ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

(၈) ဘိက္ခုနီသံဃာအား ရေသနုပ်ကိုလှူရန်-ဆိုတဲ့ဒီ ရှစ်။ မျိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်

မိမိအတွက် ဘယ်အကျိုးကို မျှော်ပြီး လှူလိုပါသလဲလို့မြတ်စွာဘုရားက မေးတော်မူတဲ့အခါ စိသာခါ ဒါယိကာမကြီးက

ကြသော ရဟန်းတော်တို့ဟာ ဝါကျွတ်တဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားကိုလာရောက်ရွ် ပူးမြော်ကြပါလိမ့်မယ်) အဲဒီ ရဟန်းတော်တွေက“မည်သည့်ရဟန်းဟာ ကွယ်လွန်သွားပါတယ်ဘုရား၊ အဲဒီ ရဟန်းဟာ ဘယ်ဂတိ ဘယ်ဉာဏ် အဆင့်ကို ရောက်သွားပါသလဲဘုရား”လို့ မြတ်စွာဘုရားကို မေးလျွောက်ကြဝါလိမ့်မယ်၊ အဲဒီအခါမြတ်စွာဘုရားက “အဲဒီ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ရဟန်းကို သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ဖြစ်စေ၊ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ဖြစ်စေ၊ အနာဂါမိဖိုလ်သို့ဖြစ်စေ၊ အရဟတ္ကဖိုလ်သို့ ဖြစ်စေ ရောက်သွားကြောင်း ပြောကြားတော်မူပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ပြောကြားတဲ့အခါ တဝည့်တော်မကအဲဒီ နယ်ကလာတဲ့ ရဟန်းတော်တွေထံ ချဉ်းကဗ်ပြီးတော့ “ကွယ်လွန်သွားတဲ့ အဲဒီအရှင်ဘုရားတို့ရဲ့ သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းဟာသာ၀တ္ထ္ဆိရြို့ကို လာရောက်ပူးပါသလား”လို့ မေးရပါလိမ့်မယ်၊ အဲဒီကွယ်လွန်သွားတဲ့ ရဟန်းဟာ သာဝတ္ဆိမြို့ကို လာရောက်ဖူးတယ်ဆိုယင်တော့ “အဲဒီ (သောတာ၀ဝန် သကဒါဂါမ် အနာဂါမ် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူတဲ့) အရှင်မြတ်ဟာ ငါ အမြံတမ်းလှူထားတဲ့ မိုးရေခံရေ။သနုင်၊ အာဂန္တု ဆွမ်းအစရှိတဲ့ အလှူဝတ္ဆု တမျိုးမျိုးတော့ သုး။

ဆောင်ဖူးမှာ ဧကန်ဝဲ“လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချရပါလိမ့်မယ်၊ အဲဒါကို

ကိုယ်စိတ်ဇါ ငြိမ်းအေးခြင်း ပဿဒ္ဓိလဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်၊ ကိုယ်စိတ်ငြိမ်းအေးတော့ သုခလဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်၊ သုခဖြစ်တော့ စိတ်တည်ငြိမ်တဲ့ သမာဓိ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်၊ ဒီလိုဖြစ်တာဟာ တပည့်တော်မမှာ

ဒီအကျိုးကို မျှော်ပြီး အလှူ၀တ္ထုရှစ်မျိုးကို လှူရန် ခွင့်တောင်းပါတယ်ဘုရားလို့ လျှောက်ထားပါတယ်၊ အဲဒီအခါ မြတ်စွာဘုရားက

တော်တို့ကို ခယ ဝယ တင်ပြီး ရှေဘူး။ ဂုဏ်ထူးဝိသေသရှိတဲ့

နှလုံးသွင်း အာရုံပြုတယ်)! အဲဒီလို နှလုံးသွင်းလို့ ပါမောဇ္ဇ ဝီတိစသည်ဖြစ်ပြီး တ္ကနွွေ ဗိုလ် ဗောဇ္ဇုင်တို့ကို ဗွါးစေခြင်းဖြစ်တယ်ဆို

ရှုတာက စိုကောင်းတယ်ဆိုယင် သောတာပန်ဖြစ်တဲ့ ဝိသာခါ ဒါယိကာမကြီးက အဲဒီ ကွယ်လွန်သွားတော်ဓူတဲ့ ရဟန်းတော်ကို “ခယံအဂဓာသိ၊ ဝယံ အဂဓမာသိ-ကုန်ခြင်းသို့ ရောက်လေပြီ။ ပျက်ခြင်း

တယ်။ အဲဒါတွေလဲ သတိဂြုစရာတွေပါပဲ။

| ဒါကြောင့် ဒါနအရာမှာ ဘုရားကို လှူဒါန်းပူဇော်လျှင်မြတ်စွာဘုရားဇါ အရဟံ အစရှိသော ဂုဏ်တော်တွေကို တတ်သိသမျှ နှလုံးသွင်းတာဟာ အကောင်းဆုံးပဲ။ သံဃာတော်ကို လှူဒါန်းလျင် သံဃာတော်ဇါ “သုဝဌဋိပန္န အစရှိသော ဂုဏ်တော်တွေကိုနှလုံးသွင်းပြီး လှူတာဟာ အကောင်းဆုံးပဲ၊ ပုဂ္ဂိုလ်အား လှူဒါန်းလျှင် အဲဒီ အလှူခံဝုဂ္ဂိုလ်ဇါ သီလအစရှိသော ဂုဏ်ကို အာရုံပြုပြီး

ယခု ဝပြောလာခဲ့တာဟာ ဉာဏသမ္ပယုတ် ဖြစ်ဝုံနဲ့ စပ်ပြီးဝပြောလာခဲ့တယ် ဒါန သီလ အစရှိတဲ့ သာမန်ကုသိုလ်အရာမှာကမ္မဿကတဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်ယင် ဉာဏသစ္ဗယုတ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြော

တဲ့ တရားဇါ အနက်အဓိပ္ပါယ်တွေကို သိနားလည်ယင်လဲ ဥာဏ

လွန်ထင်ရှားပါတယ်၊ ကုသိုလ်ကံ ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်ကံရှိတယ်;အဲဒီ ကံတွေဇါ ကောင်းကျိုး ဆိုးကျိုးတွေလဲရှိတယ်လို့ ယုံကြည်ယူဆထားတဲ့သူတွေမှာ ကုသိုလ်အမှုကိုပြုတိုင်း ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်ချည်းဝဲ၊ အဲဒီလို ကံ ကံဇ၊်အကျိုး ရှိတယ်လို့ မသိပဲနဲ့ပြုတဲ့ကုသိုလ်ကတော့ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်-ဉာဏ်နဲ့ မယှဉ်တဲ့ ကုသိုလ်တဲ့။ တချို့ကလေး သူငယ်တွေဟာ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဆိုတာ

အတုလိုက်ပြီး ဘုရားကို ရှိခိုးတယ်၊ ရဟန်းတော်များကို ရှိခိုးတယ်;| တစုံတခုကို ဝေးလှူတယ်၊ ကံ ကံဇါ အကျိုးရှိတယ်လို့ အယူမရှိတဲ့။

အချို့ ဘာသာဝင် လူကြီးတွေလဲ အချင်းချင်း ပေးကမ်းတယ်;စောင့်ရှောက်ကူညီတယ်၊ အရိုအသေဝေးတယ်၊ အဲဒီကလေးတွေနဲ့အဲဒီလူကြီးတွေမှာ ဉာဏ်နဲ့ မယှဉ်တဲ့ ဥာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်တွေဖြစ်တယ်၊

ကာမကုသိုလ်စါ အကြောင်းကတော့ ဒါလောက်ဆိုယင်နားလည်လောက်ဝါငြီ၊ ရူပကုသိုလ် ၅-ခု ရှိတယ်ဆိုတာကိုလဲတနေ့က ဗြောခဲ့ပါပြီ၊ ပထမစျာန်၊ ဒုတိယစျာန်၊ တတိယစျာန်.စတုတ္ထစျာန်. ပဉ္စမစျာန်ဆိုတဲ့ ဧျာန်ငါးပါးနဲ့ ယှဉ်တဲ့ ကုသိုလ်၅-ပါး ဝါဝဲ၊ အဲဒါတွေကတော့ စျာန် ရစေနိုင်တဲ့ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို တမင် နှလုံးသွင်း အားထုတ်မှဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီကာမကုသိုလ်၈-ခုနဲ့ ရူပကုသိုလ် ၅-ခုကို ဗုညာဘိသင်္ခါရလို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့် “ကာမကုသိုလဲ ရူပကုသိုလ်ကို ပုညာဘိသင်္ခါရဟုခေါ်သည် လို့ ခုတင်က ဆောင်ပုဒ်ပေးခဲ့တယ်၊ အဲဒီအတိုင်းပဲ မှတ်ထားကြရမယ်။

အပုညာဘိသင်္ခါရဆိုတာကတော့ အကုသိုလ်ပဲ၊ အဲဒါကစိတ်အရေအတွက်နဲ့ဆိုယင် ၁၂-ဝါးရှိတယ်။ သင်္ခါ ရဆိုတာ စေတ

လောဘမူစိတ် ရှစ်ခုဆိုတာ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာနဲ့နှစ်သက် သာယာတဲ့ စိတ်က ၄-ခု၊ ဝမ်းမသာဝဲ ရိုးရိုးနှစ်သက်

သာယာတဲ့ စိတ်က ၄-ခု ဒီရှစ်ခုပါဝဲ၊ ၀မ်းသာပြီး နှစ်သက်တဲ့စိတ်ကို သောမနဿသဟဂုူုတ်စိတ် ခေါ်တယ်။ ဝမ် းမသာဝဲ ရိုးရိုးနှစ်

တဲ့စိတ်က ၂-ခု။ ဒီ ၄-ခုဝါဝဲ၊ ဒိဋ္ဌိနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်က ၂~ခု၊ မယှဉ်တဲ့စိတ်က ၂-ခု ဆိုတာကလဲ တိုက်တွန်းပေးမှဖြစ်တဲ့ သသင်္ခါရိကစိတ်က တခု၊ ဓတိုက်တွန်းရပဲ အလိုလိုဖြစ်တဲ့ အသခ်ါ ရိက စိတ်ကတခု။ ဒီ ၂-မျိုးစီဝါပဲ၊ဒီအထဲမှာ ဒိဋ္ဌိဆိုတာ ဘယ်လိုဟာလဲဆိုတာ သိဖို့လိုဝါ

ဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ ဒီသုံးမျိုးပါပဲႈ မိမိ ကိုယ်ရော သူတဝါးရော အသက်ရှင်နေတဲ့ အတ္တအကောင်ကလေးဝဂဲလို့ ဒီလို တကယ်ထင်မြငဲယင်

ဝ အမြဲတည်နေတယ်လို့ ထင်မြင်ယင် သဿတိဒိဋ္ဌိခေါ်တယ်;အဲဒီ အတ္တအကောင်ဟာ သေပြီးနောက် ဘာမှ ဓရှိဝဲ ဝြတ်စဲသွားတယ်။ ကောင်းမှု မကောင်းမှုကံလဲ မရှိဘူး၊ အဲဒီကံဇါါ အကျိုးလဲမရှိဘူးလို့ ထင်မြင်ယင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိခေါ်တယ်၊ အဲဒီ အထင်အမြင်အလူအဆနဲ့တွဲပြီး ဖြစ်တဲ့ စိတ်ကို ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ် စိတ်ခေါ်တယ်;အဲဒီလို အထင်အမြင် အယူအဆ မရှိပဲ ရိုးရိုးနစ်သက် သာယာတဲ့

ဝမ်းမသ၁ပဲ ရိုးရိုးနှစ်သက်တဲ့ ဥပေက္မ္ဓာသဟဂုတ် စိတ်ကလဲ ဒိဋ္ဌိနဲ့ ယှဉ်တာနဲ့ မယှဉ်တာ၊ တိုက်တွန်းလို့ ဖြစ်တာနဲ့ မတိုက်တွန်းရပဲ ဖြစ်တာ ဒီလို နည်းတူပဲ ၄-မျိုး ကွဲပြားတယ်၊ ဒီတော့

မိမိမှာနှစ်သက်တဲ့ လောဘစိတ် ဖြစ်လာယင် ယခုဗြောခဲ့တဲ့ ရှစ်မျိုးထဲက ဘယ်စိတ်လဲဆိုတာ မှန်းဆနိုင်လောက်ပါပြီ၊ ဝမ်းသာယင်သောမနဿသဟဂုတ်ပေါ့၊ ဝမ်းမသာယင် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ပေါ့ ဒိဋ္ဌိအယူအစွဲရှိယင် ဒိဋ္ဌိသမ္မယုတ်ပေါ့၊ ဒိဋ္ဌိအယူအစွဲ မရှိယင်ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ်ပေါ့၊ သူတဝါးက ဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ဖြစ်စေတိုက်တွန်းရယင် သသင်္ခါ ရိကပေါ့၊ မတိုက်တွန်းပဲဖြစ်ယင် အသင်္ခါရိကဝေါ့။ ဒါပါဝဲ၊

ဒီအထဲမှာ အတ္တဒိဋ္ဌိနဲ့ယှဉ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိသမ္မယုတ်စိတ်ဆိုတာက

အတ္တကောင်ဆိုတာ မရှိဘူးလို့ မသိတဲ့သူတွေ၊ သဘောမပေါက်တဲ့သူတွေမှာဆိုယင် ဒီ ဒိဋ္ဌိက အမြဲလိုပဲ ဖြစ်နေတတ်ဝါတယ်၊ တရားကျမ်းဂန်တွေအရ ဗဟုသုတရှိနေတဲ့ သူတွေမှာတော့ အဲဒီဒိဋ္ဌိအဖြစ် သက်သာဝါ ရဲ့] ဒါပေမယ့် ကိုယ်တွေ့. မဟုတ်ဝဲ စာတွေ့မျှ

တယ်၊ င် ရသမ ဏ် မြေ ရျ

၀ ~လုပိတဲ့အခါလဲ ငါကောင်က ပြုလုပ်တယ်လို့ ထင်နေတယ်။ အဲဒါ။

တွေဟာ အတ္တဒိဋ္ဌိတွေဝါပဲ,! နောက်ပြီးတော့ သေပြီးယင် ဘာမှမရှိတော့ဘူး တခါထဲ ပြတ်စဲသွားတယ်၊ နောင်ဘဝ ဓရှိ၊ ကံ၊ ကံဇစါအကျိုးမရှိလို့-ဒီလိုအယူရှိတဲ့သူတွေမှာလဲ မြင်တိုင်းကြားတိုင်း စဉ်းစားတိုင်းလိုလိုဝဲ နှစ်သက်သာယာယင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ၊ နတ္ဆိကဒိဋ္ဌိနဲ့ယှဉ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိသမွယုတ်စိတ်တွေ ဖြစ်နေတတ်တယ်၊ အဲဒီလို အယူရှိတဲ့သူမှာ နှစ်သက်သာသာတဲ့ စိတ်ဖြစ်ယင် အဲဒီ စိတ်မျိုးတွေပဲ

ဒေါသမူစိတ်ကတော့ ၂-မျိုးထဲဝဲ ရှိပါတယ်၊ တိုက်တွန်းဝေးလို့ဖြစ်တဲ့ဒေါသ စိတ်က တခု၊ သူ.အလိုလိုဖြစ်တဲ့ ဒေါသစိတ်က တခု၊ ဒီ ၂-မျိုးပါပဲႈ ဒါပေမယ့် ဒီဒေါ သစိတ်က ရိုးရိုးစိတ်ဆိုးတာလဲ ရှိတယ်၊ သူတပါးကို မနာလိုတာလဲရှိတယ်၊ ကိုယ့်လိုသူတဝါးမကြီးပွါးမပြည့် စုံစေချင်တာ ဝန်တိုတာလဲရှိတယ်၊ ပြော

ပန်တာလဲ ရှိတယ်၊ စိုးရိမ်ဂူဆွေးတာ လွမ်းဆွတ်တာ ဝမ်းနည်းတာစိတ်ညစ်တာ ကြောက်တာ ရွ့ တာ ဒါတွေလဲ ဒေါသနဲ့တွဲဖြစ်တဲ့စိတ်တွေပဲ။ အဲဒီ အမျိုးအမည်တွေနဲ့ ခွဲယင်တော့ ဒေါသစိတ်ဟာ၂-ခု ကေဝဲ တော်တော်များလာနိုင် ပါသေးတယ်

ဓောဟဓမူစိတ် ၂-ခုဆိုတာကတော့ ယုမှားမှု ဝိစိကိစ္ဆာနှင့်တွဲဖြစ်တဲ့ စိတ်က တချ. ပျံ့လွင့်မှု ဥဒ္ဓစ္စနဲ့ တွဲဖြစ်တဲ့ စိတ်က တခု။ ဒီနှစ်ခုပါပဲ၊ “တရားအလုံးစုံကိုသိတဲ့ ဗုဒ္ဓဘုရားဆိုတာ ဟုတ်လေသလား. မဟုတ်လေသလား၊ စျာန်မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်တရားဆိုတာရှိလေသလား၊ မရှိလေသလား၊ အရိယာသံဃာတော်ဆိုတာ ရှိလေသလား မရှိလေသလား။ အတ္တကောင် မရှိဘူး၊ ရုပ်နာမ်တရားမျှ

ဒီလိုယုံမှားတွေးတောနေတာ၊ ဝေဖန်နေတာကို ဝိစိကိစ္ဆာ ခေါ်တယ်၊ စိတ်တွေ မတည်ငြိမ်ပဲ ပျံ့. လွင့်နေတာကို ဥဒ္ဓစ္စ-လို့ခေါ်တယ်။ ဒီစိတ်ရဲ့ယှဉ်ဖက် စေတသိက်တွေ အကြောင်းကိုတော့သတိ၀ဋ္ဌာန် တရားတော် ဟောတုန်းက ခန္ဓာ၏ :ပါးတရားထဲမှာအကျယ်ဟောခဲ့ဝါဝြီး အဲဒီတုန်းက ဆောင်ဗုဒ်တွေလဲ အပြည့်အစုံပဲပေးထားခဲ့ပါတယ်၊ အဲဒီဆောင်ဗုဒ်တွေကို ဝိပဿနာအခြေခံတရားတော် စာအုဝ်ထဲမှာ ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်၊ ယခုပြောခဲ့တဲ့ လောဘမူစိတ် ရှစ်ခု၊ ဒေါသမူစိတ် ၂-ခု၊ မောဟဓူစိတ် ၂-ခု။ ဒီအကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုကို အဝုညာဘိသင်္ခါ ရ-လို့ခေါ်တယ်၊ ကဲ-ဆောင်ဝုဒ်ကိုဆိုကြရမယ် /

အကုသိုလ်ကို အပုညာဘိသင်္ခါရ-လို့ ခေါ်သည်၊ (၃-

အဝုညာဘိ သင်္ခါရ-ဆိုတာ ဝုညာဘိ သင်္ခါရနဲ့ ပြောင်းပြန်