အရိမေတ္တယျဗုဒ္ဓဝင်စာစုများ

အနုာဂတငငိဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ-

အနာဂတ္ဝင်ကျမ်းနှင့် ပတ် သက်၍ ပိဋကတ်တော်ခ်ငှင်း။အဋ္ဌကထာကျမ်းများခ်ရင်း ဘာသန္တရကျမ်းများခ်ရင်း အထောက်အထားများ စွာ တွေ့ရပါ သ ည်။]

၆၂ ၆၄) အနာဂတ္ဝင်အကြောင်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပါ

“ရဟန်းတို့- လူတို့အသက် ရှစ်သောင်းတမ်းခ လိုချင်ခြင်းအစာ မစားလိုခြင်း၊ အိုခြင်း-ဟူသော ရောဂါသုံးမျိုး ဖြစ်လတံ့ (အနာဂတ၀င်၊ ဂါထာ ၃၄။ ရှု)

“ဤဇမ္ဗုဒီပါသည် ကြက်ပျံမကျ စည်ကားသော ရွာ နိဂုံးမင်းနေပြည်တော် ရှိသည်ဖြစ်၍ စည်ပင်၀ဝပြောလတံ့/ ဤဇမ္ဗုဒီပါသည်ကျူတော ဝါးတော၌ ကျူ၊ ဝါးတို့အချင်းချင်း ထိစပ်သကဲ့သို့ ထိစပ်လတံ့/ (ယင်း - ၃၈။ ရှု)

“ဤဗာရာဏသီပြည်သည် ကေတုမတီမည်သော မင်းနေပြည်ဖြစ်လတံ့/ စည်ပင်၀ပြောလတံ့။ လူဦးရေများလတံံ့ လူမျိုးစုံရောပြွမ်းလတံ့[ စားရေရိက္ခာ ပေါများလတံ့၊ (ယင်း ၈-၉ ရှု)

_ ဆဤဇမွုဒီပါဠဌိ ကေတုမတီအမှူးပြုသော မြို့ပေါင်းရှစ်သောင်းလေးထောင ရှလတ့။

“ကေတုမတီမင်းနေပြည်ိ သင်္ခမည်သော မင်းသည် စကြဝတေးမင်းဖြစ်လတံ့/ တရားနှင့် ညီလတံ့ တရားမင်း ဖြစ်လတံ့၊ သမုဒ္ဒရာလေးစင်း အပိုင်းအခြားရှိသော ဒေသကို မင်းမူလတံ့၊ ဇနပုဒ်အကျိုးအတွက် ရွက်ဆောင်လတံ့၊ ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံလတံ့၊ (ယင်း-

“ရဲရင့်ကုန်သော တစ်ဖက်ရန်သူကို ချေုမှုန်းနိုင်သောသားပေါင်းတစ်ထောင် ရှိလတံ့။ ထိုမင်းသည် သမုဒ္ဓရာအပိုင်းအခြားရှိသော မြေအပြင်ကို ဒဏ်မထား လက်နက်မဆောင်ပဲ တရားသဖြင့်အောင်နိုင်သည်ဖြစ်၍ အုပ်စိုးလတံ့၊

“ရဟန်းတို့ လူတို့အသက်ရှစ်သောင်းတမ်းဒဌိ မေတ္တေယျဘုရားသည် လောကဋိ ပွင့်တော်မူလတံ့ ထိုမေတ္တေယျဘုရားသည်ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသည်ဖြစ်ရဤ နတ်နှင့်တကွသောလူကို ဆုံးမဟောကြားလတံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အစ အလယ်အဆုံး ကောင်းခြင်းဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ဗြဟ္မစရိယကို ထင်ရှားပြတော်မူလတ့ၤ အထောငမကသော ရဟတနးသဃာကု ဆောငတောမဓူလတ့ 1

“ရဟန်းတို့ ထိုအခါ သင်္ခ္ဓမည်သောမင်းသည် မဟာပနာဒမင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ပြာသာဒ်ကို စိုက်ထောင်ရွ်စိုးစံပြီးလျှင် (အနုာဂတဝင် ဝါထာ ၁၄။ ရှု)

“ထိုပြာသာဒ်ကို ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာအား လ္ဒူဒါနိးစွန်.လွှတ်ရွှ (လင်း ပြ ရှ လြန ဓ င (ဝ

ရတနး ဗုဏ္ဍား ဆငးရသား အထးကျန သူတောငးစားတို့အား အလှူပေးရှ် (ယင်း ၇၂။ ရှု)

ဖနရညသကနးတု ၀တရုကာ အဓရာတညထောင လူ့ဘောငမှေ အဓရာမဲ့သော ရဟန်းဘောင်ဌိ ရဟန်းပြုလတံ့ (ယင်း ၇၃ ရှု)

မူလတ်ဘုံး “ယခု ငါဘုရား ပွင့်တော်မူပြီ၊ ဓေတ္တေယျဘုရား ပွင့်တော်

ဤဘုရားငါးဆူတို့သည် လောကကို အစဉ်သနားတော်မူတြကုန်ဝါ ဟု မေတ္တေယျဘုရား ပွင့်တော်မူမည့်အကြောင်း ဖော်ပြထား

မိလိန္ဒပဥႈ ဘိက္ခုသံဃပရိဟရဏပဉ္စ (စာ။ ၁၆၀)ဋ်လည်း-

မေတ္တေယျဘုရားနှင့် ပတ်သက်ရ စတ္တဝတ္တိသီဟနာဒသုတ်ပါ အတိုင်း တွေ့ရပါသည်၊

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ တိကနိပါတ်အဋ္ဌကထာ။ ကထာဝတ္ထုသုတ်အဖွင့် (အံ၊ ဋ္ဌ၊ ဒု။ ၁၈၄)-

လမ့မည၊

သင်္ခမည်သောမင်းသည် ထိုဘုရားရှင်၏ ဘအလုပ်အကျွေးဖြစ်လိမ့်မည်' အနှစ်ရှစ်သောင်း သက်တော်ရှိလိမ့်မည်”ဟု ဤနည်းဖြင့်ဟောတော်မူလျက် အနာဂတ္ဝင်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်မည်စါ-ဟု ဖွင့်ပါသည်၊

ဝိသုဒ္ဓိမဂ် (ဒု ၆၅)! အဋ္ဌသာလိနီ။ တိကအတ္ထုဒ္ဓါရ၀ဏ္ဍနာ။အနာဂတၱသဉာဏစတုတ္ကအဖွင့် (၄၄၁)၂ “နောင်အခါ မေတ္တေယျမည်သောဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူလိမ့်

သုဗြဟ္မာပုဏ္ဍားသည် ထိုဘုရားရှင်၏ ခမည်းတော်။ ဗြဟ္မဝတီပုဏ္ကေးမသည် မယ်တော်ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု ွင့်ပါသည်: |

သက္ကတဘာသာရေး ဗုဒ္ဓဘာသာတျမႈစာများကလညး

မဟာဝသ္တုကျမ်း (ဘာသာပြန်တတိယတွဲ။ ၂၃၀။ ၂၇၆)ဠ်-

ငါ သကျမုနိသည် မေတ္တေယျကို ဤသို့ ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူဝါ ဓေတ္တေလသျဘုရား ပွင့်တော်မူသောအခါ ကေတုမတီသည် မင်းနေပြည်ဖြစ်လိမ့်မည်' အလျားတစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာၤ အနံခုနစ်ယူဇနာရှိလိမ့်မည် ထိုကေတုမတီမြို့တော်ကို ရွှေတံတိုင်းခုနစ်ထပ် ရံလိမ့်မည်,ရတနာခုနစ်ပါး စီခြယ် အပ်သော အရောင်တလက်လက်နှင့်လှပသောထန်းပင်စဉ်ခုနစ်ထပ် ရံလိမ့်မည်။ ရှေးဘုရားတို့င် အနွယ်တော်ဖြစ်သောနောက်ဆုံးဘုရားသည် မေတ္တေယျဘုရားရှင် ဖြစ်လတံ့၊ ရဟန်းသံဃာတို့င်ါ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတော်မူသော မေတ္တေယျဘုရားသည် ကုဋေခုနစ်ရာသော ပရိသတ်ကို ချေချွတ်တော်မူလိမ့်မည်။ရဟန်းတို့ ပူဇော်ရာ ဖြစ်တော်မူသော ထိုမေတ္တေယျဘုရားရှင်သည်ကောင်းစွာတည်ထားသော ကေတုမတီမင်းနေပြည်သို့ ဝင်တော်မူလတံ့၊

အာသဝေါကုန်ခမ်းသော ရဟန္တာကိုး ဆယ့်ခြောက်ကုဋေႈ ဒုတိယ သာဝက

သန္နိပါတသည် ကိုးဆယ့်လေးကုဋေ တတိယသာ၀တကသန္နိပါတသည်ကိုးဆယ့်နှစ်ကုဋေရှိလတံ့”ဟု ဆိုပါသည်၊

“ရဟန်းတို့ နောင်အခါဌိ လူတို့သည် အနှစ်ရှစ်သောင်းအသက်ရှည်လတံ့။ လူတို့ အသက်ရှစ်သောင်းတမ်းဋဌိ သင်ံမည်သောမင်းဖြစ်လတံ့၊ ဗြဟ္မာယုပုဏ္ဍားသည် သင်္ခမင်းစါပုရောဟိတ်ဖြစ်လတံ့ဗြဟ္မဝတီပုဏ္ထ္ကေးမသည် ထိုပုရောဟိတ်ဇ်ဇနီး ဖြစ်လတံ့ ထိုပုဏ္ထေးမသည်မေတ္တာဖြင့် ပြန့်.နှံ့၍ မေတ္တေယျမည်သော သားကို ဖွားလတံ့ သင်္ခမင်း၏ ယဇိတိုင် အပိုင်းပိုင်းပြတ်သည်ကိုမြင်ရှ် မေတ္တေယျ တောထွက်လတ္ခံ့ထိုနေ့မှာပင် ဘုရားဖြစ်တော်မူလတံ့ သင်္ခမင်းသည်ငှင်း မိဖုရား ဝိသာခါသည်ငှင်း ရဟန်းပြုလတံ့”ဟု ဆိုပါသည်၊

“သာရိပုတ္တရာတောင်းပနိ၍ မေတ္တေယျဗုဒ္ဓ၀င်ကို ဘုရား ရှင်

ဇမ္ဗူဒီပါသည် ယူဇနာတစ်သောင်း ရှိလတံ့။ လူတို့၏ သက်တမ်း အနှစ်ရှစ်သောင်းရှိလတံ့။ လိုချင်ခြင်း၊ အိုခြင်း အစာမစားလိုခြင်းဟူသော ရောဂါသုံးပါးဖြစ်လတံ့၊ မိန်းကလေးများ အသက်ငါးရာခ်အိမ်ထောင်ပြုလတံ့။

ကေတုမတီသည် မင်းနေပြည်ဖြစ်လတံ့ အလျားတစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာၤ အနံခုနစ်ယူဇနာရှိလတံ့၊ သင်္ခမင်း စိုးစံလတံ့၊ သင်္ခမင်း၏ပုရောဟိတ်သည် သုဗြဟ္မာမည်သော ပုဏ္ထား ဖြစ်လတံ့ ထိုပုဏ္ဍားင်ါဇနီးဗြဟ္မဝတီသည် ရပ်လျက် သစ်ကိုင်းကို ကိုင်ရှ် မေတ္တေယျသတို့သားကိုဖွားလတံ့၊ သင်္ခမင်းစါယဇ်တိုင် အစိပ်စိပ်ကွဲလတံ့ သင်္ခမင်းစ်ါယဇ်တိုင်အစိပ်စိပ်ကွဲသည်ကိုမြင်ရှ် မေတ္တေယျတောထွက်လတံ့။ တံ့ကော်ပင်ဗောဓိသည် ဗောဓိပင်ဖြစ်လတံ့။

သင်္ခမင်းသည် အလှူကြီးပေး၍ ရဟန်းပြုလတံ့ မေတ္တေယျ-

ဝိသာခါသည်ငှင်း ရဟန်းပြုလတံ့။

ထက်ဝန်းကျင်ယူဇနာတစ်ရာရှိသော သာ၀ကသန္နိပါတဖြစ်လတံ့/ ပထမသန္နိပါတသည် ကိုးဆယ့်ခြောက်ကုဋေၤ ဒုတိယသန္နိပါတသည် ကိုးဆယ့်လေးကုဋေး တတိယသန္နိပါသည် နှစ်ဆတ့်နှစ် (ကိုးဆယ့်နှစ်)ကုဋေရှိလတံံ မေတ္တေယျဘုရားသည် အနှစ်ခြောက်သောင်း တရားဟောလတံ့။ ပရိနိဗ္ဗာန်စံလျှင် အနှစ်တစ်သောင်း သာသနာတည်လတံ့။(မဲတြေယဗျာက ရဏကျမ်းလာဂါထာ ၁၀၈-ဂါထာကို ချံံ၍ ရေးသည်;)

မဲတြေယဗျာကရဏသည် ဂါထာ ၁၀၈-ရှိသောကျမ်းဖြစ်ဇါါဂါထာစကားပြေ နှစ်ထွေရောသော မဲတြေယဗျာကရဏဟူရှ်လည်းအာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းသုံး ဘာသာစကားဖြင့် စီရင်ထားသောကျမ်းရှိသေးစ်ါၤ ထိုကျမ်းကို တိဗက်ဘာသာၤ တရုတ်ဘာသာသို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြန်ဆိုပြီးကြောင်းလည်း သိရသည် ဓမ္မရက္ခ (ခရစ်နှစ် ၃၆၅-၃၁၆)သည်ထိုကျမ်းကို တရုတ်ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။း ကုမာရဇီ၀နှင့် ယိကျင့်တို့ကလည်းထပ်မံ၍ တရုတ်ဘာသာပြန်ခဲ့ပါသေးသည်ၤ မဲတြေယသမိတိအမည်ဖြင့်လည်း ဤမဲတြေယဗျာကရဏကျမ်း၏ အပိုင်းအစများကို အာရှတိုက်

ဘာသာစကားနှင့်ရေးထားသည့် ကျမ်းဖြစ်ပါသည်။ တွေ့ရသော အပိုင်းအစများအရ ဤကျမ်းကို ဝေဘာသိကဝိုဏ်းသား အရိယစန္မြရေးသည်တု သိရပါသည်။ ဘာသာရေးပွဲများဌိ ပြဇာတ်အဖြစ် တင်ဆက်လေ့ရှိသည်ဟု ယူဆရသော မဲတြေယသမိတိနာဋကခေါ် ပြဇာတ်တစောင်လည်း ရှိပါသေးသည်၊

အနာဂတ၀င်ပါဠိအရ ရှင်သာရိပုတ္တရာတောင်းပန်၍ အနာဂတ္ဝင်ကို မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူဇစါဟု သိရပါသည်၊ အနာဂတ၀င်အဋကထာကလည်း ဗုဒ္ဓ၀င်ကို ဟောပြီးသည်ဇါ အဆုံး ဟောတော်မူ၏ဟု ဆိုပါသည် သို့သော် ယခုလက်ရှိ အနာဂတ္ဝင်ပါဠိတော်ကိုဘုရားဟောတော်မူသည်ဟူရွှ” ပါဠိအဌ္ဌကထာိ _ အထောက်အထားမတွေ့ရချေ။ အနာဂတဝ၀ငဆုငရာ အချကအလတများကုသာ တွေ့ရ

ပါသည်၊ ထို့ကြောင့် အနာဂတ္ဝင်ကို ဘုရားဟောဟု တိုက်ရိုက်မဆိုသာသော်လည်း သွယ်ဝိုက်သောနည်းအားဖြင့်မူ ဘုရားဟောဟု ဆိုနိုင်ပါသည်ၤ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကေတုမတီပြည်တော်၊ သင်္ခမင်းရောဂါသုံးပါးစသည်တို့ကို ပါထိကဝင်း စက္တဝတ္တိသီဟနာဒသုတ်ဋဠ် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတော်မူချက် ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်;တစ်ဖန် ကေတုမတီနေပြည်တော်၏ အကျယ်အဝန်းကိုလည်း သုတ်မဟာဝါး မဟာသုဒဿနသုတ်၌ ကုသာဝတီနေပြည်တော်အကြောင်းဟောပြထားရာဠ် တွေ့ရသောကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ သင်္ခမင်း စိုဆံသောပြာသာဒ်အကြောင်းကိုလည်း ဇာတတဝါဠိ တိကနိပါတ်၊ မဟာပနာဒဇာတ်ခငှင်း၊ ပကိဏ္ဍကနိပါတ်) သုရုစီဇာတ်ဠ်ငှင်း တွေ့ရသောကြောင့်ဖြစ်ပါသည်၊ ပဒေသာပင် အကြောင်းကိုကား အပ ဒါန်ပါဠိတော်ခ်ရင်း;ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ႈ က္ကဒ္ဓိဝိမကထာဋ်ငှင်း တွေ့နေရသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်;သလေးစပါးကို ဆိုရာအကြောင်းကား ပါထိကဝင်၊ အာဋာနာဋိယသုတ်ခ်တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည် ယောကင်ျားမြတ်အာဇာနည်ကို ရခဲဇါအစရှိသောဂါထာကို ဓမ္မပဒပါဠိတော် (၁၄-ဗုဒ္ဓဝဂ်၊ ဂါထာ ၁၉၃)ခ တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်၊ ခြုံရှ် ဆိုရသော် အနာဂတ၀င်လာဂါထာတို့သည် ထိုထိုပါဠိတော်ဋိ ဟောထားအပ်သော အကြောင်းအရာကိုပင်ဂါထာပုံစံဖြင့် တင်ပြထားချက်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်၊ ထိုထိုသောပိဋကပါဠိနှင့် မဆန်.ကျင်ရကား မဟာပဒေသတရားလေးပါးနှင့် ညှိရ်ယူသော် ဘုရားဟောဟုပင် တထစ်ချ ဆိုနိုင်စရာ ရှိပါသည် ဘအနာဂတဝင် ပါဠိတော်စာဟန်ကလည်း ဗုဒ္ဓ၀င်ပါဠိတော်ဇါါ စာဟန်ဖြစ်သည်ကိုတွေ့နေရပါသည် ထိုထိုပါဠိအဋ္ဌကထာတို့နှင့် တပြေးညီရှိနေမှုကြောင့်လည်း ဘုရားဟောဟုဆိုခြင်းသည် အသင့်ယုတ္တိရှိသည်ဟု ယူဆမိပါ

ဘာသန္တရကျမ်းအဆိုများကို ပါဠိတော်အရပ်ရပ်နှင့် နှီးနှောသည့်အခါလည်း မကွဲ မပြား တသားတည်း ရှိသည်ကို တွေ့ရပြန်ပါသည် မေတ္တေယျဘုရား ပွင့်တော်မူမည့်အကြောင်းသည် ပါထိက၀င်ၤစက္တဝတ္တိသီဟနာဒ သုတ် ဘုရားဟောတော်မူချက်နှင့် မဟာ၀သ္ထုကျမ်း

အဆိုတို့ ညီညွတ်မှုရှိသည်ကိုရင်၊ သုတ်မဟာဝါ မဟာသုဒဿနသုတ်ခ်ထန်းပင်စဉ် ခုနစ်ထပ်ရံသည့်အကြောင်း ဘုရားဟောတော်မူချက်နှင့်မဲတြေယဗျာကရဏကျမ်းဘဆိုတို့ ညီညွှတ်မှုရှိသည်ကိုငင်း။ မေတ္တေယျမယ်တော် ခမည်းတော်တို့င်ါ အမည်နာမကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်က ဖော်ပြချက်နှင့်ဒိဗျာ၀ဒါနႈ မဲတြေယဗျာကရဏကျမ်း အဆိုတို့ ညီညွှတ်မှုရှိသည်ကိုရင်းတွေ့ရပါသည်၊ ဤတူညီချက်ကို အခြေခံရှ်စဉ်စားသော် မဟာဝသ္ကုကျမ်းသည် ခရစ်မတိုင်မီ နှစ်ရာစုက ပေါ်ထွန်းသောကျမ်း ဖြစ်သည်ဟုဆိုရာမြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိတော်မူစဉ်ကာလနှင့် မဝေးသေးသဖြင့်မဟာ၀သ္က္ဟုကျမ်းလာအဆိုသည် ဘုရားဟောအဆိုအမိန်.ပေါ် ဉ် အခြေခံရပေမည်ဟု မှတ်ယူမိပါသည်။ ဘာသန္တရကျမ်းအဆိုတို့သည် ဘုရား

ကောက်ချက်ချကြည့်သော် မလွန်တန်ရာဟု ထင်မိပါသည်း ထို့ကြောင့်အနာဂတ္ဝင်ကို ဘုရားဟော-ဟုဆိုသော် သင့်နိုးရာပါသည်။

အနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထာအဆိုကိုလည်း မဟုတ်ဟုငြင်းဆိုရန်ခက်ပါသည်။၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုေ သ် အနာဂတ၀င် အဋ္ဌကထာသည်ရှင်မဟာဗုဒ္ဓယောသတို့ခေတ်ထက် သိုးကာသီကာမျှ နောက်ကျရ်ပေါ်ထွန်းလာသောကျမ်းဖြစ်ရ ဖြစ်ပါသည်။ ဤကျမ်းစါအဖွင့်ကို မြန်မာပညာရှိတို့ လေးစားကြပါသည်ၤ ဤကျမ်းကဖွင့်ဆိုသော တစ်ရာ့ရှစ်ကွက်စက်လက္ခဏာ အကြောင်းအရာကိုယူရွ် ပင်းယခေတ်က ပေါ်ထွန်းခဲ့သော စတုရင်္ဂဗလအမတ် ပညာရှိသည် ဆုရားရှိခိုးဂါထာ တစ်ဆယ့်နှစ်ဂါထာ စီကုံးခဲ့ကြောင်း အမှတ်အသားရှိပါသည်ၤ အနာဂတ္ဝင်အဋ္ဌကထာဇါ် ပဏာမ “မဟာဗောဓိထေရိ တောင်းပန်ရ အနာဂတ၀င်ကို ဖွင့်ဆိုမည်ဖြစ်ကြောင်း” ပဋိညာဉ်ခံပြီး နိဂုံး၌ “ကာလဝါသိဝိဟာရနေမထေရ်သည် ဓာတုသေနမင်းလက်ထက် စီရင်ကြောင်း” ဆိုပါသည်;ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်အမည်ကို မသိရပေ1* စူဠဝံသကျမ်းအလိုအရ ဓာတုသေန-

* (က) အနာဂတ၀င်အဋဌကထာကို မိမိအလိုအားဖြင့် ဥပတိဿပြုသည်း။ (ဂန္တဝံသ)(ခ) အနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထား။သီဟိုဠ်ကျွန်းအနုရာဓမြိုး ဓာတုသေနမင်းလက်-

ဥပတိဿပြုသည်။ (ပိဋကတ်သမိုင်းစာတန်းပုဒ်မ - ၃၃၄);

မင်းသည် ခရစ်နှစ် ၄၆၀-နှစ်မှ ၄၇၈-ခုနှစ်အတွင်း စိုးစံခဲ့သော မင်းတစ်ပါးဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်၊ အနုရာဓပုရ စိုးစံခဲ့ပါသည်၊ ကာလဝါသိဝိဟာရကို ဆောက်လုပ်မှုသည် ထိုမင်းစ်ါ အဓိကလုပ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်ၤ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာဆရာကြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသနှင့်မရှေးမနှောင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မထေရ်တစ်ပါး၏ ကျမ်းဖြစ်ရာ ထေရဝါဒအစီအစဉ်အတိုင်း ဖွင့်ဆိုသော ကျမ်းဖြစ်ကြောင်း ယုံမှားဖွယ် မရှိချေ;ကျမ်းအတွင်းဌိ ပါဠိတော်ကိုလည်းကောင်း ရှင်မဟာဗုဒ္ဓယောသဇါါ ဘအဌကထာကိုသော်လည်းကောင်း ကိုးကားချက်များလည်း တွေ့ရပါသည်။ထို့ကြောင့် အနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထာဇါ အဆိုကို လေးစားလက်ခံထိုက်သည်ဟု ထင်မြင်မိပါသည်၊

မေတ္တေလျ ဘုရားအလောင်းကို ကိုးကွယ်သည့်အလေ့ကိုထေရဝါဒနိုင်ငံများ၌ မတွေ့ရချေ၊ သို့သော် တိဗက်၊ တရုတ်စသောမဟာယာနနိုင်ငံများတွင်မူကား ဘုရားအလောင်းကိုးကွယ်မှုဝါဒ ထွန်းကားသဖြင့် မေတ္တေယျကိုလည်း ဘုရားအလောင်းအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြပါသည်;ထို့ကြောင့် တရုတ်ပြည် မေတ္တေယျဝိုဏ်းဟူရှ်ပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးကြောင်း သိရပါသည်။ တိဗက်ပြည်ဥိမူ ကြီးမားလှစွာသော မေတ္တေယျရုပ်တုတော်ကို ကြာပလ္လင်ထက်ခိ ထိုင်တော်မူဟန် ထုလုပ်ပူဇော်သည်ဟု

(ဂ) အနာဂတ္ဝင်ဋီကာကို ဗောဓိဝင်ကိုစီရင်သော ဥပတိဿပြုသည်ဟု သီဟိုဠ်ပညာ

ရှင် မာလာလဆေကေရ ယူဆလိုသည်၊ ဥပတိဿဇါဋီကာသည် ဗောဓိဝင်ပေါ်

အခြေခံသည်ဟု သူတစ်ဦးတည်းကယူဆသည် သို့သော် ဗောဓိ၀င်အဋ္ဌကထာ

သိခွင့်မရတော့ချေ (မာလာလဆေကေရစဧါ် သီဟိုဠ်ပါဠိစာပေသမိုင်း ၁၆၀။ ၁၆၂(ဃ) စီဘီး၊ ဂေါဒကုမ္ဗုရ-ကမူ သီဟိုဠ်အနာဂတဝံသကျမ်းဇါ နိဒါန်းအဆိုကိုအခြေခံရှ်

သမန္တဘဒ္ဖိကာအမည်ရှိ အနာဂတ၀င်အဋ္ဌကထာကို ကာလဝါပိဝိဟာရကျောင်းတိုက်

သေနရာဇပါသာဒ-နေ ဥပသေနပြုသည်ဟုဆိုပါသည်၊ (စီ ဘီး၊ ဂေါဒကုမ္ဗုရဇါ-