ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

စတုတ္ထပိုင်း

ပဋိစ္စသမှုပွါ ဒိတရားတော်ကြီး

၁၃၂၄-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဟောသည်။

ဒီကနေ့ ဝါ ဆိုလပြည့်ဆိုတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၊ အထူးအလေးပြုအဝ်တဲ့ နေ့ကြီး ရက်ကြီးတခုဖြစ်တယ်၊ ဘာကြောင့်အလေးပြုကြသလဲဆိုတော့ ရဟန်းတော်များ ဝါဆို ဝါကဝ်ခါနီး

ရက်နေ့မှာ မြတ်စွာဘုရားဇါ အဆုံးအမတော်နဲ့အညီ ဝါဆိုဝါကပ်ပြီး သုံးလဝတ်လုံး တခြားကို မသွားပဲ နေမြံနေရာတွင်သာသီတင်းသုံးနေထိုင်ကြရမယ်၊ အဲဒီ-ဝါ ကပ်တဲ့နေ့ရဲ့ အကြိုနေ့ဖြစ်တဲ့ ဒီကနေ့ဝါဆိုလပြည့် ဥဗုသ်နေ့မှာ သီလ ဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ပြီး သီလစင်ကြယ်ကြောင်း ဝန်ခံတဲ့အနေနဲ့ ဥပုသ်ပြုကြရမယ်၊ အဲဒီလို ဥပုသ်ပြုပြီး စင်ကြယ်တဲ့ သီလနဲ့ပြည့်စုံပြီး နက်ဖြန်ခါ ဝါဆိုဝါကပ်ကြရမယ်၊ ဒါကြောင့် ဒီ ဝါဆိုလဝြည့်နေ့ကို နေ့ထူး နေ့မြတ်အဖြစ်နဲ့အသိအမှတ်ပြုကြတလ်လို့ ဒါလောက်ပဲ အများကသိကြပါ တယ်၊

ဒါထက် အရေးကြီးတဲ့အကြောင်းတခုကတော့ ဒီဝါဆို

၁၃၂၄-ခု ဆိုတော့ ၂၅၀၆-နှစ် ရှိသွားပြီး အဲဒီအလျင် ၄၅-နှစ်ကမြတ်စွာဘုရားဟာ ဒီ ဝါဆိုလပြည့်နေ့မှာပဲ ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို တရားဦးအဖြစ် ဟောတော်မူခဲ့ပါတယ်၊ ဟောရာဌဠာနကတော့အများသိကြဝြီး ဖြစ်တဲ့အတိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံအလယ်ဝိုင်း ဗာရာဏသီရြို့အနီး မိဂဒါ ုန်ဆိုတဲ့ အရစ်ဖြစ်ပါ တယ်။

အဲဒီတုန်းက တရားနာ ပရိသတ်ကတော့ လူသားထဲကဆိုယင် အရှင်ကောဏ္ဍညအရမှူးရှိတဲ့ ၀ဉ္စ၀ဂ္ဂီငါးဦးဝဲ ရှိပါတယ်၊ နတ်ဗြဟ္မွာတွေကတော့ မရေမတွက်နိုင်အောင် များစွာပဲရှိပါတယ်၊ အဲဒီတရားဦးကို နာရတဲ့အတွက် ၀ဉ္စ၀ဂွီငါးဦးထဲက အရှင်ကောဏ္ဍညဟာ သောတာဝတ္တိမဂ်ဖိုလ်ရောက်ပြီး သောတာဝန်ဖြစ်တယ်၊ ဗြဟ္မာ

ရွှေ့မည်မျှ တရားထူးရကြောင်း ပြဆိုထားတာ အဋ္ဌကထာမှာတော့မရှိဘူး၊ ဒါပေမယ့် နတ်တွေလဲ အဲဒီတုန်းက တရားထူးရကြကြောင်းကို မဓိလိန္ဒပဥာဝါဠိမှာ “အ၀ရိမာဏာ ဧ ဒေ၀တာယေ၀ာလို့ပြဆိုထားပါတယ်၊ အရေအတွက် အဝိုင်းအခြားမရှိတဲ့ နတ်တွေလဲတရားထူးကို ရကြပါတယ်တဲ့) အဲဒီတော့ ဒီဝါဆိုလပြည့်နေ့ဟာ

နိုင်အောင် များလှစွာသော နတ်တွေ တရားထူးကို အစဆုံးရကြတဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီးလဲ ဖြစ်တယ်၊ ဗုဒ္ဓသ၁သနာတော်ကြီးကိုစဝပြီးတည် ထောင်တဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီးလဲ ဖြစ်တယ်။

ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဒီရက်မှာ ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို ရှေးဦးစွာ ဟောပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး မြတ်စွာဘုရား တည်ထောင်

တော်မူခဲ့တာကို အမှတ်တရနှလုံးသွင်းဆင်ခြင်ပြီး မြတ်စွာဘု ရားကို အထူးဗူဇော်ရတယ်၊ ဂူဇော်ဆိုတာကလဲ နှစ်မျိုးရှိတယ်၊ ဝန်းနံ့သာ ဆီမီး စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်တာကတမျိုး။ အဲဒါက ပစ္စည်းနဲ့ပူဇော်တာမို့ ပစ္စယပူဇာ-လို့ ခေါ်တယ်၊ နောက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ကြားဆုံးမတော်မူတဲ့အတိုင်း သီလ သမာဓိ ပညာအကျင့်ကို ကျင့်ပြီး ပဋိပတ်နဲ့ ပူဇော်တာက တမျိုး) အဲဒါက အကျင့်တရားနဲ့ ပူဇော်တာမို့ ဓမ္မဂူဇာ-လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီနှစ်မျိုးထဲမှာပဋိပတ်အကျင့်နဲ့ ဝူဇော်တာကို မြတ်စွာဘုရားက သာပြီးအလိုရှိတောဓူတယ။၊

ဒါကြောင့် ငါတို့ဟာ ဒီဝါဆိုလပြည့် ဒီနေ့ ဒီရက်ကစပြီးဒီနှစ်ဝါတွင်းမှာ မြတ်စ္စာဘု ရားကို အကျင့်၀ဋိ၀တ်နဲ့ အထူးသဖြင့်ူဇော်မယ်လို့ နှလုံးသွင်းဆောက်တည်ထားကြရမယ်။ အဲဒီလို နှလုံးသွင်းဆောက်တည်ပြီးတော့ သီလက စပြီး အထူးထိန်းသိမ်း

အကျင့်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို အထူးဂူဇော်တော့ ဘယ်သူ.မှာအကျိုးရှိသလဲဆိုယင် အဲဒီ ဝူဇော်တဲ့သူမှာ အကျိုးရှိတာပါဝဲ၊ သီလ

မြောက်ဝမ်းသာဖွယ် ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေနဲ့ ပြည့်စုံနေပါတယ်၊ ဘယ်အချိန်မှာပဲသေသေ မိမိအလိုရှိရာ လူ့ဘဝ နတ်ဘဝ သုဂတိဘဝရောက်ဖို့ကတော့ သေချာနေတာပဲၤ အဲဒါထက် တိုးတက်ပြီး သမာဓိ ပညာ အကျင့်တွေ ကျင့်ကြံဝွါးများပြီး ပူဇော်ယင်တော့ သာပြီးတော့ ဝမ်းသာစရာ ကောင်းတာဝဲၤ။' ထူးမြတ်တဲ့ သမာဓိ ပညာ တရားတွေ မိမိသန္တာန်မှာ

| ဝဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး ၂၅၂။

အားထုတ်တိုင်း အားထုတ်တိုင်း ဖြစ်ပွါးနေတယ်၊ အဲဒီလိုဖြစ်ပွါးနေယင်း အကြောင်းညီညွတ်လို့ရှိယင် စျာန်မဂ်ဖိုလ်တရားတွေကိုလဲရသွားနိုင်တယ်၊ ဒီအထဲမှာ မဂ်ဖိုလ်ရသွားယင်တော့ အထူးပြောစရာ မလိုပါ ဘူး ကျေးဇူးအများဆုံး အကောင်းဆုံးပဲ။ စျာန်ရတယ်ဆို

အဲဒီ ဗြဟ္မာဖြစ်တဲ့အခါ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်လိုက်ယင် အရိယဓမဂ်ဖိုလ်ကို အလွယ်တကူနဲ့ဝဲ ရနိုင်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ပဋိပတ်နဲ့ပူဇော်တာ အလွန်အကျိုးများပါတယ်၊ ဒီလို အကျိုးများတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီဝါဆိုလပြည့်နေ့ကစပြီး ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး` မြတ်စွာဘုရားကို အကျင့်ပဋိပတ်နဲ့ပူဇော်မယ်လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုပြီး

ဒီကနေ့ ဟောဖို့တရားကတော့ အလျင် သုးလေး သီတင်းက ဟောလာခဲ့တဲ့ ဝဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားဝါဝဲ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားက အလွန်အသိခက် နက်နဲတဲ့အတွက် တဖြည်းဖြည်းချင်းခွဲခြမ်းဝေဖန်ပြီး ဟောနေရတယ်။' ထဝ်ကာ ထမ်ကာလဲ ပြောနေရတယ်၊ ဒါကြောင့် တယ် မကုန်လှသေးဘူး၊ ဒီကနေ့တော့ ဝဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရား နက်နဲတဲ့အကြောင်း အရှင်အာနန္ဒာဇါ အတ္ထုပ္ပတ္တိပါဖော်ပြပြီး ဟောရမယ် {|

တနေ့သောအခါမှာ အရှင် အာနန္ဒာဟာ သောတာဗတ္တိ။ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားပြီး အဲဒီသမာပတ်မှ ထတဲ့အခါ ပဋိစ္စ။

သမုပ္မါ ဒ်ကို ဆင် ခြင် တော်မူပါ တယ်။ “အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါ ရတို့ဖြစ်ကြသည်၊ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ်ဖြစ်သည် စသည်ဖြင့် အစမှအဆုံးတိုင်အောင်လဲ ဆင်ခြင်တော်မူပါတယ်၊ “အိုခြင်း သေခြင်းဟာ ဘာကြောင့် ရှိရသလဲ၊ ဘဝအသစ်ပဖြစ်လို့ ရှိရသည်' ဘဝအသစ် ဘာကြောင့် ဖြစ်ရသလဲ။ ဖြစ်ကြောင်း ကံရှိလို့ ဖြစ်ရသည်”စသည်ဖြင့် အဆုံးမှ အစတိုင်အောင်လဲ ဆင်ခြင်တော်မူပါတယ်1ထု့အတူ၀င အစန္အဆုးမှ အလယရောကအောငလ ဆငခငတောမူပါတယ်၊ အလယ်မှလဲ အစနဲ့အဆုံးသို့ ရောက်အောင် ဆင်ခြင်တော်မူပါတယ်၊ ဒီလို ဆင်ခြင်တဲ့အခါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားဟာအရှင်အာနန္ဒာမှာ ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်နေတဲ့အတွက် ဓခက်ခဲမနက်နဲဝဲ လွယ်ကူသလို ထင်ရပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အရှင်အာနန္ဒာက မြတ်စွာဘုရားထံသွားပြီး ဒီလို လျွောက်ထားဝါတယ်။

“မြတ်စွာဘုရား။ အံ့သြဖွယ် ကောင်းလှပါတယ်၊ မဖြစ်စဖူးထူးလှပါတယ်၊ ဒီပဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ်တရားဟာ အလွန်ဝင် နက်နဲလဲနက်နဲပါတယ်၊ နက်နဲယောင်လဲ ထင်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် တည့်

ဘုရားက-

. မာဟေဝံ အာနန္ဒ အဝစ။ ဒီလို မပြောပါနဲ့ အာနန္ဒာ

ဓာဟေဝံ အာနန္ဒ အဝစ၊ ဒီလို မဝြောပါ နဲ့ အာနန္ဒာလို့ တားမြစ်တော်ဓူပါတယ်။ |

ဒီလို တားမြစ်တော်မူတဲ့ စကားထဲမှာ မြတ်စွာဘုရားကအရှင်အာနန္ဒာကို ချီးရြှေ၁က်လိုတဲ့ သဘောလဲဝါတယ်။၊ ရှုတ်ချမောင်းမဲလိုတဲ့ သဘောလဲ ပါ တယ်လို့. အဋ္ဌကထာမှာ ပြဆိုထားပါတယ်၊ ချီးမြှောက်လိုပုံကတော့ “အာနန္ဒာ။ သင်ဟာ ပညာကြီးတယ်;ဉာဏ်ထက်တယ်။၊ ဒါ ကြောင့် သငိိမှာ နက်နဲတဲ့ ဝဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟာပေါ်လွင် လွယ်ကူသတကဲ့သို့ ထင်ရတာ။၊ အခြားသူတွေမှာလဲ ဒီလိုဝဲပေါ်လွင် လွယ်ကူလိမ့်မယ်လို့ မထင်နဲ့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်

အရှင်အာနန္ဒာမှာ ဝဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပေါ်လွင် ထင်ရှားခြင်းရဲ့အကြောင်းက ၄~ဝါး ရှိပါတယ်၊ အဲဒီ အကြောင်း ၄-ဝါးကဘယ်ဟာတွေလဲ ဆိုလျှင် (၁) ရှေးရှေး ဘဝတွေက ဆည်းပူးခဲ့တဲ့ပါရမီ ဥပနိဿယနဲ့ ပြည့်စုံခြင်း (၂) ဆရာသမားများထံမှာနည်းနိဿယ ခံယူခဲ့ဖူးခြင်း၊ (၃) သောတာပန်ဖြစ်ခြင်း၊ (၄) အကြားအမြင် များခြင်းဆိုတဲ့ ဒီ ၄-ဝါးပါပဲ၊ အဲဒီ အကြောင်းလေးပါးထဲက ရှေးဥပနိဿယနဲ့ ပြည့်စုံပုံကို ရှေးဦးစွာ ပြောရမယ်၊

(၁) ရွေးဥပနိဿယနဲ့ပြည့်ခုံခြင်း

လွန်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာတသိန်းထက်က ဗဒုမုတ္တရအမည်တော်ရှိတဲ့ မြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူခဲ့ပါတယ်၊ ခမည်းတော်က အာနန္ဒာ။| - >. ပါတယ် ခ ၆၀၈

တ္တရ မြတ်စွာဘုရားဟာ ရဟန်း တသိန်း အခြံအရံနှင့်တကွ ခမည်း

တောမှာ သတငးသုးနေတောဓူပါတယ။'

အဲဒီတုန်းက အရှင်အာနန္ဒာရဲ့ အလောင်းဟာ ပဒုမုတ္တရဘုရားဇါ ညီတော်သုမနမင်းသား ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်၊ ခမည်းတော်မင်းကြီးက သားတော် သုမနမင်းသားကို ဟံသာဝတီမြို့တော်မှ ယူဇ

ဘုရင်ခံခန့်တဲ့ သဘောမမျိုးပါဝဲ၊ ဒီလို ခန့်အပ်ထားတဲ့ အတောအတွင်းမှာ အဲဒီ ပစ္စန္တရစ်အရဝ်က သူဝုန်ထတဲ့အတွက် ခမည်းတော်မင်းကြီးထံ အစီရင်ခံပါတယ်၊ ခမည်းတော်မင်းကြီးက သူပုန်ရန်ကိုနှိမ်နင်းဖို့ အဓိန့််.ပေးလိုက်ပါတယ်၊ မင်းသားကလဲ အမိန့်အတိုင်းသူဝုန်ကို နှိမ်နင်းလို့ ငြိမ်ဝပ်သွားတဲ့အခါ သူပုန် ရန်အေးငြိမ်းသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ခမည်းတော်ဓမင်းကြီးထံ အစီရင်ခံပါတယ်၊ အဲဒီအခါဘုရင်မင်းမြတ်က နှစ်သက်အားရတော်မူတဲ့ အတွက် အမြန်လာရန် အဓိန့်ပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒီတော့ မင်းသားက သူ.ရဲဘော်ရဲဘက်အမတ်တထောင်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါတယ်၊ ခမည်းတော်က ဆုပေးယင် ဘယ်လိုဆုကို ယူသင့်သလဲလို့ တိုင်ပငိ်ပါတယ်၊ အချို့အမတ်များက ဆင်,မြင်း၊ ရထားတောင်းဖို့၊ နယ်ပယ်တောင်းဖို့၊ ရတနာခုနစ်ဝါး

မင်းသားတို့ဟာ ပြည့် ရှင်မင်းမြတ် ရဲ့ သားတော်ဖြစ်တဲ့ အတွက်။ | င်. မငး ရထား၊ ရွှေ၊ ငွေ အစရှိတဲ့ ဥစ္စာရတနာတွေဟာ

| ပဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး ၂၅၆ ”

| ဓရှေားပါဘူး။ ရလွယ်ဝါတယ်၊ အဲဒီ ဥစ္စာ ရတနာတွေဟာ ရပြီးယင်လဲ တနေ့ကျတော့ စွန့်ပစ်သွားရမှာချည်းပဲ,; ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုသာ ယူဆောင်သွားနိုင်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ခမည်းတော်မင်းကြီးက ဆုပေးယင် ၀ဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားကို ဝါတွင်းသုံးလ၀တ်လုံး ဝြုစုလုဝ်ကျွေးဖို့ဆုကိုသာ တောင်းယူပါ ”လို့ အကြံဉာဏ် ပေးကြ တိုက်တွန်းကြပါတယ်၊ ဒီတော့ သုမနမင်းသားက အဲဒီနောက်ဆုး အကြံဉာဏ်ပေးချက်ကို သဘောကျပြီးတော့ “ကောင်းပြီးသငိတို့ဟာ ငါရဲ့ ကလျာဏဓိတ္တ-မိတ်ဆွေကောင်းတွေပဲ။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားကို ပြုစု လုဝ်ကျွေးဖို့ အခွင့် ရယူချင်တဲ့ စိတ်ကူးဟာ ငါ့မှာ မူလက မရှိသေးဘူး။ သင်တို့က ဒီစိတ်ကို ဖြစ်အောင်အော်ေးကြတယီ။ အဲဒီအတိုင်းဝဲ အခွင့်တောင်းယူမယ်`”လို့ ပြော

ဘူရားကို ပြုခုလုပ်ကျွေးရန် တောင်းခြင်း

ခမည်းတော်မင်းမြတ်ထံ ရောက်တဲ့အခါ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ပြောဆိုပြီးတဲ့ နောက် ခမည်းတော်မင်းမြတ်ကအလိုရှိရာတောင်းဖို့ ဆုပေးပါတယ်။ အဲဒီအခါ သုမန မင်းသားက“ကောင်းပါပြီ ခမည်းတော် ပဒုမုတ္တရ ဘုရားရှင်ကို သုံးလပတ်လုံးပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပြုစု လုပ်ကျွေးလိုပါတယ်။ ဒီလို ကောင်းမှုပြုသောအားဖြင့် မိမိဓါ ဘဝကို အမြတ်ရအောင် ပြုချင်ပါတယ်၊ ဒီဆုကိုသာဝေးတော်မူပါ လို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ ဒီတော့ ခမည်းတော်မင်းမြတ်က “ဒီဆုတော့ မပေးနိုင်ဘူး သားတော်။ တခြားဆုကို။လွှဲတောင်းပါ ”လို့ ပြောပါတယ်၊ ရှေးက အာဏာဂိုင်မင်းတွေဟာ။| `၀ရခေါ်တဲ့ဆုကို ပေးမယ်လို့ ဝန်ခံပြီးယင် ဘာမဆိုတောင်းကိ” ၂