ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

| တော့တာပဲ။ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်ချုပ်သွားတော့လဲ သူ့ရဲ့ ကိုယ်စား။ လှယ်သဘောရှိတဲ့ နောက်နောက် စိတ်တွေလဲ ဆက်ပြီးဖြစ်သွားတော့တာဝဲ၊ အဲဒီ စိတ်တွေက ဆက်ပြီး လောဘ ဒေါသ အစရှိသော အကုသိုလ်တရားတွေ၊ အလောဘ အဒေါသ အစရှိသောကုသိုလ်တရားတွေလဲ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်တော့တာပဲ;အဲဒီ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်အမျိုးမျိုးတွေကြောင့် ကွေးခြင်း ဆန့်ခြင်း

လဲ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်တော့တာဝဲ,၊ ဒါကြောင့်-

စိတ္တေန နီယတေ လောကေား စိတ္တေန ၀ရိကဿကတိ။

လို့ ဟောထားပါတယ်၊

လောကေား သတ္တဝါအပေါင်းဆိုတဲ့ လောကကြီး တခုလုံးကို စိတ္ညေနႈ ကြံစည်မှုစိတ်က၊ နီယတေ။၊ ဆောင်အဝ်ဇါ 1လောကဆိုတာ ဒီနေရာမှာ သတ္တဝါကိုပဲ ဆိုတယ်၊ သတ္တဝါတ

က ဆယ်ခုဝဲ။ သတ္တဝါတရာဆိုယင် လောက တရာဝဲ။ ဒါပေမယ့်ပေါင်းပြီးပြောမယ်ဆိုယင် သတ္တဝါ တွေ အကုန်လုံးကိုလဲ လောကလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်၊ အဲဒီ သတ္တဝါဆိုတဲ့ လောကကို စိတ်ကဆောင်နေတယ်တဲ့၊ ကောင်းရာဆောင်တာလဲ ရှိတယ်၊ မကောင်းရာဆောင်တာလဲ ရှိတယ်၊ သဒ္ဓါ သီလအစရှိသော သူတော်ကောင်းတရားတွေကို ဝါ းများနေတဲ့ သူ တော်ကောင် းတွေ ရဲ့စိတ်ကကောင်းရာကို ဆောင်တယ်၊ ဒါန သီလ အစရှိသော ကုသိုလ်။ ကောင်းမှုကို ြုလုဝ်ဖို့ ဆောင်တယ်။ တရားနာပို့ တရားကျင့်ဖို့

စသည်ဖြင့် ကောင်းရာဆောင်တယ်၊ တဖန် အဲဒီ ကောင်းတဲ့စိတ်က

သူတော်ကောင်းတရားနဲ့ ဝေးတဲ့ သူတွေရဲ့ စိတ်ကတော့ဒုက္ခအမျိုးမျိုးနဲ့ တွေ့ရအောင် ဆောင်တယ်၊ ဒါကြောင့် လော

မကောင်းတဲ့စိတ်ကလဲ မကောင် းရာကို ဆောင်တာပဲ၊သူကမှ သာပြီးမြန်မြန်ဆောင်တား သူကတော့ ကာမဂုဏ် အာရုံရှိရာဆီကို ဆောင်ဆောင် သွားတတ်တယ်၊ အဝေးကြီးလဲ ဆောင်

နောက်ဆုံးကျတော့ အဝါယ် လေးဝါးကိုလဲ ဆောင်သွားတာပဲ,အလွန်ကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါ ကြောင့်-

ကြံသိမူစိတ်က။ ပရိကဿတိ၊ သူလိုရာသို့ ဆွဲငင်အပ်ဇါ။ စိတ္တဿ ဧကဓမ္မဿ ဝသံ၊ စိတ်ဆိုတဲ့တရားကလေးတခုစါ အလိုသို့သဗ္ဗေဝ။ သတ္တဝါတွေ အကုန်လုံးပင်လျှင်၊ အနွဂူ။ အစဉ်တစိုက်မငြင်းဆန်နိုင်ဝဲ လိုက်ပါကြရလေကုန်ဇါ -တဲ့။ အဲဒါဟာသတ္တဝါလို့ခေါ်ရတဲ့ ရုပ်နာမ် တရားတွေ အားလုံး စိတ်အလို လိုက်နေကြရတယ် ဆိုတာ ထင်ရှားဖော်ပြထားတဲ့ တရားတော်ဝါပဲး အဲဒါကိုဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော်မှာ “ဝိညာဏ၀စ္စယာ နာမရူဝံ”လို့ဟောထား ဝါ တယ် [|

ဝိညာဏ၀ဝစ္စယား စိတ်ဝိညာဏ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမရူပံ။ နာဓမ်နှင့် ရုပ်သည်။ သမ္ဘ၀တိ။ ဖြစ်ပေါ်စါစိတ်ဝိညာဏ်ကြောင့် ဖဿ ဝေဒနာအစရှိတဲ့ နာမ်တရားတွေရောမှီရာရုပ်တွေရော ကွေးမှု ဆန့်မှု အစရှိတဲ့ ရုပ်တွေရော ဖြစ်ပေါ်နေကြတလယ်-တဲ့။ အဲဒါကို ဘုန်းကြီးရဲ့ ဆောင်ဗုဒ်က “ဝိညာဏ်မျိုးစေ့စရ္ခ်ဖြစ်လျှင်၊ နာမ်နဲ့ရုပ်လဲ ဝူးတွဲပါဝင်”လို့ ဆိုထားဝါတယ်။၊ အဲဒါတော်တော် သဘောဝေါက်လောက်ဗါဝြီး ရှေ့ကို သွားကြဦးစို့၊

အဲဒီလို ဝိညာဏ်မျိုးစေ့မှ နာမ်ရုပ် ဖြစ်ဝွားလာတော့ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ-နာမ်မုဝ်ကိုစ္စဲမှီပြီး အာယတနှ ၆-ဝါးဖြစ်တယ်၊ အာယတန-ဆိုတာ ကြံသိမှု စိတ်တို့၊ အာရုံကို တွေ့မှု။ ဖဿတို့ ဖြစ်ဝေါ်ဖို့ရာ အကြောင်းအင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတွေဝါပဲ၊

အဲဒါတွေက ဘယ်လိုဟာတွေလဲဆိုယင် မြင်ဖို့ရာ မျက်စိအင်္ဂါကတဝါး၊ ကြားဖို့ရာ နားအင်္ဂါက တဝါး။ နံဖို့ရာ နှာခေါင်းအင်္ဂါကတပါး၊ စားသိဖို့ရာ လျှာအင်္ဂါက တဝါး၊ ထိသိဖို့ရာ ကိုယ်အကြည်အင်္ဂါက တဝါး၊ ကြံသိဖို့ရာ စိတ်နှလုံးအင်္ဂါက တဝါး။ ဒီ ၆-ပါးဝါဝဲ၊ နာမ်နဲ့ရုဝ်ကြောင့် ဒီ အာယတန ၆-ဝါး အသီးသီးဖြစ်ဂုံကိုလဲအလျင် နေ့များက ဝြောခဲ့ ပါပြီ။

အဲဒီလို ကြံသိဖို့ တွေ့ဖို့ အင်္ဂါ ၆-ဝါး အာယတနတရားတွေ ဖြစ်ဝေါ်လာတော့ သဠာယတန ဝစ္စယာ ဖဒသော ><-အာယတနဆိုတဲ့ အကြောင်းအင်္ဂါ ၆-ဝပါးကြောင့် အာရုံကို တွေ့မှု ဖဿဖြစ်ပေါ်လာတယ် တဲ့။ ဒီ ဖဿ ဖြစ်ပေါ်လာဗုံကိုတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ဝါဆိုလပြည့် သီတင်းနေ့က နဲနဲစပြီး ဟောခဲ့တယ်၊ |

တို့ကိုလဲစွဲမှီရွ။ စက္စုဝိညာဏံ၊ မြင်သိမှု စက္စုဝိညာဏ်သည်။ ဥပ္ပဇ္စ `တိ၊ ဖြစ်ပေါ်ဇာ် တိဏ္ဌံ၊ မျက်စိ၊ အဆင်း၊ မြငိသိမှု ဟူသောတရားသုံးပါးတို့ဇ၊် ] သင်္ဂတိ၊ ဆုံမိခြင်းဟူသော၊ ဝါ။ ဆုံမိခြင်း။ကြောင့်/ ဖသဿေား အာရုံကိုတွေ့မှု ဖ ဿသည်။ သမ္ဘဝတိ။ ဖြစ်ပေါ်။လာဇာါ ဆိုတဲ့ ပါဠိအနက်နှင့်တကွ ဟောခဲ့ပါပြီ၊ အဲဒါမြင်တွေ့မှု။

သောတာဒွါရခေါ် နားမှ ဝိညာဏ် ဖဿ ဇေဒနာ

သောတဉ္စ ဝဋ္ဆိစ္စ သဒ္ဒေစ ဥ္ဗဇ္ဇတိ သောတဝိညာဏံ။၊

တိဏ္ဍံ သင်တိ ဖဒေား ဖဿဗစ္စယာ ဝေဒနာ 1

သောတဉ္စ ဝဋိစ္စး နားကိုလဲ စွဲမှီ၊ သဒ္ဒေစ ဝဋိစ္စ၊ အသံတို့ကိုလဲ စွဲမှီ သောတဝိညာဏံ၊ ကြားသိမှု သောတဝိညာဏ်သည်။ ဥပ္ဗဇ္ဇတိ။၊ ဖြစ်ပေါ်ဇါ {| တိဏ္ဍံ,ၤ နား၊ အသံ၊ ကြားသိမှု ဟူသော တရားသုံးဝါးတို့ဇါ ] သင်္ဂတိ၊ ဆုံမိခြင်းဟူသော။ ဝါ။ ဆုံမိခြင်းကြောင့် [| ထသဘဥဿေေား အသံကို တွေ့မှု ဖဿသည်။ သမ္ဘဝတိ;ဖြစ်ပေါ်ဇါ။ ဇဿဝစ္စလား အသံကိုတွေ့.မှု ဇဒဿဟူသောအဘအကြောင်းကြောင့်။ ဝေဒနာ ခံစားမှုဝေဒနာသည်။ သမ္ဘဝတိ၊ ဖြစ်

ဆိုလိုတာကတော့ ကြားတယ်ဆိုတာ နားအကြည်ဆိုတဲ့ရုဝ်ကလဲ ရှိပါမှ ကြားစရာ အသံကလဲရှိပါမှ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ကြည်လင်တဲ့နားရုဗ် မရှိယင် မကြားနိုင်ဘူး၊ နားရှိနေတာတောင်မှ နားဝေါက်ကို ဝိတ်ထားယင် မကြားနိုင်ဘူး၊ အဲဒါဟာ နားထဲမှာ အသံမရောက်လာလို့ မကြားရတဲ့ သဘောပါဝဲၤ ဝတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြားစရာအသံ လုံးလုံးမရှိယင်တော့ မကြားနိုင်တာဟာ အထူးပြောစရာမလိုဝါ ဘူး အသံဟာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျွင် လေလှိုင်းဖြင့် ၀တ်ဝန်းကျင်ကို ပြန့် သွားတယ်၊ တစက္တန့်မှာ ဝေ ၁၁၀၀ နှုန်းနဲ့ ပြန့် သွား၂ တလ်လို့ သိပ္ဗံဆရာတို့က ဆိုပါတယ်၊ အဲဒါက ပကတိအသံသွားတဲ့ နှုန်းပါ၊ ဓာတ်အားနဲ့လွှင့်တဲ့ အသံကတော့ တခဏကလေးအ

တွင်းမှာ တကမ္ဘာလုံးကို ပျံ့နှံ့ သွားနိုင်ပါတယ်၊ အဲဒီလို ပြန့်သွားတဲ့အသံက သူ့.နယ်ပယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ နားရုပ်ကို ဝင်တိုက်တယ်;မှန်ထဲမှာ အရိဝ်ထင်တာမျိုးဝါပဲ၊ အဲဒီလို နားထဲမှာ အသံထင်ဝပေါ်လာမှ ကြားနိုင်တယ်၊ အဲဒါဟာ နားနဲ့အသံဆိုတဲ့ အကြောင်းနှစ်ဝါးကို စွဲမှီပြီး ကြားသိမှု ဖြစ်တာပါပဲ၊

ပကတိလူတွေကတော့ အသံကိုကြားတယ်ဆိုယင် ဓူလက ရှိနေတဲ့ သူကဝဲ ကြားသွားတလ်လို့ ထင်မှတ်နေကြတယ်:;အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး။ နားထဲက နားအကြည်ရုဝ်ဆိုတာတွေကလဲ

ဆိုတာပါပဲ၊ အဲဒီလို နားအကြည် ရုဝ်အသစ်တွေက ဖြစ်၊ ရုဝ်ဟောင်းတွေက ျောက်နဲ့ မပြတ်ဖြစ်ဝျက်နေတယ်၊ တောင်ပေါ်မှစီးဆင်းနေတဲ့ ရေစီးချောင်းထဲက ရေတွေဟာ အသစ် အဟောင်းခဏဓစံ ပြောင်းလဲနေသလိုဝါဝဲႈ အဲဒီလို အသစ်အဟောင်းပြောင်းလဲနေတဲ့ နားအကြည်ရုဝ်အလျဉ်ထဲမှာ လေလှိုင်းထဲက ပြန်လာတဲ့အသံရုဝ်တွေက ဝင်တိုက်တယ်၊ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်တာကို နားရုပ်အကြည်ထဲမှာ အသံထင် ပေါ်လာတယ်လို့ ဆို ရတယ်

အဲဒီ ထင်ပေါ်လာတဲ့အသံကို သောတဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးက ကြားသိသွားတယ်။၊ ဒီစိတ်ကလဲ အဲဒီ အခိုက်အတန့်မှာမှ ဖြစ်ပြီး ကြားသိသွားတာပါပဲ၊ ကြားပြီးတော့လဲ သူက ချက်ခြင်းပဲ ပျောက်သွားတယ်၊ အဲဒီကနောက် အဲဒီ ကြားရတဲ့ အသံကိုဆက်လက်ပြီး အာရုံပြုတဲ့ သမ္မိစ္ဆိုန်းစိတ်၊ စုံစမ်းတဲ့ သန္တီရဏစိတ်,ဆုံးဖြတ်တဲ့ ဝုဋ္ဌောစိတ်ဆိုတာတွေလဲ တကြိမ်စီ ဖြစ်ဖြစ်ပြီး ပျောက်

သွားကြတယ်၊ အဲဒီကနောက် လျင်မြန်ထက်သန်တဲ့ အဟုန်နဲ့ဇောဆိုတဲ့ စိတ်တွေက ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆင့်ပြီး ဖြစ်ပျက်သွားတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အဲဒီအသံကို ဆက်လက်ပြီး အာရုံပြုတဲ့တဒါရုံဆိုတဲ့ စိတ်ကလဲ နှစ်ကြိမ် ဖြစ်လိုက်သေးတယ်။ အဲဒီအစဉ်အတိုင်း စိတ်တွေဖြစ် သွားတာကို ကြားတယ်လို့ဆို ရတယ်။

ဒီအထဲမှာ ယခု ဒီမှာ ပြောလိုရင်းကတော့ ကြားသိတယ်ဆိုတဲ့ သောတဝိညာဏ်စိတ်ကလေး ဖြစ်ဗုံပါဝဲ၊ အဲဒါဟာ ကြားတိုင်း ကြားတိုင်း နားနဲ့အသံကို မှီပြီး အသစ်အသစ် ဖြစ်နေတယ်;ဒါကြောင့် ကြားတိုင်း ကြားတိုင်း “ ကြားတယ်၊ ကြားတယ်“လို့ရှုမှတ်နေတဲ့ ယောဂီမှာ သမာဓိဉာဏ် ရင့် လာတဲ့အခါ ကြားတယ်ဆိုတာ အကြောင်းမရှိဝဲနဲ့ အလိုလိုဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ဘူး။ တစုံတယောက်က ြုလုဝ်ပေးလို့ ဖန်ဆင်းဝေးလို့ ဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ဘူး;အမှန်မှာတော့ နားကလဲရှိလို့ ကြားစရာကလဲရှိလို့ ဖြစ်တာဝါပဲ;နားနဲ့အသံ ဒီနှစ်မျိုးကို မှီပြီးတော့ ဖြစ်တာဝဲ၊ ကြားတတ်တဲ့ဝုဂ္ဂိုလ်ရယ်လို့ မရှိဘူး၊ နားနဲ့အသံဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားကြောင့် ကြားသိမှုဆိုတဲ့ အကျိုးတရားမျှ ဖြစ်တာဝဲရှိတယ်လို့ ဒီလို သိနိုင်ပါ

ကြားတာက တခြား+ဗယ်ဘက်နားက ကြားတာက တခြားလို့တောင် ခွဲခြားပြီး သိနိုင်ပါတယ်၊ ကဲ-ဆိုကြရမယ်။

နားနှင့်အသံကို မှီ ကြားသိမှု ဖြစ်သည်

အဲဒီလို နားထဲမှာ ကျလာတဲ့အသံကို ကြားသိလိုက်တော့

နားရယ် အသံရယ် ကြားသိတဲ့စိတ်ရယ် ဒီသုံးမျိုး ဆုံမိသွားတယ်;အဲဒီ သုံးမျိုးဆုံမိတဲ့အခါမှာ အသံအာရုံကို ထင်ရှားတွေ့သွားတယ်';အဲဒါကို ဖဿလို့ခေါ်တယ်၊ ဒီ အသံနဲ့တွေ့တဲ့ တိုက်မိတဲ့ ဖဿဖြစ်ပုံကတော့ ရှုမှတ်နေတဲ့ ယောဂီမှာ တော်တော် ထင်ရှားတတ်ပါတယ်၊ တချို့မှာ ရှုမှတ်နေတုန်း ခပ်ကြမ်းကြမ်း အသံဝေါ်လာယင်အသံတွေဟာ နားဆီကို အလုံးလိုက် အခဲလိုက် အတင်းပြေးလာပြီး တိုက်ခိုက်သလိုတောင် ထင်ရတတ်ပါတယ်' တချို့မှာဆိုယင်

ကလေးကို ကြားရတာနဲ့ တောင် ဖျတ်ကနဲ လန့််သွားတတ်သေးတယ်၊ ဖဿဒဏ်ကို မခံနိုင်တဲ့သဘောဝါဝဲး ဒါကြောင့် “တိဏ္ဆံ;နား အသံ ကြားသိမှုဟူသော တရားသုံးဝါးတို့ဇါ ] သင်တိ။ ဆုံမိခြင်းသည် ( ဝါ၊ ဆုံမိခြင်းကြောင့်၊ ဖဒောၤ၊ အသံကို တွေ့မှုဇဿသည်။ သမ္တဝတိ၊ ဖြစ်စ ”လို့ ဟောထားပါတယ်။ ကဲ-အဲဒါကို ဆိုကြမယ်း `?

နား အသံ ကြားသိမှုဟူသော တရားသုံးဝါးဆုံမဓိ

ကြလို့ ဟြားတွေ့မှု ဖဿ ဖြစ်သည်

အသံကို တွေ့တယ်ဆိုတဲ့ ဒီဖဿဟာ အသံတွေအများထဲက ကိုယ်ကြားချင်တဲ့အသံကို စူးစိုက်ပြီး နားထောင်တဲ့အခါ အဲဒီကြားချင်တဲ့ အသံကလေးကို တွေ့သွားတဲ့အနေအားဖြင့် ထင်ရှားတယ်။ ကျယ်လောင်တဲ့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စူးရွတဲ့အသံတွေကိုတော့မကြားချင် မတွေ့.ချင်လို့တောင် မရဘူး။ နားထဲမှာကြားပြီး တွေ့နေတာပဲ၊ အဆင်းကတော့ မမြင်ချင် မတွေ့ချင်ယင် မျက်နှာလွှဲထားလို့ရတယ်' အသံကတော့ အဲဒီလို နားကိုလွှဲထားလို့လဲ