အရိမေတ္တယျဗုဒ္ဓဝင်စာစုများ
ဦးကျော်လှိုင်
ရင်းမြစ် — ကမ္ဘာအေး ဗုဒ္ဓသုတေသနစာကြည့်တိုက်
ဤစာသားကို စာအုပ်၏ စကင်ဖတ်မူမှ OCR ဖြင့် စက်ဖြင့် ဖတ်ယူထားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် စာလုံးပေါင်း အမှားများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ မူရင်းကို PDF (37 MB) တွင် တိုက်ဆိုင်ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။
Machine-read (OCR) from a scan; expect misreadings — check against the printed book.
မာတိကာ — အနာဂတဝင်
- ၁။ ကျမ်းဦးမိတ်ဆက်
- ၂။ အမှာစာ
- ၃။ အနာဂတဝံသပါဠိတော်
- ၄။ အနာဂတဝံသအဋ္ဌကထာ နိဒါန်း
- ၅။ သမန္တဘဒ္ဒိကာ (အနာဂတဝံသ) အဋ္ဌကထာ
- ၆။ အနာဂတဝံသအဋ္ဌကထာ မှတ်သားဖွယ်ရာများ
- ၇။ အနာဂတဝံသပါဠိ - မြန်မာပြန်
- ၈။ အနာဂတဝင်
- ၉။ မေတ္တေယျဘုရားအလောင်း
- ၁၀။ မေတ္တေယျဘုရားဖူးရအောင်
- ၁၁။ မေတ္တေယျ-ဗျာကရဏ (အရိမေတ္တေယျဗုဒ္ဓဝင်) ပါဠိတော်/မြန်မာပြန်
- ၁၂။ အနာဂတဝင်ကျမ်း
- ၁၃။ အနာဂတဝင်ကျမ်းလာ ရင့်မာတစ်ကျိပ် ဘုရားအလောင်းတို့ကို စုပေါင်း၍ မှတ်သားစရာ ကဗျာလင်္ကာပေါင်းချုပ်
- ၁၄။ ဒီပဲယင်းဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သြဝါဒ
အနာဂတဝင်
ထင်ရှားသော ဝင်တစ်ပါးဖြစ်သည်၊ ထင်ရှားရုံမျှမက ဗုဒ္ဓ၀င်ကဲ့သို့ပင်အရေးထား လေးစားခံရသောကျမ်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓ၀င်သည်ထင်ရှားပွင့်တော်မူခဲ့ကြကုန်ပြီးသော ဘုရားရှင်တို့ ဖြစ်တော်စဉ်ကိုဖော်ပြထားရာ ထိုဘုရားရှင်တို့ကို အာရုံပြုရွ ကြည်ညိုသဒ္ဓါ ပွားရရုံသာရှိသည် အနာဂတ၀င်သည်ကား နောင် ပွင့်တော်မူမည့် ဘုရားရှင်ဇါ်ဖြစ်တော်စဉ်ကို ဖော်ပြထားရာ ရှေးဘုရားတို့နှင့် လွဲခဲ့ရသူတို့ နောက်ဘုရားကို ဖူးခွင့်ရနိုင်ရန်အတွက် မြှော်လင့်ချက် ရောင်ခြည်ဖြစ်သည်;ထို့ကြောင့် နောက်ဘုရားလက်ထက်၌ အကျွတ်တရားကို ရသည်မရသည်အပထား နောက်ဘုရားကို ဖူးချင်ဇောမူကား သန်ကြပါသည်;ထို့ကြောင့်လည်း အနာဂတ၀င်သည် မြန်မာတို့လောက၌ ဗုဒ္ဓ၀င်နည်းတူ အရေးထား လေးစားခံရခြင်းဖြစ်သည်။
အနာဂတ၀င်ဟူသည် နောင်ပွင့်တော်မူမည့် ဘုရားရှင်၏ဖြစ်တော်စဉ်ဖြစ်သည်။ “ဤကမ္ဘာအတွင်းဦဌိပင် ကကုသန်း ကောဏာဂုံကဿပ ဂေါတမ-ဟူသော ဘုရားလေးဆူပွင့်တော်မူခဲ့ကြပြီး မေတ္တေယျဘုရားသခင် ပွင့်တော်မူလိမ့်ဘံ့၊ ဤသို့လျှင် ဤကမ္ဘာသည် ဘုရားငါးဆူတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သည်ဖြစ်ရ ကောင်းမြတ်သောကမ္ဘာ။အနှစ်သာရရှိသောကမ္ဘာဖြစ်ဇါ ” (အပဒါန။ ဋ္ဌါဒု၊ ၂၆၈)ဟူသည့်အတိုင်း*ဓမေတ္တေယျဘုရား ရှင် ပွင့်တော်မူဦးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုမေတ္တေယျဗုဒ္ဓ၀င်
ငြ ဤမေတ္တေယျဆုရားရှင်ကိုပင် အရိမေတ္တေယျဟု မြန်မာတို့ အသိများကြပါ၁ ည်းမေတ္တေယျဘွဲ့တော်တွင် သက္ကတဗုဒ္ဓကျမ်းစာများခ်သုံးသော အလေးအမြတ်သုံးဝေါ်ဟာရအ ဋိ) (. ဘရိယ)ကို အရိ.ပြုရ္ဂ် အရိမေတ္တေယျ-ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်:
နှင့်ပတ်သက်ရှ် ရင့်မာတစ်ကျိပ်ဟူသော ဆိုရိုးလာ နောင်ပွင့်တော်မူမည့်ဓမေတ္တေယျ။ ရာမစသော ဘုရားဆယ်ဆူတို့၏ ဗုဒ္ဓ၀င်ကိုဖော်ပြသည့်“ဒသဗောဓုပ္ပတ္တိကထာ” တနည်း- ဒသဗုဒ္ဓအနာဂတ္ဝင်ကို အနုာဂတ၀င်ဟု သိမှတ်နေကြပါသည်/ သို့သော် ဝင်ကိုးဝင်ခိပါသော အနာဂတ၀င်ကူသညး ် ဓ ဓ
အနာ၀တော ဝသော အနာဂတဝသေား၊ မေတ္တေယျဘဂဝတော ဝံသောတိ အတ္ထော”ဟူသော အနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထာဖွင့်ဆိုသည့်အတိုင်း မေတ္တေယျ၏ဗုဒ္ဓ၀င်'သာ ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကု တပရာတကျ သသင္ယလှပေသည
ဤကမ္ဘာဋဌိ ဘုရားမပွင့်ဘဲ နှစ်ပေါင်းကုဋေကြာပြီးသည့်နောက် မေတ္တေယျဘုရား ပွင့်တော်မူလတံ့။ ထိုအခါ ကေတုမတီမင်းနေပြည်ဋိ သင်္ခ စကြာမင်း စိုးစံလတံ့၊ ထိုမင်းလက်ထက် ပဒေသာပင်ပေါက်လတံ့၊ လူတို့အား လိုချင်ခြင်း၊ မစားလိုခြင်း' အိုခြင်းဟူသောရောဂါသုံးပါး ဖြစ်လတံ့။ အသက်ငါးရာရှိသော မိန်းမပျိုတို့ အိမ်ထောင်
ဘုရားလောင်းသည် သခ်မင်းဇါ ပုရောဟိတ်သုဗြဟ္မာ၏ဇနီး ဗြဟ္မဝတီဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေ နေလတံ့ ဆယ်လရှိသောအခါ မိဂဒါဝုန်တော် ဘုရားလောင်းကို ဖွားလတံ့။ အဇိတ-ဟု အမည်မှည့်လတံ့။
ခံစားလတံ့ မြောက်သားတော်ကား စန္ဒမု၌ သားတော်ကား ဗြဟ္မဝ၀ဒ္ဓန
အနှစ်ရှစ်သောင်း လူ့.ဘဝဋ်နေ၍ နိမိတ်ကြီးလေးပါးကိုမြင်ပြီးလျှင် ခုနှစ်ရက်ပတ်လုံး ဒုတ္ကရစရိယာကို ကျင့်လတံ့။ ပြာသာဒ်ိဖြင့်သာလျှင် ပျံတက်ရှ် တောထွက်လတံ့။ ပြာသာဒ်အတွင်းမှ ထွက်တော်မူသည့်နေ့မှာပင် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူလတံ့။ မိဂဒါဝုန်တော၌ ဓမ္မစကြာတရား ဟောတော်မူလတံ့
သင်္ခမင်းသည် မိမိစံရာ ပြာသာဒခ်ကို ဘုရားအမှူးရှိသောသံဃာအား လှူလတံ့ သင်္ခမင်း ရဟန်းပြုလတံ့။ ကုဋေကိုးသောင်းရှိသော လူအပေါင်းသည် မင်းကို အတုလိုက်ရှ် ရဟန်းပြုလတံ့။ အသောကနှင့် ဗြဟ္မဒေဝသည် အဂ္ဂသာဝက ဘစုံ ဖြစ်လတံ့။ ပဒုမာနှင့် သုမနာသည်အဂ္ဂသာဝိကာအစုံ ဖြစ်လတံ့ သုမနနှင့် သင်္ဃသူကြွယ်သည် အလုပ်အတျေး ဖြစ်လတံ့၊ ယသဝတီနှင့် သင်္ဃာသည် အလုပ်အကျွေးဒါယိကာမ ဖြစ်လတံ့၊ ၀ (စြ မြ င င င င လြ
ခကလကဘအတောင တစရာ့နှစဆယ ရှလတ့။ မေတ္တေလျဘုရား ရှငတ ၁ ထိရဒတော် ရင်အကျယ် နှစ်ဆယ့်ငါးတောင်
မေတ္တေယျဘုရားရှင် လက်ထက်တော် လူတို့သည် ချမ်းသာစစ်နှင့် အမြဲပြည့်စုံလတံ့။ အကျော်အစော။ ချမ်းသာ အသက်။အဆင်း၊ ခွန်အား-အားဖြင့် နတ်စည်းစိမ်ရှိသည် ဖြစ်လတံ့၊ သက်တမ်းအဆုံး၌ နိဗ္ဗာန်ကို ဝင်စံကြရလတံ့
မေတ္တေယျဘုရားရှင်သည် အနှစ်ရှစ်သောင်းတည်နေ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုလတံ့႔န သာသနာတော် အနှစ်တစ်သိန်းရှစ်သောင်းတည်လတံ့;၁ ကြောက်ဘွယ်ကောင်းသော သာသနာကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်
အနာဂတ၀င် ဟောတော်မူသည့် အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အနာဂတ၀င်အဌကထာက ဤအနာဂတ္ဝဝင်ကို-
အဘယသသူ ဟောတောမူသနညး။
အဘယ်အခါ ဟောတော်မူသနည်း။
အဘယ်သူဇါ အမေးနည်း
အဘယ်သူ.ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသနည်းဟု အမေးငါးချက် ထုတ်ပါသည်။ ထိုအမေးငါးချက်ကို-
ကပိလဝတ်ပြည်ခွ ဟောတော်မူသည်။
ဗုဒ္ဓ၀င်ကို ဟောပြီးသည့်အဆုံးဦိ ဟောတော်မူသည်၊
ဓမ္မသေနာပတိ အရှင် သာရိပုတ္တရာ၏ အမေးတည်း
မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ ဘုရားကိုလှုသော သင်္ကန်းတစ်စုံအနက် တစ်ထည်ကိုအလှူခံသော အဇိတထေရ်ကိုအကြောင်းပြုရ်ဟောတော်မူသည်ဟု အစဉ်အတိုင်း ဖြေထားပါသည်၊
ဤအဖြေငါးရပ်အနက် ဗုဒ္ဓ၀င်ဟောပြီးသည့်အဆုံးခိ ဟောတော်မူသည် မဟာပဇာပတိဂေါတမီ ဘုရားကိုလှုသော သင်္ကန်းတစ်စုံအနက် တစ်ထည်ကို အလှူခံသော အဇိတထေရ်ကို အကြောင်းပြုရ်ဟောတော်မူသည်ဟူသော စကားနှစ်ရပ်ကို ဤအခန်းခွ် ဆွေးနွေးလိုပါသည်၊
အနာဂတ္ဝင်ကို ဟောကြားမှုသည် ဗုဒ္ဓ၀င်ကို ဟောကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။ ဗုဒ္ဓ၀င်သည် အလျင်ဟောရာဖြစ်ရ အနာဂတ၀င်သည် နောက်ဟောတရားဖြစ်ပါသည်ၤ ဗုဒ္ဓ၀င်ကို အဘယ်အခါဟောပါသနည်း-
ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တဝါ။ ဗုဒ္ဓဝံသအဌကထာဘအလို့အရ-
က၀လဝတ္ထုဝုရ ဥတ ဓာသေဟ သမ္မာဝဗုဏတ္ဗာ တတ္ဆဉာတီနံ ဝန္ခနာပနတ္ထံ ယမတပါဋိဟာရိယံ အကာသိ တဒါယံ ဗုဒ္ဓဝသောဒေသိတော (ဗုဒ္ဓဝံ ဋ္ဌႈ ၅1)-ဟု ဖွင့်ဆိုသည့်အတိုင်း “ကပိလဝတ်ပြည်တော်သို့ နှစ်လဖြင့်ကြွတော်မူပြီးလျှင် ထိုပြည်တော်ခိ ဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်းအား ရှိခိုးစေခြင်းငှာ ယမိုက်ပြာဋိဟာကို ပြတော်မူ၏ ထိုအခါဤဗုဒ္ဓဝင်ကို ဟောတော်မူ၏”ဟု သိရပါသည်၊
ဤအဖွင့်အရဆိုလျှင် ကပိလဝတ်ပြည်တော်သို့ မြတ်စွာဘုရား ပထမအကြိမ်ကြွတော်မူသည့်အခါကပင် ဗုဒ္ဓ၀င်ကိုဟောတော်မူသည်ဟု မှတ်ရပါမည်၊
သို့သော် ထိုရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တပင်လျှင် ဗုဒ္ဓ၀င်ပါဠိတော်လာရတန စင်္ကမနကဏ္ဍကို ဖွင့်သောအခါ ဂါထာ ၆၀။ ၆၁-ဠိ ရှင်အနုရုဒ္ဓါနှင့်
ဥပါလိတို့ ပရိသတ်အတွင်းခိ ဘုရားရှင်ကို ရှိခိုးလျက်ပါဝင်နေကြောင်းတွေ့ရသဖြင့် ဤအချက်သည် မဟာဝါခန္ဓကပါဠိ အဋ္ဌကထာနှင့် ဆန့်_ကျင်နေကြောင်းကို-
“ဤအရာ၌ ရှင်အနုရုဒ္ဓါနှင့် ရှင်ဥပါလိဟူသော ဤမထေရ်နှစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား ကပိလဝတ်ပြည်တော်ဝင်ရွ် ဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်း စည်းဝေးသော နေခ ရဟန်းပြုသကဲ့သို့ထင်ဇါၤ ထိုအချက်သည် မဟာဝါခန္ဓကပါဠိနှင့်ရင်း အဋ္ဌကထာနှင့်ရှင်း မညီချေ၊
ရှေ့အဆိုကို အတည်ယူသော် နောက်အဆိုလွဲ၍ နောက်အဆိုကို အတည်ယူသော် ရှေ့အဆို လွဲရချေတော့မည်။ ထို့ကြောင့်ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တက “ဆင်ခြင်ရ်ယူပါ”ဟု မှာထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်၊
သို့ဖြစ်လျှင် ဗုဒ္ဓ၀င်ကို အဘယ်အခါ ဟောတော်မူသည်ဟုတထစ်ချ မှတ်ယူရပါမည်နည်း ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာအထောက်အထား
မှတ်ရပါမည်/ သို့သော် ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တစ်ါ မှတ်ချက်ကြောင့် ထိုအချက်ကိုစိတ်ချလက်ချ မလူသာ ဖြစ်နေပါသည်၊ ဤပြဿနာဉ၌ တစ်ခုတည်းသောအားကိုးရာကား အနာဂတ၀င်အဋကထာ ဖြစ်ပါသည်၊ အနာဂတ္ဝင်
“ရဟန္တာနှစ်သောင်းခြံရံလျက် ကပိလဝတ်ပြည်တော်သို့ကြြတော်မူ၍ စည်းဝေးရောက်လာကုန်သော သကျသာကီဝင်တို့ဇါမာနကို ဖျက်ချိုးခြင်းငှာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူရွှ် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးကိုသောတာပတ္တိဖိုလ်စသည်ဠဌိ တည်စေခြင်း။ ယသောဓရာ၏ သောကကိုဖျောက်တော်မူခြင်း။ ရာဟုလာကို သာသနာ့အမွေ ပေးတော်မူခြင်း။နန္ဒမင်းသားကို ရဟန်းပြုခြင်းကိစ္စပြီးလတ်သော် ရာဇဂြိုဟ်သို့သာလျှင်ပြန်ကြွတော်မူ၍ နေတော်မူစဉ် လာရောက်ဖူးမျှော်လာသော အနာထပိဏ်သူဋေးကို သောတာပတ္တိဖိုလ် တည်စေပြီးနောက် ထိုသူဋ္ဌေး
ကပိလဝတ်ပြည်သို့ တစ်ဖန်ကြွတော်မူပြီးလျှင် ဗုဒ္ဓ၀င်ကိုဟောတော်မူ
လျက်- “ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ ကကုသန်။ ကောဏာဂုံ ကဿ၀ပ-ဟူသောဘုရားသုံးဆူ ပွင့်တော်မူခဲ့ပြီး ယခုအခါဌ် ငါဘုရားဖြစ်တော်မူ၏;မေတ္တေယျဘုရားလည်း ပွင့်လိမ့်ဦးအံ့ ဤဘုရားငါးဆူတို့သည် လောကကို အစဉ်သနားတော်မူကြကုန်၏”ဟု အနာဂတ္ဝင်ဇါအခွင့်ကိုထားရ
ဤဖွင့်ဆိုချက်ကိုထောက်လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်တော်ဝင်မှပင် ဗုဒ္ဓ၀င်ကိုဟောတော်မူကြောင်း ထင်ရှားပါသည် သို့မှသာလျှင် ဗုဒ္ဓ၀င်ပါဠိတော် ရတနစင်္ကမနကဏ္ဍဦ်ိလာသည့်အတိုင်း ရှင်အနုရုဒ္ဓါနှင့်ရှင်ဥပါလိတို့ ရဟန်းပရိသတ်အတွင်းခွ ရှိနေနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်၊ ဤအနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထာသည် ဗုဒ္ဓ၀င်အဋ္ဌကထာဇါါအခက်အခဲကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုရပါမည်၊
အနာဂတ၀င် ဟောရာအခါကို စိစစ်ရာ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ ဘုရားကိုလှုူုသောသင်္ကန်းတစ်စုံအနက် တစ်ထည်ကိုအလှူခံသော အဇိတမထေရိကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်ဟူသောအဖြေသည်လည်း အထောက်အကူပြုနေပါသည်။
မဟာပဇာပတိဂေါတမီသည် မြတ်စွာဘုရားကို သင်္ကန်းလှူကြောင်း မရ္စိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဍာသပါဠိတော်၊ ဒက္ခိဏဝိဘင်္ဂသုတ်(စာ ၂၉၅-၃၀၀)ခိ ပါဇါ] ထိုသုတ်ဒဌိ ဂေါတမီဇါ သင်္ကန်းအလှူကိုမြတ်စွာဘုရား ခံတော်မမူ။ သံဃာကိုသာ လှူရန်တိုက်တွန်းတော်မူခဲ့
အရ- မြတ်စွာဘုရား ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ဝင်တော်မူသည့် ပထမအခေါက်မှာပင် လှူသည်ဟု သိရပါသည် သို့သော် ထိုအချိန်ကရှင်အာနန္ဒာ ရဟန်းအဖြစ်သို့ မရောက်သေးခြင်း ဂေါတမီကိုယ်တိုင်သင်္ကန်းရက်လုပ်လျူူဒါန်းရန် မစီမံရသေးခြင်းတို့ကြောင့် အနည်းဆုံးဒုတိယအကြိမ် ပြည်တော်ဝင်ခန်းကျမှသာလျှင် ဖြစ်နိုင်ပါသည် ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို တိပိဋကဓရဆရာတော် အရှင်ဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသကလည်း မဟာဗုဒ္ဓဝင် (တတိယတွဲ ၁၄၂ - ၃) မှတ်ချက်ချထားပါသည်။
ပိဋကအထောက်အထားအရ မြတ်စွာဘုရားသည် ဂေါတမီ၏ သင်္ကန်းကို အလှူမခံသော်လည်း အနာဂတ္ဝင် အဋ္ဌကထာအရမြတ်စွာဘုရားသည် ဂေါတမီလှူသော သင်္ကန်းတစ်စုံအနက် တစ်ထည်ကို အလျှုခံတော်မူ၍ ကျန်တစ်ထည်ကို သံဃာဘားလှူရန် တိုက်တွန်းတော်မူခဲ့ပါသည်*/ အသီတိမဟာသာဝကတို့သည် တစ်ထည်ကို မြတ်စွာဘုရားဝတ်ရှ် တစ်ထည်ကို ရုံပါမူကား အလွန်တရာတင့်တယ်ပေအံ့ဟု နှလုံးထား၍ အလှူ မခံကြချေး အဇိတထေရိသာ ခံယူခဲ့ပါသည်,ထိုသင်္ကန်းကို မြတ်စွာဘုရားစါါ ညောင်စောင်း ဗိတာန်ကြက်ရွှ်လှူတော်မူပြီးလျှင် `၏ဘုရားဖြစ်ပါမူကား ရတနာခုနစ်ပါးဖြင့် ပြီးသောရွှေပန်းဆိုင်းဆွဲသော တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာရှိသော ဆန်းကြယ်သောပတ္တမြားဗိတာနိ ဖြစ်ပါစေသောဝ်`ဟု ပတ္ထနာ၌ မြတ်စွာဘုရားကို ရွိခိုးလျက် နေဝါ။ ဤသို့ အညတရ ရဟန်းတစ်ပါး အလှူခံသည်ကိုပရိသတ်က ကဲ့ရဲ့ကြစ် ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက “အာနန္ဒဤအဇိတထေရ်သည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာဌိသာလျှင် မေတ္တေယျမည်သောဘုရားဖြစ်တော်မူလိမ့်မည်”ဟု ဗျာဒိတ်စကား ကြားတော်မူပါသည်၊
~ မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိပ္ဗာန်စံတော်မှုခါနီးသောအခါ ရှင်မဟာကဿဗဘား ဤသို့
ကမ္ဘာများစွာ နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံခဲ့ဇါၤ ယခု လိုအင်ဆန္ဒ ဘပြီးအဆုံးသို့ ရောက်ချေပြီး ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူတော့ဘံ့၊ ပိဋကတော်ကို သင့်အား ငါလွှဲအပ်တော်မူခဲ့ဇါ။ မပျောက်မပျက် မယုတ်မလျော့ရဘအောင် စောင့်ရှောက်လော့ႈ မိထွေးတော်ကပ်လှူးသော သင်္ကန်းကိုလည်း မေတ္တေယျဘုရား ပွင့်တော်မူသောအခါ ကပ်တော်ပူရှအောင်၏ လွှဲအပ်ခဲ့င်းသုံးခုတို့အတွင်း၌ အဓိဋဌာန်ဖြင့် သိုထားရွ် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ထိုတောင်ခေါင်းထဲမှာပင်စံနေတော်မူဇါး မေတ္တေယျဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသောအခါ တရားဓမ္မဟောပြရာ မာနခက်ထန်သူတို့ မနာခံသည်ကို တွေ့ရဇါၤး ထိုသူတို့ကို ကုတ္တုဋပါဒတောင်သို့ ဆောင်ယူလာပြီးလျှင်ရှင်မဟာကဿပကို ပြတော်မူဇါး ရှင်မဟာကဿပကို မြင်ရသောအခါ ပိုရ်ပင် မာန်ခက်ထန်လာကြသည်း။ ထိုအခါ ရှင်မဟာကဿဗပသည် သင်္ကန်းတော်ကို မေတ္တေယျဘုရားသခင်အားဆက်ကပ်ပြီးလျှင် ရို့သေစွာရှိခိုးရြ် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်လျက် ရေမီးအစုံတန်ခိုးပြာဋိဟာ
ထိုအခါ ဓမ္မသေနာပတိ ရှင်သာရိပုတ္တရာက အကျယ်ဟောပြတော်မူပါရန် မြတ်စွာဘုရားကို တောင်းပန်သဖြင့် အနာဂတ္ဝင်ကို မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူပါသည်၊
_မေတ္တေယျဘုရားလောင်း ၂ အဇိတထေရ်ကား မည်သူပါနည်း
ထံမှ ဗျာဒိတ်ရပြီးသော မေတ္တေယျဘုရားလောင်းသည် ပါရမီတို့ကိုဖြည့်ကျင့်ခဲ့ရာ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်ခွ် မဂဓတိုင်း၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်း အဇာတသတ်မင်းကိုစ္စဲ၍ ထိုမင်းစ်ါမိဖုရား အဉ္ဇနဒေဝီမှ အဇိတမင်းသာကို ဖွားမြင်ဇါၤ အရွယ်ရောက်သောအခါ သားတော်ကို မင်းသားငါးရာနှင့်အတူ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းပြုစေ၏။ အဇိတထေရိ်ဟု ထင်ရှားစါၤ မြတ်စွာဘုရားသည် အဇိတထေရိကိုခေါ်ဆောင်ရ်ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ကြွတော်မူ၍ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်ဋိ စံနေတော်မူစဉ် မဟာပဇာပတိဂေါတမီ သင်္ကန်းလှူလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါ
ကု အထောက အထား တစုတရာ ဓတွေ့ရပေး သု့သော သမ္မမ္မပုဏ္ဍရိကကျမ်း၌ မေတ္တေယျဗောဓိသတ်ကိုခေ ခါ် သော အာလုပ်ပုဒ် အဖြစ်“အဇိတ”ဟူသောအမည်ကို ငါးနေရာမျှ တွေ့ရပါသည်။ မဲတြေယသမိတိကျမ်းစာဒိလည်း အဇိတ-ဟူသောအမည်ကို တွေ့ရပါသည်။
ပါသည်. ီဝတၱသက်ရွိ ဟင်္သာတမြစ်ကွေ့ဆရာတော်က ဤသို့မှတ်ချက်ချ
“မိထွေးတော် မဟာပဇာ၀တိဂေါတမီမိဖုရား သင်္ကန်းလှူစဉ်အခါက အလှူခံသောအဇိတရဟန်း အသက်နှစ်ဆယ်ရှိခဲ့ပါသော် ဘိုးတော်ဖြစ်သော ဝိမွိသာရမင်းသည် အသက်သုံးဆယ့်ငါးနှစ်မျှ မရှိသေး၍ နို့စို့နို့ညှာအရွယ်မျှိ သော အဇာတသတ်မင်းက အသက်နှစ်ဆယ်ရှိ အဇိတရဟန်းကို ရနိုင်ရန် အကြောင်း မမြင်။ ထိုအဇာတသတ်မင်းကို ရာဟုလာ-
ဉာဏ်မပိုင်သော အချက်ဖြစ်ပါသည်။ ဤအချက်ကို ယထာဘူတကျဘအောင် ပညာရှိတို့ကြံတော်မူကြပါကုန်၊ (မဟာဗုဒ္ဓ၀င်ဝတ္ထုတော်ကြီး တတိယတွဲ ၆၁ - ၆၃1)