ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီး (ပထမတွဲ)

လယ်ထဲတမိုးစေ့ ခေနိုလို့ အဗင်ပေါတ်တာနဲ့ တူသည်

အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါ ရာ-အမှန်အတိုင်း မသိမှု၊ အသိမှားအထင်မှားမှု အဝိဇ္ဇာကြောင့် အားထုတ်မှု သင်္ခါရတို့ ဖြစ်ကြသည်တဲ့၊ အဲဒါကို အလျင်သီတင်းနေ့တွေက ဟောခဲ့ဝါပြီး သင်္ခါရပစ္စယာ

“ကမ္မ ခေတ္တံ၊ ဝိညာဏံ ဗီဇ၊ တဏှာ သိနေဟော“လို့ဟောထားဝပါ တယ် ]|

- ကမ္မံ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာဟု ဆိုအပ်သော ဝြှု

| ဇာံတာ လယ်မြေ နဲ့ တူတယ်

ရောက်တယ်ဆိုယင် တည်ရာဌာနံ စိုက်ခင်း ဝျိုးခင်း လယ်မြေဆို

ကျိုး ဖြစ်ရာမှာလဲ ဖြစ်ဗွါးရာ လယ်မြေဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဘယ်ဟာ

ခါစမှာ မငွင့်နိုင် မသီးနိုင်သေးသလိုပါပဲ၊ အဲဒီစေတနာကလေးတွေ ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့နောက် နောက်နောက်စိတ်အစဉ်မှာ အဲဒီ

စိတ်သန္တာန်မှာ မပြတ်တည်ရှီနေတာဟာ လယ်ယာမြေ အသင့်တည်ရှိနေတာနဲ့ တူပါတယ်၊

ခိတ်ဝိညာဏ်တ မျိုးစေ့နှင့် တူတယ်

စေ့ရှိတယ်၊ အမြစ်အဥမျိုးစေ့ အဆစ်မျိုးစေ့ ပင်စည်မျိုးစေ့ အညွန့်မျိုးစေ့ အသီး အစေ့မျိုးစေ့ဆိုတဲ့ ဒီလို မျိုးစေ့တခုခုတော့ ရှိရတယ်;မျိုးစေ့မရှိပဲနဲ့ အပင်မပေါက်နိုင်ဘူး၊ ဒါလိုပဲ ဘဝသစ်ဝဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ဖြစ်ပေါ်ဖို့ရာ မျိုးစေ့ဆိုတာလဲ ရှိရတယ်၊ အဲဒါက ဘာလဲဆိုယင် ကုသိုလ်အကုသိုလ်စိတ်ဝိညာဏ်ဝါဝဲ' ဒီကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်ဝိညာဏ်တွေ ဟာလဲ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချုပ်ပျောက်သွားတာပါ ဝဒါပေမယ့် သူတို့နဲ့ အလားတူ နောက်နောက်စိတ်တွေက ဆက်ပြီး

အဲဒီ နောက်နောက်စိတ်တွေဟာ မြွေများ အရေခွံလဲလာသလို ရှေးကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်မှ ပြောင်းလဲလာခဲ့တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်မျိုးစေ့တွေပါပဲ,; ဒီအထဲမှာ အရေး အပါဆုံး စိတ်ဝိညာဏ်တွေကတော့ စုတေခါနီးမှာ ကံ ကမ္မနိဓိတ် ဂတိနိဓမိတ်အာရုံပြုပြီးဖြစ်တဲ့စိတ်ဝိညာဏ်တွေပါပဲ၊ အဲဒီ စုတေခါနီး စိတ်ဝိညာဏ်တွေက ထင်ပေါ်နေတဲ့ ကံ၊ ကမ္မနိဓိတ်၊ ဂတိနိဓိတ်ဆိုတဲ့ အာရုံ ၃-မျိုးထဲကတခုခုကို တရုစ်ဝဲဝဲနဲ့ ခွဲလို့ခွါလို့ မရနိုင်အောင် မပြတ်အာရုံ ပြုနေတယ်။ အဲဒီလို အာရုံနိမိတ်တွေ ထင်နေတာကို ဥ၀ဋ္ဌာနသမင်္ဂတာလို့ ခေါ်ပါတယ်၊ သင်္ခါရဆိုတဲ့ ကံက အကျိုးပေးတော့မယ်လို့။ အာရုံ ထင်ဝေါ်နေတာ;, အာရုံထင်ဝေါ် ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံနေတာလို့ဆိုလိုပါတယ်၊ ဒီနိမိတ် ထင်နေဝုံကိုတော့ အလျင်နေ့တွေကအ

[၀၀၀၀၀၀ ၃သမုဒ္ဗါဒ်တရားတော်ကြီး။ ၃၂၄။

အဖြစ်ဝြောင်းလဲလာခဲ့တယ်၊ အဲဒီစိတ်အဆ က်ဆက်က စုတေခါနီးစိတ်ဝိညာဏ်ဖြစ်လာခဲ့တယ်၊ အဲဒီစုတေခါနီးစိတ်တွေက ဘဝသစ်ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ဖြစ်လာတာပဲ၊ ဒီတော့ ဟိုမျိုးစေ့ကလေးကအညောက်ကလေးဖြစ်ပြီး အ၀င်ဝေါ က်လာတာနဲ့ တူနေတာဝေါ့;ဒါကြောင့် “ဝိညာဏံ။ ကုသိုလ်စိတ် အကုသိုလ်စိတ်ဝိညာဏ်သည်။. ဗီဇ မျိုးစေ့နှင့်တူဇါ ] ဝါ။ ဘဝသစ် ဝိညာဏ်ဖြစ်ဖို့ရာ မျိုးစေ့ပါပေ

တလာက ရေနှင့် တူတယ်

နောက်ပြီးတော့ အ၀င်ပေါက်ရာမှာ ရေလဲရှိဖို့ လိုပါတယ်,ရေဓာတ် အစိုဓာတ်မရှိယင် အပင်မပေါက်နိုင်ဘူး၊ အပင်ပေါက်နိုင်တဲ့ မျိုးစေ့ ဟုတ်ဝေမယ့် ရေဓာတ်အစိုဓာတ်နဲ့တွေ့ ရမှ အပင်ပေါက်နိုင်တယ်။ အစိုဓာတ်နဲ့တွေ့ရယင်တော့ လေထဲက ဝါလာတဲ့အစို အငွေ့ဓာတ်နဲ့တွေ့ရယင်လဲ အဝ၀င်ဝေါက်လာတာပဲ တခါကတွေ့ဖူးတယ်၊ နွယ်ပင်က ဥကလေး တခု တောထဲက ယူလာခဲ့ပြီးကျောင်းခန်းထဲက စားပွဲခုံပေါ်မှာ တင်ထားတယ်၊ အဲဒီဥကလေးဟာ မိုးဦးကျအခါကျတော့ လေထဲက အစိုအငွေ့ဓာတ်နဲ့တွေ့ရတာနဲ့ သူ အပင်ပေါ က်လာတာကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒါလဲ ရေဓာတ်အစိုဓာတ်နဲ့တွေ့ပြီး အ၀င်ပေါက်လာတာတပါဝဲ၊ အစိုဓာတ် ရေဓာတ်လုံးလုံးမရှိတဲ့ ဂူလောင် ခြောက်သွေ့နေတဲ့ မျိုးစေ့ဆိုယင်တော့။ အဝင်မဝေါက်နိုင်ဘူး၊ အဲဒါလိုပဲ ကုသိုလ်စိတ် အကုသိုလ်စိတ်ဆို ၂

အစိုဓာတ် ရေဓာတ်က မရှိယင်တော့ ဘဝသစ်ဝိညာဏ်ဆိုတဲ့

ဇဉ်သေက္ခအဖြစ်တုန်းက ပြုထားတဲ့ ကံဆိုတဲ့လယ်မြေနဲ့ စိတ်ဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့က ရှိနေပေမယ့် ပရိနိဗ္ဗာန် စုတိမှ နောက်ကာလမှာ ဘဝသစ်ဝိညာဏ်ဆိုတဲ့အပင် မပေါက်နိုင်တော့ဘူး။ အဲဒါဘာကြောင့ိလဲဆိုယင် တဏှာဆိုတဲ့ အစိုအအေးဓာတ် ရေဓာတ်မရှိတော့တဲ့ အတွက်ကြောင့် ပါပဲၤ

.ရဟန္ထာ မဖြစ်သေးတဲ့ သတ္တဝါတွေမှာတော့ တဏှာဆိုတဲ့

တွေမှာ ဒီတဏှာ အစိုဓာတ်ရေဓာတ်က အားအကောင်းဆုံးဝပါပဲးဒီတဏှာက မြင်သမျှ ကြားသမျှ တွေ့သမျှကို ကောင်းတယ်ထင်ယင် နှစ်သက် လိုချင်တော့တာဝဲၤ ယခု လောလောဆယ် ကောင်းစားချမ်းသာတာကိုလဲ နှစ်သက် သာယာတယ်၊ အစေးများလိုဝဲ

ကောင်းစားချမ်းသာချင်နေတာဝဲ;၊ အဲဒီ ကောင်းစား ချမ်းသာချင်တာဟာ တဏှာပဲ) အစိုဓာတ် ရေဓာတ်ပဲ၊ သူက ကုသိုလ်စိတ်အကုသိုလ်စိတ်ကို စိုစ္စတ်စေတယ်၊ မျိုးစေ့ကလေးကို ရေက စိုစေနူးစေသလိုပါဝဲ'; ဒါကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်မှ ဆက်ဖြစ်တဲ့စိတ်ဝိညာဏ်တွေဟာ စိုစိုပျိုပျိုရှိနေတယ်ၤ အထူးအားဖြင့်တော့။ စုတေခါနီးမှာ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်ထင်တဲ့အခါ နှစ်သက်ဖွယ်လို့ ထင်ရယငိ အဲဒီ အာရုံနိမိတ်ကို တဏှာက သာယာတင်မက်

| တယ်၊ ဒီတော့ စိတ်ကလေးလဲ သာသာယာယာ စိုစိုပြည်ပြည်။ ဖြစ်လာတာပေါ့၊ အဲဒါဟာ အ၀င်ပေါက်တော့မယ်လို့ နူးပြီးပွလာ။ တဲ့သဘောဝါဝဲ၊ အာရုံနိမိတ်က နှစ်သက်ဖွယ် မဟုတ်လို့အာရုံနိဓိတ်ကို မသာယာပေမယ့် အဲဒီ အာရုံနိမိတ်ကို တွေ့နေရတဲ့စိတ်ကလေးကတော့ ကိုယ့်ကိုယ်အနေနဲ့ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အဲဒီ ကိုယ့်

ဒါကြောင့် ပုထုဇဉ်နဲ့ သေက္ခဝုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ ပြုလုပ်ထားတဲ့အမှုကံဆိုတဲ့ လယ်မြေကလဲ ရှိနေတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ် အကုသိုလ်စိတ်မှ ဆက်ပြီး ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်ဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့ကလဲ ရှိနေတယ် နှစ်သက်သာယာ တွယ်တာတဲ့ တဏှာဆိုတဲ့ အစိုဓာတ်ရေကလဲ ရှိနေတယ်၊ ဒီသုံးမျိုးထဲမှာ- |

(၁) ဥပဋ္ဌဝာနသမင်တာ-အရ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိဓမိတ်ထင်တာက ကံ-ဆိုတဲ့ လယ်မြေ အသင့ိ ထင်ရှားတည်ရှိနေတဲ့သဘောဝါဝဲ၊

(၃) အဲဒီ အာရုံနိဓိတ်ကိုရော စောနေတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကလေးကိုရော နှစ်သက်သာယာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာက အစိုဓာတ် ရေဓာတ် စိုစွတ်စေတဲ့ သဘောပါဝဲ၊ ဒီတော့ လယ်မြေထဲကမျိုးစေ့ကလေးဟာ ရေနူးတော့ ပ္ငပြီး အ၀င်ပေါက်လာသလိုပဲ စုတိ

စိတ်ရဲ့ အခြားမဲ့မှာ စုတေခါနီးက စွဲခဲ့တဲ့ အာရုံနိမိတ်ကို စွဲမှီပြီးဘဝသစ် ပဋိသန္ဓေဝိညာ၀ဏ်ကလေး ပေါက်ပွားလာပါတယ်။၊ အဲဒါကိုတော့ သမင်တာ ၄-ဝါးထဲမှာ ဝိပါကသမင်္ဂတာ-လို့ ခေါ်ပါ

ရောက်လာသလိုပဲ၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ စေတနာဟာလဲစေ့ဆော်တိုက်တွန်းပြီး ပြုလုပ်တဲ့ စေတနာအဖြစ်က တဖြည်းဖြည်းချင်း ကမ္မသမင်္ဂတာအဖြစ် ဥပဋ္ဌာနသမင်္ဂတာ အဖြစ်များနဲ့ ရင့်ကျက်ခဲ့ပြီးတော့ အဝင် သဖွယ် အကျိုးဝိပါက်အဖြစ်ကို ရောက်လာတယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်၊

ခိတ်စာ တလောတလုံးကို ဆောင်နေုတယ်

ယခုဝြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ကံ-ဆိုတဲ့ သင်္ခါရကြောင့် စိတ်ဝိည»ာဏ်ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့မှ တဆင့် ဘဝသစ် ဝဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ဖြစ်ပေါ်လာယင် အဲဒီ တဘဝလုံးနဲ့ဆိုင်တဲ့ နာမ်ရုပ် အာယတန ဖဿဝေဒနာဆိုတဲ့ အကျိုးတရားတွေလဲ အချင်းချင်းဆက်စစ်ပြီး ဖြစ်ကြတော့တာဝဲ။ ဒါ ကြောင့် ပစ္စုပ္ပန် ဘ၀ကိုသာ ကြည့်ပြောမယ်ဆိုယင်အဲဒီ ဘဝသစ် ဝဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ကိုလဲ မျိုးစေ့လို့ပဲ ဆိုနိုင်ပါတယ်;ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးက-

ဝိညာဏ်မျိုးစေ့ စရ္ခါဖြစ်လျှင်၊ နာမ်နဲ့ရုဝ်လဲ ူးတွဲပါ၀င်လို့ ဆောင်ဗုဒ်ကလေး စီထားတယ်ၤ အဲဒါကလေးကို ပထမအပိုဒ်ကစပြီး ဆိုကြဦးစို့။| အခန်မလွား အမှားသိမြင်၊ အဝိဇ္ဇာဖုံး ကောင်းလုံးမှတ်

စိတ်-ကိုယ်-နှုတ်မှုကြံ-ဝြု-ပြောလျှင်၊ ဝိညာဏ်စပ်။

ယခု မြင်ကွေ့နေကြရတာတွေဟာ ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပအားလုံး ခဏဓစဲဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တရားတွေချည်းဝဲ ခဏမစဲဖြစ်ဝျက်နေလို့ ဆင်းရဲအမှန် ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေချည်းဝဲ။ နှစ်သက်ဖွယ် အားကိုးဖွယ် မရှိတဲ့ မကောင်းတာတွေချည်းဝဲ၊ ဒါပေမယ့် အမှန်အတိုင်း မသိဝဲ အလွဲအမှားကို သိတတ်တဲ့ အဝိဇ္ဇာကအဲဒီ ဆင်းရဲတွေကို ပုံးလွှမ်းထားတယ်၊ ဗုံးလွှမ်းဆိုတာ တခြားမဟုတ်ပါဘူး) မြင်တိုင်း ကြားတိုင်း တွေ့တိုင်း .သိတိုင်း သူကအကောင်းတွေချည်း သိနေတာ ထင်မှတ်နေတာတါဝဲး အဲဒီလိုအကောင်းတွေထင်ဝြီး အဝိဇ္ဇာက ဖုံးထားတော့ အဲဒါ တွေကို နှစ်သက်သာယာနေတယ်။ အဲဒီလို နှစ်သက် သာယာတော့ အဲဒါတွေကို

ကြတယ် ဝြုလုပ်တယ်၊ ပြောဆိုတယ်၊ အဲဒါတွေက သင်္ခါ ရတွေပဲ;အဲဒီ ကြံစည် ဝြုလုပ်ပြောဆိုတဲ့ သင်္ခါရကြောင့် သေပြီးတဲ့အခါတဖန် ဘဝသစ်ပဖြစ်ပြီး ရှင်ရပြန်တယ်၊ အဲဒါကို “ဝိညာဏ်စပဝ်နောက်ထဝ် သန္ဓေရှင်`လို့ ဆောင်ဗုဒ်က ဆိုထားဝါတယ်၊ ကဲဆိုကြရဦးမယ်။

ဝိညာဏ်မျိုးစေ့ စရ္ခ်ဖြစ်လျှင် နာမ်နဲ့ရုပ်လဲ ူးတွဲပါဝင်။]

ဘဝသစ်မှာ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့ကလေး စပြီးဖြစ်လာယင်တော့ သူ့ရဲ့ မှီရာရုဝ်လဲ ဖြစ်တော့တာဝဲ သူ့ရဲ့ ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဖက် ဖဿ ဝေဒနာ အစရှိသော နာမ်တရားတွေလဲ ဖြစ်