အရိမေတ္တယျဗုဒ္ဓဝင်စာစုများ

မေတ္တေယျဘုရားအလောင်း

ရှင်သည် ကံ့ကော်ပင် ပွင့်တော်မူလိမ့်မည်ဟု အများသိကြပါသည်။

သည်။ အဘယ်သူ ဖြစ်သည်။ အဘယ်သို့ ပါရမီဖြည့်ခဲ့သည်ကိုမူကားသိသူ ရှားကြပါသည်၊ | ၂။ | ၂

လနေ့့ မျကမှေောကခေတတွင အချ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာအဆောက်အဘုံများအတွင်းဋိ အလောင်းတော်နတ်သားရုပ်တုကို ဖူးတွေ့နေရပါသည်၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံလည်း မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းကို

အလောင်းတော်နတ်သားဟု ကမ္ပည်းတပ်ခြင်းမှာ ယခုအခါမေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် တုသိတာနတ်ပြည် စံနေတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည် တုသိတာနတ်ပြည် စံနေကြောင်းကိုလည်း မဟာဝံသ-စသော ဂန္ထန္တရကျမ်းများအရ သိရပါသည်၊

သီဟိုဠ်ကျွန်းခ ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းကြီး သေလွန်ခါနီးလတ်သော်ပရိတ်တရားတော်များ နာရသောအကျိုးကြောင့် ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းကြီးကိုနတ်ပြည်သို့ ခေါ်ဆောင်ရန် နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှ နတ်သားခြောက်ယောက်တို့သည် ရထားခြောက်စင်းနှင့် ရောက်လာကြဇ်ၤ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်တွင် အဘယ်နတ်ပြည်သည် သာယာမွေ့လျော်ဖွယ်ရှိပါသနည်းဟု မဓမေးသောကာလ အဘယ-မထေရိက ဓေတ္တေယျဘုရားအလောင်းတော်စံရာ တုသိတာနတ်ပြည်သည် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိကြောင်းမိန့်တော်မူပါသည်၊ [မဟာဝံသ ၃၂ ၂၂၃-၄] ထို့ကြောင့် မေတ္တေယျဘုရားအလောင်း တုသိတာနတ်ပြည် စံနေကြောင်း သိရပါသည်၊

တဖန် မဓုရရသဝါဟိနီ၀တ္ထု (၄၉-စူဠတလ္လကဏ္ဍက၀တ္ထု)တွင်လည်း မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် တုသိတာနတ်ပြည်၌ စံနေတော်မူကြောင်း ဆိုပါသည်၊

ရှင်မာလဲဝတ္ထု (ပေမူ)တွင်လည်း မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းတုသိတာနတ်ပြည် စံနေတော်မူကြောင်း ဖော်ပြရုံမျှမက အလောင်းတော်နတ်သားက “မိမိဘုရားဖြစ်သောအခါ လက်ဦးဖူးတွေ့ ရအောင်မဟာဝေဿန္တရာဇာတ်ကို ဆီမီးတစ်ထောင်၊ ပန်းတစ်ထောင်တိုဖြင့်ပူဇော်၍ နေ့ချင်းကုန်အောင် နာရမည့်အကြောင်း ရှင်မာလဲမထေရိအား

ဤသို့ ပါဠိဘက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များအရသာမက သက္တတကျမ်းဂန်များအရလည်း မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းတော် တုသိတာနတ်ပြည် စံနေတော်မူကြောင်း သိရပါသေးသည်။ ဂေါတမဘုရားအလောင်းသည် နောက်ဆုံးဘဝအဖြစ် လူ.ပြည်၌ သန္ဓေယူသောအခါမိမိကိုယ်စား နတ်ပရိသဟ်အပေါင်းကို တရားဟောပြဆုံးမရန် ရာထူးလွှဲသောအားဖြင့် မိမိင်ါဥခေါင်းထက်မှ ဥသျှောင်ကိုချွတ်၍ `မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းဇါ ဦးခေါင်းထက်ဥဌိ ဆောင်းပေးတော်မူကြောင်းလလိတ္ဝိတ္ထရကျမ်း (အခန်း-၅) ဆိုပါသည်၊ င ၂ င

အမျးကောငးသားသည သဒ္ဓမ္မဗုဏ္ဍရကတရားကု ဂူဇော

သေသည့်ခဏဌိ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းတော်စံရာ တုသိတာနတ်တို့စါ အသင်းအပင်းအဖြစ်သို့ ရောက်လတ္တံ့“ဟု သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရိကကျမ်း(အခန်း-၂၆)၌ ဆိုသဖြင့်လည်း မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည်

နတ်ပြည် စံတော်မူသော မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက အဘယ်သူဖြစ်ရှ်အဘယ်သို့ ဗျာဒိတ်ခံခဲ့သည်ကို အနာဂတဝင်အဋ္ဌကထာက အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားပါသည်၊ |

မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ အဇာတသတ်မင်းကို စွဲ၍ မိဖုရားခေါင်ကြီး အဉ္စနဒေဝီဇါ၀မ်းခ်ပဋိသန္ဓေနေ၍ ဖွားသောအခါ အဇိတကုမာရဟု တွင််ါ၊ အဇာတသတ်မင်းသည် မြတ်စွာဘုရားသာသနာ၌ သူမတူသော ကြည်ညိုခြင်းရှိရကား

သာသနအမွေခံဖြစ်လိုရ်် အဇိတမင်းသားကို အခြံအရံငါးရာနှင့်တကွရဟန်းပြုစေဇါါ။ အဇိတမင်းသားသည် နောင်သောအခါ ရဟန်းအဖြစ်ကိုရ၍ သီလႈသမာဓိ,ပညာနှင့်ပြည့်စုံသော အဇိတထေရ်ဟု ထင်ရှား၏၊

မြတ်စွာဘုရားသည် အဇိတထေရ်ကို ခေါ်ဆောင်၍ ကပိလဝတ္ထုသို့ ကြွတော်မူကာ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်ဋိ နေတော်မူဇါ;ထိုအခါ မဟာပဇာ၀တိဂေါတမီသည် ဝါပင်ကို ကိုယ်တိုင်စိုက်ရွ်ဝါပေါက်ကို ကိုယ်တိုင်ကောက် ကိုယ်တိုင်ဖန်။ ကိုယ်တိုင်ဝင့်ရှ် .ရသောချည်ဖြင့် သင်္ကန်းရက်စေပြီး သင်္ကန်းအစုံကို မြတ်စွာဘုရားအား ကပ်လှူလာဇါ မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ထည်ကို _အလှူခံရွ် ကျန်တစ်ထည်ကို ၂ သယားဘအား လူလ ကူ တိုက်တွန်းတော်မူဇါၤ ဂေါတမီဇါ

ခံယူလေဇါၤ ဤသို့ ခံယူသည်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ သံဃာက “မထင်ရှားသော

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက “ရဟန်းတို့ ဤသို့ အညတရဝါဒ-မထင်ရှားသော ရဟန်းဟူသောစကားဖြင့် မကဲ့ရဲ့ကြနှင့် ဤရဟန်းသည် ဘုရားအညွှန်အညှောက်တည်း။ ဘုရားမျိုးစေ့တည်း၊ ပြည့်ပြီးသော ပါရမီရှိသော ဘုရားလျာတည်း။ တိမ်တိုက်ကြားဦိ ထွန်းလင်းသော နေရောင်ခြည်ကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ပြာဖုံးသော မီးခဲကဲ့သို့မြေမှုန့်~ကပ်နေသော ပတ္တမြားကဲ့သို့၊ မြေကြီးဖုံးနေသော ရွှေအိုးကဲ့သို့;ပွင့်လုဆဲ ကြာပဒုမ္မာကဲ့သို့ ယုဂန္ဓိုရိတောင်အနီးမှာ နေငယ်တစ်စင်းကဲ့သို့ သဗ္ဗညုတဉာဏ် ဖြစ်ပေါ် ခါနီးသော ယောက်ျားမြတ်တည်း;ရဲရင့်သော ယောင်္ကျားသည် ငါစ်ါ သာသနာသို့ ဝင်ရ မဟာဗြဟ္မာကြီးင်ါ အနီးဒ် ဗြဟ္မာကလေးကဲ့သို့။ ရွှေဟင်္သာမင်းအနီးဉ် ဟင်္သာငယ်ကဲ့သို့ ဆဒ္ဓန်ဆင်မင်းင်ါ အနီးခ ဆင်ပေါက်ကဲ့သို့) မြင်းမိုတောင်အနီး၌ ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ကဲ့သို့။ လဝန်းအနီးဋိ သောကြာကြယ်ကဲ့သို့၊ စကြာမင်း အနီးခဌိ သားကြီး ရတနာကဲ့သို့တည်း၊ ထို့ကြောင့် မထင်ရှားသောယောသော ပေါသော သတ္တဝါမဟုတ်။ (န အညတရော ဇာတောဧသ ယော ဝါ သော ဝါ သတ္တော ၂။

ဤရဟန်းသည် ရှေးလွန်လေပြီးသောကာလခိ ပဒုမမည်သော စကြာမင်းဖြစ်စဉ် သုမိတ္တမြတ်စွာဘုရားကို ကျောင်း၊ ဆီမီး;သင်္ကန်း-စသည်တိုဖြင့် ပူဇော်ခဲ့၏ ဗြဟ္မဘာဝီမည်သော မင်းဖြစ်သောအခါ မေတ္တေယျဘုရားကို ရတနာမဏ္ဍပ်တို့ဖြင့် ပူဇော်ခဲ့င်ါၤ ထိုမှ ၁၆သင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပွင့်တော်မူသော မုဟုတ္တမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော် ပဘာဝန္တမည်သော စကြာမင်းဖြစ်ဇါ။ စကြာမင်းအဖြစ်ကို စွန်. ထိုမြတ်စွာဘုရားထံဥိ ရဟန်းပြုသဖြင့် ရတနကထေရ်ဟု တွင်စ်ါၤ ထိုဘုရားရှင်ထံ၌ ဘုရားဆုကို ပန်စ်ါၤ ထိုအခါမှစရ်အတိုင်းမသိသော ပါရမီဆောက်ဦးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ခဲ့င်ါ။ ထိုထိုကမ္ဘာတို့၌ ပွင့်တော်မူသော တဏှင်္ကရာ-စသော နှစ်ကျိပ်ခုနစ်ဆူကုန်သောဘုရားရှင်တို့ထံ၌ ဗျာဒိတ်ခံခဲ့်၍ ယခုအခါ အဇာတသတ်မင်းကိုစွဲရ်၏၏ သာသနာဋ၌ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် သီလ၊ သမာဓိ။ ပညာအကျင့်ကိုပြည့်စေလျက် ပါရမီအပေါင်းကို ဆည်းပူး နေဝါၤ ဤသို့သောအကြား၌ မထီမဲ့မြင် မပြုကြနှင့်”ဟု မိန့်တော်မူ၏ၤ

ထိုအခါ အဇိတထေရ်သည် မိမိရသောသင်္ကန်းကို ဂန္ဓကုဋီ

ဘုရားလျောင်းတော်မူသည်ရှိသေဒ် မြတ်စွာဘုရား၏ ရောင်ခြည်တော်သည် ထိုသင်္ကန်းရောင်ဖြင့် အတိုင်းမသိ တင့်တယ်တော်မူဇါါၤ အဇိတထေရ်လည်း ထိုအခြင်းအရာကိုမြင်လျှင် “၏ဘုရားဖြစ်သောအခါ ရတနာခုနစ်ပါးဖြင့်ပြီးသော ရွှေပန်းဆိုင်းဆွဲသော တဆယ့်နှစ်ယူဇနာရှိသောဆန်းကြယ်သော ပတ္တမြားဗိတာန် ဖြစ်ပါစေသောဝ်”ဟု ပတ္ထနာရွ်မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက်နေင်ါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည် ပြုံးတော်မူ၏ၤ အာနန္ဒာက ပြုံးတော်မူခြင်းစ်ါ အကြောင်းကို လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားက “ယခုအခါမဟုတ်သေး ဆွမ်းကိစ္စပြီးမှ လျှောက်လော့”ဟု မိန်.တော်မူ၏။ဆွမ်းကိစ္စပြီးလတ်သော် အာနန္ဒာလျှောက်ဇါ။ မြတ်စွာဘုရားက-

"ဘို အာနန္ဒႈ ဤအဇိတရဟန်းသည် ဤကမ္ဘာခ်သာလျှင်မေတ္တေယျမည်သော ဘုရားဖြစ်လတ္တံ့”ဟု မိန်.တော်မူ၏ ( အနာဂတဝင် အဋ္ဌကထာ၊ ပေမူ၊ ရား-လ]

မေတ္တေယျဘုရားအလောင်း ဗျာဒိတ်ခံသည့်အကြောင်းကိုတရုတ်ဘုရားဖူးခရီးသည် ယွှင်ကျန် (;ပင၊ 15148 )င်ါ မှတ်တမ်းဌ်အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပါသည်၊

“မိဂဒါဝုန်တောဌိ ရှေးဘုရားသုံးဆူတို့င် အထိမ်းအမှတ်စေတီဘေး၌ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်း ဗျာဒိတ်ခံသည့်အထိမ်းအမှတ်စေတီရှိင်ါၤ မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဂိဇ္စကုဋ်တောင်၌ စံနေတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့ကို မိန်_.တော်မူဇါၤ

| ၂ ရဟန်းတို့ နောင်အခါ၌ ဤဇမ္ဗုဒီပါသည် ဝြိမ်းချမ်းသာယာလတ္တ) လူတု့သကတမႈ အနှစရှစသောငး ရှလတ္တ၂ ဓေတ္တေယျမညသော ပုဏ္ဌားတစ်ဦးဖြစ်လတ္တံ့၊ ထိုပုဏ္ထားစ်ါကိုယ်သည် ရွှေစင်ကဲ့သို့ထွန်းလင်းတောက်ပလတ္တံ့ ထိုပုဏ္ထားသည် တောထွက်ပြီးနောက် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသောအခါ သတ္တဝါခပ်သိမ်းတို့အကျိုးငှာ သုံးပါးသောတရားကို ဟောကြားလတ္တံ့ ငါထားတော်မူခဲ့သော တရားတော်နှင့်အညီ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုသူတို့သည် ကယ်တင်ခြင်း ခံရလတ္တံ့။ တပည့်သာဝကအဖြစ် ဝန်ခံပြီးသူ ဟုတ်သည်ဖြစ်စေ။ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ သီလရှိသူ ဟုတ်သည်ဖြစ်စေ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ ရွိခိုးခြင်းဇါ် တည်ရာဖြစ်သော ရတနာသုံးပါးခွ် မတုန်မလှုပ်သက်ဝင်ယုံကြည်သူ လူခပ်သိမ်းသည် ဒေသနာတော်အစွမ်းဖြင့် ဗောဓိဉဥာဏ်တည်းဟူသော အကျိုးဖလကိုလည်းကောင်း နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသောဝိမုတ္တိချမ်းသာကိုလည်းကောင်း ရကုန်လတ္တံ့၊ ငါထားတော်မူခဲ့သောတရားတော်ဇါ သြဇာကို ခံယူကုန်သော သူတို့င်ါ ကျွတ်တမ်းဝင်ခြင်းအကျိုးငှာ သုံးပါးသောတရားကို ဟောကြားတော်မူစဉ် အခြားသူတို့လည်း တမလွန်ဘဝမ် ဤနည်းဖြင့်ပင် ကျွတ်တမ်းဝင်ကြကုန်လတ္တံ့”

မြတ်စွာဘုရား၏ ဗျာဒိတ်စကားကို ကြားရသော မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် နေရာမှ ထရ “အို မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်သည် မေတ္တေယျမည်သော ဘုရားစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်ပါလတ္တံ့လော”ဟု မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ဝါး ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက ဤသို့

“မှန်ငါး သင်သည် ဤအကျိုးတရားကို မုချခံစားရလတ္တံ့,၏ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့်အတိုင်း သင် တရားတော်ဇါ အာနိသင်

ဤသို့ ဗျာဒိတ်ခံခဲ့သော မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည်

ဟု ဆိုသော်လည်း ပါဠိတော်' အဋ္ဌကထာ။ ဋီကာဘအရပ်ရပ်၌ ဤအကြောင်းကို မတွေ့ရပေ။ အနာဂတ၀င် အဋ္ဌကထာသည်သာလျှင်တစ်ခုတည်းသော အထောက်အထား ဖြစ်ပါသည်၊ ထိုကြောင့်ဟင်္သာတမြစ်ကွေ့ ဆရာတော်က အောက်ပါအတိုင်း မှတ်ချက်ချတော်မူခဲ့ပါသည်၊

“မိထွေးတော် မဟာပဇာပတိ မိဖုရား သင်္ကန်းလှူစဉ်အခါက အလှူခံသော အဇိတရဟန်း အသက်နှစ်ဆယ်ရှိခဲ့ပါသော်ဘိုးတော်ဖြစ်သော ဗိမွိသာရမင်းသည် အသက်သုံးဆယ့်ငါးနှစ်မျှ မရှိသေးရွ နို့စို့နို့ညာအရွယ်မျှရှိသော အဇာတသတ်မင်းက အသက်နှစ်ဆယ်ရှိ၍ အဇိတရဟန်းကို ရနိုင်ရန်အကြောင်းမမြင်၊ ထိုအဇာတသတ်မင်းကို ရာဟုလာအောက် အသက်ငယ်ဇ်ဟု ကုသဇာတ်နှင့်ဟပ်ရှ် မှတ်အပ်စါ။ အဇိတထေရိသည် အဇာတသတ်မင်းဇါသားတော်ဟုတ်ပုံမရ အခြားသူဇါ သားသာလျှင် ဖြစ်တန်ရာဇါါ။ ဉာဏ်မပိုင်သောအချက်ဖြစ်ပါသည်၊ ဤအချက်ကို ယထာဘူတကျအောင် ပညာရှိတို့ကြံတော်မူကြပါကုန်”1 ( မြတ်ကွေ့ဆရာတော် မဟာဗုဒ္ဓဝင် ဝတ္ထုတော်ကြီး တတိယတွဲ ၆၁-၃၂}

သို့သော် သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရီကကျမ်းဥ်မူ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းကိုခေါ်သော အာလုပ်ပုဒ်အဖြစ် အဇိတ္ဟူသောအမည်ကိုငါးနေရာမျှ တွေ့ရပါသည် တဖန် အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၌ တိုခရိယန်ဘာသ၊ ဝူဂူရိယန်ဘာသာတို့ဖြင့် ရေးသားထားသော မဲတြေယသမိတိကျမ်းစာ အပိုင်းအစများဌ်လည်း။ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းကိုရည်ညွှ်းသော အဇိတအမည်ကို တွေ့ရပါသည်။

အမည်ကို အဇိတ္ဟု ဆိုပါသည်၊ ဤအမည်သည် ဗျာဒိတ်ခံစဉ်ကအမည်နှင့် ထပ်တူထပ်မျှ ဖြစ်ပါသည်၊ ထို့ကြောင့် အဇိတသည်ဘုရားရှင်လက်ထက်တော်က မုချရှိခဲ့တန်ရာ၏။ တရုတ်ဘုရားဖူး မှတ်တမ်းကလည်း ဗျာဒိတ်ခံကြောင်း ဖော်ပြထားရကား ယင်းအဆိုကိုထောက်ခံသတဲ့သို့ ရှိပါသည်၊

မည်သို့ဆိုစေ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းသည် ယခုအခါတုသိတာနတ်ပြည်ဌ် စံနေတော်မူသည်။ ဤကမ္ဘာခိပင် ပွင့်တော်မူမည်ဟု အဆိုညီကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် မေတ္တေယျဘုရားရှင်လက်ထက်ဥိကျွတ်တမ်းဝင်ရပါစေကြောင်း ဆုတောင်းကြခြင်းဖြစ်သည်။

“တုသိတာနှိုက်။ ပါရမီရင့်ညောင်း မိတည်းလောင်းလည်း

ဘုန်းပေါင်းတက်တိုး ရန်မျိုးနွမ်းလျော်၊ သက်တော်ရှည်စေ။

အောင်မြေပလ္လင်၊ ကံ့ကော်ပင်မှာ၊ ငါးအင်ဥေ ယျ ပိုင်သ-

လက်ရုံးဆန်.ရ်ႈ နိဗ္ဗာန်ဥကင်။ နန်းပလ္လင်သို့ ထင်စေသတည်း”!

(နာရဒ ပျို့ ၁၆၆)

ကျော်လှိုင်

[ ဤဆောင်းပါး ပါသော တရုတ်ဘုရားဖူးခရီးသည်ယွှင်ကျန်ဇါ မှတ်တမ်းကို မြန်မာပြန်ရာ၌ အကူအညီပေးသောပါဠိပါမောက္ခ ဆရာဦးတင်လွင်အား ကျေးဇူးတင်ပါသည်၊ စာရေးသူ]