ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

ပဋိစ္စသမုဝါဒ်တရားတော်ကြီး ၁၇၂။

အားမကောင်းလှသေးဘူး။ ဒါကြောင့် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို မပေးနိုင်

အားဖြင့် အကျိုးမပေးနိုင်တာကပဲ များတယ်လို့. ဆိုပါတယ်၊ ဒီမနောဒွါရမှာ ဖြစ်တဲ့ဇောတွေကမှ ထက်သန် အားကောင်းတာ၊

ဒါကြောင့် ဒီမနောဒ္ဓါ ရက ဇောကို အဆူးစောင့်ရှောက် ြုပြင်ဖို့အရေးကြီးပါတယ်၊ အဲဒီဇောခုနစ်ကြိမ် ဖြစ်ပြီးတော့ တဒါဓျံ နှစ်ကြိမ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ဘဝင်ပြန်ကျသွားတယ်၊ အဲဒါကိုတိုတိုနဲ့မှတ်ရအောင် “ဆင်ခြင်ပြီးခါ၊ ဇော၊ တဒါ၊ ကြရာ စိတ်ဖြစ်ဝုံ လို့ ဆောင်ဝုဒ်တခု စီထားပါတယ်။၊ အဲဒါကို ဆိုကြရမယ်။

ဆင်ခြင်ပြီးခါ။ ဇော၊ တဒါ၊ ကြရာ စိတ်ဖြစ်ပုံ၊

ြီး ဘဝင်နောင်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိလောက်လို့ ဘဝင်ဖြစ်နေဝုံကိုဒီမှာပြမထားတော့ဘူး။ ဒါပေမယ့် ရှေ့ဆောင်ဗုဒ်က အတိုင်းပဲ

တဲ့ အာ၀ဇူန်းစိတ်ဖြစ်တယ်၊ ဆင်ခြင်ပြီးတဲ့နောက် ဇောဖြစ်တယ်။ဇောနောက်မှာ တဒါ ရုံဖြစ်တယ်၊ အဲဒါ ဟာစိတ်အမျိုးအားဖြင့်တော့အာ၀ဇ္စန်းဇော. တာဒါရုံဆိုတဲ့ ၃-မျိုး။ စိတ်အကြံအားဖြင့်တော့ အာ

ဘဏ်မှာ ပါတယ် ဂီ ရှုမှတ်ရတာနဲ့ ချင့်ချိန်ကြည့်

ဒီမနောဒွါရ ဝီထိစိတ်အစဉ် ၃-မျိုးထဲမှာ သင်္ခါ ရ၀စ္စယာဝိည၀ဏံ-အရသင်္ခါ ရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ဝိပါက်ဝိညာဏ်ကတော့တဒါရုံဆိုတဲ့စိတ်ဝဲပါ ဝင်ပါတယ်၊ အာဝဇ္ဇန်းဆိုတာက ကြိယာစိတ်;သင်္ခါရဇါ အတျိုးမဟုတ်ဘူး၊ ဇောဆိုတာကလဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကြိယာစိတ်တွေ;း သင်္ခါရဇါ အကျိုးမဟုတ်ဘူး၊

စျာန် ဇောကျတဲ့ ဝီထိ၊ မင်္ဂဖိုလ်ဇောကျတဲ့ဒီထိတွေမှာတော့ သင်္ခါ ရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ဝိပါက် ဝိညာဏ် မပါဘူး;ဒါကြောင့် အဲဒီ ဝီထိဖြစ်ပုံကိုတော့ ဒီမှာ မပြောတော့ပါဘူး၊

ယခုပြောခဲ့တဲ့ ကြံသိဝီထိစိတ်စဉ်ဟာ မြင်ဝီထိနောက်ဘဝင်မှထပြီး မြင်ရတဲ့အာရုံကို ပြန်စဉ်းစား ဆင်ခြင်တာလဲ ရှိတယ်၊ ကြားသိဝီထိ နံသိဝီထိ စားသိဒီထိ ထိသိဝီထိတွေနောက်ဘဝင်မှထဝြီး ကြားခဲ့ နံခဲ့ စားသိခဲ့ ထိသိခဲ့ပြီးအာရုံတွေကို ပြန်။ စဉ်းစားဆင်ခြင်တာလဲ ရှိတယ်၊ အဲဒီလိုမြင်ပြီးစသည်ကို ပြန်ဆင်

အာရုံပြုသေးတယ်။၊ မိန်းမ ယောက်ျားအစရှိတဲ့ ပညတ်ကို မရောက်သေးဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ ရှုမှတ်နိုင်ယင် ၀ရမတ်သဘောတရားကိုသာ သိတယ်၊ ပညတ်မထင်တော့ဘူး။ ဝိပဿနာရှတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အဲဒီ မြင်ပြီးခါစ စသည်မှာ ချက်ချင်းရှုမှတ်နိုင်အောင် ကြိုးစားရတယ်၊ အဲဒီ အနီးစာဝ်ပစ္စုပွန်ကိုရည်ဝြီးတော့ဘုန်းကြီးတို့က ပစ္စုဝွန်ကျအောင်ရှုဖို့ ညန်ကြားနေပါတယ် အဲဒါကု တချူု့က ဘာကောင့် ပစ္စုပ္ပနကျအောင ရှုရသလၤ ပစ္စုပ္မနကျအောင် ရှဖို့ မလိုဝါဘူး”စသည်ဖြင့် ကဲ့ရဲ့ ပြောဆိုနေကြတယ်,အဲဒါတွေကတော့ “မသိတဲ့အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်နေကြတာ”လူ့ မှတရမှာပ၊။

ခုတင်က ပြောခဲ့တဲ့ တဒနုဝတ္တက မနောဒွါ ရဝီထိဆိုတဲ့ကြံသိဝီထိပြီးတော့ မရှုမှတ်နိုင်လို့ရှိယင် အဲဒီမြင်ရတဲ့ အဆင်းစသည်နဲ့စဝ်ပြီး ကြံသိဝီထိတခု ဖြစ်ပြန်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ မြင်ရတဲ့အဆင်းစသည်ကို မိန်းမပဲ ယောကျျားပဲစသည်ဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန်ပညတ်အနေနဲ့ အာရုံပြုတယ်။ အဲဒီ ဝီထိမှာဆိုယင် ထက်သန်အားကောင်းတဲ့ အကုသိုလ်ဇောတွေ ဖြစ်နိုင်ပြီး အဲဒီကနောက်လဲ ဆက်ပြီး ကြံသိဝီထိတစ်ခုဖြစ်ပြန်တယ်၊ အဲဒီအခါမှာ အဲဒီ မြင်ရတဲ့အဆင်း စသည်ကို မိန်းမခေါ်တယ်၊ ယောက်ျားခေါ်တယ် စသည်ဖြင့် အမည်ပညတ်ကို အာရုံပြုတယ်။ အဲဒီဝီထိမှာတော့ သာပြီးထက်သန်တဲ့ အကုသိုလ်ဇောတွေ ဖြစ်နိုင်တာပေါ့၊ ယခုပြောခဲ့တဲ့

ပညတ်၊ အမည်ပုညတ်တွေဝပါ အပြည့် အစုံသိသွားတယ်ဆိုတာကိုတိုတိုနဲ့ မှတ်သားရအောင်လို့ “ထင်ဆဲဆင်းဓာတ် မြင်လတ်ဦးစွာ၊

နာမ သိရနောက်ဆုံးမှာ”လို့ ဆောင်ဗုဒ် စီထားတယ်

ဆိုလိုတာကတော့ မျက်စိထဲမှာ ထင်ပေါ်လာဆဲ အဆင်းကို ရှေးဦးစွာ မြင်သိတယ်၊ အဲဒါက မြင်သိဝီထိပဲ၊ အဲဒီနောက်

မနောဒ္ဓါ ရဝီထိဝဲ၊ အဲဒီနောက် ဆက်လက်ဆင်ခြင်တဲ့အခါ ုံပန်းသဏ္ဌာန် အထည်ဒြဝ် အနက် ၀ညတ်ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီနောက်ဆက်လက်ဆင်ခြင်ပြန်ယင် အဲဒီ အထည်ဒြငစ်ရဲ့ ဝေါဟာရအမည်ပညတ်ဝေါ် လာတယ်။ ဒါက အထည် ဝတ္ထု ရုပ်မျိုးကို တွေ့တဲ့အခါပေါ်လာတတ်တဲ့အစဉ်ဖြစ်တယ်၊ ဒီလို အထည်ဝတ္ထုရုဝ်ကို တွေ့တဲ့အခါမှာ အထည်ဝတ္ထု အနက် ပညတ်ကိုသိငြီးမှပဲ သူ့.အမည်ကပေါ်လာတယ်၊ အမည်ကတော့ စပြီးမပေါ်လာနိုင်ဘူး၊ ဒီနေရာမှာသာဓကကတော့ မတွေ့.မမြင်ဇူးတဲ့ ဝတ္ထု၀စ္စည်းဝါဝဲ၊ အဲဒီလိုအထူးအဆန်းကို တွေ့ ရတဲ့အခါမှာ ထူးဆန်းတဲ့ အထည်ဒြဗ်လောက်သာ သိရတယ်၊ အဲဒါရဲ့ အမည်ကိုတော့ ဘယ်လိုခေါ်ရမှန်း မသိဘူး အဲဒါဟာ (၁) မြင်ဝီထိၤ (၂) မြင်ပြီးကိုစဉ်းစားဒီထိ;(၃) အထည်ဒြဝ်-အနက်ပညတိဝီထိဆိုတဲ့ ဒီသုံးဝီထိတွင် ပြီးဝြတ်နေတယ်၊ အမည် ပညတ်ကိုသိတဲ့ စတုတ္ထဝီထိ မဖြစ်ဘူးဆိုတာထင်ရှားစေတဲ့ သာဓကဝါဝဲ။ ဝြောဆိုတဲ့ ဝေါဟာရစကားသံကို

ဝဋိစ္စသမုပါဒ်တရားတော်ကြီး ၁ ၇၆။

အမည်ဝေါ ဟာရနဲ့ဆိုင်တဲ့ အထည်ဒြဗိ အနက်၀ညတ်ကို သိတဲ့ဝီထိဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့် မကြားဖူးတဲ့ စကားကို ကြားရတဲ့အခါ

မသိရဝဲ ရှိနေတယ်၊ အဲဒါကိုရည်ပြီးတော့ ရှေးဆရာတွေက “သဒ္ဒံ၀ဋ္ဌမစိတ္တေန၊ တီတံ ဒုတိယစေတသာၤ နာမံ တတိယစိတ္ထ္တေန;အတ္ထ္တံ စတုတ္ဆစေတသာ“လို့ ဆိုထားကြဝါတယ်၊ အဲဒါဟာ ဝေါဟာရစကားသံ အတွက် သာဖြစ် ပဝါတယ်။ ဝေါ ဟာရစကားသံမဟုတ်တဲ့ အထည်ဒြဗ်ကို တွေ့ရာဓှာတော့ “ရူပံ ၀ဋ္ဌမစိတ္တေန;တီတံ ဒုတိယစေတသား အတ္ထ တတိယစိတ္တေန၊ နာမ စတုတ္ညာစေ

လွယ်ပါတယ်၊ ကဲ ဆောင်ဗုဒ်ကို ဆိုကြရမယ်

ထင်ဆဲ ဆင်းဓာတ် မြင်လတ်ဦးစွာ၊

မည်နာမ သိရ နောက်ဆုံးမှာ၊ (၃-ခေါက်ဆို။)

၀ဝထမ မြင် ဝီထိ၊ ဒုတိယ မြင်ပြီးကို စဉ်းစားဝီထိ ဆိုတဲ့ဒီ ၂-ဝီထိကတော့ ကာမအာရုံဖြစ်တဲ့အတွက် တအါရုံဆိုတဲ့ ဝိပါက်ဝိည၀ဏ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ အနက်ပညတ် အမည်ပညတ်ကို အာရုံြုတဲ့ တတိယနဲ့ စတုတ္ထဝီထိတွေမှာတော့ ပညတ်အာရုံဖြစ်တဲ့အတွက် တဒါရုံ မပါဝင်ဘူးလို့လဲ ဆိုကြတယ်၊ အဲဒီလိုဆိုယင် အဲဒီ။ တတိယ စတုတ္ထဝီထိတွေမှာ သင်္ခါ ရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ဝိညာဏ်မပါ ၂

သို့ပေမယ့် ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပ-အရ ဝိညာဏ်

မဟုတ်ပဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကြိယာစိတ်တွေပါ ယူပြီး အဋ္ဌကထာမှာ ပြထားပါတယ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝက ဝိညာဏ်တွင်တောင် မဟုတ်ဘူး။ အတိတ်ဘဝက ကံသင်္ခါ ရနဲ့ တကွ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဝိညာဏ်ကိုလဲယူပြီး ပြထားပါတယ်၊ ဒါကြောင့် စိတ်ဟူသမျဟာ နာမ်နဲ့ရုပ်စါအကြောင်း ဝိညာဏ် ဖြစ်တယ်လို့. မှတ်ထားကြရမယ်

ဒါ ကြောင့် ဝိညာဏ၀စ္စယာ၊ စိတ် ဝိညာဏ်ဟူသောအကြောင်းကြောင့် [ နာမရူပ၊ နာမ်သည်လည်းကောင်း၊ ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ နာမ်ရုဝ် ၂-ဝါးလုံးသည်လည်းကောင်း။ သမ္ဘ၀တိ,ဖြစ်စါလို့ ဒီလို အပြည့်အစုံ အနက်ပြန် ရတယ်၊

| ဆိုလိုတာကတော့ စိတ်ဝိညာဏ်ကြောင့် အရူ၀ ၄-ဘုံမှာစေတသိကဲ နာမ်သက်သက်သာ ဖြစ်တာလဲရှိတယ်၊ နာမ်ကို စက်ဆုပ်ပြီး ွါးစေတဲ့ ရူပပဉ္စမစျာန်ကုသိုလ် စိတ်ဝိညာဏ်ကြောင့်အသညသတ်ဘုံမှာ ရုဝ်ချည်းသက်သက် ဖြစ်နေတာလဲ ရှိတယ်,အဲဒီ ၅-ဘုံမှ ကြွင်းသော ကာမ ရူ၀ ၂၆-ဘုံမှာ စိတ်ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်း အဲဒီ စိတ်ဝိညာဏ်ကြောင့် တွဲဖက်စေတသိက်နာမ်နဲ့စိတ္တဇဧရုပ်စသော တကိုယ်လုံးရှိ ရုပ်တွေဖြစ်ကြတလ်လို့ ဆိုလိုပါ

[ ညာဏ်ကြောင့် နာမ်သာ ဖြစ်တယ်၊ ပဉ္စဝေါကာရဘုံဒ် ပဝတ္တိအခါကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာစိတ်တွေဖြစ်ခိုက်မှာ ကံသင်္ခါရနဲ့

ယှဉ်သော ဝိညာဏ်ကြောင့် ကမ္မဇရုပ်သာ ဖြစ်တယ်လို့ အလွန်နက်နဲစ္ညာ ပြဆိုချက်တွေလဲ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလိုဟာတွေကတော့အဋ္ဌကထာ ဋီကာတွေကို ကျကျနန လေ့လာနိုင်တဲ့ ပညာရှိတွေနဲ့သာ သင့်လျော်ပါတယ်၊ ဒီ ဟောစဉ်တရားထဲမှာတော့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်ပြီး ဖြစ်နေပုံကို သဘောပေါက်ရုံ လောက်သာဗောသား ရမှာဝ ၂

ဝီညာဏ်တြောင့် နာ်ရှင်ဖြစ်ပုံ အတွဉ်းချုဝ်

လူ.ဘဝမှာ ဝဋိသန္ဓေစိတ် ဝိညာဏ်ကြောင့် အဲဒီ စိတ်ရဲ့တွဲဖက်ခံစားမှုဧဝေဒနာ။ မှတ်သားမှု=သညားၤ အာရုံကိုတွေ့မှု=ဖ

နာမ်တရားလဲဖြစ်သည်။ ရှေးက ပြောခဲ့တဲ့ကလာဝ် ၃-ခု ရုပ်ပေါင်း၃၀-လဲ ဖြစ်သည်။ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဇ၊ါ အခြားမဲ့ဘဝင်စိတ်မှစရွ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်းသော စိတ်ဝိညာဏ်ကြောင့် တွဲဖက် စေတသိက်နာမ်တရားလဲ ဖြစ်သည်၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ စိတ္တဧရုပ်လဲဖြစ်သည်၊ ကမ္မဇ ဥတုဇ အာဟာရဇ ရုပ်များလဲ ဖြစ်လျက် တည်မြဲတည သည 1;

ယခုဖော်ပြခဲ့တဲ့စကားထဲမှာ စိတ်ကြောင့် တွဲဖက်စေတ

လဲဆိုတော့ စိတ်ဖြစ်ပဝေါ်လာယင် အကောင်းအဆိုး တမျိုးမျိုးကိုခံစားမှုလဲ ဖြစ်တာပဲ၊ မှတ်သားမှုလဲ ဖြစ်တာဝဲ,ႈ အာရုံကိုလဲ ထင်ရှားတွေ့ သွားတာပဲ စေ့ဆော် တိုက်တွန်းမှုလဲ ပါတာဝဲ နှလုံးသွင်းမှုလဲ ရှိတာပဲ၊ ဒိပြင် လိုချင်မှု=လောဘ။၊ စိတ်ဆိုးမှုဒေါ သ၊ ကြည်ညို

မှုဧသဒ္ဓါစသည်တို့လဲ စိတ်နဲ့ တပါတည်း ဖြစ်ကြတာချည်းပဲ,၊ဝြီးတော့ စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာလဲ ထင်ရှားပါတယ်၊ ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ လက်ခြေကို ကွေးချင်တဲ့စိတ်ဖြစ်ယင် ကွေးတယ်;ဆန့်ချင်တဲ့စိတ်ဖြစ်ယင် ဆန့်တယ်၊ ထိုင်ချင်ယင် ထိုင်တယ်၊ ရပ်

ဓဲ့ချင်ယင် ဓဲ့တယ်။ ဝြောချင်ယင် ပြောတယ် စသည်ဖြင့် စိတ်ကြောင့် ဖြစ်နေတာတွေဟာ အလွန်ဝပဲထင်ရှားပါတယ်' ဒီလို စိတ်ကြောင့် စိတ္တဧရုဝ်ဖြစ်တာကို ဒိဋ္ဌမြင်ရတဲ့အတွက် ဝဋိသန္ဓေခဏကပဋိသန္ဓေစိတ်ကြောင့် ကလာပ် ၃-ခုရုဝ်ဝပေါင်း ၃၀ ဖြစ်ခဲ့တာကိုလဲမှန်းဆပြီး သိရမယ်လို့ အဋ္ဌကထာမှာ ဆိုထားပါတယ်၊

စိတ္တဇေန ဟိ ရျဝေနႈ က ဒိဋ္ဌေန သိဇ္စျတိ၊ ၂

င္စာဇေန၊ ကွေးလိုခြင်း ဆန့်လိုခြင်းစသော စိတ်ကြောင်းဖြစ်သေားရျုဝေန၊ ကွေးခြင်းဆန့်ခြင်းအစရှိသော ရုဝ်ဖြင့်၊ ဝါ၊ ကွေးခြင်းဆန့်ခြင်းအစရှိသော ရုပ်ကို အကြောင်းပြု အဒိဋ္ဌဿာဝိ။ မမြင်

ဝိညာဏံ၊ ဝဋိသန္ဓေစိတ်သည်။ ဝစ္စယော ဏ္ဌတိ၊ ကျေးဇူးပြုတတ်ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းဖြစ်သည်ဟူရွ်၊ ဝါ။ အကြောင်းဖြစ်။ သည်ဟူသော အနက်သည်။ သိဇ္စျတိ၊ ပြီးစီးပါတယ်တဲ့၊