ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

| ကင်းတဲ့ ရဟန္တာ သံဃာဆိုတာ ရှိတာမှ ဟုတ်ရဲ့လေလား”စသည်ဖြင့် ယုံမှား ဖြစ်တတ်တယ်,(၄) သိက္မွာယ ကခ်္ခတိ-အကျင့််လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်။ တယ်၊ ဘယ်လိုလဲဆိုယင် “မိမိ ကျင့်နေတဲ့ ငါးပါးသီလ အစရှိတဲ့

မှ ဟုတ်ပါလေလား။ ဒီလို ကျင့်တဲ့အတွက် ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊

မှ ဟုတ်ပါ လေလား”စသည်ဖြင့် ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ် (

င (၅) ုဗ္ဗန္တေ ကခ်္ခတိ-သံသရာဇါ ရှေ့အဖို့ခ်လဲ ယုံမှားဖြစ်

တတတယ။ ဘယလုလဆု ယဇ

(က) အဟောသိ န ခေါ အဟံ အတီတခဒ္ဓါနံ-

ယခုဘဝ မတိုင်မီ ရှေးကာလက ငါဟာ ရှိခဲ့လေပြီ

လားလို့လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်

(ခ) န နု ခေါ အဟောသိ” အတီတခဒ္ဓါနံ- ရှေးက

မရှိသေးဝဲ ယခုမှ ဖြစ်လာတာလေလားလို့လဲ ယုံမှား

(ဂ) ကိံ နုံ ခေါ အဟောသိ အတီတဓဒ္ဓါ န ရှေးကာ

လက ရှေးဘဝ ရှခုလျှင းဆေ္ဟဟာ ဘလလု အကောင

ဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မလဲလို့လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်။| (ဃ) ကထံ နု ခေါ အဟောသိ” အတီတမဒ္ဓါနံရှေးဘဝ ရှေးကာလက ဘယ်လို အကြောင်းကြောင့်

ဘယ်လို အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မလဲ၊ ဘုရား

သခင်က ဖန်ဆင်းလို့ ဖြစ်လာခဲ့တာလေလား၊ ရေည့က။| ဖြစ်လာခဲ့တာလေလား။ အကြောင်းခဓဲ့ အလိုလို ဖြစ်လာခဲ့

တာလေလား စသည်ဖြင့်လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ် ]|.- . (ကိံ ဟုတ္ဝာ ကိံ အဟောသိ“ နု ခေါ အဟံ အ

တီတဓဒ္ဓါနံ-၏ဟာ ရှေးဘဝတွေက ဘလ်လို ဘလ်လို

အကောင် တွေများ ဖြစ်လာခဲ့ ပါလိမ့်မလဲ လို့လဲ ယုံမှား

လနှင့်စဝ်ပြီး ယုံမှားဖြစ်ဝုံပါ ဝဲ

(၆) အဝ၀ရန္အ္ဆေ ကခ်တိ-သံသရာဇါ နောက်အဖို့ဒ်လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်။ ဘယံလိုလဲဆိုယင်။ (က) ဘဝိဿာဓိ နု ခေါ အဟံ အနှာဂတမဒ္ဓါနံ -

ငါဟာ ဒီဘဝက သေဝြီးတဲ့ နောက်ကာလမှာ ဖြစ်ဦးမှာ

ျြဲဖြူ ရှိနေဦးမှာလေလားလို့လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်

(ခ) နန ခေါ ဘဝိဿာဓိ အနာဂတဓဒ္ဓါန- ဒီဘဝ

က သေဝြီးတဲ့နောက်ကာလမှာ ငါဟာ မရှိတော့ဘူးလေ

လားလို့လဲ ယုံ မှားဖြစ်တတ်တယ်။

(ဂ) ကိံ ဇု ခေါ ဘဝိဿာမိ အနာဂတဓဒ္ဓါနံ-နောင်

ဘဝ နောင်ကာလမှာ ဝါဟာ ဘယ်လို အကောင်များ

ဖြစ်ရမှာပါ လိမ့်မလဲ လို့လဲ ယုံ မှားဖြစ်တတ် တယ်၊

အလိုတော်အတိုင်း ဖြစ်ရမှာလေလား။ အကြောင်းမဲ့ အ

စလိ ဖြစ်စှာလေလား စသည်ဖြင့်လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်

() ကိံ ဟုတ္စာ ကိံ ဘဝိဿာဓိ နု ခေါ အဟံ

အနာဂတခဓဒ္ဓါနံ-၏ဟာ နောင်ဘဝတွေမှာ ဘယ်လို

ဘယ်လို အကောင်တွေများ ဖြစ် သွားမှာပါ လိမ့်မလဲလို့

လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်။ ဒီ ငါးချက်ကတော့ နောက်

အဖို့ အနာဂတ်ကာလနှင့်စပ်ပြီး ယုံမှားဖြစ်ပုံဝဲ/

(၇) ဗုဗ္ဗန္တာဝရန္တေ ကငခ်ံတိ-သံသရာဇါ ရှေ့အဖို့ နောက်အဖို့ နှစ်မျိုးလုံးခလဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ ရှေ့.အဖို့နောက်အဖို့ဆိုဝေမယ့် ရှေ့.အဖို့ နောက်အဖို့ နှစ်ရဝ်လုံးနဲ့စပ်တဲ့ပစ္စုပန် လက်ရှိဘ၀ကာလကို ယူရမယ်လို့ ဋီကာ ဆရာများကပြဆိုထားဝါတယ်။ အဲဒါဟာ “ဧတရဟိ ဝါ။ ယခု အခါဠ်မူလည်း။

ထီႈ သို့လော သို့လော လယုံမှားရှိသည်။ ဟောတိ။ ဖြစ်စ ”လို့ဟောထားတဲ့ သုတ်ဝါဠိတော်နှင့်ညီညွတ်ဝါတယ် ယုံမှားဖြစ်ပုံက

| | (က) အဟံ န ခေါသ္မိ-၏ဟုတ်ရဲ့လေလား။ ငါဆို

ဝဋိစ္စသဓုပ္မါ ဒ် တရားတော်ကြီး။ ၃၁၆။

' လားလို့လဲ သုံမှားဖြစ်တယ်။ .{ (ခ) နော န ခေါသ္မိီ-၏ကောင်ဆိုတာ မရှိဘူးလေ။ လားလို့လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ် ,(ဂ) ကိံနု ခေါသ္မိ- ငါ ကောင်ဆိုတာရှိလျှင် ဘယ်လို

အကောင် ဖြစ်နေဝါလိမ့်မလဲ၊ လုံးလုံးလား၊ ဝြားဝြား

လား အဝိုင်းလား၊ အရှည်လား၊ အတိုလား၊ သေးသေးလား၊ ကြီးကြီးလား၊ ကိုယဲခန္ဓာနဲ့ ဝြည့်နေရုံလား၊

တလောတလုံးဓှာ ဝျ့နှ့နေသလား စသည် ဇြင့်လဲ ယုံမှား

(ဃ) ကထံ နု ခေါသ္မိ-၏ဟာ ဘယ်အကြောင်း

ကြောင့် ဘယ်အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်နေ ပါလိမ့်မလဲ၊

စသည် ဖြင့်လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်၊

(ဤ အလံ ဇု ခေါ သတ္ည္ဗော ကုတဘတော အာဂတော-

ါကောင်ဆိုတဲ့ ဒီ သတ္တဝါဟာ ဘယံ်ဘဝ၀ ဘယ်ဠဌာနကာ လာခဲ့ပါလိမ့်မလဲလို့လဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်(ၤ။ (စ) သော ကုဟိံဂါခီ ဘဝိဿတိ-၏ဆိုတဲ့ ထိုသ

. ဘဝ ၀စ္စုဝ္မန် ကာလနဲ့ စဝ်ပြီး ယုံမှားဖြစ်ပုံတွေဝဲ။

၅-ပါး၊ ပစ္စုပ္ပန်ယုံမှား ၆-ပါးဆိုတဲ့ ဒီယုံမှား ၁၆-ပါးဟာ အတ္တကောင်နဲ့စပ်ပြီး ဖြစ်တယ်၊ ကခ်္ခါ -ဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိရောက်တဲ့အခါ မှာဒီယုံမှား ၁၆-ဝပါ :လုံးကို လွန်မြောက်သွားပါ တယ်၊

(၈) နောက်ဆုံ းပြထားတဲ့ ယုံမှားဖြစ်ဖွယ်ဌာန ကတော့ဏ္ကဒဗ္ဗစ္စယတာ ဝဋိစ္စသမုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု ကခ်္ခတိ-စွဲမှီရာ အကြောင်းတရားနဲ့ စ္စဲမှီပြီး ဖြစ်ပေါ်တဲ့ အကျိုးတရားဆိုတဲ့ ဒီပဋိစ္စသဓုပ္ပါဒ်တရားတွေမှာလဲ ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်,! အဲဒါကတော့ ယခုဒီမှာ ပြောဖို့ရာ လိုရင်းပါဝဲ၊ ဖြစ်တတ်ပုံကတော့ တရားမှန်ကို မသိလို့ အားထုတ်မှု သင်္ခါရကံ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ရဲ့လေလား၊ ကံကြောင့် ဘဝအသစ် ဇြစ်နေရတယ်ဆိုတာ ဟုတ်မှဟုတ်ရဲ့လေလား။ အကုသိုလ်ကံကြောင့် ရေဲကျရတယ်., ကျွဲ နွား

ဟုတ်မှဟုတ်ရဲ့လေလား။ ကုသိုလ်ကံကြောင့် လူဖြစ်ရတယ်၊ နတ်ဖြစ်ရတယ် ဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ရဲ့လေလား။ အကုသိုလ်ကံကမကောင်းကျိုးဝေးတတ်တယ်၊ ကု သိုလ်ကံက ကောင်းကျိုးဝေးတတ်တယ်ဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ရဲ့လေလား၊ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရား ဖြစ်ရတယ်ဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ရဲ့လေလား။ ဘုရားသခင်က ဖန်ဆင်းလို့ ဖြစ်နေကြရတာလေလား။| ဝုတော်ဝုံငြား အကြောင်းမဲ့ အလိုလို ဖြစ်နေကြရတာလေလား။ ဝရမာဏုမြူ အဏုမြူတွေက ုံတော် ပုံငြား ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်လာကြတာလေလား စသည်ဖြင့် ယုံမှားဖြစ်တတ်တယ်၊ အဲဒါဟာ အဝိဇ္စာ၊ သင်္ခါရစသော အကြောင်းတရားတရားနဲ့ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်စ

| သော အကျိုးတရားတွေပေါ်မှာ ယုံမှားဖြစ်နေတာတွေပဲ။

ယုံမားရာတနေပြြီး ဒိ င္ဆိလဲဖြစ်သွားတတ်တယ်

ဒီယုံမှားက ကြာယင် ရင့်ကျက်ပြီး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလဲ ဖြစ်သွားတတ်တယ်၊ ယခု ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပဋိစ္စသဓုဝွါဒ်နဲ့ဆန့်ကျင်တဲ့ မိစ္ဆာအယူတွေဟာ ဝေဇဖန်စဉ်းစားတဲ့ ယုံမှားကစပြီး ဖြစ်လာကြတာဝဲ၊ကိုယ့်ဉာဏ်နဲ့ မမီနိုင်တာတွေ လျွောက်ကြံယင် အစပထမတော့ယုံမှားလောက်ဝဲ ဖြစ်တတ်ဝါတယ်။ နောက် ကြာလာတော့ ဒိဋ္ဌိအဖြစ်ကို ရောက်သွားတတ်တယ်။၊ အဲဒီလို ယုံမှားဖြစ်တာ၊ ဒိဋ္ဌိဖြစ်တာတွေဟာ ဒီပဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ်တရားကို မသိကြလို့ဝါဝဲ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့သာ သဘောဝေါက်နေမယ်ဆိုယင်

ဲဲ၊ ဒါကြောင့် ဒီပဋိစ္စသမုဝွါဒ်ကို သဘောဝေါက်ထားဖို့ သိနားလည်ထားဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်၊ အရေးကြီးလို့လဲ ဘုန်းကြီးက ဒီ၀ဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ်တရားကို အသေးစိတ်အားဖြင့် ဝေဖန်နခွဲခြမ်းြီး ထပ်ကာ ထင်ကာ ဟောနေတာပါဝဲ၊

အနှစ်သတ္တု ချကြည့်လျှင်

သတ္တဝါ တဦးတယောက်ကို အနှစ်သတ္တုချကြည့်လျှင်အကြောင်းနဲ့အကျိုး ဒီနှစ်မျိုးသာ ရှိတယ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်တဲ့ကမ္ဘာ မြေ နေလ သစ်၀င်စသည်တွေကိုလဲ အနှစ်သတ္တုချကြည့်လျှင် အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဒီနှစ်မျိုးရှိတာပဲ၊ တစုံတယောက်က။ ဖန်ဆင်းလို့ဖြစ်တာလဲ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းမဲ့ အလိုလိုဖြစ်ပြီး ၂

| ကျိုးတရားမျှသာ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဒီ ဝဋိစ္စသမုဝ္ပါဒ်တရားဟာပိုပြီးတော့ ပေါ်လွင်ထင်ရှားလာပါတယ်။ ဝိုပြီးတော့ ခိုင်ဓာလာဝါ

ဲဲဖြစ်ဖြစ် အဝြင်၀ ဗဟိဒ္ဓတရားတွေပဲ ဖြစ်ဖြစ် တလောလလုံးမှာရှိရှိသမျှတရားတွေဟာ အကြောင်း ပဋိစ္စသဓုပ္ပါဒ်နဲ့ အကျိုး ပဋိစ္စသဓုဝ္ပန္န တရားတွေချည်းဝဲလို့ တထစ်ချ မှတ်ထားကြရမယ်။

ဒါပေမယ့် မြတ် စ္လာဘုရားဟောတဲ့တရားဒေ သနာတော်မှာတော့ အဇ္စ္ဇျတ္တတရားတွေကိုသာ ၀ဓာနပြုပြီး ဟောတော်မူခဲ့ပါတယ်၊ သတ္တဝါဇါ သန္တာနိမှ အဝြင်ပဖြစ်တဲ့ သတ်မဲ့ ရုပ်တရားတွေကိုတော့ ဝဓာနပြုပြီး မဟောခဲ့ဘူး' အကျဉ်းချုပ်အနည်းငယ်လောက်သာ ဟောခဲ့တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုယင် သက်မဲ့ ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရားတွေဆိုတာ သံသရာရလ်လို့လဲ မရှိဘူး၊ တဘဝ၀မှ တဘဝသို့ ဝြောင်းရွှေ့ကျင်လည်နေရတယ်လို့လဲ မရှိဘူး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားနေရတလ်လို့လဲ မဆိုရဘူး၊ သံသရာမှလွတ်မြောက်သွားတယ်လို့လဲ မဆိုရဘူး၊ ဒါကြောင့် အဲဒီဗဟိဒ္ဓရုဝ်တရားတွေဆိုတာ~ ကတော့ သိဝ်အရေးမကြီးလှဘူးပေါ့။ သူတို့ကို သိသင့်သမျှ သိရုံ

တောင်၊ ရေ,လေႈ၊ မြေ၊ မီး၊ ဂြိုဟ်၊ ကြယ်အစရှိတဲ့ အဲဒီ ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရားတို့ဇစါါ ဖြစ်ဝုံ အစီအစဉ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ဒီ၀ဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ထဲမှာ ထည့် ပြီးဟောမထားဘူး။

| - အရေးကြီးတာကတော့ သက်ရှိရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်စဉ်ဝါဝဲ ဒီသက်ရှိရုဝ်နာမ်တွေဟာ မဝြုမပြင်ဝဲထားယင် ထဝ်တလဲလဲဖြစ်ပျက်နေတော့တာဝဲ၊ သံသရာထဲမှာ တပြောင်းဝြန်ပြန် ကျင်လည်နေ ရတော့တာဝဲ။ အများအားဖြင့် ယုတ်ညံ့တဲ့ ဘဝတွေရောက်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို ခံစားနေရတော့တာပဲ၊ သံသရာထဲမှ မလွတ်မြောက်နိုင်ဘူး၊ ဒီ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို သိနားလည်ပြီး ပြုပြင်ပေးယင်တော့ တဆင့်ထက်တဆင့် ရင့်ကျက်ပြီး သသရာက လွတ်မြောက်နိုင်တယ်၊ သံသရာက လုံး၀မလွ တ်ဖဖြာက်သေးတောင်ပြုပြင်ပေးနေယင် မြင့်မြတ်တဲ့ဘဝတွေကို ရောက်ပြီး သသရာထဲမှာအထိုက်အလျောက် ချမ်းသာသွားနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ဒီ သက်ရှိရုပ်နာမ်တရားတွေရဲ့ ဖြစ်စဉ်ကိုသိပြီး ပြုပြင်ပေးနိုင်အောင် ဒီ ဝဋ္ဆိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို ဟာ်စွာဘုရားက ဟောတော်မူခဲ့ပါတယ်၊ ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကောင်းကောင်းသိယင် ခုတင်ကပြောခဲ့တဲ့ ယုံမှားနဲ့

သာခဝ်သိမ်း အကုန်ငြိမ်းသွားတယ်။ ဒါ ကြောင့် ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို သိဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ '