ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး
ရင်းမြစ် — မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ၏ e-book
ဤစာသားကို စာအုပ်၏ စကင်ဖတ်မူမှ OCR ဖြင့် စက်ဖြင့် ဖတ်ယူထားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် စာလုံးပေါင်း အမှားများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ မူရင်းစာအုပ်နှင့် တိုက်ဆိုင်ကြည့်ရှုပါ။
Machine-read (OCR) from a scan; expect misreadings — check against the printed book.
မာတိကာ — စတုတ္ထပိုင်း
မဖြစ်ဘူး၊ ကြားပြီး တွေ့တွေ့သွားတော့တာပဲး၊ မတွေ့.ချင်ယင်နားကို လုံအောင်ဝိတ်ထားမှဝဲ ဖြစ်မယ်၊ ဒါကြောင့် ကြားတွေ့.မှုဆိုတဲ့ ဒီဖသက ထင် ရှားဝါ တယ်။
အဲဒီလို အသံကိုကြားပြီး တွေ့သွားယင် ကြားရတဲ့အသံအကောင်းအဆိုးလိုက်ပြီး ခံစားမှုဝေဒ နာ အကောင်းအဆို တွေကလဲ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကြတော့တာပဲ၊ သီချင်းသံ တူရိယာသံ ချိုချိုသာသာပြောတဲ့ အသံ ဒီလို အသံကောင်းကလေးများကို ကြားရ တွေ့ရတဲ့အခါ နားထဲမှာ ခံသာတဲ့ သုခဝေဒနာဖြစ်တယ် နားထောင်လို့ ကောင်းတဲ့သဘော၊ နားဝင်ချိုတဲ့ သဘောဝါ
အသံကြိမ်းမောင်း ဆဲဆိုတဲ့အသံ ဒီလို အသံဆိုးများကို ကြားရတွေ့ရတဲ့အခါ နားထဲမှာ မခံသာတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်တယ်။ နားမခံသာတဲ့ သဘော အခံရခက်တဲ့ သဘောဝါဝဲ။ ကြားနေကျ ရိုးရိုးအသံကို ကြားရ တွေ့ရတဲ့ အခါမှာတော့ မကောင်းဓမဆိုး ရိုးရိုးခံစားမှုဥပေက္ခာဝေဒနာဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို အခါ ဓှာတော့ ခံစားမှုဖြစ်တယ်လို့တောင် မသိပဲ ရှိတတ်တယ်၊ ဥဝေက္ခာက သိမ်မွေ့လို့ မထင်ရှားတဲ့ သဘောဝါဝဲ၊။
ဇေဒနာ သုံးမျိုးလုံး ဇင် ရှားဝှံ
ဒီနေရာမှာ မေးစရာရှိပါ တယ်၊ ဘယ်လိုလဲဆိုယင် မြင်သိဓှု-စက္စုဝိညာဏ်၊ ကြားသိမှု-သောတဝိညာဏ်။၊ နံသိမူ-ဃာနဝိညာဏ်၊ စားသိမှု~ဇိဝှါဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ ဒီစိတ် ၄-မျိုးဖြစ်ခိုက်မှာ .( သုခဝေဒနာ ဒုက္ခဝေဒနာမဖြစ်ဘူး။ ဥဝေက္ခာဝေဒနာသာ ဖြစ်တယ်
မေးစရာရှိပါတယ်၊ အဖြေကတော့ အဲဒီလိုပြဆို ထားတာဟုတ်ဝါတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဝိပဿနာရှုတဲ့ယောဂီမှာ မြင်သိမှု ကြားသိမှုနံသိမှု စားသိမှုဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးတခုတခုကိုသာ ကွက်ပြီးရှုလို့မဖြစ်ပါ ဘူး။ အဲဒီစိတ်ဝိညာဏ်ကလေးတွေနဲ့ တဆက်ထဲဖြစ်တဲ့တဝီထိလုံး၊ တဝီထိလုံးကိုသာရှုလို့ ဖြစ်ပါတယ်၊ အဲဒီ ဝီထိအတွင်းမှာ သန္တီရဏ ဇော တဒါရုံတို့ဖြစ်တဲ့အခါ သုခဝေဒနာလဲ ပါပါတယ်၊ ဇောဖြစ်ခိုက်မှာ ဒုက္ခဝေဒနာလဲ ဝါဝါတယ်၊ ဒါကြောင့် ဒ၌တ်း ဒုက္ခဝေဒနာဖြစ်ဝုံကိုလဲ ထည့်သွင်းပြီး ဖော်ပြဝါ
နောက်ပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ် စသည် ဖြစ်ခိုက်မှာကိုဥဝေက္ခာဝေဒနာဆိုပေမယ့် အကုသလဝိဝါက် အကုသိုလ်ဇါအကျိုးဆို ယင် မခံသာတဲ့ ဒုက္ခသဘောရှိနေဝါတယ်၊ ကြောက်စရာလန့််စရာတွေကို မြင်ရတဲ့အခါ အဲဒီ မခံသာတဲ့ ဒုက္ခသဘောဟာထင်ရှားပါတယ်၊ အသံဆိုးတွေကို ကြားရတဲ့အခါ သာပြီး ထင်ရှားပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အင်မတန်ပြင်းထန်တဲ့အသံကိုကြားရယင်နားပင်းသွားတတ်တယ်၊ သေလဲ သေသွားနိုင်တယ်၊ ဒီနေရာမှာကေသရ--ခြသင်္သေ့ရဲ့ ဟောက်သံကို ကြားရလျှင် သေတတ်တယ်ဆိုတဲ့ ကျမ်းဂန်စကားကို သတိပြုရမယ်၊ အနံ့ဆိုးတွေ နံရတဲ့အခါမခံသာတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာဖြစ်တာက သာဂြီး ထင်ရှားသေးတယ်;အဝုပ်နံ့တွေနံရယင် ခေါင်းကိုက်တတ်တယ်၊ မူးပြီးတော့လဲ မေ့သွားတတ်တယ်၊ အဆိင်နံ့ကို နမ်းရှူုမိယင်တော့ သေသည် အထိတောင် ဒုံက္ခရောက်သွားနိုင်ပါသေးတယ်၊ စားရတဲ့ အရသာကျ
ခါးကြီးတွေများ သောက်ရယင် အော့အန်ကုန်တာပဲၤ မသင္စိတဲ့အ။ စာကို စားမိယင် ရောဂါ ဝေဒနာတွေ ဖြစ်တတ်တယ်၊ အဆိဝ်ဖြစ်တဲ့အစာကို စားမိယင် သေသည်အထိ ဒုက္ခရောက်သွားတတ်တယ်။ ဒါက မကောင်းတဲ့ အဆင်း အသံ အနှံ့ အရသာဆိုတဲ့အာရုံဆိုး ၄-မျိုးကို အာရုံပြုပြီးဖြစ်တဲ့ ဥပေက္ခာ ဝေဒနာဟာ ဒုက္ခသ
အဲဒီ အာရုံဆိုးတွေနဲ့ ဝြောင်းဝြန်ဖြစ်တဲ့ အာရုံကောင်း၄-မျိုးကို အာရုံပြုပြီးဖြစ်တဲ့ ဥပေက္ခာဝေဒနာကတော့ သုခသဘောရှိတယ် ဆိုတာကိုလဲ နည်းမီ့ပြီး သဘောဝပေါက်လောက်ပါဝြီ လှလှဝ၀၀ အဆင်းကလေးတွေ။ ကိုယ်ကြည့် ချင်တာကလေးတွေကို
ထို့အတူ ကိုယ်ကြားချင်တဲ့ အသံကောင်းကလေးတွေကို ကြားရတဲ့အခါ၊ အနံ့ကောင်းကလေးတွေကို နမ်းရှုရတဲ့အခါ၊ အရသာကောင်းကလေးတွေကို စားရတဲ့အခါ တွေမှာလဲ နားထဲ နှာခေါင်းထဲ လျှာထဲမှာ ကောင်းသွားတတလ်လို့ဝဲ ထင်ရတယ်။ အဲဒါဟာဥပေက္ခာဝေမယ့် ကုသလဝိဝါက် ကုသိုလ်ဇါ အကျိုးဖြစ်တဲ့အတွက်သုခသဘေအအားဖြင့် ထင်ဝေါ်နေဝုံပါပဲႈ ယခုပြောခဲ့တာကတော့လက်တွေ့ထင် ရွားစေတဲ့ ယုတ္တိ သာဓကစကားဝါပဝဲ၊ ဒါပေမယ့်တချို့က အာဂဓဆိုတဲ့ ကျမ်းဂန်စကားကို မပြယငိ သို့လော သို့လောဖြစ်နေတတ်သေးတယ်။ ဒါ ကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမင်္ဂမဟာဋီကာကို
ဧကန္တနိဟီနဿ အကုသလဿၤ၊ စင်စစ် ယုတ်ညံ့သောအ
သောကြောင့်။] ဥပေက္ခာဝိ သဓာနား ဥပေက္ခာပင် ဖြစ်ငြားသေခ်လည်း။ ခုက္ခသဘာဝတ္တား၊ ဆင်းရဲ သဘောရှိသည်ဇါ အဖြစ်ကြောင့် ဟီနာ ဧဝ၊ ယုတ်ညံ့သည်သာလျွင်တည်း-တဲ့။ အကုသလဝိဝပါက် ဥဝေကကာဝေဒနာဟာ အညီအမျှ ရှုတယ်၊ အညီအမျှခံစားတယ်၊ လျစ်လျူရှုတယ် ဆိုပေမယ့် စင်စစ် ယုတ်ညံ့တဲ့အကုသိုလ်က ရင့် ကျက်လာတဲ့ အကျိုးဖြစ်သောကြောင့် မစင်ပုံထဲကဝွင့်လာတဲ့ဝန်းများလိုဝဲ ယုတ်ညံ့တယ်၊ နောက်ပြီးတော့ ဒုက္ခဝေဒနာလောက် မဆိုးလှသော်လဲ ခံသာတဲ့သဘောတော့ မဟုတ်ဘူး;မခံသာတဲ့သဘောသာ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့် ယုတ်ညံ့ဝါတယ်တဲ့;ဥပေက္ခာဆို ပြီး ဒုက္ခသဘောရှိတယ်ဆိုတာ ဟုတ်နိုင်ဝါ့ မလားလို့ဆိုတော့-ဟိ သစ္စံ။ ငါဇါ ရှေ့စကားမှန်ပါဇါ။ အကုသလဿ ဝိပါကော၊ အကုသိုလ်ဇါ အကျိုးသည် ' အဒုက္ခေား၊ မဆင်းရဲသည်ခံသာသည် ဝါ၊ ကောင်းသည် ချမ်းသာသည်၊ န ဟောတိ။ဖြစ်ရိုး မရှိပါဘူး-တဲ့၊ ဒါက အကုသလ ဝိပါက်စိတ် အဖွင့်မှာပြတဲ့ရွ စကားပါ၊ ဝဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ် ဝေခဒနာဗ၀စ္စယာ အဖွင့်ကျ
သေား ဥဝေက္ခာ ၀န 1 ဥပေက္ခာဝေဒနာကိုကား၊ အနိဋ္ဌတ္တာ၊ အလိုမရှိအပ်သည်ဇါ အဖြစ်ကြောင့်။ ဒုက္ခေ] ဒုက္ခဥ်၊ အဝ၀ရောဓေတဗ္ဗာ၊
ကျိုး ဥပေက္ခာကို။ က္ကဋ္ဌတ္တာ၊ အလိုရှိအပ်သည်ဓါ အဖြစ်ကြောင့်။
သူစေး သုဝ အဝရောဓေတဗ္ဗား သွင်းယူအပ်ဇါ လို့ မိန့်ဆိုထားပါ
ဒါ ကြောင့် ကြားခိုက်မှာ အသံကောင်းကို ကြားပြီးတွေ့တဲ့ဖဿကြောင့ိ ကြားလို့ကောင်းတဲ့ သဘော သုခဝေဒနာလဲ ထင်ရှားတယ်၊ “ကိုကိုလို့-မမလို့-ဆရာလို့” ဒီလို ခေါ်လိုက်တာကလေးကြားရယင်ကို နားထဲမှာ ချမ်းသာသုခ ဖြစ်တော့တာပဲ၊ မကောင်းတဲ့အသံကို ကြားပြီး တွေ့တဲ့ ဖဿကြောင့် ကြားလို့ မကောင်းတဲ့ဒခုက္ခဝေဒနာလ ထရငရှားတယ၊ ဟေ့ အကောငေ ဟာ့ ကောငဒီလူကြီးက၊ ဒီအမယ်ကြီးက”စသည်ဖြင့် မရိုမသေပြောတဲ့အသံကိုကြားရယင်ကို နားထဲမှာ မချမ်းမသာ ဖြစ်တော့တာဝဲ။ ဒီလို မကောင်းတဲ့အသံ ကြားပြီး မခံသာတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာကတော့ အင်မတန် ဖြစ်လွယ်ပါတယ်။၊ နောက်ပြီးတော့ ရိုးရိုးအသံကိုကြားပြီးတွေ့ တဲ့အခါမှာတော့ ကောင်း မကောင်း မထင်ရှားဘူး။ အဲဒါကဥပေက္ခာသဘောဝဲ။ ဒါကြောင့် “ဖဿ၀စ္စယာ ဝေဒနား ဖဿကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်တယ် ”လို့ ဟောတော်မှုတာပဲ။
ဒီ ကြားတွေ့မှုဇဿကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဝေဒ နာသုံးမျိုးကိုလဲ ကြားတိုင်း ကြားတိုင်း မဝြတ်ရှုမှတ်နေတဲ့ယောဂီက ပိုင်းခြားပြီး သိနိုင်ပါတယ်၊ ကြားလို့ကောင်းတာ၊ မကောင်းတာကလေးတွေဟာ ကြားရတဲ့ အသံနဲ့ တွေ့ရလို့ ဖြစ်တာဝဲး ငါကောင်က
ပျောက်ပျောက် သွားတာချည်းပဲ။ မမြဲတဲ့ သဘောတရားချည်းဝဲလို့ဝိုင်းခြားပြီး သိနိုင်ပါတယ်၊ ဒီလို သိအောင်လို့ပဲ ကြားတိုင်း ကြားတိုင်း ရှုမှတ်နေရတာၤ၊ ကဲ ဆိုကြရမယ်
ကြားတွေ့.မှုကြောင့် ခံစားမှု-ဝေဒနာ ဖြစ်သည်၊
ဉာဏ်နဲ့ဝဲ သိသိ သွားပါ လိမ့်မယ် (၂
ဃာနုဒွါရခေါ် နှာခေါင်းမှ ဝိညာဏ် ဖဿ ဇစေဒနာ
သောတဒ္ဓါရခေါ်တဲ့ နားကဖြစ်ပျက်ဝုံတော့ သဘောပေါက်လောက်ပဝါပြီ၊ ယခု ဃာန ဒွါ ရခေါ်တဲ့ နှာခေါင်းက ဝိညာဏ်ဖဿ ဝေဒနာ ဖြစ်ပျက်ပုံကို ပြောကြစို့၊
ညာနဉ္စ ဝင္ဆိစ္စ ဂန္ဓေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဃာနဝိညာဏံ။၊ တိဏ္ဌံ
ဃာနဉ္စ ၀ဋိစ္စႈ နှာခေါင်းရုပ်ကိုလဲစွဲမှီဤ ဂန္ဓေ စ ပဋိစ္စ;အနံ့တို့ကိုလဲစွဲမှီရွိၤ ဃာနဝိညာဏံ: နံသိမှု ဃာနဝိည၀ဏ်သည်။ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဖြစ်ပေါ်ဇါ။ တိဏ္ဍံႈ နှာခေါင်း အနံ့ နံသိမူုဟူသော တရားသုံးဝါးတို့စ၊ါ ၂ သင်္ဂတိ။ ဆုံမိခြင်းဟူသော၊ ဝါ၊ ဆုံမိခြင်းကြောင့် [
ဿဗစ္စယား၊ အနံ့ကိုတွေ့ထိမှု-ဖဿဟူ သော အကြောင်းကြောင့်။ဝေဒနာ။ ခံစားမှုဝေဒနာသည်။ သမ္ဘ၀တိ) ဖြစ်ပေါ်စါ []
ဆိုလိုတာကတော့ နံ သိတယ် ဆိုတာဟာ နှာခေါင်းအကြည်ဆိုတဲ့ ရုပ်ကလဲရှိပါမှ နစရာအနံ့ကလဲ ရှိပါမှဖြစ်နိုင်တယ်;ကြည်လင်တဲ့ နှာခေါင်းရုပ် မရှိယင် အနံ့ကို မသိနိုင်ဘူး မနံနိုင်ဘူး,သို့သော်လဲ နှာခေါင်းအကြည်ရုပ် မရှိတဲ့လူကတော့ ရှားပါတယ်,ဆိပ်ခွန်မှာတုန်းက ကိုယ်တော်တဝါ းကိုတော့ တွေ့ ရဖူးတယ်၊ ဿူ့မှာ အနှံ့ကောင်းဖြစ်ဖြစ် အနံ့.ဆိုးဖြစ်ဖြစ် ဘာနံ့.မျမနံဘူးတဲ့။၊ လက်ကိုင်၀ဝါကို ရေမွှေးဆွတ်ပြီး ရှုကြည့်လို့လဲ အနံ့.မရဘူးတဲ့၊ အဲဒါဟာ ဃာန၀သာဒလို့ခေါ်တဲ့ နှာခေါင်းအကြည်ရုပ် ဓရှိလို့ပါဝဲႈ
မနံနိုင်ဘူး၊ အဲဒါဟာ နှာခေါင်းထဲကို အနံ့မရောက်လာတဲ့ သဘောဝါပဲ၊ ဘေးဝတ်ဝန်းကျင်မှာ နစရာအနံ့က လုံးလုံးမရှိယင်တော့မနံနိုင်တာဟာ အထူးဝြောစရာ မလို ပါဘူး၊ အနံ့ဟာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် လေသင့်ရာ လေထဲမှာ ဝြန်. သွားတယ်၊ အသက်ရှူလေနဲ့ရောငြီး နှာခေါင်းထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ ဃာန၀သာဒခေါ်တဲ့နှာခေါင်းအကြည်ရုဝ်ကို ဝင်တိုက်မိတယ်၊ အဲဒီလို နှာခေါင်းထဲမှာတိုက်မိပြီး ထင်ဝေါ်လာမှ အဲဒီအနံ.ကို နံနိုင်တယ်။ အဲဒါဟာ နှာခေါင်း၊ အနံ့.ဆိုတဲ့ အကြောင်း ၂-ဝါးကို စွဲမှီပြီး နံသိမှုဖြစ်ပေါ်တာ
ပကတိလူတွေကတော့ အနံ့ နံတယ်ဆိုယင် ဓူလက ရှိနေတဲ့ လူကဝဲ နံသိသွားတလ်လို့ ထင်မှတ်နေကြတယ်။ အဲဒီလိုမ
သွားနေသလိုဝဲႈ၊ ရုပ်ဟောင်းတွေကပျောက် ရုဝ်သစ်တွေကဖြစ်နဲ့အသစ်အဟောင် းအခြဲမပြတ်ပြောင် းလဲနေတယ်။ အဲဒီ လို မပြတ်ဖြစ်ပျက်နေရာမှာ ဖြစ်ပြီးခါစ မဝျက်သေးခင်မှာ လေထဲကပါလာတဲ့အနှံ့ရုပ်က အဲဒီ နှာခေါင်းအကြည်ရုဝ်ကို ဝင်တိုက်တယ်၊ ဒီတော့အဲဒီအနံ့ကို နံသိတဲ့ ဃာနဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးက ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ဒီနေရာမှာလဲ မြင်တုန်း ကြားတုန်းကလိုဝဲ ရှေးဦးစွာဆင်ခြင်တဲ့ အာဝဇ္စ္ဇန်းစိတ်ဆိုတာလဲ ဖြစ်တယ်၊ ပြီးမှ နံသိတဲ့ ဃာနဝိညာဏ်စိတ်ဖြစ်တယ်၊ သူပြီးတော့လဲလက်ခံတဲ့ သတိစ္ဆိုန်းစိတ်,စုံစမ်းတဲ့ သန္တီရဏ စိတ်၊ ဆုံးဖြတ်တဲ့ ဝုဋ္ဌောစိတ်၊ အတင်းဝြေးဝင်သွားသလို လျင်မြန်တဲ့ အဟုန်နဲ့ ဖြစ်တဲ့ဇောစိတ်၊ အဲဒါကို နောက်ယောင်ခံပြီး အာရုံပြုတဲ့ တဒါရုံစိတ်တို့ ဆိုတာတွေလဲ ဖြစ်သေးတာဝဲ ဒါတွင်တောင် မကသေးဘူး။ ဆက်ပြီး ဆင်ခြင်တဲ့ မနောဒွါ ရီထိစိတ်တွေလဲ ဖြစ်သေးတာဝဲ၊ အဲဒီ အစီအစဉ်အတိုင်း စိတ်တွေဖြစ်သွားတာကို နံသိတယ်လို့ ဆို ရတယ်၊ ဒီစိတ်အစဉ်ထဲမှာ ယခုဒီမှာပြောလို ရင်းကတော့ နံသိတယ်ဆိုတဲ့ ဃာနဝိညာဏ်စိတ်ကလေးပါဝဲ၊၊ အဲဒါဟာ နံတိုငိး နံတိုင်း နှာခေါင်းနဲ့ အနံ့.ကိုမှီပြီး
ဒါကြောင့် နံတိုင်း နံတိုင်း နံတယ် နံတယ်လို့ရှုမှတ်နေတဲ့ယောဂီမှာ သမာဓိဉာဏ် ရင့်လာတဲ့အခါ ဒီလို သိနိုင်ပါတယ်၊ နံတယ်ဆိုတာ အကြောင်းမရှိပဲနဲ့ အလိုလိုဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ဘူး။တစုံတယောက်ကပြုလုပ်ဝေးလို့ ဖန်ဆင်းပေးလို့ဖြစ်တာလဲ မဟုတ်