ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

တဲ့အတွက် သူနဲ့ထိစပ်မိတဲ့ရုပ်တွေဟာ ူလောင်ပြီး နူးညံ့လာကြတယ်၊ ဒါလဲ ထင်ရှားပါတယ်၊ နေဂူခံရတဲ့အခါ ကိုယ်ကရုပ်တွေ

အရေတောင် ပျော်သွားသေးတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီအခိုးအငွေ့ တောဇောဓာတ်ကို မဒ္ဒ ဝါ နုပ္ပဒါ နပစ္စု၀ဋ္ဌာနာ- နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းခြင်းကိုပေးတတ်တဲ့အနေ အားဖြင့် ယောဂီရဲ့ဉာဏ်ထဲမှာ ထင်ပေါ်တတ်တယ်လို့ ဆိုထားဝါတယ်၊ ဗူတယ် ဂူတလ်လို့ ရှုမှတ်နေယင်း

ပျော့ဝျောင်း ဆင့်လောင်းပေးသည် ”လို့ ဆောင်ဝုဒ်လုပ်ထားတယ် ]|

ကဲ ဆိုကြရမယ်-

နူးညံ့ ဝျော့ပျောင်း ဆင္စိလောင် းပေးသည်။

ကိုယ်ထဲမှာ ဝူတာ အေးတာ ထင်ရှားတဲ့အခါ ဗူတယ်,ပူတယ်စသည်ဖြင့် ရှုမှတ်နေယင် ဝူတဲ့ နွေးတဲ့ အေးတဲ့ သဘောမျွလို့ဝဲ သိနိုင်ပါတယ်၊ အဲဒါ တေဇောဓာတ်ကို သဘာဝလက္ခဏာနဲ့သိတာဝဲ' ရင့်ကျက်စေတဲ့ သဘော၀ဝဲလို့လဲ တခါတရံ သိလိမ့်မယ်:အဲဒါက ရသနဲ့ သိတာဝဲး နူးညံ့ ျော့ပျောင်းစေတလ်လို့လဲ တခါတရ သိလိမ့်မယ် အဲဒါက ပစ္စုပဋ္ဌာန်နဲ့ သိတာဝဲ' ဒီလို လက္ခဏာရသ ဝစ္စုဝဋ္ဌာန န့. ဆယင နာဓရျပဝရစ္ဆေဒဉာဏ အ ရာမှာ ဘောမှန်ကို သိတယ်လို့. ဆိုရတယ်။

ပကတိလူတွေကတော့ တေဇောလွန်ကဲတဲ့ရုပ်ကို တွေ့ထိ

ပဋိစ္စသမုဝွါဒ်တရားတော်ကြီး ၃၆၂။

ကိုထိတယ် မိန်းမ ယောက်ျားကိုထိတယ်စသည်ဖြင့် အထည်ဒြဝ်ုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့ ထငိမှတ်နေကြတယ်၊ အဲဒါတွေကတော့ ပကတိအသိတွေ အလူမှားတွေဝဲ။ အမှန်ကတော့ ခုတင်က ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းဝူတဲ့သဘောမျှ အေးတဲ့သဘောမျှ စသည်အနေအားဇြင့် သိဖို့သဘောကျဖို့က အရေးကြီးပါ တယ် [|

ဝါလသော အတွေ့အထိ

ဝါ ယောဓာတ်ဆိုတာ ဝိတ္ဆမ္ဘနလက္စဏာ -- ထောက်ကန်တောင့်တင်းခြင်း လက္ခဏာရှိတယ်လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း ထောက်ကန်တဲ့သဘော တောင့်တင်းတဲ့သဘောဝါဝဲ၊ ဒီနေရာမှာ ထောက်ကန်တယ်ဆိုတာက စာပေကျမ်းဂန်ထဲမှာ သုံးတဲ့ ကားပ၊ အရပ်ထဲမှာ

သွားအောင ကျားကန ဘတယ-ကျားထောကတယဆုတာ ရှ တယအောက်ကို ကျွံကျမသွားရအောင် တုတ်နဲ့ တိုင်နဲ့ ထောက်တယ်ဆိုတာလဲရှိတယ်၊ ယတ္တန်းရက်ရာမှာ နယ်ကန်တယ်ဆိုတာလဲ ရှိတယ်)! ဒီလိုနဲနဲ လောက်ပဲ သုံးလေ့ရှိပါတယ်၊ အများအားဖြင့်တော့တောင့်တင်းတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြပါတယ်၊ ယခု ထိုင်နေယင်းဓါးဆန့်ပြီး ကိုယ်ကိုမတ်မတ်ထားပါ၊ ကိုယ်ထဲ စိတ်နဲ့စိုက်ကြည့်ပါ)! ဘာတွေ့.သလဲ။ တောင့်နေတာ တင်းနေတာကို တွေ့.ပါလိမ့်ယေး လက်မောင်းကိုဆန့်တန်းပြီးတော့ လက်ထဲ စိတ်နဲ့စိုက်ကြည့်။” ပါ ဘာတွေ့သလဲ' တောင့်နေတာ တင်းနေတာကို တွေ့.ပါလိမ့်မယ်၊ အဲဒီ တောင့်တင်းတာဟာ ဝိတ္ဆမ္တနလက္ခဏာပဲ,! ဝါယောဓာတ်။ ဝဲ] ဒါကြောင့် ထိုင်နေယင်း ကိုယ်ထဲမှာ စိတ်နဲ့စိုက်ပြီး ထိုင်တယ်

တယ်။ အဲဒါဟာ ဝါ ယောဓာတ်ကို ဝိတ္ဆမ္တနလက္စဏာနဲ့ သိတာပါပဲ,အဲဒီလိုအခါမှာ ငါကောင်လို့လဲ မသိဘူး၊ မိန်းမပဲ ယောက်ျားဝဲလို့လဲ မသိဘူး၊ တောင့်တင်းတဲ့သဘောမျွကိုသာ သိတယ် အဲဒါဟာသဘောမှန်ကို သိတာဝဲး ဒီလိုသိဖို့ရာက အရေးကြီးပါတယ်၊ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက “နိသိန္နော ဝါ နိဿသိန္နောမှီတိ ပဇာနာတိ=ထိုင်လျှင်လဲ ထိုင်တယ်လို့. သိရမယ်”လို့ ဟောထားပါတယ်

ဒါပေမယ့် စဝြီးရှုမှတ် ခါ စမှာတော့ ထိုင်တယ် ထိုင်တယ်လို့ မှတ်နေပေမယ့် တောင့်တင်းတဲ့ ၀ရမတ်သဘောကလေး တခုထဲကွက်ပြီး သိမယ်လို့တော့ ဝန်မခံနိုင်ပါဘူး၊ အထည်ဒြဝ်အစရှိတဲ့ပညတ်တွေကိုလဲ သိနေသေးတာပါဝဲ၊း ဘာကြောင့်လဲဆိုယင် အားထုတ်ခါစ သာမန်ဝုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ ရှုမှတ်မိတဲ့စိတ်ကနဲနဲ၊ မရှုမှတ်မိဝဲအလွတ်စဉ်းစားတဲ့ စိတ်တွေက ဓျားများ ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီ

အစရှိတဲ့ နီ၀ရဏစိတ်တွေပဲ၊ ဒီနီဝရဏတွေဆိုတာက သမာဓိပညာနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်တွေ။ သမာဓိ ပညာကို တားမြစ်တတ်တဲ့ တရားတွေဝဲ၊ ဒါကြောင့် ရှုမိတဲ့စိတ်က သဘောတရားမျှကို သိနေပေမယ့်ရှေမိဝဲ အလွတ်စဉ်းစားနေတဲ့ စိတ်တွေက သူ့.လမ်းစဉ်အတိုင်းအထည်ဒြဝ် ပညတ်တွေကို သိနေတဲ့အတွက် သဘောတရားမျှကိုသာ ကွက်ပြီး မသိနိုင်တာဝါဝဲ၊ တချို့ ဆရာတွေကတော့ ရှစကတည်းက ပညတ်တွေ အကုန် ဝျောက်သွားသယောင်ယောင် ပြောဟောနေ တတ်ကြတယ်: အဲဒါ ကမဖြစ်နိုင် တာတွေဝါ ဝဲ] ရှုမှတ်စကတည်းက နီ၀ရဏကင်းပြီး စိတ္တဝိသုဒ္ဓိလဲ ဖြစ်တယ်။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိလဲ

၀ဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး ၃၆၄။

ဖြစ်တယ်ဆိုတာဟာ ခဲယဉ်းပါတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ မျက်မှောက်မှာ တရားနာနေယင်း မင် ဖိုလ် ရောက်သွားကြတဲ့ ဥဂ္ညဋိတညူဝိပ္စိတညုပုဂ္ဂိုလ်များမှာဖြင့် အဲဒီလို ဖြစ်နိုင်စရာရှိရဲ့၊ ဒိပြင် ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာတော့ အဲဒီလို ဖြစ်ဖို့အကြောင်း မရှိပါဘူး၊ ဘုန်းကြီးတို့ကတော့ အဲဒီလို မဖြစ်နိုင်တာတွေကို တာဝန်ခံပြီး မပြောလိုပါဘူး;ဖြစ်နိုင်ရုံလောက်ဝဲ ပြောလို ပါတယ်၊

ဝိပဿနာကစပြီး ရှတယ်ဆိုပေမယ့် ထက်သန်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေကစပြီး ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး။ ရုပ်နာမ်အာရုံတွေကိုရှုနေ

တယ်၊ အဲဒီအခါမှာ အပြင်ထွက်တဲ့ အလွတ်စိတ်တွေ မရှိသလောက် ကင်းသွားတယ်။ ရှုမှတ်တဲ့စိတ်ချည်း မပြတ်ဖြစ်နေတယ်;အဲဒါဟာ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိခေါ်တဲ့ စိတ်စင်ကြယ်တာဝါဝဲ၊ အဲဒီလို စိတ်စင်ကြယ်တဲ့ အခါ ကျမှ ရှမိတဲ့ ရုပ်နာမ်ပရမတ် သဘောမှန်တွေကိုသိတာ။[ဒါတောင် ဘင်္ဂဉာဏ် မရောက်သေးယင် ၀ညတ်အာရုတွေကလဲ ထင်နေသေးတာဝဲ၊ ဒါကြောင့်ဝေါ့ “ဉဒယဗ္ဗယဉာဏ်အရာမှာ အရောင်အလင်းတွေကို မြင်ရတယ်၊ စေတီရင်ပြင်က ပန်းတွေကို မြင်ရတယ်၊ ပင်လယ်ထဲက ငါးလိဝ်တွေကို မြင်ရတယ်” စသည်ဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိမင်္ဂမာ ပြဆိုထားတာၤ အဲဒါဟာ ပညတိ်အာရုံပေါ်နိုင်သေးလို့ပေါ့၊ ဘင်္ဂဉာဏ်ရောက်တဲ့ အခါကျတော့ ရှုမှတ်မိတဲ့ ရုဝ်နာမ်အာရုံတွေရော ရှမှတ်တဲ့ ဝိပဿနာစိတ်ရော ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ပျက်ပျက်သွားတာကိုချည်း တွေ့ရတယ်၊ ပုံသဏ္ဍ္ဌာန်ပညတ်ဆိုတာ လုံးလုံးကို မပေါ်တော့ဘူး။ အဲဒါကိုလဲ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်္ဂက“ခမယ ဝယ ဘေဒ နိရောဓေဃေဝ၊ ကုန်ခြင်း ပျောက်ခြင်း ပျက် ~”

တယ်“လို့ ဒီလို အထင်အရှား ပြဆိုထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် ရှမှတ်ခါစ ဗုဂ္ဂိုလ်မှာတော့ ရှုမှတ်မိတဲ့ အာရုံ

နေဆဲဆိုယင် ခြေထောက်ကြွနေခိုက် လှမ်းနေခိုက်မှာလဲ တောင့်တင်းတဲ့ ဒီ ဝါယောဓာတ်သဘော ထင်ရှားတယ်၊ အဲဒါကိုလဲ သိဖို့

လဲ သွားတယ်လို့ သိတယ်~“လို့ပဲ ဟောထားပါတယ်။ အဲဒီမှာအထူးသတိဝြုစရာကတော့ သွားလျှင် သွားတယ်လို့. သိဖို့သာဟောတယ်၊ ဝါယောဓာတ်လို့ န္ကလုံးသွင်းဖို့ သိဖို့လဲ မဟောခဲ့ဘူး;ထောက်ကန်တယ် တောင့်တင်းတယ်လို့ သိဖို့လဲ မဟောခဲ့ဘူး။အဲဒါ အထူးသတိဝြြဖို့ဝါပဲ၊ အဲဒါဘယ်လိုသဘောလဲဆိုယင်အမည်တွေက လိုရင်းမဟုတ်ဘူး။၊ တကယ်ဖြစ်ဝေါ်နေတဲ့ သဘောကို သိဖို့က လိုရင်းဖြစ်တယ်၊ ဘယ်အဓမည်နဲ့မှတ်မှတ် သဘောမှန်ကို သိတာက လိုရင်းဝဲ၊ ဒါကြောင့် ခေါ်နေကျ ဝြောနေကျ လွယ်ကူတဲ့ အမည်နဲ့ ရှုမှတ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သိစေလိုတဲ့အတွက်သွားလျှင်လဲ သွားတယ်လို့ သိတယ်လို့ ဒီလို ဟောခဲ့တာပါဝဲၤနောက်ပြီးတော့ လက်ခြေတို့ကို ကွေးတဲ့ ဆန့်တဲ့အခါ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေ လှုဝ်ရှားပြုပြင်တဲ့ အခါတွေမှာလဲ ဒီတောင့်တင်းတဲ့ ဝါယောဓာတ်က ထင်ရှားတာပဲ၊ ဒါကြောင့် ကိုယ်လက် လှုဗ်

ောင့်တင်းတာကို သိတာလဲ ဝိတ္ဆမ္ဘနလက္မွဏာနဲ့ သဘောမှန်ကို

နောက်ပြီးတော့ လျော့တယ်ဆိုတာလဲ အားနည်းတဲ့ ဝါ

သူ့ကိုလဲ တင်းတလ်လို့ပဲ ပြောရပါတယ် ဥ၀မာ ကြိုးသုံးချောင်းဆွဲထားပါ၊ ပထမကြိုးကို ဒေါင်ဒေါင်မြည်နေအောင် တင်းတင်းဆွဲ

တတိယတြိုးကိုတော့ လျော့ကျနေအောင် ဆွဲထားပါ၊ အဲဒီ ကြိုးသုံးချောင်းထဲက ပထမကြိုးနဲ့ နှိုင်းစာကြည့်ယင် ဒုတိယကြိုးကို လျော့တလ်လို့ ပြောရမှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် တတိယကြိုးနဲ့ နှိုင်းစာကြည့်ယင်တော့ အဲဒီ ဒုတိယကြိုးကိုလဲ တင်းတလ်လို့ဝဲ ပြောရလိမ့်မယ်;အဲဒါလိုပါဝဲ,; လျော့တယ် ဆိုတာဟာ သူ.ထက် တင်းတာနဲ့ နှိုင်းစာပြီး ပြောရတာဂဝဲ၊ အမှန်ကတော့ သူ.ထက်လျော့တာနဲ့ နှိုင်းစာယင်သူလဲ တင်းတဲ့သဘောပါဝဲႈ ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးက ဒီ ဝါယောဓာတ် ရဲ့လက္စဏာကို လွယ် လွယ် န့ ဆောင် မှတ်ထားရအောင်

ထားတယ်။ ကိုယ်ထဲမှာ တွေ့ထိပြီးတော့ ထောက်ကန်တယ်

ဝါယောဓာတ်ရဲ့ ဝိတ္တမ္ဘနလက္စဏာဝဲလို့ ဆိုလိုပါတယ်၊

ကဲ ဆိုကြရမယ်-

“သမုဒီရဏရသာ-လှုပ်ရှားခြင်း-လှုဂ်ရှားစေခြင်း ကိစ္စရှိတယ်“လို့ ဆိုထားတဲ့အတိုင်း ၀ဝါယောဓာတ်ဟာ သူကိုယ်တိုင်ကလဲ လှုပ်ရှားတတ်တယ်၊ ဒါကြောင့် လေတွေဟာ လှုဝ်ရှားနေတာဝဲးသူကလှုဝ်ရှားတတ်တော့ သူနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ရုပ်တွေ ထိမိတိုက်မိ

တွေ အမူကတွေ သစရွကခွောကတွေ သစကုငးတွေ ဒလုတာတွေကို တိုက်ခိုက်ပြီး လှုဝ်ရှားစေတာဝဲ၊ သိဝ်အားကောင်းတဲ့ လေကြမ်းတွေကျတော့ သစ်ဝင်တွေ အိမ်တွေကိုတောင် တိုက်လှဲသွားတတ်သေးတာပဲ။ ဒါကြောင့် “ယိမ်းယိုင်လှုဝ်ရှား ရွေ့သွားတတ်သည် ”

ရွေ့သွားတာတွေဟာ ဝါညောဓာတ်ရဲ့ ကိစ္စဝဲႈ သူ.အလုင်ဝဲလို့ဆိုလိုပါတယ်၊ လက်ခြေတို့ကို ကွေးတဲ့အခါ ဆန့်တဲ့အခါ စသည်

တယ်။ အဲဒီလိုရှုမှတ်တဲ့အခါ တရွေ့တရွေ့.ချင်း လှုဝ်ရှားတဲ့သဘောကို တွေ့ရတယ်၊ အဲဒါဟာ ဝါယောဓာတ်ကို သူ.ရသနဲ့ အမှန်အတိုင်း သိတာပါဝဲ၊ လမ်းလျှောက်နေတဲ့အခါ သွားတယ် ကြွတယ်လှမ်းတယ် ချတယဲ စသည်ဖြင့် မှတ်ယင်လဲ ဒီလှုပ်ရှားမှု ဝါယောဓာတ်ရဲ့ ကိစ္စရသကို ထင်ရှားသိရတယ်။ ထို့အတူ ဝမ်းဗိုက်ကဖောင်း၊ ဝိန်နေတာကို ရှုမှတ်နေရာမှာလဲ တရွေ့တရွေ့ချင်း ဖောင်းတက်လာတာ ဝိန်ကျသွားတာကို သိရတယ်၊ အဲဒါလဲ ဝါယော

ဓာတ်ကို သူ့.ရသနဲ့ အမှန်အတိုင်း သိတဲာပါဝဲ၊ အဲဒီလိုအခါမှာသယောက်ျားရယ် မိန်းမရယ်လို့လဲ မသိဘူး၊ ကိုယ်ရယ် ဗိုက်ရယ်လို့လဲ မသိဘူး၊ မဆင်ခြင်မိဘူး။ တရွေ့.တရွေ့ချင်း လှုဝ်ရှားနေတဲ့သဘောမျပဲလို့သာ သိတယ်။ အဲဒါဟာ သဘောမှန်အတိုင်း သိတာပါပဲ၊ နောက်ပြီးတော့ တနေရာက တနေရာကို တွန်းပို့နေတဲ့သဘော ရွှေ့ဆောင်နေတဲ့ သဘောဝဲလို့လဲ သိတယ်၊ အဲဒါဟာ ဝါယောဓာတ်ကို ၀စ္စုဝဋ္ဌာန်နဲ့ သိတာဝါဝဲ၊ ရှုမှတ်သူရဲ့ဉဥာဏ်ထဲမှာထင်ဝေါ်လာဝုံ အခြင်းအရာနဲ့ သိတာဝါဝဲႈ အဲဒါကို ကျမ်းဂန်များဓာ “အဘိနီဟာရ ၀စ္စုပဋ္ဌာနာ-ရှေးရှုဆောင်နေသောအားဖြင့် ထင်သော အခြင်းအရာရှိတယ်”လို့ ဆိုထားပါတယ်၊ ဘုန်းကြီးကလဲအဲဒါကို “သူလိုရာဘက်တွန်းလျက် ဆောင်သည်“လို့ ဆောင်ဝဗုဒ်စီထားပါတယ်၊ ဝါဃောဓာတ်က သူအလိုရှိရာဘက် သူဦးတမ်းမိရာဘက်ကို တွန်းဆောင်နေတယ်၊ ဆွဲ ဆောင်နေတယ်၊ အဲဒါဟာဝါယောဓာတ်ရဲ့ ၀စ္စုဝဋ္ဌာန်ဝဲလို့ ဆိုလိုပါတယ်၊ ဒီပစ္စုပဋ္ဌာန်လဲ ကိုယ်။ အမူအရာတွေကို ရှုမှတ်တိုင်း ထင်ရှားပါတယ်၊ က ဆိုကြရမယ်

ယခု ပြောခဲ့တာဟာ ကိုယ်နဲ့ တွေ့ထိကောင်းတဲ့ ရုဝ်သုံးမျိုးလုံး စုံသွားပြီ၊ ခက်မာ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပထဝီအတွေ့.အထိ' ဗူနွေးအေးတဲ့ တေဇောအတွေ့.အထိ။၊ တောင့်တင်းလှုဝ်ရှားတဲ့ ဝါယောအတွေ့.အထိ,; ဒီအတွေ့အထိ ရုပ်သုံးမျိုးလုံးစုံသွားဝြီး၊ ဒီရုပ်သုံးမျိုးက ကိုယ်နဲ့တွေ့.ထိပြီး သိရတဲ့ သဘောများသာဖြစ်တယ်။မြင်ရုံနဲ့ မသိနိုင်ဘူး၊ ကြားရုံ နံရုံ စားရုံနဲ့လဲ မသိနိုင်ဘူးဆိုတာ