၊ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက့်စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲ သတ်ဖြတ် ခံရသော မြင်းစီးသူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတမည်သော ငရဲသို့ ရောက်ရ၏၊ “စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက်စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲ သတ်ဖြတ် ခံရသော မြင်းစီးသူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတနတ်တို့၏ အပေါင်း အဖော်အဖြစ်သို့ ရောက်ရ၏”ဟု ထိုသူအား အယူ ဖြစ်ခဲ့မူ ထိုသူ၏အယူသည် မှားသော အယူ ဖြစ်၏၊ မြင်းစီးသူရဲကြီး မှားသော အယူရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအား ငရဲတိရစ္ဆာန်ဟူသော လားရာ ‘ဂတိ’ နှစ်ပါး တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော လားရာ ‘ဂတိ’ ကို ငါ ဟော၏ဟုမိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် မြင်းစီးသူရဲကြီးသည် ငိုလေ၏၊ မျက်ရည်ကျလေ၏။ “မြင်းစီးသူရဲကြီးမသင့်လျော်၊ ဤစကားကို ရပ်လော့၊ ငါ့ကို မမေးလင့်”ဟု သင့်ကို ငါ ပြော၍ မရခဲ့ပေ။ အသျှင်ဘုရားမြတ်စွာဘုရား ဤသို့ မိန့်တော်မူသော စကားကို တပည့်တော် ရည်ရွယ်ပြီး ငိုသည် မဟုတ်ပါ၊ စင်စစ်သော်ကား စစ်မြေပြင်၌ အားထုတ်ကြိုးစား (တိုက်ခိုက်) နေစဥ် တစ်ဖက် စစ်သည်တို့၏ ညှဥ်းဆဲသတ်ဖြတ်ခံရသော မြင်းစီးသူရဲသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ပရဇိတနတ်တို့၏ အသင်းဝင်အဖြစ်သို့ရောက်ရ၏”ဟု ရှေးဆရာ့ဆရာ မြင်းစီးသူရဲတို့သည် အချိန်ကြာမြင့်စွာကပင် တပည့်တော်ကို ကောက်ကျစ်လှည့်ပတ် ဖြားယောင်းအပ်ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ။ပ။ ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါဟု (လျှောက်၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 42.5 1. Chiefs A Cavalryman Then a cavalry chief went up to the Buddha … “From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၆-အသိဗန္ဓကပုတ္တသုတ် ၃၅၈။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် နာဠန္ဒမြို့ ပါဝါရိကသူဌေး၏ သရက်ဥယျာဥ်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏ - “အသျှင်ဘုရား ကရား ကိုင်ဆောင်ကုန်သော မှော်ပန်းကို ဆင်မြန်းကုန်သော ရေသို့ ဆင်းသက်တတ်ကုန်သော မီးကို လုပ်ကျွေးတတ်ကုန်သော ပစ္ဆာဘူမိ၌ နေကုန်သော ပုဏ္ဏားတို့သည် သေလွန်သူကိုအထက်သို့ ရောက်စေနိုင်ကုန်၏၊ ကောင်းစွာ သိစေနိုင်ကုန်၏၊ နတ်ပြည်သို့ပင် ရောက်စေနိုင်ကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာသိတော် မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်ကား လူအားလုံးကို ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်အောင် ပြုပြင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ပါ၏လော ”ဟု (လျှောက်၏)။ ရွာသူကြီး သို့ဖြစ်လျှင် ဤအရာ၌ သင့်ကိုပင် ပြန်၍ မေးဦးအံ့၊ သင်နှစ်သက်သည့်အတိုင်း ဖြေဆိုလော့။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဤလောက၌ ယောကျာ်းသည် အသက်ကိုသတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ မမှန် ပြောလေ့ရှိ၏၊ ကုန်းစကားကို ပြောတတ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောတတ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောတတ်၏၊ မက်မောမှု ‘အဘိဇ္ဈာ’ များ၏၊ အမျက်ထွက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မှားသော အယူရှိ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို များစွာသော လူအပေါင်းသည် စည်းဝေး၍ “ ဤယောကျာ်းသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေသေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ပါစေ” ဟူ၍ တောင်းပန်ရာ၏၊ ချီးမွမ်းရာ၏၊ လက် အုပ်ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲ ဆုတောင်းရာ၏။ ရွာသူကြီးထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ထို ယောကျာ်းသည် များစွာသော လူအပေါင်းကတောင်းပန်ချီးမွမ်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ လက်အုပ် ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲ့ဆုတောင်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာနတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရာသလော။ အသျှင်ဘုရား မရောက်ရာပါ။ ရွာသူကြီး ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ကြီးစွာသော ကျောက်တုံးကို နက်စွာသောရေအိုင်၌ ချရာ၏၊ ထိုကျောက်တုံးကို များစွာသော လူအပေါင်းသည် စည်းဝေး၍ “ကျောက်တုံးထပါလော့၊ ကျောက်တုံး ပေါ်ပါလော့၊ ကျောက်တုံး ကုန်းသို့ တက်ပါလော့”ဟူ၍ တောင်းပန်ရာ၏၊ ချီးမွမ်း ရာ၏၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲ ဆုတောင်းရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့မှတ်ထင်သ နည်း၊ ထိုကျောက်တုံးသည် များစွာသော လူအပေါင်း၏တောင်းပန်ချီးမွမ်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲဆုတောင်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ထရာသလော၊ ပေါ်ရာသလော၊ ကုန်းသို့ တက်ရာသလော။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ မဖြစ်နိုင်ရာပါ။ ရွာသူကြီး ဤအတူ အကြင်ယောကျာ်းသည် အသက်သတ်လေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်လေ့ရှိ၏၊ မမှန် ပြောလေ့ရှိ၏၊ ကုန်းစကား ပြောတတ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောတတ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကား ကိုပြောတတ်၏၊ မက်မောမှု ‘အဘိဇ္ဈာ’ များ၏၊ အမျက်ထွက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မှားသော အယူရှိ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို များစွာသော လူအပေါင်းသည် စည်းဝေး၍ “ ဤယောကျာ်းသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေသေပြီးသည် မှ နောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ပါစေ” ဟူ၍ တောင်းပန်စေကာမူချီးမွမ်းစေကာမူ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲ ဆုတောင်းစေကာမူ ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှနောက်၌ မကောင်း သော လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ အပါယ်ငရဲသို့ ရောက်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ ဤလောက၌ ယောကျာ်းသည် အသက် သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကုန်းစကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကား ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မက်မောမှု ‘အဘိဇ္ဈာ’ မများ၊ အမျက်မထွက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မှန်ကန်သော အယူရှိ၏၊ ထိုယောကျာ်းကိုများစွာသော လူအပေါင်းသည် စည်းဝေး၍ “ ဤယောကျာ်းသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မကောင်းသော လားရာ ပျက်စီး ကျရောက်ရာ အပါယ်ငရဲသို့ ရောက်ပါစေ”ဟူ၍ တောင်းပန်ရာ၏၊ ချီးမွမ်းရာ၏၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန် တစ်လဲလဲ ဆုတောင်းရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့မှတ်ထင်သနည်း၊ ထိုယောကျာ်းသည် များစွာသော လူအပေါင်း၏တောင်းပန်ချီးမွမ်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ် လဲလဲအားထုတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မကောင်းသောလားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ အပါယ်ငရဲသို့ ရောက်ရာသလော။ မရောက်ရာပါ အသျှင်ဘုရား။ ရွာသူကြီး ဥပမာသော်ကား ယောကျာ်းသည် ထောပတ်အိုးကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဆီအိုးကိုသော်လည်းကောင်း နက်စွာသော ရေအိုင်၌ နစ်မြုပ်၍ ခွဲရာ၏၊ ထိုခွဲရာ၌ ကျောက်စရစ်အိုးခြမ်းတို့သည်အောက် သို့ ကျ၍ ထောပတ်သည်လည်းကောင်း၊ ဆီသည်လည်းကောင်း အထက်သို့ တက်ရာ၏၊ ထိုထောပတ်ဆီကို များစွာသော လူအပေါင်းသည် စည်းဝေး၍ “ထောပတ်ဆီ မြုပ်ပါလော့၊ ထောပတ်ဆီနစ်ပါလော့၊ ထောပတ်ဆီ အောက်သို့ သွားပါလော့” ဟူ၍ တောင်းပန်ရာ၏၊ ချီးမွမ်းရာ၏၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ် လဲလဲ ဆုတောင်းရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ စင်စစ်သော်ကား ထောပတ် ဆီသည် များစွာသော လူအပေါင်း၏တောင်းပန်ချီးမွမ်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ လက်အုပ်ချီကာ အဖန်တစ်လဲလဲဆုတောင်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း မြုပ်ရာသလော၊ နစ်ရာသလော၊ အောက်သို့ ကျရာသလော။ ဤသို့ မဖြစ်နိုင်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ရွာသူကြီး ဤအတူ အကြင်သူသည် အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကုန်းစကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မက်မောမှု ‘အဘိဇ္ဈာ’ မများ၊ အမျက် မထွက်သော စိတ်ရှိ၏၊ မှန်ကန်သော အယူရှိ၏၊ ထိုယောကျာ်းကို များစွာသော လူအပေါင်းသည်စည်း ဝေး၍ “ ဤယောကျာ်းသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ မကောင်းသော လားရာပျက်စီးကျ ရောက်ရာ အပါယ်ငရဲသို့ ရောက်ပါစေ”ဟူ၍ တောင်းပန်စေကာမူ ချီးမွမ်းစေကာမူလက်အုပ်ချီကာ အဖန် တစ်လဲလဲ ဆုတောင်းစေကာမူ ထိုယောကျာ်းသည် ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေပြီးသည်မှနောက်၌ ကောင်းသော လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရာ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော်အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည်အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ။ပ။ ယနေ့မှစ၍ အသက်ထက်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟုမှတ်တော်မူပါဟု”ဟု (လျှောက်၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 42.6 1. Chiefs With Asibandhaka’s Son At one time the Buddha was staying near Nāḷandā in Pāvārika’s Mango Grove. Then Asibandhaka’s son the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, there are western brahmins garlanded with aquatic flowers who carry pitchers, immerse themselves in water, and serve the sacred flame. When someone has passed away, oh! they lift them up, send them well, and convey them to heaven. But what about the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha: is he able to ensure that the whole world will be reborn in a good place, a heavenly realm when their body breaks up, after death?” “Well then, chief, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like. What do you think, chief? Take a person who kills living creatures, steals, and commits sexual misconduct. They use speech that’s false, backbiting, harsh, or nonsensical. And they’re covetous, malicious, and have wrong view. A large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty, circumambulating them with cupped palms and saying: ‘When this person’s body breaks up, after death, may they be reborn in a good place, a heavenly realm!’ What do you think, chief? Would that person be reborn in heaven because of their supplications?” “No, sir.” “Chief, suppose a person were to throw a broad rock into a deep lake. And a large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty, circumambulating it with cupped palms, and saying: ‘Rise, good rock! Float, good rock! Float to shore, good rock!’ What do you think, chief? Would that broad rock rise up or float because of their supplications?” “No, sir.” “In the same way, take a person who kills living creatures, steals, and commits sexual misconduct. They use speech that’s false, backbiting, harsh, or nonsensical. And they’re covetous, malicious, and have wrong view. Even though a large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty … when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. What do you think, chief? Take a person who doesn’t kill living creatures, steal, or commit sexual misconduct. They don’t use speech that’s false, backbiting, harsh, or nonsensical. And they’re contented, kind-hearted, with right view. And a large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty, circumambulating them with cupped palms and saying: ‘When this person’s body breaks up, after death, may they be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell!’ What do you think, chief? Would that person be reborn in hell because of their supplications?” “No, sir.” “Chief, suppose a person were to sink a pot of ghee or oil into a deep lake and break it open. Its shards and chips would sink down, while the ghee or oil in it would rise up. And a large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty, circumambulating it with cupped palms and saying: ‘Sink, good ghee or oil! Descend, good ghee or oil! Go down, good ghee or oil!’ What do you think, chief? Would that ghee or oil sink and descend because of their supplications?” “No, sir.” “In the same way, take a person who doesn’t kill living creatures, steal, or commit sexual misconduct. They don’t use speech that’s false, backbiting, harsh, or nonsensical. And they’re contented, kind-hearted, with right view. Even though a large crowd were to come together to offer up supplication and entreaty … when their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm.” When he said this, Asibandhaka’s son the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၇-ခေတ္တူပမသုတ် ၃၅၉။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် နာဠန္ဒမြို့ ပါဝါရိကသူဌေး၏ သရက်ဥယျာဥ်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား “မြတ်စွာဘုရားသည်ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့၏ စီးပွားကို လိုလားလျက် နေတော်မူသည် မဟုတ်ပါလော”ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး မှန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့၏ စီးပွားကို လိုလားလျက် နေတော်မူ၏ဟု မိန့်၏။ အသျှင်ဘုရား ထိုသို့ဖြစ်လျက် အဘယ့်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် (သတ္တဝါ) အချို့တို့အားကောင်းမွန်စွာ တရားဟော၍ (သတ္တဝါ) အချို့တို့အား ထိုကဲ့သို့ ကောင်းမွန်စွာ တရားမဟောပါသနည်းဟုလျှောက်၏။ ရွာသူကြီး သို့ဖြစ်လျှင် ဤအရာ၌ သင့်ကိုပင် ပြန်၍ မေးဦးအံ့၊ သင် နှစ်သက်သည့်အတိုင်း ဖြေဆိုလော့။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဤလောက၌ လယ်သမားဖြစ်သောသူကြွယ် အား အကောင်းစားလယ်တစ်ကွက်၊ အလတ်စားလယ်တစ်ကွက်၊ ကြတ်တီးကုန်း, ဆားမြေ,မြေညံ့ဟူသော အညံ့စားလယ်တစ်ကွက်ဟူ၍ လယ်သုံးကွက် ရှိရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့မှတ်ထင်သနည်း၊ ထိုလယ်သမားဖြစ်သော သူကြွယ်သည် မျိုးစေ့တို့ကို စိုက်ပျိုးလိုသော် ရှေးဦးစွာအဘယ်လယ်၌ စိုက်ပျိုး ရာသနည်း၊ အကောင်းစားလယ်၌ စိုက်ပျိုးမည်လော၊ အလတ်စားလယ်၌ စိုက်ပျိုးမည်လော၊ ကြတ်တည်း ကုန်း, ဆားမြေ, မြေညံ့ဟူသော အညံ့စားလယ်၌ စိုက်ပျိုးမည်လော။ အသျှင်ဘုရား ထိုလယ်သမား ဖြစ်သော သူကြွယ်သည် မျိုးစေ့တို့ကို စိုက်ပျိုးလိုသော် ရှေးဦးစွာအကောင်းစားလယ်၌ စိုက်ပျိုးရာ၏၊ ထိုအကောင်းစားလယ်၌ စိုက်ပျိုးစေပြီးလျှင် အလတ်စားလယ်၌ စိုက်ပျိုးရာ၏၊ ထိုအလတ်စားလယ်၌ စိုက် ပျိုးစေပြီးလျှင် ကြတ်တည်းကုန်း, ဆားမြေ, မြေညံ့ဟူသောအညံ့စားလယ်၌ အယုတ်ဆုံး နွားစာမျှပင် ဖြစ်လိမ့်ဦးမည် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးသော်လည်းစိုက်ပျိုးရာ၏၊ မစိုက်ပျိုးဘဲသော်လည်း ထားရာ၏ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ ရဟန်းယောကျာ်း ရဟန်းမိန်းမတို့သည် ထိုအကောင်းစားလယ်နှင့် တူကုန်၏၊ ရွာသူကြီး ထိုသူတို့သည် ငါသာလျှင် မှီခိုရာ ငါသာလျှင် လဲလျောင်းရာ ငါသာလျှင် ပုန်းအောင်းရာ ငါသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ရှိ၍ နေကြသောကြောင့် ထိုသူတို့အား အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင့်းအဆုံး၏ ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့် ပြည့်စုံသော တရားကို ငါ ဟော၏၊ အလုံးစုံ ပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်မြတ်ကို ငါ ပြ၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ သီတင်းသည် ဥပါသကာယောကျာ်း ဥပါသိကာမိန်းမတို့သည် အလတ်စားလယ်နှင့် တူကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် ငါသာလျှင် မှီခိုရာ ငါသာလျှင် လဲလျောင်းရာ ငါသာလျှင် ပုန်းအောင်းရာ ငါသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ရှိ၍ နေကြသောကြောင့် ထိုသူတို့အား အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့် ပြည့်စုံသော တရားကို ငါ ဟော၏၊ အလုံးစုံပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်မြတ်ကို ငါ ပြ၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသော အယူရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏအမည်ခံ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ထိုကြတ်တီးကုန်း, ဆားမြေ, မြေညံ့ဟူသော အညံ့စားလယ်နှင့် တူကုန်၏၊ တစ်ပုဒ်မျှကိုသော်လည်း သိကြပါမူ ထိုသူတို့အား ရှည်ကြာစွာသော ကာလပတ်လုံး စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှါဖြစ်ရာ၏ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထိုသူတို့အားလည်း အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင်းအဆုံး၏ ကောင်းခြင်း ရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့် ပြည့်စုံသော တရားကို ငါ ဟော၏၊ အလုံးစုံ ပြည့်စုံသော ထက် ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်မြတ်ကို ငါ ပြ၏။ ရွာသူကြီး ဥပမာတစ်နည်းသော်ကား ယောကျာ်းအား ရေလှောင်အိုးကြီး သုံးလုံးရှိ၏၊ ရေလှောင်အိုးကြီးတစ်လုံးကား မပေါက်၊ မယို၊ မစိမ့်၊ ရေလှောင်အိုးကြီးတစ်လုံးကား မပေါက်၊ ယို၏၊ စိမ့်၏၊ ရေလှောင်အိုးကြီးတစ်လုံးကား ပေါက်၏၊ ယို၏၊ စိမ့်၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ထိုယောကျာ်းသည် ရေထည့်လိုသော် အဘယ်အိုး၌ ရှေးဦးစွာ ထည့်ရာသနည်း၊ မပေါက် မယို မစိမ့်သောရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ရာသလော၊ မပေါက်မူ၍ ယိုသော စိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ရာသလော၊ ပေါက်၍ ယို၍ စိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ရာသလော။ အရှင်ဘုရား ထိုယောကျာ်းသည်ရေထည့်လိုသော် မပေါက် မယို မစိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ရာ၏၊ ထိုရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ပြီးလျှင် မပေါက်မူ၍ ယိုသော စိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ရာ၏၊ ထိုရေလှောင်အိုးကြီး၌ ထည့်ပြီးလျှင် ပေါက်၍ ယို၍ စိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီး၌ အယုတ်ဆုံး အသုံးအဆောင် ဆေးကြောခြင်းမျှသော်လည်း ဖြစ်လတ္တံ့ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထည့်သော်လည်း ထည့်ရာ၏၊ မထည့်ဘဲသော်လည်း ထားရာ၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ ရဟန်းယောကျာ်း ရဟန်းမိန်းမတို့သည် မပေါက် မယို မစိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီးနှင့် တူကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် ငါသာလျှင် မှီခိုရာ ငါသာလျှင် လဲလျောင်းရာ ငါသာလျှင် ပုန်းအောင်းရာ ငါသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ရှိ၍ နေကြသောကြောင့် ထိုသူတို့အား အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့် ပြည့်စုံသော တရားကို ငါဟော၏၊ အလုံးစုံ ပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်မြတ်ကို ငါ ပြ၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ သီတင်းသည် ဥပါသကာယောကျာ်း ဥပါသိကာမိန်းမတို့သည် မပေါက်မူ၍ ယိုသောစိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီးနှင့် တူကုန်၏၊ ထိုသူတို့သည် ငါသာလျှင် မှီခိုရာ ငါသာလျှင် လဲလျောင်းရာငါသာလျှင် ပုန်းအောင်းရာ ငါသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ရှိ၍ နေကြသောကြောင့် ထိုသူတို့အား အစ၏ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့်ပြည့်စုံသော တရားကို ငါ ဟော၏၊ အလုံးစုံ ပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော အကျင့်မြတ်ကိုငါ ပြ၏။ ရွာသူကြီး ငါ၏ သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသော အယူရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏအမည်ခံ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ပေါက်၍ ယိုသော စိမ့်သော ရေလှောင်အိုးကြီးနှင့် တူကုန်၏၊ တစ်ပုဒ်မျှကိုသော်လည်းသိကြပါမူ ထိုသူတို့အား ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှါ ဖြစ်ရာ၏ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထိုသူတို့အားလည်း အစ၏ ကောင်းခြင်း အလယ်၏ ကောင်းခြင်း အဆုံး၏ကောင်းခြင်းရှိသော အနက်နှင့် ပြည့်စုံသော သဒ္ဒါနှင့် ပြည့်စုံသော တရားကို ငါ ဟော၏၊ အလုံးစုံပြည့်စုံသော ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ် သော အကျင့်မြတ်ကို ငါ ပြ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော်အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာ ဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည်အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေစွ။ပ။ တပည့်တော်ကို မြတ်စွာ ဘုရားသည် ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံးကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါဟု”ဟု (လျှောက်၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 42.7 1. Chiefs The Simile of the Field At one time the Buddha was staying near Nāḷandā in Pāvārika’s Mango Grove. Then Asibandhaka’s son the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, doesn’t the Buddha live full of sympathy for all living beings?” “Yes, chief.” “So why then, sir, do you teach some people thoroughly and others less thoroughly?” “Well then, chief, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like. What do you think? Suppose a farmer has three fields: one is good, one is average, and one is poor—bad ground of sand and salt. What do you think? When that farmer wants to plant seeds, where would he plant them first: the good field, the average one, or the poor one?” “Sir, he’d plant them first in the good field, then the average, then he may or may not plant seed in the poor field. Why is that? Because at least it can be fodder for the cattle.” “To me, the monks and nuns are like the good field. I teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Because they live with me as their island, asylum, shelter, and refuge. To me, the laymen and laywomen are like the average field. I also teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Because they live with me as their island, asylum, shelter, and refuge. To me, the ascetics, brahmins, and wanderers of other religions are like the poor field, the bad ground of sand and salt. I also teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Hopefully they might understand even a single sentence, which would be for their lasting welfare and happiness. Suppose a person had three water jars: one that’s uncracked and nonporous; one that’s uncracked but porous; and one that’s cracked and porous. What do you think? When that person wants to store water, where would they store it first: in the jar that’s uncracked and nonporous, the one that’s uncracked but porous, or the one that’s cracked and porous?” “Sir, they’d store water first in the jar that’s uncracked and nonporous, then the one that’s uncracked but porous, then they may or may not store water in the one that’s cracked and porous. Why is that? Because at least it can be used for washing the dishes.” “To me, the monks and nuns are like the water jar that’s uncracked and nonporous. I teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Because they live with me as their island, asylum, shelter, and refuge. To me, the laymen and laywomen are like the water jar that’s uncracked but porous. I also teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Because they live with me as their island, asylum, shelter, and refuge. To me, the ascetics, brahmins, and wanderers of other religions are like the water jar that’s cracked and porous. I also teach them the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure. Why is that? Hopefully they might understand even a single sentence, which would be for their lasting welfare and happiness.” When he said this, Asibandhaka’s son the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၈-သင်္ခဓမသုတ် ၃၆၀။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် နာဠန္ဒမြို့ ပါဝါရိကသူဌေး၏ သရက်ဥယျာဥ်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ နိဂဏ္ဌ၏ တပည့်ဖြစ်သော အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသောအသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးအား မြတ်စွာဘုရားသည် “ရွာသူကြီး နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် တပည့်တို့အားအဘယ်သို့ တရားဟောသနည်း”ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အသျှင်ဘုရား နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် တပည့်တို့အား ဤသို့ တရား ဟောပါ၏ -“အသက်ကို သတ်သူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ မပေးသည်ကိုခိုးယူသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ မမှန် ပြောသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ များသော ထိုထိုကံက ဆောင်သွား၏”ဟုနိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် တပည့်တို့အား ဤသို့ တရားဟောပါ၏။ ရွာသူကြီး နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စကားအရ များသော ထိုထိုကံက ဆောင်သွားခဲ့သော် တစ်ဦး တစ်ယောက်မျှ အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ ယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ အသက်ကို သတ်တတ်၏၊ သတ်သော အချိန် မသတ်သော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင်အသက်သတ်သော အချိန် မသတ်သော အချိန်တို့တွင် အဘယ်အချိန်က များသနည်း။ အသျှင်ဘုရားယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ အသက်ကို သတ်တတ်၏၊ သတ်သော အချိန် မသတ်သော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင် အသက်သတ်သော အချိန်က နည်းပါ၏၊ စင်စစ်သော်ကား အသက် မသတ်သော အချိန်က များပါ၏။ ရွာသူကြီး နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စကားအရများသော ထိုထိုကံက ဆောင် သွားခဲ့သော် တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ ယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏၊ ခိုးယူသော အချိန် မခိုးယူသော အချိန်ကို ထောက်ဆ လျှင်မပေးသည်ကို ခိုးယူသော အချိန် မပေးသည်ကို မခိုးယူသော အချိန်တို့တွင် အဘယ်အချိန်က များသနည်း။ အသျှင်ဘုရား ယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ မပေးသည်ကို ခိုးယူတတ်၏၊ ခိုးယူသော အချိန် မခိုးယူသော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင် မပေးသည်ကို ခိုးယူသောအချိန်က နည်းပါ၏၊ စင်စစ်သော်ကား မပေးသည်ကို မခိုးယူသော အချိန်က များပါ၏။ ရွာသူကြီးနိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စကားအရ များသော ထိုထိုကံက ဆောင်သွားခဲ့သော် တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှအပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ ယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်တတ်၏၊ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သော အချိန် မှားယွင်းစွာ့မကျင့်သော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သော အချိန် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ မကျင့်သော အချိန်တို့တွင် အဘယ်အချိန်က များသနည်း။ အသျှင်ဘုရားယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်တတ်၏၊ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သော အချိန် မှားယွင်းစွာ မကျင့်သော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သော အချိန်က နည်း ပါ၏၊ စင်စစ်သော်ကား ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ မကျင့်သောအချိန်က များပါ၏။ ရွာသူကြီး နိဂဏ္ဌ နာဋပုတ္တ၏ စကားအရ များသော ထိုထိုကံက ဆောင်သွားခဲ့သော်တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ ယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ မမှန်ပြောတတ်၏၊ မမှန်ပြောသော အချိန် မမှန် မပြောသော အချိန်ကို ထောက်ဆ လျှင်မမှန်ပြောသော အချိန် မမှန် မပြောသော အချိန်တို့တွင် အဘယ်အချိန်က များသနည်း။ အသျှင် ဘုရားယောကျာ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညဥ့်၌ ဖြစ်စေ၊ နေ့၌ ဖြစ်စေ မမှန်ပြောတတ်၏၊ မမှန်ပြောသော အချိန်မမှန် မပြောသော အချိန်ကို ထောက်ဆလျှင် မမှန်ပြောသော အချိန်က နည်းပါ၏၊ စင်စစ်သော် ကားမမှန် မပြောသော အချိန်ကသာ များပါ၏။ ရွာသူကြီး နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စကားအရ များသောထိုထိုကံက ဆောင်သွားခဲ့သော် တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူဟူ၍ မဖြစ်တော့လတ္တံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ “အသက် သတ်သူဟူသမျှတို့သည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ မပေးသည်ကိုခိုးယူသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ ကာမတို့၌ ဖောက်ပြန်စွာ ကျင့်သူဟူသမျှသည်အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏။ မမှန်ပြောသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏”ဟု အချို့သော ဆရာသည်ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ယူလေ့ရှိ၏၊ ရွာသူကြီး ထိုဆရာကို ကြည်ညိုသော တပည့်အား ဤသို့ အကြံသည် ဖြစ်၏-“အသက် သတ်သူဟူသမျှတို့သည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏ဟု ငါ၏ ဆရာသည် ဆိုလေ့ ယူလေ့ရှိ၏၊ အသက်ကို ငါ သတ်မိ၏၊ ငါသည်လည်း အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူ ဖြစ်၏ ”ဟု အယူမှားကို ရ၏။ ရွာသူကြီး ထိုစကားကို မပယ်လျှင် ထိုစိတ်ကို မပယ်လျှင် ထိုအယူကို မစွန့်လျှင် ဆောင်ယူခဲ့သောဝန်ထုပ်ကို ပစ်ချအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ငရဲ၌ ကျရ၏။ ‘အကြင်သူသည် မပေးသည်ကို ခိုးယူသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏ ’ဟု ငါ၏ ဆရာသည်ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ယူလေ့ရှိ၏၊ မပေးသည်ကို ငါ ခိုးယူမိ၏၊ ငါသည်လည်း အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူ ဖြစ်၏ဟုအယူမှားကို ရ၏။ ရွာသူကြီး ထိုစကားကို မပယ်လျှင် ထိုစိတ်ကို မပယ်လျှင် ထိုအယူကို မစွန့်လျှင်ဆောင်ယူခဲ့သော ဝန်ထုပ်ကို ပစ်ချအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ငရဲ၌ ကျရ၏။ ‘အကြင်သူသည် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏ ’ဟု ငါ၏ဆရာသည် ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ယူလေ့ရှိ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်မှုကို ငါ ကျင့်မိ၏၊ ငါသည်လည်းအပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူ ဖြစ်၏ဟု အယူမှားကို ရ၏။ ရွာသူကြီး ထိုစကားကို မပယ်လျှင် ထိုစိတ်ကိုမပယ်လျှင် ထိုအယူကို မစွန့်လျှင် ဆောင်ယူခဲ့သော ဝန်ထုပ်ကို ပစ်ချအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ငရဲ၌ ကျရ၏။ ‘အကြင်သူသည် မမှန်ပြောသူဟူသမျှသည် အပါယ်ကျ၏၊ ငရဲကျ၏’ဟု ငါ၏ ဆရာသည် ဆိုလေ့ရှိ၏၊ ယူလေ့ရှိ၏၊ မမှန်သည်ကို ငါ ပြောမိ၏၊ ငါသည်လည်း အပါယ်ကျသူ ငရဲကျသူ ဖြစ်၏ဟု အယူမှားကိုရ၏။ ရွာသူကြီး ထိုစကားကို မပယ်လျှင် ထိုစိတ်ကို မပယ်လျှင် ထိုအယူကို မစွန့်လျှင် ဆောင်ယူခဲ့သောဝန်ထုပ်ကို ပစ်ချအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ငရဲ၌ ကျရ၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို)ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော အသိဉာဏ် ‘ဝိဇ္ဇာ’ အကျင့် ‘စရဏ’ နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော လောကကို သိတော်မူသော ဆုံးမထိုက်သူကို ဆုံးမတတ်သည့့်အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ် တော်မူသော နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကိုသိစေတော်မူသော ဘုန်း တန်ခိုးကြီးတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုး ဖြင့် အသက်သတ်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူးကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ “အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့ဟု”လည်း ဟောတော်မူ၏၊ မပေးသည်ကိုခိုးယူခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူး ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ “မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှရှောင်ကြလော့”ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူးကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ “ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့”ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ မမှန်ပြောခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူး ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ “မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြ လော့ ”ဟုလည်းဟောတော်မူ၏၊ ရွာသူကြီး ထိုဆရာ၌ အလွန်ကြည်ညိုသော တပည့်သည် ဤသို့ ဆင် ခြင်၏- “မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အသက်သတ်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူး ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ ‘အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့’ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ သူ့အသက်ကို ဤ၍ ဤမျှ ငါသတ်မိ၏၊ သူ့အသက်ကို ဤ၍ ဤမျှ ငါသတ်မိခြင်းသည် မကောင်း၊ သို့သော်လည်း ငါသည်ထိုအကြောင်း ကြောင့် နှလုံးမသာ ဖြစ်ခဲ့ပါလျှင် ထိုမကောင်းမှုကို ငါ မပြုဟူ၍ ဖြစ်နိုင်လိမ့်မည်မဟုတ် ”ဟု ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၍ ထိုအသက်သတ်ခြင်းကို စွန့်၏၊ နောင်အခါ၌လည်းအသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုကို ပယ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုမှလွန်မြောက်၏။ “မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူးကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ ‘မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့’ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ မပေးသည်ကို ဤ၍ ဤမျှ ငါခိုးယူမိခြင်းသည် မကောင်း၊ သို့သော်လည်း ငါသည် ထိုအကြောင်းကြောင့် နှလုံးမသာဖြစ်ခဲ့ပါ လျှင် ထိုမကောင်းမှုကို ငါမပြုဟူ၍ ဖြစ်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ် ”ဟု ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၍ ထိုမပေးသည်ကို ယူခြင်းကိုလည်း စွန့်၏၊ နောင်အခါ၌လည်း ထိုမပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှရှောင်ကြဥ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုကို ပယ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုမှ လွန်မြောက်၏။ “မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူး ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ ‘ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့ ’ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ ကာမတို့၌ ဤ၍ ဤမျှ မှားယွင်းစွာ ကျင့်မှုကို ငါ ကျင့်မိ၏၊ ကာမတို့၌ ဤ၍ ဤမျှ မှားယွင်းစွာ ကျင့်မှုသည် မကောင်း၊ သို့သော်လည်း ငါသည် ထိုအကြောင်းကြောင့် နှလုံးမသာ ဖြစ်ခဲ့ပါလျှင်ထိုမကောင်းမှုကို ငါ မပြုဟူ၍ ဖြစ်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ် ”ဟု ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၍ ထိုကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်မှုကိုလည်း စွန့်၏၊ နောင်အခါ၌လည်း ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်မှုမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ဤသို့ ထို မကောင်းမှုကို ပယ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုမှ လွန်မြောက်၏။ “မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မမှန်ပြောခြင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ အထူး ကဲ့ရဲ့တော်မူ၏၊ ‘မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြလော့ ’ဟုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ မမှန်သည်ကို ဤ၍ ဤမျှ ငါပြောမိ၏၊ ဤမမှန်သည်ကို ဤ၍ ဤမျှ ငါပြောမိခြင်းသည် မကောင်း၊ သို့သော်လည်း ငါသည်ထိုအကြောင်းကြောင့် နှလုံးမသာ ဖြစ်ခဲ့ပါလျှင် ထိုမကောင်းမှုကို မပြုဟူ၍ ဖြစ်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ် ”ဟုထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၍ ထိုမမှန်ပြောခြင်းကိုလည်း စွန့်၏၊ နောင်အခါ၌လည်း မမှန်ပြောခြင်းမှရှောင်ကြဥ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုကို ပယ်၏၊ ဤသို့ ထိုမကောင်းမှုမှ လွန်မြောက်၏။ ထိုသူသည် အသက်သတ်ခြင်းကို ပယ်၍ အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းကို ပယ်၍ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ပယ်၍ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ပြောခြင်းကို ပယ်၍ မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ့်၏၊ ကုန်းစကားပြောခြင်းကို ပယ်၍ ကုန်းစကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားပြောခြင်းကို ပယ်၍ ကြမ်းတမ်းသော စကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကားပြောခြင်းကိုပယ်၍ ပြိန်ဖျင်းသော စကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံမှုကို ပယ်၍ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှု မကြံဘဲလျက် နေ၏၊ သူတစ်ပါး ပျက်စီးစေလိုသော စိတ်ကို ပယ်၍ သူတစ်ပါးပျက်စီးစေလိုသော စိတ် မရှိဘဲလျက် နေ၏၊ အယူမှားကို ပယ်၍ ကောင်းသော အယူရှိလျက် နေ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံမှု (သူတစ်ပါးကို) ပျက်စီးစေ လိုမှုကင်းသည်ဖြစ်၍ မတွေမဝေဘဲ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ဤနည်းဖြင့်အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန်မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ရွာသူကြီး ဥပမာသော်ကား အားရှိသော ခရုသင်းမှုတ်သမားသည် မပင်ပန်းဘဲသာလျှင် အရပ်လေးမျက်နှာကို သိစေနိုင်သကဲ့သို့ ဤအတူ ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’ ဟူသော လွတ်မြောက်သော စိတ်ကို ဤသို့ ပွားများအပ်သည်ရှိသော် ဤသို့ အကြိမ်များစွာ ပြုအပ်သည်ရှိသော် နှိုင်းယှဥ်ခြင်းကို ပြုတတ်သော ကာမာဝစရကံသည် မဟဂ္ဂုတ်ကံ၌ မကြွင်းကျန်၊ ထိုမဟဂ္ဂုတ်ကံ၌ မတည်နိုင်။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံမှု (သူတစ်ပါးကို) ပျက်စီးစေလိုမှု ကင်းသည်ဖြစ်၍ မတွေမဝေဘဲ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် သနားခြင်း ‘ကရုဏာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်။ပ။ ဝမ်းမြောက်ခြင်း ‘မုဒိတာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့်။ပ။ လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’နှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက်ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင် သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသောငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော ဥပေက္ခာနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ရွာသူကြီး ဥပမာသော်ကားအားရှိသော ခရုသင်းမှုတ်သမားသည် မပင်ပန်းဘဲသာလျှင် အရပ်လေးမျက်နှာကို သိစေနိုင်သကဲ့သို့ ဤအတူ လျစ်လျူ ရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ ဟူသော လွတ်မြောက်သော စိတ်ကို ဤသို့ ပွားများအပ်သည်ရှိသော် ဤသို့ အကြိမ် များစွာ ပြုအပ်သည်ရှိသော် နှိုင်းယှဥ်ခြင်းကို ပြုတတ်သော ကာမာဝစရကံသည်ထိုမဟဂ္ဂုတ်ကံ၌ မကြွင်း ကျန်၊ ထိုမဟဂ္ဂုတ်ကံ၌ မတည်နိုင်။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် အသိဗန္ဓက၏သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာ ဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေစွ။ပ။ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကိုယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံးကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ ”ဟု (လျှောက်၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 42.8 1. Chiefs A Horn Blower At one time the Buddha was staying near Nāḷandā in Pāvārika’s Mango Grove. Then Asibandhaka’s son the chief, who was a disciple of the Jains, went up to the Buddha, and sat down to one side. The Buddha said to him, “Chief, how does the Jain ascetic of the Ñātika clan teach his disciples?” “Sir, this is how the Jain Ñātika teaches his disciples: ‘Everyone who kills a living creature, steals, commits sexual misconduct, or lies goes to a place of loss, to hell. You’re led on by what you frequently live by.’ This is how the Jain Ñātika teaches his disciples.” “‘You’re led on by what you usually live by’: if this were true, then, according to what the Jain Ñātika says, no one would go to a place of loss, to hell. What do you think, chief? Take a person who kills living creatures. If we compare periods of time during the day and night, which is more frequent: the occasions when they’re killing or when they’re not killing?” “The occasions when they’re killing are less frequent, while the occasions when they’re not killing are more frequent.” “‘You’re led on by what you usually live by’: if this were true, then, according to what the Jain ascetic of the Ñātika clan says, no one would go to a place of loss, to hell. What do you think, chief? Take a person who steals … Take a person who commits sexual misconduct … Take a person who lies. If we compare periods of time during the day and night, which is more frequent: the occasions when they’re lying or when they’re not lying?” “The occasions when they’re lying are less frequent, while the occasions when they’re not lying are more frequent.” “‘You’re led on by what you usually live by’: if this were true, then, according to what the Jain Ñātika says, no one would go to a place of loss, to hell. Take some teacher who has this doctrine and view: ‘Everyone who kills a living creature, steals, commits sexual misconduct, or lies goes to a place of loss, to hell.’ And there’s a disciple who is devoted to that teacher. They think: ‘My teacher has this doctrine and view: “Everyone who kills a living creature, steals, commits sexual misconduct, or lies goes to a place of loss, to hell.” But I’ve killed living creatures … stolen … committed sexual misconduct … or lied.’ They get the view: ‘I too am going to a place of loss, to hell.’ Unless they give up that speech and that thought, and let go of that view, they will be placed in hell as if delivered there. But consider when a Realized One arises in the world, perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed. In many ways he criticizes and denounces killing living creatures, saying: ‘Stop killing living creatures!’ He criticizes and denounces stealing … sexual misconduct … lying, saying: ‘Stop lying!’ And there’s a disciple who is devoted to that teacher. Then they reflect: ‘In many ways the Buddha criticizes and denounces killing living creatures, saying: “Stop killing living creatures!” But I have killed living creatures to a certain extent. That’s not right, it’s not good, and I feel remorseful because of it. But I can’t undo what I have done.’ Reflecting like this, they give up killing living creatures, and in future they don’t kill living creatures. That’s how to give up this bad deed and get past it. ‘In many ways the Buddha criticizes and denounces stealing …’ ‘In many ways the Buddha criticizes and denounces sexual misconduct …’ ‘In many ways the Buddha criticizes and denounces lying, saying: “Stop lying!” But I have lied to a certain extent. That’s not right, it’s not good, and I feel remorseful because of it. But I can’t undo what I have done.’ Reflecting like this, they give up lying, and in future they refrain from lying. That’s how to give up this bad deed and get past it. They give up killing living creatures. They give up stealing. They give up sexual misconduct. They give up lying. They give up backbiting. They give up harsh speech. They give up talking nonsense. They give up covetousness. They give up ill will and malevolence. They give up wrong view and have right view. That noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. Suppose there was a powerful horn blower. They’d easily make themselves heard in the four quarters. In the same way, when the heart’s release by love has been developed and cultivated like this, any limited deeds they’ve done don’t remain or persist there. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of compassion … They meditate spreading a heart full of rejoicing … They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. Suppose there was a powerful horn blower. They’d easily make themselves heard in the four quarters. In the same way, when the heart’s release by equanimity has been developed and cultivated like this, any limited deeds they’ve done don’t remain or persist there.” When he said this, Asibandhaka’s son the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၉-ကုလသုတ် ၃၆၁။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ ကောသလတိုင်း တို့၌ ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူသော် နာဠန္ဒမြို့သို့ ရောက်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုနာဠန္ဒမြို့ ဝယ်ပါဝါရိကသူဌေး၏ သရက်ဥယျာဥ်၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ နာဠန္ဒမြို့သည် အစာခေါင်းပါး၏၊ အသက်မွေးရန် ခဲယဥ်း၏၊ ဖွေးဖွေးဖြူသော အရိုးရှိ၏၊ စာရေးတံလက်မှတ်ဖြင့် အသက်မွေးရ၏၊ ထိုအခါ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် များစွာသော နိဂဏ္ဌပရိသတ်နှင့်အတူ နာဠန္ဒမြို့၌ နေ၏၊ ထိုအခါ နိဂဏ္ဌ၏ တပည့် အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေ၏၊ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေသောအသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးအား နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် “ရွာသူကြီး လာလော့၊ ရဟန်းဂေါတမကို ဝါဒတင်ချေလော့၊ ဤသို့ ဝါဒတင်သော် အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် ဤသို့ တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးသော ရဟန်းဂေါတမကို ဝါဒတင်နိုင်၏ဟု သင်၏ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့သွားလတ္တံ့”ဟူသော စကားကို ပြောဆို၏။ အသျှင် ဤသို့ တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးသော ရဟန်းဂေါတမကို အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့ ဝါဒတင်ရပါအံ့နည်း။ ရွာသူကြီး လာလော့၊ သင်သည် ရဟန်းဂေါတမထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အမျိုးသားတို့အား အစဥ်သနားခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူသည်မဟုတ်လော၊ အစဥ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူသည် မဟုတ်လော၊ အစဥ်ငဲ့ညှာခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူသည် မဟုတ်လော ”ဟု ဤသို့ ဆိုလော့၊ ရွာသူကြီး ရဟန်းဂေါတမသည် ဤသို့ အမေးခံရသော်“ရွာသူကြီး မှန်၏၊ ငါဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အမျိုးသားတို့အား အစဥ်သနားခြင်းကို ချီးမွမ်း၏၊ အစဥ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ချီးမွမ်း၏၊ အစဥ်ငဲ့ညှာခြင်းကို ချီးမွမ်း၏ ”ဟူ၍ ဖြေခဲ့မူ “အသျှင်ဘုရားထိုသို့ဖြစ်လျှင် အဘယ့်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့် အတူ အစာခေါင်းပါးသော အသက်မွေးရန် ခဲယဥ်းသော ဖွေးဖွေးဖြူသည့် အရိုးရှိသော စာရေးတံလက်မှတ်ဖြင့် အသက်မွေးရသော အရပ်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ပါသနည်း၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ ပြတ်ခြင်းငှါ ကျင့်ပါသလော၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ အကျိုးမဲ့အောင် ကျင့်ပါသလော၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ ပျက်စီးအောင် ကျင့်ပါသလော ”ဟု ထိုရဟန်းဂေါတမကို ဤသို့ ဆိုလေလော့။ ရွာသူကြီး ရဟန်းဂေါတမသည် အစွန်း နှစ်ဖက်ရှိသော ပြဿနာ အမေးခံရသော် ထွေးအံခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်လတ္တံ့၊ မျိုခြင်းငှါမစွမ်းနိုင်လတ္တံ့။ အသျှင် ကောင်းပါပြီဟု အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စကားကိုဝန်ခံ၍ နေရာမှ ထကာ ရှိခိုးလျက် အရိုအသေ ပြုပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်တစ်ခု သော နေရာ၌ ထိုင်နေကာ “အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့်အမျိုးသားတို့ အား အစဥ်သနားခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူသည် မဟုတ်လော၊ အစဥ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကိုချီးမွမ်းတော်မူသည် မဟုတ်လော၊ အစဥ်ငဲ့ညှာခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူသည် မဟုတ်လော” ဟူသော ဤစကားကို လျှောက်၏။ “ရွာသူကြီး မှန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အမျိုးသားတို့အား အစဥ်သနားခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏၊ အစဥ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏၊ အစဥ်ငဲ့ညှာခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏ ”။ အသျှင်ဘုရား သို့ဖြစ်လျှင် အဘယ့်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ အစာခေါင်းပါးသော အသက်မွေးရန် ခဲယဥ်းသော ဖွေးဖွေးဖြူသည့် အရိုးရှိသော စာရေးတံလက်မှတ်ဖြင့် အသက်မွေးရသော အရပ်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ပါသနည်း၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ ပြတ်ခြင်းငှါ ကျင့်ပါသလော၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ အကျိုးမဲ့ခြင်းငှါ ကျင့်ပါသလော၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်းငှါ ကျင့်ပါသလောဟု (လျှောက်၏)။ ရွာသူကြီး ဤကမ္ဘာမှ (နောက်)ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတို့တိုင်အောင် ငါ အောက်မေ့သည်ရှိသော် ချက်ပြီးဆွမ်းကို လောင်းရုံမျှဖြင့်ပျက်စီးဖူးသော အမျိုးသားတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ ငါ သိမြင်တော်မမူ၊ စင်စစ်သော်ကားကြွယ်ဝကုန်သော များသော ဥစ္စာရှိကုန်သော များသော ရွှေငွေရှိကုန်သော များသောအသုံးအဆောင်ရှိကုန်သော များသော ဥစ္စာစပါးရှိကုန်သော အမျိုးသားအားလုံးတို့သည်ပေးလှူခြင်းကြောင့်လည်း ကြီးပွားကုန်၏၊ မှန်ကန်မှု သစ္စာကြောင့်လည်း ကြီးပွားကုန်၏၊ အကျင့်သီလကြောင့်လည်း ကြီးပွားကုန်၏။ ရွာသူကြီး အမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်းငှါ အကြောင်းအထောက်အပံ့တို့သည် ရှစ်မျိုးတို့တည်း။ အမျိုးတို့သည် မင်းကြောင့်လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ခိုးသားဓါးပြကြောင့်လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏၊ မီးကြောင့်လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ရေကြောင့်လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက် ကုန်၏၊ မြှုပ်ထားသော ဥစ္စာသည်လည်း တည်ရာမှ ရွေ့၏၊ အားထုတ်မှု မကောင်းသဖြင့်လည်းလုပ်ငန်း တို့ ပျက်စီးကုန်၏၊ အမျိုး၌လည်း ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ကြဲဖြန့်မှုတ်လွှင့် ဖျက်စီးတတ်သူ‘အမျိုးမီးခဲ ’သည်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ရှစ်ခုမြောက်အကြောင်းကား မမြဲခြင်းသာလျှင်တည်း။ ရွာသူကြီးအမျိုးတို့၏ ပျက်စီးရန် အကြောင်းအထောက်အပံ့တို့သည် ဤရှစ်မျိုးတို့တည်း။ ရွာသူကြီး ဤရှစ်မျိုးသော အကြောင်းအထောက်အပံ့များ ရှိပါကုန်လျက် မြတ်စွာဘုရားသည်“အမျိုးတို့၏ ပြတ်ခြင်းငှါ ကျင့်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ အကျိုးမဲ့ခြင်းငှါ ကျင့်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်းငှါ ကျင့်၏”ဟု ငါဘုရားအား ဆိုသော သူသည် ထိုစကားကို မပယ်လျှင် ထိုစိတ်ကို မပယ်လျှင် ထိုအယူကို မစွန့်လျှင် ဆောင်ယူခဲ့သော ဝန်ထုပ်ကို ပစ်ချလိုက်သကဲ့သို့ ဤအတူ ငရဲ၌ ကျရ၏။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် အသိဗန္ဓက၏ သား ရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား“အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး (ရတနာသုံးပါးကို)ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ”ဟု (လျှောက်၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 42.9 1. Chiefs Families At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at Nāḷandā. There he stayed near Nāḷandā in Pāvārika’s Mango Grove. Now at that time Nāḷandā was undergoing famine and scarcity, with crops blighted and turned to straw. At that time the Jain ascetic of the Ñātika clan was residing at Nāḷandā together with a large assembly of Jain ascetics. Then Asibandhaka’s son the chief, who was a disciple of the Jains, went up to the Jain Ñātika, bowed, and sat down to one side. The Jain Ñātika said to him: “Come, chief, refute the ascetic Gotama’s doctrine. Then you will get a good reputation: ‘Asibandhaka’s son the chief refuted the doctrine of the ascetic Gotama, so mighty and powerful!’” “But sir, how am I to do this?” “Here, brahmin, go to the ascetic Gotama and say to him: ‘Sir, don’t you in many ways praise kindness, protection, and sympathy for families?’ When he’s asked this, if he answers: ‘Indeed I do, chief,’ say this to him: ‘So what then are you doing, wandering together with this large Saṅgha of mendicants during a time of famine and scarcity, with crops blighted and turned to straw? The Buddha is practicing to annihilate, collapse, and ruin families!’ When you put this dilemma to him, the Buddha won’t be able to either spit it out or swallow it down.” “Yes, sir,” replied Asibandhaka’s son. He rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Jain Ñātika, keeping him on his right. Then he went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, don’t you in many ways praise kindness, protection, and sympathy for families?” “Indeed I do, chief.” “So what then are you doing, wandering together with this large Saṅgha of mendicants during a time of famine and scarcity, with crops blighted and turned to straw? The Buddha is practicing to annihilate, collapse, and ruin families!” “Well, chief, I recollect ninety-one eons back but I’m not aware of any family that’s been ruined merely by offering some cooked almsfood. Rather, rich, affluent, and wealthy families—with lots of gold and silver, lots of property and assets, and lots of money and grain—all acquired their wealth because of giving, truth, and restraint. Chief, there are eight causes and reasons for the ruin of families. Their ruin stems from rulers, bandits, fire, or flood. Or they lose their savings. Or their business fails due to not applying themselves to work. Or a wastrel is born into the family who squanders and fritters away their wealth. And impermanence is the eighth. These are the eight causes and reasons for the ruin of families. Given that these eight reasons are found, suppose someone says this: ‘The Buddha is practicing to annihilate, collapse, and ruin families!’ Unless they give up that speech and that thought, and let go of that view, they will be placed in hell as if delivered there.” When he said this, Asibandhaka’s son the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၁၀-မဏိစူဠကသုတ် ၃၆၂။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ရှဥ့်နက်တို့ကို အစာကျွေးရာ ဖြစ်သောဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ နန်းတော်တွင် အညီအညွတ် စုဝေးထိုင်နေသောမင်းပရိသတ်၌ “သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့အား ရွှေငွေသည် အပ်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို သာယာကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို ခံယူကုန်၏ ”ဟူသော အကြားစကားသည် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုအခါ မဏိစူဠကရွာသူကြီးသည် ထိုပရိသတ်၌ ထိုင်လျက် ရှိ၏၊ ထိုအခါ မဏိစူဠကရွာသူကြီးသည်ထိုပရိသတ်ကို “အရှင်တို့ ဤသို့ မဆိုကြကုန်လင့်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့အား ရွှေငွေသည် မအပ်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မသာယာကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မခံယူကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ကျောက်မျက်နှင့် ရွှေငွေကို ပယ်ထားကုန်၏၊ ရွှေငွေမှ ကင်းကုန်၏ ”ဟု ပြောလေ၏။ မဏိစူဠကရွာသူကြီးသည် ထိုပရိသတ်ကိုသိစေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်လေ၏။ ထို့နောက် မဏိစူဠကရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် “မြတ်စွာဘုရား ယခု နန်းတော်တွင်းဝယ် စုဝေးထိုင်နေသော မင်းပရိသတ်၌ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့အား ရွှေငွေသည် အပ်၏၊ သာကီဝင်မင်းသားမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို သာယာကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို ခံယူကုန်၏”ဟူသော ဤအကြားစကားသည် ဖြစ်ပေါ်၏။ အသျှင် ဘုရား ဤသို့ ဆိုသော် အကျွန်ုပ်သည် ထိုပရိသတ်ကို “အရှင်တို့ ဤသို့ မဆိုကြကုန်လင့်၊သာကီဝင်မင်း သား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့အား ရွှေငွေသည် မအပ်၊ သာကီဝင်မင်းသားမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မသာယာကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသားမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မခံယူကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ကျောက်မျက်နှင့် ရွှေငွေကို ပယ်ထားကုန်၏၊ ရွှေငွေမှ ကင်းကုန်၏ ”ဟုပြောပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ထိုပရိသတ်ကို သိစေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားအကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ဆိုသော် မြတ်စွာ ဘုရား၏ စကားတော်အတိုင်း ဆိုသည်လည်း ဖြစ်ပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရားကို မဟုတ်မမှန် မစွပ်စွဲသည် မည်ပါ၏လော၊ တရားတော်အား လျော်သော တရားကိုလည်းဆိုသည် မည်ပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဝါဒကို အတုယူ၍ ပြောခြင်းသည် အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်ဘဲ ရှိပါ၏လောဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး စင်စစ် သင်သည် ဤသို့ ဆိုသော် ငါ၏ စကားအတိုင်း ဆိုသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ငါ့ကိုမဟုတ်မှန် မစွပ်စွဲသည်လည်း ဖြစ်၏၊ တရားတော်အား လျော်သော တရားကို ဆိုသည်လည်း မည်၏၊ ငါ၏ ဝါဒကို အတုယူ၍ ပြောခြင်းသည် အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်။ ရွာသူကြီး မှန်၏၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့အား ရွှေငွေသည်မအပ်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မသာယာကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို မခံယူကုန်၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားရဟန်းတို့သည် ကျောက်မျက်နှင့် ရွှေငွေကို ပယ်ထားကုန်၏၊ ရွှေငွေမှ ကင်းကုန်၏။ ရွာသူကြီး ရွှေငွေကို အပ်သော သူအား ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့သည် အပ်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးအပ်သော သူကို စင်စစ်အားဖြင့် “ရဟန်းသဘော မရှိ၊ သာကီဝင်မင်းသား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသဘော မရှိ”ဟု မှတ်လေလော့။ ရွာသူကြီး စင်စစ်သော်ကား ငါသည် ဤသို့ ဟော၏-“မြက်ကိုအလိုရှိ သော သူသည် မြက်ကို ရှာသင့်၏၊ သစ်သားကို အလိုရှိသော သူသည် သစ်သားကို ရှာသင့်၏၊ လှည်းကို အလိုရှိသော သူသည် လှည်းကို ရှာသင့်၏၊ (အလုပ်သမား) ယောကျာ်းကို အလိုရှိသောသူသည် (အလုပ် သမား) ယောကျာ်းကို ရှာသင့်၏ ”၊ ရွာသူကြီး “အဘယ်နည်းနှင့်မျှ ရွှေငွေကိုသာယာသင့်၏၊ ရှာသင့်၏ ” ဟူ၍ ငါဘုရား မဟောဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 42.10 1. Chiefs With Maṇicūḷaka At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. Now at that time while the king’s retinue was sitting together in the royal compound this discussion came up among them, “Gold and currency are proper for ascetics who follow the Sakyan. They accept and receive gold and currency.” Now at that time the chief Maṇicūḷaka was sitting in that assembly. He said to that retinue, “Good masters, don’t say that. Gold and currency are not proper for ascetics who follow the Sakyan. They neither accept nor receive gold and currency. They have set aside gems and gold, and quit using gold and currency.” He was able to persuade that assembly. Then Maṇicūḷaka went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. He then said, “Answering this way, I trust that I repeat what the Buddha has said, and don’t misrepresent him with an untruth. I trust my explanation is in line with the teaching, and that there are no legitimate grounds for rebuttal or criticism.” “Indeed, in answering this way you repeat what I’ve said, and don’t misrepresent me with an untruth. Your explanation is in line with the teaching, and there are no legitimate grounds for rebuttal or criticism. Gold and currency are not proper for ascetics who follow the Sakyan. They neither accept nor receive gold and currency. They have set aside gems and gold, and quit using gold and currency. If gold and currency were proper for them, then the five kinds of sensual stimulation would also be proper. And if the five kinds of sensual stimulation are proper for them, you should categorically regard them as not having the qualities of an ascetic or a follower of the Sakyan. Rather, chief, I say this: Straw may be looked for by one needing straw; wood may be looked for by one needing wood; a cart may be looked for by one needing a cart; a workman may be looked for by one needing a workman. But in any case, there is no way they can accept or look for gold and currency, I say.”

၁၁-ဘဒြကသုတ် ၃၆၃။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မလ္လတိုင်း ဥရုဝေလကပ္ပမည်သော မလ္လမင်းတို့၏ နိဂုံး၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ဘဒြကရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် “အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်အားဆင်းရဲဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်းကို ဟောတော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး “လွန်ပြီးကာလ၌ ဤသို့ ဖြစ်ဖူးပြီ ”ဟု ငါသည် သင့်အား အတိတ်ကာလကို အကြောင်းပြု၍ ဆင်းရဲဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်းကို ဟောခဲ့မူထိုအတိတ် ကာလကို အကြောင်းပြု၍ သင့်အား ယုံမှား ဖြစ်ရာ၏၊ တွေးတောမှု ဖြစ်ရာ၏။ ရွာသူကြီး“အနာဂတ်ကာလ၌ ဤသို့ ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု ငါသည် သင့်အား အနာဂတ်ကာလကို အကြောင်းပြု၍ ဆင်းရဲဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်းကို ဟောခဲ့မူ ထိုအနာဂတ်ကာလ၌လည်း သင့်အား ယုံမှား ဖြစ်ရာ၏၊ တွေးတောမှု ဖြစ်ရာ၏။ ရွာသူကြီး စင်စစ် ငါသည် ဤနေရာ၌ ထိုင်လျက်ပင်လျှင် ဤနေရာ၌ ထိုင်လျက်ရှှှိသောသင့်အား ဆင်းရဲဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်းကို ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာလော့၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းလော့၊ ဟောပြပေအံ့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ အသျှင်ဘုရား ကောင်းပါပြီဟု ဘဒြကရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏စကားကို ဝန်ခံ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏- ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှုပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ ဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော သင်နှင့် စပ်သူ တို့သည် ဥရုဝေလကပ္ပ၌ ရှိကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ ဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော အကျွန်ုပ်နှင့် စပ်သူ တို့သည်ဥရုဝေလကပ္ပ၌ ရှိပါကုန်၏။ ရွာသူကြီး သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်းပူ ဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ မဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော သင်နှင့်မစပ် သူ လူတို့သည် ဥရုဝေလကပ္ပ၌ ရှိကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရားသတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်း ကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ မဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော အကျွန်ုပ်နှင့် မစပ်သူလူတို့သည်လည်း ဥရုဝေလကပ္ပ၌ ရှိပါကုန်၏။ ရွာသူကြီး အချို့သော ဥရုဝေလကပ္ပ၌ နေသူလူတို့ကို သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှုပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ ဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော အကြောင်း အထောက်အပံ့ကား အဘယ်နည်း။ အသျှင်ဘုရားသတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့် သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ ဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသော ဥရုဝေလကပ္ပ၌ နေကြသူအချို့လူတို့၌ အကျွန်ုပ်အား လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ရှိပါ၏။ သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုများ မဖြစ်နိုင်ကုန်ရာသောဥရုဝေလကပ္ပ ၌ နေကြသူ အချို့လူတို့၌ အကျွန်ုပ်အား လိုချင်တပ်မက်မှု ‘ဆန္ဒရာဂ’ မရှိပါ။ ရွာသူကြီး သင်သည် မြင်အပ်သော သိအပ်သော ကာလ မခြားဘဲ ရောက်လာသော ဉာဏ်ဖြင့်သက်ဝင်နိုင်သော ဤသဘောဖြင့် အတိတ်အနာဂတ်၌ နည်းကို ဆောင်လေလော့၊ အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ခဲ့သည့် ဆင်းရဲဟူသမျှ အလုံးစုံသည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’လျှင် အရင်းခံရှိ၏၊ လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’လျှင်အကြောင်းခံရှိ၏။ မှန်၏၊ လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’သည် ဆင်းရဲ၏ အရင်းခံတည်း၊ အနာဂတ်ကာလ၌ ဖြစ်မည့်ဆင်းရဲဟူသမျှ အလုံးစုံသည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’ လျှင် အရင်းခံရှိ၏၊ လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ လျှင် အကြောင်းခံရှိ၏။ မှန်၏၊ လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’သည် ဆင်းရဲ၏ အရင်းခံတည်း။ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ “ဆင်းရဲဟူသမျှ အားလုံးသည်လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ လျှင် အရင်းခံရှိ၏၊ လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’ လျှင် အကြောင်းခံရှိ၏”။ မှန်၏၊ လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’သည်ဆင်းရဲ၏ အရင်းခံတည်းဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် အလွန်ကောင်းစွာ ဆိုတော်မူပါ၏။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်အား မြို့ပြင်ပအိမ်၌ နေ သော စိရဝါသိမည်သော သူငယ် ရှိပါ၏၊ အသျှင်ဘုရားအကျွန်ုပ်သည် နံနက်စောစော ထ၍ ယောကျာ်း တစ်ယောက်ကို “အချင်း သွားလော့၊ စိရဝါသိသူငယ်ကို့သိအောင် ပြုလေလော့”ဟု လွှတ်လိုက်ပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ထိုယောကျာ်း မလာသမျှကာလပတ်လုံးအကျွန်ုပ်မှာ “စိရဝါသိသူငယ်အား တစ်ခုခု ထိခိုက် မှု မဖြစ်ပါစေလင့်”ဟု စိတ်ဖောက်ပြန်မှုဖြစ်သည်သာလျှင်တည်း။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ စိရဝါသိသူငယ်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း သင့်အား ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့ ဖြစ်ကုန်ရာသလော။ အသျှင်ဘုရား စိရဝါသိသူငယ်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း အကျွန်ုပ်အား အသက်သော်လည်း သေလောက်ရာ၏၊ ပူဆွေးမှုငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့ကား အဘယ်မှာ မဖြစ်ကုန်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။ ရွာသူကြီး ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း “ဆင်းရဲဟူသမျှ အလုံးစုံသည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’လျှင် အရင်းခံရှိ၏၊ လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’လျှင် အကြောင်းခံရှိ၏။ မှန်၏၊ လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’သည် ဆင်းရဲ၏ အရင်းခံတည်း”ဟု ဤအကြောင်းကို သိရမည်။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ စိရဝါသိမိခင်ကို သင်မမြင်ရ မကြားရသော အခါ သူ့အပေါ်မှာ သင်၏ နှစ်သက်မှု ‘ဆန္ဒ’သည်လည်းကောင်း၊ တပ်မက်မှု ‘ရာဂ’သည်လည်းကောင်း၊ ချစ်ခင်မှု ‘ပေမ’သည်လည်း ကောင်း ဖြစ်သလော။ အသျှင်ဘုရားမဖြစ်ပါ။ ရွာသူကြီး သင့်အား မြင်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ကြားမှုကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ စိရဝါသိ၏မိခင်အပေါ်မှာ ဤသို့ နှစ်သက်မှု ‘ဆန္ဒ’သည်လည်းကောင်း၊ တပ်မက်မှု ‘ရာဂ’သည်လည်းကောင်း၊ ချစ်ခင်မှု ‘ပေမ’သည်လည်းကောင်း ဖြစ်သလော။ အသျှင်ဘုရား ဖြစ်သည် မှန် ပါ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း။ စိရဝါသိ၏ မိခင်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ပူဆွေးမှု ငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့ ဖြစ်ကုန်ရာသလော။ အသျှင်ဘုရား စိရဝါသိမိခင်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ နှောင်ဖွဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း အကျွန်ုပ်အား အသက်သော်လည်း သေလောက်ရာ၏၊ ပူဆွေးမှုငိုကြွေးမှုကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှု တို့ကား အဘယ်မှာ မဖြစ်ကုန်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း။ ရွာသူကြီး ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း “ဆင်းရဲဟူသမျှ အလုံးစုံသည် လိုချင်မှု‘ဆန္ဒ’လျှင် အရင်းခံရှိ၏၊ လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’လျှင် အကြောင်းခံရှိ၏။ မှန်၏၊ လိုချင်မှု ‘ဆန္ဒ’သည် ဆင်းရဲ၏ အရင်းခံတည်း”ဟု ဤအကြောင်းကို သိအပ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။

Linked Discourses 42.11 1. Chiefs With Bhadraka At one time the Buddha was staying in the land of the Mallas, near the Mallian town named Uruvelakappa. Then Bhadraka the village chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Please, sir, let the Blessed One teach me the origin and disappearance of suffering.” “Chief, if I were to teach you about the origin and disappearance of suffering in connection with the past, saying ‘this is how it was in the past,’ you might have doubts or uncertainties about that. If I were to teach you about the origin and disappearance of suffering in connection with the future, saying ‘this is how it will be in the future,’ you might have doubts or uncertainties about that. Rather, chief, I will teach you about the origin and disappearance of suffering as I am sitting right here and you are sitting right there. Listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, sir,” Bhadraka replied. The Buddha said this: “What do you think, chief? Are there any people here in Uruvelakappa who, if they were executed, imprisoned, fined, or condemned, it would cause you sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress?” “There are, sir.” “But are there any people here in Uruvelakappa who, if they were executed, imprisoned, fined, or condemned, it would not cause you sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress?” “There are, sir.” “What’s the cause, chief, what’s the reason why, if this was to happen to some people it could cause you sorrow, while if it happens to others it does not?” “The people regarding whom this would give rise to sorrow are those I have desire and passion. The people regarding whom this would not give rise to sorrow are those I don’t have desire and passion.” “With this present phenomenon that you have seen, understood, immediately attained, and fathomed, you can apply the same method to the past and future: ‘All the suffering that arose in the past was rooted and sourced in desire. For desire is the root of suffering. All the suffering that will arise in the future will be rooted and sourced in desire. For desire is the root of suffering.’” “It’s incredible, sir, it’s amazing! How well said this was by the Buddha! ‘All the suffering that arises is rooted and sourced in desire. For desire is the root of suffering.’ I have a boy called Ciravāsi, who resides in a house away from here. I rise early and dispatch someone, saying: ‘Go, lad, and check on my boy Ciravāsi.’ Until they get back I worry: ‘I hope nothing’s wrong with Ciravāsi!’” “What do you think, chief? If Ciravāsi was executed, imprisoned, fined, or condemned, would it cause you sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress?” “How could it not, sir?” “This too is a way to understand: ‘All the suffering that arises is rooted and sourced in desire. For desire is the root of suffering.’ What do you think, chief? Before you’d seen or heard of Ciravāsi’s mother, did you have any desire or passion or fondness for her?” “No, sir.” “Then was it because you saw or heard of her that you had desire or passion or fondness for her?” “Yes, sir.” “What do you think, chief? If Ciravāsi’s mother was executed, imprisoned, fined, or condemned, would it cause you sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress?” “How could it not, sir?” “This too is a way to understand: ‘All the suffering that arises is rooted and sourced in desire. For desire is the root of suffering.’”

၁၂-ရာသိယသုတ် ၃၆၄။ ထိုအခါ ရာသိယရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေလျက် “အသျှင်ဘုရား ရဟန်းဂေါတမသည် ပြင်းထန်သော အကျင့်အားလုံးကို ကဲ့ရဲ့၏၊ ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီသူ၊ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသူ အားလုံးကို တစ်ဖက်သတ် စွပ်စွဲ၏၊ ပုတ်ခတ်၏ဟူသော ဤစကားကို အကျွန်ုပ် ကြားရဖူးပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ရဟန်းဂေါတမသည် ပြင်းထန်သော အကျင့်အားလုံးကို ကဲ့ရဲ့၏၊ ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီသူ၊ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသူအားလုံးကို တစ်ဖက်သတ် စွပ်စွဲ၏၊ ပုတ်ခတ်၏ဟု ဤသို့ ဆိုကြသော သူတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏စကားတော်အတိုင်း ဆိုရာရောက်ပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရားကို မဟုတ်မမှန်စွပ်စွဲရာ မရောက်ပါသလော၊တရားတော်အား လျော်သော တရားကိုလည်း ဆိုရာရောက်ပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဝါဒကို အတုလိုက်၍ ပြောခြင်းသည် အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်ဘဲ ရှိပါ၏လော”ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး “ရဟန်းဂေါတမသည် ပြင်းထန်သော အကျင့်အားလုံးကို ကဲ့ရဲ့၏၊ ပြင်းထန်သော အကျင့် ၌ မှီသူ၊ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသူ အားလုံးကို တစ်ဖက်သတ် စွပ်စွဲ၏၊ ပုတ်ခတ်၏ဟု ဤသို့ဆိုကြသော သူတို့သည် ငါ၏ စကားအတိုင်း ဆိုရာ မရောက်ကြကုန်၊ စင်စစ် ထိုသူတို့သည် ငါဘုရားကိုထင်ရှား မရှိသော အချည်းနှီးသော မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့် စွပ်စွဲရာ ရောက်ကြကုန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ရွာသူကြီး ယုတ်ညံ့သော ရွာသူတို့၏ အကျင့်ဖြစ်သော ပုထုဇဥ်တို့၏ အကျင့်ဖြစ်သော အရိယာတို့၏အကျင့်မဟုတ်သော အကျိုးမဲ့နှင့် စပ်သော ကာမဂုဏ်တို့၌ တွယ်တာငြိကပ်အားထုတ်သော အကျင့်သည်အစွန်းတစ်ဖက်တည်း၊ ဆင်းရဲသော အရိယာတို့၏ အကျင့်မဟုတ်သော အကျိုးမဲ့နှင့် စပ်သောကိုယ်ကိုပင်ပန်းစေသော အားထုတ်ခြင်းအကျင့်သည် အစွန်းတစ်ဖက်တည်း၊ ဤအစွန်းနှစ်ဖက်တို့ကို ရဟန်းသည်မမှီဝဲအပ်ကုန်။ ရွာသူကြီး ဤအစွန်းနှစ်ဖက်တို့ကို မကပ်မူ၍ ဉာဏ်မျက်စိကို ပြုတတ်သော အသိဉာဏ်ကိုပြုတတ်သော ငြိမ်းခြင်းငှါ အထူးသိခြင်းငှါ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ နိဗ္ဗာန်ရောက်ခြင်းငှါ အလယ်အလတ်ဖြစ်သော အကျင့်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူ၏၊ ရွာသူကြီး မြတ်စွာဘုရား ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူသော ဉာဏ်မျက်စိကို ပြုတတ်သော အသိဉာဏ်ကို ပြုတတ်သော ငြိမ်းခြင်းငှါ အထူးသိခြင်းငှါထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ နိဗ္ဗာန်ရောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်သော ထိုအလယ်အလတ်အကျင့်ဟူသည် အဘယ်နည်း။ မှန်ကန်သော မြင်ခြင်း။ပ။ မှန်ကန်သော တည်ကြည်ခြင်း ဟူသော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဤအရိယာမဂ်ပင်တည်း။ ရွာသူကြီး ဉာဏ်မျက်စိကို ပြုတတ်သော အသိဉာဏ်ကို ပြုတတ်သောငြိမ်းခြင်းငှါ အထူးသိခြင်းငှါ ထိုး ထွင်း၍ သိခြင်းငှါ နိဗ္ဗာန်ရောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်သော ဤအလယ်အလတ်အကျင့်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုး ထွင်း၍ သိတော်မူ၏။ ရွာသူကြီး သုံးမျိုးသော ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူတို့သည် လောက၌ ထင်ရှားရှိကုန်၏။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရားရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ (၁-၂-၃) ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့်ရှာမှီး၏။ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်းစည်းစိမ် ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတပါး ဤလောက၌ အချို့သောကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက်မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ် ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီး၏။ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင် အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်းစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတပါး ဤလောက၌ အချို့သောကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက်မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီး လျက်မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ (၄-၅-၆) ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ် ဘဲစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား သဖြင့်ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့်ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့်ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မက်မော တွေဝေ စွဲလမ်းလျက် အပြစ် မမြင်ဘဲ ထွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ်မရှိမူ၍ သုံးဆောင်၏။ ရွာသူကြီး ထိုမှတစ်ပါး ဤလောက၌ အချို့သော ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မမက်မော မတွေဝေဘဲလျက် မစွဲလမ်းဘဲလျက် အပြစ်မြင်ကာလွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သုံးဆောင်၏။ (၇-၈-၉) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုမတရား ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရားရှာမှီး၏ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့်လည်း အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့်လည်း အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့်လည်း အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤသုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၁) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကိုချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် ချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရားရှာမှီး၏ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့်လည်း အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့်လည်း အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ဟူသော ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤနှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ (၂) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာ တို့ကိုမတရား ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကိုချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရားရှာမှီး၏ဟူသော ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့်အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ ဤနှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ (၃) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်း ကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ရှာမှီး၏။ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း တရား မတရားနှစ်ပါးစုံဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရား ရှာမှီး၏ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကိုမချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်း မှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဤသုံးပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၄) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်း ကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့်ရှာမှီး၏။ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်းစည်းစိမ် ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီးလျက် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ မဝေ ခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် နှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အချီး မွမ်းခံရ၏၊ နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အချီး မွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့်ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤပဌမ အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်း ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့်အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို မတရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤ ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤနှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဤနှစ်ပါးသော အကြောင်း တို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၅) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်း ကောင်း၊အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီး၏။ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရား မတရား နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ အဘယ်သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏ ဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့်အချီး မွမ်းခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက်ပြုလုပ်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာ တို့ကို မတရားရှာမှီး၏ ဟူသော ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ် ခံစားသူသည် ဤသုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ ခံရ၏။ (၆) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ဟူသော ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဤနှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၇) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို မချမ်းသာစေ၊ မပြည့်ဖြိုးစေ၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြု။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်တစ်ခုသောအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ မဝေခြမ်း (မစွန့်ကြဲ)၊ ကောင်းမှုတို့ကို မပြုဟူသော ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤနှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့်အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၈) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မက်မော တွေဝေ စွဲလမ်းလျက် အပြစ် မမြင်ဘဲ ထွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ် မရှိမူ၍ သုံးဆောင်၏။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤသုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင့်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏ ဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မက်မော တွေဝေ စွဲလမ်းကာ အပြစ် မမြင်ဘဲ ထွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ် မရှိမူ၍ သုံးဆောင်၏ ဟူသော တစ်ပါးသောအကြောင်း ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤသုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့်အချီးမွမ်း ခံရ၏၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ (၉) ရွာသူကြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏၊ ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မမက်မော မတွေဝေ မစွဲလမ်းဘဲ အပြစ်မြင်လျက် ထွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သုံးဆောင်၏။ ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤလေးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်လေးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ အနိုင်အထက် မပြုလုပ်ဘဲ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို တရားသဖြင့် ရှာမှီး၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစေ၏၊ ပြည့်ဖြိုးစေ၏ ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ဝေခြမ်း (စွန့်ကြဲ) ၏၊ ကောင်းမှုတို့ကိုပြု၏ဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း မမက်မောမတွေဝေ မစွဲလမ်းဘဲ အပြစ်မြင်လျက် ထွက်မြောက်လိုသော ဉာဏ်ရှိသည်ဖြစ်၍ သုံးဆောင်၏ ဟူသော ဤစတုတ္ထ အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ရွာသူကြီး ဤကာမဂုဏ်ခံစားသူသည် ဤလေးပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ (၁၀) ရွာသူကြီး ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသုံးယောက်သောသူတို့သည် လောက၌ ထင်ရှားရှိကုန်၏။ အဘယ်သုံးယောက်တို့နည်း၊ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော အချို့သော သူသည် “ကုသိုလ်တရားတို့ကိုရတန်ရာ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်တန်ရာ၏” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ထွက်၍ ရဟန်းဘောင်၌ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြု၏၊ ထိုသူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုလည်း မရ၊ လူတို့၏ တရားထက်လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကို မျက်မှောက် မပြုနိုင်။ (၁) ရွာသူကြီး နောက်တစ်မျိုးကား ဤလောက၌ ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော အချို့သော သူသည် “ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရတန်ရာ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သောအရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်တန်ရာ၏” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် လူ့ဘောင်မှထွက်၍ ရဟန်းဘောင်၌ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြု၏၊ ထိုသူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုသာ ရ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုကားမျက်မှောက် မပြုနိုင်။ (၂) ရွာသူကြီး နောက်တစ်မျိုးကား ဤလောက၌ ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော အချို့သော သူသည် “ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရတန်ရာ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သောအရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်တန်ရာ၏” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် လူ့ဘောင်မှထွက်၍ ရဟန်းဘောင်၌ ဝင်ရောက် ရဟန်းပြု၏။ ထိုသူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကိုလည်း ရ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုမျက်မှောက်ပြုနိုင်၏။ (၃) ရွာသူကြီး ထိုသုံးယောက်တို့တွင် ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှု ရှိသောအကြင်သူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုလည်း မရ၊ လူတို့၏တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုလည်း မျက်မှောက် မပြုနိုင်။ ရွာသူကြီးပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကိုပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏ ဟူသော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုလည်းမရဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုလည်း မျက်မှောက်မပြုနိုင်ဟူသော ဤတတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ရွာသူကြီး ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် ဤသုံးပါးသောအကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ ခံရ၏။ (၁) ရွာသူကြီး ထိုသုံးယောက်တို့တွင် ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိ သောအကြင်သူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုသာ ရ၏၊ လူတို့၏တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုကား မျက်မှောက်မပြုနိုင်။ ပြင်းထန်သောအကျင့် ၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့်အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာပူပန်စေ၏ဟူ သော ဤပဌမအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ လူတို့၏ တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ဉာဏ်အမြင် ထူးကိုကား မျက်မှောက်မပြုနိုင်ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း။ ကုသိုလ်တရားကိုသာ ရ၏ဟူသော ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ရွာသူကြီး ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသောအသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ ဤတစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ (၂) ရွာသူကြီး ထိုသုံးယောက်တို့တွင် ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိ သောအကြင်သူသည် မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏၊ ကုသိုလ်တရားကိုလည်း ရ၏၊ လူတို့၏တရားထက် လွန်သော အရိယာတို့၏ ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုလည်း မျက်မှောက်ပြုနိုင်၏။ ဤပြင်းထန်သောအကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်းပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့်အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ အဘယ်တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့်အကဲ့ရဲ့ခံရသနည်း၊ မိမိကိုယ်ကို ပူပန်စေ၏၊ ပြင်းစွာ ပူပန်စေ၏ ဟူသော ဤတစ်ပါးအကြောင်းဖြင့်အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ အဘယ်နှစ် ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရသနည်း၊ ကုသိုလ်တရားကိုလည်းရ၏ဟူသော ဤပဌမအကြောင်း ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏၊ လူတို့၏ တရားထက်လွန်သော အရိယာတို့၏ဉာဏ်အမြင်ထူးကိုလည်း မျက်မှောက် ပြုနိုင်၏ဟူသော ဤဒုတိယအကြောင်းဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ ရွာသူကြီး ပြင်းထန်သော အကျင့်၌ မှီ၍ ခေါင်း ပါးသော အသက်မွေးမှုရှိသော ဤသူသည် ဤတစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏၊ နှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ဖြင့် အချီးမွမ်းခံရ၏။ (၃) ရွာသူကြီးကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော အခါမလင့် အကျိုးပေးနိုင်သော လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော မိမိ၏ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော ကိလေသာပယ်ဖျက်မှုတို့သည် ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်သုံးမျိုးတို့နည်း၊ တပ်မက်သော သူသည် တပ်မက်ခြင်းအကြောင်းကြောင့် မိမိပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ သူတစ်ပါးပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏။ တပ်မက်မှုကိုပယ်ပြီးသော် မိမိပျက်စီးအောင် အားမထုတ်၊ သူတစ်ပါးပျက်စီးအောင် အားမထုတ်၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီ့းအောင် အားမထုတ်။ ဤသည်ကားကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော အခါမလင့် အကျိုးပေးနိုင်သော လာလှည့်ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော မိမိ၏ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော ကိလေသာပယ်ဖျက်မှုတရားတည်း။ အမျက်ထွက်သော သူသည် အမျက်ထွက်ခြင်းအကြောင်းကြောင့် မိမိပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ သူတစ်ပါး ပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏။ အမျက်ဒေါသကို ပယ်ပြီးသော် မိမိပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်၊ သူတစ်ပါးပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်။ ဤသည်ကားကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော အခါမလင့် အကျိုးပေးနိုင်သော လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော မိမိ၏ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော ကိလေသာပယ်ဖျက်မှုတည်း။ တွေဝေသော သူသည် တွေဝေခြင်းအကြောင်းကြောင့် မိမိပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ သူ့တစ်ပါးပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီးအောင်လည်း အားထုတ်၏။ တွေဝေမှုကို ပယ်ပြီးသော် မိမိပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်၊ သူတစ်ပါးပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်၊ နှစ်ဦးလုံးပျက်စီးအောင်လည်း အားမထုတ်။ ဤသည်ကား ကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော အခါမလင့် အကျိုးပေးနိုင်သော လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော မိမိ၏ ကိုယ်ထဲစိတ်ထဲ၌ ဆောင်ယူထားထိုက်သော (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော ကိလေသာပယ်ဖျက်မှုတည်း။ ရွာသူကြီး ကိုယ်တိုင်သိမြင်နိုင်သော အခါမလင့် အကျိုးပေးနိုင်သော လာလှည့် ရှုလှည့်ဟု ပြထိုက်သော (အရိယာ) ပညာရှိတို့သာ ကိုယ်စီကိုယ်င သိနိုင်ခံစားနိုင်သော ကိလေသာပယ်ဖျက်မှုတို့သည် ဤသည်တို့ပင်တည်း။ ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် ရာသိယရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား “အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိပါပေစွ။ပ။ မြတ်စွာဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံးကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟု မှတ်တော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ ဒွါဒသမသုတ်။

Linked Discourses 42.12 1. Chiefs With Rāsiya Then Rāsiya the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, I have heard this: ‘The ascetic Gotama criticizes all forms of mortification. He categorically condemns and denounces those fervent mortifiers who live rough.’ I trust those who say this repeat what the Buddha has said, and do not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuttal and criticism?” “Chief, those who say this do not repeat what I have said. They misrepresent me with what is false, hollow, and untrue. These two extremes should not be cultivated by one gone forth. Indulgence in sensual pleasures, which is low, crude, ordinary, ignoble, and pointless. And indulgence in self-mortification, which is painful, ignoble, and pointless. Avoiding these two extremes, the Realized One understood the middle way of practice, which gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment. And what is that middle way of practice? It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion. This, chief, is the middle way of practice that was understood by the Realized One, which gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment. There are these three pleasure seekers in the world. What three? Take a pleasure seeker who seeks wealth using illegitimate, coercive means, and who doesn’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using illegitimate, coercive means. They make themselves happy and pleased, but don’t share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using illegitimate, coercive means. They make themselves happy and pleased, and they share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive. They don’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive. They don’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive. They make themselves happy and pleased, and they share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using legitimate, non-coercive means. They don’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using legitimate, non-coercive means. They make themselves happy and pleased, but don’t share it and make merit. Next, a pleasure seeker seeks wealth using legitimate, non-coercive means. They make themselves happy and pleased, and they share it and make merit. They enjoy that wealth tied, infatuated, attached, blind to the drawbacks, and not understanding the escape. Next, a pleasure seeker seeks wealth using legitimate, non-coercive means. They make themselves happy and pleased, and they share it and make merit. And they enjoy that wealth untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using illegitimate, coercive means, and who doesn’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. They may be criticized on three grounds. What three? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the first ground for criticism. They don’t make themselves happy and pleased. This is the second ground for criticism. They don’t share it and make merit. This is the third ground for criticism. This pleasure seeker may be criticized on these three grounds. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using illegitimate, coercive means, and who makes themselves happy and pleased, but doesn’t share it and make merit. This pleasure seeker may be criticized on two grounds, and praised on one. What are the two grounds for criticism? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the first ground for criticism. They don’t share it and make merit. This is the second ground for criticism. What is the one ground for praise? They make themselves happy and pleased. This is the one ground for praise. This pleasure seeker may be criticized on these two grounds, and praised on this one. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using illegitimate, coercive means, and who makes themselves happy and pleased, and shares it and makes merit. This pleasure seeker may be criticized on one ground, and praised on two. What is the one ground for criticism? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the one ground for criticism. What are the two grounds for praise? They make themselves happy and pleased. This is the first ground for praise. They share it and make merit. This is the second ground for praise. This pleasure seeker may be criticized on this one ground, and praised on these two. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive, and who doesn’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. They may be praised on one ground, and criticized on three. What is the one ground for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the one ground for praise. What are the three grounds for criticism? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the first ground for criticism. They don’t make themselves happy and pleased. This is the second ground for criticism. They don’t share it and make merit. This is the third ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on this one ground, and criticized on these three. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive, and makes themselves happy and pleased, but doesn’t share it and make merit. They may be praised on two grounds, and criticized on two. What are the two grounds for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise. They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise. What are the two grounds for criticism? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the first ground for criticism. They don’t share it and make merit. This is the second ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on these two grounds, and criticized on these two. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive, and who makes themselves happy and pleased, and shares it and makes merit. They may be praised on three grounds, and criticized on one. What are the three grounds for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise. They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise. They share it and make merit. This is the third ground for praise. What is the one ground for criticism? They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the one ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on these three grounds, and criticized on this one. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using legitimate, non-coercive means, but who doesn’t make themselves happy and pleased, or share it and make merit. They may be praised on one ground, and criticized on two. What is the one ground for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the one ground for praise. What are the two grounds for criticism? They don’t make themselves happy and pleased. This is the first ground for criticism. They don’t share it and make merit. This is the second ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on this one ground, and criticized on these two. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using legitimate, non-coercive means, and who makes themselves happy and pleased, but doesn’t share it and make merit. This pleasure seeker may be praised on two grounds, and criticized on one. What are the two grounds for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise. They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise. What is the one ground for criticism? They don’t share it and make merit. This is the one ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on these two grounds, and criticized on this one. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using legitimate, non-coercive means, and who makes themselves happy and pleased, and shares it and makes merit. But they enjoy that wealth tied, infatuated, attached, blind to the drawbacks, and not understanding the escape. They may be praised on three grounds and criticized on one. What are the three grounds for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise. They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise. They share it and make merit. This is the third ground for praise. What is the one ground for criticism? They enjoy that wealth tied, infatuated, attached, blind to the drawbacks, and not understanding the escape. This is the one ground for criticism. This pleasure seeker may be praised on these three grounds, and criticized on this one. Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using legitimate, non-coercive means, and who makes themselves happy and pleased, and shares it and makes merit. And they enjoy that wealth untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. This pleasure seeker may be praised on four grounds. What are the four grounds for praise? They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise. They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise. They share it and make merit. This is the third ground for praise. They enjoy that wealth untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. This is the fourth ground for praise. This pleasure seeker may be praised on these four grounds. These three fervent mortifiers who live rough are found in the world. What three? Take a fervent mortifier who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, thinking: ‘Hopefully I will achieve a skillful quality! Hopefully I will realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones!’ They mortify and torment themselves. But they don’t achieve any skillful quality, or realize any superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. Take another fervent mortifier who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, thinking: ‘Hopefully I will achieve a skillful quality! Hopefully I will realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones!’ They mortify and torment themselves. And they achieve a skillful quality, but don’t realize any superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. Take another fervent mortifier who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, thinking: ‘Hopefully I will achieve a skillful quality! Hopefully I will realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones!’ They mortify and torment themselves. And they achieve a skillful quality, and they realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. In this case, the first fervent mortifier may be criticized on three grounds. What three? They mortify and torment themselves. This is the first ground for criticism. They don’t achieve a skillful quality. This is the second ground for criticism. They don’t realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. This is the third ground for criticism. This fervent mortifier may be criticized on these three grounds. In this case, the second fervent mortifier may be criticized on two grounds, and praised on one. What are the two grounds for criticism? They mortify and torment themselves. This is the first ground for criticism. They don’t realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. This is the second ground for criticism. What is the one ground for praise? They achieve a skillful quality. This is the one ground for praise. This fervent mortifier may be criticized on these two grounds, and praised on one. In this case, the third fervent mortifier may be criticized on one ground, and praised on two. What is the one ground for criticism? They mortify and torment themselves. This is the one ground for criticism. What are the two grounds for praise? They achieve a skillful quality. This is the first ground for praise. They realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones. This is the second ground for praise. This fervent mortifier may be criticized on this one ground, and praised on two. There are these three kinds of wearing away that are apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know them for themselves. What three? A greedy person, because of greed, intends to hurt themselves, hurt others, and hurt both. When they’ve given up greed they don’t have such intentions. This wearing away is apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves. A hateful person, because of hate, intends to hurt themselves, hurt others, and hurt both. When they’ve given up hate they don’t have such intentions. This wearing away is apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves. A deluded person, because of delusion, intends to hurt themselves, hurt others, and hurt both. When they’ve given up delusion they don’t have such intentions. This wearing away is apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves. These are the three kinds of wearing away that are apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know them for themselves.” When he said this, Rāsiya the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

၁၃-ပါဋလိယသုတ် ၃၆၅။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကောလိယမြို့ ဥတ္တရမည်သော ကောလိယမင်းတို့၏ နိဂုံး၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ပါဋလိယရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် “အသျှင်ဘုရား ရဟန်းဂေါတမသည် လှည့်ပတ်မှု ‘ မာယာ ’ ကိုသိ၏ဟူသော ဤစကားကို အကျွန်ုပ် ကြားရဖူးပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ရဟန်းဂေါတမသည် လှည့်ပတ်မှု‘ မာယာ ‘ ကို သိ၏ဟု ဤသို့ ဆိုကြသူတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်အတိုင်း ဆိုသည် မည်ကြပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရားကို မဟုတ်မမှန် စွပ်စွဲရာ မရောက်ပါသလော၊ တရားတော်အား လျော်သောတရားကိုလည်း ပြောဆိုသည် မည်ကြပါ၏လော၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဝါဒသို့ အတုလိုက်၍ ဆိုခြင်းသည်အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်ဘဲလည်း ရှိပါ၏လော၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို မစွပ်စွဲလိုပါကုန်”ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး “ရဟန်းဂေါတမသည် လှည့်ပတ်မှု‘မာယာ’ကို သိ၏ ”ဟု ဆိုကြသူတို့သည် ငါ၏ စကားအတိုင်းလည်း ဆိုသည် မည်ကုန်၏၊ ငါ့ကို မဟုတ်မမှန်လည်း စွပ်စွဲသည် မမည်ကုန်၊ တရားတော်အားလျော်သော တရားကိုလည်း ဆိုသည် မည်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဝါဒသို့ အတုလိုက်၍ ဆိုခြင်းသည် အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှလည်း မရောက်။ အချင်းတို့“ရဟန်းဂေါတမသည် လှည့်ပတ်မှု‘မာယာ’ကို သိ၏ ”ဟု ဆိုသော ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ မှန်ကန်သောစကားကို ငါတို့ မယုံမိကုန်၊ အချင်းတို့ “စင်စစ်သော်ကား ရဟန်းဂေါတမသည့်လှည့်ပတ်တတ်သူတည်း”။ ရွာသူကြီး “လှည့်ပတ်မှု‘မာယာ’ကို ငါ သိ၏ ”ဟု ပြောဆိုကာမျှဖြင့် “ငါကားလှည့်ပတ်တတ်သူ”ဟု ဆိုသည် မည်ရာ သလော။ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားထိုစကားသည် ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါ၏၊ ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားထိုစကားသည် ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါ၏။ ရွာသူကြီး သို့ဖြစ်လျှင် ဤအရာ၌ သင့်ကိုပင်လျှင် ပြန်၍ မေးအံ့၊ သင် နှစ်သက်သည့်အတိုင်း ဖြေဆိုလော့။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်းတို့ကို သိ၏လော။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်သည် လမ္ဗစူဠကမည်သောအမှုထမ်း တို့ကို သိပါ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠက မည်သော အမှုထမ်းတို့သည် အဘယ်အကျိုးရှိကုန်သနည်း။ အသျှင်ဘုရား လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်း တို့သည် ကောလိယမင်းတို့အတွက် ခိုးသူတို့ကိုတားမြစ်ရန် ကောလိယမင်းတို့အတွက် တမန်အမှုတို့ကို ဆောင်ရွက်ရန် အကျိုးရှိပါကုန်၏။ ရွာသူကြီးထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သောအမှုထမ်းတို့ကို သီလရှိသူတို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သီလ မရှိသူ တို့ဟူ၍လည်းကောင်း သိ၏လော။ အသျှင်ဘုရား ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်းတို့သည် လောက၌ သီလမရှိယုတ်ညံ့သော သဘောရှိသူတို့တွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်ဟု သိပါ၏။ ရွာသူကြီး “ပါဋလိယရွာသူကြီးသည်ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်းတို့ကို သီလမရှိသူ၊ ယုတ်ညံ့ သော အကျင့်ရှိသူတို့ဟုသိ၏၊ ပါဋလိယရွာသူကြီးသည်လည်း သီလမရှိ၊ ယုတ်ညံ့သော အကျင့်ရှိသူတည်း”ဟု ဤသို့တစ်ဦးတစ်ယောက်က ဆိုပါလျှင် ကောင်းစွာ ဆိုသည် မည်ရာသလော။ အသျှင်ဘုရား မဖြစ် နိုင်ပါ။ ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်းတို့ကား တခြား, အကျွန်ုပ်ကား တခြားဖြစ် ပါ၏၊ ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည်သော အမှုထမ်းတို့ကား သဘောတစ်မျိုး ရှိပါကုန်၏၊ အကျွန်ုပ် ကားသဘောတစ်မျိုး ရှိပါ၏။ ရွာသူကြီး “ပါဋလိယရွာသူကြီးသည် ကောလိယမင်းတို့၏ လမ္ဗစူဠကမည် သောအမှုထမ်းတို့ကို သီလမရှိသူ၊ ယုတ်ညံ့သော အကျင့်ရှိသူတို့ဟူ၍ သိ၏၊ ပါဋလိယရွာသူကြီးသည် ကားသီလမရှိသူ ယုတ်ညံ့သော အကျင့်ရှိသူ မဟုတ်”ဟူသော ဤအဖြစ်မျိုးကို သင်သော်မှ ရနိုင်လျှင်“မြတ်စွာဘုရားသည် လှည့်ပတ်မှု ‘မာယာ’ ကိုကား သိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် လှည့်ပတ်တတ်သူကား မဟုတ်”ဟု အဘယ့်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် မရနိုင်အံ့နည်း။ ရွာသူကြီး ငါသည်လှည့်ပတ်မှု ‘မာယာ’ ကိုလည်း သိ၏၊ လှည့်ပတ်မှု ‘မာယာ’၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ လှည့်ပတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာမကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် အသက်သတ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အသက်သတ်ခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်းကောင်းသိ၏။ အသက်သတ်မှုကို ကျင့်သော သူသည်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာ ကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်းသိ၏။ ရွာသူ ကြီး ငါသည် မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်း၏အကျိုးကိုလည်း ကောင်း သိ၏။ မပေးသည်ကို ခိုးယူမှုကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက် ၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်းကောင်း သိ၏။ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သောသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် မမှန်ပြောခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ မမှန်ပြောခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ မမှန်ပြောမှုကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည်ကုန်းစကားကိုလည်း သိ၏၊ ကုန်းစကား၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ ကုန်းစကား ပြောမှုကို ကျင့်သောသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် ကြမ်းတမ်းသော စကားကိုလည်း သိ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကား၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားပြောမှုကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် ပြိန်ဖျင်းသော စကားကိုလည်း သိ၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကား၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ ပြိန်ဖျင်းသော စကားပြောမှုကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် သူ့စည်းစိမ်ကို ရှေးရှုကြံမှုကိုလည်း သိ၏၊ သူ့စည်းစိမ်ကို ရှေးရှုကြံမှု၏အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ သူ့စည်းစိမ်ကို ရှေးရှုကြံမှုကို ကျင့်သော သူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲသို့ရောက် ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် ဖျက်ဆီးလိုသော အမျက်ဒေါသကိုလည်း သိ၏၊ ဖျက်ဆီးလိုသော အမျက်ဒေါသ၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ ဖျက်ဆီးလိုသော အမျက်ဒေါသရှိသော သူသည်ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး ၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာပျက်စီးကျရောက်ရာ ငရဲ သို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး ငါသည် မှားသော အယူကိုလည်းသိ၏၊ မှားသော အယူ၏ အကျိုးကိုလည်း သိ၏၊ မှားသော အယူရှိသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ချမ်းသာ ကင်းရာ မကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ ပျက်စီးကျရောက်ရာငရဲသို့ ရောက်ရပုံကိုလည်း သိ၏။ ရွာသူကြီး “အသက်သတ်သူအားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစား ရ၏၊ မပေးသည်ကို ခိုးယူသူအားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရ၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သောသူ အားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကိုခံစားရ၏၊ မမှန်ပြောသူ အားလုံးသည် မျက်မှောက်ုဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရ၏ ”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိကုန်သော ဤသို့ အယူရှိကုန်သော အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ရှိကုန်၏။ ရွာသူကြီး သို့သော်လည်း ဤလောက၌ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်ပြီးလျှင် ကောင်းစွာ ရေမိုးချိုးကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်လျက် မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့မွေ့ လျော် ပျော်ပါးနေသူ အချို့ကို တွေ့မြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်ပြီးလျှင်ကောင်းစွာ ရေမိုးချိုး ကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်လျက် မိန်းမတို့နှင့် တကွကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်း ကဲ့သို့ မွေ့လျော် ပျော်ပါးနေဘိ၏၊ ဤယောကျာ်းကား အဘယ်ကိုပြုခဲ့သနည်း”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆို မေးမြန်းကြကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းကား မင်း၏ ရန်သူကိုနှိပ်စက်၍ သတ်ခဲ့၏၊ မင်းသည် အလိုတော်ကျ၍ ထိုသူ့အား ဆုကို ပေးတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤယောကျာ်းသည် ပန်းပန်ကာ နားတောင်း ဆင်လျက် ကောင်းစွာ ရေမိုးချိုး ကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်လျက် မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ ပျော်ပါးနေ၏”ဟုထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် လက်ပြန်မြဲအောင် နှောင်ဖွဲ့လျက် ခေါင်းတုံး တုံး၍မြည်ဟီးသော ထက်စည်ဖြင့် လမ်းတစ်ခုမှ လမ်းတစ်ခုသို့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှ လမ်းဆုံတစ်ခုသို့ ဆောင်ယူ၍ တောင်တံခါးမှ ထုတ်ပြီးလျှင် မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရသူအချို့ကို တွေ့မြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် လက်ပြန်မြဲအောင် နှောင်ဖွဲ့လျက် ခေါင်းတုံး တုံး၍ မြည်ဟီးသောထက်စည်ဖြင့် လမ်း တစ်ခုမှ လမ်းတစ်ခုသို့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှ လမ်းဆုံတစ်ခုသို့ ဆောင်ယူ၍ တောင်တံခါးမှ ထုတ်ပြီးလျှင် မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရ၏၊ ဤယောကျာ်းသည် အဘယ်ကိုပြုခဲ့သနည်း”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆို ကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် မင်း၏ ရန်သူတည်း၊ မိန်းမကိုလည်း သတ်ခဲ့၏၊ ယောကျာ်းကိုလည်း သတ်ခဲ့၏၊ ထို့ကြောင့် မင်းတို့သည် ထိုသူ့ကို ဖမ်း၍ ဤသို့သဘောရှိသော ညှဥ်းဆဲမှုတို့ကို ပြု စေကုန်၏ ”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် စင်စစ် ဤသို့သဘောရှိသည် ကိုမြင်ဖူး ကြားဖူး၏လော။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်လည်း မြင်ဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားရပါလိမ့်မည်။ ရွာသူကြီး ထိုအရာ၌ “အသက်သတ်သူ အားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရ၏”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသော ဤသို့ အယူရှိသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် အမှန်ကို ဆိုကုန်သလော၊ မမှန်ကို ဆိုကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား မမှန်သည်ကို ဆိုပါကုန်၏။ အချည်းနှီး မမှန်သည်ကို ဆိုသူတို့သည် သီလရှိသူတို့လော၊ သီလမရှိသူတို့လော။ အသျှင်ဘုရားသီလမရှိသူတို့ပါတည်း။ သီလမရှိသူ ယုတ်ညံ့သော အကျင့်ရှိသူတို့သည် မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူတို့လော၊ မှန်ကန်စွာ ကျင့်သူတို့လော။ အသျှင်ဘုရား မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူတို့ပါတည်။ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူတို့သည်မှားသော အယူရှိသူတို့လော၊ မှန်သော အယူရှိသူတို့လော။ အသျှင်ဘုရား မှားသော အယူရှိသူတို့ပါတည်း။ မှားသော အယူရှိသူတို့၌ ကြည်ညိုရန် လျော်ကန်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား မလျော်ကန်ပါ။ (၁) ရွာသူကြီး တစ်မျိုးသော်ကား ဤလောက၌ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမတို့နှင့် တကွကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေသူ အချို့ကို မြင်ရ၏။ “ အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် အဘယ်ကို ပြုခဲ့သနည်း၊ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေဘိ၏”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် မင်း၏ ရန်သူကို နှိပ်စက်၍ ရတနာကို ဆောင်ယူ၏၊ မင်းသည် အလိုတော်ကျ၍ ထိုသူ့အားဆုပေး တော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤယောကျာ်းသည် ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမတို့နှင့်တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေ၏ ”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့်။ပ။ မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရသူ အချို့ကိုမြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် အဘယ်ကို ပြုခဲ့သနည်း၊ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့်။ပ။ မြို့၏တောင် ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရ၏”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည်ရွာမှလည်း ကောင်း၊ တောမှလည်းကောင်း မပေးသည်ကို ခိုးလိုစိတ်ဖြင့် ခိုးယူ၏။ ထို့ကြောင့်မင်းတို့သည် ထိုသူ့ကို ဖမ်း၍ ဤသို့သဘောရှိသော ညှဥ်းဆဲမှုတို့ကို ပြုကုန်၏”ဟု ထိုသူ့ကိုပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာ ကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် စင်စစ် ဤသို့သဘောရှိသော သူကို မြင်ဖူး ကြားဖူး၏လော။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်လည်းမြင်ဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားရပါလိမ့်မည်။ ရွာသူကြီး ထိုအရာ၌ “မပေးသည်ကို ခိုးယူသူ အားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲ ခံစားရ၏”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသော ဤသို့ အယူရှိသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် အမှန်ကို ဆိုကုန်သလော၊ မမှန်ကိုဆိုကုန်သလော။ပ။ ထိုသူတို့၌ ကြည်ညိုရန် လျော်ကန်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား မလျော်ကန်ပါ။ (၂) ရွာသူကြီး နောက်တစ်မျိုးသော်ကား ဤလောက၌ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမ တို့နှင့်တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေသူ အချို့ကို မြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ဤ့ယောကျာ်းသည် အဘယ်ကို ပြုခဲ့သနည်း၊ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမတို့နှင့် တကွကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေဘိ၏”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် ဘုရင့်ရန်သူ၏ မယားတို့၌ လွန်ကျူး၍ ကျင့်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့၏၊ မင်းသည် အလိိုတော်ကျ၍ ထိုသူအား ဆုပေးတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဤယောကျာ်းသည် ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်။ပ။ မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါး၏”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့်။ပ။ မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရသူ အချို့ကိုမြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် အဘယ်ကို ပြုခဲ့သနည်း၊ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့်။ပ။ မြို့၏တောင် ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရ၏”ဟု ဤသို့ ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် အမျိုး ကောင်းမိန်းမအို အမျိုးကောင်းမိန်းမပျိုတို့၌ လွန်ကျူး၍ ကျင့်ခြင်းသို့ရောက်ခဲ့၏၊ ထို့ကြောင့် မင်းတို့သည် ထိုသူကို ဖမ်း၍ ဤသို့သဘောရှိသော ညှဥ်းဆဲမှုကိုပြုကုန်၏ ”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို သင်အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် စင်စစ် ဤသို့သဘောရှိသော သူကို မြင်ဖူး ကြားဖူး၏လော။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည်မြင်လည်း မြင်ဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားဖူး ပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားရပါလိမ့်မည်။ ရွာသူကြီးထိုအရာ၌ “ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူ အားလုံးသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲစိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရ၏”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသော ဤသို့ အယူရှိသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် အမှန်ကိုဆိုကုန်သလော၊ မမှန်ကို ဆိုကုန်သလော။ပ။ ထိုသူတို့၌ ကြည်ညိုရန် လျော်ကန်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား မလျော်ကန်ပါ။ (၃) ရွာသူကြီး နောက်တစ်မျိုးသော်ကား ဤလောက၌ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက် ကောင်းစွာရေမိုးချိုး ကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်ပြီးလျှင် မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့်မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေသူ အချို့ကို မြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက်ကောင်းစွာ ရေမိုးချိုး ကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်ပြီးလျှင် မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေသော ဤယောကျာ်းသည် မမှန်ပြောခြင်းဖြင့် မင်းကို ရွှင်ပြစေ၏၊ မင်းသည် အလိုတော်ကျ၍ ထိုသူ့အား ဆုပေးတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဤယောကျာ်းသည် ပန်းပန်ကာ နားတောင်းဆင်လျက် ကောင်းစွာ ရေမိုးချိုး ကောင်းစွာ လိမ်းကျံ၍ ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပြုပြင်ပြီးလျှင်မိန်းမတို့နှင့် တကွ ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မင်းကဲ့သို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးနေ၏ ”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် လက်ပြန်မြဲအောင် နှောင်ဖွဲ့လျက် ခေါင်းတုံး တုံး၍ မြည်ဟီးသော ထက်စည်ဖြင့် လမ်းတစ်ခုမှ လမ်းတစ်ခုသို့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှ လမ်းဆုံတစ်ခုသို့ ဆောင်ယူ၍ တောင်တံခါးမှ ထုတ်ပြီးလျှင် မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရသူ အချို့ကို မြင်ရ၏။ “အချင်းတို့ခိုင်ခံ့သော ကြိုးဖြင့် လက်ပြန်မြဲအောင် နှောင်ဖွဲ့လျက် ခေါင်းတုံး တုံး၍ မြည်ဟီးသော ထက်စည်ဖြင့်လမ်း တစ်ခုမှ လမ်းတစ်ခုသို့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှ လမ်းဆုံတစ်ခုသို့ ဆောင်ယူ၍ တောင်တံခါးမှထုတ်ပြီးလျှင် မြို့၏ တောင်ဘက်၌ ခေါင်းအဖြတ် ခံရ၏၊ ဤယောကျာ်းသည် အဘယ်ကိုပြုခဲ့သနည်း”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆို ကုန်၏။ “အချင်းတို့ ဤယောကျာ်းသည် သူကြွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ သူကြွယ်သားကိုလည်းကောင်း မမှန် ပြောခြင်းဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ဖျက်စီးခဲ့၏၊ ထို့ကြောင့် မင်းတို့သည်ထိုသူ့ကို ဖမ်း၍ ဤသို့သဘောရှိ သော ညှဥ်းဆဲမှုတို့ကို ပြုစေကုန်၏ ”ဟု ထိုသူ့ကို ပြောဆိုကုန်၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ သင်သည် စင်စစ် ဤသို့သဘောရှိသောသူကို မြင်ဖူး ကြားဖူး၏လော။ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်လည်း မြင်ဖူးပါ၏၊ ကြားလည်းကြား ဖူးပါ၏၊ ကြားလည်း ကြားရပါလိမ့်မည်။ ရွာသူကြီး ထိုအရာ၌ “မမှန်ပြောသူ အားလုံးသည်မျက်မှောက် ဘဝ၌ ပင် ကိုယ်ဆင်းရဲ စိတ်ဆင်းရဲကို ခံစားရ၏”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသော ဤသို့ အယူရှိသော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် အမှန်ကို ဆိုကုန်သလော၊ မမှန်ကို ဆိုကုန်သလော။ အသျှင်ဘုရား မမှန်ကိုဆိုပါကုန်၏။ အချည်းနှီး မမှန်သည်ကို ဆိုသူတို့သည် သီလရှိသူတို့လော၊ သီလမရှိသူတို့လော။ အသျှင်ဘုရား သီလမရှိသူတို့ပါတည်း။ သီလမရှိ ယုတ်ညံ့သော အကျင့်ရှိသူတို့သည် မှားယွင်းစွာကျင့်သူတို့လော၊ မှန် ကန်စွာ ကျင့်သူတို့လော။ အသျှင်ဘုရား မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူတို့ပါတည်း။ မှားယွင်းစွာ ကျင့်သူတို့သည် မှားသော အယူရှိသူတို့လော၊ မှန်သော အယူရှိသူတို့လော။ အသျှင်ဘုရားမှားသော အယူရှိသူတို့ပါ တည်း။ မှားသော အယူရှိသူတို့၌ ကြည်ညိုရန် လျော်ကန်ပါမည်လော။ အသျှင်ဘုရား မလျော်ကန်ပါ။ (၄) အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား တရားတော်သည် မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်အား တည်းခိုရန် အိမ်ရှိပါ၏၊ ထိုတည်းခိုရန် အိမ်၌ ညောင်စောင်းငယ်များရှိပါကုန်၏၊ နေရာများ ရှိပါကုန်၏၊ ရေအိုးကြီး ရှိပါ၏၊ ဆီမီး ရှိပါ၏၊ ထိုတည်းခိုရန် အိမ်၌ နေခြင်းသို့ကပ်ရောက်သော သမဏဗြာဟ္မဏအား အကျွန်ုပ်သည် အစွမ်းရှိသလောက် အားရှိသလောက် ဝေငှခဲ့ပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ရှေး၌ ဖြစ်ဖူးသည်ကား အယူတစ်မျိုးရှိကုန်သော အလိုတစ်မျိုးရှိကုန်သော အကြိုက်တစ်မျိုးရှိကုန်သော ဆရာလေးယောက်တို့သည် ထိုတည်းခိုအိမ်၌ နေခြင်းသို့ ကပ်ရောက်ကြပါကုန်၏။ ဆရာတစ်ယောက်ကား ဤသို့ ဝါဒရှိပါ၏၊ ဤသို့ အယူရှိပါ၏၊ “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် မရှိ၊ ဤလောကသည် မရှိ၊ တမလွန်လောကသည် မရှိ၊ အမိသည် မရှိ၊ အဖသည် မရှိ၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် မရှိကုန်။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သောကောင်းသော အကျင့် ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ မရှိကုန်”ဟု အယူရှိပါ၏။ ဆရာတစ်ယောက်ကား ဤသို့ ဝါဒရှိပါ၏၊ ဤသို့ အယူရှိပါ၏၊ “ပေးလှူခြင်းသည် ရှိ၏၊ ယစ်ပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ကောင်းမှုမကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် ရှိ၏၊ ဤလောကသည် ရှိ၏၊ တမလွန်လောကသည် ရှိ၏၊ အမိသည် ရှိ၏၊ အဖသည် ရှိ၏၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် ရှိကုန်၏။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသောလောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက်ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သော ကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည်လောက၌ ရှိကုန်၏ ”ဟု အယူရှိပါ၏။ ဆရာတစ်ယောက်ကား ဤသို့ ဝါဒရှိပါ၏၊ ဤသို့ အယူရှိပါ၏၊ “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူ တုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကို သတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူတိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ သွားလာစေသူ၊ မမှန်စကား ပြောသူ ပြောစေသူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုသည် မမည်၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကို သင်တုန်းသွားစက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင် အကယ်၍ ပြုစေကာမူ ထိုအကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည်လည်း အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက် ဖြတ်လျက်ဖြတ်စေလျက် နှိပ်စက်လျက် နှိပ်စက်စေလျက် သွားနေစေကာမူ ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့်မကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှု ဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် လှူလျက်လှူစေလျက် ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် သွားစေကာမူ ထို (လှူခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် ကောင်းမှု့မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ၊ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်းအမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ”ဟု အယူရှိပါ၏။ ဆရာတစ်ယောက်ကား ဤသို့ ဝါဒရှိပါ၏၊ ဤသို့ အယူရှိပါ၏၊ “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေ သူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူတုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကို သတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ ဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူတိုက်ခိုက် လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူသွားလာစေသူ၊ မမှန်စကားပြောသူ ပြောစေသူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော် ပြုသည် မည်၏၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါ တို့ကို သင်တုန်းသွားစက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင်အကယ်၍ ပြုခဲ့လျှင် ထို အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်၏တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက် ဖြတ်လျက် ဖြတ်စေလျက်နှိပ်စက်လျက် နှိပ်စက်စေလျက် သွားခဲ့လျှင် ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဖက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် လှူလျက် လှူစေလျက်ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် သွားခဲ့လျှင် ထို (လှူခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် ကောင်းမှု ရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏၊ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်းအမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု ရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏”ဟု အယူ ရှိပါ၏။ အသျှင်ဘုရား ဤသမဏဗြာဟ္မဏတို့တွင် “အဘယ်သူသည် အမှန်ကို ပြောသနည်း၊ အဘယ်သူသည်မမှန်ပြောသနည်း”ဟု အကျွန်ုပ်အား ယုံမှားခြင်း ဖြစ်သည်သာတည်း၊ တွေးတောခြင်း ဖြစ်သည်သာတည်းဟု (လျှောက်၏)။ ရွာသူကြီး သင်သည် ယုံမှားခြင်းငှါ ထိုက်သည်သာတည်း၊ တွေးတောခြင်းငှါ ထိုက်သည်သာတည်း၊ စင်စစ်သော်ကား သင်သည် ယုံမှားသင့်သော နေရာ၌ ယုံမှားခြင်း ဖြစ်ပေါ်၏။ အသျှင်ဘုရား “မြတ်စွာဘုရားသည် ဤယုံမှားခြင်းသဘော ပျောက်အောင် အကျွန်ုပ်အား တရားဟောခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်၏”ဟု မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံကြည်ပါ၏ဟု လျှောက်၏။ ရွာသူကြီး လောကီသမာဓိဟူ၍ ရှိ၏၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရပါလျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘော ပျောက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး လောကီသမာဓိဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရွာသူကြီး ဤလောက၌ အရိယာတပည့်သည် အသက်သတ်ခြင်းကို ပယ်၍ အသက်သတ်ခြင်းမှရှောင်ကြဥ်၏၊ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းကို ပယ်၍ မပေးသည်ကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းကို ပယ်၍ ကာမတို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ မမှန်ပြောခြင်းကိုပယ်၍ မမှန်ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကုန်းစကားပြောခြင်းကို ပယ်၍ ကုန်းစကားပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ကြမ်းတမ်းသောစကား ပြောခြင်းကို ပယ်၍ ကြမ်းတမ်းသောစကား ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောခြင်းကို ပယ်၍ ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်၏၊ သူ့စည်းစိမ်ကိုရှေးရှုကြံခြင်းကို ပယ်၍ သူ့စည်းစိမ်ကို ရှေးရှု မကြံ၊ သူတစ်ပါးအား ဖျက်ဆီးလိုသော အမျက်ဒေါသကိုပယ်၍ သူတစ်ပါးအား မဖျက်ဆီးလိုသော စိတ်ရှိ၏၊ မှားသော အယူကို ပယ်၍ မှန်ကန်သော အယူရှိ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်းမှ ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သောစိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည်မရှိ၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် မရှိ၊ ဤလောကသည် မရှိ၊ တမလွန်လောကသည်မရှိ၊ အမိသည် မရှိ၊ အဖသည် မရှိ၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် မရှိကုန်။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သော ကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ မရှိကုန်ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူ အသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ် မရှိ။ ငါသည် ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ်ဖြင့်စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်သို့လည်းရောက်ရအံ့၊ ငါသည် ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ အနိုင်ရ၏”ဟု ( ဤသို့ ဆင်ခြင်၏)။ ထိုသူ့အားဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်း မြောက်သော သူအား နှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေး သော ကိုယ်ရှိသူသည် ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသူ၏စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကား လောကီသမာဓိတည်း၊ ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤ ယုံမှားခြင်းသဘော ပျောက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသောအရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့ အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက်အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာအလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသောငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပေးလှူခြင်းသည် ရှိ၏၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် ရှိ၏၊ ဤလောကသည် ရှိ၏၊ တမလွန်လောကသည် ရှိ၏၊ အမိသည် ရှိ၏၊ အဖသည် ရှိ၏၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည်ရှိကုန်၏။ ဤ လောကကိုလည်းကောင်း၊ တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက် မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သော ကောင်းသောအကျင့်ရှိကုန်သော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ ရှိကုန်၏ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူအသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည်ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်း ကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်းတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ် ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့်စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာ ကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့လည်း ရောက်ရအံ့၊ ငါသည် ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ အနိုင်ရ၏”ဟု ( ဤသို့ ဆင်ခြင်၏)။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအာ့းနှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော ကိုယ်ရှိသူသည်ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကားလောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ်ဖျက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်းမှ ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု‘သတိ’ ရှိလျက် ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကိုပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသောသတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သောစိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူ တုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကိုသတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ ဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ သွားလာစေသူ၊ မမှန်စကားပြောသူပြောစေ သူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုသည် မမည်၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကိုသင်းတုန်းသွား စက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင် အကယ်၍ ပြုခဲ့လျှင်ထိုအကြောင်းကြောင့် မ ကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက်၊ ဖြတ်လျက် ဖြတ်စေလျက်၊ နှိပ်စက်လျက်နှိပ်စက်စေလျက် သွားစေကာမူ ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဘက် ကမ်း၌ နေသော သူသည် လှူလျက် လှူစေလျက်၊ ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် သွားစေကာမူ ထို (လှူ ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ၊ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမ ခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်းအမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိဟု ဤသို့ ဝါဒ ရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူအသျှင်ဆရာ၏ စကားသည်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည် ရွေ့ရှားတတ်သောသတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း တစ်ဦး တစ်ယောက်ကိုမျှမနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့် စောင့် စည်း၏၊ ယင်းသို့စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူ တို့၏လားရာနတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရအံ့၊ ငါသည် ဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ အနိုင်ရ၏”ဟု ( ဤသို့ ဆင်ခြင်၏)။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအား နှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သောစိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော ကိုယ်ရှိသူသည် ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသော သူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကား လောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ်ဖျက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်းမှ ကင်းလျက် သူတစ်ပါးအား ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက်ချမ်းသာစေလိုခြင်း ‘မေတ္တာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ ဤ နည်းအားဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကိုမိမိ နှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သောအတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော မေတ္တာနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူ တုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကိုသတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ ဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ သွားလာစေသူ၊ မမှန်စကား ပြောသူပြော စေသူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုသည် မည်၏၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကိုသင်တုန်း သွားစက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင် အကယ်၍ ပြုခဲ့မူထိုအကြောင်းကြောင့် မ ကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏၊ ဂင်္ဂါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက်၊ ဖြတ်လျက် ဖြတ်စေလျက်၊ နှိပ်စက်လျက်နှိပ်စက်စေလျက် သွားခဲ့မူ ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက် ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် လှူလျက် လှူစေလျက်၊ ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် သွားခဲ့သော် ထို (လှူခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် ကောင်းမှု ရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်းအမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု ရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူအသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည်ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်း ကောင်းတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့်စောင့်စည်း၏။ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်အံ့၊ ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ ငါသည်အနိုင်ရ၏”ဟု ဤသို့ ဆင်ခြင်၏။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအားနှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော ကိုယ်ရှိသူသည်ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသော သူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကားလောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ်ဖျက်နိုင် ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲ ဆင်ခြင်ဉာဏ်‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု‘သတိ’ရှိလျက်သနား ခြင်း ‘ကရုဏာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်း ‘မုဒိတာ’နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာ တပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်း လျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု‘သတိ’ ရှိလျက်လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာ ကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကိုပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ်သော အတိုင်းအရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့်ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏ -“ပေးလှူခြင်းသည် မရှိ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည် မရှိ၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် မရှိ၊ ဤလောကသည် မရှိ၊ တမလွန်လောကသည် မရှိ၊ အမိသည် မရှိ၊ အဖသည် မရှိ၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် မရှိကုန်။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သော ကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ မရှိကုန်ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူ အသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည် ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရအံ့၊ ဤဝါဒနှစ်မျိုး လုံး၌ ငါသည် အနိုင်ရ၏ ”ဟု ဤသို့ ဆင်ခြင်၏။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအား နှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော စိတ်ရှိ သူသည် ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကား လောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤ ယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲလျက် ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသောအရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက်အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက်ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသော မြင့်မြတ်သော အတိုင်း အရှည် မရှိသော ရန် မရှိသောငြိုငြင်ခြင်း မရှိသော လျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပေးလှူခြင်းသည် ရှိ၏၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ဟုံးပူဇော်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးဝိပါက်သည် ရှိ၏၊ ဤလောကသည် ရှိ၏၊ တမလွန်လောကသည် ရှိ၏၊ အမိသည် ရှိ၏၊ အဖသည် ရှိ၏၊ သေ၍ တစ်ဖန်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည်ရှိကုန်၏။ ဤ လောကကိုလည်းကောင်း၊ တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက် မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ညီညွတ်ကုန်သော ကောင်းသောအကျင့်ရှိကုန်သော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် လောက၌ ရှိကုန်၏ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူအသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည်ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်း ကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်းတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ် ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့်စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာ ကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက် ရအံ့၊ ငါသည် ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ အနိုင်ရ၏”ဟု ဤသို့ ဆင်ခြင်၏။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအာ့းနှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်း အေးသော စိတ်ရှိသူသည်ချမ်းသာကို ခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကားလောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့ လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါးအား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက်လျစ် လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူ နှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကိုပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသောသတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ်သော အတိုင်း အရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသောလျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏-“ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူ တုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကိုသတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ ဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ သွားလာစေသူ၊ မမှန်စကားပြောသူပြောစေ သူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုသည် မမည်၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကိုသင်တုန်းသွား စက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင် အကယ်၍ ပြုခဲ့လျှင်ထိုအကြောင်းကြောင့် မ ကောင်းမှု မရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက်၊ ဖြတ်လျက် ဖြတ်စေလျက်၊ နှိပ်စက်လျက်နှိပ်စက်စေလျက် အကယ်၍ သွားနေ စေကာမူ ထို (သတ်ခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှုမရှိ၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ နေသူသည် လှူလျက် လှူစေလျက်၊ ပူဇော်လျက် ပူဇော်စေလျက် အကယ်၍ သွားနေ စေကာမူ ထို (လှူခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့်ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ။ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်းအမှန်ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှု မရှိ၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း မရှိ ”ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အယူရှိသူအသျှင်ဆရာ၏ စကားသည် အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ( ဤဆရာ့ စကား၌ ) ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည်ရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်းတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့်စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့ စောင့်စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရအံ့၊ ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ ငါသည်အနိုင်ရ၏ ”ဟု ဤသို့ ဆင်ခြင်၏။ ထိုသူ့အား ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သူအား နှစ်သိမ့်ခြင်းဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ ကိုယ်သည် ငြိမ်းအေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော ကိုယ်ရှိသူသည် ချမ်းသာကိုခံစားရ၏၊ ချမ်းသာသော သူ၏ စိတ်သည် တည်ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကားလောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည် ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လောကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကို ပယ် ဖျက်နိုင်ရာ၏။ ရွာသူကြီး ထိုအရိယာတပည့်သည် ဤသို့ (သူ့စည်းစိမ်ကို) ရှေးရှုကြံခြင်း ကင်းလျက် (သူတစ်ပါး အား) ဖျက်ဆီးလိုခြင်း ကင်းလျက် မတွေဝေဘဲ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ရှိလျက် လျစ့်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ထို့အတူနှစ်ခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ သုံးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို။ လေးခုမြောက် အရပ်မျက်နှာကို ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏၊ ဤနည်းဖြင့် အထက် အောက် ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ ရှိသောသတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့် အတူပြု၍ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်သော သတ္တလောကကို ပြန့်ပြောသောမြင့်မြတ်သော အတိုင်း အရှည် မရှိသော ရန် မရှိသော ငြိုငြင်ခြင်း မရှိသောလျစ်လျူရှုခြင်း ‘ဥပေက္ခာ’ နှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဖြင့် ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထိုသူသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏- “ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ဖြတ်သူ ဖြတ်စေသူ၊ နှိပ်စက်သူ နှိပ်စက်စေသူ၊ ပူဆွေးအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ ပင်ပန်းအောင် ပြုသူ ပြုစေသူ၊ တုန်လှုပ်သူ တုန်လှုပ်စေသူ၊ အသက်ကိုသတ်သူ သတ်စေသူ၊ ခိုးယူသူ ခိုးယူစေသူ၊ အိမ်ကို ဖောက်ထွင်းသူ ဖောက်ထွင်းစေသူ၊ ရွာကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ တစ်အိမ်တည်းကို တိုက်ခိုက်လုယူသူ တိုက်ခိုက်လုယူစေသူ၊ ခရီးလမ်း၌ စောင့်၍ လုယက်သူ လုယက်စေသူ၊ သူ့မယားကို သွားလာသူ သွားလာစေသူ၊ မမှန်စကား ပြောသူပြော စေသူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုသော် ပြုသည် မည်၏၊ ဤမြေပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကိုသင်တုန်းသွားစက် ဖြင့် တစ်ခုတည်းသော အသားစုအသားပုံဖြစ်အောင် အကယ်၍ ပြုခဲ့လျှင်ထိုအကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်း၌ နေသော သူသည် အသက်ကို သတ်လျက် သတ်စေလျက်၊ ဖြတ်လျက် ဖြတ်စေလျက်၊ နှိပ်စက်လျက်နှိပ်စက်စေလျက် သွားသည်ရှိသော် ထို (သတ်ခြင်း စသော) အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှု ရှိ၏၊ မကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ လှူလျက် လှူစေလျက်၊ ပူဇော်လျက်ပူဇော်စေလျက် သွားခဲ့သော် ထို (လှူခြင်းစသော) အကြောင်းကြောင့် ကောင်းမှု ရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ အလှူပေးခြင်း ဣန္ဒြေကို ဆုံးမခြင်း သီလစောင့်စည်းခြင်း အမှန် ဆိုခြင်းတို့ကြောင့် ကောင်းမှုရှိ၏၊ ကောင်းမှုဖြစ်ခြင်း ရှိ၏ဟု ဤသို့ ဝါဒရှိသူ ဤသို့ အမြင်ရှိသူ အသျှင် ဆရာ၏ စကားသည်အကယ်၍ မှန်အံ့၊ ဤဆရာ့စကား၌ ငါ့အား အပြစ်မရှိ။ ငါသည် ရွေ့ရှားတတ်သောသတ္တဝါကိုလည်းကောင်း၊ မရွေ့ရှားတတ်သော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မနှိပ်စက်။ ငါသည် ကိုယ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ နှုတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ စိတ်ဖြင့် စောင့်စည်း၏၊ ယင်းသို့စောင့် စည်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသော သူတို့၏ လားရာနတ်ပြည် သို့ ရောက်ရအံ့၊ ငါသည် ဤဝါဒနှစ်မျိုးလုံး၌ အနိုင်ရ၏”ဟု ဤသို့ ဆင်ခြင်၏၊ ထိုသူ့အားဝမ်းမြောက် ခြင်း ဖြစ်၏၊ ဝမ်းမြောက်သော သူအား နှစ်သိမ့်ခြင်း ဖြစ်၏၊ နှစ်သိမ့်သော စိတ်ရှိသူ၏ကိုယ်သည် ငြိမ်း အေး၏၊ ငြိမ်းအေးသော ကိုယ်ရှိသူသည် ချမ်းသာကို ခံစားရ၏ ချမ်းသာသော သူ၏စိတ်သည် တည် ကြည်၏။ ရွာသူကြီး ဤသည်ကား လောကီသမာဓိတည်း၊ သင်သည်ထိုလောကီသမာဓိ၌ တည်၍ လော ကုတ္တရာမဂ်သမာဓိကို ရခဲ့လျှင် ဤယုံမှားခြင်းသဘောကိုပယ်ဖျက်နိုင်ရာ၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဤသို့ မိန့်တော်မူလျှင် ပါဋလိယရွာသူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အသျှင်ဘုရား (တရားတော်သည်) အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ရှိပါပေစွ။ပ။ ယနေ့မှ စ၍ အသက်ထက်ဆုံး (ရတနာသုံးပါးကို) ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဥပါသကာဟူ၍ မှတ်တော်မူပါ”ဟု လျှောက်၏။ တေရသမသုတ်။ ဂါမဏိသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 42.13 1. Chiefs With Pāṭaliya At one time the Buddha was staying in the land of the Koliyans, where they have a town named Uttarakā. Then Pāṭaliya the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: “Sir, I have heard this: ‘The ascetic Gotama knows deceit.’ I trust those who say this repeat what the Buddha has said, and do not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuttal and criticism? For we don’t want to misrepresent the Blessed One.” “Chief, those who say this repeat what I have said, and don’t misrepresent me with an untruth. Their explanation is in line with the teaching, and there are no legitimate grounds for rebuttal and criticism.” “Sir, we didn’t believe that what those ascetics and brahmins said was really true. But it seems the ascetic Gotama is deceitful!” “Chief, does someone who says ‘I know deceit’ also say ‘I am deceitful’?” “That’s right, Blessed One! That’s right, Holy One!” “Well then, chief, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like. What do you think, chief? Do you know the Koliyan officers with drooping headdresses?” “I know them, sir.” “And what’s their job?” “To put a stop to bandits and to deliver messages for the Koliyans.” “What do you think, chief? Are the Koliyan officers with drooping headdresses moral or immoral?” “I know that they’re immoral, of bad character, sir. They are among those in the world who are immoral and of bad character.” “Would it be right to say that Pāṭaliya knows the Kolyian officers with drooping headdresses who are immoral, of bad character, so he too must be immoral and of bad character?” “No, sir. I’m quite different from the Koliyan officers with drooping headdresses; we have quite different characters.” “So if you can know those officers of bad character while you are not of bad character, why can’t the Realized One know deceit, without being deceitful? I understand deceit and its result. And I understand how the deceitful practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. I understand killing living creatures and its result. And I understand how those who kill living creatures practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. I understand stealing … sexual misconduct … lying … backbiting … harsh speech … talking nonsense … covetousness … ill will … wrong view and its result. And I understand how those who have wrong view practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. There are some ascetics and brahmins who have this doctrine and view: ‘Everyone who kills living creatures experiences pain and sadness in this very life. Everyone who steals … commits sexual misconduct … lies experiences pain and sadness in this very life.’ But you can see someone, garlanded and adorned, nicely bathed and anointed, hair and beard dressed, taking his pleasure with women as if he were a king. You might ask someone: ‘My man, what did that man do?’ And they’d reply: ‘My man, that man attacked the king’s enemy and killed them. The king was delighted and gave him this reward. That’s why he’s garlanded and adorned, nicely bathed and anointed, hair and beard dressed, taking his pleasure with women as if he were a king.’ And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back with a strong rope. His head is shaven and he’s marched from street to street and from square to square to the beating of a harsh drum. Then he’s taken out the south gate and there, to the south of the city, they chop off his head. You might ask someone: ‘My man, what did that man do?’ And they’d reply: ‘My man, that man is an enemy of the king, and he has murdered a man or a woman. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who kills living creatures experiences pain and sadness in this very life: are they right or wrong?” “They’re wrong, sir.” “But those who speak hollow, false nonsense: are they moral or immoral?” “Immoral, sir.” “And are those who are immoral, of bad character practicing wrongly or rightly?” “They’re practicing wrongly, sir.” “And do those who are practicing wrongly have wrong view or right view?” “They have wrong view, sir.” “But is it appropriate to have confidence in those of wrong view?” “No, sir.” “You can see someone, garlanded and adorned … ‘My man, that man attacked the king’s enemy and took their valuables. The king was delighted and gave him this reward. …’ … And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘My man, that man took something from a village or wilderness, with the intention to commit theft. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who steals experiences pain and sadness in this very life: are they right or wrong? … Is it appropriate to have confidence in them?” “No, sir.” “You can see someone, garlanded and adorned … ‘My friend, that man had relations with the wives of an enemy king. The king was delighted and gave him this reward. …’ … And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘My friend, that man had relations with women and maidens of good families. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who commits sexual misconduct experiences pain and sadness in this very life: are they right or wrong? … Is it appropriate to have confidence in them?” “No, sir.” “And you can see someone, garlanded and adorned … ‘My man, that man amused the king with lies. The king was delighted and gave him this reward. …’ … And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘My man, that man has ruined a householder or householder’s child by lying. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?” “Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.” “Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who lies experiences pain and sadness in this very life: are they right or wrong?” “They’re wrong, sir.” “But those who speak hollow, false nonsense: are they moral or immoral?” “Immoral, sir.” “And are those who are immoral, of bad character practicing wrongly or rightly?” “They’re practicing wrongly, sir.” “And do those who are practicing wrongly have wrong view or right view?” “They have wrong view, sir.” “But is it appropriate to have confidence in those of wrong view?” “No, sir. It’s incredible, sir, it’s amazing! I have a guest house, where there are cots, seats, water jars, and oil lamps. Whenever an ascetic or brahmin comes to stay, I share what I have as best I can. Once it so happened, sir, that four teachers of different views, beliefs, and opinions came to stay at my guest house. One teacher had this doctrine and view: ‘There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. There’s no fruit or result of good and bad deeds. There’s no afterlife. There’s no such thing as mother and father, or beings that are reborn spontaneously. And there’s no ascetic or brahmin who is rightly comported and rightly practiced, and who describes the afterlife after realizing it with their own insight.’ One teacher had this doctrine and view: ‘There is meaning in giving, sacrifice, and offerings. There are fruits and results of good and bad deeds. There is an afterlife. There are such things as mother and father, and beings that are reborn spontaneously. And there are ascetics and brahmins who are rightly comported and rightly practiced, and who describe the afterlife after realizing it with their own insight.’ One teacher had this doctrine and view: ‘The one who acts does nothing wrong when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. Nothing bad is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, no merit comes of that, and no outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is no merit or outcome of merit.’ One teacher had this doctrine and view: ‘The one who acts does a bad deed when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. A bad deed is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, merit comes of that, and an outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is merit and outcome of merit.’ I had doubt and uncertainty about that: ‘I wonder who of these respected ascetics and brahmins speaks the truth, and who speaks falsehood?’” “Chief, no wonder you’re doubting and uncertain. Doubt has come up in you about an uncertain matter.” “I am quite confident that the Buddha is capable of teaching me so that I can give up this state of uncertainty.” “Chief, there is immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty. And what is immersion based on understanding of principle? It’s when a noble disciple has given up killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, backbiting, harsh speech, talking nonsense, covetousness, ill will, and wrong view. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. There’s no fruit or result of good and bad deeds. There’s no afterlife. There’s no such thing as mother and father, or beings that are reborn spontaneously. And there’s no ascetic or brahmin who is rightly comported and rightly practiced, and who describes the afterlife after realizing it with their own insight.” If what this good teacher says is true, it’s a sure bet for me to not hurt any creature firm or frail. I hold a winning hand on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ Joy springs up in them. Being joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi. This is that immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “There is meaning in giving, sacrifice, and offerings. There are fruits and results of good and bad deeds. There is an afterlife. There are such things as mother and father, and beings that are reborn spontaneously. And there are ascetics and brahmins who are rightly comported and rightly practiced, and who describe the afterlife after realizing it with their own insight.” If what this good teacher says is true, it’s a sure bet for me to not hurt any creature firm or frail. I hold a winning hand on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ Joy springs up in them. Being joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi. This is that immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “The one who acts does nothing wrong when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. Nothing bad is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, no merit comes of that, and no outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is no merit or outcome of merit.” If what this good teacher says is true, it’s a sure bet for me to not hurt any creature firm or frail. I hold a winning hand on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ Joy springs up in them. Being joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi. This is that immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “The one who acts does a bad deed when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. A bad deed is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, merit comes of that, and an outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is merit and outcome of merit.” If what this good teacher says is true, it’s a sure bet for me to not hurt any creature firm or frail. I hold a winning hand on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ Joy springs up in them. Being joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi. This is that immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty. Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of compassion … rejoicing … equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. They reflect thus: ‘If what this good teacher says is true, it’s a sure bet for me to not hurt any creature firm or frail. I hold a winning hand on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ Joy springs up in them. Being joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi. This is that immersion based on understanding of principle. If you gain such mental immersion, you can give up that state of uncertainty.” When he said this, Pāṭaliya the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.” The Linked Discourses on chiefs are complete.

၉-အသင်္ခတသံယုတ် ၁-ပဌမဝဂ် ၁-ကာယဂတာသတိသုတ် ၃၆၆။ သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရား ကို နာကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရာဂကုန်ရာ ဒေါသကုန်ရာမောဟကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟုဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရုပ်အပေါင်း ကာယ၌ ရုပ်အပေါင်းကာယဟု အောက်မေ့ဆင်ခြင်မှု ‘ကာယဂတာသတိ’ ပင်တည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် သင်တို့အား မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကို ဟောခဲ့ပြီ၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကို ဟောခဲ့ပြီ။ ရဟန်းတို့ တပည့်တို့၏စီးပွားကို လိုလားသော သနားတတ်သော ဆရာသည် သနားမှုကို အစွဲပြု၍ သင်တို့အတွက် ပြုသင့်သည်ကို ငါပြုပြီးပြီ၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သစ်ပင်ရင်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆိတ်ငြိမ်ရာ ကျောင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတို့ ကပ်၍ ရှုကြကုန်လော့၊ မမေ့လျော့ကုန်လင့်၊ နောက်မှ နောင်တရသူတို့ မဖြစ်ကြကုန်လင့်၊ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 43.1 Chapter One Mindfulness of the Body At Sāvatthī. “Mendicants, I will teach you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Listen … And what is the unconditioned? The ending of greed, hate, and delusion. This is called the unconditioned. And what is the path that leads to the unconditioned? Mindfulness of the body. This is called the path that leads to the unconditioned. So, mendicants, I’ve taught you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples. Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.”

၂-သမထဝိပဿနာသုတ် ၃၆၇။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကြကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ရာဂကုန်ရာဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟုဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ သမထနှင့် ဝိပဿနာပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 43.2 Chapter One Serenity and Discernment “Mendicants, I will teach you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Listen … And what is the unconditioned? The ending of greed, hate, and delusion. This is called the unconditioned. And what is the path that leads to the unconditioned? Serenity and discernment. This is called the path that leads to the unconditioned. …”

၃-သဝိတက္ကသဝိစာရသုတ် ၃၆၈။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ ရဟန်းတို့ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’၊ ကြံစည်မှု‘ဝိတက်’ မရှိ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ မျှသာရှိသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’မရှိသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 43.3 Chapter One Placing the Mind and Keeping it Connected “And what is the path that leads to the unconditioned? Immersion with placing the mind and keeping it connected. Immersion without placing the mind, merely keeping it connected. Immersion without placing the mind or keeping it connected. …”

၄-သုညတသမာဓိသုတ် ၃၆၉။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ ရဟန်းတို့ အတ္တမှ ကင်းဆိတ်သော တည်ကြည်မှု ‘သုညတသမာဓိ’၊ နိစ္စနိမိတ်မရှိသော တည်ကြည်မှု ‘အနိမိတ္တသမာဓိ’၊ ရာဂဟူသော တောင့်တမှုမရှိသော တည်ကြည်မှု ‘အပ္ပဏိဟိတသမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤ့သည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 43.4 Chapter One Emptiness Immersion “And what is the path that leads to the unconditioned? Emptiness immersion; signless immersion; undirected immersion. …”

၅-သတိပဋ္ဌာနသုတ် ၃၇၀။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 43.5 Chapter One Mindfulness Meditation “And what is the path that leads to the unconditioned? The four kinds of mindfulness meditation. …”

၆-သမ္မပ္ပဓာနသုတ် ၃၇၁။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ သမ္မပ္ပဓာန်လေးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 43.6 Chapter One Right Efforts “And what is the path that leads to the unconditioned? The four right efforts. …”

၇-ဣဒ္ဓိပါဒသုတ် ၃၇၂။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 43.7 Chapter One Bases of Psychic Power “And what is the path that leads to the unconditioned? The four bases of psychic power. …”

၈-ဣန္ဒြိယသုတ် ၃၇၃။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ ဣန္ဒြေငါးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းဟုဆိုရ၏။ပ။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 43.8 Chapter One Faculties “And what is the path that leads to the unconditioned? The five faculties. …”

၉-ဗလသုတ် ၃၇၄။ ရဟန်းတို့ မပြပြုင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ ဗိုလ်ငါးမျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟုဆိုရ၏။ပ။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 43.9 Chapter One Powers “And what is the path that leads to the unconditioned? The five powers. …”

၁၀-ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ် ၃၇၅။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်မျိုးတို့ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ဒသမသုတ်။

Linked Discourses 43.10 Chapter One Awakening Factors “And what is the path that leads to the unconditioned? The seven awakening factors. …”

၁၁-မဂ္ဂင်္ဂသုတ် ၃၇၆။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ် နည်း၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော အရိယမဂ်ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် သင်တို့အား မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကို ဟောအပ်ပေပြီ၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကို ဟောအပ်ပေပြီ။ ရဟန်းတို့ တပည့်တို့၏စီးပွားကို လိုလားသော သနားတတ်သော ဆရာသည် သနားမှုကို အစွဲပြု၍ သင်တို့အတွက် ပြုသင့်သည်ကို ငါ ပြုပြီးပြီ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သစ်ပင်ရင်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့တည်း၊ ရဟန်းတို့ ကပ်၍ ရှုကြကုန်လော့၊ မမေ့မလျော့ကုန်လင့်၊ နောက်မှ နောင်တရသူတို့မဖြစ်ကြကုန်လင့်၊ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဧကာဒသမသုတ်။ အသင်္ခတသံယုတ်၏ ပဌမဝဂ် ပြီး၏။

Linked Discourses 43.11 Chapter One The Path “And what is the path that leads to the unconditioned? The noble eightfold path. This is called the path that leads to the unconditioned. So, mendicants, I’ve taught you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples. Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.”

၂-ဒုတိယဝဂ် ၁-အသင်္ခတသုတ် ၃၇၇။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ရာဂကုန်ရာဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ သမထပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟုဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် သင်တို့အတွက် မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကို ဟောအပ် ပေပြီ၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကို ဟောအပ်ပေပြီ။ ရဟန်းတို့ တပည့်တို့၏ စီးပွါးကို လိုလားသော သနားတတ်သော ဆရာသည် သနားမှုကို အစွဲပြု၍ သင်တို့အတွက် ပြုသင့်သည်ကို ငါ ပြုပြီးပြီ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သစ်ပင်ရင်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့တည်း၊ ရဟန်းတို့ ကပ်၍ ရှုကြကုန်လော့၊ မမေ့လျော့ကုန်လင့်၊ နောက်မှ နောင်တရသူတို့မဖြစ်ကြကုန်လင့်။ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်း။ (၁) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရား သို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ ’ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ရာဂကုန်ရာဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဝိပဿနာပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် သင်တို့အတွက် မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကိုဟော အပ်ပေပြီ။ပ။ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်း။ (၂) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’နှင့် တကွသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင့်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’ မရှိ, သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ မျှသာရှိသော တည်ကြည်မှု ‘သမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကိုမပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ကြံစည်မှု ‘ဝိတက်’မရှိ, သုံးသပ်မှု ‘ဝိစာရ’ မရှိသော တည်ကြည်မှု‘သမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကိုမပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၃-၅) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ အတ္တမှ ဆိတ်သော တည်ကြည်မှု ‘သုညတသမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ နိစ္စနိမိတ်မရှိသော တည်ကြည်မှု ‘အနိမိတ္တသမာဓိ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်း တို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရာဂဟူသော တောင့်တမှုမရှိသောတည်ကြည်မှု ‘အပ္ပဏိဟိတသမာဓိ’ပင်တည်း။ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၆-၈) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ပြင်းစွာ အားထုတ်သော လုံ့လရှိသည်ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ဉာဏ်‘သမ္ပဇဥ်’ အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ရှိသည် ဖြစ်၍ လောက၌ အဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿကို ပယ်ဖျောက်၍ ရုပ်အပေါင်း ‘ကာယ’၌ ရုပ်အပေါင်း ‘ကာယ’ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြု ပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသ င်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဝေဒနာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရား သို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် စိတ်၌ စိတ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက် ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ဟု အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ် သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟုဆိုရ၏။ပ။ (၉-၁၂) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မဖြစ်သေးသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ မဖြစ်ရန် အလို ‘ဆန္ဒ’ကို ဖြစ်စေ၏၊ အားထုတ်၏၊ လုံ့လပြု၏၊ စိတ်ကို မြှင့်တင်၏၊ ဆောက်တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဖြစ်ပြီးသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ ပျောက်ရန် အလို ‘ဆန္ဒ’ ကို ဖြစ်စေ၏၊ အားထုတ်၏၊ လုံ့လပြု၏၊ စိတ်ကို မြှင့်တင်၏၊ ဆောက်တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ့်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ဖြစ်ရန် အလို ‘ဆန္ဒ’ ကို ဖြစ်စေ၏၊ အားထုတ်၏၊ လုံ့လပြု၏၊ စိတ်ကို မြှင့်တင်၏၊ ဆောက်တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ တည်တံ့ရန်မပျောက်ပျားရန် လွန်စွာဖြစ်ပွားရန် ပြန့်ပြောရန် တိုးပွားရန် ပြည့်စုံရန် အလို ‘ဆန္ဒ’ ကို ဖြစ်စေ၏၊ အားထုတ်၏၊ လုံ့လပြု၏၊ စိတ်ကို မြှင့်တင်၏၊ ဆောက်တည်၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၁၃-၁၆) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အလို ‘ဆန္ဒ’ကြောင့် ဖြစ်သော သမာဓိ, အားထုတ်ခြင်း‘ဝီရိယ’ နှင့် ပြည့်စုံသော တန်ခိုး၏ အခြေခံ ‘ဣဒ္ဓိပါဒ်’ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်လုံ့လကြောင့် ဖြစ်သော သမာဓိ, အားထုတ်ခြင်း ‘ဝီရိယ’ နှင့် ပြည့်စုံသော တန်ခိုး၏ အခြေခံ ‘ဣဒ္ဓိပါဒ်’ ကိုပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော သမာဓိ, အားထုတ်ခြင်း ‘ဝီရိယ’ နှင့် ပြည့်စုံသော တန်ခိုး၏ အခြေခံ ‘ဣဒ္ဓိပါဒ်’ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ စူးစမ်းမှုပညာကြောင့် ဖြစ်သော သမာဓိ, အားထုတ်ခြင်း‘ဝီရိယ’နှင့် ပြည့်စုံသော တန်ခိုး၏ အခြေခံ ‘ဣဒ္ဓိပါဒ်’ ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၁၇-၂၀) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကိုမှီသော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော သဒ္ဓိန္ဒြေကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော။ပ။ ဝီရိယိန္ဒြေကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ သတိန္ဒြေကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ သမာဓိန္ဒြေကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသောရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကို မှီသော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော ပညိန္ဒြေကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၂၁-၂၅) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော။ပ။ သဒ္ဓါဗိုလ်ကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ ဝီရိယဗိုလ်ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ သတိဗိုလ်ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ သမာဓိဗိုလ်ကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကို မှီသောနိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော ပညာဗိုလ်ကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကိုမပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၂၆-၃၀) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော။ပ။ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည်အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်။ပ။ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ ဝိရီယသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ပ။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ပ။ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ပ။ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ပ။ ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကို မှီသော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ (၃၁-၃၇) ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကိုမှီသော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော မှန်ကန်သော အမြင် ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ’ကို ပွါးများ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည်မှန်ကန်သော အကြံ ‘သမ္မာသင်္ကပ္ပ’ ကို ပွါးများ၏။ပ။ မှန်ကန်သော စကား ‘သမ္မာဝါစာ’ ကို ပွါးများ၏။ပ။ မှန်ကန်သော အလုပ် ‘သမ္မာကမ္မန္တ’ကို ပွါးများ၏။ပ။ မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှု ‘သမ္မာအာဇီဝ’ ကို ပွါးများ၏။ပ။ မှန်ကန်သော အားထုတ်မှု ‘သမ္မာဝါယာမ’ ကို ပွါးများ၏။ပ။ မှန်ကန်သော အောက်မေ့မှု ‘သမ္မာသတိ’ကို ပွါးများ၏။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန် လော့။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မပြုပြင်အပ် သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဆိတ်ငြိမ်မှုကို မှီသော ရာဂကင်းခြင်းကို မှီသော ချုပ်ခြင်းကိုမှီသော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော မှန်ကန်သော တည်ကြည်မှု ‘သမ္မာသမာဓိ’ ကို ပွါးများ၏၊ ရဟန်းတို့့ ဤသည်ကို မပြုပြင်အပ်သော ‘အသ င်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားကို သင်တို့အား ဟောအပ်ပေပြီ၊ မပြုပြင်အပ်သော ‘အသင်္ခတ’ တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကို ဟောအပ်ပေပြီ။ ရဟန်းတို့ တပည့်တို့၏စီးပွားကို လိုလားသော သနားတတ်သော ဆရာသည် သနားမှုကို အစွဲပြု၍ သင်တို့အတွက် ပြုသင့်သည်ကို ငါ ပြုပြီးပြီ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သစ်ပင်ရင်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့တည်း၊ ရဟန်းတို့ ကပ်၍ ရှုကြကုန်လော့၊ မမေ့လျော့ကုန်လင့်၊ နောက်မှ နောင်တရသူတို့မဖြစ်ကြကုန်လင့်၊ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (၃၈-၄၅) ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 43.12 Chapter Two The Unconditioned “Mendicants, I will teach you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Listen … And what is the unconditioned? The ending of greed, hate, and delusion. This is called the unconditioned. And what is the path that leads to the unconditioned? Serenity. This is called the path that leads to the unconditioned. So, mendicants, I’ve taught you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples. Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.” “Mendicants, I will teach you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Listen … And what is the unconditioned? The ending of greed, hate, and delusion. This is called the unconditioned. And what is the path that leads to the unconditioned? Discernment. This is called the path that leads to the unconditioned. …” “And what is the path that leads to the unconditioned? Immersion with placing the mind and keeping it connected. … Immersion without placing the mind, merely keeping it connected. … Immersion without placing the mind or keeping it connected. … Emptiness immersion. … Signless immersion. … Undirected immersion. … A mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. … A mendicant meditates by observing an aspect of feelings … A mendicant meditates by observing an aspect of the mind … A mendicant meditates by observing an aspect of principles … A mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise. … A mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities are given up. … A mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that skillful qualities arise. … A mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fully developed. … A mendicant develops the basis of psychic power that has immersion due to enthusiasm, and active effort. … A mendicant develops the basis of psychic power that has immersion due to energy … immersion due to mental development … immersion due to inquiry, and active effort. … A mendicant develops the faculty of faith, which relies on seclusion, fading away, and cessation, and ripens as letting go. … A mendicant develops the faculty of energy … mindfulness … immersion … wisdom, which relies on seclusion, fading away, and cessation, and ripens as letting go. … A mendicant develops the power of faith … energy … mindfulness … immersion … wisdom, which relies on seclusion, fading away, and cessation, and ripens as letting go. … A mendicant develops the awakening factor of mindfulness … investigation of principles … energy … rapture … tranquility … immersion … equanimity, which relies on seclusion, fading away, and cessation, and ripens as letting go. … A mendicant develops right view … right purpose … right speech … right action … right livelihood … right effort … right mindfulness … right immersion, which relies on seclusion, fading away, and cessation, and ripens as letting go. This is called the path that leads to the unconditioned. So, mendicants, I’ve taught you the unconditioned and the path that leads to the unconditioned. Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples. Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.”

၂-အနတသုတ် ၃၇၈။ ရဟန်းတို့ ညွတ်တတ်သော တဏှာ မရှိရာကိုလည်းကောင်း၊ ညွတ်တတ်သော တဏှာ မရှိရာသိုု့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ညွတ်တတ်သော တဏှာ မရှိရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ [အသင်္ခတဝဂ်၌ကဲ့သို့ ချဲ့အပ်၏]။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 43.13 Chapter Two Uninclined “Mendicants, I will teach you the uninclined …” (Tell in full as in the unconditioned in the previous chapter.)

၃-၃၂-အနာသဝါဒိသုတ် ၃၇၉-၄၀၈။ ရဟန်းတို့ အာသဝေါ မရှိရာကိုလည်းကောင်း၊ အာသဝေါ မရှိရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ အာသဝေါမရှိရာ ဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ အမှန်တရားကိုလည်းကောင်း၊ အမှန်တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်း ကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့အမှန်တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖက်ကမ်းကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့တစ်ဖက်ကမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ သိမ်မွေ့သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ သိမ်မွေ့သောတရားသို့ ရောက် ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ သိမ်မွေ့ သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ အလွန်မြင်နိုင်ခဲသောတရားကိုလည်းကောင်း၊ အလွန် မြင်နိုင်ခဲသော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်းသင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ အလွန်မြင်နိုင်ခဲသော တရားဟူသည်အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ဆွေးမြေ့ ခြင်း မရှိသော တရားကိုလည်းကောင်း၊ ဆွေးမြေ့ခြင်း မရှိသောတရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်း ကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဆွေးမြေ့ခြင်း မရှိသောတရား ဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့မြဲသော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မြဲသော တရားသို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အားဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မြဲသော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မပျက်စီးသော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မပျက်စီးသော တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့၊ ရဟန်းတို့မပျက်စီးသော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မမြင်အပ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မမြင်အပ်သော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကိုနာကုန် လော့။ ရဟန်းတို့ မမြင်အပ်သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ချဲ့ထွင်မှုမရှိသော တရား ကိုလည်းကောင်း၊ ချဲ့ထွင်မှု မရှိသော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင့်းသင်တို့အား ဟော ပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ချဲ့ထွင်မှု မရှိသော တရားဟူသည်အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ငြိမ်းသော တရားကိုလည်းကောင်း၊ ငြိမ်းသော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ငြိမ်းသော တရားဟူသည်အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မသေရာဖြစ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မသေရာဖြစ်သော တရားသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့မသေရာဖြစ်သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မြတ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မြတ်သော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မြတ်သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ငြိမ်းအေးသော တရားကိုလည်းကောင်း၊ ငြိမ်းအေးသော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ငြိမ်းအေးသော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ဘေးကင်းရာကိုလည်းကောင်း၊ ဘေးကင်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဘေးကင်းရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ တဏှာကုန်ရာကိုလည်းကောင်း၊ တဏှာကုန်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အားဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ တဏှာကုန်ရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ အံ့ဖွယ်ဖြစ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ အံဖွယ်ဖြစ်သော တရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ အံ့ဖွယ်ဖြစ်သောတရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မဖြစ်ဖူးမြဲဖြစ်သော တရားကိုလည်းကောင်း၊ မဖြစ်ဖူးမြဲဖြစ်သောတရားသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ မဖြစ်ဖူးမြဲဖြစ်သော တရားဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ဆင်းရဲကင်းရာကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲကင်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဆင်းရဲကင်းရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ဆင်းရဲကင်းရာသဘောကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲကင်းရာသဘောသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အားဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ဆင်းရဲကင်းရာသဘောဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အားဟောပေ အံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ နိဗ္ဗာန်ဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ကြောင့်ကြမရှိ ရာကိုလည်းကောင်း၊ ကြောင့်ကြ မရှိရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်းသင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ ကြောင့်ကြ မရှိရာဟူသည်အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ရာဂကင်း ရာကိုလည်းကောင်း၊ ရာဂကင်းရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထို တရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ရာဂကင်းရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ စင်ကြယ်ရာကိုလည်းကောင်း၊ စင်ကြယ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်းသင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ စင်ကြယ်ရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ လွတ်မြောက်ရာကိုလည်းကောင်း၊ လွတ်မြောက်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်းသင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ လွတ်မြောက်ရာဟူသည်အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ငြိတွယ်မှု မရှိရာကိုလည်းကောင်း၊ ငြိတွယ်မှု မရှိရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ငြိတွယ်မှု မရှိရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ မှီခိုရာကိုလည်းကောင်း၊ မှီခိုရာသို့့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့မှီခိ်ုရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ပုန်း အောင်းရာကိုလည်းကောင်း၊ ပုန်းအောင်းရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟော ပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ပုန်းအောင်းရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ အား ထားရာကိုလည်းကောင်း၊ အားထားရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့အားထားရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ကိုးကွယ်ရာကိုလည်းကောင်း၊ ကိုးကွယ်ရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရား ကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ကိုးကွယ်ရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ဗာတ္တိံသတိမသုတ်။

Linked Discourses 43.14–43 Chapter Two Undefiled, Etc. “Mendicants, I will teach you the undefiled …” “the truth …” “the far shore …” “the subtle …” “the very hard to see …” “the undecrepit …” “the everlasting …” “the not worn out …” “the invisible …” “the unproliferated …” “the peaceful …” “freedom from death …” “the sublime …” “the state of grace …” “the sanctuary …” “the ending of craving …” “the incredible …” “the amazing …” “the untroubled …” “the not liable to trouble …” “extinguishment …” “the unafflicted …” “dispassion …” “purity …” “release …” “not clinging …” “the island …” “the asylum …” “the shelter …” “the refuge …”

၃၃-ပရာယနသုတ် ၄၀၉။ ရဟန်းတို့ လဲလျောင်းရာကိုလည်းကောင်း၊ လဲလျောင်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းကိုလည်းကောင်း သင်တို့အား ဟောပေအံ့၊ ထိုတရားကို နာကုန်လော့။ ရဟန်းတို့ လဲလျောင်းရာဟူသည် အဘယ်နည်း။ပ။ ရဟန်းတို့ ရာဂကုန်ရာ ဒေါသကုန်ရာ မောဟကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်) ကို လဲလျောင်းရာဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ လဲလျောင်းရာသို့ ရောက်ကြောင်းလမ်းဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ရုပ်အပေါင်းကာယ၌ ရုပ်အပေါင်းကာယဟု အောက်မေ့ဆင်ခြင်မှု ‘ကာယဂတာသတိ ’ ပင်တည်း။ ဤသည်ကို လဲလျောင်းရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လျှင် ငါသည် သင်တို့အား လဲလျောင်းရာကို ဟောအပ်ပေပြီ၊ လဲလျောင်းရာသို့ရောက်ကြောင်းလမ်းကို ဟောအပ်ပေပြီ၊ ရဟန်းတို့ တပည့်တို့၏ စီးပွားကို လိုလားသော သနားတတ်သော ဆရာသည် သနားမှုကို အစွဲပြု၍ သင်တို့အတွက် ပြုသင့်သည်ကို ငါ ပြုခဲ့ပြီ။ ရဟန်းတို့ ဤသည်တို့ကား သစ်ပင်ရင်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့တည်း။ ရဟန်းတိုု့ ကပ်၍ ရှုကြကုန်လော့၊ မမေ့မလျော့ကုန်လင့်၊ နောက်မှ နောင်တရသူတို့ မဖြစ်ကြကုန်လင့်၊ ဤသည်ကား သင်တို့အတွက် ငါတို့၏ အဆုံးအမတည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ [အသင်္ခတဝဂ်၌ကဲ့သို့ ချဲ့အပ်၏]။ တေတ္တိံသတိမသုတ်။ ဒုတိယဝဂ် ပြီး၏။ အသင်္ခတသံယုတ် ပြီး၏။

Linked Discourses 43.44 Chapter Two The Final Haven “Mendicants, I will teach you the final haven and the path that leads to the final haven. Listen … And what is the final haven? The ending of greed, hate, and delusion. This is called the final haven. And what is the path that leads to the final haven? Mindfulness of the body. This is called the path that leads to the final haven. So, mendicants, I’ve taught you the final haven and the path that leads to the final haven. Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples. Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.” (Tell in full as in the unconditioned.) The Linked Discourses on the unconditioned are complete.

၁၀-အဗျာကတသံယုတ် ၁-ခေမာသုတ် ၄၁၀။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ ခေမာမည်သော ရဟန်းမသည် ကောသလတိုင်းတို့၌ ဒေသစာရီ လှည့်လည်သည်ရှိသော် သာဝတ္ထိပြည်နှင့် သာကေတမြို့အကြား တောရဏအရပ်၌ နေ၏။ ထိုအခါ ပသေနဒီကောသလမင်းသည် သာကေတမြို့မှ သာဝတ္ထိပြည်သို့ အသွား သာကေတမြို့နှင့် သာဝတ္ထိပြည်အကြား တောရဏအရပ်၌ တစ်ညဥ့်မျှ နေ၏၊ ထိုအခါ ပသေနဒီကောသလမင်းသည် မင်းချင်းတစ်ယောက်ကို “အချင်း ယောကျာ်း လာလော့၊ သင်သည် တောရဏအရပ်၌ ယနေ့ ငါ ဆည်းကပ်သင့်သောသဘောရှိသော သမဏကိုဖြစ်စေ၊ ဗြာဟ္မဏကိုဖြစ်စေ သိအောင် စုံစမ်းလော့”ဟု မိန့်ဆို၏။ ထိုယောကျာ်းသည် “မင်းမြတ် ကောင်းပါပြီ”ဟု ပသေနဒီကောသလမင်းအား ဝန်ခံ၍ တောရဏအရပ်အားလုံးသို့ လှည့်လည်သော်လည်း ပသေနဒီကောသလမင်း ဆည်းကပ်သင့်သော သဘောရှိသော သမဏကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏကိုသော်လည်းကောင်း မတွေ့မမြင်ရ။ ထိုယောကျာ်းသည် ခေမာမည်သော ရဟန်းမကို တောရဏအရပ်၌ နေသည်ကို မြင်၍ ပသေနဒီကောသလမင်းထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်-“မင်းမြတ် တောရဏအရပ်၌ မင်းမြတ် ဆည်းကပ်သင့်သော သဘောရှိသော သမဏသည်လည်းကောင်း၊ ဗြာဟ္မဏသည်လည်းကောင်း မရှိပါ။ သို့ရာတွင် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိမြင်သော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တပည့် ခေမာမည်သော ရဟန်းမသည် ရှိပါ၏၊ ‘ပညာရှိ၏၊ လိမ္မာ၏၊ အကြားအမြင် များ၏၊ ဆန်းကြယ်သော စကားရှိ၏၊ ကောင်းသောထိုးထွင်းဉာဏ်ရှိ၏’ဟု ဤသို့ ထိုအရှင်မ၏ ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပျံ့နှံ့၍ တက်ပါ၏၊ မင်းမြတ်သည် ထိုအရှင်မကို ဆည်းကပ်တော်မူပါလော့”ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ ပသေနဒီကောသလမင်းသည် ရဟန်းမ ခေမာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေပြီးသော် “အရှင်မ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်ပါသလော”ဟု လျှောက်၏၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အရှင်မ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ပါသလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အရှင်မသတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်ပါသလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်း ဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အရှင်မ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်ပါသလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူဟု ဆို၏။ အရှင်မ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်ပါသလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူဟု ဆို၏။ အရှင်မ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်ပါသလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူဟုဆို၏။ အရှင်မ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်ပါသလောဟု ဤသို့မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူဟု ဆို၏။ အရှင်မ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်ပါသလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူဟု ဆို၏။ အရှင်မ ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သို့ဖြစ်လျှင် ဤအရာ၌ သင့်ကိုသာ ပြန်၍ မေးဦးအံ့၊ သင် နှစ်သက်သည့်အတိုင်း ဖြေပါလော့။ မင်းမြတ် ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဂင်္ဂါမြစ်၌ “သဲများ ဤမျှလောက် ရှိ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲရာပေါင်း ဤမျှလောက် ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲထောင်ပေါင်း ဤမျှလောက်ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲသိန်းပေါင်း ဤမျှလောက် ရှိ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း သဲများကို ရေတွက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ဂဏန်းသမားသည်လည်းကောင်း၊ လက်ချိုးရေသမားသည်လည်းကောင်း၊ အပေါင်းလိုက်ရေသမားသည်လည်းကောင်း သင့်မှာ ရှိသလော။ အရှင်မ မရှိပါ။ မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ “ရေတို့သည် ဤမျှလောက် ကွန်းစားပမာဏရှိ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ရေတို့သည် ဤမျှလောက် ကွန်းစားအရာပမာဏရှိ၏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ရေတို့သည် ဤမျှလောက် ကွန်းစားအထောင်ပမာဏရှိ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ရေတို့သည် ဤမျှလောက် ကွန်းစားအသိန်းပမာဏရှိ၏”ဟူ၍လည့်းကောင်း ရေ၏ ပမာဏကို ရေတွက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ဂဏန်းသမားသည်လည်းကောင်း၊ လက်ချိုးရေသမားသည်လည်းကောင်း၊ အပေါင်းလိုက်ရေသမားသည်လည်းကောင်း သင့်မှာရှိသလော။ အရှင်မ မရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်နည်းဆိုလျှင် မဟာသမုဒ္ဒရာသည် နက်လှပါ၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်ပါ၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်းပါ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူပင်လျှင် သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော ရုပ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည်ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ်မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် ရုပ်ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ နက်၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထိုကြောင့် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူသော ဤစကားသို့လည်း မရောက်။ သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော ဝေဒနာကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကိုအကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ် မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် ဝေဒနာဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ နက်၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထိုကြောင့် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ်မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်။ သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော သညာ။ပ။ သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသောသင်္ခါရတို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသောထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ် မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် သင်္ခါရဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့နက်၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထိုကြောင့် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူသော ဤစကားသို့လည်း မရောက်။ သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော ဝိညာဏ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကိုအကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ် မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် ဝိညာဏ်ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူသောမြတ်စွာ ဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ နက်၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထိုကြောင့်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏” ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူသော ဤစကားသို့လည်း မရောက်ဟု့မိန့်၏။ ထို့နောက် ပသေနဒီကောသလမင်းသည် ရဟန်းမ ခေမာ၏ စကားကို နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်၍ နေရာမှ ထကာ ရှိခိုး ပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ ဖဲသွားလေ၏။ ထို့နောက် ပသေနဒီကောသလမင်းသည် အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေကာ “အသျှင်ဘုရား သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်ပါသလော”ဟုလျှောက်၏၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားကို ငါ မဟော။ အသျှင်ဘုရား သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်သလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ”ဟူသော စကားကိုလည်း ငါ မဟော။ အသျှင်ဘုရား သတ္တဝါသည်သေသည် မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်ပါသလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟော။ အသျှင်ဘုရားသို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်ပါသလော၊ မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤ စကားကိုလည်း ငါ မဟော။ အသျှင်ဘုရား သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားကို ငါ မဟောဟု ဆို၏။ အသျှင်ဘုရား သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်သလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟောဟု ဆို၏။ အသျှင် ဘုရား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်သလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟောဟု ဆို၏။ အသျှင်ဘုရား သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်သလောဟု ဤသို့ မေးလျှင် မင်းမြတ် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်” ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟောဟု ဆို၏။ အသျှင် ဘုရား ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်းဟု (လျှောက်၏)။ မင်းမြတ် သို့ဖြစ်လျှင် ဤအရာ၌ သင့်ကိုပင် တစ်ဖန် ပြန်၍ မေးဦးအံ့၊ သင် နှစ်သက်သည့်အတိုင်းဖြေလော့။ မင်းမြတ် ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဂင်္ဂါမြစ်၌ “သဲများ ဤမျှလောက် ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲရာပေါင်း ဤမျှလောက် ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲထောင်ပေါင်း ဤမျှလောက်ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သဲသိန်းပေါင်း ဤမျှလောက် ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း သဲများကိုရေတွက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော တစ်ဦးတစ်ယောက်သော ဂဏန်းသမားသည်လည်းကောင်း၊ လက်ချိုးရေသမားသည်လည်း ကောင်း၊ အပေါင်းလိုက်ရေသမားသည်လည်းကောင်း သင့်အား ရှိသလော။ အသျှင်ဘုရား မရှိပါ။ မဟာ သမုဒ္ဒရာ၌ “ရေတို့သည် ဤမျှလောက်ကွန်းစားပမာဏရှိ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “ရေတို့သည် ဤမျှ လောက်ကွန်းစားအသိန်းပမာဏရှိ၏” ဟူ၍လည်းကောင်း ရေ၏ ပမာဏကို ရေတွက်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သောတစ်ဦးတစ်ယောက်သော ဂဏန်းသမားသည်လည်းကောင်း၊ လက်ချိုးရေသမားသည်လည်းကောင်း၊ အပေါင်းလိုက်ရေသမားသည်လည်းကောင်း သင့်အား ရှိသလော။ အသျှင်ဘုရား မရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ပါနည်းဆိုလျှင် မဟာသမုဒ္ဒရာသည် နက်လှပါ၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်ပါ၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်းပါ၏။ မင်းမြတ် ဤအတူပင်လျှင် သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော ရုပ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည်ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ်မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် ရုပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူ့သော မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ နက်၏။ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထို့ကြောင့် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော စကားသို့ မရောက်။ပ။ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်။ ဝေဒနာကို။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ပ။ သတ္တဝါဟု ပညတ်လျှင် ပညတ်နိုင်ရာသော ဝိညာဏ်ကိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပယ်ပြီးပြီ၊ အမြစ်ရင်းကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီ၊ နုတ်ပြီးသော ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုပြီးပြီ၊ နောက်ထပ် မဖြစ်အောင် ပြုပြီးပြီ၊ နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိ။ မင်းမြတ် ဝိညာဏ်ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ နက်၏၊ မနှိုင်းရှည့်နိုင်၊ သက်ဝင်ရန် ခဲယဥ်း၏။ ထိုကြောင့် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော စကားသို့လည်းမရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော စကားသို့လည်း မရောက်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော စကားသို့လည်းမရောက်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား အံ့ဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေ၏၊ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်မ၏တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်း သဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင်ပါ။ အသျှင်ဘုရား အခါတစ်ပါး၌ အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းမိန်းမ ခေမာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ဤအကြောင်းကို မေးဖူးပါသည်၊ ထိုအရှင်မသည်လည်း ဤပုဒ်တို့ဖြင့် ဤသဒ္ဒါတို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဖြေကြားသကဲ့သို့ ဖြေကြားပါ၏။ အသျှင်ဘုရား အံဩဖွယ်ရှိပါပေ၏၊ အသျှင်ဘုရား မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေ၏။ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်မ၏ တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်း သဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင်ပါ။ မြတ်စွာဘုရား ယခု အကျွန်ုပ်တိုု့ သွားပါဦးအံ့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည်ကိစ္စများပါကုန်၏၊ ပြုဖွယ်များပါကုန်၏ဟု လျှောက်၏၊ မင်းမြတ် ယခု သွားခြင်း၏ အခါကို သင်သိ၏ (သွားရန်မှာ သင်မင်းကြီး၏ အလိုအတိုင်းပင် ဖြစ်၏)ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ပသေနဒီကောသလမင်းသည် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားကို အလွန်နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်၍ နေရာမှ ထပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကိုရှိခိုး၍ အရိုအသေပြုကာ ဖဲသွားလေ၏။ ပဌမသုတ်။

Linked Discourses 44.1 1. The Undeclared Points With Khemā At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Now at that time the nun Khemā was wandering in the land of the Kosalans between Sāvatthī and Sāketa when she took up residence in Toraṇavatthu. Then King Pasenadi was traveling from Sāketa to Sāvatthī, and he too stayed in Toraṇavatthu for a single night. Then King Pasenadi addressed a man, “Please, my man, check if there’s a suitable (male) ascetic or brahmin in Toraṇavatthu to whom I can pay homage.” “Yes, Your Majesty,” replied that man. He searched all over Toraṇavatthu, but he couldn’t see a suitable ascetic or brahmin for the king to pay homage to. But he saw that the nun Khemā was staying there, so he went to the king and said to him, “Your Majesty, there’s no (male) ascetic or brahmin in Toraṇavatthu for the king to pay homage to. But there is the nun Khemā, who’s a disciple of the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha. She has a good reputation as being astute, competent, intelligent, learned, a brilliant speaker, and eloquent. Your Majesty may pay homage to her.” Then King Pasenadi of Kosala went up to the nun Khemā, bowed, sat down to one side, and said to her: “Ma’am, does a realized one still exist after death?” “Great king, this has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one both still exist and no longer exist after death?” “This has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “Ma’am, when asked these questions, you say that this has not been declared by the Buddha. What’s the cause, what’s the reason why this has not been declared by the Buddha?” “Well then, Great King, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like. What do you think, Great King? Do you have any accountant or finger-tallier or reckoner who can count the grains of sand in the Ganges, that is, how many grains of sand there are, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of grains of sand?” “No, ma’am.” “Do you have any accountant or finger-tallier or reckoner who can count the water in the ocean, that is, how many gallons of water there are, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of gallons of water?” “No, ma’am. Why is that? Because the ocean is deep, immeasurable, and hard to fathom.” “In the same way, Great King, any form by which a realized one might be described has been cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future. A realized one is freed from reckoning in terms of form. They’re deep, immeasurable, and hard to fathom, like the ocean. To say that after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists: none of these apply. Any feeling … perception … choices … consciousness by which a realized one might be described has been cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future. A realized one is freed from reckoning in terms of consciousness. They’re deep, immeasurable, and hard to fathom, like the ocean. To say that after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists: none of these apply.” Then King Pasenadi approved and agreed with what the nun Khemā said. Then he rose from his seat, bowed, and respectfully circled her, keeping her on his right, before leaving. Then on a later occasion King Pasenadi of Kosala went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. He asked the Buddha exactly the same questions he had asked the nun Khemā, and received the same answers. He said, “It’s incredible, sir, it’s amazing! How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter! This one time I went to the nun Khemā and asked her about this matter. And she explained it to me with these words and phrases, just like the Buddha. It’s incredible, sir, it’s amazing! How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter! Well, now, sir, I must go. I have many duties, and much to do.” “Please, Great King, go at your convenience.” Then King Pasenadi approved and agreed with what the Buddha said. Then he rose from his seat, bowed, and respectfully circled him, keeping him on his right, before leaving.

၂-အနုရာဓသုတ် ၄၁၁။ အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင် ပေါက်သောကျောင်း၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူ၏၊ ထိုအခါ အသျှင်အနုရာဓသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် မနီးမဝေးဖြစ်သောတောကျောင်းငယ်၌ နေ၏၊ ထိုအခါ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်များစွာတို့သည် အသျှင်အနုရာဓထံသို့ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်အနုရာဓနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက် ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသောနေရာ၌ ထိုင်နေကာ ဤစကားကို ဆိုကုန်၏- “ငါ့သျှင်အနုရာဓ မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သောအလွန်မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အမြတ်ဆုံးသို့ ရောက်သော ထို မြတ်စွာဘုရားသည်ပညတ်လိုသော် ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ မဖြစ် ’ ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း ဤလေးဌာနတို့၌ ပညတ် သလော ”ဟု မေး၏။ ငါ့သျှင်တို့ ထိုမြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အလွန်မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အမြတ်ဆုံးသို့ရောက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်လိုသော် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤလေးဌာနတို့ကိုဖယ်ထား၍ ပညတ်အပ်၏။ ဤသို့ ဆိုသော် ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် အသျှင်အနုရာဓအား“ ဤရဟန်းသည် ရဟန်းပြု၍ မကြာသေးသော သီတင်းငယ် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်၊ မထေရ်ဖြစ်လျှင်လည်းမလိမ္မာသူ မကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်လိမ့်မည် ”ဟူသော ဤစကားကို ဆိုကုန်၏။ ထို့နောက်ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ် တို့သည် အသျှင်အနုရာဓကို သီတင်းငယ်ဟူသော စကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မလိမ္မာသူဟူသော စကားဖြင့်လည်းကောင်း မောင်းမဲ၍ နေရာမှ ထကာ ဖဲသွားကြကုန်၏။ ထို့နောက် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ ဖဲသွား၍ မကြာမီ အသျှင်အနုရာဓအား ဤအကြံသည် ဖြစ်၏-“ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤထက်အလွန် မေးကြပါမူ ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ် တို့ကို ငါအဘယ်သို့ ဖြေပါက မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်အတိုင်း ဆိုသူလည်း ဖြစ်ပါအံ့နည်း၊ မြတ်စွာဘုရားကို မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့် စွပ်စွဲရာ မရောက်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ တရားတော်အား လျော်သောတရားကိုလည်း ဖြေဆိုရာ ရောက်ပါအံ့နည်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ စကားသို့ အတုလိုက်၍ ပြောခြင်းသည်အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း”ဟု အကြံ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် အသျှင်အနုရာဓသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ရှိခိုး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် “အသျှင်ဘုရား ယခု အကျွန်ုပ်သည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် မနီးမဝေးသော တောကျောင်းငယ်၌ နေပါ၏၊ အသျှင်ဘုရား ထိုအခါ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်များစွာတို့သည် အကျွန်ုပ်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်အကျွန်ုပ်နှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေပြီးလျှင်ငါ့သျှင် အနုရာဓ “မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အလွန်မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အမြတ်ဆုံးသို့ရောက် သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်လိုသော် ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ’ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ၍လည်းကောင်း ဤလေးဌာနတို့၌ ပညတ်သလော”ဟူ သော ဤစကားကို ပြောကြပါသည်။ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ပြောလျှင် အကျွန်ုပ်သည် ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့အား “ငါ့သျှင်တို့ မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သောအလွန်မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော အမြတ် ဆုံးသို့ ရောက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်ပညတ်လိုသော် ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ’ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ်မဖြစ်လည်း မဖြစ်’ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ဟူ၍လည်းကောင်း ဤလေးဌာနတို့၌ ပညတ်၏ ”ဟူ သော ဤစကားကိုပြောပါသည်၊ အသျှင်ဘုရား ဤသို့ ဆိုသော် ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် အကျွန်ုပ်ကို“ ဤရဟန်းသည် ရဟန်းပြု၍ မကြာသေးသော သီတင်းငယ် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ မထေရ်ဖြစ်လျှင်လည်းမလိမ္မာသူ မကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟူသော ဤစကားကို ပြောကြပါသည်၊ အသျှင်ဘုရား ထို့နောက်ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် အကျွန်ုပ်ကို သီတင်းငယ်ဟူသော စကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မလိမ္မာသူ ဟူသော စကားဖြင့်လည်းကောင်း မောင်းမဲ၍ နေရာမှ ထကာ ပြန်ကြပါကုန်၏။ ထို့နောက် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်များ ဖဲသွား၍ မကြာမီ အကျွန်ုပ်အား ဤအကြံသည် ဖြစ်ပါ၏-“ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤထက်အလွန် မေးကြပါမူ ထိုအယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ကို ငါအဘယ်သို့ ဖြေပါက မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်အတိုင်း ဆိုသူလည်း ဖြစ်ပါအံ့နည်း၊ မြတ်စွာဘုရားကို့မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့် စွပ်စွဲရာ မရောက်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း၊ တရားတော်အား လျော်သောတရားကိုလည်း ဖြေဆိုရာ ရောက်ပါအံ့နည်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ စကားသို့ အတုလိုက်၍ ပြောခြင်းသည်အကြောင်းနှင့် တကွဖြစ်၍ အကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းသို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်ဘဲ ရှိပါအံ့နည်း”ဟုအကြံဖြစ်ပါသည် ဟူသော ဤစကားကို လျှောက်၏။ အနုရာဓ ဤအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ရုပ်သည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါအသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ရုပ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသောဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော ရုပ်ကို “ ဤရုပ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာတည်း၊ ဤရုပ်သည် ငါဖြစ်၏၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါ သင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာသည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ပ။ သညာသည်။ သင်္ခါရတို့သည်။ ဝိညာဏသည် မြဲသလော၊ မမြဲသလော။ မမြဲပါ အသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဝိညာဏ်သည် ဆင်းရဲလော၊ ချမ်းသာလော။ ဆင်းရဲပါအသျှင်ဘုရား။ မမြဲသော ဆင်းရဲသော ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောရှိသော ဝိညာဏ်ကို “ ဤဝိညာဏ်သည်ငါ၏ ဥစ္စာ တည်း၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုခြင်းငှါသင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါ အသျှင်ဘုရား။ အနုရာဓ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့်အတိတ်အနာဂတ်ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ် သော ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပလည်းဖြစ်သော အကြမ်းအနုလည်းဖြစ်သောအယုတ်အမြတ်လည်းဖြစ်သော အဝေး အနီးလည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို “ ဤရုပ်သည် ငါ၏ဥစ္စာမဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤရုပ်သည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ဤသို့ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်းမှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ အတိတ် အနာဂတ်ပစ္စုပ္ပန်လည်းဖြစ်သောကိုယ်တွင်းကိုယ်ပလည်းဖြစ်သော အကြမ်းအနုလည်း ဖြစ်သော အယုတ်အမြတ်လည်းဖြစ်သောအဝေးအနီးလည်းဖြစ်သော ဝေဒနာအားလုံးကို။ သညာအားလုံးကို။ သင်္ခါရအားလုံး တို့ကို။ ဝိညာဏ်အားလုံးကို “ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤဝိညာဏ်သည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ဤသို့ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုရမည်။ အနုရာဓ အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာ တပည့်သည် ဤသို့ ရှုသော် ရုပ်၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝေဒနာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သညာ၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ သင်္ခါရတို့၌လည်း ငြီးငွေ့၏၊ ဝိညာဏ်၌လည်းငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သော် တပ်မက်မှု ကင်း၏၊ တပ်မက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ် မြောက်သော် “ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်ပြီ”ဟု အသိဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်၏၊ “ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပြီ၊ အကျင့် မြတ်ကို ကျင့်သုံးပြီးပြီ၊ ပြုဖွယ် (မဂ်) ကိစ္စကို ပြုပြီးပြီ၊ ဤ (မဂ်) ကိစ္စအလို့ငှါ တစ်ဖန်ပြုဖွယ် မရှိတော့ပြီ”ဟု သိ၏။ အနုရာဓ ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ရုပ်ကို သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါအသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာကို သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ သညာကို သတ္တဝါဟုရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ သင်္ခါရတို့ကို သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝိညာဏ်ကိုသတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ အနုရာဓ ထိုအရာကို သင်အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ရုပ်၌ သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ ရုပ်ကို ဖယ်ထား၍ သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါအသျှင်ဘုရား။ ဝေဒနာ၌ ။ပ။ ဝေဒနာကို ဖယ်ထား၍ ။ပ။ သညာ၌ ။ပ။ သညာကို ဖယ်ထား၍ ။ပ။ သင်္ခါရတို့၌ ။ပ။ သင်္ခါရ တို့ကို ဖယ်ထား၍ ။ပ။ ဝိညာဏ်၌ သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ ဝိညာဏ်ကို ဖယ်ထား၍ သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ အနုရာဓ ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ရုပ်ကို ဝေဒနာကို သညာကို သင်္ခါရတို့ကိုဝိညာဏ်ကို သတ္တဝါဟု ရှုသလော၊ မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ အနုရာဓ ထိုအရာကို သင် အဘယ်သို့ မှတ်ထင်သနည်း၊ ဤသတ္တဝါသည် ရုပ်မရှိ ဝေဒနာမရှိ သညာမရှိ သင်္ခါရတို့မရှိ ဝိညာဏ်မရှိဟု ရှုသလော၊မရှုပါ အသျှင်ဘုရား။ အနုရာဓ ဤမျက်မှောက်ဘဝ၌ ပင်လျှင် သင်သည် အမှန်အားဖြင့်အခိုင်အမာအားဖြင့် သတ္တဝါဟု မရအပ်ပါဘဲလျက် “ငါ့သျှင်တို့ မြတ်သော ယောကျာ်း ဖြစ်သောအလွန်မြတ်သော ယောကျာ်း ဖြစ်သော အမြတ်ဆုံးသို့ ရောက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်ပညတ်လိုသော် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်ဟူ၍လည်းကောင်း ဤလေးဌာနတို့ကို ဖယ်ထား၍ ပညတ်၏ ”ဟု ထိုဖြေဆိုမှုသည် သင့်လျော်ပါမည်လော။ မသင့်လျော်ပါဘုရား။ အနုရာဓ ကောင်းပေစွ၊ ကောင်းပေစွ၊ အနုရာဓ ရှေးအခါဖြစ် စေ၊ ယခုအခါဖြစ်စေဒုက္ခနှင့် ဒုက္ခ၏ ချုပ်ခြင်းကိုသာ ငါ ပညတ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ဒုတိယသုတ်။

Linked Discourses 44.2 1. The Undeclared Points With Anurādha At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Now at that time Venerable Anurādha was staying not far from the Buddha in a wilderness hut. Then several wanderers of other religions went up to Venerable Anurādha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side and said to him: “Reverend Anurādha, when a realized one is describing a realized one—a supreme person, highest of people, who has reached the highest point—they describe them in these four ways: After death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists.” “Reverends, when a realized one is describing a realized one—a supreme person, highest of people, who has reached the highest point—they describe them other than these four ways: After death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists.” When he said this, the wanderers said to him, “This mendicant must be junior, recently gone forth, or else a foolish, incompetent senior mendicant.” Then, after rebuking Venerable Anurādha by calling him “junior” and “foolish”, the wanderers rose from their seats and left. Soon after they had left, Anurādha thought, “If those wanderers were to inquire further, how should I answer them so as to repeat what the Buddha has said, and not misrepresent him with an untruth? How should I explain in line with his teaching, so that there would be no legitimate grounds for rebuttal and criticism?” Then Venerable Anurādha went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. “What do you think, Anurādha? Is form permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “Is feeling … perception … choices … consciousness permanent or impermanent?” “Impermanent, sir.” “But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?” “Suffering, sir.” “But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?” “No, sir.” “So, Anurādha, you should truly see any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ Any kind of feeling … perception … choices … consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with form, feeling, perception, choices, and consciousness. Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed. They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’ What do you think, Anurādha? Do you consider that the label ‘realized one’ applies to form?” “No, sir.” “Do you consider that the label ‘realized one’ applies to feeling?” … “… perception?” … “… choices?” … “… consciousness?” “No, sir.” “What do you think, Anurādha? Do you consider that the label ‘realized one’ applies in relation to form?” “No, sir.” “Do you consider that the label ‘realized one’ applies apart from form?” “No, sir.” “Do you consider that the label ‘realized one’ applies in relation to feeling?” “… apart from feeling?” … “… in relation to perception?” … “… apart from perception?” … “… in relation to choices?” … “… apart from choices?” … “… in relation to consciousness?” … “… apart from consciousness?” “No, sir.” “What do you think, Anurādha? Do you consider that the label ‘realized one’ applies to one who has form?” … “… feeling?” … “… perception?” … “… choices?” … “… consciousness?” “No, sir.” “What do you think, Anurādha? Do you consider that the label ‘realized one’ applies to that one who is without form?” … “… feeling?” … “… perception?” … “… choices?” … “… consciousness?” “No, sir.” “In that case, Anurādha, since a realized one is not found by you as a genuine fact in this very life, is it cogent for you to declare: ‘Reverends, when a realized one is describing a realized one—a supreme person, highest of people, who has reached the highest point—they describe them other than these four ways: After death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists’?” “No, sir.” “Good, good, Anurādha! In the past, as today, what I describe is suffering and the cessation of suffering.”

၃-ပဌမ သာရိပုတ္တ ကောဋ္ဌိကသုတ် ၄၁၂။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကသည် ညချမ်းအခါတစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထ၍ အသျှင်သာရိပုတြာထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်သာရိပုတြာနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် အသျှင်သာရိပုတြာအား-ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလောဟု ဆို၏၊ ငါ့သျှင်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်သလော၊ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤ စကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်သလော၊ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ ငါ့သျှင်သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော၊ ငါ့သျှင်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ “ငါ့သျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလော”ဟု ဤသို့ မေးလျှင် “ငါ့သျှင် ‘သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ’ ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ”ဟု ဆို၏။ပ။ “ငါ့သျှင်သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော”ဟု ဤသို့ မေးလျှင် “ငါ့သျှင် ‘သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်’ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ”ဟု ဆို၏။ ငါ့သျှင် ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားသည် ရုပ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် ရုပ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် ရုပ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားသည်ရုပ်မျှသာတည်း။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားသည် ဝေဒနာမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ”ဟူသော ဤစကားသည် ဝေဒနာမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် ဝေဒနာမျှသာတည်း။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ့သော ဤစကားသည် ဝေဒနာမျှသာတည်း။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော ဤစကားသည် သညာမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည်သညာမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် သညာမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားသည် သညာမျှသာတည်း။ ငါ့သျှင် “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော ဤစကားသည် သင်္ခါရမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် သင်္ခါရမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ်မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် သင်္ခါရမျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားသည် သင်္ခါရမျှသာတည်း။ ငါ့သျှင်“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူသော ဤစကားသည် ဝိညာဏ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် ဝိညာဏ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူသော ဤစကားသည် ဝိညာဏ်မျှသာတည်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားသည် ဝိညာဏ်မျှသာ တည်း။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ တတိယသုတ်။

Linked Discourses 44.3 1. The Undeclared Points With Sāriputta and Koṭṭhita (1st) At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. Then in the late afternoon, Venerable Mahākoṭṭhita came out of retreat, went to Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to Sāriputta: “Reverend Sāriputta, does a realized one still exist after death?” “Reverend, this has not been declared by the Buddha.” “Well then, does a realized one no longer exist after death? … Does a realized one both still exist and no longer exist after death? … Does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?” “This too has not been declared by the Buddha.” “Reverend, when asked these questions, you say that they have not been declared by the Buddha. What’s the cause, what’s the reason why they have not been declared by the Buddha?” “Reverend, ‘Does a realized one still exist after death?’ is included in form. ‘Does a realized one no longer exist after death?’ is included in form. ‘Does a realized one both still exist and no longer exist after death?’ is included in form. ‘Does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?’ is included in form. ‘Does a realized one still exist after death?’ is included in feeling … perception … choices … consciousness. ‘Does a realized one no longer exist after death?’ is included in consciousness. ‘Does a realized one both still exist and no longer exist after death?’ is included in consciousness. ‘Does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?’ is included in consciousness. This is the cause, this is the reason why this has not been declared by the Buddha.”

၄-ဒုတိယ သာရိပုတ္တ ကောဋ္ဌိကသုတ် ၄၁၃။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏။ပ။ [ထိုအမေးမျိုးပင်တည်း။ ] ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ငါ့သျှင်ရုပ်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား ရုပ်ဖြစ်ကြောင်းကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအားရုပ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား ရုပ်ချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏” ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက် ၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏။ ဝေဒနာကို။ သညာကို။ သင်္ခါရ တို့ကို။ ဝိညာဏ်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား ဝိညာဏ်ဖြစ်ကြေင်းကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား ဝိညာဏ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအားဝိညာဏ်ချုပ်ရာသို့ ရောက် ကြောင်းအကျင့်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သူအား “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏” ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ် ” ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း (အယူ) ဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ရုပ်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ရုပ်ဖြစ်ကြောင်းကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ရုပ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ရုပ်ချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်း (အယူ) မဖြစ်။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ)မဖြစ်။ ဝေဒနာကို။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ဝိညာဏ်ဖြစ်ကြောင်းကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ဝိညာဏ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား ဝိညာဏ်ချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သူအား “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်း (အယူ) မဖြစ်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) မဖြစ်၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်း (အယူ) မဖြစ်၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟူ၍လည်း (အယူ) မဖြစ်။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ စတုတ္ထသုတ်။

Linked Discourses 44.4 1. The Undeclared Points With Sāriputta and Koṭṭhita (2nd) At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. … (The same down as far as:) “What’s the cause, reverend, what’s the reason why this has not been declared by the Buddha?” “Reverend, not truly knowing and seeing form, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, one thinks ‘a realized one still exists after death’ or ‘a realized one no longer exists after death’ or ‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ or ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ Not truly knowing or seeing feeling … perception … choices … consciousness, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, one thinks ‘a realized one still exists after death’ or ‘a realized one no longer exists after death’ or ‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ or ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ Truly knowing and seeing form … feeling … perception … choices … consciousness, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation, one doesn’t think ‘a realized one still exists after death’ or ‘a realized one no longer exists after death’ or ‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ or ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This is the cause, this is the reason why this has not been declared by the Buddha.”

၅-တတိယ သာရိပုတ္တ ကောဋ္ဌိကသုတ် ၄၁၄။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏။ပ။ [ထိုအမေးမျိုးပင်တည်း။ ] ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရုပ်၌ စွဲမက်မှု မကင်းသူ လိုချင်မှု မကင်းသူ ချစ်ခင်မှု မကင်းသူ မွတ်သိပ်မှု မကင်းသူပူလောင်မှု မကင်းသူ တပ်မက်မှု မကင်းသူအား “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ဝေဒနာ၌ ။ သညာ၌ ။ သင်္ခါရတို့၌ ။ ဝိညာဏ်၌ စွဲမက်မှု မကင်းသူ လိုချင်မှု မကင်းသူ ချစ်ခင်မှု မကင်းသူ မွတ်သိပ်မှု မကင်းသူ ပူလောင်မှု မကင်းသူတပ်မက်မှု မကင်းသူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူ၍လည်းအယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ရုပ်၌ စွဲမက်မှု ကင်းသူ။ပ။ ဝေဒနာ၌ ။ သညာ၌ ။ သင်္ခါရတို့၌ ။ ဝိညာဏ်၌ စွဲမက်မှုကင်းသူ လိုချင်မှု ကင်းသူ ချစ်ခင်မှု ကင်းသူ မွတ်သိပ်မှု ကင်းသူ ပူလောင်မှု ကင်းသူ တပ်မက်မှုကင်းသူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ပ။ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော် မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ ပဉ္စမသုတ်။

Linked Discourses 44.5 1. The Undeclared Points With Sāriputta and Koṭṭhita (3rd) At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. … (The same down as far as:) “What’s the cause, reverend, what’s the reason why this has not been declared by the Buddha?” “Reverend, if you’re not rid of greed, desire, fondness, thirst, passion, and craving for form … feeling … perception … choices … consciousness, you think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you are rid of greed for form … feeling … perception … choices … consciousness, you don’t think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This is the cause, this is the reason why this has not been declared by the Buddha.”

၆-စတုတ္ထ သာရိပုတ္တ ကောဋ္ဌိကသုတ် ၄၁၅။ အခါတစ်ပါး၌ အသျှင်သာရိပုတြာနှင့် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကတို့သည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ (သီတင်းသုံး) နေတော်မူကုန်၏၊ ထိုအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ညချမ်းအခါတစ် ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထ၍ အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိကနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် အသျှင်မဟာကောဋ္ဌိက အား- ငါ့သျှင်ကောဋ္ဌိက ‘ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလော ’ဟု ဆို၏။ပ။ ‘ ငါ့သျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော ’ဟု ဤသို့ မေး လျှင် ‘ ငါ့သျှင် သတ္တဝါသည် သေသည် မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ’ ဟူ သော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရာ့းဟောတော်မမူဟု ဆို၏။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ ခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကားအဘယ်ပါနည်းဟု မေး၏။ ငါ့သျှင် ရုပ်ဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော ရုပ်၌ ပျော်ပိုက်သော ရုပ်ကို နှစ်ခြိုက်သော ရုပ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်းအယူဖြစ်၏၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ဝေဒနာဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော ဝေဒနာ၌ ပျော်ပိုက်သော ဝေဒနာကို နှစ်ခြိုက်သော ဝေဒနာချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်းအယူ ဖြစ်၏။ပ။ ငါ့သျှင် သညာဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော။ပ။ ငါ့သျှင် သင်္ခါရဟူသောမွေ့လျော်ရာရှိသော။ပ။ ငါ့သျှင် ဝိညာဏ်ဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော ဝိညာဏ်၌ ပျော်ပိုက်သောဝိညာဏ်ကို နှစ်ခြိုက်သော ဝိညာဏ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား“ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ရုပ်ဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော ရုပ်၌ မပျော်ပိုက်သော ရုပ်ကို မနှစ်ခြိုက်သော ရုပ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ ငါ့သျှင် ဝေဒနာဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော။ပ။ ငါ့သျှင် သညာဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော။ပ။ ငါ့သျှင် သင်္ခါရဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော။ပ။ ငါ့သျှင် ဝိညာဏ်ဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော ဝိညာဏ်၌ မပျော်ပိုက်သော ဝိညာဏ်ကို မနှစ်ခြိုက်သော ဝိညာဏ်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏” ဟူ၍လည်းအယူ မဖြစ်။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်တစ်မျိုးလည်း ရှိနိုင်သေးသလော။ ငါ့သျှင် ရှိနိုင်သေး၏၊ ငါ့သျှင် ဘဝဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော ဘဝ၌ ပျော်ပိုက်သော ဘဝကို နှစ်ခြိုက်သော ဘဝချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ” ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ဘဝဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော ဘဝ၌ မပျော် ပိုက်သော ဘဝကို မနှစ်ခြိုက်သော ဘဝချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သော သူအား“သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်၊ ငါ့သျှင်မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်တစ်မျိုးလည်း ရှိနိုင်သေးသလော။ ငါ့သျှင် ရှိနိုင်သေး၏၊ ငါ့သျှင် ဥပါဒါန်ဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော ဥပါဒါန်၌ ပျော်ပိုက်သော ဥပါဒါန်ကိုနှစ်ခြိုက်သော ဥပါဒါန်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် ဥပါဒါန်ဟူသော မွေ့လျော်ရာ မရှိသော ဥပါ ဒါန်၌ မပျော်ပိုက်သော ဥပါဒါန်ကို မနှစ်ခြိုက်သော ဥပါဒါန်ချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သော သူအား “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်းအယူ မဖြစ်။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ” ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏အကြောင်းပရိယာယ်ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်တစ်မျိုးလည်း ရှိနိုင်သေးသလော။ ငါ့သျှင် ရှိနိုင်သေး၏၊ ငါ့သျှင် တဏှာဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော တဏှာ၌ ပျော်ပိုက်သော တဏှာကိုနှစ် ခြိုက်သော တဏှာချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မသိမမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူဖြစ်၏။ ငါ့သျှင် တဏှာဟူသောမွေ့လျော်ရာ မရှိသော တဏှာ၌ မပျော်ပိုက်သော တဏှာကို မနှစ်ခြိုက်သော တဏှာချုပ်ရာကိုဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိမြင်သော သူအား “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းအယူ မဖြစ်။ပ။ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟူ၍လည်း အယူ မဖြစ်၊ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်ကား ဤသည်ပင်တည်း။ ငါ့သျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူခြင်း၏ အကြောင်းပရိယာယ်တစ်မျိုးလည်း ရှိနိုင်သေးသလော။ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာ ယခု ဤအရပ်၌ ဤထက်အလွန် အဘယ်ကို အလိုရှိသနည်း၊ ငါ့သျှင်သာရိပုတြာတဏှာ ကုန်သဖြင့် (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပညတ်ရန် ဝဋ်ဆင်းရဲသည်မရှိဟု (မိန့်ဆို၏)။ ဆဋ္ဌသုတ်။

Linked Discourses 44.6 1. The Undeclared Points With Sāriputta and Koṭṭhita (4th) At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana. Then in the late afternoon, Venerable Sāriputta came out of retreat, went to Venerable Mahākoṭṭhita, and they greeted each other. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Mahākoṭṭhita: “Reverend Koṭṭhita, does a realized one still exist after death?” … “Reverend, when asked these questions, you say that this has not been declared by the Buddha. What’s the cause, what’s the reason why this has not been declared by the Buddha?” “Reverend, if you like, love, and enjoy form, and don’t truly see the cessation of form, you think ‘a realized one still exists after death’ or ‘a realized one no longer exists after death’ or ‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ or ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you like, love, and enjoy feeling … perception … choices … consciousness, and don’t truly see the cessation of consciousness, you think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you don’t like, love, and enjoy form … feeling … perception … choices … consciousness, and you truly see the cessation of consciousness, you don’t think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This is the cause, this is the reason why this has not been declared by the Buddha.” “But reverend, could there be another way of explaining why this was not declared by the Buddha?” “There could, reverend. If you like, love, and enjoy existence, and don’t truly see the cessation of continued existence, you think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you don’t like, love, and enjoy existence, and you truly see the cessation of continued existence, you don’t think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This too is a way of explaining why this was not declared by the Buddha.” “But reverend, could there be another way of explaining why this was not declared by the Buddha?” “There could, reverend. If you like, love, and enjoy grasping, and don’t truly see the cessation of grasping, you think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you don’t like, love, and enjoy grasping, and you truly see the cessation of grasping, you don’t think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This too is a way of explaining why this was not declared by the Buddha.” “But reverend, could there be another way of explaining why this was not declared by the Buddha?” “There could, reverend. If you like, love, and enjoy craving, and don’t truly see the cessation of craving, you think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ If you don’t like, love, and enjoy craving, and you truly see the cessation of craving, you don’t think ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death.’ This too is a way of explaining why this was not declared by the Buddha.” “But reverend, could there be another way of explaining why this was not declared by the Buddha?” “Seriously, reverend, what more could you want? For one who is freed due to the ending of craving, there is no cycle of rebirths to be found.”

၇-မောဂ္ဂလာနသုတ် ၄၁၆။ ထိုအခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်နှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက်အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား- အသျှင်မောဂ္ဂလာန် လောကသည် မြဲသလောဟု ဆို၏၊ ဝစ္ဆ“လောကသည် မြဲ၏ ”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်သို့ဖြစ်လျှင် လောကသည် မမြဲသလော၊ ဝစ္ဆ “လောကသည် မမြဲ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်းမြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် လောကသည် အဆုံးရှိသလော၊ ဝစ္ဆ “လောကသည်အဆုံးရှိ၏ ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သို့ဖြစ်လျှင်လောကသည် အဆုံးမရှိသလော၊ ဝစ္ဆ “ လောကသည် အဆုံးမရှိ ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်းမြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂ လာန် ထိုအသက်သည်ပင် ထိုကိုယ်လော၊ ဝစ္ဆ“ထိုအသက်သည်ပင် ထိုကိုယ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည် တခြားလော၊ ဝစ္ဆ “အသက်သည် တခြားကိုယ်သည် တခြား ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန်သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သလော၊ ဝစ္ဆ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏ ”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်သလော၊ ဝစ္ဆ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ် ” ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်သလော၊ ဝစ္ဆ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ် ” ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော၊ ဝစ္ဆ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူသော ဤစကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည်မြဲ၏ ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ လောကသည် မမြဲ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ လောကသည်အဆုံးရှိ၏”ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံးမရှိ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ထိုအသက်သည်ပင်ထိုကိုယ်တည်း”ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ “အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည် တခြား”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေ ဆိုကြခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ရဟန်းဂေါတမသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည်မမြဲ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံး ရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံးမရှိ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ထိုအသက်သည်ပင် ထိုကိုယ် တည်း”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “အသက်သည်တခြား ကိုယ်သည် တခြား”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်း ကောင်းမဖြေဆိုခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ဝစ္ဆ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ကား မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ့ဥစ္စာတည်း၊ ဤမျက်စိသည် ငါဖြစ်၏၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏။ပ။ လျှာကို “ ဤလျှာသည် ငါ့ဥစ္စာတည်း၊ ဤလျှာသည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏။ပ။ စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ့ဥစ္စာတည်း၊ ဤစိတ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏၊ ထို့ကြောင့် အယူတစ်မျိုးရှိသူပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ဖြေဆိုကြ ခြင်း ဖြစ်၏။ ဝစ္ဆ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်ကား မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ရှုတော်မူ၏။ပ။ လျှာကို“ ဤလျှာသည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟုရှုတော်မူ၏။ပ။ စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏အတ္တမဟုတ် ”ဟု ရှုတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည်မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်း ဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် နေရာမှ ထကာ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား-အသျှင်ဂေါတမ “လောကသည် မြဲသလော”ဟု မေးလျှောက်၏။ ဝစ္ဆ “လောကသည့်မြဲ၏”ဟူ သော ဤစကားကို ငါ မဟော။ပ။ အသျှင်ဂေါတမ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော။ ဝစ္ဆ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟော။ အသျှင်ဂေါတမ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေကြခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ အသျှင် ဂေါတမ အသျှင်ဂေါတမသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ဝစ္ဆ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ကား မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤမျက်စိသည် ငါဖြစ်၏၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏။ပ။ လျှာကို “ ဤလျှာသည် ငါ့ဥစ္စာ ဖြစ်၏၊ ဤလျှာသည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏။ပ။ စိတ်ကို “ ဤစိတ်သည် ငါ့ဥစ္စာဖြစ်၏၊ ဤစိတ်သည် ငါ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း”ဟု ရှုကြ၏၊ ထို့ကြောင့် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေဆိုကြခြင်း ဖြစ်၏။ ဝစ္ဆ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်ကား မျက်စိကို “ ဤမျက်စိသည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤမျက်စိသည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ရှု၏။ပ။ လျှာကို “ ဤလျှာသည်ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ မဟုတ်၊ ဤလျှာသည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ရှု၏။ပ။ စိတ်ကို“ ဤစိတ်သည် ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ မဟုတ်၊ ဤစိတ်သည် ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ရှု၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် မမြဲ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံးရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည်အဆုံးမရှိ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ထိုအသက်သည်ပင် ထိုကိုယ်တည်း”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “အသက်သည်တခြား ကိုယ်သည် တခြား”ဟူ၍လည်း ကောင်း၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည်သေသည် မှနောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်းဖြစ်၏။ အသျှင်ဂေါတမ အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဂေါတမ မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ ဆရာနှင့် တပည့်၏ တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်း သဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင်ဘဲရှိလှပါ၏။ အသျှင်ဂေါတမ အကျွန်ုပ်သည် ယခုပင် မဟာမောဂ္ဂလာန်ရဟန်းကို ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ဤအနက်ကို မေးခဲ့ပါသည်၊ မဟာမောဂ္ဂလာန်ရဟန်းသည်လည်း ဤပုဒ်တို့ဖြင့် ဤသဒ္ဒါတို့ဖြင့် အသျှင်ဂေါတမကဲ့သို့ပင် ဤအနက်ကို ဖြေဆိုပါသည်။ အသျှင်ဂေါတမ အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်ဂေါတမ မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ ဆရာနှင့် တပည့်၏ တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်း သဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင်ဘဲ ရှိလှပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ သတ္တမသုတ်။

Linked Discourses 44.7 1. The Undeclared Points With Moggallāna Then the wanderer Vacchagotta went up to Venerable Mahāmoggallāna, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to Mahāmoggallāna: “Worthy Moggallāna, is this right: ‘the cosmos is eternal’?” “Vaccha, this has not been declared by the Buddha.” “Then is this right: ‘the cosmos is not eternal’ … ‘the cosmos is finite’ … ‘the cosmos is infinite’ … ‘the soul and the body are one and the same’ … ‘the soul is one thing, the body another’ … ‘a realized one still exists after death’ … ‘a realized one no longer exists after death’ … ‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ … ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “This too has not been declared by the Buddha.” “What’s the cause, worthy Moggallāna, what’s the reason why, when the wanderers of other religions are asked these questions, they declare one of these to be true? And what’s the reason why, when the ascetic Gotama is asked these questions, he does not declare one of these to be true?” “Vaccha, the wanderers of other religions regard the eye like this: ‘This is mine, I am this, this is my self.’ They regard the ear … nose … tongue … body … mind like this: ‘This is mine, I am this, this is my self.’ That’s why, when asked, they declare one of those answers to be true. The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha regards the eye like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ He regards the ear … nose … tongue … body … mind like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ That’s why, when asked, he does not declare one of those answers to be true.” Then the wanderer Vacchagotta rose from his seat and went to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. He asked the Buddha the same questions, and received the same answers. He said, “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing! How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter! Just now I went to the ascetic Mahāmoggallāna and asked him about this matter. And he explained it to me with these words and phrases, just like the worthy Gotama. It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing! How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter!”

၈-ဝစ္ဆဂေါတ္တသုတ် ၄၁၇။ ထိုအခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် ဤစကားကို ပြောဆို၏- အသျှင်ဂေါတမ “လောကသည် မြဲသလော”။ ဝစ္ဆ “လောကသည် မြဲ၏”ဟူသော ဤစကားကိုငါ မဟော။ပ။ အသျှင်ဂေါတမ သို့ဖြစ်လျှင် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သလော။ ဝစ္ဆ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူသော ဤစကားကိုလည်း ငါ မဟော။ အသျှင်ဂေါတမ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေဆိုခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အသျှင်ဂေါတမသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ဝစ္ဆ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ကား ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုကြကုန်၏။ ဝေဒနာကိုအတ္တဟူ၍ ရှုကြကုန်၏။ပ။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုကြကုန်၏။ ထို့ ကြောင့် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်း ကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေဆိုခြင်း ဖြစ်၏။ ဝစ္ဆပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည်ကား ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း မရှု။ ဝေဒနာကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်း ကောင်း မရှု။ ထို့ကြောင့်မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်း ကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့မဖြေဆိုခြင်း ဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် နေရာမှ ထ၍ အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင်အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်နှင့် အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်အား- အသျှင်မောဂ္ဂလာန် လောကသည် မြဲသလောဟုမေးလျှောက်၏၊ ဝစ္ဆ “ လောကသည် မြဲ၏ ”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ပ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်သလော။ ဝစ္ဆ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ” ဟူသော ဤ စကားကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မမူ။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့ အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်းမဟုတ် ”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေဆိုကြခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် ရဟန်းဂေါတမသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင့်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့ကား အဘယ်ပါနည်း။ ဝစ္ဆ အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့ကား ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုကြကုန်၏။ ဝေဒနာကိုအတ္တဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် အယူတစ်မျိုးရှိသူ ပရိဗိုဇ်တို့သည် ဤသို့အမေးခံကြရလျှင် “လောကသည် မြဲ၏”ဟူ၍လည်း ကောင်း။ပ။ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ ဖြေဆိုကြခြင်း ဖြစ်၏။ ဝစ္ဆ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည်ကား ရုပ်ကို အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ရုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရုပ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုတော် မမူ။ ဝေဒနာကိုအတ္တဟူ၍လည်းကောင်း။ပ။ သညာကို။ သင်္ခါရတို့ကို။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟူ၍လည်း ကောင်း၊ ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟူ၍လည်းကောင်း ရှုတော်မမူ။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ အမေးခံရလျှင် “လောကသည်မြဲ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် မမြဲ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံးရှိ၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လောကသည် အဆုံးမရှိ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ထိုအသက်သည်ပင် ထိုကိုယ်တည်း”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “အသက်သည် တခြား ကိုယ်သည် တခြား”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ သတ္တဝါသည် သေသည်မှနောက်၌ ဖြစ်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည် သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်း မဖြစ်”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “သတ္တဝါသည်သေသည်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ် မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍လည်းကောင်း ဤသို့ မဖြေဆိုခြင်း ဖြစ်၏ဟု မိန့်ဆို၏။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ ဆရာနှင့် တပည့်၏တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်း သဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင် ဘဲ ရှိလှပါ၏၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အကျွန်ုပ်သည် ယခုပင် ရဟန်းဂေါတမကို ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် ဤအနက်ကို မေးခဲ့ပါသည်၊ ရဟန်းဂေါတမသည်လည်း ဤပုဒ်တို့ဖြင့် ဤသဒ္ဒါတို့ဖြင့်အသျှင်မောဂ္ဂလာန်ကဲ့သို့ပင် ဤ အနက်ကို ဖြေဆိုပါသည်။ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် အံ့ဖွယ်ရှိပါပေစွ၊ အသျှင်မောဂ္ဂလာန် မဖြစ်ဖူးမြဲ ဖြစ်ပါပေစွ၊ ဆရာနှင့် တပည့်၏ တရားဟောရာ၌ အနက်အနက်ချင်းသဒ္ဒါသဒ္ဒါချင်း တစ်ထပ်တည်း ကျလှပါ၏၊ ညီညွတ်လှပါ၏၊ မဆန့်ကျင်ဘဲ ရှိလှပါ၏ဟု (လျှောက်၏)။ အဋ္ဌမသုတ်။

Linked Discourses 44.8 1. The Undeclared Points With Vacchagotta Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to the Buddha: “Worthy Gotama, is this right: ‘the cosmos is eternal’?” “This has not been declared by me, Vaccha.” … “Then is this right: ‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death’?” “This too has not been declared by me.” “What’s the cause, worthy Gotama, what’s the reason why, when the wanderers of other religions are asked these questions, they declare one of these to be true? And what’s the reason why, when the worthy Gotama is asked these questions, he does not declare one of these to be true?” “Vaccha, the wanderers of other religions regard form as self, self as having form, form in self, or self in form. They regard feeling … perception … choices … consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness. That’s why, when asked, they declare one of those answers to be true. The Realized One doesn’t regard form as self, self as having form, form in self, or self in form. He doesn’t regard feeling … perception … choices … consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness. That’s why, when asked, he does not declare one of those answers to be true.” Then the wanderer Vacchagotta rose from his seat and went to Venerable Mahāmoggallāna, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. He asked Mahāmoggallāna the same questions, and received the same answers. He said, “It’s incredible, worthy Moggallāna, it’s amazing. How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter! Just now I went to the ascetic Gotama and asked him about this matter. And he explained it to me with these words and phrases, just like the worthy Moggallāna. It’s incredible, worthy Moggallāna, it’s amazing! How the meaning and the phrasing of the Teacher and the disciple fit together and agree without contradiction when it comes to the chief matter!”

၉-ကုတူဟလသာလာသုတ် ၄၁၈။ ထို့နောက် ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် အတူဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်စကား ပြောဆိုပြီး၍ တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်နေလျက် မြတ်စွာဘုရားအား ဤစကားကို လျှောက်၏- “အသျှင်ဂေါတမ ယခင့်ယခင်နေ့တို့က အယူအမျိုးမျိုးရှိကုန်သော သမဏဗြာဟ္မဏဖြစ်သည့် ပရိဗိုဇ်များစွာတို့သည် ငြင်းခုံဆူညံရာ ကုတူဟလဇရပ်၌ စုဝေးထိုင်နေကြစဥ် ဤအကြားစကားသည် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏- ဤပူရဏကဿပသည် တပည့်အပေါင်းနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းဆရာ့လည်း ဖြစ်၏၊ ထင်ရှား၏၊ ကျော်စော၏၊ အယူဝါဒတီထွင်သူ ဖြစ်၏၊ သူတော်ကောင်းဟု လူအပေါင်းကသမုတ်ထားသူ ဖြစ်၏၊ ထိုပူရဏကဿပသည်လည်း ကွယ်လွန်သေပျောက်သူ တပည့်ကို ‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏ ’ဟု ဖြစ်ရာ ဘဝတို့ကို ပြောကြား၏၊ မြတ်သော ယောကျာ်းအမြတ်ဆုံး ယောကျာ်းဖြစ်၍ အမြတ်ဆုံးသို့ ရောက်သူ ဖြစ်ပါလျက် ကွယ်လွန်သေပျောက်သူ ထိုပူရဏကဿပ၏ တပည့်ကိုလည်း ‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏ ’ဟု ဖြစ်ရာဘဝတို့ကို ပြောကြား၏။ ဤမက္ခလိဂေါသာလသည်လည်း။ပ။ ဤနိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည်လည်း။ ဤသဉ္ဇယဗေလဋ္ဌပုတ္တသည်လည်း။ ဤပကုဓကစ္စာနသည်လည်း။ ဤအဇိတကေသကမ္ဗလသည်လည်း တပည့်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းဆရာလည်း ဖြစ်၏၊ ထင်ရှား၏၊ ကျော်စော၏၊ အယူဝါဒတီတွင်သူ ဖြစ်၏၊ သူတော်ကောင်းဟု လူအပေါင်းက သမုတ်ထားသူ ဖြစ်၏၊ ထိုအဇိတကေသကမ္ဗလသည်လည်း ကွယ်လွန်သေပျောက်သော တပည့်ကို ‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏ ’ဟု ဖြစ်ရာဘဝတို့ကို ပြောကြား၏၊ မြတ်သော ယောကျာ်း အမြတ်ဆုံး ယောကျာ်းဖြစ်၍ အမြတ်ဆုံးသို့ရောက်သည် ဖြစ်ပါလျက် ကွယ်လွန်သေပျောက်သူ ထိုအဇိတကေသကမ္ဗလ၏ တပည့်ကိုလည်း‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏’ဟု ဖြစ်ရာ ဘဝကို ပြောကြား၏။ ဤရဟန်းဂေါတမသည်လည်း တပည့်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏၊ ဂိုဏ်းဆရာလည်း ဖြစ်၏၊ ထင်ရှား၏၊ ကျော်စော၏၊ အယူဝါဒတီထွင်သူ ဖြစ်၏၊ သူတော်ကောင်းဟု လူအပေါင်းကသမုတ်ထားသူ ဖြစ်၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ကွယ်လွန်သေပျောက်သော တပည့်ကို ‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏’ဟု ဖြစ်ရာ ဘဝတို့ကို ပြောကြား၏၊ မြတ်သော ယောကျာ်း အမြတ်ဆုံး ယောကျာ်းဖြစ်၍ အမြတ်ဆုံးသို့ ရောက်သူ ဖြစ်ပါလျက်ကွယ်လွန်သေပျောက်သူ ထိုမြတ်စွာ ဘုရား၏ တပည့်ကိုကား ‘ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသူသည် ဤဘဝ၌ ဖြစ်၏’ဟု ဖြစ်ရာ ဘဝ တို့ကို ပြောကြားတော်မမူ။ စင်စစ်သော်ကား ထိုတပည့်သာဝကသည်‘တဏှာကို ဖြတ်ပြီးပြီ၊ သံယောဇဥ် ကို ဖြတ်ပြီးပြီ၊ မာနကို ကောင်းစွာ ပယ်ပြီးသောကြောင့် ဆင်းရဲ၏အဆုံးကို ပြုလေပြီ ’ဟုသာ ပြောကြား၏၊ အသျှင်ဂေါတမ ‘ရဟန်းဂေါတမ၏ တရားအထူးသိမှုသည်အဘယ်သို့ပါနည်း’ဟု အကျွန်ုပ်အား တွေး တောယုံမှား ဖြစ်မိပါ၏”ဟု လျှောက်၏။ ဝစ္ဆ သင်သည် တွေးတောခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်း၊ ယုံမှားခြင်းငှါ သင့်သည်သာတည်း၊ သင့်အားတွေးတောသင့်သော အရာ၌ ယုံမှားမှု ဖြစ်ပေ၏၊ ဝစ္ဆ ငါသည် စွဲလမ်းမှုရှိသူအား တစ်ဖန် ဘဝသစ် ဖြစ်ခြင်းကို ပညတ်၏၊ စွဲလမ်းမှု မရှိသူအား မပညတ်။ ဝစ္ဆ ဥပမာသော်ကား မီးသည် လောင်စာရှိသော်တောက်လောင်၏၊ လောင်စာ မရှိသော် မတောက်လောင်။ ဝစ္ဆ ဤအတူပင် ငါသည် စွဲလမ်းမှု ရှိသူအားတစ်ဖန် ဘဝသစ် ဖြစ်ခြင်းကို ပညတ်၏၊ စွဲလမ်းမှု မရှိသူအား မပညတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အသျှင်ဂေါတမ မီးလျှံသည် လေလွင့်သဖြင့် အဝေးသို့ ရောက်သော အခါ ဤမီးကား အဘယ်လောင်စာ ရှိသည်ဟု အသျှင်ဂေါတမ ပညတ်ပါသနည်း။ ဝစ္ဆ မီးလျှံသည် လေလွင့်သဖြင့် အဝေးသို့ရောက်သော အခါ၌ ထိုမီးကို လေဟူသော လောင်စာရှိသည်ဟု ငါ ပညတ်၏။ ဝစ္ဆ မှန်၏၊ ထိုအခါ၌ လေသည် ထိုမီး၏ လောင်စာဖြစ်၏။ အသျှင်ဂေါတမ ဤကိုယ်ကို ပစ်ချ၍ သတ္တဝါသည် တစ်ပါးသောကိုယ် သို့လည်း မကပ်ရောက်သော အခါ၌ သတ္တဝါအား အဘယ်စွဲလမ်းမှု ရှိသည်ဟု အသျှင်ဂေါတမပညတ်ပါ သနည်း။ ဝစ္ဆ ဤကိုယ်ကို ပစ်ချ၍ သတ္တဝါသည် တစ်ပါးသော ကိုယ်သို့လည်းမကပ်ရောက်သော အခါ၌ ထိုသတ္တဝါသည် တဏှာဟူသော စွဲလမ်းမှု ရှိ၏ဟု ငါ ဆို၏။ ဝစ္ဆ မှန်၏၊ ထိုအခါ၌ တဏှာသည် ထို သတ္တဝါ၏ စွဲလမ်းမှု ဖြစ်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ နဝမသုတ်။

Linked Discourses 44.9 1. The Undeclared Points The Debating Hall Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to the Buddha: “Worthy Gotama, a few days ago several ascetics, brahmins, and wanderers who follow various other religions were sitting together in the debating hall, and this discussion came up among them: ‘This Pūraṇa Kassapa leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people. When a disciple passes away, he declares that this one is reborn here, while that one is reborn there. And as for a disciple who is a supreme person, highest of people, having reached the highest point, when they pass away he also declares that this one is reborn here, while that one is reborn there. This bamboo-staffed ascetic Gosāla … the Jain ascetic of the Ñātika clan … Sañjaya Belaṭṭhiputta … Pakudha Kaccāyana … Ajita of the hair blanket leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people. When a disciple passes away, he declares that this one is reborn here, while that one is reborn there. And as for a disciple who is a supreme person, highest of people, having reached the highest point, when they pass away he also declares that this one is reborn here, while that one is reborn there. This ascetic Gotama leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people. When a disciple passes away, he declares that this one is reborn here, while that one is reborn there. But as for a disciple who is a supreme person, highest of people, having reached the highest point, when they pass away he doesn’t declare that this one is reborn here, while that one is reborn there. Rather, he declares that they have cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit have made an end of suffering.’ I had doubt and uncertainty about that: ‘How on earth can I understand the ascetic Gotama’s teaching?’” “Vaccha, no wonder you’re doubting and uncertain. Doubt has come up in you about an uncertain matter. I describe rebirth for someone who grasps fuel, not for someone who does not. It’s like a fire which only burns with fuel, not without fuel. In the same way I describe rebirth for someone who grasps fuel, not for someone who doesn’t grasp fuel.” “But when a flame is blown away by the wind, what does the worthy Gotama say is its fuel then?” “At such a time, I say that it’s fueled by the wind. For the wind is its fuel then.” “But when someone who is attached has laid down this body and has not been reborn in one of the realms, what does the worthy Gotama say is their fuel then?” “When someone who is attached has laid down this body, Vaccha, and has not been reborn in one of the realms, I say they’re fueled by craving. For craving is their fuel then.”