ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

မားမီ ည မျ မျှ မျ ၂ မျူ ~

ကြံစည်တာတွေလဲ ရှိပါတယ်၊ ပုံစတခုလောက် ထုတ်ပြရမယ်ဆိုယင် ကျွဲ. နွား၊ ဆိတ်၊ ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက် တွေကို သတ်ပြီး အရှင်

တယ် ချမ်းသာကြောင်းဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်ပြီး အဲဒီလို အမှုတွေကို ပြုဖို့ရာ ကြံစည်မိတယ်၊

အဲဒီလို ယခု လောလောဆယ်မှာ ကိုယ်အလိုရှိတာ

တဲ့အတိုင်း ဝြုလုပ်တယ်ၤ ပြောဆိုတယ်၊ နောင်ဘဝသံသရာမှာကောင် :စားချမ်းသာရအောင် လို့ ကြံစည် ပြီးတော့ ကြံစည် တဲ့အတိုင်း ဝြုလုပ်တယ် ပြောဆိုတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ စိတ်ကူးကြံစည်နေတာက စိတ္တသင်္ခါရ-တဲ့၊ မနောကံဝါဝဲ၊ ကြံစည်မိတဲ့အတိုင်းကိုယ်နဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားပြီးပြုတာက ကာယသင်္ခါရ-တဲ့၊ ကာယ

အဲဒီလိုပြုလုပ်တဲ့နေရာမှာ စေ့ဆော်တိုက်တွန်းတဲ့ စေတနာကလေးဆိုတာ ပါတယ်၊ ဒါကတော့ တရားအားထုတ်ဖူးတဲ့သူဆိုယင်ကိုယ်ဝိုင်ဉာဏ်နဲ့ပဲ ထင်ရှားသိနိုင်ပါတယ်။ တစုံတခု လုပ်တော့မယ်ဆိုယင် ပြုလုဝ်ဖို့ စေ့ဆော်ကြံစည်တဲ့ စိတ်စေတနာတွေ အကြိမ်များ

လှူလိုတဲ့ စိတ် စေတနာတွေ အကြိမ်များစွာဖြစ်ပြီးမှ ပေးလှူမှု

အဲဒီစေတနာကို ကာယကံလို့ခေါ်ဝါတယ်၊ | |

နှုတ်က ပြောတဲ့ အခါမှာလဲ ဝြောလိုက် ပြောလိုက်နဲ့တိုက်တွန်းနေသလို စေ့ဆော်ဝေးနေတဲ့ စေတနာဝါတယ်။ အဲဒီစေတနာက ဝစီကံဝဲၤ စိတ်ကူးသက်သက်နဲ့ ကြံစည်နေတဲ့အခါမှာဖြစ်နေတဲ့ စေတနာကိုတော့ မနောကံလို့ခေါ်တယ်၊ ဒီစေတနာကံတွေဟာ အဝိဇ္ဇာကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အားထုတ်မှု သင်္ခါရတွေဝါဝဲ ဒီသင်္ခါရတွေဟာ ကုသိုလ်လဲ ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်လဲ ရှိတယ်၊

ဂက ကောင် းကျိုးကို ပေးတယ် ပြ

သင်္ခါရ သုံးပါး

တနည်းအားဖြင့်တော့ ုညာဘိသင်္ခါ ရႈ အပုညာဘိ သင်္ခါ

ရဆိုတာ ခုတင်က ပြောခဲ့တဲ့ အကုသိုလ်ကံပါဝဲ၊ အာနေဉ္ရာဘိသခ်ါ

ဖြင့်တော့ မလှုပ်ရှားတဲ့ စျာန်တရားတွေလို့ ဆိုလိုပါတယ်၊ ကျန်တဲ့လောကီကုသိုလ်တွေ ဟူသမျှကိုတော့ ပုညာဘိ သခ်္ခါ ရလို့ ခေါ်ပါတယ်) အဲဒါတွေက ဒါန၊ သီလ အစရှိသော ကာမာဝစရကုသိုလ်တွေနဲ့ ရူပါ၀စရစျာန် ကုသိုလ်တွေပါဝဲ။

ဗုညာဘိသင်္ခါရ

ပုညဆိုတာ သဒ္ဒါ အနက်အားဖြင့် ပုနာတိ သောဓေတီတိ=သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေတတ်လို့ ဗုည-မည်ပါတယ်တဲ့။၊ ကြေးညော် အညစ်အကြေးတွေမှ စင်ကြယ်ချင်ယင် ဆပ်ပြာနဲ့ ပွတ်တိုက်ပြီး ရေချိုးရတယ်၊ ဆပ်ပြာနဲ့ ပွတ်လိုက် ရေနဲ့လောင်းချလိုက်နဲ့ လုပ်လိုက်ယင် ကိုယ်မှာရှိနေတဲ့ ကြေးတွေဟာ ပြောင်စင်သွား

ဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးကြောသုတ်သင်ရတယ်။ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ

မှောက်မှာလဲ အပြစ်ကင်းခြင်း၊ ချီးမွမ်းဖွယ်ဂုဏ်နဲ့ ပြည့်စုံခြင်း,ဘေးရန် အန္တရာယ်ကင်းခြင်း၊ စီးဝွားဥစ္စာရတနာနဲ့ ပြည့်စုံခြင်းအစရှိတဲ့ ကောင်းကျိုးတွေပေးပြီး ကောင်းမှုရှင်ကို တင့်တယ်စေတယ်;နှောင် သံသရာဘဝတွေမှာလဲ လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝ၊ သုဂတိဘဝ

ြီး တင့်တယ် စေတယ်။

ရှင်ဓါနှလုံးအလိုကို ပြည့်စေတတ်ပါတယ်တဲ့။ ဟုတ်တယ်;ကောင် းမှုရှိတဲ့ သူဟာ မျက်မှောက်မှာရော နောင် သံသရာမှာရောကိုယ်အလိုရှိတဲ့အတိုင်း ပြည့်စုံတယ်၊ အသက်ရှည်တယ်။ အနာကင်းတယ်။ ကျန်းမာတယ်။ အဆင်းလှတယ်။။ စည်းစိမ်ဥစ္စာပေါများတယ်၊ လူချစ်လူခင်များတယ်။ အခြေအရံများတယ်။၊ အဆင့်။ အတန်းမြင့်တယ်၊ ဂုဏ်ကျက်သရေရှိတယ် စသည်ဖြင့် အလိုရှိတဲ့

| - တဲ့ကောင်းမှုဆိုယင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရနိုင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ပြည့်စုံ။ တဲ့ဘ၀ကိုလဲဝဗို့ဝေးတယ်၊ ဘုရားလက်ထက်တော်က အနာထဝိဏ်၊ ဝိသာခါ အစရှိတဲ့ ုဂ္ဂိုလ်တွေကို မင်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်ပြီးနိဗ္ဗာန် ဝင်မည့်နောက်ဆုံးဘဝတိုင်အောင်လဲ ကောင်းစား ချမ်းသာသွားစေနိုင်တယ်၊ အဲဒီလို ဂူရေတိ-ကောင်းမှုရှင်စါ နှလုံး အလိုကိုပြည့် စေတတ်လို့လဲ “ဝုည ”ကောင်းမှု မည်ဝါ တယ်တဲ့၊

အဘိသင်္ခါ ရဆိုတာ ဝြုပြင် အားထုတ်မှုတဲ့၊ ကောင်းစားချမ်းသာဖို့ရည်ရွယ်ပြီး ြုလုဝ်အားထုတ်မှုဝါပဲ၊ သူကလဲ ကောင်း

တယ်၊ ဒါကြောင့် အဘိသခ်္ခါရလို့ ခေါ်တယ်၊ ပုညနဲ့ အဘိသခ်္ခါရနှစ်ခုတွဲလိုက်တော့ ဗုညာဘိသခ်္ခါ ရ-လို့ ဖြစ်လာတယ်၊ ကောင်းမှုဆိုတဲ့ အားထုတ်မှု၊ ကောင်းကျိုးတွေကို ဝြုပြင်ပေးတတ်တဲ့ကောင်းမှုလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ အဲဒါဟာ စိတ် အရေအတွက်နဲ့ ပြောရ

(၅)ခု ရှိတယ်၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ဆိုယင် ဒါန သီလ ဘာဝနာဒီ ၃-မျိုးပါပဲ၊

ပေးလှူတဲ့အခါမှာ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာနဲ့ ပေးလှူထင်သောမနဿနဲ့ယှဉ်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တယ်။ ဝမ်းသာတဲ့ ကုသိုလ်စိတ်ပါဝဲ၊ သူက အကျိုးပေးထက်သန်တယ်။၊ ဒါကြောင့် “ဗုဗ္ဗေ၀ဒါနာ သုမနော”စသည်ဖြင့် မလှူမီကလဲ ဝမ်းသာရမယ်'; လှူနေဆဲလဲ ဝမ်းသာပြီး စိတ်ကြည်လင်ရမယ်၊ လှူပြီးတဲ့ နောက်ကာလမှာ။ လဲ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာရှိရမယ်၊ ဒီအင်္ဂါ ၃-ဝါးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့။

| စ္တနမူမနတတ ၂ ၂၉၂ ၂၉ မစမ 9 ~ -.1

တယ်-လို့ ဟောထားပါတယ်၊ နောက်ပြီးတော့ ဝမ်းမသာပဲ ရိုးရိုးမှန်မှန်စိတ်နဲ့ လှူယင် ဥပေက္ခာနဲ့ယှဉ်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ်တဲ့၊ ဒါပေမယ် စိတ်ကတော့ ကြည်ကြည်လင်လင်ရှိရမယ်၊ အဲဒါကလဲထက်သန်ယင် ခိုင်မြိတည်တံ့တဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးတတ်ပါတယ်၊

သောမနဿနဲ့ လှူသည်ဖြစ်စေ၊ ဥပေက္ခာနဲ့ လှူသည်ဖြစ်စေ “ပေးလှူယင် ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းကျိုးကို ပေးတတ်တယ်လို့ သိပြီးလှူယင် ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ ဉာဏသမ္ပယုတ် ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ယခု ဗုဒ္ဒ္ဓဘာသာဝင်တွေမှာ ပေးလှူတဲ့အခါဖြစ်နေတဲ့ကုသိုလ်စိတ်ချည်းပါပဲ၊ ဒီကုသိုလ်က ဉာဏ်ပါတဲ့အတွက် အကျိုးပေးတဲ့အခါမှာ မဂ်ဖိုလ်ကို ရစေနိုင်တဲ့ တိဟိတ်ဝဋိသန္ဓေ အကျိုးကိုလဲ ပေးနိုင်တယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်မှန်းလဲ မသိ၊ ကောင်းကျိုးကို ပေးတတ်မှန်းလဲ မသိပဲနဲ့ ပေးလှူတဲ့သူမှာတော့ ဉာဏ်နဲ့မယှဉ်တဲ့ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ် ဖြစ်တယ်။ ဒီကုသိုလ်ကတော့ ဉာဏ်မပါတဲ့အတွက် ဉာဏ်မပါတဲ့ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေလောက်သာ အကျိုးပေးနိုင်တယ်၊ သူကလဲ ထက်သန်ယင် လောကဘတက်မှာတော့အကြီးအကျယ် အကျိုးဝေးနိုင်တာပါပဲ၊ ထူးတာကတော့ ပဋိသန္ဓေက ဉာဏ်မပဝါလို့ အဲဒီဘဝမှာ မဂ်ဖိုလ်တရားထူးကိုတော့ မရနိုင်ဘူး။ ဒါလောက်ပဲ ထူးပါတယ်၊ ဒီတော့ သောမနဿကုသိုလ်က

အဲဒီ ၄-ပါးမှာ မတိုက်တွန်းရပဲ သူ့အလိုလို ထက်သန်စွာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်လဲ ၄-ပါးရှိတယ်။ အဲဒါကို အသင်္ခါရိကကုသိုလ်လို့

ခေါ်တယ်၊ သူက အကျိုးပေး ထက်သန်တယ်။ ပြီးတော့ တိုက်တွန်းပေးလို့ဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကလဲ ၄-ဝါးရှိတယ်၊ အဲဒါကို သသခ်္ခါရိကကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီသသင်္ခါရိက ကုသိုလ်က အသင်္ခါရိကကုသိုလ်လောက် အကျိုးဝေး မထက်သန်တတ်ဘူး။ အဲဒီတော့

ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုတိုင်း ပြောတိုင်း ကြံစည်တိုင်း ဒီရှစ်ပါးထဲ

ရာမှာလိုဝဲ သီလကို ဆောက်တည်ကျင့်သုံးရာမှာလဲ ဒီကုသိုလ်စိတ်ရှစ်ပါးနဲ့ပဲ ဆောက်တည်ကျင့်သုံးရတယ်၊ အမျှပေးဝေယင်လဲ ဒီရှစ်ပါးနဲ့ပဲ၊ သူတဝါးပြုတဲ့ ကုသိုလ်ကို ၀မ်းမြောက်၀မ်းသာ သာဓုခေါ်ယင်လဲ ဒီရှစ်ဝါးနဲ့ဝဲႈ ရိုသေထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို အရျိအသေဝြုယင်ဒီရှစ်ပါးနဲ့ဝဲ၊ သူတဝါးအကျိုးကို ဆောင်ရွက်ယင်လဲ ဒီရှစ်ပါးနဲ့ပဲ၊တရားနာယင်လဲ ဒီရှစ်ဝါးနဲ့ဝဲႈ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်တဲ့ အလိုဆန္ဒနဲ့

သမထဘာဝနာကို ပွါးယင်လဲ ဒီရှစ်ပါးနဲ့ပဲ စပြီးပွားရတယ်။

အဲဒီလို ပမွားများလို့ စျာန်ရနိုင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်ယင်သမာဓိလဲ ထက်သန်အားပြည့်လာယင် အဲဒီအခါမှာ ရူပါ ၀စရစျာန်ကို ရတယ်။ စျာန်ဆိုတာ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံကို စူးစူးစိုက်စိုက်ကပ်ပြီး တကၠြံ့တည်းရှုနေတဲ့ သဘောပါဝဲး ဒါကြောင့် အလွယ်တကူ မှတ်ကြရအောင် ဘုန်းကြီးက ဆောင်ဝုဒ်ကလေး ၂- ဗုဒ် စီထားတယ်၊ “စူးစိုက်သမှု၊ ကပ်ရွ်ရှုႈ စျာန်ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်၊ တည်ငြိမ်ရုံမျှ ရှုနေက။ သမထစျာန် ခေါ်သည် တဲ့၊ အာရုံထဲမှာ စိတ်ကလေးက ဝင်ပြီး တည်နေသလို. အာရုံနဲ့စိတ်ဟာ တပေါင်းတည်းဖြစ်နေ

| အဝုညာဘီသင်္ခါရ

စင်ကြယ်စေတယ်၊ အပုည-မကောင်းမှုက ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ညစ်နွမ်းစေတယ်၊ ပုည-ကောင်းမက သုဂတိသို့ ရောက်စေခြင်းအသက်ရှည် စေခြင်း)! အဆငးလှ စေခြင်း၊ အနာကင်းစေခြင်း

အရုပ်ဆို စေခြင်း။ အနာရောဂါ များစေခြင်းစသည်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ် ဇ်အလိုနဲ့ ဝြောင်းပြန်ဖြစ်တဲ့ မကောင်းကျိုးတွေကိုသာ ဖြစ်စေတတ်တယ်။ အဲဒီ အဝုညနဲ့ အဘိသင်္ခါရကို တွဲပြီး အဝုညာဘိသင်္ခါရလို့ခေါ်တယ်။ မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကံတွေဝါပဲ,; အဲဒီ အကုသိုလ်ကံက စိတ်အရေအတွက်နဲ့ဆိုယင် ၁၂-ဝါးရှိတယ်' လောဘအရင်းခံရှိတဲ့ လောဘမူစိတ်က ၈-ပါး၊ ဒေါသအရင်းခံရှိတဲ့ ဒေါသမူစိတ်က ၂-ပါး။ ဓမောဟသာ အရင်းခံရှိတဲ့ မောဟမူစိတ်ကလဲ ၂-ဝါး

- လောဘမူစိတ် ၈-ဝါးထဲမှာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်က

၄-ဝါး၊ မယှဉ်တဲ့စိတ်က ၄-ပါးရှိတယ်၊ ဒိဋ္ဌိနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ် ၄ပါးမှာ ဝမ်းသာရွှင်လန်းတဲ့ သောမနဿနဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်က သသင်္ခါရိုက အသင်္ခါ ရိကအားဖြင့် ၂-ဝါး၊ ဝမ်းမသာတဲ့ ဥပေက္ခာနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကလဲ ထို့အတူ ၂-ပါး ရှိပါတယ်၊ ဒိဋ္ဌိနဲ့မယှဉ်တဲ့ လောဘဓမူစိတ် ၄-ဝါးကလဲ ထို့အတူပဲ ဝမ်းသာတဲ့စိတ်က ၂-ပါး) ဝမ်းမသာတဲ့စိတ်က ၂-ဝါး ဒီလို ကွဲပြားပါတယ်၊ နှစ်သက်သာယာပြီး စိတ်ကူးကြံစည်တိုင်း ပြုလုဝ်တိုင်း ပြောဆိုတိုင်း ဒီလောဘဓူစိတ်ရှစ်ပါးထဲက တပါးပါးဖြစ်တယ်။

ဒေါသမူစိတ် ၂-ပါ းဆိုတာကတော့ မတိုက်တွန်းပဲနဲ့

စိတ်ဖျကီတိုင်း ကြောက်ရွံ့တိုင်း ရွံရှာတိုင်း ဒီဒေါသမူစိတ် ဖြစ်

မောဟမူစိတ် ၂-ပါးဆိုတာကတော့ ယုမှားတဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်နဲ့ မတည်ငြိမ်ပဲ ပျံ့.လွင့်တဲ့ ဥဒ္ဓစ္စစိတ်ပါပဲ၊ ဘုရား တရားသံဃာနဲ့စဝ်ပြီး ဟုတ်မှဟုတ်ပါ လေလားစသည်ဖြင့် ယုံမှားတွေးတောတဲ့အခါမှာ ဝိစိကိစ္ဆာစိတ် ဖြစ်တယ်၊ သီလ သမာဓိ ပညာအကျင့်နဲ့ စပ်ပြီး ယုံမှားတွေးတောတဲ့ အခါ နောင်တမလွန်ဘဝ