ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

ဖြစ်နေတယ်၊ တခါတရံမှာဆိုယင် စိတ်ကူး ဝိတက်တွေက အားကောင်းနေတဲ့အတွက် မြင်စရာတွေ ကြားစရာတွေ ရှိနေပါလျက်နဲ့တောင် မမြင်ဝဲ မကြားပဲ ရှိနေတတ်သေးတယ်၊ ထိစရာတွေ ရှိနေပါလျက်နဲ့ မထိသိဝဲ ရှိနေတတ်သေးတယ်၊ အဲဒီလိုအခါမှာ စိတ်ကူးကြံသိမှုချည်း မပြတ်ဖြစ်နေတယ်၊ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စကို စဉ်းစားနေတဲ့အခါဆိုယင် အိပ်လို့တောင် မပျော်နိုင်ပဲ ရှိနေတတ်သေးတယ်၊ အဲဒါဟာ ကြံသိမှုစိတ်ကူးတွေ လွန်နေတာဝါပဲ၊ အဲဒီလိုစိတ်ကူးတွေဟာလဲ ဘဝင်နဲ့အာဝဇ္ဇန်းဆိုတဲ့ စိတ်နှလုံးနဲ့ စိတ်ကူးအာရုံဆိုတဲ့ သဘောအာရုံတွေကို မှီပြီး ဆက်ကာ ဆက်ကာ မပြတ်ဖြစ်နေတဲ့ ကြံသိမှုတွေပါပဲး အဲဒီ ကြံသိမှုတွေကို ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်းရှုမှတ်နိုင်မယ်ဆိုယင်တော့ ကြံသိလိုက် ပျောက်သွားလိုက်၊ ကြံသိလိုက် ဝျောက်သွားလိုက်နဲ့ တဝိုင်းစီ တဝိုင်းစီ အပြတ် အပြတ်ကလေးတွေဝဲ ဆိုတာကို သိနိုင်ပါတယ်။

အဲဒီလို စိတ်နှလုံးနဲ့ သဘောအရုံကိုမှီပြီး ကြံသိမှု ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း ဓနောဒွါ ရခေါ်တဲ့ စိတ်နှလုံးရယ် သဘောအာရုံဆိုတဲ့ စိတ်ကူးအာရုံရယ် ကြံသိမှုရယ် ဒီသုံးမျိုး ဆုံမိသွားတယ်;ဒါကြောင့် စိတ်ကူးထဲမှာ အာရုံကိုတွေ့မှုဖဇဿ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။တဲ ဆိုကြရမယ် ၀.

| စိတ်နှလုံး စိတ်ကူးအာရုံ ကြံသိမှုဟူသော တရားသုံး

ဝါး ဆုံဓိ၅် ကြံတွေ့မှု-ဖဿ ဖြစ်သည်

ဒ္ဒ ဤံတွေ့မှုဆိုတာကတော့ ကြံစည်တိုင်း စဉ်းစားတိုင်း

စိတ်ကူးထဲမှာ အာရုံကို ထင်ရှားတွေ့ နေတဲ့ သဘောဝါဝဲၤ အာရုံက

မရှိသည်ဖြစ်စေ စိတ်ကူးထဲမှာတော့ ထင်ရှားတွေ့နေတာပဲ။ အများသိလွယ်တဲ့ သာဓကကို ထုတ်ပြရမယ်၊ ဝိဋကတ်တော်ကလာတဲ့

ရာဇာတ် အစရှိတဲ့ ဇာတ်၀တ္ထုတွေဆိုတာ ဖတ်ဖူးကြ ကြားနာဖူးကြတယ်မဟုတ်လား၊ အဲဒီ ဇာတ်ဝတ္ထုတွေကို ဖတ်တဲ့အခါ ကြားနာတဲ့

ရိုးကြီးများလိုလဲ ပေါ်လာလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဟိုတုန်းက မြို့တော်က အဲဒီလိုဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်ပေမယ်။ တေဓိ နေမိ ဇနက မဟောသဓာ ဝေဿန္တရာတို့ ဆိုတာတွေလဲ ဗမာ့စိတ်ကူးထဲမှာ ဗမာ့အချိုးအစားအတိုင်း ပေါ်လာဝေလိမ့်မယ် ဒါဝေမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံက အဖြစ်အဝျက်တွေဆိုတော့ ယခု အိန္ဒိယသားတွေရဲ့ အချိုးအစားမျိုးဖြစ်ဖို့က ပိုပြီးနီးစစ်နေဝါတယ်။ ဘုရားလက်ထက်တော်က ထင်ရှားခဲ့တဲ့ဗိမ္စိသာရမင်း ကောသလဓင်း အဇာတသတ်ဓင်း အနာထဝိဏ်ဝိဿာခါ အစရှိတဲ့ ုဂ္ဂိုလ်တွေအကြောင်းကို စဉ်းစားတဲ့အခါလဲဒီပုံဒီနည်း ထင်ပေါ်ကြမှာပါဝဲ၊ အဲဒီလို စိတ်ထဲ ထင်ဝေါ်တာဟာအာရုံကို စိတ်နဲ့ တွေ့တဲ့ ဖဿဝါဝဲ

လောကဘက်ကနေ ပြောရယင် ခေတ်ပေါ် ဝတ္ထုစာအုပ်တွေဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီ ဝတ္ထုတွေကို ရေးတဲ့သူက ဘာမျမဟုတ်ပါဝဲနဲ့ သက်သက် ကြံစည်ပြီး ရေးထားတာပဲ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီစာအုပ်တွေကို ဖတ်တဲ့သူမှာတော့ မြို့တွေရွာတွေလဲ ပေါ်နေတယ်;ဝွဲစားကြီး သဌေးကြီး လယ်သမားကြီး စသည်ဖြင့် ယောက်ျား

မိန်းမ လူကြီး လူငယ် လူမိုက် လူဆိုး အမျိုးမျိုးဝေါ်နေတယ်၊

ဒီလိုနေရာ ထိုင်ခင်းတွေလဲ ပေါ်နေတယ်၊ ယာဉ်ရထားတွေ ကားတွေနဲ့ သွားလာနေဝုံတွေလဲ ပေါ်နေတယ်၊ အဲဒါတွေ တကယ်တော့ ဘာမျရှိတဲ့ဟာတွေ မဟုတ်ပါဘူး၊ စာဖတ်တဲ့လူကလဲ မ

ဟုတ်တွေလိုဝဲ ထင်ပေါ်နေပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ပျော်စရာအခန်းမှာ

စိတ်ဆိုးစရာ အခန်းမှာ စိတ်ဆိုးနေတယ်။ အဲဒါတွေဟာ အာရုံကိုတွေ့တဲ့ ဖဿတြောင့် ဖြစ်နေတာတွေပါ ဝဲ။

ဘုံတို့ ဘုရားသခင်ိတို့ စသည်တွေကို အမွှမ်းတင်ပြီး ပြထားတယ်;အဲဒါတွေလဲ သူ.ဘာသာဝင်တွေမှာ တကယ်ဟုတ်တဲ့အနေနဲ့ ထင်ဝေါ်နေတာပဲ။ အဲဒါလဲ ဖဿပါဝဲၤ ဒီဖဿတက ထင်ပေါ်လို့သာအလူဝါဒအမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တာ။ ဖဿနဲ့အာရုံကို မတွေ့ယင် အဲဒီအယူဝါဒတွေမဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားကဗြဟ္မဇာလသုတ်မှာ “တဒဝိ ဖဿဗစ္စယာ”လို့ ဟောထားပါတယ်။

တဒဝိ။ ထိုသို့ ဟောပြောခြင်း ယူဆခြင်းသည်လည်း။ဖဿ ဝစ္စယား' ဟောပြော ယူဆစရာအာရုံကို ထင်ရှားတွေ့တဲ့ ဖဿ ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်-တဲ့။

ပဋိစ္စသဓုဝ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး ၃၈၈ - |

ကူးဖြစ်ဖြစ် အာရုံထင်ရှားပေါ်မှဖြစ်တာ။ အာရုံမပေါ်ဘူး အာရုံကိုမတွေ့ ရဘူးဆိုယင် ဘယ်ဟာမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရုံကိုတွေ့တယ်_ ဆိုတာလဲ ဘဝင်နဲ့နှလုံးသွင်းမှုရယ် စိတ်ကူးအာရုံရယ် ကြံသိမှုရယ်ဒီတရားသုံးဝါးဆုံမိလို့ ဖြစ်တာပဲ၊ ကဲ ဆိုကြရမယ် ၀

ဘဝင်နှင့် နှလုံးသွင်းမှုဆိုတဲ့ စိတ်နှလုံး၊ သဘော

အာရုံဆိုတဲ့ စိတ်ကူးအာရုံ၊ မနောဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ ကြံသိ

မှုဟူသော တရားသုံးမျိုး ဆုံဓိရွှ ကြံတွေ့မှု ဖဿဖြစ်

ဖဿကြောင့် စေဒနာဖြစ်ပုံ

ခုတင်က ဆိုခဲ့တဲ့ ဆောင်ဗုဒ်က အကျဉ်း။ ယခု ဆောင်ဗုဒ်က အကျယ်။ ဒါလောက်ပဲ ထူးပါတယ်။ ဒီလို စိတ်ကူးထဲမှာအာရုံကိုတွေ့ယင် ခံစားမှု ဝေဒနာက ဖြစ်တော့တာဝဲ၊ ကိုယ်အလိုရှိတဲ့ အာရုံအကောင်းတွေနဲ့တွေ့.ယင် သုခဝေဒနာဖြစ်တယ်,; ဘယ်လိုလဲဆိုယင် ရှေးက ကောင်းစား ချမ်းသာခဲ့ဖူးတာတွေကို ဆင်ခြင်ကြံတွေ့ပြီးတော့လဲ စိတ်ထဲမှာ ချမ်းသာနေတတ်တယ်။ ဝမ်းသာ

တွေကို မျှော်တွေး ကြံတွေ့.ပြီးတော့လဲ ဝမ်းသာ ပျော်ရွှင်နေတတ်တယ်၊ ယခုလောလောဆယ်မှာ ကြီးပွား ချမ်းသာနေတာ ပြည့်စုံနေတာတွေကို စဉ်းစားကြံတွေ့ပြီးတော့လဲ ဝမ်းသာ ပျော်ရွှင်နေတတ်ဖြစ္ကြ ဒါက ကောင်းတဲ့ ဖဿ အတွေ့ကြောင့် သုခဝေဒနာဖြစ်ပုံ

ကိုယ်အလိုမရှိတဲ့ အာရုံဆိုးတွေနဲ့ တွေ့ယင်တော့ ဒုက္ခ

| ၃၈၉ ဖဿဂကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်ပုံ။

ဝေဒနာ ဖြစ်တယ်၊ ဘယ်လိုလဲဆိုယင် ရှေးက ဘေးဒုက္ခရောက်ခဲ့

ဒုက္ခရောကရမှာတွေ ဘေးရနန့်တွေ့ရမှာတွေ အကျပအတညးန့ရင်ဆိုင်ရမှာတွေ ဒီလို အဆိုးတွေကို မျှော်တွေး ကြံတွေ့ပြီးတော့လဲ စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်နေတတ်တယ်၊ အဲဒါဟာ တကယ်မဟုတ်ဝေမယ့်လဲ စိတ်ကူးထဲမှာအာရုံဆိုးနဲ့တွေ့ယင်တော့ စိတ်ဆင်းရဲကဖြစ်တော့တာပဲ၊ တချို့မှာ ကိုယ့်အိမ်ကလူ ခရီးသွားနေယင်း သေတယ်လို့ အခိုင်အလုံသတင်း ကြားရတာနဲ့ သောက၀ရိဒေ၀မီးတွေ`:တောက်လောင်လို့. သဝိတ်သွတ်လှူဒါန်းပြီး မျက်ရေစက်လက်နဲ့။အမျှဝေကြတယ်။ နောက်အိမ်ကလူက ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ ပြန်ရောက်လာလို့ရယ်စရာ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်း ကြားသိရတယ်၊ ထို့အတူပဲ ဘေးရန်အန္တရာယ်နဲ့ တွေ့.ရလိမ့်မယ်ထင်ပြီး

တွေလဲ ရှိကြတယ်၊ အဲဒါ တွေဟာ တကယ်မဟုတ်ပေမယ့် စိတ်ထဲမှာတော့ တကယ်ဟုတ်တဲ့အနေနဲ့ တွေ့ရလို့ဖြစ်တဲ့ စိတ်ဆင်းရဲတွေ

အဲဒီလိုဝဲ မဟုတ်ဂဲနဲ့ စိတ်ကူးကောင်းပြီး ဝမ်းသာတာတွေလဲ ရှိတာပဲ၊ လိုရင်းကတော့ ဟုတ်သည်ဖြစ်စေ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ စိတ်ကူးထဲ အာရုံကောင်းနဲ့တွေ့ ယင် ဝမ်းသာရွှင်ဝျတဲ့ သုခဝေဒနာဖြစ်တယ်။ အာရုံဆိုးနဲ့တွေ့ယင် စိတ်နှလုံးမသာတဲ့ ဒုက္ခ

ထင်ထင်ရှားရှားကြီး တွေ့ရယင်တော့ ချမ်းသာတွေ ဆင်းရဲတွေဟာ အလွန်အကဲ ဖြစ်တော့တာပဲ၊ |

နောက်ပြီးတော့ မဆိုးမကောင်း သာမန်အာရုံနဲ့ တွေ့ယင်တော့ ဥဝေကာဝေဒနာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလိုအခါမှာ ချမ်းသာတာဝမ်းသာတာလဲ မရှိဘူး၊ စိတ်ဆင်းရဲတာ နှလုံးမသာတာလဲ မရှိဘူး;ခံစားမှု ဝေဒနာ မရှိဘူးလို့တောင် ထင်ရတတ်ပါတယ်။၊ အဲဒါဟာဥပေက္ခာ ဝေဒနာက သိမ်မွေ့နေလို့ မထင်ရှားတဲ့ သဘောပါဝဲ။ဒီလို မထင်ရှားတဲ့အတွက် မိဂပဒ၀ဠဒ္ဇ္ရနနည်းဖြင့် သိရတယ်လို့တောင် အဋ္ဌကထာမာများမှာ ဝြဆို ထားပါ သေးတယ် ]]

သမင်ိ်က ကျောက်ဇျာဝေါ်က ဖြတ်သွားယင် အဲဒီကျောက်ဇျာပေါ်

ပေမယ့် ကျောက်ဖျာရဲ့ တဘက်အဆုံးကျတော့ ခြေရာကိုတွေ့ရဝြန်တယ်၊ ဒီတော့ ဟိုဘက်ကလာခဲ့တဲ့ခြေရာနဲ့ ဒီဘက်ကဆင်းသွားတဲ့ ခြေရာကို တွေ့ရယင် အဲဒီ ခြေရာနှစ်ခုရဲ့ အလယ်ကြားကကျောက်ဖျာဝေါ်မှပဲ သမင်ဟာ ဖြတ်သွားတယ်ဆိုတာကို သိရတယ်။ အဲဒါလိုဝဲ ယောဂီမှာလဲ ပထမက ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့သုခဝေဒနာကိုဖြစ်ဖြစ်၊ ဒုက္ခဝေဒနာကိုဖြစ်ဖြစ် ရှုမှတ်ပြီး ထင်ရှားသိနေခဲ့ရတယ်၊ အဲဒီကနောက် ဥပေက္ခာ ဖြစ်ခိုက်မှာတော့ ခံစားမှုဝေဒနာကို ထင်ရှားမတွေ့ ရဘူး။ ဒါပေမယ့် မြင်မှု ကြားမှု သိမှုအစရှိတဲ့ သာမန်စိတ်တွေကိုတော့ ရှုမှတ်ပြီး သိနေရတာဟါဝဲး

အဲဒီကနောက်တဖန် သုခဖြစ်စေ ဒုက္ခဖြစ်စေ ပေါ်လာပြန်တယ်။အဲဒီအခါကျတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သုခဒုက္ခကို ရှုမှတ်ပြီး သိရပြန်တယ်၊ ဒီတော့ ယောဂီက သာမန်စိတ်တွေ ဖြစ်ခိုက် အလယ်ပိုင်းတုန်းက ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ မှန်းဆပြီးဆုံးဖြတ်ရပါတယ်၊ အဲဒါဟာ သမင်ခြေရာခံပုံနဲ့ တူတဲ့အတွက် မိဂပဒ၀ဠဥ္စနနည်းဖြင့် သိတာလို့ ဆိုပါတယ်၊

မနောဒွါရဉံ အတိီ့ချုဝ် မှတ်စွယ်

အာ၀ဇ္ဇန်းဆိုတဲ့ စိတ်နှလုံးနဲ့ သဘောအာရုံဆိုတဲ့ စိတ်ကူးအာရုံကိုမှီပြီးတော့ ကြံသိမှု မနောဝိညာဏ် ဖြစ်တယ်၊ အရင်းခံ စိတ်နှလုံးရယ် စိတ်ကူးအာရုံရယ် ကြံသိမှုရယ် ဒီ သုံးမျိုးဆုံမိလို့ ကြံတွေ့မှုဖဿ ဖြစ်တယ်။ စိတ်ထဲမှာ အာရုံအကောင်း အဆိုးကို တွေ့ရလို့ခံစားမှု ဝေဒနာသုံးမျိုး ဖြစ်ဝေါ်လာတယ်၊ ဒါတွေဟာ ုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါလဲ မဟုတ်ဘူး၊ တစုံတယောက်က ဖန်ဆင်းလို့ ဖြစ်တာလဲမဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းခဲ့ အလိုလိုဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဆိုင်ရာ အကြောင်းကြောင့် သူ့ဆိုင်ရာအကျိုးမျှ ဖြစ်ပေါ်လာတာဝဲ;အကြောင်းနဲ့အကျိုးမျှသာ ရှိတယ်လို့ သိဖို့ မှတ်သားဖို့ပါဝဲႈဒါကြောင့်-

ဓနဉ္စ ဝဋ္ဆိစ္စ၊ စိတ်နှလုံးကိုလဲစွဲမှီရဤႈ ဓမ္မေစ ပဋိစ္စ စိတ်ကူးအာရုံသဘောတရားတို့ကိုလဲ စွဲမှီ မနောဝိညာဏံ၊ ကြံသိမှုမနောဝိည၀ာဏ်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ပေါ်စါ { တိဏ္ဌံ၊ စိတ်နှလုံးသဘောအာရုံ ကြံသိမှု ဟူသော တရားသုံးဝါးတို့ဇါ။ သင်္ဂတိ၊

ဖဿသည် 1; သမ္ဘ၀တိၤ ဖြစ်ပေါ်စါ။ ဖဿ၀စ္စယား၊ အာရုံကိုတွေ့.မှု

သမ္ဘ၀တိ,ႈ ဖြစ်ဝေါ်ဇါ -လို့ ဟောထားပါတယ်၊ |

ဒီ စကားထဲမှာ ဓမ္မေ အရ သဘောအာရုံကို စိတ်ကူးအာရုံလို့ ဆိုရာမှာ စိတ်ကူးသက်သက် အာရုံလဲ ရှိတယ်၊ မြင်ရတာကြားရတာ အစရှိတဲ့ အာရုံငါးမျိုးလဲရှိတယ်။ အဲဒီ အာရုံငါးမျိုးကိုလဲကြံသိစိတ်က ဝြန်လည်ဆင်ခြင်ပြီး အာရုံပြုတယ်၊ အဲဒါလဲ တွေ့ပြီးအာရုံကို ပြန်လည်စိတ်ကူးတဲ့ သဘောပါပဝဲႈ ဒါကြောင့် ဒီ မနောဝိညာဏ်အရာမှာ အာရုံ ၆-ပါးလုံး အကုန်စုံဝါတယ်၊ မြင်ပြီးကိုလဲဆက်လက် ကြံသိတာဝဲ,; ကြားပြီး နံပြီး စားသိပြီး တွေ့ထိဝြီးကိုလဲဆက်လက်ကြံသိတာဝဲ၊ မမြင်ဖူး မကြားဖူး မတွေ့ဖူး မသိဖူးတာတွေကိုလဲ စိတ်ကူးသက်သတ်နဲ့ ကြံသိတာပဝဲ၊ အဲဒီ ကြံသိသမျှအာရုံတွေကိုလဲ စိတ်ထဲမှာ တွေ့နေတာဝဲၤ အာရုံတခုခုကို ရပြီးယင်အဲဒါကို စဉ်းစားတိုင်း စဉ်းစားတိုင်း တွေ့နေတာပဲ'; အဲဒီလို တွေ့တိုင်းတွေ့တိုင်း အကောင်းအဆိုး ခံစားမှုတမျိုးမျိုးက ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်နေတာပဲ။

အဲဒါတွေကို ပကတိလူတွေကတော့ ငါဝဲလို့ချည်း ထင်နေကြတယ်၊ ငါကြံတယ်၊ ငါသိတယ်၊ ငါတွေ့ တယ်၊ ငါကောင်း

ပျက်တယ် စသည်ဖြင့် ါဝဲလို့ချည်း ထင်မှတ်နေကြတယ်၊ အမှန်ကတော့ ငါမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဆိုင်ရာအကြောင်းကြောင့် အသစ်